arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Er þetta kommúnismi?

Það er voða sjaldan að maður heyrir menn vænda um kommúnisma í opinberri umræðu. Ekki fremur en fasisma eða nasisma.

En það kemur þó fyrir, Friðrik Arngrímsson hjá LÍÚ telur að hugmyndir Jóns Bjarnasonar um hvernig eigi að útdeila aflaheimildum séu í anda þessarar heldur afdönkuðu stefnu.
Myndlíking

Um daginn skrifaði ég lítinn pistil um grískan veitingastað í London sem má muna fífil sinn fegurri, en þar sem alltaf eru dúkuð borð þótt engir sé gestirnir.

Ég áttaði mig ekki á því þá, en sé núna að þetta er metafóra fyrir Kauphöll Íslands.
Bækur sem koma og fara

Ég taldi 17 norrænar spennusögur í Bókatíðindum.

Það er slatti.

Norræna spennusagnafárið hlýtur að vera í hámarki.

Þetta er nánast eins og í gamla daga þegar fyrir hver jól komu út bækur eftir Alistair McLean, Desmond Bagley og Hammond Innes. Hér voru þessar bækur gefnar út í viðhafnarbandi – sem þekktist hvergi annars staðar og notaðar til jólagjafa.

Svo hurfu þær eins og aðrar bókmenntagreinar, og rétt eins og við munum horfa til baka til tíma norrænu spennusögunnar.

Bókmenntagreinar eins og frásögur af afrekum Norðmanna í stríðinu. Þegar ég var drengur kom út mikill fjöldi af slíkum bókum fyrir hver jól. Maður vissi allt um það þegar norskir andspyrnumenn sprengdu orkuverið í Rjukan.

Þá var líka mikið framboð á þjóðlegum fróðleik. Hlutur hans hefur snarminnkað.

Jú og bækur um spírítisma og dulræn málefni – þær voru svoleiðs auglýstar í sjónvarpi á fyrstu árum þess. Edgar Cacey og Erich von Däniken eins og heimilisvinir víða á Íslandi. Fyrir utan alla íslensku sjáendurna.

Svo gleymdust þeir líka. Og kannski voru guðirnir heldur ekki geimfarar?
Tilgangur þingsins?

Heyrði þingmann tala um það í eitt augnablik sem ég staldraði við á ÍNN í gærkvöldi að stjórnlagaþingið væri haldið í þeim tilgangi að ríkisstjórnin gæti beint athyglinni frá vandræðum sínum.

Er það?

Eða er hægt að tala um ódýrt skot í þessu sambandi?
Búinn

Búinn að prenta út hjálparkjörseðilinn af kosning.is.

Svo er bara að mæta á morgun á kjörstað.
Halldór

Halldór Baldursson er með þetta eins og oft áður – myndin er úr Fréttablaðinu. Halldór er ekki bara skopmyndateiknari, heldur líka einn helsti fréttaskýrandi þjóðarinnar. Hann er, eins og stundum er sagt – á heimsmælikvarða.
Stórmerkar ljósmyndir Sigurgeirs

Í ljósmyndabókinni Popppkorn er að finna myndir eftir Sigurgeir Sigurjónsson ljósmyndara. Sigurgeir var ungur maður þegar bítlaæðið reið yfir – árin þar á eftir varð hann helsti ljósmyndari íslenskra hljómsveita.

Myndirnar sem birtast af bókinni eru af flottu ungu fólki með attitúd – svaka voru margir fínir í tauinu á þessum árum – þær elstu eru frá fyrstu árum Hljóma og svo nær þetta fram yfir 1970, með viðkomu í Kinks og Led Zeppelin á Íslandi og yfir í Stuðmannahópinn. Þarna eru Rúnar Júl, Kalli Sighvats, Jónas R, Björgvin, Shady, Ray Davis, Robert Plant og Hendrix – svo hinir allra svölustu séu nefndir.

Tíðarandann bókstaflega lekur af blaðsíðunum, myndir Sigurjóns eru einstök heimild. Sumar komu á plötuumslögum, aðrar man maður eftir að hafa séð í auglýsingum eða umfjöllunum um hljómsveitir fyrir löngu.

