arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Faldbúningar, Vitlausa-Egla, Reykjavíkurljóð

Efni Kiljunnar í kvöld er fjölbreytt en nokkuð á þjóðlegum nótum.

Gagnrýnendur þáttarins fjalla um tvær bækur með sögulegu efni: Af jörðu eftir Hjörleif Stefánsson og Faldar og skart eftir Sigrúnu Helgadóttur, sú bók fjallar um íslenska faldbúninginn.

Svanhildur Óskarsdóttir segir frá nokkrum handritum að Eglu, meðal annars því sem var kallað Vitlausa-Egla. Svanhildur verður fastagestur í þáttunum annað veifið í vetur.

Við fjöllum um nýútkomið safn með Reykjavíkurljóðum sem nefnist Ljóð í leiðinni. Í safninu eru ljóð eftir núlifandi skáld, sum eru ung og óþekkt, önnur eldri og njóta sum almennrar viðurkenningar.

Eiríkur Örn Norðdahl flytur ljóð úr nýrri bók sem nefnist Hnefi eða vitstola orð.

Við segjum frá örlögum samkynhneigðra í Þriðja ríkinu – um þau má lesa í bókinni Mennirnir með bleika þríhyrninginn.

Gísli Marteinn Baldursson segir frá uppáhaldsbókum sínum og svo er Bragi í lok þáttarins.

Faldbúingurinn er elstur íslenskra þjóðbúninga, við fjöllum ögn um hann í Kiljunni í kvöld. Myndin er frá 1835, úr ferð Gaimards til Íslands.
Sjúklingar og kostnaðarvitundin

Þetta er víst örugglega ekki í fyrsta sinn sem deilt er um álögur á sjúklinga – hvort sem menn vilja kalla það leguskatt eða gistináttagjöld.

Hér má sjá ljósmynd af atriði úr áramótaskaupi 1991 – þá var Sighvatur Björgvinsson afar umdeildur heilbrigðisráðherra. Þá var fyrst farið að tala um kostnaðarvitund sjúklinga.

Eins og greina má er stöðumælir við rúm sjúklingsins – menn þykjast reyndar greina að hann sé svolítið líkur Brynjari Níelssyni. En það kemur málinu svosem ekkert við.
Gistináttaskattur sjúklinga – sem verður tæplega að veruleika

Á Facebook les maður að gárungar skrifa að ríkisstjórnin hafi heykst á að leggja gistináttaskatt á ferðamenn en lagt hann í staðinn á sjúklinga.

Ýmsir eru að æsa sig nokkuð yfir þessum svokölluðu legugjöldum, en því skal spáð að þau hverfi fljótt úr fjárlagafrumvarpinu. Það eru ekki nógu miklir fjármunir í húfi til að stjórnin hætti á að missa álit vegna gjaldtöku sem virkar svona illa.

Kannski er þetta það sem heitir væntingastjórnun – að setja eitthvað fram sem lítur nógu ansi illa út og draga það svo til baka. Þá taka menn ekki eftir hinu sem er ekki alveg eins vont.

Í frumvarpinu er haldið áfram á braut jafns og þétts niðurskurðar, það er klipið hér og þar en ýmsar heilagar kýr fá þó að vera í friði. Helst vakna spurningar um hvernig eigi að standa við fyrirheit um hagvöxt á slíkum niðurskurðartíma – það er ekki mikinn stimulus að finna í frumvarpinu – þegar einnig liggur fyrir að ekki verður hægt að keyra upp hagvöxtinn með stóriðjuframkvæmdum eða neinum hvalreka.
AMX – eftirsjá?

Ég les að AMX hafi lagt upp laupana og hætt „fréttaflutningi“. Hann er sagður hafa byggt á „borgaralegum gildum“ – þar var þó kannski eitt og annað undanskilið, eins og til dæmis heiðarleiki, ráðvendni og sannsögli.

Það liggur samt við að ég sakni þessarar vefsíðu. Varla hefur neinn sýnt mér jafnmikinn áhuga í lífinu.

Um tíma mátti ég varla fara út í búð eða ropa án þess að frá því væri skýrt á AMX.

Einhver taldi að þeir hefðu skrifað hátt í þúsund færslur um mig – ég hef ekki nennt að athuga það.

Ég las heldur ekki allt sem þeir skrifuðu um mig, né man ég öll viðurnefnin sem þeir notuðu um mig.

