arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Geir

Þegar Geir Haarde tók við sem forsætisráðherra héldu margir að þar væri réttur maður á réttum stað.

Hann virkaði traustur, rólegur, reynslumikill, sanngjarn, vel menntaður.

Þegar á reyndi kom ekkert af þessu að gagni.

Fyrst eftir hrunið var líkt og hann væri þokkalega yfirvegaður, en hugsanlega var hann í einhvers konar losti.

Sem fjármálaráðherra hafði Geir auðvitað átt mikinn þátt í að búa til kerfið sem hrundi í byrjun október 2009, svo kannski var hann staurblindur á galla þess.

Hann hafði líka setið í ríkisstjórn sem fékk fjölda viðvarana um að hagkerfið rambaði á barmi hyldýpis. Geir og stjórn hans kusu að aðhafast ekki neitt – eina stefnan sem þau höfðu var að þetta myndi hugsanlega „reddast“.

Þau stungu höfðinu í sandinn og settu rassinn upp í loft.

Ég orðaði það þannig nokkru fyrir hrun að Geir mætti ekki sjá sandbing án þess að stinga hausnum ofan í hann.

Með í sandhrúgunni var hópur óhæfra embættismanna sem hafði verið raðað á garðann í ráðuneytum og stofnunum. Einn þeirra, náinn samverkamaður Geirs, hafði reyndar vit á að bjarga sjálfum sér með því að selja bréfin sín í Landsbankanum.

Það hefur verið fullyrt að þetta séu verstu afglöp í stjórnmálasögu Íslands:

Þegar stjórnvöld gerðu ekki neitt til að bjarga málum á tímabilinu frá því í ágúst 2007 og fram í október 2008.

Eða kannski var ekki hægt að gera neitt?

Það var löngu búið að afhenda fjármálamönnum öll raunveruleg völd í landinu.

En ég verð að viðurkenna að ég næ ekki alveg tregðu Geirs við að biðjast afsökunar.
Hin pólitíska staða

Maður hittir marga sem eru með æluna í hálsinum yfir pólitíkinni eins og hún er í dag.

Það er eins og valið standi á milli:

Spuna og óheilinda Samfylkingarinnar.

Frekju Sjálfstæðisflokks sem finnst að engir aðrir en hann hafi rétt á að stjórna landinu.

Tækifærismennsku Framsóknar.

Vinstri grænna sem hafa uppgötvað að andóf og raunveruleikinn fara ekki alltaf saman.

Og Borgarahreyfingar sem átti að vera lýðræðisafl en er bara djók.

Páll Skúlason talaði um það í þætti hjá mér að það þyrfti að endurnýja stjórnmálalífið í landinu. Það er sannarlega ekki vanþörf á.
Verðbólgumeistarar heimsins

Fréttablaðið birti athyglisvert stöplarit í gær. Það er byggt á tölum frá Eurostat, tölfræðistofnun Evrópusambandsins.

Þar má sjá að Ísland gnæfir á toppi heimsins þegar verðbólga er mæld. Verðbólgan hér er sögð 16 prósent milli ára.

Í sumum löndum, eins og Írlandi, Japan, Bandaríkjunum, Spáni og Sviss er verðhjöðnun.

Meðaltalsverðbólgan í EES löndum er 0,6 prósent, en í ESB löndum er örlítil verðhjöðnun – o,2 prósent.

Í Noregi er verðbólgan 1,5 prósent.

Á eftir Íslandi koma Ungverjaland, Rúmenía og Pólland, með sirka 5 prósenta verðbólgu.

En hér er semsagt verðbólgan margföld á við samanburðarlöndin.

Í landinu þar sem er verðtrygging fjárskuldbindinga.

En launin brenna upp.

Eins og góður maður sagði við mig í gær:

Það verður að leiðrétta vegna þeirra fáheyrðu atburða sem dundu hér yfir og eiga sér varla hliðstæðu í vestrænu ríki, nema kannski í löndum þar sem hefur geisað styrjöld.
Varðstaða um vannýttar auðlindir í sjó

Þetta er mjög athyglisvert mál sem DV skýrir frá.