Ég ætla að leyfa mér að birta eina mynd úr bókinni. Hún er reyndar aðeins á skjön við hljómsveitamyndirnar, en er engu að síður merkileg.

Myndin er af litríkum karakter í bæjarlífinu, Guðmundi Haraldssyni rithöfundi, og er tekin á Prikinu þar sem hann drakk gjarnan kaffi. Mig minnir að þessi mynd hafi líka verið birt í úrvali yfir bestu ljósmyndir á Íslandi.

Þessi mynd er þeirrar náttúru að hún gerir mann glaðan. Svipurinn á Guðmundi er óborganlegur.
Í fásinninu

Ég hef stundum sagt að Ísland sé svo lítið land að ef einhver fer að stunda vændi komi það í blöðin daginn eftir.

Nú hefur stigið fram nokkuð stórtæk vændiskona.

Og hún fær um sig heila bók.
Eins og á peppfundum píramíðafyrirtækja

Árni Alfreðsson líffræðingur skrifar grein í Fréttablaðið þar sem hann líkir deCode ævintýrinu í upphafi aldarinnar við forleik að því sem síðar kom í bólunni miklu sem sprakk með hvelli í október 2008.

Þarna tóku saman höndum framtíðar útrásarvíkingar, ráðamenn, fjölmiðlar til að búa til andrúmsloft sem var eins og á „peppfundum píramíðafyrirtækja“ eins og Árni orðar það.

Hann skrifar meðal annars:

„Ráðamenn og ríkisstjórn eru tíðir gestir á samkomum þar sem greint er frá stórkostlegum uppfinningum, forskoti fyrirtækisins eða þá að undirritaðir eru tímamótasamningar. Þetta líkist trúarsamkomum eða peppfundum píramídafyrirtækja. Frægasta dæmið er þegar Davíð situr í hásæti við undirritun samnings við þekkt lyfjafyrirtæki 1998. Í kjölfarið hefjast æðisgengin viðskipti með óskráð hlutabréf fyrirtækisins og atburðarás sem er alveg sambærileg við aðdraganda bankahrunsins áratug síðar.

Fyrirtækið bólgnar út með leifturhraða sem og kostnaður og tap við rekstur þess meðan hlutabréfin stefna í óþekktar hæðir. Sumarið 1999 þá kaupa ríkisbankarnir þrír, Landsbanki, Búnaðarbanki og Íslandsbanki hlutabréf í ÍE fyrir 6 milljarða króna til að forða félaginu frá gjaldþroti. Margeir Pétursson viðskiptasnillingur kallar þetta hins vegar traustsyfirlýsingu og „magnaðasta viðskiptatækifæri sem Íslendingar hafa staðið frammi fyrir“.

Bankarnir reyna auðvitað að losa sig við þessi bréf á sem hæsta verði. Til að tryggja áframhaldandi uppsveiflu hlutabréfanna þá er áróður fjölmiðla hertur enn frekar. Hver uppfinningin rekur aðra og yfirburðir, sérstaða og snilld eru „orð“ sem æ oftar eru notuð. Engu líkara en þarna sé komið uppkastið að frægri ræðu forsetans um íslenska efnahagsundrið.

Ef einhver gagnrýni heyrist þá er reynt að kæfa hana í hvelli. Oftar en ekki er það einhver ráðherra eða þingmaður sem stígur fram og talar um ómaklegar árásir og öfund. Viðbrögð sem allir kannast við frá því rétt fyrir hrun.“
Listar?

Nú þegar aðeins einn sólarhringur er þangað til stjórnlagaþingskosningin hefst getur maður varla sagt að auglýsingar frá frambjóðendum hafi verið ýkja áberandi. Það er auðvelt að setja upp vandlætingarsvip og segja að allar auglýsingar fyrir þingið séu af hinu vonda, en aðstöðumunur milli frambjóðenda er vissulega mikill. Sumir eru þjóðþekktir og þurfa vart að kynna sig, aðrir hafa örsjaldan eða kannski aldrei komið fram í fjölmiðlum.

Annað sem ég veit ekki hvort brögð eru að er hvort gangi manna á meðal listar með nöfnum ákveðins hóps sem fólk er hvatt til að kjósa. Það er ekki líklegt að mér séu sendir slíkir listar, en þeir hljóta eiginlega að vera í umferð.
Veður og kjörsókn

Stundum hafa menn verið áhyggjufullir yfir kosningum á vetrum þegar allra veðra er von.

