arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Dauði geisladisksins

Gunni segir að tími disksins er liðinn. Það passar einmitt að ég er kominn með ágætt safn af diskum. Og á Bang & Olufsen spilara til að hlusta.

En þá er formið semsagt úrelt. Það er sagt að vínýlplatan sé að koma aftur. Ég á marga kassa af vínýlplötum einhvers staðar. Úr þeim má lesa mikla partísögu. Á plötum frá ákveðnu tímabili eru Martiniblettir. Það má jafnvel finna plötur með Twentyone-blettum.

Man einhver eftir þeim ógeðslega drykk?

Svona geta gamlir hlutir lokið upp fortíðinni fyrir manni.

En ég nenni samt ekki að taka fram gömlu plöturnar eða kaupa plötuspilara. Þetta var heldur ekki jafngott og marga langar til að halda; það voru alltaf skruðningar í grammófóninum og plöturnar voru fljótar að rispast nema hjá annáluðustu snyrtimennum.

Og ég er orðinn of gamall til að standa í stórfelldum hugverkaþjófnaði á netinu.

Það er að vissu leyti skítt með endalok geisladiskabúðanna. Um tíma var mikið úrval af geisladiskum í búðum hér; bæði Japis og Skífan höfðu til dæmis stórar sérdeildir með klassískri tónlist þar sem var gaman að gramsa. Í þessum búðum var líka fólk sem hafði vit á tónlistinni sem það var að selja.

Nú er ekki hægt að fá algengustu titla. Ég var að leita að Macbeth eftir Verdi um daginn. En hana er hvergi að fá. Ég veit yfirleitt ekki hvort er hægt að hlaða svona efni niður af netinu – annars er bara að panta frá Amazon. En það vill taka langan tíma og maður er kannski búinn að missa áhugann þegar pakkinn kemur.
Gunnar Dal, Steinn og Ezra Pound í Kiljunni

Heimspekingurinn Gunnar Dal verður meðal þeirra sem koma fram í Kiljunni í kvöld. Við förum og hittum Gunnar á stammkaffihúsinu hans, Café París, við Austurvöll. Fjallað verður um skáldið Ezra Pound, en eitt frægasta verk hans, Söngvarnir frá Pisa, er nýlega komið út á íslensku í þýðingu Magnúsar Sigurðssonar.

Pound var mikið skáld, en stjórnmálaskoðanir hans þóttu harla vafasamar og Bandaríkjamenn létu loka hann inni í fangabúðum á Ítalíu af eftir stríðið. Þar orti hann þennan ljóðabálk.

Í þættinum verður einnig fjallað um endurútgáfu á ljóðasafni Steins Steinarr, en í ár eru liðin 100 ár frá fæðingu þessa stórskálds, og nýútkomið kvæðasafn Þórarins Eldjárns.

Við birtum afar frumlegt myndljóð eftir Eirík Örn Norðdahl.

Kolbrún og Páll eru á sínum stað í upphafi þáttar, en Bragi segir frá bók eftir Andy Warhol.
Er gestsaugað glöggt?

Einhvern veginn renna alltaf á mann tvær grímur þegar skrifaðar eru greinar í útlend blöð um hversu umhverfisvænir við Íslendingar séum. Eins og til dæmis þessa grein hérna úr Guardian; blaðamaðurinn hefur fengið algjöra spariútgáfu.

Heita vatnið flæðir hér upp um allar glufur. Við værum bjánar ef við notuðum frekar olíu til að kynda húsin okkar. Það var Jón Þorláksson sem var hvatamaður að hitaveitu í Reykjavík – ekki Ólafur Ragnar Grímsson. Hann var uppi löngu áður en nokkur maður hafði heyrt minnst á loftslagsbreytingar.

Íslenskir umhverfissinnar eru frekar á móti því að virkja vatnsföll og hveri. Nú er tekist á um Þjórsá og Ölkelduhás. Erlendir umhverfissinnar hrósa okkur fyrir að virkja vatnsföll og hveri. Er furða þótt maður sé frekar ringlaður?