En nú er því tímabili semsagt endanlega lokið.
Obama og skemmdarvargarnir í Repúblikanaflokknum

Dálkahöfundurinn frægi Andrew Sullivan skrifar um atburðina í Bandaríkjunum og segir að nú megi Obama alls ekki láta undan fyrir Repúblikanaflokknum.

Þeir sem ráði þar ríkjum séu engir íhaldsmenn heldur einfaldlega skemmdarvargar – vandalar.

Sullivan segir að þarna sé á ferðinni öfgafólk sem viðurkenni í raun ekki forsetann né bandaríska stjórnkerfið, það beiti í staðinn alls kyns kúgunartilburðum. Þeir hafi tapað síðustu tvennum forsetakosningum og dómsmáli fyrir Hæstarétti, en haldi samt áfram að þvælast fyrir heilbrigðisumbótum forsetans. Samt séu þær ekki róttækari en það sem forsetaframbjóðandi Repúblikana, Mitt Romney, stóð fyrir þegar hann var ríkisstjóri í Massachusetts.

Öfgarnar séu slíkar í Repúblikanaflokknum að hann sé tilbúinn að eyðileggja bæði bandaríska stjórnkerfið og valda stórskaða á efnahagskerfi heimsins, bara til að bregða fæti fyrir forsetann.

Sullivan segir að inn í þetta spili líka kynþáttahatur sem birtist í stöðugu tali um Obama sem landráðamann og svikara og ásökunum um að hann sé múslimi á fréttastöðinni Fox og í spjallþáttum í útvarpi.

Obama má ekki gefa eftir gagnvart þessari sturlun, segir Sullivan. Hann hafi hingað til spilað nákvæmlega eftir reglunum, meðan Repúblikanar hafi látið eins og slíkt sér bara fyrir bjána og aumingja, þeir velti taflborðinu um koll undir eins og staðan er þeim í óhag.
Þingsetning – dagurinn þegar margt ætti að skýrast

Hefð hefur komist á það síðustu árin að lögreglan slái skjaldborg um Alþingi í kringum þingsetningu.

Þingsetningin hefur verið tilefni til mótmælaaðgerða mörg ár í röð, fjölmennust voru þau 2010. Og það hefur komið fyrir að kastað hefur verið ýmsu lauslegu að þingmönnum – til að mynda fékk einn þeirra egg í hausinn við þingsetningu 2011.

Líklega verður friðsamara um að lítast á Austurvelli í dag, þótt einhverjir hópar séu að boða til mótmæla. Ríkisstjórnin er ný og ekki útséð með hvernig hún stendur sig.

En dagurinn í dag er afdrifaríkur. Fjárlögin verða kynnt seinnipartinn – þá ætti að koma í ljós hverjar áherslur stjórnarinnar eru varðandi niðurskurð, heilbrigðismálin, menntamál, menningu og skatta. Það er langt síðan fjárlaga hefur verið beðið með slíkri spennu.

Á morgun verður svo stefnuræða forsætisráðherra og umræður um hana. Þá mætti ætla að ýmislegt skýrist um fyrirætlanir ríkisstjórnarinnar, til dæmis varðandi niðurfellingu skulda, samninga við kröfhafa bankanna og aðildarumsóknina að Evrópusambandinu.

Heldur nöturlegt andúmsloft hefur verið við þingsetningu undanfarin ár. Haustið 2011 fékk þingmaðurinn Árni Þór Sigurðsson egg í höfuðið.
Noregur tekur skarpa hægri beygju – undir stjórn tveggja kvenna

Það hefur löngum verið haft á orði að stjórnmál í Noregi og stjórnmálaumræða sé nokkuð til vinstri við það sem tíðkast á Íslandi.

Nú eru að gerast þau stórtíðindi að hægrisinnaðasta ríkisstjórn fyrr og síðar – það þarf allavega að fara langt aftur í fortíðina til að finna annað eins – tekur brátt við í Noregi.

Það verður áhugavert fyrir íslenska hægrimenn að sjá hvert hún stefnir Noregi.

Einhverjum þykir kannski merkilegt líka að tvær konur verða helstu leiðtogar stjórnarinnar, Siv Jensen formaður Framfaraflokksins og Erna Solberg formaður Hægriflokksins. Sú síðarnefnda verður forsætisráðherra.