Nú er spáð köldu veðri og stillum. Það ætti ekki að trufla.

Þjóðaratkvæðagreiðslan um Icesave var um vetur, en annars man ég ekki eftir vetrarkosningum nema alþingiskosningunum 2-.3. desember 1979. Það voru líklega fyrstu kosningarnar þar sem ég hafði kosningarétt.

Svo er spurning hvað telst viðunnandi kjörsókn í kosningum sem þessum. Í Icesave atkvæðagreiðslunni var kjörsóknin 62,7 – er ekki hægt að segja að það sé lélegt ef miklu færri en það skila sér á kjörstað?
Fundur með Cameron

Það er að mörgu leyti áhugaverð uppákoma að David Cameron, forsætisráðherra Bretlands, vilji fara að funda með leiðtogum Norðurlandanna.

Er það vegna þess að Norðurlöndin hafa staðið kreppuna vel af sér? Mun betur en til dæmis Bretland og Írland – að undanskildu Íslandi.

Vilja Bretar fara að seilast enn til meiri áhrifa Skandinavíu – og þá til mótvægis við Þjóðverja sem þar hafa ítök í gegnum langa sögu samskipta. Þjóðverjar hafa líka farið vel í gegnum keppuna og áhrif þeirra eru að aukast fremur en hitt. Þýskaland er nátturlega hið raunverulega stórveldi í Evrópu – og í Evrópusambandinu.

Menningarlega eru Norðurlöndin hins vegar mjög á bresku yfirráðasvæði – svo mjög að varla er á það bætandi. Á Norðurlöndunum horfir fólk á enska boltann, hlustar á enska tónlist, horfir á enskt sjónvarpsefni.

En svo er reyndar hins að gæta að áhrif frá Bretlandi hafa ekki endilega verið til góðs, að minnsta kosti ekki viðskiptalífinu þar sem City í London er að sumu leyti eins og risastór aflandseyja fyrir peninga. Íslensku útrásarvíkingarnir leituðu til London og voru þar eins og fiskar í vatni.

Eða ætla Bretar að fara að læra af Norðurlöndunum um aðeins hófstilltari samfélagsgerð, svona rétt eins og hefur verið sagt að sé ekki vanþörf á hér á Íslandi?
Loksins!

Fann þetta á Facebook:

„Það tókst! Verðbólgan er nú 2,6%, 0,1 prósentustigi frá verðbólgumarkaðinu. Hún hefur ekki verið lægri síðan í apríl 2004. Það sem þurfti til var allsherjarvantraust á gjaldeyrismarkaði, gengishrun, hrun bankakerfisins, 30% höfuðstólshækkun verðtryggðra lána og, rúsínan í pylsuendanum, gjaldeyrishöft.“
Palin

Bush var slæmur, en hann var þó algjörlega mainstream miðað við Söruh Palin.

Ef hún kemst svo mikið sem í sjónmál við Hvíta húsið er eins gott að fara að grafa sér byrgi í garðinum og safna vistum.
Hugsjónamaður og stríðshetja

Hér er grein um mann sem ég og margir aðrir eiga mikið að þakka.

Philippe Viannay.

Á sínum tíma var ég í útför hans í París, en hann var síðan jarðsettur í heimabæ sínum á Bretagneskaga. Ég og skólafélagar mínir vorum áberandi í útförinni, en það voru líka gamlir félagar Viannays úr frönsku andspyrnuhreyfingunni. Hann var einn af hetjum hennar á ungum aldri. Það var merkilegt að sjá frönsku andspyrnuhreyfinguna eins og hún leit út 1986. Ég lýg því ekki að sumir voru með hinar kunnuglegu baskahúfur – beret. Minningarathöfn um hann var haldin við Mémorial des martyrs de la déportation, minnisvarðann um þá sem voru fluttir burt með valdi í stríðinu sem stendur við Signufljót, skammt frá Notre Dame.

Þetta var sannur hugsjónamaður, eins og má lesa í grein þessari sem er eftir kanadíska blaðakonu, Caitlin Kelly.

