arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Auðræði, frjáls markaður og ofurmennishyggja

Það er merkilegt með trúna á frjálsan markað sem á að leysa öll mál með sinni ósýnilegu hönd.

Hún hefur náttúrlega beðið ákveðið skipbrot – við sjáum að helsta þjóðfélagstilraun dagsins í dag er auðræði, plutókratí, ríkidæmi færist sífellt á færri hendur.

Um leið verður staða millistéttarinnar ótryggari – og hinir lægst launuðu eru að keppa um störf sem ekki er hægt að framfleyta sér á, vinnuöryggið er ekkert, það eru farnir að tíðkast svokallaðir zero-hour samningar þar sem hægt er að vísa fólki úr vinnu á nokkurs fyrirvara og án launa.

Það er náttúrlega hrikalega erfitt að réttlæta þetta, enda rísa óánægjubylgjur bæði hægra og vinstra megin í stjórnmálunum.

En það eru samt menn sem reyna það. Þeir eru samt eiginlega hættir að vísa í fræði Adams Smith eða Miltons Friedman, heldur er það vaðallinn úr Ayn Rand sem er notaður í réttlætingarskyni.

Rand skrifaði afar langar og hrútleiðinlegar bækur – furðulega melódramatískar – þar sem hún boðar einhvers konar ofurmennishugsjón. Það er athafnamaðurinn sem er ofar öllu – hann er ofar lýðnum og hælbítunum sem skilja hann ekki og hafna yfirburðum hans.

Nú á þetta í raun voða lítið skylt við markaðshyggju, minnir í raun frekar á fabúleringar Nietzsches um ofurmennið. Rand segir að ekki megi hrófla við milljarðamæringum – hvað ef þeir fara burt og skilja hina eftir? spyr Hannes H. Gissurararson í nýrri grein. Þarna er endurómur af Ayn Rand. (NB. það er reyndar nákvæmlega þetta sem hefur verið að gerast, eða hversu miklir fjármunir eru í skattaskjólum heimsins?)

Helsta svarið við auðræðinu er samstaða launafólks. Það er í rauninni það eina sem dugir til frambúðar. Það var ekki tilviljun að Thatcher og Reagan lögðu áherslu á að brjóta á bak aftur verkalýðsfélög. Rand hataði verkalýðsfélög – hún var reyndar mótfallin lýðræði líka.

Ein lexía þessa auðræðistíma er hversu verkalýðsfélög eru nauðsynleg; þau samfélög sem dafna hvað best eru þar sem verkalýðshreyfingin er sterk, Norðurlöndin og Þýskaland.
Laugardalsvöllurinn er of lítill

Það verður gaman að sjá hverjir mæta á landsleikinn við Króatíu á Laugardalsvellinum.

Þarna verða næturmenn – þeir sem eru enn hangandi tölvum síðla nætur, hvaða erindi sem þeir eiga þar.

Þarna verða sérstakir vildarvinir og styrktaðilar KSÍ.

Og þarna verða þeir sem hafa lagt í að kaupa rándýra miða á svörtum markaði.

Mjög sérstætt þversnið af þjóðinni.

Samkvæmt Wikipedia tekur Laugardalsvöllur aðeins 9.800 gesti í sæti. Það er hægt að bæta við fleiri, en það er sjaldnast gert vegna reglna Alþjóða knattspyrnusambandsins, FIFA.

Líklega væri hægt að selja 30 þúsund miða á þennan leik – ef ekki fleiri.En völlurinn er ekki stærri en þetta og miðarnir semsagt mjög takmörkuð gæði – sem KSÍ virðist hafa mistekist illa við að ráðstafa með skynsömum hætti.

Hins vegar er varla neitt vit í að stækka Laugardalsvöllinn – ekki nema svona stórleikir verði aðeins algengari.
Borgaralegu öflin og útflutningsleiðin

Á Norðurlöndunum eru ríkisstjórnir eins og sú sem nú situr á Íslandi kallaðar „borgaralegar“ – það er semsagt andstæðan við stjórnir þar sem sósíalistar eða sósíal-demókratar eiga setu.

Þetta orð var oft notað hér á Íslandi í eina tíð, en heyrist sjaldan nú. En þó ætti að vera óhætt að fullyrða að ríkisstjórnin sé „borgaraleg“.

