arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Innflytjendalandið Ísland

Það eru geysilega merkilegar upplýsingar sem koma fram á þessari vefsíðu þar sem er tölulegt yfirlit yfir innflytjendur á Íslandi. Þarna má sjá hvernig þeim fer að fjölga verulega í lok síðustu aldar, stærsti kúfurinn er svo á fyrsta áratug þessarar aldar, og mest frá 2005 til 2008. Þeim fækkar svo ögn eftir hrun.

Þarna má líka sjá að innflytjendur eru 7 prósent af íbúum Íslands. Sé borið saman við önnur Evrópulönd er það svipað hlutfall og í Noregi, Svíþjóð, Danmörku og Bretlandi. Við erum nokkuð yfir heildartölu Evrópusambandsins, 4 prósent íbúa þess eru innflytjendur.

Innflytjendurnir hér á landi eru langflestir frá Póllandi, meira en 9 þúsund. Næst stærsti hópurinn eru Litháar.

Þarna kemur fram að byggt sé á upplýsingum frá Hagstofunni. Íbúafjöldi á Íslandi hafi verið 321,857 í byrjun þessa árs, þar af hafi verið 21,446 innflytjendur.
Mistök að setja bankana í hendur kröfuhafa?

Í Þýskalandi settu þeir á stofn batterí sem kallaðist Treuhand eftir fall Berlínarmúrsins. Inn í þessa stofnun eða sjóð voru lögð fyrirtæki sem höfðu verið í ríkiseigu Austur-Þýskalandi. 8500 fyrirtæki með 4 milljón starfsmenn. Treuhand starfaði til 1994 og var ekki að öllu leyti vinsælt. En verkefnið var líka hrikalega erfitt.

Hér á Íslandi stóðum við frammi fyrir svipaðri spurningu – hvað átti að gera við fallna banka og fyrirtæki? Við fórum þá leið, sjálfsagt að ráði Alþjóða gjaldeyrissjóðsins, að endurreisa bankana og endurskipuleggja viðskiptalífið í gegnum þá. Margt er afar umdeilanlegt við þessa leið – eitt af því sem hefur farið fyrir brjóstið á almenningi eru gríðarlegar afskriftir sem til bisnesmanna sem höfðu komið sér og fyrirtækjum sínum í skelfilegar skuldir.

Hagfræðingurinn Ásgeir Jónsson sagði í erindi sem hann flutti að það hafi verið mistök að láta hlut íslenska ríkisins í Íslandsbanka og Arion í hendur erlendra kröfuhafa. Mér var hugsað til Treuhand leiðarinnar við lestur fréttarinnar, hún var oft til umræðu í Silfri Egils eftir hrun.

Ég man reyndar ekki betur en að kreppusérfræðingurinn Mats Josefsson sem kom hér eftir hrun hafi lagt til að þessi leið yrði farin – þ.e. að stofnað yrði sérstakt eignaumsýslufélag ríkisins. Einhverjum kann kannski að finnast það argasti sósíalismi, en ef slíku félagi hefðu verið settar strangar reglur um gegnsæi og sanngirni, er ekki víst að það hefði verið verra en sú leið sem farin var, nota bene á tíma vinstri stjórnar.
Út í Eyjar, braggabúar, Vince Vaughn í skýjunum

Í Kiljunni í kvöld förum við út í Vestmannaeyjar með Eddu Andrésdóttur sjónvarpskonu. Edda hefur skrifað bók sem nefnist einfaldlega Út í Eyjar og hefur að geyma minningar hennar frá því hún var ung stúlka hjá ömmu sinni í Eyjum. Það var í Kirkjubæ, rétt hjá þar sem eldsprungan opnaðist í janúar 1973, staðurinn hvarf fljótt undir hraun.

Edda kom þá út í Eyjar sem ung blaðakona á Vísi og var þar löngum á tíma eldgossins.

Við fjöllum um endurútgáfu á grundvallarriti um Reykjavíkursögu. Þetta er bókin Undir bárujárnsboga eftir Eggert Þór Bernharðsson, en þar er sögð sagan af braggahverfunum sem voru víða um Reykjavík frá því í stríðinum og fram á sjöunda áratuginn. Það var löngum litið niður á fólkið sem bjó í bröggunum, það var jafnvel kallað braggalýður, en margt af því var einfaldlega venjulegt fólk sem var í húsnæðishallæri.

