arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Skýrslan í prentun

Sú saga gengur fjöllunum hærra að skýrsla rannsóknarnefndar Alþingis sé komin í prentun, að hún sé prentuð í Odda undir lögreglueftirliti.

Svo ekkert leki út.

Þessi skýrsla er mikilvæg. Og það er mikill prófsteinn á íslenskt stjórnkerfi hvernig hún er framsett.

Það er fjarskalega mikilvægt að niðurstöður hennar séu skýrar. Að þær séu ekki settar fram í löngu og óljósu máli.

Maður verður að vita nákvæmlega hvað nefndin er meina hverju sinni.

Hún má semsagt ekki vera hvítþvottur, og ekki moðsuða heldur.
Leyndarmálið um raforkuverðið

Orkubloggarinn Ketill Sigurjónsson skrifar ítarlegan pistil um orkuverð til álvera á Íslandi, hið mikla leyndarmál sem sagt er að verði upplýst um miðjan næsta mánuð. Segir meðal annars í pistlinum:

„Hvers megum við vænta? Ef allt hefur verið með eðlilegum hætti í starfsemi og ákvarðanatöku hjá íslensku orkufyrirtækjunum, ættu álverin að vera að greiða a.m.k. 40 mills pr. kWh fyrir raforkuna. Og nýjasta álverið – álver Alcoa á Reyðarfirði – ætti að vera að greiða a.m.k. 50 mills fyrir nýjasta græna rafmagnið frá Kárahnjúkavirkjun.

EF Rio Tinto Alcan, Alcoa og Century Aluminum eru a greiða lægra verð fyrir íslensku raforkuna, þá er það einfaldlega úr öllum takti við veruleika áliðnaðarins í veröldinni. EF orkuverðið er lægra, þá eru íslensku orkufyrirtækin að undirverðleggja raforkuna m.v. það sem gerist á hinum alþjóðlega álbræðslumarkaði. Og þá er almenningur á Íslandi í reynd að niðurgreiða rekstrarkostnað álveranna með óeðlilegum hætti. EF.“
DV að skipta um eigendur

Sú saga gengur fjöllunum hærra að DV verði selt nú um helgina.

DV hefur staðið sig vel síðustu misserin, verið besta blað á Íslandi.

DV á líka að vera krítískt blað, andsnúið valdinu og óhrætt við kerfið, í anda Jónasar Kristjánssonar stofnenda þess.

Það er ástæða til að hafa áhyggjur af því hverjir eignast blaðið og í hvaða tilgangi það verður.
Norðmenn, olían og kvótinn

Lesandi sendi þessar línur.

- - -

Í athyglisverðu bréfi sem þú birtir á Eyjunni segir m.a.

„Ég get ekki betur séð af heimildum á netinu en að norski olíuiðnaðurinn sé að stærstum hluta einkafyrirtæki“.

Statoil var reyndar í 100% eigu norska ríkisins allt fram að 2001, þegar hluti þess var einkavæddur.

Ennþá á norska rikið þó mikinn meirihluta í fyrirtækinu og ræður þar öllu. Eignarhluti ríkisins í Statoil er um 70%:

http://www.statoil.com/en/InvestorCentre/Share/Shareholders/Pages/default.aspx

Og af því þetta „fé án hirðis“ þykir nokkuð vel rekið, eru aðrir stærstu hluthafarnir m.a. nokkrir stærstu bankar heimsins, sem virðast treysta norska ríkinu til að ávaxta hlutafé þeirra:

http://www.statoil.com/en/investorcentre/share/shareholders/top20/pages/default.aspx

Norðmenn hafa í gegnum áratuga olíuvinnslu sýnt að ríkisrekstur vegna náttúruauðlinda virkar vel.

En eðlilega vilja þeir sem hafa fengið að veðsetja helstu náttúruauðlind íslensku þjóðarinnar – óveiddan fisk framtíðarinnar – halda því fyrirkomulagi til að geta haldið áfram að skófla til sína arðgreiðslum af þeim framtíðartekjum.