Annars eru Íslendingar sóðar í þessum málum. Við keyrum á stórum bílum, eina borgin í landinu er dreifð og fjarskalega óhagkvæm; kallar á mikla bílaumferð. Í greinum eins og þessari í Guardian stendur að við verðum bráðlega öll komin á vetnisbíla – en við vitum sjálf að það er ekki satt.
Ólöglegur skilningur á trúarriti

Maður var ekki alveg að skilja þetta.

En nú liggur það ljóst fyrir.

Morgunblaðsmenn álíta að skilningur bloggarans Skúla á Kóraninum varði við lög.
Frístundaheimilin

Hún er mjög alvarleg forsíðufréttin í 24stundum í dag. Sýnir að eitthvað er verulega bogið við hugarfarið hér í borginni.

Fréttin segir frá lélegri aðstöðu í svokölluðum frístundaheimilum í borginni. Húsnæðið er víða slæmt og óheilsusamlegt og sums staðar kunna þetta að vera brunagildrur.

Frístundaheimili eru staðir þar sem grunnskólabörn eru „geymd“ eftir að skóladegi lýkur. Það er sorglegt að börn þurfi að dvelja svo lengi á stofnunum – oft jafngildi þess sem telst vera langur vinnudagur hjá fullorðinni manneskju.

En ennþá verra er – og ber vott um slæmt og nánasarlegt hugarfar – ef við bjóðum börnunum upp á aðstöðu sem við myndum líklega ekki telja boðlega fyrir okkur sjálf.
Albanía, Hoxha og Kadare

Það hefur gripið mig löngun til að fara til Albaníu. Aðallega vegna þess að ég hef verið að lesa bækur eftir rithöfundinn Ismail Kadare; hann er albanskur, kannski einn af bestu rithöfundum sem nú er uppi. Þetta er dularfull þjóð með dularfulla sögu og dularfullar hugsanir.

Svo þegar ég var einmitt með Kadare í huganum hitti ég hjón á Laugaveginum. Þau höfðu farið til Albaníu. Og mæltu með því. Allavega fyrir þá sem hafa áhuga á einhverju sem er öðruvísi.

Áðan var ég svo að horfa á þátt Michaels Palin um hina nýju Evrópu. Hann endaði í Albaníu. Tirana virkaði ekkert ofurfalleg. Svo fór hann upp í fjöllin. Ein af bókum Kadare fjallar um fræðimenn sem fara í albönsk fjöll til að leita að söngvurum sem þylja kvæði í anda Hómers.

Önnur fjallar um stóra og dimma höll þar sem öllum draumum í ríkinu er safnað saman. Hún er mjög í anda Kafka, en um leið metafóra um hina alltumlykjandi alræðisstjórn sem Albanía bjó við. Kadare er höfundur sem vandist við að geta ekki sagt hlutina beint út. Stundum gerir það bækur forvitnilegri. Albanía var kannski akkúrat staðurinn til að geta af sér annan Kafka.

Þriðja bókin sem ég hef lesið eftir hann fjallar um fall manns sem átti að verða arftaki hins mikla leiðsögumanns – Envers Hoxha. Og auðvitað fellur fjölskylda hans með honum líka. Allir þurfa alltaf að hafa vara á sér; hvert orð, hver svipur, hver hugsun getur steypt manni í glötun.

Enver Hoxha á meðal annars heiðurinn að því að í landinu voru reist næstum jafn mörg sprengjubyrgi og landsmenn eru. Þessi árangur vakti mikla athygli; meðal annars fór frá Íslandi sendinefnd til að hylla leiðtogann. Hún fékk mynd af sér í dagblaðinu Rödd alþýðunnar í Tirana. Þá voru stjórnarhættir í Albaníu orðnir svo einstakir að landið átti ekki lengur samskipti við nein önnur ríki.

