arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Vildarviðskiptavinur Kaupþings

Sigrún Davíðsdóttir, fréttaritari útvarpsins í London, flutti þennan pistil í Speglinum í gær. Hún segir frá fundi sínum og Robert Tschenguiz, sem ekki var einungis einn af eigendum Exista og sérstakur viðskiptavinur Kaupþings, heldur sagðist líka vera vinur Ólafs Ragnars Grímssonar forseta Íslands.

Hér er brot af pistlinum, hann er í heild sinni hér.

- - -

Í ljósi tapfréttanna af Tchenguiz er mjög athyglisvert að Kaupþing skuli hafa haldið áfram að lána honum stórar upphæðir alveg fram að falli bankans í október. Varla margir aðrir til að lána honum. Tchenguiz var hins vegar enginn venjulegur viðskiptamaður Kaupþings. Hann átti 1,5 prósent í bankanum fyrir tæpum tveimur árum og átti svo í Existu sem var stærsti hluthafi Kaupþings. Kaupþing kom að öllum meiriháttar kaupum Tchenguiz undanfarin ár. Fyrrum stjórnandi í Kaupþingi sagði mér í morgun að Tchenguiz hefði verið einn stærsti viðskiptavinur Kaupþings.

Tengsl Tchenguiz og Kaupþings voru þekkt hér. Um leið og breskir fjölmiðlar fluttu fréttir um fall Kaupþings beindist athygli þeirra strax að Tchenguiz. Í fréttafyrirsögnum gat að lesa að Tchenguiz hefði tapað milljarði punda, 160 milljörðum króna sólarhringinn sem bankinn féll.

Sagan um samskipti Tchenguiz og Kaupþings er að mörgu leyti mjög áhugaverð. Hún sýnir að bankinn skipti við frægustu og áhættusæknustu umsvifamennina hér. Annar banki sem lánaði Tchenguiz mikið er Royal Bank of Scotland sem væri kominn í þrot ef breska stjórnin héldi ekki utan um hann. Í gegnum Kaupþing og Existu var Tchenguiz kominn á kaf í íslenskt viðskiptalíf.

Bæði Vincent og Robert Tchenguiz eru vel tengdir í Mið-Austurlöndum. Kaupþing var fyrsti norræni bankinn til að opna skrifstofur í Dubai og Katar og hefur fjárfest með líbýskum yfirvöldum – en það er önnur saga sem síðar verður rakin.
Hvað er Geir að fara?

Hvernig getur Geir Haarde haldið því fram að ástandið í samfélaginu verði svipað og árið 2006?

Því er spáð að atvinnuleysi fari í 11 prósent.

Verðbólga hefur slagað í 20 prósent mánuðum sama, en laun eru að lækka.

Bankakerfið er nánast fallít og enga lánafyrirgreiðslu að fá.

Seðlabankanum var nýskeð bjargað frá gjaldþroti.

Vextirnir eru 18 prósent.

Skattahækkanir hafa þegar verið ákveðnar og flestum ber saman um að frekari hækkanir séu óhjákvæmilegar.

Fyrirtækin í landinu eru á heljarþröm.

Og heimilin eru í vandræðum með að greiða af skuldum sínum, hvort sem það eru rammíslensk verðtryggð lán sem hækka stöðugt eða lán í erlendri mynt.

Gjaldmiðillinn hefur fallið meira en eru dæmi til í þróuðu vestrænu ríki.

Hlutabréfamarkaðurinn íslenski hefur þurrkast út.

Fjöldi fólks hefur tapað sparnaði sínum.

Sem heild er Ísland orðið skuldugasta land í heimi. Líka ríkissjóðurinn sem átti að vera skuldlaus þar til fyrir skemmstu.

Ísland er á alþjóðavettvangi orðið samnefnari fyrir fjármálaóreiðu, tákn fyrir efnahagshrun.

Við erum í sérstakri sjúkrameðferð hjá Alþjóðagjaldeyrissjóðnum.

Þetta virkar eins og hrikaleg sjálfsblekking hjá Geir. Eða er hún ætluð til heimabrúks í Sjálfstæðisflokknum?

Þetta speglar reyndar veikleika Geirs sem stjórnmálamanns eins og þeir hafa birst manni síðustu mánuði. Hvað hann á erfitt með að tala hreinskilnislega, já, hvað honum er gjarnt að hengja sig í þann hálfsannleika sem hentar honum þá stundina.

