arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Kjarabarátta: Í hvaða liði á forsætisráðherra að vera?

Alls staðar í samfélaginu heyrir maður að fólk er þess albúið að brýna kutana fyrir kjarabaráttu. Krafan hljóðar upp á allverulegar kauphækkanir. Hinir hæstlaunuðustu hafa gefið tóninn, forstjórar og læknar.

Skilaboðin sem berast frá stjórnvöldum eru þau að hér hafi orðið mikill vöxtur kaupmáttar, en samt er eins og fólk finni það ekki á eigin skinni.

Getur þetta verið satt? Hvert fara þá allir peningarnir?

Sigmundur Davíð Gunnlaugsson forsætisráðherra hefur gefið baráttu launamanna undir fótinn með fullyrðingum um að kröfur um launahækkanir séu eðlilegar. Þetta fer í taugarnar á samstarfsflokknum og fulltrúum atvinnulífsins – ég hef meira að segja heyrt Sigmund sakaðan um vinstri pópúlisma – en spyrja má á móti hvort þetta sé ekki bara sjálfsögð hreinskilni í Sigmundi?

Eða er ekki í góðu lagi að forsætisráðherra taki sér stöðu með launafólki – á hann ósjálfrátt að vera í liði með atvinnurekendum?
Stórsókn Pírata

Það er merkilegt að sjá hvernig fylgi Pírata rýkur upp í nýjasta þjóðarpúlsi Gallups. Þingmenn Pírata hafa reyndar staðið sig vel á Alþingi, þeir eru málefnalegir, gagnrýnir og allsendis ólatir. Málflutningur þeirra er líka laus við þann flokkspólitíska garra sem einkennir gömlu flokkana – þann ósið að hlaupa strax í skotgrafirnar. Það er orðið svo þreytt og leiðinlegt að maður treystir sér varla að fylgjast lengur með Alþingi. Barnalegur pirringurinn sem gýs upp í fyrirspurnartímum á Alþingi er satt að segja raunalegur.

Margir munu samt vilja skýra fylgi Píratanna út með óánægju – en kannski er það ekki raunin? Löngunin eftir nýjum viðhorfum og vinnubrögðum í pólitík er mjög eindregin meðal þjóðarinnar. Björt framtíð siglir nokkuð lygnan sjó, Píratarnir virka miklu frískari en BF sem virðist varla skilja sjálf hvaða erindi hún á í pólitík.

Gömlu flokkarnir eru í átakanlegri krísu. Það er sérstakt að flokkur sjálfs forsætisráðherrans skuli mælast minnsti flokkur landsins – slíkt er ekki auðveld staða að vera í. Sjálfstæðisflokkurinn er fastur í kringum 25-27 prósentin sem eitt sinn hefði þótt afar slakt á þeim bæ, en vinstri flokkanir tveir eru í meiriháttar krísu, með innan við 30 prósent samanlagt. Þeir hljóta að fara að hugsa sinn gang.

Fylgi flokkanna eins og það birtist í stöplariti á nýjum og glæsilegum vef RÚV.
Frumkvöðull lattedrykkju á Íslandi

Sagnfræðingurinn og blaðamaðurinn Guðmundur Magnússon hefur gert stórmerkilega uppgötvun. Nefnilega að sjálfur Grímur Thomsen sé frumkvöðull í lattedrykkju meðal Íslendinga. Guðmundur telur jafnvel að rétt sé að reisa minnisvarða af Grími í 101 Reykjavík, hann gæti jafnvel verið með kaffibolla í hönd.

Grímur Thomsen var uppi frá 1820-1896 og reis til metorða innan embættismannakerfisins danska. Þannig var hann sá Íslendingur síns tíma sem var hagvanastur í erlendum stórborgum.

Guðmundur Magnússon skrifar á Facebook-síðu sína:

Latte-drykkja hófst á Íslandi þegar kaffihúsið Mokka var opnað á Skólavörðustignum á sjötta áratugnum. Eða svo er mér sagt. En varð ekki þjóðfélagsvandamál með tilheyrandi flokkadráttum milli borgar og sveitar og gáfumanna og daglaunafólks fyrr en löngu seinna. En hver haldiði að hafi fyrstur Íslendinga drukkið latte svo skjalfest sé? Enginn annar en heimsborgarinn Grímur okkar Thomsen! Hann segir frá daglegum háttum sínum í þeim efnum í bréfi til Brynjólfs Péturssonar 4. janúar 1847 (og fyrir siðsemis sakir sleppi ég því sem hann hefur orð á þegar hann nefnir Parísardömuna Mademoiselle Angéle enda tengist það ekki beint kaffidrykkjunni).