Við heyrum í ungum rithöfundi, Halldór Armand Ásgeirssyni, sem er að senda frá sér sína fyrstu bók, skáldverk sem nefnist Vince Vaughn í skýjunum. Skáld- og leikkonan Halla Margrét Jóhannesdóttir flytur okkur ljóð.

Gagnrýnendur þáttarins fjalla um þrjár bækur, Glansmyndasafnarana eftir Jóanes Nielsen, einn helsta rithöfund Færeyja, ljóðasafn Nóbelsskáldsins Tomas Tranströmer og nýja ljóðabók Eiríks Arnar Norðdahl.

Bragi setur svo punkt eins og endranær.

Sum braggahverfin voru inni í miðjum bæ, svo var til dæmis um kampinn á Skólavörðuholti. Hann stóð þar sem kirkjan er nú. Á þessari loftmynd má líka greina Austurbæjarskólann, safn Einars Jónssonar og styttuna af Leifi Eiríkssyni.
Farið og sjáið – í gamla Bæjarbíói

Farið og sjáið, sovéska myndin, sem er sýnd í Kvikmyndasafninu í Bæjarbíói í Hafnarfirði, kemur til álita sem ein besta stríðsmynd allra tíma.

Ég myndi setja hana við hliðina á Killing Fields, myndina um hvernig Kambódía féll í hendur Rauðu khmeranna, og Paths of Glory, mynd Stanleys Kubrick úr heimstyrjöldinni fyrri.

Farið og sjáið er gerð af leikstjóranum Elem Klimov árið 1985. Mig minnir að hún hafi verið sýnd í Laugarásbíói á sínum tíma, á almennum sýningum fremur en einhverri kvikmyndahátíð.

Altént varð hún umtöluð um bæinn og fékk talsverða aðsókn. Hefur síðan verið sýnd nokkrum sinnum á Íslandi.

Myndin lýsir nær óskiljanlegum hryllingi, framferði morðsveita nasista í Hvíta-Rússlandi eftir innrásina í Sovétríkin og hvernig ungur drengur upplifir skelfinguna.

Annars er rétt að mæla með sýningum Kvikmyndasafnsins. Þær fara eins og áður segir fram í Bæjarbíói. Þetta er hús sem á merkilega sögu, þarna voru fjölsóttar kvikmyndasýningar á árum áður. Hafnarfjarðarbær rak bíóið og ágóðinn fór í að byggja upp félagsþjónustu í bænum. Salurinn og anddyrið eru enn í því horfi sem var þegar bíóið var og hét. Það eitt sér er nægileg ástæða til að gera sér ferð í Hafnarfjörð.

Svo mörg önnur bíó urðu eyðileggingu að bráð – sorglegasta dæmið er Nýja bíó sem var skemmt af vandölum sem þar innréttuðu skemmtistað.
Kennarar og ofbeldið

Stöð 2 boðar áframhaldandi umfjöllun um „ofbeldi kennara og starfsmanna grunnskóla gagnvart nemendum“.

Einhvern veginn er ég hræddur um að í þessu geti falist talsverð einföldun.

Margir grunnskólakennarar eru settir í gjörsamlega vonlausa aðstöðu í fjölmennum bekkjum í „skóla án aðgreiningar“. Þar eiga þeir að veita „einstaklingsmiðað nám“.

Gengur eiginlega ekki upp.

Á sama tíma eru kennarar í heldur veikri stöðu gagnvart nemendum sem spilla friðnum í bekkjum – það vandamál verður auðvitað erfiðara viðfangs í „skóla án aðgreiningar“ – og oft foreldrum sem mega ekki heyra sett út á börn sín. Og fólk er oft fljótt að dæma í málum sem það veit lítið sem ekkert um.

Vegna trúnaðarskyldu geta þeir svo yfirleitt ekki svarað ásökunum á hendur sér.

Þetta þarf að ræða um leið og fjallað er um „ofbeldi kennara“.

Í þessu sambandi má benda á skáldsögu eftir Helga Ingólfsson menntaskólakennara sem nefnist Frjálsar hendur. Bókin gerist reyndar í framhaldsskóla, en þar er býsna fjörleg lýsing á hlutskipti kennara á tíma þegar virðing fyrir kennarastarfinu hefur farið mjög þverrandi.
Smá hugleiðing á afmæli hrunsins

Maður hélt eftir hrunið að Íslendingar myndu fara að þrá stöðugleika. Það var svo margt í upphafi nýrrar aldar sem var æst og yfirdrifið.