Ungur maður, Þórður Már Jónsson, vill fá að veiða úr fiskistofnum sem eru stórlega vannýttir.

Hann nefnir ufsa, langlúru, skrápflúru, sandkola og grálúðu.

En ráðuneytið segir nei. Og Þórður ætlar með málið fyrir dóm.

Eigum við ekki að reyna að hámarka afraksturinn af sjávarauðlindinni, eða er þetta allt farið að snúast um kvótasetningu – sem er orðið eins konar markmið í sjálfu sér.
Umhverfissóðar

Alcoa, vinir okkar, sniðganga lög sem hamla eyðileggingu regnskógarins í Amazon.

Sjá þessa umfjöllun á Bloomberg.
Hreyfingin

Í Fóstbræðrasögu er sagt frá Þorgeiri Hávarssyni sem vegur mann af því hann „stóð svo vel til höggsins“.

Það kannski ekki stórmannlegt að dangla í þá sem liggja vel við höggi.

Eins og til dæmis fyrrverandi þingmenn Borgarahreyfingarinnar.

En stundum stenst maður ekki mátið.

Hefur nokkur heyrt verra nafn á stjórnmálaafli en… Hreyfingin?
Hliðvörður

Bergsteinn Sigurðsson blaðamaður skrifaði þessa grein á baksíðu Fréttablaðsins í gær.

- - -

Jóhrannar

Bergsteinn Sigurðsson

Sæl Jóhanna. Þakka þér fyrir að veita mér þetta viðtal. Ég veit að slíkt gerist ekki á hverjum degi, að minnsta kosti þegar erlendir blaðamenn eins og ég eiga í hlut. En ég verð að viðurkenna að þú lítur aðeins öðruvísi út en ég hélt.“

„Nei, þú ert að misskilja, ég er ekki Jóhanna, ég heiti Hrannar B. Arnarsson, aðstoðarmaður hennar. Láttu titilinn samt ekki blekkja þig; ég er eiginlega alveg jafn mikilvægur og hún.“ „Öh, já er Jóhanna þá á leiðinni?“ „Ja, sjáðu til, Jóhanna er sko ekki með neina fjölmiðlasýki og hleypur ekki til og brosir í hvert sinn sem hún sér myndavél. Ég sé um það.“

„Ég skil. Er Jóhanna svona fjölmiðlafælin?“ „Nei, ég skal sko segja þér það að hún Jóhanna gefur forverum sínum ekkert eftir í þessum efnum.“ „Áttu við eins og þann sem var alltaf að hlaupa undan blaðamönnum í gegnum bílakjallara og stöðvaði sjónvarpsviðtöl ef hann var spurður út í evruna?“

„Ha, ha, þú ert ágætur. Sko, ég veit ekki hvernig þetta er hjá ykkur í Frakklandi en hér á Íslandi fá stjórnmálamenn aldrei frí. Aldrei! Og þegar maður vinnur allan sólarhringinn við að slá skjaldborg og byggja velferðarbrú, hefur maður ekki tíma til að elta ólar við alla sem vilja hitta mann.“

„Þannig að Jóhanna er ekki að forðast fjölmiðla?“ „Alls ekki, enda þegar sá orðrómur komst á kreik blés hún á hann í eitt skipti fyrir öll.“

„Hvernig?“ „Ég skrifaði grein í Morgunblaðið.“ „Þú?“ „En ekki hver?“ „Nú, kannski Jóhanna.“ „Eins og ég var að skýra fyrir þér er Jóhanna mjög upptekin og ekki hægt að ætlast til að hún sé sjálf að standa í því að hrekja sögusagnir um tregðu hennar til að tala við fjölmiðla.“

„En hvað varð til þess að Jóhanna féllst loksins á að veita mér viðtal?“ „Ja, eins og Egill Helgason benti á starfarðu á stærsta dagblaði Frakklands, talar hrafl í íslensku frá því að þú varst skiptinemi á Þingeyri eða eitthvað og viðtal við þig yrði kærkomin landkynning.“