En ég er samt ekki viss um að ég fari til Albaníu á þessu ári. Sjáum þó til.

Annars er verið að auglýsa ferðir á mikla hátíð í Norður-Kóreu í sumar. Fer fram á sama tíma og Ólympíuleikarnir í Peking, en mun ábyggilega taka þeim fram í verfremdung – firrðaráhrifum. Þarna er hægt að sjá atriði með allt að hundrað þúsund leikurum; þetta er örugglega einstæðasta leiksýning sem er í boði á þessu ári.

Þarna væri gaman að fara en vandinn er bara sá að Norður-Kórear taka fjölmiðlamönnum ekki fagnandi. Maður yrði að þykjast vera eitthver annar.
Hlustum ekki á prestinn

Ég er alveg sammála Hans um prestinn á Akureyri.

Vilji einhver segja að trúin sem presturinn breiðir út sé ríkisstyrkt lygi – þá er honum það fullkomlega heimilt.

Maður hefur horft á klerka í heimi íslams og kristni læsa saman höndum í ósk um að tjáningarfrelsi verði takmarkað þegar trúarbrögð eru annars vegar, að slík umfjöllun verði talin óviðurkvæmileg og varði helst við lög.

Af því hún sé svo óskaplega særandi.

Við eigum ekki að taka neitt einasta mark á hinum kristna Séra Svavari – fremur en hinum sem vilja banna umfjöllun um Kóraninn og spámanninn Múhammeð. Draumur þeirra er að það verði skilgreint sem glæpur að gagnrýna trúarbrögð – jafnvel hatursglæpur – að það verði sett í sama flokk og rasismi.

Ágætt er í þessu samhengi að lesa þessa útleggingu á hugmyndum hins mikla frelsishugsuðar Johns Stuart Mill um málfrelsi.
Noregshornið

Við héldum að Norðmenn myndu taka okkur að sér, í vandræðum okkar. Við fengjum jafnvel að taka upp norska krónu – eða fengjum að minnsta kosti að teika hana.

En svo kemur á daginn að það voru Norðmenn sem sátu á svikráðum við hina íslensku krónu.
Gamanið kárnar hjá Samfylkingu

Dofri Hermannsson telur að fylgi Samfylkingarinnar hafi hrapað í Fréttablaðskönnuninni vegna umhverfismála.

Ég er ekki svo viss um það. Og mér sýnist fólkið sem gerir athugasemdir hjá honum flest vera ósammála.

Ég held að það séu frekar hinar miklu utanlandsferðir forystufólks í Samfylkingunni sem almenningur tengir ekki alveg við. Kjósendur refsa Samfylkingunni miskunnarlaust fyrir allt sem hefur keim af fínimennsku – Ingibjörg og Össur þurfa að skilja það. Framboð til Öryggisráðsins er mjög neðarlega á forgangslista þjóðarinnar.

Svo er hitt fyrir síðustu kosningar fór fylgi Samfylkingarinnar ekki að hreyfast upp á við fyrir síðustu kosningar fyrr en flokkurinn setti velferðarmálin rækilega á oddinn. Ég held að sé fremur beðið eftir því að flokkurinn skili einhverju í þeim málaflokki.

Hví er Jóhanna Sigurðardóttir nánast ósýnileg?

Fagra Ísland var kannski nauðsynlegt til að valda ákveðinn væng flokksins, en það er vafamál hvort það hafi unnið honum eitthvert fylgi.

Og svo hlýtur meint ráðleysi ríkisstjórnarinnar í efnahagsmálum að hafa eitthvað að segja. Það er reyndar kaldhæðnislegt, því Samfylkingin á minnstan þátt í þeirri efnahagsstjórn sem nú hefur beðið skipbrot á Íslandi. Hún hefði hins vegar mátt hlusta betur á sín eigin varnaðarorð þegar hún settist í ríkisstjórn.