Hægri er flokkur sem stendur á gömlum merg, saga hans nær allt aftur til 1884, þetta er gamall borgaralegur flokkur og það verður aldrei sagt að flokkurinn sé ekki húsum hæfur í pólitík. Lengi var hann helsta mótvægið gegn sósíaldemókrötunum í Verkamannaflokknum sem hafa löngum haft yfirburði í norskum stjórnmálum.

Hinn flokkurinn, Framfaraflokkurinn, hefur aldrei átt aðild að ríkisstjórn. Löngum hefur verið litið svo á að hann ætti ekki erindi þangað. Þetta er pópúlískur flokkur sem leggur sérstaka áherslu á andstöðu við innflytjendur. Flokkurinn þykir þó hafa nútímalegri ásýnd en áður undir stjórn Siv Jensen.

En það kemur þó fram á blaðamannafundi með Solberg og Jensen að framfylgt verði harðari stefnu gagnvart innflytjendum í ríkisstjórn þeirra.
Guð sem risastórt nútímafyrirtæki

Ég er nokkuð sammála fíladelfíumanninum sem álítur að það sé heldur hallærislegt hjá borgaryfirvöldum að vera að atast í trúarsamkomunni Hátíð vonar. Þessi regnbogagjörningur á gangbrautinni við Laugardalshöll var út í hött.

Hvaðan er svona hugmynd komin?

En það verður að segjast eins og er að trú af því tagi sem þarna er boðuð er flestum Íslendingum framandi. Prédíkari af sauðahúsi Franklins Graham er frekar eins og sölumaður en kristinn klerkur. Öll umgjörðin minnir líka á sölumennsku. Og bókstafstrú eins og þarna er iðkuð er afar fjarlæg hinni mildu íslensku þjóðkirkjukristni.

Þess vegna virkaði íslenski biskupinn út úr kú þar sem hún sat við hliðina á Franklin Graham.

Það má vera að nægilega stór prósenta þjóðarinnar sé spennt fyrir svona kristindómi til að sækja slíka samkomu, aðrir hafa komið af forvitni. En almennt eru Íslendingar frjálslyndir í trúmálum.

Árni Bergmann fjallar um þetta á Facebook og segir að sé hvimleitt hvernig Grahamsamsteypan geri boðskap Jesú frá Nasaret að markaðssetningu kapítalísks stórfyrirtækis, hann rifjar upp fræga ræðu eftir Billy Graham í þessu sambandi:

„Guðs ríki er sem risastórt nútímafyrirtæki og tilgangur þess er að framleiða Fagnaðarerindi kærleikans. Guð, okkar hmneski faðir, er Eigandinn og Stjórnarformaður, Drottinn vor Jesús Kristur er aðalforstjóri og Heilagur andi fer með sölustarfið…. Guðs ríkið getur ekki starfað sem skyldi nema þið, karlar sem konur, komið með pantanir og viðskiptavin ….Við erum með bestu vöruna á markaðinum….“
Nýi forstjórinn og heilbrigðisráðherrann

Páll Matthíasson geðlæknir er nýr forstjóri Landspítalans. Þetta er eitt erfiðasta og vanþakklátasta starf á Íslandi. Ég hef kynnst Páli ögn og sýnist að hann sé toppmaður.

Umræðan um heilbrigðiskerfið er þung og erfið. Ef ekki verður farið út í að byggja nýjan Landspítala þarf að marka aðra stefnu – það dugir ekki að hafa málið hangandi í lausu lofti árum saman. Miðstýringaráráttan hefur verið ráðandi í heilbrigðismálunum í langan tíma – ef ekki verður af nýbyggingunum þarf máski að hugsa það upp á nýtt.

Kristján Þór Júlíusson fékk erfiðasta ráðuneytið þegar þeim var útdeilt síðasta vor. Ef fjárveitingar til heilbrigðismála verða ekki auknar í fjárlögum er ljóst að hann verður í stöðugri varnarbaráttu. Við Kristján höfum þekkst lengi – ég er ekki frá því að mér virðist hann strax vera orðinn ögn þreytulegur.

Það er alveg rétt sem Kristján sagði í sumar, það er ekki þörf á að ríkið skaffi alla þjónustuna. Það er nóg að ríkið sé kaupandi hennar. En hér á Íslandi má varla nefna þetta – og líklega vill Framsóknarflokkurinn, sem öðrum flokkum fremur, mótaði núverandi stefnu í heilbrigðismálum, ekki heyra það.
29. september – hvers er að minnast?