„Landkynning? Ég er blaðamaður og ætla að spyrja gagnrýnna spurninga um efnahagshrunið og hvers vegna endurreisnarstarfið hefur gengið svona hægt.“

„Jæja góði. Það er augljóst að þú hefur ekki hugmynd um hvernig hlutirnir ganga fyrir sig hér á Íslandi.“ „Ég fæ sem sagt ekki að hitta Jóhönnu?“ „Au contraire, minn kæri vin. Ríkið, það er Jóhanna. Og Jóhanna, það er ég.“
Hagkaup

Það var gaman að skoða Hagkaupsblaðið sem fylgdi Mogganum í gær.

Pálmi Jónsson, stofnandi Hagkaups, var mikill merkismaður og frumkvöðull í verslun á Íslandi. Hann barðist gegn einokun og alls kyns úreltum viðskiptaháttum.

Það er leitt að búðirnar skyldu síðar komast í hendurnar á mönnum sem kunnu ekki með að fara og notuðu þær til að byggja upp einokunarveldi.

Ýmislegt rifjast upp við að skoða blaðið.

Gamla Hagkaupsbúðin sem var í Lækjargötu, í húsi sem er nú horfið. Þar fengust hinir frægu Hagkaupssloppar.

Þegar ég var þrettán ára vann ég við að prenta myndir á boli í bílskúr í Blönduhlíðinni. Sá sem stóð fyrir þessu var mikill hollvinur minn, Friðrik Brekkan; hann var frumkvöðull í bolaprentun á Íslandi.

Síðan sentist ég á reiðhjóli niður í Hagkaup þar sem bolirnir voru seldir.

Vinsælastir voru bolir með broskalli.

Þá stoppaði strætó fyrir utan Hagkaup.

Nokkrum árum seinna var ég kominn í MR og var skotinn í stelpu sem tók alltaf strætó á þessum stað. Ég þorði eiginlega ekki að nálgast hana, en var stundum að væflast í kringum strætóskýlið – þótt það væri stutt fyrir mig að labba heim.

Annars er merkilegt að sjá þegar maður flettir blaðinu og sér gamlar auglýsingar frá Hagkaup að fjölskylda Pálma var í aðalhlutverki í auglýsingum fyrir búðirnar – nýtnin og sparsemin var svo mikil.
Nei!

Ég sendi Hrannari B. Arnarssyni, aðstoðarmanni Jóhönnu Sigurðardóttur forsætisráðherra, skilaboð fyrir nokkrum dögum og spurði hvort Jóhanna væri til í að koma í viðtal í Silfrið núna um helgina.

Fékk ekki svar, og ítrekaði skilaboðin með tölvupósti, líka á Facebook.

Ítrekaði aftur í morgun og loks kom svarið, það var óvenjulega gagnort, og er maður þó ýmsu vanur í samskiptum við stjórnsýsluna í landinu:

„Nei!“
Ólafur rekinn af Mogganum

Ólafur Stephensen er einn af bestu og klárustu blaðamönnum Íslands. Nú er búið að reka hann af Morgunblaðinu.

Mogginn hefur að mörgu leyti blómstrað undir hans stjórn síðustu mánuðina. Blaðið hefur verið í fararbroddi að flytja fréttir af hrunverjum og viðskiptum þeirra.

Skyldi það vera satt sem sagt er að Guðbjörg Matthíasdóttir í Vestmannaeyjum, sem lagði mest fé í endurreisn Morgunblaðsins, og ráðgjafi hennar Gunnlaugur Sævar Gunnlaugsson, vilji gera Davíð Oddsson að ritstjóra blaðsins?

Eða hvaða annar ritstjóri ætli væri þeim þóknanlegur?

Óli Björn Kárason? Björn Bjarnason? Óskar Magnússon sjálfur?

Eitt gæti nefnilega staðið alvarlega veginum fyrir ráðningu Davíðs í þetta djobb.