Decode-ruglið, þegar þjóðin ætlaði að verða rík á erfðaefni sínu, Kárahnjúkaævintýrið, bankabrjálæðið, húsnæðisbólan. Og það þarf ekki að horfa langt aftur til að rifja upp tíma þegar verðbólgan fór algjörlega úr böndunum og peningar voru þess eðlis að helst þurfti að eyða þeim undireins og maður fékk þá í hendurnar.

En við erum samt alltaf að bíða eftir því að happdrættisvinningur falli okkur í skaut – að við getum blásið upp nýja bólu. Nú er það ferðaþjónustan – það sem maður óttast helst er að farið verði að klastra upp hótelum út um allt sem verða til lýta í landinu. Svo er fólki sagt að handan við hornið sé olíuævintýri og svo verði hér stórfelldur uppgangur, hafnir og annað, vegna minnkandi íss á norðurslóðum.

Þetta er langt í frá að vera í hendi, öll þessi framtíð er mjög óviss, og í raun er þetta ekkert sem við getum farið að lifa út á. Ef það kemur, þá kemur það, annars ekki. Við þurfum að horfa miklu nær okkur í tíma.

Ein mesta hættan er sú að Íslendingar sem fara út til náms komi ekki aftur. Það er sem betur fer svo að Íslendingar leita sér menntunar í útlöndum í stórum stíl; það er alveg nauðsynlegt fyrir svo fámennt samfélag. En það er ekki sjálfsagt mál að þetta unga menntaða fólk vilji setjast að á Íslandi. Það hefur ýmis tækifæri erlendis; á tíma Facebook og Skype er heimþrá ekki jafn sterk og áður var.

Við þurfum að búa svo um hnútana að þessir mikilvægu Íslendingar vilji vera áfram með okkur. Það gerum við með því að tryggja stöðugleika, heilbrigt húsnæðislánakerfi, heilbrigðiskerfi sem stenst samanburð við nágrannalönd og þau lífsgæði sem felast í menntun og menningu.

Ég nefni ekki síst menninguna – það er eitt sterkasta einkennið á þessari fámennu eyþjóð að hún heldur uppi miklu og blómlegu menningarlífi. Það er ekki sjálfgefið. En þetta er eitt af því sem veldur því að við getum borið höfuðið hátt meðal annarra þjóða og gerir eftirsóknarvert að búa hér.
Guð blessi Ísland–dagurinn

Það er í raun dagurinn í dag 6. október sem er mesti tímamótadagurinn í sambandi við hrunið 2008. Það var þá að Geir H. Haarde forsætisráðherra kom í sjónvarpið og hélt ræðuna frægu sem endaði á orðunum Guð blessi Ísland.

Þetta eru frægustu orð hrunsins, það er ekki oft á Íslandi að stjórnmálamenn kveða sér hjóðs í sjónvarpi um miðjan dag á mánudegi og ákalla Guð.

Í raun væri eðlilegast að kalla þetta Guð blessi Ísland–daginn. Að þannig verði þessa minnst í framtíðinni.

Það má velta fyrir sér frá ýmsum hliðum hvernig okkur hefur tekist að spila úr þessu öllu, Andri Geir Arinbjarnarson óttast að það taki Íslendinga 25 ár að vinna sig úr hruninu, ég birti fyrr í dag tilvitnun í Huga Ólafsson þar sem er talað um vandann í bókhaldi Íslendinga.

Lára Hanna vekur athygli á brotum sem hún klippti saman úr Silfri Egils frá þessum tíma, það er 5. október. Þar var ýmislegt sagt.

Við sem lifðum þessa daga gleymum þeim sjálfsagt seint – og þetta er sterkasta táknmyndin. Þungbúinn forsætisráðherra að segja þjóðinni að allt sé að hrynja – eftir að hafa reynt að telja okkur trú um annað í langan tíma.

Annars er ekki mikil ástæða til að vera með miklar upprifjanir um hrunið – það er óþarfi að rifja upp atburði sem eru enn að gerast.
Allt í blóma – og rugli

Hugi Ólafsson skrifar á Facebook eftirfarandi athugasemd sem tengist bók Heiðars Más Guðjónssonar, en hún nefnist Norðurslóðasókn – Ísland og tækifærin.