Hvers er að minnast 29. september?

Sigurður G. Guðjónsson lögmaður skýrir frá því í hvassyrtri bloggfærslu á Pressunni – fyrir fimm árum hófst einhver dramatískasta atburðarás Íslandssögunnar þegar skýrt var frá því á mánudagsmorgni að ríkið hefði tekið yfir 75 prósent af Íslandsbanka.

Nokkrum dögum síðar var allt íslenska bankakerfið hrunið – við erum ennþá að súpa seyðið af því og eigum eftir að gera lengi.

Sigurður G. setur fram kenningu sem er sjálfsagt umdeild, um að það hafi verið Seðlabankastjórinn Davíð Oddsson sem sem ýtti „efnahags- og bankahruni formlega úr vör“ þennan dag.

Hann skrifar orðrétt:

„Athöfnin fór fram að morgni mánudagsins 29. september 2005 á blaðamannafundi í Seðlabanka Íslands.

Á fundinum tilkynnti formaður bankastjórnarinnar, að ákveðið hefði verið að ríkið eignaðist 75% hlut í Glitni banka hf. og greiddi fyrir þann hlut 600 milljónir evra.

Engin skrifleg gögn voru til um þessa ákvörðun þegar hún var tilkynnt. Ekkert varð úr hlutafjárkaupunum. Afleiðing ákvörðunarinnar var sú að ríkisskuldabréf og hlutabréf hér á landi féllu strax í verði.

Efnahags-og bankahrunið er skilgetið afkvæmi þeirra alþjóðlegu stjórnmálastefnu, sem innleidd var hér á landi undir pólitískri forystu Davíðs Oddsonar, sem illu heilli komst til valda 1991. Fyrst studdur af Alþýðuflokknum, en Framsóknarflokknum frá 1995 til maí 2007.

Með Framsóknarflokknum tók Davíð upp hina gömlu stefnu að skipta ríkiseignum milli flokkshollra sjálfstæðis- og framsóknarmanna. Hópur handgenginn Sjálfstæðisflokknum fékk Landsbanka Íslands hf. en Búnaðarbanki Íslands hf., féll í skaut valinkunnra framsóknarmanna á árunum 2002 og 2003.

Sumir framsóknarmannanna hirtu um líkt leyti sjóði Samvinnutrygginga sálugu og bröskuðu með þá í eigin þágu, og eru í dag fjáðir menn og ósnertanlegir. Eftir sitja með sárt ennið tryggjendur Samvinnutrygginga, sem áttu meiri rétt til þessara sjóða en fyrrum viðskiptaráðherra framsóknar, seðlabankastjóri og forstjóri VSÍ um tíma.

Sjálfstæðisflokkur og Samfylking tóku við stjórnartaumum í maí 2007 og Davíð hvarf undir Svörtuloft Seðlabanka Íslands, þaðan stjórnaði hann landinu gegnum Geir Hilmar Haarde, þar til stjórnarsamstarfi Sjálfstæðisflokks og Samfylkingar lauk í byrjun árs 2009.

Geir Hilmar Haarde mátti svo þola það að Landsdómur dæmdi hann fyrir að gæta ekki formreglna við stjórn landsins. Formaður Samfylkingarinnar slapp úr landi og gætir núna réttinda kvenna í heimi araba á vegum Sameinuðu þjóðanna. Davíð Oddsson er einnig stikkfrí og endurskrifar nú söguna sem leigupenni nokkurra útgerðarmanna sem eiga Moggann.“
Vesalings Ítalía

Ég hef oft velt því fyrir mér hvílík sturlun það er hjá hinni gömlu menningarþjóð Ítölum að velja Silvio Berlusconi til forystu. Það hafa fleiri gert, á því hefur verið hamrað í fjölmiðlum utan Ítalíu að maðurinn sé allsendis óhæfur sem þjóðarleiðtogi.

En Berlusconi náði að leggja undir sig fjölmiðlana á Ítalíu og hefur í gegnum þá miðlað slíkri lágkúru að það verður að teljast tilræði við menningu Ítala.

Nú riðar stjórni á Ítalíu til falls, enn einu sinni – og enn er það vegna Berlusconis. En nú hefur sturlunin náð nýjum hæðum.