Það er skýrsla rannsóknarnefndar Alþingis um hrunið sem á að birtast í byrjun nóvember. Það er aldrei að vita hvernig tekið verður á honum þar.
Skipbrot andófshreyfingar

Í vetur stóð þetta fólk fyrir utan alþingishúsið og mótmælti með potta og pönnur.

Nú kvartar það undan umræðunni:

„Í krafti bloggsins blessaða og “umræðunnar” hafa of margir núverandi stjórnarmanna sært með orðum sínum, rofið trúnað og snúið sameiginlegum ákvörðunum á haus, til að geta talist trausts verðir. Í raun sýnt af sér meira ódrenglyndi og ábyrgðarleysi en vænta mætti frá svörnum pólitískum andstæðingi.“
Áhyggjur Sturlu

Sturla Böðvarsson trúir því að Evrópusambandið ætli að taka af okkur auðlindirnar.

En hvar var hann þegar bæjarstjórnin í Snæfellsbæ, kjördæmi hans, afhenti kanadískum fjársvikara einkarétt á vatni á Snæfellsnesi til 95 ára?
Peter, Paul & Mary

Þegar ég var lítill elskaði ég Savanna tríóið. Og mér finnst ennþá notalegt að heyra lögin þeirra. Við Kári hlustuðum á þau þegar hann var hvítvoðungur.

Savanna tríóið var hlýlegt, prúðmannlegt og vandað – gott fyrir börn.

Savanna (nafnið er dálítið spaugilega sixtieslegt) spratt af mikilli þjóðlagabylgju sem gekk yfir Bandaríkin og heiminn upp úr 1960.

Frægir flytjendur voru meðal annars Joan Baez, Pete Seeger, Peter, Paul & Mary og Bob Dylan.

Á Íslandi höfðum við líka Þrjú á palli, Heimi og Jónas og Ríó tríóið.

Dylan entist lengst, hann sló þjóðlagamúsíkinni saman við rokkið. Margir fóru svo yfir í það sem kallaðist folk/rock í anda The Byrds og Crosby, Stills, Nash & Young.

Þjóðlagasöngvararnir sem höfðu verið vinsælir í upphafi sjöunda áratugarins gleymdust margir.

Þar á meðal Peter, Paul & Mary. Í dag var tilkynnt um andlát Mary, sem hét fullu nafni Mary Travers – var hávaxin og ljóshærð og þótti taka sig mjög vel út á sviði þegar sveitin var sett saman af Albert Grossman, þeim hinum eina sanna sem „uppgötvaði“ Dylan.

Hér er flott lag með Peter, Paul & Mary, Early Morning Rain:

[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=EAKmedsXua8]
Forrit til að skrifa Dan Brown bækur

Í Kiljunni í gærkvöldi fjölluðum við meðal annars um nýja bók Dans Brown, Síðasta táknið.

Þetta er ágæt spennusaga, en auðvitað er þetta nokkuð formúlukennt hjá hinum mikla metsöluhöfundi.

Bókin er eiginlega nákvæmlega eins uppbyggð og DaVinci lykillinn.

Þarna er hinn hreinlyndi en nokkuð ferkantaði prófessor, Robert Langdon. Þarna er hið djöfullega illmenni sem í fyrri bókinni hét Silas en heitir nú Malakh. Þarna er fornar launhelgar sem gátan snýst um. Þarna er sögusvið, fræg borg sem er full af táknum sem fæstir sjá nema prófessorinn. Og þarna eru dularfull vísindi sem eru stunduð í leynilegri rannsóknarstofu – líkt og hraðallinn í CERN í Englum og djöflum.

Jú, þetta er formúla enda hefur DaVinci lykillinn nánast getið af sér heila bókmenntagrein.

Vefurinn Slate gengur einu skrefi lengra og hefur útbúið sérstakt, gagnvirkt forrit, til að rita framhald á sögum Browns.