En það hlýtur að fara um Samfylkinguna að sjá fylgið aftur leita niður eftir uppsveiflu sem er ekki ýkja löng.
Hlutverk fyrir gamla vini

Staksteinn Gunnarsson eins og hann er kallaður á einum stað í dag er búinn að finna ný hlutverk fyrir gömlu bekkjarbræður sína úr Skeggjabekknum í Laugarnesskóla. Þeir eiga að leiða baráttuna með og á móti ESB.

Ragnar Arnalds á samkvæmt Staksteinum að vera foringi þeirra sem eru á móti. Styrmir hvetur sjálfstæðismenn að ganga til liðs við hann.

Ragnar er ekki óvanur svona slag, því á árum áður var hann leiðtogi baráttunnar gegn hernum og Nató. Svo barðist hann auðvitað líka gegn EFTA og EES. Ragnar verður sjötugur í sumar.

Í öðrum bekkjarbróður og vini, Jóni Baldvini, sér Styrmir leiðtoga þeirra sem vilja fara inn í ESB. Þetta er mikilvægt pólitískt hlutverk fyrir hann á gamals aldri – Jón verður sjötugur á næsta ári.

Styrmir telur raunar að þetta geti orðið erfitt fyrir Samfylkinguna og að hún klofni líklega vegna Evrópumálanna.
Í kjallaranum

Þorbjörg Helga borgarfulltrúi kýs að gera lítið úr fólki sem kallar sig Hollvini Hallargarðsins. Ég get svosem skilið það. Þessi hollvinanafnbót sem sumir skreyta sig með er pínu hallærisleg. Og ég hefði svosem getað sagt fólkinu sem stóð að þessu að þarna myndu mæta the usual suspects, sjálfsagt flestir úr VG.

Gerir málstaðnum satt að segja ekki mikið gagn.

Þorgerður fullyrðir hins vegar að Björgólfur Thor ætli að sýna húsinu sóma. Það muni hann gera með því að setja upp safn um afa sinn í kjallaranum.

Safnið á semsagt að vera þar sem þjónustufólkið hélt til áður fyrr. Hvað á að vera í þeim hluta hússins þar sem fína fólkið dvaldi?

Því hefur heldur ekki svarað hvað verði um akveginn sem stendur til að leggja um garðinn svo auðjöfrarnir þurfi ekki að ganga þessa þrjátíu metra? Og hvort til standi að fórna sparkvellinum góða bak við húsið í þessu skyni?

Annars ber þetta mál allt vott um það ömurlega metnaðarleysi sem hefur ríkt í borgarmálunum um ára – ef ekki áratuga – skeið. Það er skrítið að hugsa til þess að stórhugurinn var miklu meiri þegar Reykjavík var umtalsvert minni og fátækari borg. Nú er eins og enginn þori af taka af skarið og því drabbast allt niður.
Myndir á sýningu

Í norska sjónvarpinu núna: Myndir á sýningu eftir Modest Mussorgskí, leiknar af Fílharmóníuhljómsveit Berlínar undir stjórn Simons Rattle.

Norðmennirnir hafa svona menningarprógrömm á hverju sunnudagskvöldi undir nafninu Hovedscenen, Aðalsviðið. Algjörlega til fyrirmyndar.

Mússorgskí var ofurmúsíkalskur fylliraftur sem dó aðeins 42 ára. Verkið, sem er samið um röð mynda eftir listamanninn Viktor Hartmann, var upprunalega skrifað fyrir píanó – útgáfan sem þarna er verið að leika er hljómsveitarútsetning Maurice Ravel.

Svo er reyndar til útgáfa Emerson, Lake & Palmer. Ég veit ekki hvort rétt er að mæla með henni.