Jafnvel þótt þveröfugt reynist rétt daginn eftir.
Amma hennar Jóhönnu

Jóhanna Sigurðardóttir hefur það umfram flesta stjórnmálamenn að engan grunar að hún skari eld að sinni köku eða gangi erinda hagsmunahópa.

Hún er heiðarleg og einlæg í því sem hún tekur sér fyrir hendur. Menn efast reyndar um leiðtogahæfileika hennar, en hún nýtur mikils og almenns trausts – langt umfram aðra stjórnmálamenn á Íslandi. Það er snjöll hugmynd að gera hana að forsætisráðherra á tíma þegar traust á stjórnmálum er í lágmarki.

Jóhanna á ekki langt að sækja umhyggju sína fyrir alþýðu manna. Amma hennar og nafna var Jóhanna Egilsdóttir, mikil merkiskona, frumkvöðull í verkalýðsbaráttu, kona sem lifði tvenna tíma.

Gylfi Gröndal skrifaði ævisögu Jóhönnu Egilsdóttur. Hér er frásögn eftir hann þar sem hún kemur við sögu. Í sögukaflanum hefur Gylfi þessi orð eftir Jóhönnu, hún lýsir fyrstu búskaparárum sínum í Reykjavík, eftir að hún kom í bæinn úr vinnumennsku í Kaldaðarnesi í Flóa.

„ Við þraukuðum í þeirri von að eitthvað mundi gerast. Ranglætið var svo sárt, fátæktin ömurleg og öryggisleysið yfirþyrmandi. Fyrr eða síðar hlaut íslensk alþýða að rísa upp og krefjast réttar síns.“
Spillt

Hér verður ekki annað séð en Kaupþing sé að búa til peninga fyrir vildarvin í stjórnmálunum – mann sem á þessum tíma var nánasti ráðgjafi forsætisráðherra Íslands, pólitískur aðstoðarmaður og síðar borgarfulltrúi.

Á sama tíma var stjórnarformaður Kaupþings til dæmis í nefnd á vegum forsætisráðherra um hvernig mætti gera Ísland að fjármálamiðstöð.

Kannski er þetta löglegt – ég veit ekki – en víst er að það er algjörlega siðlaust.

Það er eins og flokkseigendum Framsóknar og bakhjörlum þeirra í fjármálalífinu hafi ekki þótt nóg að koma sínum mönnum til valda, heldur þurfti líka að gera þá ríka.

Svo hlýtur maður að spyrja hvort fleiri dæmi séu um svona í föllnu bönkunum. Að stjórnmálamenn hafi fengið sérstaka fyrirgreiðslu til að efnast?

Spillingin sem hér hefur verið á mörkum stjórnmála og viðskipta blasir alltaf betur við. Erlendir blaðamenn sem hingað koma furða sig á þessu. Ímyndin var að Ísland væri lítið óspillt land. Í staðinn blasir við einhvers konar blóðskammarsamband peningamanna og pólitíkusa.
Heilbrigt

Hér er eitt sem er verulega heilbrigt við íslenskt samfélag.

Við látum kynhneigð stjórnmálamanna í léttu rúmi liggja.
Hraðbraut til Brussel?

Guardian segir að Ísland verði sett á hraðbraut í átt að aðild að Evrópusambandinu. Segist hafa þetta eftir háttsettum policy makers í Reyjavík og Brussel. Ísland geti orðið aðili á mettíma, kannski strax árið 2011.?
Lítilmótlegt

Ræstingafólki sagt upp á Landspítala og störf þess boðin út.

Algjör lágkúra á atvinnuleysistímum.

Einhvern tíma var sagt:

Svona gerir maður ekki.
Bresk fyrirtæki í fráhvörfum

Fyrirtæki sem eru vön að hafa aðgang að ómældu lánsfé fara í alvarleg fráhvörf.

Kúnnarnir hverfa og bankarnir hjálpa ekki lengur.

Guardian skrifar um ástandið í viðskiptalífinu í Bretlandi.
Einkavæðingin og erlendir bankar

Eitt sinn var rætt um að erlendir bankar keyptu hluti í íslensku ríkisbönkunum þegar þeir yrðu einkavæddir. Á einhverjum tímapunkti sýndi sænski Enskilda bankinn Landsbankanum áhuga.