Það er merkilegt að fylgjast með af hvílikri trúmennsku stjórnin fylgir utanríkisstefnu þeirri sem Ólafur Ragnar Grímsson tók að móta á árunum þegar hann var formaður sósíalistaflokks sem nefndist Alþýðubandalagið.

Þá hét þessi stefna „útflutningsleiðin“.

Kjarni hennar eru aukin viðskipti við Kína. Eftir því sem Ólafur situr lengur á forsetastóli verður hann trúaðri á „útflutningsleiðina“.

Utanríkisráðherra Íslands segir í viðtali við Bloomberg-fréttaveituna að hann voni að Ísland gangi aldrei í Evrópusambandið, hann vill þess í stað horfa til Kína og styrkja tengslin þangað.

Á sínum tíma var borgaralegum stjórnmálamönnum á Íslandi mjög í mun að berjast gegn einræðisöflum – og þá með lýðræðisöflunum. Hvað varð um þá baráttu?
Jón Gnarr tilkynnir

Ef ég skil rétt ætlar Jón Gnarr að tilkynna hvort hann heldur áfram í stjórnmálum hinn daginn. Þá er víst hrekkjavaka.

Fæst til þess að Jón sé að hverfa úr pólitíkinni, Besti flokkurinn í Reykjavík mælist með 37 prósent í skoðanakönnunum.

Og þótt andstæðingar segi að hann hafi enga stefnu – það má heyra bæði á Sóleyju Tómasdóttur og Hildi Sverrisdóttur – og sumir kalli hann trúð – þá er erfitt að sjá að Jóni og Besta hafi tekist verr upp við stjórn borgarinnar en þeim sem á undan komu.

Enda virðast hinir flokkarnir ekki ná neinu taki á honum. Flugvallarmálið er úr sögunni í bili, boðskapurinn um að sé „þrengt að einkabílnum“ í Reykjavík fær ekki mikinn hjómgrunn. Þótt deila megi um einstök atriði er hið nýja aðalskipulag Reykjavíkur býsna framsýnt plagg, enda var það samþykkt með yfirgnæfandi meirihluta í borgarstjórninni.

En það eru önnur mál sem mætti vel ræða í borgarstjórnarkosningunum. Til dæmis menntamálin. Þau eru alls ekki í nógu góðu horfi. Og svo er það heilsugæslan, eins og staðan er þarf fjöldi borgarbúa að vera án heimilislæknis. Það getur verið erfitt að komast til læknis og fá þjónustu með alvöru eftirfylgni sem getur verið svo mikilvæg.

Það er spurning hvort ekki væri hægt að bæta heilsugæsluna með því að borgin tæki hana yfir.

Besti flokkurinn er náttúrlega engin fjöldahreyfing, hann virkar frekar eins og vinahópur. Nokkrir af hæfustu borgarfulltrúunum eru að hverfa af vettvangi – Óttar Proppé er til dæmis farinn á þing. Það gæti reynst nauðsynlegt fyrir Besta flokkinn að breikka hópinn, fá nýtt fólk til liðs við sig – og þá væntanlega nýjar hugmyndir.
Ólafur Ragnar selur sæstrengshugmynd

Hún er athyglisverð fréttin sem birtist í Guardian um sæstreng með raforku milli Íslands og Bretlands.

Í fréttinni er Ólafur Ragnar Grímsson forseti allt í einu orðinn aðalmaðurinn í málinu – það er hann sem fer til Bretlands að kynna málið.

Þarna segir líka að samningur um sæstrenginn myndi gera mikið til að bæta samband Íslands og Bretlands sem hafi verið slæmt síðan í hruninu 2008.

„A successful deal on the pipelines would do much to repair Anglo-Icelandic relations, which hit a low in the wake of the 2008 Icesave scandal, during which the Icelandic government refused to honour a promise to guarantee the deposits of hundreds of thousands of UK savers when the bank behind Icesave, Landsbanki, failed.“

En auðvitað skiptir þessi forsaga ekki nokkru máli. Annað hvort er sæstrengurinn góður bisniss eða ekki – og svo þarf náttúrlega að huga að því hvort við viljum gera eitthvað annað við þessa orku og hver áhrifin yrðu á íslenska raforkumarkaðinn.

Bretar eru í vandræðum með orku og stefnir í að orkuverð fari mjög hækkandi þar.
Kínverjar og geimurinn

Margir hafa spurt hví Kína hafi svo mikinn áhuga á Íslandi.