Veðsetning á kvóta minnir reyndar um margt á bókhaldsaðferðir Enron. En á Íslandi þykir það líklega hinn eðlilegasti hlutur, enda margir íslenskir atvinnurekendur með einstaka hæfileika og einstakt viðskiptasiðferði sem þekkist ekki annars staðar í veröldinni.
Spiegel: Evrulygi

Á forsíðu Der Spiegel í þessari viku er mynd af evru sem er að bráðna. Yfirskriftin er: Byggð á lygi, brestirnir í sameiginlegum gjaldmiðli Evrópu. Í greininni er því haldið fram að upptaka evrunnar á sínum tíma hafi verið vanhugsuð, hún hafi stjórnast af pólitík en ekki efnahagslegu raunsæi. Menn hafi leyft sér að hugleiða ekki hvað gerðist ef kæmi upp kreppa þar sem sum aðildarríki stefndu í þrot. Nú sé komið í ljós að efnahagsástandið á útjaðrinum – í litlu ríki eins og Grikklandi – getur afhjúpað veikleika gjaldmiðilsins.

Leiðin til baka getur hins vegar virst ófær, semsagt að ríkin taki aftur upp sína eigin gjaldmiðla. Lausnin sé fremur fólgin í nánara samstarfi og strangari reglum um skuldasöfnun og fjárlagahalla – vanhæf stjórnvöld í Grikklandi gerðu sig reyndar sek um að falsa hagtölur. Og í skjóli evrunnar gátu þau steypt landinu í skuldir.

Samkvæmt fréttum eru ríkin sem nota evruna að ná samkomulagi um aðstoð við Grikkland. Það eru Þjóðverjar og Frakkar sem standa einkum straum af þessum efnahagspakka sem gengur þvert á ákvæði um að ekki skul bjarga ríkjum sem eru í slíkum efnahagsnauðum. Þarna gæti verið fordæmi ef ástandið versnar enn á Spáni, Portúgal eða Ítalíu.

Í Þýskalandi hefur þetta verið mjög umdeilt mál. Þar hafa jafnvel komið upp kröfur um að Grikkir selji frá sér eyjar og menningarverðmæti. Með þessu er hugsanlegt að árásum spákaupmanna á evruna sé hrundið, að minnsta kosti í bili, og er talað um að þeir muni snúa sér að breska pundinu.
Skýrsla Bjarna: Hvernig bankarnir felldu krónuna

Í frétt Ríkisútvarpsins segir frá skuggalegu gjaldeyrisbraski bankanna, aðför þeirra að krónunni, og Seðlabankanum sem svaf á vaktinni. Þarna er vitnað í skýrslu Bjarna Kristjánssonar hagfræðings. Ég vek athygli á því að þetta er samhljóða því sem hefur margsinnis birst á þessari síðu, allt frá því á tíma hrunsins:

„ Í skýrslunni segir að stór hluti af hagnaði bankanna síðustu tólf mánuðina fyrir fall þeirra hafi verið hagnaður vegna stöðutöku gegn krónunni; stöðutöku sem hafi beinlínis verið fjandsamleg hagsmunum lands og þjóðar. Bankarnir hafi kerfisbundið keypt gjaldeyri til að fegra árshlutauppgjör og þannig blekkt markaðinn. Skýrsluhöfundur segir að rannsaka þurfi þessi viðskipti. Það eigi sérstaklega við um Kaupþing sem hafi verið umsvifamest bankanna þriggja í gjaldeyriskaupum en fullyrt er að 60-82% af hruni krónunnar megi rekja beint til uppkaupa bankanna á gjaldeyri.