Það þarf samt ekki alltaf frægar hljómsveitir til. Við Kári fórum á bíótónleika hjá Sinfóníunni í Háskólabíói í gær. Það fór gæsahúð um bæði son og föður þegar heyrðust fyrstu tónarnir í Star Wars með tilheyrandi lúðrablæstri og pomsarapomsi – sem hljómsveitin lék síðan af ósviknum krafti.
ESB-punktar

Ég held að kollegar mínir á fréttastofu Sjónvarpsins hafi misst af fréttapunktinum hjá Þorgerði Katrínu í dag. Það eru varla mikil tíðindi þegar forystumaður í Sjálfstæðisflokknum segir að ekki standi til að sækja um aðild að Evrópusambandinu.

Fréttnæmari eru þau orð Þorgerðar að rétt sé að hefja vinnu við að breyta stjórnarskránni þannig að hún verði ekki hindrun ef við viljum sækja um aðild.

Í þættinum var einnig Þór Sigfússon, nýkjörinn formaður Samtaka atvinnulífsins. Hann er ekki maður glannalegra yfirlýsinga, en það mátti skilja á orðum hans að hann teldi að íslenska krónan ætti ekki mikla framtíð fyrir sér. Það hefur lengi verið auglýst eftir því að SA tæki virkari þátt í Evrópuumræðunni; kannski er sá tími að renna upp.

Annars er hún stórmerkileg hin nýja skoðanakönnun sem sýnir að þeir sem vilja aðildarumsókn séu í meirihluta í öllum flokkum nema hinum xenófóbíska Frjálslynda flokki. Stuðningurinn er núorðið yfirgnæfandi í Sjálfstæðisflokknum og það lítur út fyrir að fleiri stuðningsmenn Framsóknar fylgi Valgerði að málum en Guðna.

Hér á Íslandi flæðir allt í krónum sem sífellt verða verðminni. Nú er liðinn mánuður frá hruni krónunnar, hún rétti aðeins við, en svo hefur hún verið að síga aftur. Í Reykjavíkurbréfi Moggans birtist mikill lestur um ókosti evrunnar og er því haldið fram að hún kunni að líða undir lok innan skamms.

Þessu spáði Davíð Oddsson líka fyrir rúmum hálfum áratug. Þá nefndi hann gjaldmiðil Norður-Kóreu og evruna í sömu andrá.
Hebron

Fyrir tíu árum kom ég í borgina Hebron á Vesturbakkanum. Gekk þar fram og aftur víglínuna í stríði Ísraela og Palestínumanna. Inni í borginni hafa sest að ísraelskir landtökumenn. Það þarf þúsundir hermanna til að gæta þessara ójafnaðarmanna, þessara skelfilegu ofstækismanna sem eru fullir af hatri sem þeir miðla áfram til barna sinna.

Þeir telja sig eiga tilkall til borgarinnar vegna þess að þar sé gröf ættföðursins Abrahams. Þar sem áður var blómleg borg er um að litast eins og á svæði þar sem draugar hafa tekið yfir; þetta er beinlínis eins og óvinaher tæki nokkrar götur í Reykjavík og settist að í þeim með vopnavaldi.

Þarna kynntist ég norskum friðargæsluliða sem ég talaði lengi við. Þetta var fullorðinn maður, virkaði nokkuð háttsettur. Hann sagði að ekki liði sá dagur að ísraelsku hermennirnir væru ekki með fautaskap og yfirgang við íbúa borgarinnar, oft algjörlega af tilefnislausu, kannski einfaldlega af því þeim leiddist.

Í breska blaðinu The Independent birtist í dag frásögn fyrrverandi ísraelskra hermanna sem segja frá pyntingum, barsmíðum og öðrum glæpum hernámsliðsins í Hebron.
Sól Kóla

Gunni er með skemmtilega upprifjun á Spur Kóla og fleiru. Allir sem fengu Spur í bernsku sakna þess.

Hann minnist líka á Sól Kóla. Það var ekki jafnvel heppnað.

Ég man að í eina skiptið sem ég drakk þennan drykk – þá var verið að kynna hann á Laugaveginum – fannst mér hann á bragðið eins og sumarbústaður. Gamall íslenskur sumarbústaður með fúkkalykt og fiskiflugum.