Aðalástæðan er líklega sú að Ísland hefur fasta setu í Norðurheimskautsráðinu. Þar höfum við nokkur áhrif á stað þar sem Kínverjar vilja komast að. Sambandið milli Kína og Noregs hefur verið lélegt eftir að Norðmenn veittu andófsmanninum Liu Xiaobo friðarverðlaun Nóbels.

Það sýndi reyndar að vinátta við Kínverja ristir kannski ekki djúpt – snýst fremur um hagsmuni.

Önnur ástæðan er sú að Íslendingar eru veikluð þjóð sem hefur gengið í gegnum mikla efnahagskreppu, er óviss um stöðu sína í heiminum – og hefur forseta sem geysilega vinveittur Kínverjum, miklu fremur en þjóðum sem eru nær okkur.

Í haust var mér reyndar bent á að eitt mögulegt langtímamarkmið sem Kínverjar gætu haft á Íslandi. Þar gæti verið ein skýringin á áhuga þeirra á afskekktum jörðum til sveita.

Kínverjar hafa komið sér upp miklu geimprógrami og gervihnöttum þeirra fer stöðugt fjölgandi. Gervihnettirnir gegna bæði hernaðarlegum og friðsömum tilgangi – en Bandaríkjamenn eru mjög tortryggnir í garð þessa, eins og lesa má í þessari frétt.

Kínverjar þurfa stöðvar á jörðu til að fylgjast með gervihnöttum sínum. Þeir hafa stöðvar í Kína, Pakistan, Namibíu og Kenýa, en miklar deilur hafa verið um stöð sem þeir hafa fengið að nota í Ástralíu. Sagt er að Kínverjar hafi notað hana til að fylgjast með bandarískum herskipum.

Ég segi eins og er að þetta eru einungis getgátur. En Kínverjar ætla sér stóra hluti í geimnum. Það var fullorðinn bandarískur maður sem hefur starfað lengi við að fylgjast með gervihnöttum sem beti mér á að ein ástæðan fyrir áhuga Kínverja á Íslandi væri að koma upp slíkri stöð hérna í framtíðinni.
Langvarandi vanstilling í þjóðfélagsumræðunni

Líklega má segja að Jóhanna og Steingrímur hafi haft þykkari skráp en Sigmundur Davíð.

Það er kannski ekki furða. Þau voru búin að vera áratugum saman í pólitík þegar þau tóku við landstjórninni 2009, miðað við þau er Sigmundur nýgræðingur. Hlutskipti þeirra í ríkisstjórnum hefur ekki verið öfundsvert, það á jafnt við um Sigmund og Jóhönnu og Steingrím.

En í stjórnmálum verða menn að koma sér upp vörnum gegn erfiðri umræðu og líka því sem þeim finnst ósanngjarnt.

Annars verður líf stjórnmálamannsins óbærilegt. Menn skyldu vara sparlega í að skoða bloggsíður og Facebook – reyndar á það ekki bara við um stjórnmálamenn. Hvort tveggja getur verið verulega þunglyndisvaldandi.

Davíð Oddsson orðaði það svo að menn mættu ekki hlusta of mikið á grasrótina – þá færu maðkar að smjúga upp í eyrun á manni. Það er nokkuð vel sagt.

Stór munur frá því á veldistíma Davíðs er reyndar sá að nú eru samfélagsmiðlarnir komnir til sögunnar. Stjórnmálamenn út um allan heim verða fyrir látlausu aðkasti og söguburði sem áður fékk ekki byr undir vængi, það sem var hvíslað í hornum er nú opinbert.. Þetta er grundvallarbreyting á samskiptum stjórnmálamanna og kjósenda.

Sigmundur Davíð segir að stjórnmálaumræðan á Íslandi sé „galin“ og „hættuleg lýðræðinu“.

En hún hefur ekki breyst síðustu fimm árin. Allt frá því í hruninu hefur hún verið feikilega illvíg – fyrir hrunið hefði hún reyndar mátt vera harðari og gagnrýnni. Ójafnvægið nær semsagt langt aftur og líklega er nokkuð langt í að hún finni sér farveg hófstillingar. Það hefur reyndar aldrei verið sérstakt aðalsmerki Íslendinga þegar þeir fara að deila.