Svona fór lattedrykkja Gríms á þessum tíma í París í lýsingu Guðmundar. Grímur var 27 ára þegar þetta var og virðist hafa kunnað að njóta drykkjarins vel, ekki síður en lattelepjarar og kaffihúsaspekingar nútímans:

Grímur fer semsagt á hverjum morgni frá heimili sínu í miðborginni og kaupir sér ‘Café au lait c, 1/3 sterkt kaffe og 2/3 heit mjólk, og með því eitt franskbrauð sem hann segir að Frakkar dýfi smurðu niðrí bollann sinn, ‘Þennan drykk drekk eg nú á hverjum morgni og les blöðin með, ekki Berling og Föðurlandið, heldur Débats, Presse, Constitutionel, Chariviri, National, Corsaire-Satan, Réforme, LÉpoche, Le Moniteur universel, Le Moniteur Parisien, Le Commerce, Le Siécle, Le Tintamarre o.s.frv. Enginn smálestur! Tekur þó fram að einkum séu það fimm fyrstnefndu blöðin sem hann les með latte-inu. Og eftir kaffidrykkjuna kveðst hann reykja vindilinn sinn og fari svo annað hvort heim eða uppá konungsbókasafnið eða í Sorbonne. Á kvöldin er það svo samkvæmislífið.

Og loks kemur Guðmundur með hina ágætu uppástungu um minnisvarðann um Grím og lattedrykkjuna:

Og nú velti ég því fyrir mér hvort ekki væri þjóðráð að reisa Grími minnisvarða í 101 Reykjavík við eitthvert kaffihúsið. Myndhöggvarinn gæti látið hann halda á kaffibolla í annarri höndinni og vindli í hinni.

Grímur Thomsen á yngri árum. Hann var 27 ára þegar hann stundaði lattedrykkjuna.
Andri Snær les óbirta sögu af farsíma

Ég stjórna nú um helgina bókmenntadagskrá í Hörpu í tengslum við Food & Fun hátíðina. Þetta byrjar í dag klukkan 13, rithöfundarnir sem koma fram eru Ófeigur Sigurðsson, Yrsa Sigurðardóttir, Sigurður Pálsson og Bryndís Björgvinsdóttir.

Í gær komu fram Gerður Kristný, þrjú skáld úr hópnum Meðgönguljóð, þau Valgerður Þóroddsdóttir, Björk Þorgrímsdóttir og Elías Knörr, og Andri Snær Magnason sem var nýkominn frá Chicago þar sem Blái hnötturinn hefur verið settur á svið.

Í asanum gleymdi Andri tölvunni sinni, svo það varð úr að hann las áður óbirta smásögu – reyndar svo nýja að hann hafði samið hana í Chicago – upp af farsímanum sínum.
Frábærlega hannað en innantómt

Til að vera viss horfði ég á Birdman í annað skiptið – nú fór ég beinlínis að sjá myndina í kvikmyndahúsi.

Hvað varðar kvikmyndatöku og útlit er hún vissulega flott. Afar langar senur eru teknar í einni töku þar sem kvikmyndavélin þræðir ranghala leikhússins sem er sögusviðið. Inn á milli fáum við myndir af háhýsum sem gnæfa yfir sjónlínunni á Manhattan. Vélin er býsna miskunnarlaus þegar hún fer inn í andlitið á persónunum – og Michael Keaton er engin ofurhetja þar sem hann hleypur um á púkalegum hvítum nærbuxum.

En – þetta er samt ekki næstum því jafn snjallt og af er látið og höfundarnir sjálfir virðast álíta. Inntakið er spenna milli þess að vera útbrunninn og ekki útbrunninn, milli þess að vera alvöru listamaður og eitthvað sem er búið til í Hollywood. Þetta verður aldrei sérlega áhugavert.

Gagnrýnandinn, eldri kona, sem segist ætla að drepa leikverk vegna þess að aðalsprautan í því hefur einhvern tíma verið í Hollywood er algjörlega fráleit persóna og þegar hún svo verður svo yfir sig hrifin vegna þess að karakterinn sem Keaton leikur skýtur sig í nefið – ja, þá er þetta orðið heldur þvælið.