Bjarni nefnir sem dæmi að 42% af nettó kaupum Kaupþings á þriggja mánaða tímabili hafi verið á síðustu fimm dögum þess. Það hlutfall ætti að vera 8%. Þessi gjaldeyriskaup hafi verið á mörkum þess löglega með tilliti til markaðsmisnotkunar. Í skýrslunni segir að viðskiptabankarnir hafi átt stærsta einstaka þátt í veikingu krónunnar með leyfi Seðlabankans. Pólitískar ráðningar í Seðlabankann hafi valdi því að svo fór sem fór þar sem sérpólitískir hagsmunir hafi ráðið fremur en faglegt mat.“
Stuð á SUS-urum

SUS-arar eru ekki af baki dottnir.

Þeir vilja eyða óvissunni um kvótann.

Með því að gefa útgerðarmönnum óveiddan fisk í sjónum um aldur og ævi.

Eftir Fokkerbyltinguna í SUS, þegar sveit ungra manna flaug til Ísafjarðar og náði völdum í samtökunum, er þeim stjórnað af hörðum repúblikönum.

Þeir telja að auðlindir þjóða séu best komnar í höndum einkaaðila. Samt hafa hinir ríku frændur okkar, Norðmenn, til dæmis ekki farið þá leið með olíuna sína.
Stærstu gjaldþrotin/brjálaða norðrið

Lesandi síðunnar sendi þessar línur.

- - -

Í grein í viðskiptakálfi Mbl í gær („Hversu mikið var fall bankann aá heimsmælikvarða?“ eftir Jared Bibler) var rakið hvernig gjaldþrot íslensku bankanna er meðal stærstu gjaldþrota í heimi. Stærra en bæði þrot WorldCom og Enron. Einungis gjaldþrot Lehman og Washington Mutual er stærra.

Þessi listi yfir stærstu gjaldþrot veraldar er svohljóðandi:

1. Lehman Brothers 2008.

2. Washington Mutual 2008.

3. Íslensku bankarnir þrír 2008 (ef allir eru teknir saman sem ein heild).

4. WorldCom 2002.

5. General Motors 2009.

6. Kaupþing 2008.

7. CIT Group 2009.

8. Enron 2001.

9. Conseco 2002.

10. Landsbankinn 2008.

11. Glitnir 2008.

Það er athyglisvert að forstjórar bæði WorldCom og Enron fengu meira en 20 ára fangelsi.

Og nú virðist útlitið heldur dökkt fyrir forstjóra Lehman.

Í dag birtist eftirfarandi frétt á vef CNBC ( http://www.cnbc.com/id/35824773):

„Lehman Brothers used accounting gimmicks and had been insolvent for weeks before it filed for bankruptcy in September 2008… Lehman, which is now liquidating for the benefit of creditors, could have claims against former Lehman chief executive Dick Fuld and chief financial officers Chris OMeara, Erin Callan and Ian Lowitt for negligence or breach of fiduciary duty…The examiner said there was also sufficient evidence to support a possible claim that the firms auditor, Ernst & Young, had been „negligent“ and that Lehman could pursue claims against the firm for „professional malpractice.“

Hvað bíður íslensku bankastjóranna? Og endurskoðenda íslensku bankanna?

Kannski eru þeir afskaplega heppnir að þetta voru ekki bandarísk fyrirtæki undir lögum villta vestursins, heldur íslensk fyrirtæki undir lögum brjálaða norðursins?
Valdabarátta

Um Ísland og Icesave var fjallað í danska útvarpinu í undir yfirskriftinni Kampen om magten er i gang i Island. Valdabarátta á Íslandi.

Þetta er áhugaverð umfjöllun sem má hlýða á með því að smella hérna.
Svar óskast

Steingrímur J. bregst reiður við á þingi Samtaka atvinnulífsins þegar ríkisstjórnin er gagnrýnd fyrir að gera ekki neitt í atvinnumálum.

Samtök atvinnulífsins hafa alltaf verið málsvarar stóru fyrirtækjanna, stórverktaka, stóreigenda og bankanna meðan þeir voru og hétu.

Og krafa þeirra er aðallega um stóriðju og stórframkvæmdir.