The Dan Brown Sequel Generator.
Agnes

Agnes Bragadóttir er einhver besti og ötulasti blaðamaður á Íslandi.

Hún fer sínar eigin leiðir og hefur sterkar skoðanir.

Hún hefur stigið á margar tær og fer í taugarnar á mörgum.

Hún vann náið með Styrmi Gunnarssyni, sem er ekki gallalaus heldur, en hefur það sér til ágætis meðal annars að hafa bent á hætturnar sem steðjuðu að Íslandi vegna fákeppni og einokunar, og vegna þess að auðmenn voru í rauninni búnir að taka völdin í landinu.

Það er sótt að Agnesi úr ýmsum áttum – nú síðast hefur hún fengið Existabræður og Baugsmenn upp á móti sér og það endurómar í vefritum eins og Herðubreið og Pressunni.

Sumir myndu reyndar telja það ígildi mikillar viðurkenningar.
Ef enginn veit hver við erum

Kristján Jónsson blaðamaður skrifar snjallan pistil í Morgunblaðið í dag.

- - -

Ef enginn veit hver við erum

Brauðsól ehf. gleypti Glaum hf. sem áður hafði selt sjálfum sér Ný svín, Þjóvá fékk Myllustein lánaðan hjá Gallsteini og langalangamma yfirsendilsins hjá Braski sf. reyndist vera aðaleigandinn, hún býr á Tortólu. Óstjórnlega er hvimleitt að sjá öll bellibrögðin sem beitt var, leynimakk, leppanir, skúffufyrirtæki. Flækjurnar sem höfðu það fyrst og fremst að markmiði að gera nær útilokað fyrir yfirvöld, fjölmiðla og allan almenning að átta sig á því hvað væri að gerast. Þyrla upp rykmekki.

Kannski tekst að draga þá verstu til ábyrgðar, nokkrir aðalhönnuðir hrunsins haga sér þó enn eins og þeir eigi Ísland. En við eigum mótleik ef réttarkerfið bregst. Við getum öll í örvæntingu gerst svindlarar og braskarar, lært klækina. Ég legg til að við, þessi sem tökum á okkur skuldaklafann svo að vesalings Jón Ásgeir og Bjarni Ármannsson þurfi ekki að líða skort, förum þá öll að skipta eins oft um nafn og kennitölur og lög leyfa, leggjumst í flakk. Þá lömum við á endanum allt kerfið, enginn veit lengur hver við erum.

Við týnumst og skuldirnar okkar með; tölvurnar hrynja; samfélagið hrynur. En það gerist líka ef réttlætið verður hunsað. Ef ekki er hægt að stöðva misnotkun á lögum þegar hákarlar eru annars vegar er ekki hægt að gera það ef hálf þjóðin fetar í fótspor þeirra. Einu sinni var Guð gagnrýndur fyrir að leggja fæð á Ísland og átt við að við værum allt of fá. Þegar nokkrir rustar í viðskiptalífinu verða jafn stórir og feitir og raun ber vitni fá stofnanir í svona litlu samfélagi ekki rönd við reist. Við sáum þetta gerast í Baugsmálunum þegar réttarkerfið gat ekki tekið á brotum sem blöstu við, kunnáttu skorti hjá dómstólunum og ekki við öðru að búast. Og málin voru þæfð og flækt út í það óendanlega af sakborningum með aðstoð rándýrra lögfræðinga. Innlendir og erlendir spunameistarar fengnir til að tryggja hagstætt almenningsálit, auka þrýstinginn. Hræða menn. Svipað sýnist manni vera í bígerð núna þegar fylgst er með gagnsókn sumra glannanna.