Hann stofnaði skóla í París, Journalistes en Europe, þar sem ég stundaði nám. Námið miðaði að því að kenna okkur að starfa sem blaðamenn á alþjóðlegum vettvangi. Í kjölfarið á mér komu svo Árni Snævarr, Þorfinnur Ómarsson og Sigursteinn Másson. En þá var Viannay dáinn og skólanum var stýrt af öðru fólki.

Í skólanum komu saman blaðamenn frá öllum heiminum, ungt fólk sem þó hafði nokkra starfreynslu.. Ég átti skólafélaga frá Japan, Indlandi, Áatralíu, Bandaríkjunum, Indónesíu, Brasilíu, Póllandi, Burkina Faso, Ghana, Noregi, Þýskalandi, Ítalíu, Kanada – já og fleiri löndum. Margt af þessu fólki er ennþá kærir vinir mínir.

Og reyndar myndaði þessi skóli ákveðið net. Ennþá get ég farið um heiminn og haft samband við fólk sem gekk í skólann og beðið það um aðstoð við störf eða ferðalög. Margir eru framúrskarandi blaðamenn í löndum sínum. Sem dæmi má nefna að ég hef sofið á dýnum heima hjá mönnum sem síðar urðu áhrifamestu blaðamenn Póllands, eftir að kommúnisminn féll.

Andi Viannays lifir í öllum þeim sem sóttu skólann sem hann setti á laggirnar. Hugmynd hans var að auka skilning milli þjóða, leiða fólk úr öllum áttum saman, mynda tengsl, eins og hjá mörgum af hans kynslóð var markmiðið að koma í veg stríð, að hildarleikir tuttugustu aldarinnar fengju aldrei að endurtaka sig.
Flokkadrættir á stjórnlagaþingi

Það verður ekki fyrr en á þriðjudag að mér skilst að úrslit verða ljós í stjórnlagaþingskosningunni.

Málið verður komið á nýtt stig þegar ljóst er hverjir þingfulltrúar verða.

Þingið á að koma saman í febrúar 2011 og sitja í tvo til fjóra mánuði. Manni finnst ótrúlegt annað en að þingtíminn verði fullir fjórir.

Þingið verður skipað 25 til 31 fulltrúa, það ræðst af því hver kynjahlutföllin verða í kosningunni.

Þingið verður haldið fyrir opnum dyrum – þannig að þjóðin getur fylgst með.

Svo verður spennandi að sjá hversu fljótt þingið tekur á sig einhvers konar mynd hefðbundinna stjórnmála.

Það er ekki ósennilegt að fljótt myndist einhvers konar fylkingar. Það verða flokkadrættir. Þeir sem hafa svipaðar skoðanir hópa sig saman – þetta er eiginlega óhjákvæmilegt.

Það gæti verið fylkingin sem vill gera miklar breytingar á stjórnarskránni og fylking sem vill gera litlar breytingar.

Fylking sem vill setja ströng auðlindaákvæði í stjórnarskrána og hin sem vill að slík ákvæði séu lítilvæg eða mjög almennt orðuð.

Það er spurning hvaða áhrif ESB umsóknin hefur á svona þingi. Verða þarna einhverjir þingfulltúar sem vilja beinlínis reyna að koma í veg fyrir að ESB aðild sé möguleg með því að setja inn ströng fullveldisákvæði í stjórnarskrána?

Eða næst kannski sátt um allar meiriháttar ákvarðanir sem snerta fullveldið skuli fara í þjóðaratkvæðagreiðslu?

Því hefur verið haldið fram með góðum rökum að samþykkt EES samningsins á sínum tíma hafi verið stjórnarskrárbrot.

Auðvitað hefði átt að halda þjóðaratkvæðageiðslu um það mál.

Og líka Nató aðildina 1949.

Eins er það með ESB. Það er óhugsandi að ganga þar inn fyrr en að undangenginni þjóðaratkvæðagreiðslu. Sumir hafa talað um að hún muni ekki verða bindandi fyrir þingið, en ég vildi sjá framan í þann stjórnmálamann sem reyndi að smygla Íslandi inn í ESB að eftir nei í þjóðaratkvæðagreiðslu.
Pílagrímaför Thors, Kristín Steins, Gunnar Thor og Gunnar Eyjólfsson

Í Kiljunni í kvöld verður sagt frá heimildarmynd Erlendar Sveinssonar sem fjallar um Thor Vilhjálmsson rithöfund og göngu hann um pílagrímaveginn fræga um norðurhéruð Spánar til borgarinnar Santiago de Compostela. Kvikmynd Erlendar nefnist Draumurinn um veginn og verður fyrsti hluti hennar frumsýndur í Háskólabíói á föstudag.