Það er einföld spurning sem þarf að svara, og það ætti ekki að vera svo erfitt:

Er ástæðan fyrir því að hér eru engar stórframkvæmdir farnar í gang sú að stjórnvöld standa í veginum – t.d. andúð VG á stóriðju – eða er ástæðan sú að það er einfaldlega ekki til fjármagn og ekki hægt að nálgast það?

Svar óskast.
Svört skýrsla um bankana, Seðabankann og krónuna

Skýrsla Bjarna Kristjánssonar, hagfræðings og fyrrverandi gjaldeyrismiðlara, um það hvernig bankarnir unnu gegn íslensku krónunni er stórmerkilegt plagg. Ég hef margsinnis fjallað um þetta, allar götur frá því fyrir hrun, og oft fengið skammir fyrir.

Valdir kaflar úr skýrslu Bjarna voru birtir í Kastljósinu í kvöld í umfjöllun Helga Seljan.

Þeir sem koma verst út úr skýrslunni eru Kaupþing, sem var í fararbroddi í árásinni á krónuna. Um þessar stöðutökur sagði í Kastljósi:

„Jafnframt eru tiltekin viðskipti bankanna með gjaldeyri á síðustu árum rædd í skýrslunni og hvernig þau hafi farið fram úr þeim vörnum sem eðlilegar gátu talist og miðuðust við hlutfall af eigin fé bankanna, eða 60-70%. „Það er ljóst að bankarnir náðu að kaupa upp allt sitt eigið fé í gjaldeyri og meira.“ Um mitt ár 2008 hafi heildareigið fé bankanna þriggja verið 839 milljarðar króna „en skortstöður þeirra á krónunni voru á sama tíma ISK 883 milljarðar“. „Þá voru þeir samtals komnir töluvert umfram eigið fé sitt í kaupum sínum eða sem nam 105% af eigin fé,“ eins og segir í skýrslu Bjarna.“

Og Seðlabankinn:

„ Seðlabankinn hafi tekist á við krísuna sem upp kom hér árið 2006 með því rýmka enn frekar heimildir bankanna til að kaupa gjaldeyri.

„…með undanþágum leyfði hann bönkunum að kaupa gjaldeyri í stórum stíl. Tók það aðeins um 1000 daga fyrir bankana að keyra krónuna og landið í heild sinni í kaf.“

„Seðlabanki Bandaríkjanna myndi ekki undir neinum kringumstæðum leyfa þvílíka sölu á dollurum. Enda brjálæði í samhengi við eðlilegar tölur í hvaða hagkerfi sem er.“

Bjarni rekur einnig persónuleg samskipti sín við starfsmenn Seðlabankans og er ekki hrifinn. Hann hafi ítrekað reynt að bjóða Seðlabankanum gjaldeyri til kaups meðan hann var viðskiptavaki á millibankamarkaði með gjaldeyri hjá Landsbankanum um tólf ára skeið.

„Óhætt er að segja að ég hef ekki tölu á því hve oft ég hringdi í Seðlabankann, síðustu fimm ár fyrir hrun, og bauð þeim að kaupa gjaldeyri á gjafverði, eitthvað sem ég taldi að þeim bæri skylda til að gera. Ég held að ég geti fullyrt að ég hafi hringt 25-40 sinnum,“.

Svar Seðlabankans var hins vegar alltaf á sömu lund: „farðu með þetta á markaðinn.“ Bjarni fullyrðir að með þessu hafi Seðlabankamenn misskilið hlutverk sitt með alvarlegum afleiðingum.

„Í raun voru það viðskiptabankarnir sem áttu stærsta einstaka þátt í veikingu krónunnar með leyfi Seðlabankans,“ segir Bjarni sem telur að pólítískar ráðningar í efstu lög Seðlabankans hafi valdið því að svo fór sem fór, þar sem sérpólitískir hagsmunir hafi ráðið fremur en faglegt mat.“
Hluthafalýðræði

Hugmyndir þeirra sem stjórnuðu landinu um langt árabil þangað til íslenska efnahagskerfið hrundi gengu út á eins konar hluthafalýðræði.