Hvað er verið að fara umfram hið smarta útlit, þessi endalausu löngu skot inn og út og upp og niður? Eiginlega ekki neitt og þar liggur veikleiki þessarar ofmetnu myndar. Hvað varðar Óskarsverðlaunin voru Boyhood og Grand Budapest Hotel báðar miklu verðugri verðlaunamyndir – sérstaklega sú fyrrnefnda sem er einstök.
Illar grunsemdir vegna morðsins á Nemtsov

Morðið á Boris Nemtsov vekur alls kyns illar grunsemdir. Pútín lýsir því yfir að þetta sé ögrun, hið alþjóðlega orð er provokation. Það gerir hann stuttu eftir að hann fær fréttirnar. Hvað veit Pútín um það? Hvað felst í slíkri ögrun? Þetta er tungutak frá tíma Sovétríkjanna.

Pútín segist líka ætla að taka rannsóknina á morðinu í sínar eigin hendur. Það vekur ekki beinlínis traust. Minnir dálítið á morðið á Kirov í Leníngrad 1934. Þá tók Stalín rannsóknina einmitt í eigin hendur, flýtti sér til Leningarad. Morðið er ennþá ráðgáta. Hugsanleg var það að undirlagi Stalíns.

Í ríki eins og Rússlandi er reyndar vafasamt að morðið verði nokkurn tíma upplýst. Lögreglu og dómstólum er ekki treystandi. Það er auðvelt að búa til einhverja frásögn og troða henni ofan í almenning í gegnum áróðursmiðla. Líklegt er að margt fólk í vestrinu muni líka leggja mikið á sig til að trúa.

Pútín er gjarn á að tala um þá sem andmæla stjórn hans eða gagnrýna hana sem „fimmtu herdeild“. Þeir eru sagðir vinna fyrir „óvini Rússlands“. Eru semsagt landráðamenn. Nemtsov var á sérstökum lista yfir slíkt fólk sem hefur verið dreift af stuðningsliði Pútíns. Nemtsov ætlaði að taka þátt í mótmælum gegn Pútínstjórninni í Moskvu á sunnudag, en annar skipuleggjandi mótmælanna, Alexei Navalny var handtekinn fyrir nokkrum dögum.
Tími til að byggja upp ferðamannastaði – og hætta þrasi um fjármögnunina

Náttúrupassinn er ein leiðin til að takast á við nýjan veruleika – semsagt þann að helstu ferðamannastaðir landsins liggja undir skemmdum vegna átroðnings. Á sama tíma heldur túristunum bara áfram að fjölga og æ fleiri hafa atvinnu af því að þjónusta þá. Þetta er orðin langstærsta atvinnugrein á Íslandi.

En það er eins og við höfum ekki enn áttað okkur á því.

Það dugir skammt að vera með kenningar eins og í leiðara Morgunblaðsins þar sem er vísað til einhverrar óljósrar „heilbrigðrar skynsemi“ sem á einhvern tíma að hafa verið fyrir hendi í pólitíkinni (hvenær þá?).

Við þurfum ekki bara að leggja meiri peninga í uppbyggingu og innviði fyrir ferðaþjónustuna – það þarf miklu meiri peninga. Á þessu ári verða ferðamenn sem koma til Íslands þrefalt fleiri en innbyggjarar landsins – ef fer sem horfir verið þeir fjórum eða fimm sinnum fleiri eftir fáein ár. Við getum ekki haldið að við fáum allt úr þessari atvinnugrein án þess að leggja neitt á móti.

Hér á við gamli frasinn um að fljóta sofandi að feigðarósi.

Náttúrupassinn er eitt svarið við þessu, en virðist hugsanlega ekki njóta meirihlutastuðnings á Alþingi. Annar möguleiki er að fólk borgi beinlínis fyrir aðgang að þjóðgörðum eins og Þingvöllum eða Skaftafelli. Slíkt tíðkast út um allan heim. Gistináttagjaldið er samt lang einfaldasta leiðin, enda greiða ferðamenn svoleiðis gjald á hótelum bæði austan hafs og vestan og kippa sér ekki upp við það. Annar möguleiki væri smávægilegt gjald ofan á flugmiða eða gjald á skoðunarferðir – þær munu vera farnar að velta milljörðum.