Leið pílagrímanna er 800 kílómetra löng, við fylgumst með göngu hins áttræða Thors, stöðum á veginum og fólki sem hann hittir. Inni myndina er fléttað þulartexta og brotum úr bókum Thors.

Göngur um Jakobsveginn hafa tíðkast í þúsund ár – en sagnir herma í að í dómkirkjunni í Santiago séu bein postulans Jakobs.

Í þættinum verður einnig rætt við Kristínu Steinsdóttur rithöfund um skáldsögu hennar sem nefnist Ljósa. Bókin gerist fyrir og eftir aldamótin 1900 og fjallar um litríka konu sem býr í sveit en veikist af geðhvarfasýki. Bókin er lauslega byggð á ævi ömmu Kristínar.

Páll og Kolbrún fjalla um ævisögu Gunnars Thoroddsen eftir Guðna Th. Jóhannesson og bókina Alvöru leiksksins, en það er ævisaga Gunnars Eyjólfssonar sem Árni Bergmann skráði.

Bragi Kristjónsson segir frá blaðamanninum og þýðandanum Karli Ísfeld, sem meðal annars íslenskaði Góða dátann Sveijk.
Krugman um Ísland og Írland

Nóbelsverðlaunahafinn Paul Krugman skrifar um Ísland og Írland.

Hann segir að Alþjóða gjaldeyrissjóðurinn hafi gefið Íslandi lausari taum en Ísland.

Ísland fari óhefðbundna leið í gegnum kreppuna en Írland sé að fara hefðbundnu leiðina.
Fyrirgreiðsla til stórskuldara

Úr Kastljósi í gærkvöldi:

„Félag í eigu Jakobs Valgeirs Flosasonar sem oft er kenndur við Stím fékk nýverið fyrirgreiðslu hjá Landsbankanum til að kaupa kvóta fyrir um það bil einn milljarð króna. Þetta gerðist eftir að tugmilljarða skuldir höfðu verið afskrifaðar hjá Glitni og Gamla-Landsbankanum vegna félaga í hans eigu. Landsbankanum finnst ekkert athugavert við að lána Jakobi Valgeir til kaupanna enda séu skuldir hans og afskriftir í Gamla-Landsbankanum. Helgi Seljan og Jón Egill Bergþórsson skoðuðu þessi mál.“

Horfið á þáttinn með því að smella hérna.
Kjördæmapotið

Hvað er á seyði í máli svokallaðs Árbótarheimilis?

Þetta gamla, klíkuskapur og kjördæmapot. Menn sem telja sig geta ráðstafa skattfé í hendur vinveittra aðila.

Heimilið var ekki lengur talið hæft til vistunar á börnum, meðal annars vegna kynferðisbrotamáls.

Þá gengur maður undir mann í stjórnmálakerfinu til að útvega fé handa heimilinu.

En það er reynt að láta forstöðumann Barnaverndarstofu sitja uppi með skömmina vegna þess að hann veitti fjölmiðlum upplýsingar um málið.

Einhvern tima held ég að þurfi að skrá sögu kjördæmapotsins á Íslandi og alls ruglsins sem hefur tíðkast í skjóli þess. Þar er hægt að finna nóg af litríkum sögupersónum.

En það mætti líka gerast í öðru f0rmi, til dæmis með sjónvarpsþáttum sem yrðu í anda Yes Minister eða álíka gamanefnis.
Huh!

Kjóstu er vefur hvatningarhóps vegna kosninga til stjórnlagaþings. Á vefnum er að finna ýmislegt efni um kosningarnar.

Meðal annars teikningar eftir Halldór Baldursson af fúla karlinum.
Ekki slæm hugmynd

Í enska íhaldsblaðinu Spectator er grein þar sem er fjallað um leið Íslands á tíma hrunsins, að skera burt erlendar skuldir fjármálastofnana.

