Viljum við taka Davíð með? (Uppfærð grein)

Boðskapur Davíðs var að við myndum skilja eftir gamla draslið og eiginlega hefja nýtt og betra líf. Að því leyti var hann nánast eins og evangelisti.

Við myndum skilja í sundur erlenda hluta bankanna og innlenda hlutann – að erlendu skuldirnar myndu ekki vera borgaðar. Við hefðum ekki efni á því. Þannig köstum við syndunum bak við okkur, hinum erlendu syndum.

Þetta er raunar stefnan sem ríkisstjórnin hefur markað í neyðarlögunum og ráðherrar hafa skýrt frá. Það verður hér Kaupþing – sem hefur fengið lán frá Seðló – og ríkisbankar. Líklegt er að mörg stór fyrirtæki fari á hausinn, það verður ekki hægt að verja þau. Ríkið mun í einhvern tíma taka yfir mikið af starfsemi sem hefur verið í höndum einkaaðila.

Svo spyr maður um gjaldeyrislánin sem fólk hefur tekið. Sumir til að fjárfesta í húsnæði, aðrir til að kaupa bíla. Og líka til að kaupa hlutabréf. Margir standa frammi fyrir því að það sem það keypti fyrir gjaldeyrinn hefur rýrnað stórkostlega eða er algjörlega verðlaust.

Er hægt að verja það fólk með einhverjum hætti? Er hægt að breyta gjaldeyrislánum yfir í verðtryggð íslensk lán?

En Davíð var afar hvítþveginn í viðtalinu í Kastljósi.

Vildi ekki kannast við að hann bæri mikla ábyrgð á því hvernig komið er. En drögin að því sem gerst hefur voru samt lögð á vaktinni hans, í ríkisstjórn og í Seðlabanka. Bankarnir stækkuðu úr öllu hófi, en hann segist hafa verið móti því. Samt var bindiskyldan afnumin. Gjaldeyrisvarasjóðurinn minnkaði, þegar hann hefði átt að stækka. Það var ekki hlustað á varnaðarorð, menn sem vöruðu við afleiðingunum voru flokkaðir og taldir vera í óvinaliðinu.

Vextirnir bara hækkuðu – og sköpuðu grundvöllinn undir vaxtamunarviðskiptin sem eiga þátt í að setja okkur á hausinn nú. Verðbólgumarkmiðið hefur verið draumur einn. Og ekki mátti reyna að klambra saman stefnu í peningamálum sem gæti dugað til framtíðar. Afleiðingin er að atvinnulífið verður sviðin jörð í vetur – og líklega komið að miklu leyti á hendur ríkisins og hinna ný ríkisvæddu banka.

Ekki er heldur leitað hjálpar fyrr en í algjört óefni er komið, þá í Rússlandi af öllum stöðum.

Því þótt Davíð reyni að segja að ástandið sé líka slæmt í Þýskalandi, Belgíu og Hollandi, þá dylst engum að ástandið er miklu verra hérna. Þegar markaðir opna á morgun er ekki ólíklegt að gengi krónunnar hafi fallið um meira en hundrað prósent frá því í fyrra.

Hundrað prósent eða meira. Semsagt algjört hrun. Það stóð til að Seðlabankinn reyndi að verja krónuna í dag en það tókst einfaldlega ekki. Þegar er komin á gjaldeyrisskömmtun. En Davíð hefur ennþá trú á krónunni, telur að hún sé partur af lækningunni en ekki af vandanum.

Það er heldur ekki beint sigur að bankar sem voru einkavæddir með pompi og prakt fyrir nokkrum árum, afhentir einkavinum ráðamanna, skuli aftur komast í eigu ríkisins.

Það er eiginlega fáheyrður ósigur. Algjört skipbrot stefnunnar sem Davíð hefur staðið fyrir.

Hlutabréfamarkaðurinn sem var settur á stofn – og fólk hvatt til að fjárfesta í honum með skattaafslætti – hefur nú þurrkast út. Menn þora í raun ekki að opna hann aftur.

En þegar Davíð stígur svona fram skyggir hann á aðra. Enginn Íslendingur er klárari, og að sumu leyti ósvífnari, í svona ati en hann.

Um daginn sagði áhrifamaður í Sjálfstæðisflokknum við mig:

„Ég held að Geir sé í svakalegum vandræðum með Davíð.“

Það held ég að sé alveg satt.

Annars er ljóst að búið er að loka Icesave reikningunum. Einhvern veginn er ég farinn að sjá fyrir mér fyrirsagnir í bresku götupressunni:

„Íslenskir þjófar.“

Og ég get ekki láð þeim það. Það er ljótt að stela sparifé fólks – líka útlendinga.

En við berum víst ábyrgðina á þessu, skattgreiðendur á Íslandi, eða það skilst mér. Verður einhvern veginn komist undan því að borga?

Loks: Við munum ábyggilega losna við mikið af óþarfa drasli. Og ranghugmyndum. Og falsvonum.

En viljum við endilega taka Davíð Oddsson með okkur inn í nýja heiminn.

Og – ég vara ykkur við.

Ekki taka enn einn snúninginn í að rífast um Davíð Oddsson.

Plís.