Aðalatriðið er að formið á þessu skiptir ekki öllu máli. Það þarf að aðhafast fljótt áður en komið er í óefni með ferðamannastaðina okkar, traðkið verður yfirgengilegt, aðstöðuleysið enn ömurlegra og mannslífum jafnvel stefnt í hættu.
Róttækni og félagsleg úrræði

Ég á svona frekar erfitt með að trúa því að Íslandi stafi mikil hætta af hryðjuverkum. Menn eru reyndar gjarnir á að nota orðið „útiloka“. Jú, sumt er ekki alveg hægt að útiloka, eins og að einhverjum hér láti sér detta í hug að fremja hryðjuverk, að hryðjuverkamenn komi til landsins eða millilendi í Keflavík.

Útilokum ekki neitt, en þetta er samt mjög ólíklegt.

Íbúafjöldi Íslands er á við litla borg erlendis. Ísland stendur ekki í neinum stórræðum í útlöndum, hér er friðsamasta ríki á jörðu. Ógnar engum. Hér er lítið af spennandi skotmörkum. Landið hentar líka fremur illa til hryðjuverka, það er einangrað, eina leiðin til að komast til og frá því með sæmilega skjótum hætti er í gegnum einn flugvöll. Sían er semsagt frekar þröng.

Búandi á Íslandi er náttúran í raun það sem ég óttast mest. Það stafaði mikil ógn af eldsumbotunum eystra fyrr í vetur. Maður vissi ekki nema sjálf Bárðarbunga færi að gjósa. Það hefði getað þýtt að flytja þyrfti á brott af heimilum sínum fjölda landsmanna. Það er jafnvel hugsanlegt að hér verði svo stórt eldgos að Ísland verði nánast óbyggilegt um skeið.

Hættulegar farsóttir berast líka til Íslands eins og annað. Ekki einu sinni á miðöldum vorum við óhult fyrir þeim, þótt skipakomur væru afar stopular.

En hryðjuverk? Auðvitað þarf að vera eftirlit með ferðum til og frá landinu. En hvað varðar hættu að öðru leyti þá er í raun ekkert óskynsamlegt að tala um úrræði fyrir þá sem lenda í rugli. Þeir sem telja sig róttæka hafa reyndar móðgast óskaplega yfir þessum orðum í greinargerð ríkislögreglustjóra:

Sköpuð verði félagsleg úrræði fyrir þá sem verða fyrir áhrifum róttækni (radikalíseringar, e. radicalization).

Þarna er þó tæplega átt við þá sem vilja ganga í VG eða Píratahreyfinguna, heldur er býsna útbreitt í nágrannalöndum að ungt fólk sé að ganga til liðs við samtök eins og ISIS. Nýlegt dæmi eru bresku unglingsstúlkurnar þrjár sem hurfu af heimilum sínum, fóru líklega til Sýrlands. Þessara ungmenna bíður fátt annað en dauði, kúgun og skelfileg hugarfarsbrenglun. Miðað við fjöldann sem hefur farið frá nágrannalöndum er alls ekki ólíklegt að einhverjir kunni líka að vilja fara frá Íslandi.

Í rauninni er ágætt að talað sé um félagsleg úrræði í þessu sambandi. Hugmyndin er semsagt að aftra því að fólk lendi í þessum aðstæðum, segi sig úr lögum við samfélagið. Þarna eru félagsleg úrræði til dæmis betri en fangelsi, ef hægt er að koma þeim við.
Gerið eitthvað eða þegið!

Hér er stórkostleg ræða sem öldungadeildarþingmaðurinn Elizabeth Warren flutti í gær. Hún fjallar um hvað bandaríska millistéttin hefur orðið illa úti síðustu áratugina og leitar skýringanna í pólitískum ákvörðunum, eins og þeim að innheimta hærri skattprósentu af kennurum og slökkviliðsmönnum en þeim sem stjórna vogunarsjóðum og versnandi aðgengi almennings að góðri menntun. Hún segir að nóg hafi verið hlaðið undir auðmenn og stórfyrirtæki og beinir orðum sínum til Repúblikana þegar hún segir – hættið að tala um millistéttina, gerið eitthvað fyrir hana eða þegið ella.
Spectator ofbýður líka ójöfnuðurinn

Æ fleiri eru að vakna til vitundar um hvílíkt böl vaxandi ójöfnuður er. The Spectator er gamalt enskt tímarit, mjög hallt undir Íhaldsflokkinn. Í nýjasta hefti þess birtist grein um Malcolm Rifkind, fyrrverandi utanríkisráðherra, sem hefur orðið uppvís að því að ætla að taka við peningum frá kínversku fyrirtæki í því skyni að hafa áhrif á pólitískar ákvarðanir. Kínverska fyrirtækið er reyndar ekki til, heldur voru þetta blaðamenn frá The Daily Telegraph og Channel 4.