Þetta myndband fer um Facebook. Þeir sem setja það saman eru sjálfsagt ekki ýkja vinveittir Sigmundi Davíð. En það segir samt sína sögu um ýfingarnar sem hafa verið í pólitíkinni.
Íslendingar í kínversk föt?

Fólk sem ég þekki hefur lengi átt hús á Spáni og ég hef farið þangað nokkrum sinnum, þetta er á svæðinu í kringum Alicante þar sem eru stórar byggðir útlendinga.

Ein þróun sem hefur verið áberandi í efnahagskreppunni er mikil fjölgun verslana og veitingastaða sem eru í eigu Kínverja og þar sem starfar einungis fólk frá Kína.

Þetta eru veitingahús sem bjóða hlaðborð fyrir allt niður í 5 evrur á mann. Og svo fatabúðir sem selja vöruna svo ódýrt að enginn getur keppt við þær.

Kínversku veitingahúsin og verslanirnar hafa grafið undan því sem var þarna fyrir. Samkeppnin þaðan bætist ofan á efnahagskreppuna.

Hvernig fara Kínverjarnir að því að hafa þetta svona ódýrt – jú, launakostnaðurinn hjá þeim er sama og enginn, það er vitað að þeir reyna að forðast að borga skatta – og auðvitað eru gæðin mátulega mikil. Fatnaðurinn sem fæst í búðum þeirra er óttalegt drasl, en hann kostar kannski ekki nema 3 evrur flíkin.

Mér varð hugsað til þessa þegar ég las haft eftir framkvæmdastjóra Samtaka verslunar og þjónustu að Kínverjar gætu lækkað fatakostnað Íslendinga.

Kínverskar búðir á Spáni. Það þarf ekki fríverslunarsamning til.
Íslendingar renna á peningalykt á Grænlandi

Íslendingar hafa löngum sýnt nágrönnum sínum á Grænlandi og í Færeyjum lítinn áhuga.

Það hefur verið til eitthvað sem heitir Vestnorræna ráðið, en það verður seint sagt að samstarfið þar hafi verið kraftmikið.

Nú eru Íslendingar hins vegar orðnir áhugasamir um Grænland.

Ástæðan er sú að þeir renna á peningalykt. Þeim sýnist að séu að opnast ýmis viðskiptatækifæri á Grænlandi. Vandinn gæti þó verið sá að Kínverjar erum mættir á undan.
Tími auðræðisins

Það er rétt hjá Stefáni Ólafssyni að auðræði – plútókratí – er helsta þjóðfélagstilraun samtímans.

Þetta hófst með stefnu þeirra Thatchers og Reagans og hefur leitt til þess að hinir ríku verða stöðugt ríkari meðan millistéttin nær ekki einu sinni að standa í stað – þarf að hafa sig alla við í lántökum til að verja kjör sín.

Í Bandaríkjunum er talað um eina prósentið sem á meira en tugir milljóna sem eru nær botninum – eða jafnvel 0,01 prósentið (sjá mynd).

Þetta gerist eftir skeið jöfnuðar í kjölfar seinni heimstyrjandarinnar. Viðhorfið þá var að ungt fólk sem hafði tekið þátt í ófriðnum ætti ekki að snúa heim í skilyrði sem það hafði upplifað á tíma heimskreppunnar.

Nú ímyndar maður sér að enginn vilji samfélag auðræðis – ekki nema þeir sem beinlínis hagnast á því. Það eru þá helst auðmenn og þeir sem hafa verið keyptir til fylgilags við þá. Í þeim hópi eru stjórnmálamenn, fjölmiðlamenn, lobbíistar, lögfræðingar og hagfræðingar sem eru til í að verja þessa þjóðfélagsgerð.

Eins og segir í bandarísku orðatiltæki:

„An honest politician is one who, when he is bought, will stay bought.“

En í raun er álíka erfitt að færa rök fyrir því að svona skuli þetta vera og því að einvaldskonungar á borð við Lúðvík XIV hafi átt rétt á því að eiga líf og limi frönsku þjóðarinnar á 17. öld.

En fólk bæði á hægri og vinstri væng stjórnmálanna ætti að geta sammælst um að svona gengur þetta ekki. Þótt menn aðhyllist markaðshagkerfi, séu eindregnir fylgismenn frjáls markaðar, þá er ekki boðlegt að það skekkist allt í átt til stórfyrirtækja, fjármálastofnana, auðmanna og auðhringa.
365 í stríð gegn Netflix

Forráðamenn 365-miðla skera upp herör gegn efnisveitum eins og Netflix í Fréttablaðinu í dag.