En svo mátti þetta ekki. Það varð að koma bönkunum í hendur á vildarvinum stjórnmálaflokkanna.

Carsten Valgreen, hagfræðingur og áhugamaður um Ísland, segir í þessari frétt að það hefði verið til bóta ef stórir erlendir bankar hefðu verið hluthafar í íslensku bönkunum.
Fleyg orð Arabíu-Lawrence

Í velktri útgáfu af Seven Pillars of Wisdom, sögu T.E. Lawrence – Arabíu-Lawrence – af herför hans í eyðimörkinni finn ég þessi orð sem ég var að leita að. Þau fjalla um breytingar og vonbrigðin sem verða þegar þær reynast tálsýn:

„The moral freshness of the world-to-be intoxicated us. We were wrought up in ideas inexpressible and vaporous, but to be fought for. We lived many lives in those whirling campaigns, never sparing ourselves: yet when we achieved and the new world dawned, the old men came out again and took our victory to re-make in the likeness of the former world they knew. Youth could win, but had not learned to keep: and was pitiably weak against age. We stammered that we had worked for a new heaven and a new earth, and they thanked us kindly and made their peace.“
Peningamenn og mannréttindi

Í þessari grein í Guardian segir að fjármálamenn og fjármálafyrirtæki muni í auknum mæli vísa í mannréttindi á næstu árum.

Og að þau verði jafnvel notuð sem skálkaskjól.
Peð

Gunnar Páll Pálsson er peð.

En peðið telur að upplýsingum um ótrúlega fjármálagjörninga í Kaupþingi sé lekið til að koma höggi á sig.
Fjármálahneyksli

Í dag talaði ég við blaðamann frá frægum og virtum erlendum fjölmiðli.

Hann hafði verið að kynna sér ástandið á Íslandi.

Var standandi hissa.

Hafði að orði að það sem hér hefði gerst væri hugsanlega stærsta fjármálahneyksli í Evrópusögunni.
Falskaupmenn

Þetta eru ágætar útskýringar hjá Þorsteini Helga Steinarssyni. Á gangverki svindlsins.

Hann er heldur ekki trúaður á það, fremur en margir, að svo miklar eignir fáist upp í Icesave/Edge reikningana að tjón íslenskra skattgreiðenda verði „aðeins“ 150 milljarðar króna.
GIR Fund Management

Heimasíða sjóðsins sem Ari talaði um.

Skráður á Caymaneyjum.
Krónan styrkist

Krónan hefur verið að styrkjast síðustu dagana – sem er eðilegt miðað við gjaldeyrishöftin

Margir furðuðu sig á því að hún skyldi ekki hækka fyrr.

Getur verið að gjaldeyrir sé að skila sé betur nú en áður?

Sagan segir að Straumur sé hættur að vinna gegn styrkingu krónunnar með því að kaupa gjaldeyri á yfirverði.
Sagan hans Ara

Hérna er sagan sem Ari Matthíasson sagði í síðasta Silfri. Hún lýsir ágætlega undirbúningnum að íslenska fjármálaævintýrinu.

- - -

Þannig var…um lok síðasta árþúnds var ég enn drykkfelldur leikari og þóttist hafa vit á ýmsu. Pabbi vinar míns hafði þá innleyst umtalsverða fjármuni á kvótasölu, en þar sem hann var fatlaður að nokkru eftir slys, hafði hann minni nennu en áður til að vera að sýsla með þessa peninga meðal víxlaranna. Hann fékk boð frá Kaupþingsmönnum um að koma á Hótel Holt og borða þar góðan mat og drekka og sitja undir kynningu á GIR (mig minnir að þetta hafi verið nafnið) vogunarsjóði. Þar sem maðurinn nennti ekki sjálfur, spurði hann mig hvort ég vildi ekki hlusta fyrir hans hönd og nota tækifærið til spardrykkju og áts. Það þáði ég, fór í jakkafötin og mætti. Á staðnum voru þá 20-30 mestu auðmenn landsins og ég var allt í einu kominn í klúbb sem örugglega vildi ekki hafa mig sem meðlim í, en þar sem ókeypis var að éta og drekka og ég er þar að auki mjög forvitinn og frakkur lét ég mig hafa það.