Hugi stillir veruleikanum á Íslandi upp á mjög athyglisverðan hátt:

„Miðað við stóraukna auðlindanýtingu og verðmæti afurða hennar ættu lífskjör Íslendinga að hafa þrefaldast á síðustu 15 árum að mati Heiðars Más Guðjónssonar. Það hljómar ótrúlega en gæti vel verið nærri sanni. Raunhagkerfið hér gengur nefnilega blússandi vel. Þorskstofninn er stöðugur og stækkandi. Makríll flæðir um lögsöguna og túrhestar um landið. Mesta aukning ferðamanna í Evrópu er hér. Raforkuframleiðsla hefur þrefaldast á síðustu 15 árum. Álframleiðsla fjórfaldast. Atvinnuleysi er með því minnsta sem þekkist í Evrópu, atvinnuþátttaka mikil og vinnuvika löng. Frumkvöðlastarf telst hvergi meira í Evrópu og sköpun er í blóma í atvinnulífi og menningu.

Eiginlega er flest hér eins og best verður á kosið nema eitt – bókhaldið yfir þetta allt saman. Það er líka í slíku forátturugli, að líklega er þar um enn eitt Evrópumetið að ræða. Bullandi vöxtur í raunheimum fer saman við heimtingu á endalausri beltisherðingu og skuldaok ríkis, heimila og heiðarlegs atvinnurekstrar. Auðvitað er þetta að mestu sögulegur vandi, frá því að nokkrum óligörkum voru afhent bókhaldsvöldin á Íslandi og þeir skrifuðu raunverðmæti á sjálfa sig og hjálparkokka og delluskuldir á okkur hin.

En er þessi vandi úr sögunni? Erfitt er að sjá að skrúfað hafi verið fyrir blæðinguna í fjármálakerfinu; frekar er krafist hagræðingar í Blóðbankanum. Hér er grískt bókhald í norsku raunhagkerfi. Er kannski kominn tíma til að bjóða harðsnúnu gengi af talnaglöggum og heiðarlegum Svíum eða Svisslendingum að koma hingað og rigga upp skynsamlegu bókhaldskerfi fyrir Ísland hf? Kannski þekkir vel tengdur maður eins og Heiðar Már einhverja slíka?“
Giap – hershöfðinginn sem sigraði stórveldi

Líklega eru þeir ekki margir sem muna eftir Vo Nguyen Giap sem nú er látinn í hárri elli.

En Giap var afar frægur á sínum tíma, mjög áhrifamikill – sumir myndu jafnvel telja að hann sé einn mesti hershöfðingi allra tíma.

Giap stjórnaði her í tveimur styrjöldum sem voru mikið í heimsfréttunum – í frelsisstríði Vietnama gegn Frökkum og í Vietnamstríðinu þar sem börðust herir Norður-Vietnama og skæruliðahreyfingarinnar Viet Kong gegn her Suður-Vietnams og Bandaríkjamönnum.

Í báðum styrjöldunum hafði lið Giaps sigur.

Fullnaðarsigurinn yfir Frökkum var í umsátrinu fræga um Dien Bien Puh, þar króaðist franski herinn inni og varð loks að gefast upp.

Bandaríkjamenn gáfust upp á Vietnamstríðinu 1973 og tveimur árum síðar féll Saigon. Nokkuð er deilt um hvaða hlutverk Giap lék á seinni stigum þess stríðs, en það sem hann náði að sýna fram á var að her bændaþjóðar, sem gat falist í landinu, gat haft í fullu tré við heri stórvelda. Þannig tókst herjum hans að niðurlægja bæði Frakka og Bandaríkjamenn.

Frægt er hvernig Vietnamar grófu sig ofan í jörðina ef því var að skipta. Það gerðu þeir við Dien Bien Puh og aftur í hinu mikla kerfi jarðganga sem var notað í Vietnamstríðinu.

Giap var kommúnisti, menntaður í hagfræði, lögum og stjórnmálafræði á tíma frönsku nýlenduherranna, hann naut bestu menntunar sem þeir höfðu upp á að bjóða. Hann gekk í kommúnistaflokk Vietnams 1931 – hann tileinkaði sér hernaðarfræði með því að lesa mannkynssögu, en hélt mikið upp á kínverska spekinginn Sun Tzu og rit hans um hernaðarvísindi.

