Landspítalinn – hægt að hætta við

Enn er komin til umræðu staðsetning Landspítala á lóðinni við Hringbraut. Kemur í ljós að mikill meirihluti lækna er mótfallinn henni. Kemur ekki á óvart. En allt skipulag þessa svæðis í langan tíma hefur miðað við að þarna yrði spítalinn, meðal annars lega hins einkennilega hraðbrautarspotta sem sker Vatnsmýrina. Eftir að hann var lagður viðurkenndu sumir borgarfulltrúar að þetta hefðu verið mistök.

Spítalinn er ekki risinn enn, þrátt fyrir að áform um hann séu kominn nokkuð til ára sinna. En eftir því sem tíminn líður virðist staðsetningin óhentugri. Þarna verður risastór vinnustaður með tilheyrandi umferð til og frá – það er öruggt að ekki koma allir á hjólum. Þrengslin í kringum lóðina eru mikil, þarna er flugvöllurinn rétt hjá sem veldur því að ekki er hægt að byggja hátt upp í loft – umhverfið leyfir það heldur ekki, því byggðin allt í kring er lágreist. Og svo er auðvitað spurningin hvort allur spítalinn þurfi að vera á einum stað.

Landspítalinn gamli er heldur ekki miðsvæðis í á höfuðborgarsvæðinu, því fer fjarri. Hann er úti á nesinu þar sem miðborgin er vissulega og verður áfram um ókomna tíð. En það getur verið afar tafsamt að komast þangað frá ytri byggðum sem liggja nær hinni eiginlegu miðju höfuðborgarsvæðisins – í því sambandi er jafnvel hægt að horfa norður á Akranes, austur á Selfoss og suður til Keflavíkur. Fólk þarf líka að komast þaðan á spítala.

Fossvogur og Vífilsstaðir virðast heppilegri kostir, en einnig er nefndur Elliðaárvogur.

Afar glöggur maður, Egill Jóhannsson, forstjóri Brimborgar, skrifar um spítalann á Facebook:

Hrikaleg mistök eru í uppsiglingu með því að byggja nýjan Landspítala við Hringbraut. Ríkisstjórn Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks leiðir verkefnið um nýjan Landspítala enda verður það fjármagnað af ríkinu – lesist skattgreiðendum – og ber því ábyrgð á að í sögubókum framtíðarinnar verður verkefnið metið sem ein stærstu mistök Íslandssögunnar. Enginn virðist hafa áhyggjur af því að skattgreiðendur eiga að greiða að lágmarki 70 milljarða (endar líklega í 100 milljörðum) fyrir þetta skrímsli. Liðleskjurnar í borgarstjórn hafa síðan hvorki þor né dug til að stöðva málið frekar en ríkisstjórnin.

Allir eru sammála um að nýjan spítala þarf að reisa. Margir betri staðir eru til reiðu – allir margfalt betri en þessi. Staðir sem hægt er að nefna eru m.a. 1) vestan við Elliðavog (Dugguvogshverfi), 2) austan við Elliðavog (þar sem malbikunarstöðin, Björgun og fleiri aðilar eru nú). 3) Vífisstaðasvæðið er einn kostur eins og nefndur var í fréttum í kvöld og aðrir hafa nefnt. 4) Keldur. Einnig hafa margir bent á 5) Fossvoginn þar sem gamli Borgarspítalinn er og mikið autt landrými er allt í kring þó sá kostur sé ekki eins augljós í mínum huga og hinir fjórir. Ávinningur við þessa kosti er að á öllum þessum stöðum væri hægt að byggja nýtt frá grunni án þess gríðarlega viðbótarkostnaðar að prjóna við eldri byggingar fyrir utan þann mikla aukakostnað að þurfa að grafa, byggja, sprengja í þröngu umhverfi. Skv. frumvarpi um verkefnið þá er áætlun á verðlagi í okt. 2012 61,5 miljarðar króna (Hér er hlekkur á frumvarp til laga um þessi miklu mistök https://dl.dropboxusercontent.com/…/Log%20um%20byggingu%20n…). Þá er eingöngu miðað við byggingarkostnað en ekki tækjakaup (áætluð 12 milljarðar) enda má reikna með að sömu tæki þyrfti að kaupa þó byggt væri annarsstaðar. Í fyrrgreindum tölum er EKKI reiknað með fjármagnskostnaði en hann má áætla einhverja tugi milljarða, því hærri fjármagnskostnaður sem stofnkostnaður er hærri vegna rangrar staðsetningar.

Ekki er því óvarlegt að áætla að á verðlagi dagsins í dag, rúmlega tveimur árum seinna, sé áætlun 70 milljarðar. Vegna erfiðleika við að byggja á þessum stað og hefðbundinnar vanáætlunar opinberra framkvæmda yrði ég ekki hissa á því að áætlun á verðlagi ársins í dag ætti að vera nær lagi 100 milljarðar. Lílkega væri hægt að spara um 30% ef byggt væri á nýju svæði frá grunni. Gríðarlegur óbeinn sparnaður myndi líka fylgja staðsetningu á fyrrgreindum stöðum, t.d. sparnaður vegna samgangna (ódýrara að ferðast til og frá vinnu ef staðsetning er valin miðsvæðis og nær svæðum sem starfsmenn búa á). Öll fyrrgreind svæði eru betri hvað það varðar og gríðarlegur sparnaður og þægindi myndi fylgja öðrum staðsetningum. Það ER HÆGT að hætta við áður en búið verður að henda meira af skattpeningum í verkefnið.