En af hverju gátu hérlendir peningamenn endalaust beitt aðferðum eins og sáust í svonefndum »viðskiptum« nokkurra loddara með gervipeninga? Sjaldan heyrist um slík mál í grannlöndunum. Þar stunda menn ekki þetta ósvífna kennitöluflakk, þar stofna sómakærir bankamenn ekki hundrað skúffufyrirtæki fyrir hádegi og enn fleiri eftir hádegi. Ekki veit ég hvort settar eru betri skorður við framferði af þessu tagi með lögum í Skandinavíu eða annars staðar í Evrópu. En auðvitað getur verið að það sé talið óþarft, í öðrum Evrópulöndum hafi menn almennt tamið sér ákveðið lágmarkssiðferði í viðskiptum. Og löggjafinn þar hafi vitað að almennt mætti treysta fólki í viðskiptalífinu fyrir því að skilja sjálft að ekki mætti gera allt sem ekki væri beinlínis bannað með lögum.
Launalækkanir í opinbera kerfinu

Það er vissulega dálítið kaldhæðnislegt að starfsmenn Seðlabankans skuli mótmæla launalækkunum.

Einhvern veginn finnst manni eins og þeir muni frekar ætlast til þess að aðrir taki á sig lækkuð laun.

Og það er greinilegt að í bankageiranum er mikil tregða við að lækka laun; bankamenn telja enn að störf þeirra séu óhemju mikilvægt.

En ef litið er á málið í víðara samhengi má fallast á að hugmyndir um launalækkanir séu nokkuð varasamar.

Launþegar á Íslandi hafa þegar orðið fyrir óskaplegri tekjuskerðingu í gegnum krónufall, verðbólgu og hækkun lána.

Svo er líka von á skattahækkunum.

Það er býsna hart ef laun eru líka lækkuð í krónutölu – ofan á allt þetta.

Hins vegar virðist vera lag, fólk sættir sig mestanpart við þetta án þess að mögla og samtök launamanna mótmæla ekki.

Hjá Ríkisútvarpinu þar sem ég starfa voru launalækkanir strax á síðasta ári, stuttu eftir hrun.

Launin voru lækkuð í ákveðnum þrepum, þeir sem hafa mest laun lækkuðu um nokkuð háa prósentutölu, þeir sem hafa minnst lækkuðu lítið.

Til stóð að endurskoða þetta í júní og aftur í september, en nú hefur verið tilkynnt að endurskoðuninni verði frestað.

Ef á að lækka laun á annað borð er þetta auðvitað rétta aðferðin.

Mér skilst að áformað sé að lækka laun starfsmanna stjórnarráðsins með svipuðum hætti.

Og þá beinast augun að heilbrigðisþjónustunni þar sem þarf að beita niðurskurðarhnífnum ansi hressilega.

Er nokkur önnur leið til að skera almennilega niður kostnaðinn þar en að lækka laun lækna?

Kannski eru þeir of öflugur þrýstihópur til að ríkisstjórnin þori að leggja til atlögu við þá?
Silfrið með John Perkins

Margir horfðu á heimildarmyndina Confessions of an Economic Hit Man í sjónvarpinu í gær.

Myndin er byggð á frægri bók John Perkins.

Hann var í viðtali í Silfri Egils í vetur.

Fyrri hluti viðtalsins er hér:

[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=ushMvvN8y-I]

Og seinni hlutinn hérna:

[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=dUF25wNQDHg&feature=related]
Kafkaískir stjórnarhættir

Í sumar hringdi til mín afar viðkunnanleg kona frá Bandaríkjunum, frá Nashville í Tennessee.

Við mæltum okkur mót, áttum símastefnumót, töluðum saman í meira en klukkutíma.

Ég hafði lent í fókushópi hjá Alþjóða gjaldeyrissjóðnum.

Konan var að kanna viðhorf Íslendinga til sjóðsins og starfsemi hans.

Af þessu þótti ég ráða að sjóðnum væri ekki alveg sama hvernig hann kæmi fram við Íslendinga – og liti út í augum þeirra.

Það hefur verið sagt varðandi sjóðinn að batnandi manni sé best að lifa.

Að hann hafi lært af frægum mistökum sem hann gerði til dæmis í Argentínu, Rússlandi og Suður-Kóreu.

Nú leggi hann meiri áherslu á opna og gagnsæja stjórnsýslu.