Greinin ber yfirskriftina MPs hang out with the wealthy so is it any wonder their worldview is warped?

Þingmenn eru sífellt í kringum auðmenn svo það er varla furða að heimsmynd þeirra sé skekkt.

Síðan segir, og takið eftir, þetta er íhaldsblað.

Þegar Sir Malcolm byrjaði í stjórnmálum var það sósíalisminn sem helst ógnaði Íhaldsflokknum. Nú er stærsta ógnin við Íhaldsflokkinn ójöfnuður. Það er erfitt að halda uppi vörnum fyrir frjálst markaðskerfi þar sem hið rísandi vatnsborð virðist einungis lyfta snekkjunum. Það er erfitt að tala um efnahagsbata þegar meðallaun eru lægri en þau voru fyrir átta átta árum. Og það er erfitt að tala um sanngirni þegar ungt háskólamenntað fólk sem vinnur baki brotnu hefur ekki efni á húsnæði þegar það er orðið þrítugt. Í Bretlandi ágerist sú tilfinning að ný gjá hafi opnast – og að hinir ofurríku, einkum þeir sem eru á ákveðnum aldri, hafi þeyst burt í sinn eigin heim.
Múslimaklerkur í Noregi – þeir sem spotta trúna skulu deyja

Krekar nefnir hann sig, múlla, íslamskur klerkur sem búsettur er í Noregi. Hann lýsir því yfir í viðtali sem norska ríkissjónvarpið birtir í dag að rétt sé að drepa þá sem spotti spámanninn með því að gera af honum myndir.

Slíkir menn séu í stríði gegn trúnni og því réttdræpir. Þó megi ekki nota sprengiefni sem gætu haft í för með sér að saklausir geti særst.

Hann hefur móðgað virðingu okkar, trú og lífsreglur, og því á hann að deyja. Þeir sem ekki virða 30 prósent jarðarbúa (múslima) eiga engan rétt á að lifa.

Þetta er meðal þess sem Krekar segir í viðtalinu. Hann heitir í rauninni Najmuddin Faraj Ahmad og er frá Írak. Hann fékk hæli í Noregi 1991, en kona hans og fjögur börn eru norskir ríkisborgarar. Hann byggði upp íslamskan hóp sem nefnist Ansar al-Islam meðan hann dvaldist í Noregi en ferðaðist oft til Miðausturlanda. Hann lýsti meðal annars yfir stuðningi við Osama bin Laden.

Norðmenn hafa lengi reynt að losna við hann, dómur féll þess efnis að rétt væri að vísa honum úr landi 2003 og staðfesti Hæstiréttur það 2007. En ekki hefur verið hægt að senda hann til Írak vegna þess að ekki er hægt að tryggja að hann verði ekki dæmdur til dauða þar. Hann var dæmdur í tveggja ára fangelsi fyrir að hafa í hótunum við Ernu Solberg, sem nú er forsætisráðherra Noregs.

Krekar var látinn laus fyrir skömmu, en lögreglan vill einangra hann, enda telur hún að hann sé hættulegur maður og að áhrif hans í vissum hópum innflytjenda séu mikil.

Við lifum fyrir trú okkar og deyjum fyrir trú okkar. Ekkert er heilagra en trú okkar. Sá sem ögrar trúnni má vita að við mætum honum með sprengjum. Þar á ekki við neitt umburðarlyndi eða skilningur, þar er ekkert til að semja um. Við lifum ekki til að lifa, ekki fyrir magann á okkur, heldur einungis fyrir trúnna.

Þetta er meðal þess sem Krekar segir í viðtalinu við NRK. Maður spyr – hvað á að gera við svona karla?
Klókir Danir

Danir hafa alltaf verið klókir í viðskiptum. Ólíkt því sem mátti lesa í ritum þjóðernissinnaðra Íslendinga urðu þeir ekki ríkir á því að halda uppi verslun við Ísland. Á því var lítið að græða. Eyrarsundstollurinn sem danskir konungar lögðu á var hins vegar mikil tekjulind um langt skeið.