Eða það var það fyrsta sem kom í hugann. Kannski má kalla það saggabragð?

En fyrst verið er að tala um gos þá má geta þess að Björgólfarnir urðu ríkir á gosi. Björgólfur eldri var forstjóri Gosan sem var að baksa við að framleiða gos í Sanitasverksmiðjunni á Akureyri. Svo gekk það ekki og þá voru gosvélarnar teknar og fluttar til Rússlands í heilu lagi – gosið byrjaði að flæða og síðar líka peningar.
Ekkert að frétta

Margir biðu spenntir eftir ræðu Geirs Haarde á aðalfundi Samtaka atvinnulífsins í gær. Myndi hann tilkynna um aðgerðir ríkisstjórnarinnar vegna efnahagsvandamála.

Um að gjaldeyrisforðinn yrði aukinn eða um að náðst hefði samkomulag við erlenda seðlabanka um fjárhagslegt bakland.

En þegar allt kom til alls var ekkert að frétta. Geir talaði um að við myndum ekki taka einhliða upp aðra mynt og svo kvartaði hann undan viðskiptafréttum af Íslandi.
Arcade Fire

Í vetur hrósaði ég disknum með hljómsveitinni Hjaltalín. Eigum við ekki að segja að lagið hérna sé sömu ættar? Artífartí popp – en ansi flott. Hljómsveitin er frá Montreal.

[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=DEKC5pyOKFU&feature=related]
Björn eða Kjartan

Það er auglýst eftir forstjóra Varnarmálastofnunar. Sá verður náttúrlega að hafa skilning á vörnum og hernaði.

Ég sting upp á Birni Bjarnasyni.

En til vara Kjartani Gunnarssyni sem nam herfræði í Noregi á árunum 1978-1980
Lokuð bloggsíða

Hefði Skúli skrifað með þessum hætti um kristna trú eða þjóðkirkjuna, þá efast ég um nokkrum hefði dottið í hug að loka síðu hans.

Ég sá aldrei þessa bloggsíðu Skúla en honum hlýtur að vera algjörlega frjálst að hafa þessar skoðanir.

Ég get til dæmis fullyrt að kaþólska kirkjan sé gróðrarstía fyrir barnaníðinga. Og fært rök fyrir því. Það mun ekki breytast fyrr en kirkjan hættir skírlífisruglinu. En ég er viss um að mörgum þyki óþægilegt að lesa það.

Eins er það með íslam; það er sumt í ástundun þeirra trúarbragða sem við í lýðræðis- og réttarríkjum Vesturlanda getum alls ekki sætt okkur við. Við getum ekki umborið að konur séu kerfisbundið settar skör neðar en karlar.

Og ef Skúli hefur talað um íslamisma sem fasisma – ja, þá er það býsna nærri lagi.

Lagagreinin sem er vitnað í er reyndar býsna vafasöm; má jafnvel segja að þar sé leidd í lög ritskoðun:

„Vísaði lögfræðingurinn meðal annars í lög frá árinu 1998 þar sem segir að hver sem með háði, rógi, smánun, ógnun eða á annan hátt ræðst opinberlega á mann eða hóp manna vegna þjóðernis þeirra, litarháttar, kynþáttar, trúarbragða eða kynhneigðar skuli sæta sektum eða fangelsi allt að tveimur árum.“

Trú er ekki inngróin í persónu manns eins og kynþáttur, litur eða kynhneigð. Trúarbrögð eru eins og hver önnur mannana verk sem geta aldrei verið hafin yfir gagnrýni, ekki fremur en stjórnmálahugmyndir. Ég sé ekki betur en samkvæmt þessum lögum væri hægt að banna Söngva Satans eftir Salman Rushdie eða jafnvel nokkur rit Voltaires, til dæmis þessa frábæru árás á kristindóminn.

Og það er reyndar spurning með sum helstu trúarrit heimsins – varða þau ekki við þessi lög?
Hættuleg menntun

Er að koma í ljós að fólkið sem hefur menntast í viðskiptafræðum sé hættulegt fyrir heiminn?