Ólafur Stephensen skrifar leiðara og Ari Edwald skrifar harðorða grein.

Þeir segja að með því að nota slíkar efnisveitur sé fólk að brjóta lög. Þeir nefna bæði lög um höfundarrétt og skattalög.

Tugir þúsunda Íslendinga hafa nú aðgang að þessum efnisveitum, en hann fæst ekki nema með því að skrá ip-tölu erlendis. Þær eru í raun ekki aðgengilegar hér, ekki fremur en iTunes.

Það er náttúrlega mikil mótsögn að ein tölvuvæddasta þjóð í heimi skuli í reynd ekki geta notað slíkar efnisveitur á lögformlegan hátt. Sérstaklega er það skrítið þegar iTunes á í hlut – iTunes er nánast forsenda þess að geta notað Macintosh-tölvur. Fáar þjóðir nota Macintosh-vörur jafn mikið og Íslendingar.

En markaðurinn er svo smár að stórar erlendar efnisveitur sjá engan tilgang í að koma inn á hann. Þess vegna er í gangi þetta svindl – sem þó getur ekki talist mjög alvarlegt. Þeir sem nota Netflix, Hulu Plus og iTunes á Íslandi greiða fyrir aðganginn rétt eins og notendur erlendis, en þeir sem kunna að eiga réttinn á dreifingu efnisins á Íslandi tapa vissulega.

Og þess vegna er þeim mikið niðri fyrir hjá 365. Sjálfri tilveru þeirra er ógnað.

En um leið hljóta menn að líta í eigin barm. Efnisveiturnar íslensku, hjá Vodafone og Símanum, eru afspyrnu lélegar. Úrvalið er mjög slappt og verðið hátt.
Bernhöftstorfan til sölu

Jæja, þá er verið að selja Berhöftstorfuna. Alla húsalengjuna. Maður átti kannski ekki alveg von á að hún kæmi sisvona á markað.

Kauptækifæri?

Ég bý þarna á bak við svo það eru kannski hæg heimatökin. En maður má víst ekki rífa húsin og byggja risahótel.

Það er erfitt að átta sig á því hver er að selja – hefur þetta ekki verið í umsýslu Minjaverndar en eigu ríkis og borgar?

Sjá nánar hérna.
Enginn skortur á nefndum

Vinur minn tók saman þetta yfirlit um nefndir á vegum ríkisins. Nefndir eru dálítið til umræðu vegna niðurskurðar hjá ríkinu.

Maður veit svosem aldrei með nefndir, sumar eru nauðsynlegar, aðrar eru góðar og gagnlegar, sumar eru vita þýðingarlausar – og svo eru væntanlega margar sem hefur gleymst að leggja niður. Og ekki eru öll nefndarstörf jafnvel borguð – sum kannski alls ekki.

Best er að komast í nefnd þar sem þóknunin er há og en krafan um vinnuframlag er sama og engin: Þar má til dæmis nefna bankaráð Seðlabankans.

Annars er ég ekki vel marktækur, því mér er aldrei boðin seta í nefndum, er ekki í neinni nefnd – og er sjálfsagt fullur af beiskju þess vegna. Ég hlýt eiginlega að vera einn af fáum miðað við þetta yfirlit.
Flugvöllurinn verður ekki kosningamál

Það er eins og ég skrifaði í grein í morgun, það virðist sem flugvallarmálið hafi verið aftengt þannig að það mun ekki tröllríða borgarstjórnarkosningunum.

Til að kynna samkomulag um flugvöllinn mættu sjálfur forsætisráðherra, innanríkisráðherra og borgarstjóri. Líka forstjóri Icelandair Group – sem gefur þessu talsvert mikið vægi.

Svo er skipuð nefnd undir forystu Rögnu Árnadóttur til að leita að sátt í málinu.

Þetta er auðvita ekki annað en frestur – en allir aðilar samþykkja að aðhafast ekki að sinni.

En málið er úti úr myndinni hvað varðar kosningarnar í vor, þeir sem ætluðu að gera út á flugvallarmálið í kosningunum þurfa að leita að einhverju öðru. Og nú er hægt að einbeita sér að öðrum málum sem brenna kannski meira á borgarbúum.
Flugvallarmálið aftengt?