Lýðræði þar sem fólk greiddi atkvæði með peningunum.

Þar sem allur almenningur ætti hlutabréf í fyrirtækjum, Decode, útgerðarfyrirtækjum, bönkum. Í þessu átti þátttakan í þjóðfélagsmálum að felast, í samþættingu peningavalds, fyrirtækja og hins markaðsmeðvitaða almennings. Svo gætu allir grillað á kvöldin. Þetta kerfi hrundi eins og spilaborg í byrjun október 2008.

Eftir stendur samfélag þar sem enginn treystir neinum og allt er sokkið í skuldir.

Þeir höfðu hins vegar aldrei neinn áhuga á öðruvísi lýðræði – þjóðatkvæðagreiðslum, íbúakosningum, bættu eftirliti, vægi valdþátta. Það mátti aldrei minnast á neitt slíkt án þess væri fussað og sveiað. Þetta var álitið tímasóun, gott ef ekki einhvers konar veimiltítuskapur.

Og þess vegna er algjörlega hjákátlegt þegar sömu menn eru farnir að loga vegna þjóðaratkvæðagreiðslu og ásaka aðra fyrir að taka ekki nógu mikið mark á slíku.
Góð tíðindi fyrir menningarlífið

Könnun Félagsvísindastofnunar um menningarneyslu landans er í raun mikill sigur fyrir menningarlífið í landinu. Niðurstöðurnar eru í raun miklu betri fyrir það en mann hefði órað fyrir.

Þannig höfðu 82 prósent aðspurðra lesið bók sér til ánægju.

60,1 prósent höfðu farið á leiksýningu.

58,6 prósent höfðu farið á tónleika.

52,6 prósent höfðu farið á myndlistarsýningu.

75,6 prósent höfðu farið í kvikmyndahús, 46,3 prósent höfðu séð íslenska kvikmyndi í bíói.

Það kom líka fram að mun fleiri, 56,5 prósent, vilja efni sem tengist menningu og listum í sjónvarpi en íþróttaefni.

En 37,7 prósent svarenda höfðu sótt íþróttaviðburð á árinu.
Ó vei!

Hér hefur orðið hræðilegur atburður.

Á veitingahúsinu The Hump í Santa Monica í Kaliforníu var framreitt sushi – úr hvalkjöti!
Úrkynjuð list

„Spiller De stadigvæk den lille Mussolini?“ á Kristján X konungur að hafa sagt við Jónas frá Hriflu.

Á vefnum Vimeo má sjá heimildarmynd Steingríms Dúa Mássonar um sýningu sem Jónas lét setja upp á úrkynjaðri list – og fall hans sem stjórnmálamanns.
Auglýsingar Líú

Ég vitna aftur í hin fleygu orð Napóleons:

Menn berjast af meiri hörku fyrir hagsmunum sínum en hugsjónum.
Engin uppstokkun?

Það er alþekkt aðferð í lýðræðisríkjum að stokka upp í ríkisstjórnum þegar þær lenda í vandræðum eða traust á þeim fer minnkandi. Það getur verið heppilegri kostur en að þær beinlínis fari frá.

Því ráðherrasæti eru ekki lén eða tímabundin eign þeirra sem þau verma. Og eins og hefur verið bent á er þetta orð reyndar frekar slæmt – „ráðherra“ – því þeir sem sitja í ríkisstjórnum eiga að vera þjónar fólksins en ekki herrar þess. Ef þeir ráða ekki við störf sín eiga þeir að víkja.

Álfheiður Ingadóttir heilbrigðisráðherra sagði í útvarpinu í morgun að ekki stæði til að gera breytingar í ríkisstjórninnni.