Þarna voru kynntir til sögunnar tveir menn sem sjóðsstjórar, þeir Hreiðar Már, ungur maður nýkominn frá New York skrifstofunni og Steingrímur stærðfræðingur og róbótaspecialisti sem keyptur var beint út úr fínustu háskólarannsóknarstofum Bandaríkjanna. Þeir sögðu frá GIR sjóðnum sem átti að vera þannig að hann skilaði 40-50% arði árlega og arðurinn yrði greiddur út á reikninga hvar sem mönnum þóknaðist í heiminum. Nefnd voru lönd þar sem mikil bankaleynd var og boðið upp á ráðgjöf um slíkt. Þannig var á fundinum tilkynnt að í næstu viku kæmi sérfræðingur bankans frá Lúxembúrg sem myndi leiðbeina um stofnun hlutafélags, en þá voru enn í gildi lög sem heimiluðu frestun skattlagningar af söluhagnaði með því að fjárfesta í hlutafélögum, stofnun bankareikninga, skattalega meðferð og hvernig mætti í raun fela peninginn og passa sig á því að borga nú engan skatt. Þannig gæti sá sem seldi kvótann sinn stofnað einkahlutafélag í Lúx og fjárfest í því fyrir allan peninginn og losnað um alla framtíð út úr þeirri áþján að deila auðnum með íslenskum.

Sem sagt: Þarna var lagður grunnur að undanskoti frá skatti, leynireikningum og vogunarsjóðum Þessi vogunarsjóður gerði svo skömmu eftir stofnun sína atlögu að íslensku krónunni og hagnaðist umtalsvert á því, skilst mér.

Við borðið mitt sátu 5 menn auk mín. Þeir voru Brynjólfur Bjarnason, Sigurður Einarsson, Þorsteinn Vilhelmsson, Einar Sveinsson og einhver lífeyrissjóðsgöltur sem ég nennti aldrei að muna hver var.
Rimbaud, Helgi og Viltu vinna milljarð í Kiljunni

Í Kiljunni í kvöld verður fjallað um hið dularfulla franska skáld Arthur Rimbaud og þýðingu Sölva Björns Sigurðssonar á bók hans, Árstíð í víti.

Rimbaud er ein af ráðgátum bókmenntasögunnar. Hann orti kvæði sín fyrir tvítugt, lét sig svo hverfa og gerðist vopnakaupmaður og hugsanlega þrælasali í Afríku.

Fjallað verður um einn af risum íslenskra bókmennta á tuttugustu öld, þýðandann Helga Hálfdanarson, en eftir hann liggja þýðingar á leikritum Shakespeares, grískum harmleikjum, Kóraninum og ýmsum kveðskap.

Kristín Helga Gunnarsdóttir rithöfundur segir frá uppáhaldsbókum sínum.

Páll og Kolbrún fjalla um bækurnar sem hrepptu íslensku bókmenntaverðlaunin og skáldsöguna Viltu vinna milljarð sem nú hefur verið gerð kvikmynd eftir.

En Bragi talar um stjórnmálamenn og orðfæri þeirra.
Starfslok seðlabankastjóra

Það er talað um að uppsögn þriggja bankastjóra Seðlabankans kunni að kosta ríkið 300 milljónir króna.

Og þar af muni Davíð Oddsson eiga rétt á 78 milljónum.

En það er líka talað um að Davíð snúi aftur í stjórnmálin með einhverjum hætti.

Þar myndi hann ekki eiga séns ef hann sækti það fast að fá þessa peninga.

Eða hvað?
Ef kemur vinstri stjórn…

…þá verður:

Gengishrun.

Hlutabréfamarkaðurinn fellur.

Bankarnir eiga ekki lífsvon.

Peningar verða fluttir úr landi.

Fólk missir sparifé sitt.

Verðbólgan fer úr böndunum.

Ríkið þenst út.

Það verða skattahækkanir.

(Úbbs, þetta er allt búið að gerast!)
Stjórnarskráin og þingrof

Hér, á bloggsíðu Völu Andrésdóttur Withrow, lögfræðings sem er búsett í New York, er að finna merkilega umræðu um stjórnarskrána, forsetavald og þingrofsréttinn.
Almenningur fékk að blæða

Sigurður Einarsson talar í bréfi um atlögu sem hafi fellt íslenska kerfið.