Danir eiga sama og engar náttúruauðlindir, einungis sitt marflata land sem raunar hentar vel til ræktunar. Þannig er danskur landbúnaður víðfrægur og afurðir seldar út um allan heim.

En orku hafa Danir varla neina nema vindinn.

Nú er fárast yfir því á Íslandi að enginn hafi svarað umleitan um að athuga með að reisa hér gagnaver fyrir risafyrirtækið Apple. Kannski var enginn við, en svo er líka spurning hvort t.d. forseti Íslands á að hlutast til um svonalagað? Annað eins hefur þó gerst.

Það voru Danir sem kræktu í gagnaverið sem á að rísa við Viborg 2017 og verður eitt hið stærsta í heimi, en Norðmenn eru enn svekktari en Íslendingar. Ástæðan er sú að þessi orkufreka starfsemi verður rekin með orku sem kemur frá Noregi í gegnum streng. Kannski hefði verið einfaldara að hafa gagnaverið barasta í Noregi, nær uppsprettu orkunnar?

En svona eru Danir klókir, alveg orkulausir kaupa þeir orku, selja hana svo áfram á hærra verði – fjárfestingin í gagnaverinu er sögð nema jafnvirði 130 milljarða íslenskra króna.
Betra en að segja veiku fólki að fara ekki til læknis

Í frétt Ríkisútvarpsins er hvatt til þess að aðeins bráðveikt fólk komi á bráðamóttöku Landspítalans. Þessa mun vera vegna mikils álags.

Meira að segja þegar álagið er ekki svona óskaplegt heyrir maður af fólki sem þarf að bíða lengi á bráðavaktinni, jafnvel fjóra til sex klukkutíma án þess að fá neina þjónustu eða aðhlynningu.

Þetta er afar slæmt, því það er ekki eins og fólk hafi í önnur hús að venda. Þjónustan á læknavaktinni á Smáratorgi er afar takmörkuð.

Það er auðvitað ekki nema eitt ráð við þessu – að auðvelda aðgengi almennings að læknisþjónustu, alla daga, öll kvöld, allar helgar. Heimilislæknar eru reyndar orðnir frekar fágætir, en fólk veikist eða slasast á öllum tímum vikunnar.

Bráðamóttökuna þarf semsagt að endurskipuleggja, fjölga starfsmönnum, betrumbæta húsnæðið, auka afköstin – það er mun betri aðferð en að segja veiku fólki að fara ekki til læknis.
Ég gefst upp

Hvað gerðum við Íslendingar til að verðskulda þetta? (Um helgina verður haldin loftslagsráðstefna í Reykjavík).

Það má segja að veðurspá næstu daga sé skrautleg með meiru. Í fyrramálið kemur öflug lægð upp að landinu, suðaustanstormur og snjókoma S- og V-lands sem dreifir síðan úr sér yfir landið þegar líður á daginn. *Miklar líkur á samgöngutruflunum* Snjóbylur í öllum landshlutum þar sem hviður geta farið yfir 50 m/s (einkum við fjöll S- og V-til).

Annað kvöld lægir síðan um allt land, en það varir ekkinema í augnablik á Vestfjörðum þar sem norðanáttin vex hratt. Um nóttina og á fimmtudeginum má búast við ofsaveðri með snjókomu þar og má segja að þetta sé versta veðurspáin fyrir snjóflóð á þessum slóðum sem hefur komið í vetur. Það dregur síðan hægt úr norðanstorminum og á föstudeginum lítur út fyrir skaplegt veður um allt land. (Af Facebook-síðunni Veðurlíf.
Bréf frá Bernie Madoff – eða þannig

Bernard Madoff er einn mesti svindlari allra tíma. Hann var alveg óstjórnlegur í svindlinu. Nú situr Madoff í fangelsi í Norður-Karólínu. Sleppur líklega aldrei út, hann er 76 ára en var dæmdur í 150 ára fangelsi.

Sökum þessa hlýt ég að telja það mikinn heiður að fá einkabréf frá Bernie Madoff þar sem hann býður mér að hjálpa sér við að koma undan 20 milljón evrum sem hann segist geyma í skattaskjóli. Madoff segist vilja skipta fénu bróðurlega milli okkar.