Heitir það kannski að fljóta sofandi að feigðarósi?
Detroit: Borg sem er að hverfa

Kvikmyndaleikstjórinn Julian Temple skrifar grein um Detroit, borgina þar sem eitt sinn var blómlegur bílaiðnaður og sem var fyrrum einn ríkasti staður í Bandaríkjunum. Þar hefur húsnæðisverð lækkað um 80 prósent síðustu þrjú árin, atvinnuleysi 30 prósent, 33 prósent íbúanna eru undir fátækramörkum, í borginni ríkir lögleysa, Detroit er ein mesta glæpaborg í Bandaríkjunum – þekktar verslanakeðjur hafa lokað búðum sínum í borginni. Maður fær ekki Starbucks þar lengur. Samkvæmt greininni eiga íbúar víða í vandræðum með að ná sér í fersk matvæli. Fjöldi skóla hefur lokað.

Risastórar byggingar bílaverksmiðjanna gnæfa yfir borginni, þær eru að miklu leyti auðar – eitt sinn var þar dælt út bílum á færiböndum úr veksmiðjum bílarisanna – en villt náttúra er að taka yfir hluta af borginni sem var eitt sinn sú fjórða stærsta í Bandaríkjunum, hún er í reynd að minnka aftur. Að sumu leyti virkar þetta eins og einhvers konar framtíðarhrollvekja, dystópía, Temple kallar það post-ameríska borg.

Temple hefur gert heimildarmynd um Detroit sem nefnist Requiem for Detroit og verður sýnd á BBC á laugardag.
Guðni: Icesave og ríkisábyrgðin

Guðni Th. Jóhannesson, sagnfræðingur og höfundur bókarinnar Hrunið, skrifar grein í Frétttablaðið í dag, undir yfirskriftinni Engin ríkisábyrgð? Niðurlag hennar er svohljóðandi:

- - -

Samt verður að spyrja hvort það sé í raun og veru afstaða meirihluta Íslendinga að ríkið hafi ekki átt og eigi ekki að ábyrgjast innstæður í einkareknum bönkum. Stóru bankarnir þrír féllu jú allir í október 2008. Ekki var innstæðueigendum þá vísað á nær galtóman Tryggingarsjóð. Þvert á móti var 100% ríkisábyrgð komið á allar innstæður hér á landi. „Auðvitað verða innstæður Íslendinga hérlendis alltaf tryggðar, menn láta það aldrei henda sig að menn geti ekki treyst því að innstæður í íslenskum bönkum séu ekki öruggar þar,“ sagði einn áhrifamaðurinn til að mynda í byrjun október 2008. Reikningshafar á Íslandi þurftu ekki að bera tap bankanna þegar allt fór í handaskolum. Þeir fengu sitt, fyrir tilstilli ríkisvaldsins.

Mergur málsins er sá að hér hefði orðið upplausnarástand ef ekki hefði komið til ríkisábyrgð á innstæðum í íslensku bönkunum. Um það voru gefnar sérstakar yfirlýsingar og neyðarlögin svokölluðu snerust einnig um það að nokkru leyti, „fu…k the foreigners-lögin“ eins og sumir þeirra sem sömdu þau kölluðu þau sín á milli.

Nú má auðvitað benda á að íslenska ríkið hafi ekki haft lagalega skyldu til að ábyrgjast allar innstæður á Íslandi með þessum hætti. En það var nú samt gert og það er vissulega umhugsunarefni hvort ekki hefði mátt setja þak á ábyrgð ríkisins, til dæmis 25 milljónir króna, 50 milljónir eða 100 milljónir. Hefðu hinir vellríku ekki lifað það af? Þeir fengu skjaldborg um sig og sitt fé, með ærnum tilkostnaði annarra.