Giap var 102 ára þegar hann andaðist í gær. Helst er honum legið á hálsi fyrir að hafa fórnað hermönnum án tilliti til mannslífa og hræðilegra blóðfórna. Slíkar fórnir eru þó oft hlutskipti þeirra sem berjast gegn ofurefli vopna.
Botninn

Stundum heldur maður að botni sé náð.

En nei, hann getur þá færst enn neðar. Og kannski verður maður ekki sérlega hissa.

Í alkafræðunum segir að allir verði að finna sinn botn áður en þeir geta reynt að spyrna sér upp.

Hér á Eyjunni er birt skýrsla yfir það sem stendur í Reykjavíkurbréfi Morgunblaðsins.

En að vantar að sagt sé frá niðurlagi greinarinnar.

Þar má lesa að Ríkisútvarpið íslenska hafi tekið þátt í að hylma yfir með kynferðisbrotamönnum hjá BBC.
Félag sannra Íslendinga

Það er dálítið skrítið að heyra forsætisráðherra kvarta undan því að ekki megi tala vel um land og þjóð – ég held hann orði það þannig.

Því það er eiginlega ekki það sem hann hefur verið að gera, nema á mjög takmörkuðum forsendum.

Hann hefur hins vegar látið eins og fólk sem hefur ekki sömu sýn og hann á íslenskt samfélag sé óþjóðhollt og öfgafullt – án þess að skýra nánar út í því hverju þetta felst.

Hann býður líka upp á sýn á Ísland sem margir kannast lítt við. Ísland sem land þar sem hefur ekki verið stéttaskipting og þar sem samstaða hefur fært okkur miklar framfarir.

Þetta er einfaldlega mjög hæpin framsetning: Samstaða hefur alls ekki verið sérstakt einkenni Íslendinga, nema þegar verða miklar hamfarir eins og eldgos eða snjóflóð, og hér hafa löngum verið við lýði mjög harðdræg hagsmunaöfl.

Það er nefnilega svolítið eins og Sigmundur sé að framkalla alternatív veruleika í ræðum sínum.

Sigmundur talar um að Íslendingum hafi farnast best þegar þeir hafa trú á landinu – jú, það má vera. En það má líka færa rök fyrir því að Íslendingum hafi gengið best þegar þeir voru í mestu sambandi við útlönd; verst hafi okkur farnast þegar þau samskipti voru lítil og léleg.

Margt er gott á Íslandi og fáir munu vilja lasta það: Þetta er friðsælt smáríki og öruggt, náttúran er hrein og fögur, hér er að finna gnægð hreinnar orku og mikil fiskimið í kringum landið. Þjóðin er ágætlega menntuð og heldur uppi óvenju blómlegu menningarlífi fyrir svo fámennt ríki.

Lífskjör eru auðvitað með því besta sem gerist í heiminum; það er hins vegar vandamál að við höfum verið að dragast aftur úr þjóðunum í kringum okkur. Við erum að súpa seyðið af efnahagshruni og verðum það lengi enn. Ein afleiðing þess er djúpur skortur á trausti í samfélaginu – það virðast lítil merki um að nánast óboðleg stjórnmálaumræða sé að batna.

Ég er ekki viss um að dilkadráttur Sigmundar í þjóðholla og óþjóðholla Íslendinga, öfgamenn og ekki öfgamenn, hjálpi þar mikið til. Satt að segja minnir sumt af því á Pétur þríhross, eina af persónum Halldórs Laxness. Þegar svarf að á Sviðinsvík – þetta er í Heimsljósi – fann Pétur upp á því að stofna Félag sannra Íslendinga.
Ofan í holunni…

Þetta kvæði fer eins og eldur í sinu um Facebook. Það er ort af málfræðingnum Bjarka Karlssyni. Hann skýrir út tilurð þess neðanmáls, eins og menn sjá er það ort í tilefni af niðurskurði til byggingar Húss íslenskra fræða.

- - -

Ofan í holunni ætlað mér kannski var stæði

arfinn að varðveita, rannsaka og skrásetja fræði,

hálfvegis þegjandi, hálfvegis ómar þó kliður

heyri ég þungann í sveðjum að skera þau niður.

Híbýli vegleg úr holunni áttu að rísa

horfinna kynslóða bergmáli að miðla og lýsa,

horfinn er vélagnýr, hljótt er í ríkinu þvísa,

heyri ég burðarjálk andlegrar stöðnunar frýsa.