Á sama tíma birtast upplýsingar um geðveikisleg lán Kaupþings til vildarvina.

Um ótrúlega fjármagnsflutninga úr bankanum. Um furðulegar – og líklega ólöglegar – æfingar við að halda uppi gengi á bréfum í bankanum.

Ekki mátti gengið lækka, því þá var hætta á að öll spilaborgin sem stjórnendur bankans höfðu sett upp hryndi.

Enn á svo eftir að skýra betur atlögu bankastjórnenda og eigenda bankanna að krónunni. Samkvæmt mínum heimildum reið Kaupþing á vaðið og voru stöðutökur eigenda eins og Ólafs Ólafssonar og Existabræðra feiknarlega stórar. Hefði einn aðili gert þetta – upp á sitt einsdæmi – hefðu það getað talist eðlileg viðskipti.

En þegar um samantekin ráð er að ræða þá er grunur um lögbrot.

Landsbankinn fylgdi síðar í kjölfarið og félög í eigu Björgólfsfeðga.

Af einhverjum ástæðum virðist Glitnir hafa setið hjá. Heimildir mínar segja að sá banki hafi ekki verið mjög virkur í gjaldeyrisbraskinu. En fjárhagur Glitnis var skelfilega bágur og engin leið til að bjarga bankanum frá þroti.

Þetta fegraði efnahagsreikninga bankanna mjög um tíma. Sumir erlendir greinendur féllu í gildruna og furðuðu sig á því hvað þeir stóðu vel þegar allt var á niðurleið annars staðar.

Svo kom í ljós að þetta var eins og að pissa í skóinn sinn. Krónan var kannski ekki merkilegur gjaldmiðill, en þetta gekk endanlega frá henni.

Sumir græddu vel á því – eða ætluðu að græða. Íslenskur almenningur fékk hins vegar að blæða.
Klíkusamfélagið

Þetta er ansi harðorð grein á vef Times í London.

En margt athyglisvert sem í henni sem sagt er um vina- og klíkusamfélagið á Íslandi:

This interplay between government ministers and central bankers is at the heart of every national economic crisis. From the Baltic to the Balkans, this relationship has become tangled, the institutional boundaries blurred by cronyism. That is why sorting out what is happening in Iceland is so important.

-

But Thatcherism may not work in a small open community, easily buffeted. It certainly does not work if the control mechanisms are eroded, if one puts friends and economically incompetent political loyalists in key positions; if one forgets to ban insider trading.

-

So far most ideas thrown into the debate pop like soap bubbles when subjected to closer scrutiny. More women in power (since the crisis is held to be the work of men in suits)? But female executives experienced enough to take over the reins have often been part of the crooked system too.

A generational turnover? But the best and the brightest are emigrating – how is one supposed to convince them that their future is on the island? Join the euro? And then what?

The revolution has different names – the Household Revolution, the Saucepan Revolution, the Fleece Revolution – choose your brand.

But if it is to have lasting effect it has to work from within the system – much as the Polish Solidarity movement built up a lasting civil society before contesting elections.

Solidarity got rid of a one-party state. Oddsons conservatives, the increasingly absurdly named Independent party, have been running Iceland for decades as it were just that, a one-party state. That is what has to change.

The lesson for the rest of the world? Think twice before appointing close school buddies as your central bank governor and prime minister.
Eitt mikilvægasta verkefni stjórnarinnar

Í Kastljósi í kvöld verður fjallað um enn eitt dæmið um grófa misnotkun eigenda og stjórnenda á íslenskum banka.

Ég hef heimildir fyrir því að fleiri slík mál séu í uppsiglingu. Og svo eru önnur mál sem hefur verið fjallað um en er í raun ekki byrjað að gera upp.

Eins og til dæmis aðförin að íslensku krónunni. Sérfræðingar segja mér að sé hægt að sanna að þetta hafi verið samantekin ráð (sem flesti bendir til þess að hafi verið), þá sé það lögbrot.

Þessi mál þarf að fara að rannsaka fljótt og örugglega. Augljóst er að kerfið er vanmegna eins og það er.

Nýja ríkisstjórnin – þó hún sitji stutt – þarf að stórefla fjármálaeftirlitið, efnahagsbrotadeild lögreglunnar og gæta þess að rannsóknarnefndin og sérlegur saksóknari hafi góða aðstöðu til að sinna starfi sínu.