Það má líka halda því fram að ríkinu hafi aðeins borið siðferðisleg og pólitísk skylda – einhvers konar neyðarréttur – til að tryggja innstæður í útibúum bankanna á Íslandi. En þá er samt horfin sú röksemd að ríkisvaldið eigi aldrei að ábyrgjast innstæður í einkareknum bönkum. Eins og margoft hefur komið fram vakna líka ýmsar lagalegar, pólitískar og siðferðislegar spurningar við þessa skiptingu milli fullrar ábyrgðar ríkisins innanlands en engrar ytra. Þannig bentu ráðamenn Landsbankans á fyrir hrun að „innlánaflóðið“ að utan væri komið „í vinnu“ hjá bankanum og ekki síst á Íslandi. „Við vorum að taka peningana heim til Íslands“, sagði einn þerra svo eftir hrunið. „Innlánin á Icesave-reikningunum hafa ekki bara verið notuð í útlán erlendis. Peningarnir frá Icesave eru hér um allt þjóðfélagið.“

Niðurstaðan er þessi: Ætli menn að halda því fram að Íslendingar séu að reyna sýna umheiminum fram á óréttlætið í því að ríkisvaldið þurfi að ábyrgjast innstæður í einkareknum bönkum verða þeir að bæta við orðum sem gætu hljómað eitthvað á þessa leið: „það er að segja í útlöndum en á Íslandi hljóta aðrar reglur að gilda“.
Reynistaðabræður

Ég sé að útvarpsleikhúsið er að auglýsa leikrit um Reynistaðabræður.

Þegar ég var lítill fékk ég lánaða á bókasafninu bók um Reynistaðabræður. Þetta var í útibúi Borgarbókasafnsins í verkamannabústöðunum við Hofsvallagötu. Vildi reyndar þannig til að í rétt handan við hornið var höfundur bókarinnar, Guðlaugur Guðmundsson, með nýlenduvöru- og kjötverslun. Bókin mun hafa komið út 1968. Ég áræddi þó aldrei að nefna við höfundinn að ég hefði lesið bókina hans.

Hún var ein þriggja fullorðinsbóka sem ég las fyrst. Hinar voru Skugga-Sveinn og ævisaga Kennedys. Fyrir utan árbækurnar – bækur þar sem var sagt frá atburðum undangenginna ára í máli og myndum, aðallega erlendum atburðum, enda fannst mér þeir merkilegri en það sem var að gerast hér heima á viðreisnarárunum. Nokkrir þingmenn bjuggu í grenndinni og einn ráðherra og mér fannst þeir ekki þesslegir að maður hefði áhuga á starfi þeirra.

Bókin um Reynistaðabræður hafði feikileg áhrif á mig, svo mikil að lengi átti ég erfitt með svefn því örlög Reynistaðabræðra leituðu svo sterkt á mig, dulúðin í kringum hvarf þeirra, óhugnaðurinn, hin meintu líkrán, og höndin af Jóni Austmann, fylgdarmanni þeirra, sem á að hafa fundist í Blöndugili – eins og Hannes Pétursson yrkir um í frægu kvæði:

Jón Austmann ríður frá Reynistaðarbræðrum

Langt heim til manna, myrkar hríðar og ströng

mörg vötn tálma leiðum, hann kvað, við bíðum

þó daufleg sé vistin; drjúg munu hraunin og breið

en dreifður reksturinn; þó er böl ef við gistum

hinzt hér á Kili.

Liðu dægur og dimm

dundu veður á tjaldi. Fannbarðar kindur

norpuðu í gjótum, klárar hímdu í höm

hraktir og svangir. – Þó ei mér til byggða skili

skal freistað að leita manna, því nú er nóg

nauð okkar orðin, hann mælti. Geig sló að hinum

er fór hann. Þeir biðu. Svo tygjaði hann tröllaukinn hest

hjá tjaldinu, kvaddi, var horfinn í sama bili.

Hann fann brátt stórviðrið æsast, ýlfrandi slá

ísköldum éljum í vit sín, magna sér kraft

og þrautseigju, vekja útsjón um bjarta byggð

breiða dali með sólskin á hverju þili

en fann það líka binda sig böndum við þá

sem biðu í tjaldinu, sterkum, mörgum, og von

þeirra um líf eins og þunga á herðum unz varð

þeirra líf allt.

Hann reið yfir hraunin og loks

er klárinn nam staðar þar dunaði í djúpum hyli

dimmt fljót sagði hann glaður: ó byggð, ó líf!