Kvæði mig fýsir að lesa og ljóðsandann hvessa,

leirspýjur Hjarranda finn þar í drulluvessa,

stuðlanna þrískiptu grein lít ég bögglast í brotum,

baknöguð þjóðmenning komin að niðurlotum.

Lónir í melsári pyttur úr ginnungagapi

gras dafnar hvergi, þjóðin er rekin með tapi,

sé ég hér Konungs- og Flateytjarbækurnar fljóta

fúna og gleymast – svo sægreifar arðs megi njóta.

Bókfellið velkist og þránar og þorrinn er kraftur,

þeir ætla að moka í holuna jarðvegi aftur,

„legsteinninn springur og letur hans máist í vindum,

losnar og raknar sá hnútur sem traustast vér bindum.“

Einhverjir lesendur kannast líklega við orðfæri og bragarhátt úr kvæði Jóns, frænda míns, Helgasonar, „Í Árnasafni“. Síðustu tvær línurnar eru beinlínis teknar traustataki þaðan. Jón hefði án nokkurs vafa fundið felst til foráttu málfari mínu, bragfræði og skáldamáli og kunnað því stórilla að vera notaður með þessum hætti. Hugsanlega hefði hann þó fallist á að stundum verði tilgangurinn að helga meðalið.
Gagnrýnin á fjárlögin

Kári Stefánsson segir að nýtt fjárlagafrumvarp sé eins og verk stuttbuxnastráka í Matador. Það er ekki alveg nákvæmt. Frumvarpið er miklu líkara því að það hafi verið samið af embættismönnum og er í raun framhald af þeirri stefnu sem hér hefur verið fylgt síðan strax eftir hrun: Það er hægur og bítandi niðurskurður, lággengisstefna og láglaunastefna.

Þetta var leiðin sem Íslendingar hafa reynt að fara eftir hrunið – og við höldum áfram eftir þeirri braut.

Vandi stjórnarflokkanna er að þeir töluðu eins og mikilla breytinga yrði að vænta þegar þeir tækju við. Það hefur ekki orðið. Tal um að lítið mál væri að keyra upp atvinnulífið og hagvöxt gengur ekki eftir – enda var aldrei von til þess.

Önnur gagnrýni sem heyrist, og hún er alveg á skjön við þetta, er að fjárlagafrumvarpið sé ekki nógu djarft, að það einkennist af kjarkleysi.

Um það er að segja að stjórnarflokkarnir hafa ekkert umboð til að standa í róttækum niðurskurði sem hefði mikið umrót í för með sér.

Ekkert slíkt var nefnt í kosningabaráttunni, pólitísk stefnubreyting af því tagi getur ekki orðið nema með samþykki kjósenda.
Haustdýrð í gamla kirkjugarðinum

Einn uppáhaldsstaðurinn minni í Reykjavík er gamli kirkjugarðurinn við Suðurgötu, stundum kallaður Hólavallagarður – þótt mér sé það ekki tamt.

Ég er alinn upp í næsta nágrenni við kirkjugarðinn og fór að venja komur mínar þangað sem smástrákur. Stóð aldrei neinn stuggur af garðinum.

Garðurinn er eitt skýrasta dæmið um það hvernig trjágróður hefur gjörbreytt borginni – þar inni er á gamalli mynd hægt að sjá hvernig garðurinn og Melarnir litu út áður en farið var að planta trjám.

Nú er þarna gróðri vaxin vin sem hefur sinn þokka sumar, vetur, vor og haust. Leiðin eru mörg komin til ára sinna, þau kunna að vera skökk og skæld og mosavaxin en eru ennþá fallegri fyrir vikið. Hvergi miðsvæðis í borginni er að finna jafn mikinn mosa. Hann þekur líka gamla vegginn í kringum kirkjugarðinn.

Hér eru nokkrar haustlitamyndir sem ég tók i kirkjugarðinum í dag – nei, ég er enginn listaljósmyndari, þetta var bara tekið á síma. Á einni myndinni má sjá leiði Muggs, Guðmundar Thorsteinsson, sem er eitt hið fegursta í garðinum með bláleitri mósaíkmynd – hæfir heiðríkjunni sem er yfir minningu Muggs.
Strax…

Orð sem féllu í Kastljósinu í kvöld urðu að instant klassík:

„Strax er teygjanlegt hugtak.“
Best í heimi?