Það er óþolandi að hafa þessi mál hangandi yfir þjóðinni til lengdar; eitt af því sem felldi stjórn Geirs Haarde var sinnuleysi um að fá botn í nokkurt mál.
Ráðherrar utan þings

Það er sagt að í umræðunni sé að fá utanaðkomandi fólk í ríkisstjórnina sem nú er verið að mynda – að einhverju leyti.

Semsagt fólk sem ekki situr á þingi.

Ég held að það muni mælast vel fyrir. Nú er ekki tíminn fyrir metnaðargjarna þingmenn að láta ráðherradrauma sína rætast.

Í umræðum um utanþingsstjórn eða sérfræðingastjórn hafa menn einblínt á að hún yrði skipuð af forsetanum.

Önnur leið er líka fær – að hún sitji í skjóli þingsins, sé skipuð af þingflokkunum sem ætla að styðja ríkisstjórnina.

Það er heldur ekki ástæða til að hafa fjölmenna ríkisstjórn á þessum tíma.

Það að ráðherrarnir séu tólf á Íslandi er ekki náttúrulögmál, heldur eitthvað sem hefur orðið að hefð í stólaleik flokkanna.

Kannski ættu sex ráðherrar að nægja, eða í mesta lagi átta.

Þessir ráðherrar þurfa að vera samábyrgir. Sú stranga hólfaskipting milli ráðherra sem hér hefur tíðkast er umhugsunarverð.

Minnir kannski einum um of á smákóngaveldi.
Cameron vill refsa fjárglæframönnum

Þarna er einn sem er farinn að skilja hvað málið snýst um.

David Cameron, formaður Íhaldsflokksins breska, vill draga gíruga bankastjórnendur fyrir dómstóla. Kvartar undan því að viðbrögð stjórnvalda við saknæmu atferli þeirra séu lítil.

Er þetta ekki einmitt sama ástand og hér – og eitt af því sem varð ríkisstjórninni að fjörtjóni?

Nefnilega hvað viðbrögð stjórnvalda við fréttum um svívirðilegt athæfi bankastjórnenda og fjárglæframanna hafa verið veik?
Skilyrði Ólafs Ragnars

Þegar Ólafur Ragnar stígur fram á sviðið með þeim hætti sem hann gerði í gær fer allt í loft upp vegna óþols ákveðins arms Sjálfstæðisflokksins gagnvart honum.

Reyndar held ég að mörgum sé farið eins og mér að finnast öll sú togstreita mjög leiðigjörn. Þetta er stef í íslenskum stjórnmálum sem er orðið mjög þreytt.

Mogginn og fleiri fárast yfir því að Ólafur hafi sett skilyrði fyrir stjórnarmyndun. Þegar nánar er að gáð er þetta mjög almennt orðað hjá honum og í fullu samræmi við þá umræðu sem hefur geisað í samfélaginu – líka í forystugreinum Morgunblaðsins og ræðum ráðherra.

Samkvæmt frétt í Mogganum voru skilyrði Ólafs „samfélagsleg sátt, endurnýjun á hinu pólitíska umboði, trygg tök á efnahagsvanda þjóðarinnar og farvegur fyrir umræðu um nýja stjórnskipan“.

Svo virðist vera að menn ætli enn að fara að rífast um vald forsetans – og þá verður skömm þeirra enn meiri sem hafa látið dankast að gera nauðsynlegar breytingar á stjórnarskrá Íslands.

Í 13. grein stjórnarskrárinnar segir að forsetinn láti ráðherra framkvæma vald sittt. En í 24. greininni stendur að forsetinn geti rofið þing (í þeirri 25. stendur meira að segja að hann hafi rétt til að leggja fram frumvörp til laga). Hér hefur verið sterk tilhneiging til að túlka stjórnarskránna í hag ráðherraræðisins; samkvæmt því má segja að 13. greinin núlli út allt það sem á eftir kemur um forsetann.

Hins vegar er vandinn við Ólaf Ragnar að hann nýtur ekki mikils trausts núorðið. Þrátt fyrir að hann hafi verið að reyna að biðja afsökunar í áramótaávarpinu er hann og verður útrásarforsetinn. Klappstýran númer eitt.