Símtalið frá Nashville efldi mig í trúnni á að þetta væri raunin – þótt ég segði reyndar við konuna viðkunnanlegu að þetta gengi ekki alveg eins vel og ég hefði vonað.

Mér þætti sjóðurinn ekki skýra plön sín vel út fyrir Íslendingum, háttsettir embættismenn hans létu ekki svo lítið að koma til Íslands og reifa málin – auk þess sem þá þegar var engin leið að skilja aðkomu sjóðsins að Icesave.

Þáttur AGS í því máli hefur ekki enn fengist skýrður með fullnægjandi hætti. Sumir segja að hann hafi verið notaður eins og Grýla; aðrir telja að hann hafi í rauninni beitt valdi sínu til að fá Íslendinga til að kyngja Icesave.

Nú hefur endurskoðun efnahagsáætlunar sjóðsins vegna Íslands tafist um hálft ár.

Líklega vegna Icesave – þótt AGS segi það aldrei berum orðum.

Eftir því sem líður á kemur í ljós að Alþjóða gjaldeyrissjóðurinn er ófær um að eiga kurteislega og málefnalega samræðu við Íslendinga. Þá á ég ekki bara við stjórnvöld, heldur almenning í landinu, fólk sem ber takmarkaða ábyrgð á hruninu – og tekur á sig Icesave byrðarnar án þess að hafa gert annað af sér en að kjósa yfir sig vanhæfa og spillta stjórnmálamenn.

Einhverjir hafa sagt að ég sé að fyllast af þjóðrembu.

En málið er auðvitað að við eigum ekki að þurfa að rýna í hvað þessi stóra alþjóðastofnun er að hugsa. Talsmenn hennar eiga að geta sagt það beint út. Við fáum ekki einu sinni að vita hvenær málefni Íslands eru tekin á dagskrá í sjóðnum.

Annars er líkt og við séum stödd í sögu eftir Kafka.

Þær snúast allar um fjarlægt og óraunverulegt yfirvald sem er falið inni í mörgum lögum af leynd. Þetta eitrar líf sögupersónanna sem eru sífellt að reyna að þóknast þessu yfirvaldi – eða forðast það – og liggja í fjarstæðukenndum pælingum um hvað yfirvaldið vilji í raun og veru.

Án þess að vita einu sinni hvort yfirvaldið er í rauninni til eða hvort það sé eintóm blekking.

Svona sér rússneskur listamaður, Sergei Vodolazkin, fyrir sér Kastalann í samnefndri skáldsögu Kafkas.
Hvað næst?

Ég fylgist ekki mikið með tískustraumum, en ég sé ekki betur en að eighties tísku bregði fyrir á götunum.

Einhvern veginn hélt maður að þetta myndi aldrei koma aftur.

Herðapúðar og hártíska áttunda áratugarins.

Spurning um að fara aftur að safna í „sítt að aftan“.
Bréf frá ABC í Kenýa

Til stuðningsaðila og vina ABC Barnahjálpar í Kenya.

Fimmtudaginn 3. september síðastliðinn sendi ég frá mér tölvupóst með kalli eftir aðstoð við starf ABC í Kenya. Við sáum fram á að geta ekki haldið starfinu áfram vegna skulda sem höfðu safnast upp vegna hins erfiða gengis krónunnar og stóðum því frammi fyrir þeim erfiða veruleika að þurfa að senda börnin í burtu af barnaheimilinu sem við starfrækjum, en þar eru nú 150 börn. Að senda þennan tölvupóst var síðasta hálmstráið í veikri von um að einhverjir sæju sér fært um að bregðast við en í ljósi hins erfiða efnahagsástands á Íslandi taldi ég ekki hægt að búast við miklu.