Það er farið að tala um fyrirmyndarlandið Ísland. Rifjar upp minningar frá 2007, eins og Ingi Freyr Vilhjálmsson bendir á í DV.
Eyðileggja Norðmenn olíudrauma Íslendinga?

Noregur getur eyðilagt olíudrauma Íslendinga, má lesa í Aftenbladet í Noregi.

Nýir stjórnarflokkar í Noregi hafa ákveðið að hætta við olíuleit á Jan Mayen svæðinu og það getur haft mikil áhrif á fyrirætlanir Íslendinga um olíuvinnslu þar.

Möguleikar Íslands hafa ekki síst legið í því að vera í samfloti við Norðmenn.

Aftenbladet hefur eftir Terje Hagevang, stjórnarmanni í olíufélaginu Eykoni, og þein sem hefur málað olíuframtíð Íslendinga í hvað björtustum litum, að hann hafi búist við að nýja ríkisstjórnin hætti við olíuleit við Lófóten en hann hafi ekki órað fyrir að hið sama yrði uppi á teningnum við Jan Mayen.

Hann segir ennfremur að þetta sé illa gert af Norðmönnum, því Íslendingar þarfnist þess að upplifa svipað olíuævintýri og Norðmenn hafa gert síðustu áratugina.
Sigmundur Davíð og öfgarnar

Það var ekki svo ýkja margt sem sætti tíðindum í umræðum um stefnuræðu forsætisráðherra í gærkvöldi. Helst var það ræða forsætisráðherrans sjálfs. Í hana má rýna frá ýmsum hliðum – annað sem mætti pæla í er ósamhljómurinn sem heldur áfram að vera milli stjórnarflokkanna.

En það er helst þessi bútur í ræðunni sem maður staldrar við:

„En þeir eru til sem hafa ekki trú á Íslandi, þeir sem ala á sundrung og þeir sem aðhyllast öfgakennda hugmyndafræði og líta á hvern þann vanda sem upp kemur í samfélaginu fyrst og fremst sem tækifæri til að innleiða þær öfgar. Íslandssagan í meira en 1100 ár sýnir að þegar við Íslendingar höfum trú á landinu okkar og okkur sjálfum og þegar okkur auðnast að standa saman en látum ekki sundrung og niðurrifsöfl draga úr okkur þrótt, þá farnast okkur vel.“

Það er helst tvennt sem þarna má velta fyrir sér.

Annrs vegar þeir sem „hafa ekki trú á Íslandi“ og „ala á sundrung og þeir sem aðhyllast öfgafulla hugmyndafræði og líta á hvern þann vanda sem upp kemur í samfélaginu til að innleiða þær öfgar“.

Í raun áttar maður sig ekki á því hvað Sigmundur er að fara. Hvaða öfgafólk er þetta? Er það að finna í einhverjum sérstökum stjórnmálaflokki? Hvaða öfgar vill það innleiða?

Af ræðunni má helst sklja að þetta sé líka óþjóðhollt fólk sem hefur „ekki trú á Íslandi“.

Svo er það hitt með samstöðuna, það að Íslandssagan sýni að Íslendingum farnist best þegar þeir „standa saman“.

Nú verður að segjast eins og er að Íslendingar eru afar þrasgjörn þjóð. Við rífumst um alla mögulega og ómögulega hluti. Á fyrstu árum tuttugustu aldar, á miklu framfaraskeiði, voru hér endalausar deilur um uppkastið. Margt í því virðist óskiljanlegt nú.

Íslendingar urðu sjálfstæð þjóð 1944, um það bil voru að hefjast langvinnar deilur um stöðu Íslands í heiminum, veru Bandaríkjahers á Íslandi og aðildina að Nató. Þetta klauf þjóðina í fylkingar í marga áratugi – það var stanslaust rifist.

Meira að segja landhelgismálin, sem nú er stundum talað um sem samfellda sigurgöngu, voru tilefni til eilífra svikabrigsla og ásakana.

Íslendingar virtust reyndar nokkuð sammála um það á síðasta áratug að þeir væru stórkostlegir fjármálamenn, þar til sú blekking hrundi snögglega. En helst er það Vestmannaeyjagosið sem er dæmi um þjóð sem stóð saman – enda hef ég sagt að það sé að sumu leyti besta stund lýðveldisins, mitt í hinum hörmulegu atburðum.