Ólafur Gíslason, sem Íslendinga best þekkir til mála á Ítalíu, lýsir því svo í færslu á Facebook:

STJÓRNARKREPPA OG GLUNDROÐI Á ÍTALÍU

Það er trúlega einsdæmi í stjórnmálasögu Evrópu að dæmdur sakamaður slíti ríkisstjórn og geri löggjafarsamkomuna óvirka með tilskipunum til undirsáta sinna í eigin flokki: Í gær gaf hann út tilskipun um að þingmenn „Frelsisfólksins“ skyldu segja af sér þingmennsku, í dag að ráðherrar flokksins segðu af sér ráðherraembæti. Allt vegna þess að „valdarán“ hefði verið framið á Ítalíu þegar hann var dæmdur af hæstarétti landsins fyrir stórfelld skattsvik og kynferðislega misnotkun á konum undir lögaldri.

Fram á síðustu stundu hafa SB og flokksbræður hans haldið því fram að núverandi samsteypustjórn væri sú lífæð er gæti bjargað Ítalíu frá efnahagshruni og upplausn. Nú er blaðinu skyndilega snúið við, allt vegna þess að fyrirsjáanlega mun ekki vera meirihluti á þinginu fyrir því að það ógildi eigin lög um að dæmdir sakamenn hafi ekki kjörgengi til þings. Napolitano forseti segist munu leita leiða til að mynda nýjan meirihluta á þingi, áður en hann opnar fyrir þann hildarleik sem er fyrirsjáanlegur í komandi kosningum, þar sem einkamál dæmds sakamanns munu sett ofar vandamálum ríkis sem er á barmi þjóðargjaldþrots.
Kveður við nýjan tón um erlenda fjárfestingu

Erlend fjárfesting hefur löngum verið lítil á Íslandi – stærstu fjárfestingarnar eru þjú álver sem hafa verið byggð, tvö vestanlands, eitt fyrir austan.

Íslendingar hafa sjálfir reist stórar virkjanir til að knýja þessar álbræðslur – sem hafa verið í meira lagi umdeildar.

Það hefur komið fram, meðal annars í Kastljósi á síðasta vetri, að álfyrirtæki sem hér starfa nota bókhaldsbrellur til að komast hjá því að greiða gjöld á Íslandi. Þetta er alvanalegt í alþjóðaviðskiptum, en ekki minna ósiðlegt fyrir því. Máski enn ósiðlegra vegna þeirra miklu fjárfestinga sem Íslendingar hafa lagt í vegna álvera.

Aðalbrellan felst í að búa til alls konar skuldir við félag erlendis – þá er hægt að fara burt með hagnað án þess að greiða af honum skatt.

Það er kannski þetta sem Sigmundur Davíð Gunnlaugsson forsætisráðherra á við þegar hann talar um að erlend fjárfesting sé lík skuldsetningu.

Þarna kveður reyndar við nýjan tón, það hefur verið eins og mantra að Íslendingar þurfi meiri erlenda fjárfestingu.

Og reyndar er víst að það eru ýmis fyrirtæki sem þeir munu seint geta komið á laggirnar af eigin rammleik – eins og til dæmis álver, stór gagnaver eða stór fimm stjörnu hótel.
Útrásarvíkingarnir höfðu rétt fyrir sér – að nokkru leyti

Umræða hefur spunnist um flutning fyrirtækja úr landi. Hjálmar Gíslason skrifar að það sé ekki flótti né föðurlandssvik að flytja fyrirtæki úr landinu.

En auðvitað eru menn farnir að rífast um þetta eins og annað á Íslandi.

Staðreyndin er sú að vaxtamöguleikar fyrirtækja eru mjög takmarkaðir á Íslandi. Aðalástæðurnar eru tvær, smæð þessa örmarkaðar og vandinn við að ná í fjármagn.

Við létum smæðina ekki há okkur svo mjög á tímanum þegar Kolkrabbi og Samband skiptu á milli sín viðskiptalífinu. Þá var metnaðurinn ekki sérlega mikill; menn létu gott heita að ríkisbankar deildu fé til útvalinna.

En nú lifum við á tíma hnattvæðingar. Við getum ferðast út um allan heim; ungu fólki þykir það eðlilegt. Það sækir sér menntun í útlöndum og sér, eins og er, að tækfærin er takmörkuð á Íslandi.