Þetta er athyglisverð lesning, en kannski er þar gert aðeins of mikið úr efnahagsbata á Íslandi. Hann virðist ekki vera í sjónmáli nú þegar við erum komin á þriðja ár í kreppu.

Annað er svo eftirtektarvert í grein blaðamannsins Matthews Lynn. Hann segir að það sé ekki slæm hugmynd að lögsækja ráðherra:

„ If Britain followed Icelands example, its possible the economy would survive and bounce back fairly quickly. Perhaps we could even put the prime minister who presided over the reckless expansion of the banks on trial for negligence, just as the Icelanders have. Come to think of it, that might not be a bad idea.“
Bollaleggingar um götuheiti

Það er vandræðalegt við götur á Íslandi sem nefndar eru eftir ákveðnu fólki að fæstir gera sér grein fyrir því hver sú persóna er.

Þó er ein undantekning á þessu: Helga magra stræti á Akureyri. Það fer ekki á milli mála.

En göturnar í Reykjavík: Njálsgata, Kjartansgata, Bollagata, Ingólfsstræti, Egilsgata, Aragata. Það fylgja engar skýringar með og því ofurskiljanlegt að fæstir átti sig á því hvers eðlis er. Hversu margir ætli viti til dæmis að Geirsgata heitir eftir Geir gamla Zoëga?

Víða erlendis er siður að nefna götur eftir frægðarfólki, ekki síst í Frakklandi.

Þar er Avenue Charles de Gaulle, Boulevard Voltaire og Boulevard Louis Pasteur – einu sinni mátti meira að segja lesa út úr götuheitum bæja hverjir hefðu fari þar með stjórn. Í bæjum þar sem kommúnistar réðu voru torg og götur sem báru nöfn Marx og Engels.

Við höfum ekki farið þá leið að nefna götur eftir stjórnmálamönnum – ekki hingað til. Fæstir hugsa líklega út í það að Skúlagata er nefnd eftir Skúla fógeta, en við höfum ekki götu Ólafs Thors eða Einars Olgeirssonar.

Nú á hins vegar að láta til skarar skríða í þessu efni. Skúlagata fær ekki lengur að heita þessu nafni, hún á að verða Bríetartún, eftir Bríeti Bjarnhéðinsdóttur.

Og svo eiga nálægar götur, Skúlatún, Sætún og Höfðatún, að heita Guðrúnartún, Þórunnartún og Katrínartún.

Líklega munu fæstir hugsa út í það, en þetta eru nöfn Guðrúnar Björnsdóttur, Þórunnar Jónassen og Katrínar Magnússon. Þetta eru kvenskörungar frá fyrri tíð, en það verður að segja eins og er að þær eru ekki ýja þekktar.

Fyrst búið er að opna þessar dyr blasa við tækifæri til að breyta götuheitum út um allt – það er fullt af fólki sem er verðugt að fá sínar götur. Breiðstræti Jóns Sigurðssonar er ekki til – og svo mætti hugsa sér lítið sund sem fengið nafn Jóns landritara. (Það fór reyndar frekar illa fyrir honum, en hann var sannur umbótamaður.)

Svo er hægt að deila um þessi götunöfn fram og aftur og þá gætum við gleymt, þó ekki nema um stundarsakir, þesssari bansettu kreppu sem er allt að drepa úr leiðindum.

Jón landritari ætlaði að hreinsa til í spillingarbælinu Reykjavík. Hann var mikill ákafamaður, en bilaði á geði og dó skömmu síðar.
Samanburðurinn við Ísland

Ég var í viðtali við BBC World Service í gær. Þátturinn fjallaði um atburðina á Írlandi, þeir vildu fá samanburð frá Ísland.

Ég reyndi að skýra út að Íslendingar hefðu farið aðra leið við að höndla hrunið bankakerfi en Írar, ríkið hefði ekki tekið á sig erlendar skuldir bankanna, heldur hefði mikið af þeim lent á kröfuhöfum – en bankar með nýjar kennitölur hefðu verið reistir á grunni gömlu bankanna, meðal annars með skuldum hundóánægðs almennings.

Útvarpsmaðurinn virtist ekki hafa sérstakan áhuga á þessu. Þetta er þó ansi mikilvægur punktur. Og eins sú staðreynd að íslenska krónan hefði fallið óskaplega.