Boðað er til blaðamannafundar í dag þar sem segir að verði kynnt nýtt samkomulag um innanlandsflug.

Á fundinum verða fulltrúar ráðuneyta, Reykjavíkurborgar og Icelandair Group.

Líklega má búast við því að þarna heyrist í Jóni Gnarr borgarstjóra og Hönnu Birnu Kristjánsdóttur innanríkisráðherra, en hún fer með samgöngumál.

Nú er enn ekki vitað hvað felst í þessu samkomulagi, en innan stjórnmálanna er ríkur vilji til að aftengja flugvallarmálið áður en kemur að borgarstjórnarkosningum í vor.

Sumir hafa vonast til þess að flugvöllurinn verði aðalkosningamálið – þess gætir til dæmis í prófkjöri Sjálfstæðisflokksins en framboðsfrestur þar rennur út í dag – en ef fundið verður samkomulag sem gæti haldið í einhvern tíma verður þeim varla kápan úr því klæðinu.

Flugvallarmálið gengur þvert á flokkslínur og til dæmis er frambjóðendahópurinn hjá Sjálfstæðisflokknum áberandi klofinn gagnvart því. Vitað er að bæði Hanna Birna Kristjánsdóttir og Bjarni Benediktsson hafa haft hug á því að setja málið á ís fyrir kosningar – það er raunar spurning hvort þjóðin þolir öllu meiri umræðu um flugvöllinn og þá geðshræringu sem fylgir henni.

Það verður svo forvitnilegt að sjá hver verður afstaða borgarstjórnarinnar í Reykjavík. Hún er nokkuð samhuga um að vilja flugvöllinn burt, en hin fjölmenna undirskriftasöfnun sem fór fram undir heitinu Hjartað í Vatnsmýrinni hlýtur að hafa einhver áhrif á afstöðu hennar.
Fjárlögin – að finna fé fyrir Landspítalann

Greinendur stjórnmála telja sig sjá ákveðið munstur í fjárlagagerðinni og því hvernig umræðan um fjárlögin er að þróast.

Kenningin er svona. Áður en Alþingi samþykkir fjárlögin verða framlög til heilbrigðismála aukin talsvert – kvartanirnar af Landspítalanum eru orðnar að nánast samfelldum klið sem hjómar í fjölmiðlum alla daga. Það liggur við að að þjóðin sé lögst í rúmið af þunglyndi yfir þessu.

Ríkisstjórnin getur varla annað en gert eitthvað í málinu. Og auðvitað verður jákvætt fyrir hana að rétta hag heilbrigðiskerfisins – þetta getur jafnvel fallið undir það sem kallast væntingastjórnun.

En á móti er ekki við því að búast að hlutur annarra sem hafa orðið fyrir niðurskurði verði leiðréttur að marki. Þar verður líklega frekar bætt í niðurskurðinn – og réttlætt með að fé hafi fundist fyrir spítalann.

Landspítalinn fær væntanlega meira á fjárlögum en ætlað var, sumir aðrir minna.
Ekkert merkilegt hjá Evrópuleiðtogum

Nú er greint frá því að NSA-stofnunin í Bandaríkjunum hafi hlerað síma 35 þjóðarleiðtoga. Meðal þeirra er Angela Merkel, kanslari Þýskalands.

En það segir líka að NSA hafi orðið einskis vísari, stofnunin hafi ekki komist að neinu skipti máli með þessum hlerunum.

Kemur kannski ekki sérlega á óvart. Leiðtogar Evrópuríkja eru sjaldnast að leggja á ráðin um stríð eða undirferli eða neitt svoleiðis spennandi. Síðustu árin hafa efnahagsmál átt hug þeirra allan.

Það segir ekkert af því að NSA hafi hlerað neitt af okkar fólki, en auðvitað er hugsanlegt að þeir hafi haft símann hjá Ólafi Ragnari. Það væri hálfgerð lítilsvirðing ef þeir hafa ekki hlerað hann.
Paxman gegn Brand – um möguleikann á öðruvísi stjórnmálum

Leiðist þér ekki að tala við þessa menn? spyr grínistinn Russell Brand sjónvarpsmanninn Jeremy Paxman í viðtali sem fer eins og eldur í sinu um internetið. Paxmann hefur gert það að ævistarfi sínu að tala við stjórnmálamenn.