Stærsta atvinnugreinin, sjávarútvegurinn, er nánast lokaður. Hlutabréfamarkaður er varla til, og ef menn fara að fjárfesta þar er það gegn lífeyrissjóðum sem eru eins og tröll á íslenska markaðnum.

Áhættufé er varla hægt að fá í íslenska kerfinu, vextir eru afar háir, fjármagnið ákaflega óþolinmótt. Það vantar fjárfesta sem hafa sérþekkingu. Gjaldeyrishöft hjálpa ekki og varla krónan heldur.

Að nokkru leyti má segja að útrásarvíkingarnir hafi komist að eðlilegri niðurstöðu. Jú, að nokkru leyti höfðu þeir rétt fyrir sér. Það er afskaplega takmarkandi að selja 300 þúsund manna þjóð bankaþjónustu eða baunir. Hugur þeirra stóð út, rétt eins og hugur Hjálmars Gíslasonar – og ég get líka nefnt tvo bræður mína sem reka flott fyrirtæki í útlöndum. Þeir hefðu aldrei getað látið þau vaxa á Íslandi.

Útrásarvíkingarnir klúðruðu sínum málum. Fall þeirra var sambland af hroka, heimóttarskap sem þeir gátu ekki losað sig við, tími þeirra einkenndist líka af geðbilaðri lánaþenslu sem kemur ekki aftur í bráð. Að því leytinu eru þeir víti til varnaðar, en það er ekki þar með sagt að Íslendingar eigi ekki að leita til útlanda að tækifærum, fjármagni og vaxtamöguleikum.
Gísli Marteinn og hatursstjórnmálin

Það er merkilegt að Gísli Marteinn Baldursson skuli hverfa úr borgarpólitíkinni þar sem hann hefur verið af áhuga og ástríðu. Ef ekki er rúm fyrir menn eins og Gísla þar, ja, þá erum við í vondum málum.

Ég þvertek svosem ekki fyrir það að það sé betra að vera í sjónvarpinu en í pólitíkinni – þetta er ekki góður tími til að vera í stjórnmálum.

Gísli talar í kveðjubréfi til vina og stuðningsmanna um „haturspólitík“ – það er það sem hann hefur ekki stundað.

Þvert á móti hefur hann verið málefnalegur og unnið með meintum pólitískum andstæðingum um framgang hugmynda sem báðir aðilar eru sammála um.

Þannig studdi Gísli nýtt aðalskipulag fyrir Reykjavík sem horfir til mikilla framfara. Þar er áhersla lögð á þéttingu byggðar og auðveldari för gangandi og hjólandi fólks.

Sumir í flokki Gísla láta eins og þetta sé argasti sósíalismi, en svo er auðvitað ekki. Þetta er í anda áherslna sem tíðkast í nútímalegu borgarskipulagi þar sem er lögð áhersla á að sóa hvorki tíma borgaranna né orku – umhverfismál er nefnilega ekki kommúnismi.

Í þessum anda starfa til dæmis tveir frægir borgarstjórar sem seint verða taldir vinstri menn, Boris Johnson í London og Michael Bloomberg í New York.

Annars er Gísli boðinn velkominn aftur á RÚV. Ég er viss um að hann á eftir að skila góðu starfi þar – rétt eins og hann gerði í fyrri vist sinni á stofnuninni.
Sérlega vondur fréttaflutningur

Ég verð að viðurkenna að ég hef horn í síðu ákveðinna tegunda af fjölmiðlun.

Það eru til dæmis fríblöð. Mér hefur yfirleitt virst að þau séu einskis virði.

Og svo eru það sjónvarpsstöðvar sem senda út fréttir allan sólarhringinn. Ég hef aldrei skilið þörfina á því – vitlausast var þó þegar reynt var að opna slíka stöð á Íslandi þar sem aldrei gerist neitt.

Við getum ímyndað okkur hvernig fréttirnar hefðu verið í gær: Afsökunarbeiðni til Hannesar og týndi flugvélakötturinn. Aftur og aftur, allan daginn.

Hér er ágætt dæmi um hvað fréttamiðlun allan sólarhringinn getur verið vond og afspyrnu heimskuleg. Þetta er frásögn CNN af skotmanni í Washington – dregin sundur í saman í háði af Jon Stewart. Það sem er reyndar verst í þessu er að stjórnendum fréttastöðvarinnar er alveg sama um hvort fréttirnar eru réttar eða rangar, eins og Stewart bendir á – þeir eru bara að hugsa um áhorfstölur.