Mér til ólýsanlegrar gleði og mikillar undrunar þá fór þessi tölvupóstur miklu víðar en ég bjóst við. Hann var t.d. birtur á Eyjunni, margir birtu hann á facebook síðunum sínum og einnig komu skrif í Fréttablaðið og á Vísi.is okkur til stuðnings. Þetta leiddi til þess að fjöldi fólks ákvað að láta eitthvað af hendi rakna. Í lok síðustu viku var búið að leggja inn á reikninginn rétt tæpar 4 milljónir í auka framlögum. Að auki voru komin vilyrði fyrir auknum mánaðarlegum framlögum til starfsins fyrir um 300.000. krónum á mánuði. Þetta samanlagt gerir okkur ekki einungis kleift að gera upp skuldirnar heldur fjármagnar einnig matarkaup og húsleigu næstu 6 mánaða og tryggir að við munum ekki safna upp skuldum á næstunni þó að gengið sé slæmt.

Ég sagði í bréfinu að stærstu kraftaverkin gerast oft þegar útlitið er svartast og svo sannarlega fengum við kraftaverkið okkar. Það er ólýsanlega þungu fargi af okkur létt og ég hef ekki hætt að brosa síðan ég fékk fréttirnar. Ég er himinlifandi glöð yfir þessari óvæntu atburðarás. Mig langar því að nota tækifærið og þakka öllum sem gáfu fyrir gjafmildina og fyrir að láta sér annt um líf fátækra barna í fjarlægu landi. Fyrir okkur er þetta stórkostlegt kraftaverk og algerlega ófyrirséð í kreppunni sem ríkir á Íslandi. Innilegar þakkir fyrir hlýhuginn og stuðninginn.

Bestu kveðjur,

Þórunn Helgadóttir

Framkvæmdastjóri ABC Barnahjálpar í Kenya.

(innskot eh: Fyrir þá sem vilja hjálpa þá er reikningsnúmerið fyrir 344-13-44005, kt. 690688-1589)
Ný bók Dans Brown í Kiljunni

Í Kiljunni í kvöld fjöllum við um nýútkomna bók Dans Brown sem nefnist The Lost Symbol eða Týnda táknið.

Bókin kom út á mánudagskvöldið klukkan 23.01 og hvíldi leynd yfir henni þangað til. Brown er höfundur Da Vinci lykilsins, mestu metsölubókar seinni tíma, og hefur nýrrar bókar eftir hann verið beðið með eftirvæntingu.

Sérstakur gestur í þættinum er færeyska skáldið Jóanes Nielsen. Hann var sjómaður og verkamaður framan af ævi en helgaði sig síðan skáldskapnum. Sumir segja að hann sé eitt fremsta skáld Norðurlandanna.

Annar gestur er kvæða- og rímnamaðurinn Steindór Andersen. Hann kemur í þáttinn í tilefni af áttatíu ára afmæli Kvæðamannafélagsins Iðunnar.

Við fjöllum einnig um nýja teiknimyndasögu Hugleiks Dagssonar um Eineygða kisa, en Bragi segir frá kynnum sínum af frægu fólki.

Jóanes Nielsen, færeyska stórskáldið.
Á mörkum hins raunverulega

Vendingarnar sem fara fram í rústum viðskiptalífsins verða stöðugt óvæntari – og bíræfnari.

DV skýrir frá því í dag að Bakkabræðurnir, Ágúst og Lýður, hafi fengið lán frá Exista til að kaupa Bakkavör út úr Exista.

Exista skuldar að því talið er um 255 milljarða króna.

Við erum að komast út að mörkum hins raunverulega.
Hroki AGS í garð Íslendinga magnast enn

Alþjóða gjaldeyrissjóðurinn virðist vera algjörlega ófær um að eiga almennileg, hreinskiptin eða kurteisleg samskipti við Íslendinga.

Það er sífellt verið að fresta endurskoðun áætlunar sjóðsins – hún hefur nú færst aftur um hálft ár.

Líklega er það vegna Icesave deilunnar, en ekki geta stjórnendur sjóðsins sagt það beint út.

Hins vegar birtist aðstoðarframkvæmdastjóri sjóðsins í viðtali í danska sjónvarpinu með Hvíta húsið í bakgrunni og ræðir þar fjálglega um Ísland – á dönsku.

Eins og sjá má í þessari frétt.