Eða hvað fór Ólafur í margar utanlandsferðir í félagi við útrásarvíkinga og bankastjórnendur? Það væri merkilegt að fá yfirlit yfir það.

Það er ekkert fordæmi fyrir því á Íslandi að forseti láti af störfum á miðju kjörtímabili. En það ætti heldur ekki að vera útilokað.
Hver var forsætisráðherra?

Það bendir flest til þess að stjórnin sem tekur við starfi ekki nema nokkra mánuði, fram að kosningum í apríl eða byrjun maí.

Reyndar er ekkert sem segir að þurfi að boða til kosninga þá – að því tilskildu að mynduð verði starfhæf stjórn.

Nú munu hefjast vangaveltur um hverjir fái sæti í stjórninni; svo þykja ráðherraembætti spennandi að það telst eftirsókarvert að fá stól í svo skammlífri stjórn.

1979 til 1980 var við völd minnihlutastjórn Alþýðuflokksins um fjögurra mánaða skeið.

Góð verðlaun eru í boði fyrir þá sem muna hver var forsætisráðherra í þeirri stjórn.

(Dómsmálaráðherrann er reyndar sýnu eftirminnilegri.)

En talandi um dómsmálaráðherra þá er sagt í Orðinu á götunni að Lúðvík Bergvinsson fái það djobb í nýju stjórninni.

Eða er það misskilningur?
Kannski ekki einu sinni áhugavert?

Nú hefur það gerst sem sjaldan verður – mér er eiginlega orðs vant.

Kannski finnst mér sá pólitíski hráskinnsleikur sem nú fer fram ekki einu sinni áhugaverður?

Það hringdi í mig blaðamaður frá frægu erlendu riti. Ég sagði við hann að fögnuðurinn yfir falli stjórnarinnar væri muted.

Þetta væri engin bylting með tilheyrandi gleðilátum.

Ég heyrði tvo tiltölulega unga þingmenn úr Samfylkingu og Sjálfstæðisflokki takast á í útvarpinu.

Eftir smástund slökkti ég. Hafi orðið stuttbuxnapólitík einhvern tíma átt við þá var það þarna.

Sú ríkisstjórn sem nú er fallin var ekki merkileg. Hennar verður ábyggilega minnst sem einnar af verstu ríkisstjórnum sem hefur setið á Íslandi.

Ég er ekki viss um að það sem tekur við verði betra, en það verður varla mikið verra heldur.

Stjórnin fellur fyrst og fremst vegna ákvarðana sem ekki voru teknar. Ákvarðana sem hefði þurft að taka í október eða nóvember eða í síðasta lagi um áramót, en urðu óyfirstíganlegar eftir það.

Kremja nú stjórnina og forsætisráðherrann með þunga sínum.

Það eru miklir erfiðleikar framundan. Efnahagsástandið á eftir að versna til muna. Eins og Willem Buiter sagði í viðtali í Silfrinu fyrir viku þá ákvað ríkisstjórnin að fresta versta högginu um eitt ár. Hinn mikli niðurskurður á enn eftir að verða.

Enginn er öfundsverður að taka við stjórn landsins, en þeim mun mikilvægara að þeir njóti trausts og geti talað hreinskilnislega og af sæmilegum sannfæringarkrafti við fólkið í landinu.

Ekkert á síður við núna en gamaldags flokkastjórnmál með tilheyrandi stólaskiptum, hrossakaupum, baktjaldamakki – og stöðluðum frösum.
Lítill tími fyrir flokkapólitík

Það ríkir gríðarleg óvissa í stjórnmálunum. Traustið á stjórnmálaforingjunum og flokkunum er afar lítið.

Allt virðist stefna í kosningar í vor. Geir Haarde nefndi 9. maí.

Maður efast samt um að Íslendingar hafi í raun tíma til að eyða mikilli orku í þras um flokkana eða ríkisstjórnir sem þeir kunna að mynda.

Hér bíða stór og mikli verkefni sem hafa ekkert með flokkapólitík að gera.
Menn hrunsins

Í Guardian er hægt að kjósa um þá sem leiddu okkur í hrun.

Þar er meðal annars Geir Haarde – sem reyndar er titlaður fyrrverandi forsætisráðherra Íslands.

Samt keppir Geir varla við suma sem eru þarna á listanum.