Tilefnið er að Brand er gestaritstjóri tímaritsins New Statesman.

Brand segir að stjórnmálamenn þjóni hagsmunum stórfyrirtækja og pólitískrar elítu og vilji engar breytingar. Honum er mikið niðri fyrir þegar hann talar um ójöfnuð og aðgerðaleysi stjórnmálanna gagnvart málefnum eins og loftslagsbreytingum.

Paxman reynir að finna höggstað á Brand en hann verst fimlega og talar um mikilvægi öðruvísi stjórnmála.
Ríkisútvarpið nýtur trausts

Merkilegt er að sjá sumar niðurstöðurnar í skoðanakönnun MMR um traust til stofnana samfélagsins.

Til dæmis það að fjölmiðlar njóta lítils trausts. Þegar spurt er um viðhorf til fjölmiðla segjast aðeins 12,7 prósent treysta þeim.

En þegar spurt er um traust til Ríkisútvarpsins er annað uppi á teningnum. 52,3 prósent segjast treysta Ríkisútvarpinu, aðeins lögreglan og Háskóli Íslands eru hærri.

Einungis 17,2 prósent segjst ekki treysta Ríkisútvarpinu.

Til samanburðar má svo geta þess að 23 prósent segjast treysta ríkisstjórninni, 22,5 prósent stjórnarandstöðunni, en 16,4 prósent Alþingi. Það bætir við sig nokkrum prósentustigum.
Gróska í byggingu tilbeiðsluhúsa

Á tíma trúleysis gerast menn mjög stórhuga í byggingu trúar- og tilbeiðsluhúsa.

Moska rís líklega í Sogamýri með turni sem – jæja, hann mun varla gnæfa mikið yfir byggðina -, hugmyndir eru uppi um risastóra miðalda-tilgátu-dómkirkju í Skálholti og við Mýrargötu hyggst rússneska rétttrúnaðarkirkjan byggja kirkju með turnun sem eru eins og næpur í laginu og gylltum spírum.

Íbúar þar mótmæla og finnst húsið vera og stórt og alveg úr stíl við byggðina – það er reyndar spurning hvort það verður svo mikið út úr kú að það verði beinlínis til prýði.

Líklega hefur meðlimum rétttrúnaðarkirkjunnar fjölgað nokkuð á Íslandi síðustu árin, en nú er hún bara í litlu húsi við Öldugötuna.

Þetta gerist á sama tíma og sumir lútersk-evangelískir söfnuðir eiga í vandræðum og allt logar í átökum í Krossinum, því fyrrum öfluga trúfélagi. Langholtskirkja er á hausnum og spurning hvort mætti bjóða einhverjum söfnuðinum hana til kaups. Það er hefð fyrir því víða erlendis að breyta kirkjum í moskur – og öfugt – og svo mætti líka með lagni setja á hana spírur í anda kirkjubygginga orþódox Rússa.

Svona gæti rússnesk rétttrúnaðarkirkja við Mýrargötuna litið út.
Bingó-áætlunin

Eitt það dularfyllsta í stjórnmálunum um þessar mundir er hin svokallaða Bingó-áætlun sem sagt hefur verið frá í stórum fréttum í Morgunblaðinu tvo daga í röð.

Seðlabankinn sver af sér bingóið, en Morgunblaðið ítrekar með því að endurtaka nánast sömu frétt.

Bingó er sagt ganga út á að nauðasamningar Glitnis og Kaupþings verði ekki samþykktir nema fáist 75 prósenta afsláttur af krónueignum þrotabúanna.

Verður að segjast er að „bingó“ er ekki gott orð yfir þetta.

Annars er kannski umhugsunarverðara hversu mikið ósamræmi er í yfirlýsingum um hinar erlendu kröfur. Merkilegur skortur á samhljómi er milli ríkisstjórnarflokkanna og svo virðist Seðlabankinn vera einn að róa. Kærleikar stjórnarflokkanna í hans garð eru svo litlir að jafnvel er rætt um að tími sé kominn til að fjölga seðlabankastjórum aftur, að setja menn við hliðina á Má Guðmundssyni.

Morgunblaðið rær undir með afar herskárri umræðu um kröfuhafa, en svo eru aðrir sem hvetja til þess að farið sé að öllu með gát, eins og Andri Geir Arinbjarnarson í þessum pistli á Eyjunni.