Hins vegar var það þrennt sem kveikti svo í honum að hann fór að spyrja mig nánar út í það.

Að Íslendingar væru á botninum, tveimur árum eftir að hrunið, honum fannst það greinilega langt.

Að Íslendingar ætluðu að fara að halda sérstakt stjórnlagaþing – á Írlandi eru líka uppi kröfur um að hreinsa stjórnmálakerfið.

Og að Íslendingar væru að setja fyrrverandi forsætisráðherra fyrir dóm, honum fannst greinilega dálítið áhugaverð tilhugsun að Brian Cowen, taoiseach þeirra Íra, fengi slíka meðferð.
Eitt dæmi

Í gær vitnaði ég í orð Péturs Gunnarssonar um að ríkjandi hagsmunir klæðist holdi skynseminnar.

Hér er eitt dæmið.

Lágir skattar á ríkt fólk sem er búið að telja fólki trú um að sé skynsamlegt.

En Warren Buffet segir að ríkir þurfi að borga miklu meira í skatta.

Og hér eru svo merkilegar upplýsingar – Ísland og Írland, lönd sem eru á hausnum, eru með lægstu fyrirtækjaskatta á Vesturlöndum.
Mega megavika

Hvað þarf að selja margar pizzur til að borga skuld sem er tveir milljarðar?

Segjum að hver pizza kosti 1500 (nema það sé megavika).

Við skulum ekkert vera að velta fyrir okkur kostnaði, vöxtum eða neinu slíku.

Bara hvað þarf að selja margar pizzur á kr. 1500 til að borga skuld upp á tvö þúsund milljónir.

(Kannski væri hægt að ná þessu ef þeir hefðu mega megaviku?)

((Svo má spyrja hvort einhverjir í klíkunni hafi fengið gullstangir með pizzunum í staðinn fyrir brauðstangir?))
Pizza með skuldum

Það væri gaman að yfirtaka pizzusjoppu með áhvílandi skuldir upp á tvo milljarða.

Hvað ætli maður þurfi að selja mikið af pizzum til að standa undir því?

Ætli dugi að selja allri íslensku þjóðinni pizzu?

Varla.

Það eru ótrúlegar sögur sem maður heyrir af því hvernig tókst að skuldsetja fyrirtæki á árunum fyrir hrun.

Eiginlega furðulegt hvað sumir virðast hafa gengið markvisst að verki í að eyðileggja fyrirtæki.

Og svo er spurningin – í hvað fór allt þetta lánsfé. Hverjir nutu góðs af því – og til hvers?
Ofmetið kapphlaup um Norðurpólinn

Valur Ingimundarson, prófessor í sagnfræði, ritar grein í nýjasta hefti Skírnis þar sem hann fjallar um norðurslóðir, svæðið kringum Norðurpólinn, og afstöðu þjóða sem þar telja sig eiga hagsmuna að gæta.

Valur telur í stuttu máli að það sé of mikið gert úr kapphlaupinu um Norðurpólinn sem mikið er fjallað um í fjölmiðlum. Þetta sé vissulega spennandi , en í raun sé ekki raunhæft að að álykta að þarna fari fram mikill stórveldaslagur. Bandaríkjamenn hafi til dæmis verið fremur áhugalausir um þessi mál, enda beinist athygli þeirra annað. Siglingaleiðir gætu vissulega opnast en það væri ekki nema part úr sumri. Vinnsla olíu- og málma sé erfiðleikum bundin vegna óblíðrar náttúru. Viðbrögðin við því þegar Rússar plöntuðu fána undir Norðurskautinu hafi meiri en þeir bjuggust sjálfir við, en við það kviknaði mikill áhugi á málinu.

Þetta eru athyglisverðar pælingar hjá fremsta fræðimanni þjóðarinnar á þessu sviði.

Valur var í viðtali í Silfri Egils í gær. Þar spurði ég hann líka um hugmyndir um stöðu Íslands í alþjóðasamfélaginu, um ríkjabandalag við Norður-Atlantshaf, ríkjasamband við Noreg og stórt norrænt sambandsríki.

Valur sagðist telja allar þessar hugmyndir óraunhæfar.

Viðtalið við Val má skoða með því að smella hérna.