Reið áfram til norðurs. Hraustlega hélt um taum

sú hönd sem fannst dauð og ein niðrí Blöndugili.
Landkönnuður Íslands, Igorssaga og Veröld sem var

Í Kiljunni í kvöld verður fjallað um Þorvald Thoroddsen, jarðfræðinginn og landfræðinginn, sem með réttu má kallast landkönnuður Íslands. Þorvaldur ferðaðist vítt og breitt um landið á síðustu áratugum nítjándu aldar, rannsakaði, mældi og skrásetti, og var líklega merkasti vísindamaður á Íslandi á þeim tíma.

Eitt höfuðverk hans er Landfræðisaga Íslands sem nú er komin út í glæsilegri endurútgáfu hjá bókaforlaginu Ormstungu.

Árni Bergmann segir frá útgáfu sinni á Rússasögum og Igorskviðu, sem kemur út undir merkjum Lærdómsrita Bókmenntafélagsins. Þetta eru fornar sögur, ekki ýkja þekktar, en tengjast að nokkru leyti heimi norrænna manna á víkingatímanum, enda sigldu norrænir menn upp ár í Rússlandi, til borganna Kænugarðs og Hólmgarðs og alla leið niður til Svartahafs.

Kolbrún og Páll fjalla um Veröld sem var eftir Stefan Zweig, sem nýverið hefur verið endurútgefin, og Góða elskhugann eftir Steinunni Sigurðardóttur.

Og Bragi talar um einn af mönnunum sem ákvað að varpa kjarnorkusprengju á Japan, og ill örlög hans.
Að sameinast Bretlandi

Chris Bastille heitir maður sem heldur úti bloggsíðu. Ég veit ekkert um hann.

En í dag skrifaði hann grein um Icesave, stöðu Íslands og milliríkjadeilur.

Hann leggur til að Íslandi verði boðið að gerast hluti af Stóra-Bretlandi.

Segir að bæði Bretar og Íslendingar gætu hagnast á þessu, en viðurkennir um leið að það sé ólíklegt að þetta verði að veruleika. Þetta geti hins vegar brotið ísinn í kringum borðið í matarboðum.
Orkuverð birt

Þetta er í rauninni stórfrétt.

Landsvirkjun ætlar að upplýsa orkuverð á næsta aðalfundi sínum, um miðjan næsta mánuð.

Maður vonar að það verði þá gert refjalaust.

Ein aðalspurningin er samt: Hvers vegna var þetta nokkurn tíma leyndarmál?
Krónan sem brennuvargur

Steingrímur J. mærir krónuna, segir hana hafa þjónað Íslendingum vel.

En það er samt spurning hversu hjálpleg hún hefur reynst launþegum þessa lands.. Kjaraskerðingin sem fylgdi hruni hennar á ekki sinn líka á Íslandi.

Gylfi Arnbjörnsson forseti ASÍ mótmælir Steingrími og kallar krónuna brennuvarg.

„Er formaður Vinstri Grænna að hlakka yfir því að samkeppnisstaða íslenskra fyrirtækja hafi verið bætt með því að lækka laun hér á landi um helming mælt í evrum,“ skrifar Gylfi.

Og ennfremur:

„Gerir ráðherrann sér ekki grein fyrir því að fjármálakreppan var vandamál bankamanna og útrásarvíkinga – en gjaldeyriskreppan sem kom í kjölfarið er rótin að vanda almennings? Almenningur í þessu landi hefði alveg getað lifað af fall bankanna – og trúlega grátið krókudílatárum í kjölfarið – en gengisfelling launa okkar og eigna mun taka okkur áratugi að leiðrétta! Þó þessi brennivargur hjálpi til tímabundið er mjög vafasamt að afhenda honum aftur kyndil okkar framtíðar.“
Úr Hænuungunum eftir Braga Ólafsson

„Þjóð sem lætur völdin í hendurnar á þjófum og glæpamönnum, hlýtur að gera ráð fyrir að einhverju verði stolið frá henni.“