Þetta er náttúrlega mjög spennandi viðskiptatækifæri, Madoff er sannkölluð goðsögn í svikabransanum, eins og segir í bréfinu er hann höfundur stærstu ponzi-svika sögunnar.

Hér er svo bréfið:

Dear Friend,

I am Bernard Madoff the founder of Wall Street Firm, Bernard L. Madoff investment securities LLC in 1960 and was the former chairman of NASDAQ. I was accuses of fraud worth over $170 billion dollars and was arrested on Dec 11, 2008 and on March 12, 2009, I was found guilty of 11 federal crimes and admitted to operating the largest Ponzi Scheme in history.

Let me not go into much details. I have in my possession €20 million Euro in an offshore Bank, which nobody else knows about this except my account officers because the money was deposited under serial codes. I need your help, to get this money out and keep safely for me as I am sure of coming out from jail soon from my appeal. I have lost everything in life and I cant get close to this fund on my own, because the government have ceased and confiscated everything I have, and will still cease more if the find out any money or asset linking to me. I am willing to share this money equally with you, if you can work with me and get this fund out from the bank. I need that money to start a new life as soon as i am out of prison. I will be waiting for your reply any moment from now.

With Kind respect

Bernard Madoff

Ætli fleiri hafi fengið svona bréf? Og, já, ég geri ekkert sérstaklega ráð fyrir að það sé frá Madoff sjálfum.
Fiskveiðistjórnun og Framsókn, samþjöppun og lýðræði

Deilurnar um fiskveiðistjórnun eru óleysanlegar. Það sýnir sagan. Vinstri stjórninni mistókst hrapallega að leiða þær til lykta og hið sama er að gerast með núverandi hægri/miðjustjórn. Það eina sem gæti höggvið á hnútinn er ef forseti Íslands byggi svo um hnútana að hægt væri að boða til þjóðaratkvæðagreiðslu um fiskveiðistjórnun. En það vilja hagsmunaaðilar örugglega ekki.

Þessi deila hefur verið eins og fleinn í holdi þjóðarinnar í langan tíma. Ágreiningurinn blossar alltaf upp aftur og aftur. Og í þetta sinn er komið hik á Framsóknarflokkinn, flokk forsætisráðherra. Hann getur ekki tekið þátt í leiðangri sem hefur það að lokatakmarki að gera allan fisk í sjónum að beinni eigu útgerðarmanna.

Og flokkurinn getur heldur ekki gengist fyrir því að makríllinn sem hingað syndir verði gefinn útgerðinni – að honum verði útdeilt varanlega til þeirra sem hafa stundað makrílveiðar fyrir sama og ekkert endurgjald.

Forysta LÍÚ sem er miklu straumlínulagaðri en í tíma Friðriks Arngrímssonar kann að tala af meiri stillingu – kvartar undan óvissu í greininni. Óvissan er þó ekki að fara verr með hana en að útgerðarfélög skila milljarðahagnaði, þau fjárfesta í ýmsum óskyldum greinum, og veiðigjöld lækka.

En það verður ekki komist framhjá því að mikill meirihluti þjóðarinnar er á móti því de facto eignarhaldi á kvóta sem ríkir nú. Skoðanakannanir eru mjög stöðugar hvað það varðar. Mikill meirihluti þjóðarinnar lítur svo á að fiskurinn í sjónum sé þjóðareign og hlustar ekki á neina útúrsnúninga. Og auðvitað er það ríkið sem fer með þessa eign, hvað sem líður deilum um keisarans skegg.

Pólitískt séð er þetta líka háskalegt. Um tíma yfirskyggði fjármálavaldið útgerðina en það stóð ekki lengi (bankastrákunum þótti slorið ófínt og föttuðu ekki gildi þess að hafa peningaprentunarvél í sjónum). Og þótt ferðaþjónusta sé orðin stærsta atvinnugreinin er þess langt að bíða að þróunin þar verði eins og í útgerðinni. Enn höfum við enga ferðaþjónustugreifa. Það eru ekki gefnir út kvótar á kínverska eða bandaríska ferðamenn. Útgerðin með sinn mikla hagnað og stóru veð í sjónum getur í raun eignast allt Ísland – á móti lífeyrissjóðunum. Þannig gætum við horft upp á gríðarlega samþjöppun fjármagns, eigna og valds – kannski meiri en hefur áður þekkst á Íslandi.

Það eru ekki góð tíðindi fyrir lýðræðið.