Kannski hættulegra en loftslagsbreytingar?

Því eins og Eyþór Arnalds bendir á er ein ástæða fyrir matvælaskortinum í heiminum sú að spákaupmenn eru að gera sig meira gildandi á matarmarkaðnum.
Kópavogsskipulagið

Gunnar kvartar undan því að valdboðið hafi náð yfirhöndinni í skipulagsmálum.

Það hefði kannski einhver þurft að stoppa hann fyrr áður en háhýsin fóru að rísa við Vatnsenda?

Gunnar er algjör andstæða þeirra sem stjórna í Reykjavík.

Hann er of duglegur.
Auglýsingalæsi

Kári: Það var maður í sjónvarpinu að segja að ég ætti að kaupa Candy Floss vél strax.

EH: Trúðirðu honum?

Kári: Já, ég trúði honum.

Ég hef gert drengnum grein fyrir því að ef hann fær Candy Floss vél þurfi hann að stofna sjoppu í einu horni garðsins hjá okkur með skilti sem stendur á:

Þú færð Candy Floss hjá oss.
Það vantar byltingarmenn

Þegar maður les um þetta – ótrúlegar fjárhæðir sem velta í braski – þá flýgur manni í hug að Vesturlönd vanti aftur öfluga flokka byltingarsinna.

Ekki að þeir eigi að ná völdum – guð forði – heldur fremur til að halda hinum við efnið – að það sé þó einhver viðleitni í gangi til að koma í veg fyrir að kerfið rotni í gegn.

Á sínum tíma var keppni milli Vesturlanda og kommúnistaríkja. Kommarnir voru dæmdir til að tapa þeim slag, en á Vesturlöndum var þetta aðhald – það þurfti að passa upp á að samfélögin virtust sæmilega réttlát, svo góð að meira að segja alþýðufólk og verkamenn væru til í að verja þau, létu ekki glepjast af byltingaráróðrinum.

Á tíma Eisenhowers – árunum eftir stríð – er sagt að hafi verið meiri jöfnuður í Bandaríkjunum en fyrr og síðar. Það var reyndar sagt að það væri sjálfsögð skylda við ungu mennina sem höfðu barist í styrjöldinni. En eftir að hinar geðbiluðu trúarsetningar frjálshyggjunnar komust í tísku um 1980 hefur þessu verið kastað fyrir róða með gengdarlausri auðsöfnun fámennra hópa, efnahagshagkerfi sem líkist helst spilavíti og sóun sem er að eyðileggja auðlindir jarðar.

Það þarf virkilega að hugsa hlutina upp á nýtt. Við lifum því miður á tíma hugmyndakreppu. Eða kannski þarf bara að læra nokkrar gamaldags dyggðir upp á nýtt?
Togstreita

Bendi á þessa góðu grein eftir Einar Örn Einarsson um togstreitu milli borgar og landsbyggðar – á sama tíma og við ættum að horfa til hættunnar á að við missum margt af okkar besta fólki úr landi.

Og svo nefnir hann líka vanhæfa samgönguráðherra. Þar mætti kannski bæta við vanhæfri borgarstjórn sem hefur leyft allri þessari öfugþróun að eiga sér stað.

Hér er svo grein þar sem skrifum Einars er mótmælt. Ég sé reyndar ekki hver er höfundurinn. Mér sýnist hún byggja á því að nauðsyn sé að halda í byggðamunstur á Íslandi sem myndaðist á síðustu öld.

Jafnvel þótt atvinnuvegirnir séu aðrir og fólkið – sérstaklega unga fólkið – vilji fara burt.

Greinarhöfundur virðist vera búsettur á Blönduósi. Ég er ættaður af bæ sem er þar rétt hjá. Ég hef aldrei orðið var við að ættin hafi sjái eftir því að hafa farið þaðan.