Hér má sjá þessa umfjöllun – þetta er afar lærdómsríkt. Fréttamenn CNN gera sig að algjörum fíflum.
Undrandi á landbúnaðarráðherra

Oddný Anna Björnsdóttir er framkvæmdastjóri hjá Yggdrasil sem selur lífræna matvöru og í framkvæmdanefnd Samtaka lífrænna neytenda.

Oddný birtir harða ádrepu á Sigurð Inga Jóhannsson landbúnaðarráðherra á Facebook síðu sinni – hún gagnrýnir framgöngu hans á fundi með stjórum frá Whole Foods verslanakeðjunni í Bandaríkjunum. Þetta er geysi stórt fyrirtæki með útibú um öll Bandaríkin. Líklegt er að möguleikar á útflutningi landbúnaðarvara frá Íslandi liggi ekki síst sviði lífrænnar framleiðslu sem hefur farið ört vaxandi.

„Þessi maður! Ég sat fund sem Amerísk-íslenska viðskiptaráðið stóð fyrir um sjálfbæra matvælaframleiðslu og möguleg tækifæri hér á landi á því sviði í tilefni af því að stjórnendur Whole Foods Market voru hér á landi.

Sigurður Ingi Jóhannsson landbúnaðarráðherra átti að ávarpa fundinn og fara yfir stefnu stjórnvalda á sviði lífrænnar ræktunar og velta upp þeim möguleikum sem fyrir hendi eru í framtíðinni, bæði fyrir framleiðendur og neytendur.

Skemmst er frá því að segja að hann gerði ekkert af þessu – sagði ekki orð um þetta heldur bullaði bara eitthvað og sagði sögu af bóndakonu sem hefði boðið fólki í mat og allt hráefnið hefði verið ræktað á staðnum og talaði m.a. mikið um (villta) sveppi sem hún hefði fengið úr garðinum hjá sér og notað í máltíðina. Sögunni og erindinu lauk með þeim orðum að hann efaðist um að slíkur sjálfsþurftarbúskapur gæti fætt þjóðina.

Hann líkti sem sagt sjálfsþurftarbúskap og tínslu villtra jurta til eigin nota við lífræna ræktun og framtíð hennar á Íslandi. Ég efast um að maðurinn hafi nokkra hugmynd um hvað lífrænn búskapur eða lífræn matvæli eru og hann hefur sannarlega engan áhuga á að kynna sér það.

Þess ber að geta að hann gekk út af fundi strax eftir opnunarerindið sitt enda hafði hann engan áhuga á að hlusta á erindi um þróun viðskipta með landbúnaðarafurðir milli Íslands og Bandaríkjanna, erindi um hvernig gengi að reka lífræna verslun hér á landi eða erindi erlendu gestanna frá Whole Foods.

Það er stórslys að þessi maður sé landbúnaðar-, sjávarútvegs- og umhverfisráðherra okkar.

Enda sagði framkvæmdastjóri Whole Foods við mig að hún væri undrandi á því hve skammt á veg við værum komin í þessum málum og hve lítið framboð væri af þessum vörum hér á landi. Ég sagðist vera henni hjartanlega sammála – þetta væri til háborinnar skammar.“
Á að leyfa kannabis?

Það er hægt að færa rök bæði með og á móti því að leyfa kannabis.

Rökin með hafa til dæmis verið þau að áfengi sé í raun skaðlegra en kannabis og að slæmt sé að vísa þeim sem vilja ná sér í þetta efni til fíkniefnasala sem geta verið býsna harðsvíraðir.

Rökin móti eru einfaldlega þau að efnið er mjög skaðlegt. Það er einkum ungt fólk sem ánetjast því, það fer afskaplega illa með heilastarfsemi og vitsmunalíf þeirra sem ánetjast því. Það er full ástæða til að hefta aðgengi að þessu efni.

En hvað með áfengið? Jú, nú getum við sagt að við myndum aldrei leyfa áfengi ef það væri fundið upp í dag. En það er það er samgróið menningu okkar – hvarvetna sjáum við áfengisdrykkju og áfengisdýrkun.

Ég verð barasta að viðurkenna að ég er alls ekki viss – og ég held ég komist seint að niðurstöðu.