Eða hvað um heiðabýlin? Hefðum við átt að standa betur vörð um þau?
Tiltekt

Gordon Brown segir að bankar í Bretlandi þurfi að fara að afskrifa skuldir sínar og gera upp tap sem mögulega sé hulið.

Þetta hefur lítið verið rætt hér, en það má spyrja:

Þarf að gera svipaða tiltekt hér?
Vatn

Það er talað um neyðarástand vegna vatnsskorts á Spáni og klykkt út með að hafi ekki rignt í mörg ár. Það ringdi reyndar helling þegar ég var í Valencia um daginn.

En hvað um það?

Ein ástæða fyrir vatnsskorti er allt vatnið sem er notað til að halda golfvöllum iðjagrænum. Á Suður-Spáni þrífst gras í rauninni ekki – það er ekki nógur raki til að það geti vaxið og hvað þá haldist grænt.

Það er ómælt magn af vatni sem fer í hina óteljandi golfvelli í landinu.

Ég heyrði af Íslendingum sem ætluðu að setja upp orlofssvæði á Suður-Spáni með golfi og tilheyrandi. Þeir keyptu land, en þá var svo komið að ekki var lengur hægt að fá vatn. Áður fyrr dugði kannski að múta einhverjum sveitarstjórnarmanni til að komast í vatnsból – en sú aðferð dugir ekki lengur.

Spilltu pólitíkusarnir sem nóg hefur verið af eru of hræddir við að láta nappa sig núorðið.

Og svo eru það sundlaugarnar sem eru við annað hvert orlofshús meðfram allri ströndinni. Þær eru fullar af milljónum og aftur milljónum lítra af vatni.

Í Grikklandi er lítið af golfvöllum. Nokkuð af sundlaugum reyndar, en ekki næstum því eins og á Spáni. Þeir skilja að vatnsbúskapurinn heimilar einfaldlega ekki þessa íþrótt – og kannski fatta þeir það bráðum á Spáni líka.
Vorið góða grænt og hlýtt

Það var sagt í fréttum að vorið væri að koma. Ég hef lítið orðið var við það enda hef ég legið heima í pest undanfarna daga og er ekki í góðu skapi.

En hér er eitt vorljóð sem við Kári höfum stundum farið með. Upptakan er líklega frá 2004. Ég mundi segja að tilfinningin í flutningnum sé mjög ósvikin. Þetta lyftir andanum.

Smella hérna.
Glitnir

Kunningi síðunnar sendi þetta bréf. Maður spyr: Út á hvað gengur starfsemi bankastofnunar sem stendur í svona bralli?

1.

Glitnir borgaði Bjarna Ármanns, bankastjóra 900 milljónir fyrir að hætta að vinna, greiddi honum yfirverð fyrir bréfin sín með peningum almennra hluthafa í almenningshlutafélaginu Glitni!

2.
Þórarinn og Dísa ljósálfur í Kiljunni

Skáldið Þórarinn Eldjárn er gestur í Kiljunni í kvöld en í þessari viku kemur út heildarsafn kvæða Þórarins í einni bók.

Fjallað verður um bækur sem hafa brennt sig í vitund margra kynslóða barna á Íslandi, Alfinn álfakóng, Dverginn Rauðgrana og Dísu ljósálf. Bækurnar komu fyrst út í kringum 1930 og hafa verið endurútgefnar mörgum sinnum. Lítið er vitað um höfund bókanna, G. T. Rotman.

Þá verður fjallað um stórmerkilega bók eftir Æsu Sigurjónsdóttur sem nefnist Til gagns og til fegurðar, sjálfsmyndir í ljósmyndum og klæðnaði á Íslandi 1860-1960. Þar tengir hún ljósmyndir og tísku við hugmyndir Íslendinga um þjóðerni og fegurð.

Páll og Kolbrún ræða meðal annars um hinn merka bókaflokk Neon sem Bjartur heldur úti, en Bragi talar um Matthías Johannessen og listmálarann Sverri Haraldsson.