arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Fleira fólk á Stjórnlagaþing

Jónas Kristjánsson býður sig fram til stjórnlagaþings. Hann erf flottur kandídat þar. Krítískur, hefur skrifað fullt um stjórnarskrármál, gjörþekkir íslenska kerfið, algjörlega óhræddur.

Ég nefndi Pawel Bartoszek í pistli hér um daginn sem góðan fulltrúa á þingið. Mér skilst að hann sé að íhuga að taka slaginn.

Sem og Elías Pétursson jarðverktaki – hann er góður fulltrúi eigenda smáfyrirtækja.

Ýmsir voru nefndir hér í umræðum um daginn: Kristín Vala Ragnarsdóttir, Soffía Sigurðardóttir, Ómar Ragnarsson, Lára Hanna Einarsdóttir, Herdís Egilsdóttir.

Það er fullt af góðu fólki sem kemur til greina. Um að gera að koma því af stað.
Mestu fólksflutningar sögunnar

Einhverjir mestu þjóðflutningar sögunnar áttu sér stað í Bandaríkjunum á tuttugustu öld. Það var þegar blökkumenn sem einkum bjuggu í suðrinu fluttu í borgir norðursins: New York, Detroit, Chicago.

En þetta er ósköp smátt miðað við það sem gerist í Kína. Það eru þjóðflutningar sem toppa allt.

Á tíma Maós bjuggu 90 prósent Kínverja í sveitum. Þetta hlutfall hefur algjörlega snúist við og nú er þróunin að verða sú að fleiri Kínverjar búa í borgum en sveitum. Talið er að innan fárra áratuga verði hlutfallið 70 á móti 30 prósent. Kínverjar eru nú 1,3 milljarðar.

Þetta skapar gríðarlegt álag á borgir eins og Shanghai þar sem verið er að reisa endalausa íbúðaturna. Hættan á umhverfisspjöllum er hrikaleg.

Um daginn horfði ég á heimildarmynd í sjónvarpinu þar sem var meðal annars fjallað um hina svokölluðu Þriggja gljúfra stíflu í Yangtze-fljóti.

Til að byggja stífluna þurfti að reka á brott milljón manns. Allmargar smáborgir voru yfirgefnar, íbúunum var greitt fyrir að rífa þær til grunna. Og svo flyst fólkið burt til borganna.

Shanghai eins og hún gæti litið út eftir ekki svo mörg ár.
Af anarkistum

Hannes Hólmsteinn Gissurarson skrifar oft undir eigin nafni, en núorðið skrifar hann oftar undir nafninu AMX fuglahvísl eða undir nafninu Skafti Harðarson. Þetta eru hans noms de plume.

Yfirleitt nennir maður ekki að eyða orðum á það sem Hannes skrifar undir dulnefni, það er einhvern veginn svo langt fyrir utan allan þjófabálk.

En nú fann ég eitt lítið atriði sem mér finnst nógu skemmtilegt til að gera athugasemd við.

Hannes segir í nýjustu AMX grein sinni að ég skilji ekki anarkista, enda hafi ég ekki lesið bókina The Secret Agent eftir Joseph Conrad. Hana las ég reyndar um tvítugt, þegar ég var með mikla dellu fyrir þessum rithöfundi.

En það skiptir ekki máli. Ég sagði í pistli að anarkistar væru yfirleitt nokkuð meinlausir. Hannes tínir til tvö pólitísk morð á 19. öld til að sýna að svo sé ekki.

En staðreyndin er samt sú að anarkistar hafa aldrei átt ríki þar sem þeir geta kúgað fólk eða drepið líkt og nasistar, fasistar og kommúnistar. Yfirleitt er frekar svo að anarkistar hafa orðið fyrir barðinu á ofbeldi og kúgun.

Og svo má reyndar benda á að anarkistar hafa á ýmsan hátt haft rétt fyrir sér hin síðari ár. Anarkistar voru mjög fyrirferðarmiklir í mótmælunum miklu gegn alþjóðavæðingunni sem náðu hámarki í Seattle 1999. Þeir bentu meðal annars á að alþjóðavæðingunni fylgdu umhverfisspjöll og taumlaust ofríki fjármagnsins.

Reyndust hafa býsna rétt fyrir sér.

Og svo til að það fljóti með – fyrirhugað tilræði Verlocs í The Secret Agent misheppnast hrapallega, hann er heldur ekki eiginlegur anarkisti heldur flugumaður, það sem kallast agent provocateur.
Ásetningur að koma þjóðinni í þessa stöðu?

Lesandi síðunnar sendi þennan pistil.

- - -

Ég var að lesa skýrslu um afleiðingar hækkunar veðhlutfalls húsnæðislána frá 2004(hana er hægt að nálgast á vef Seðlabankans). Skýrslan er frá Seðlabankanum til félagsmálaráðherra sem þá var Framsóknarmaður. Í henni stendur meðal annars:

„Að lokum gerir hækkun markaðsverðs húsnæðis einstaklingum kleift að nýta eigið fé í húsnæði til að auka einkaneyslu með aukinni skuldsetningu (e. Equity withdrawal). Á móti kemur að einstaklingar sem eru að kaupa sitt fyrsta húsnæði standa frammi fyrir hærra kaupverði og greiðslum af hærri lánum sem rýrir neyslumöguleika þeirra.“ (Húsn.skýrsla, bls. 62)

„Til skemmri tíma hefur þetta í för með sér bætt aðgengi að lánsfé sem eykur eftirspurn eftir húsnæði og hækkun húsnæðisverðs. … sem hvetur til aukinnar húsnæðisfjárfestingar og leiðir þar með til hækkunar fjárfestingarhlutfallsins. Eftir nokkurra ára skeið snúast þessi áhrif við þar sem aukin lántaka leiðir til hækkunar skulda og aukinnar greiðslubyrði, sem dregur úr eftirspurn eftir húsnæði að öðru óbreyttu.“ (Húsn.skýrsla, bls. 65)

„Megin niðurstaða þessara útreikning er að fyrirhugaðar breytingar á fyrirkomulagi íbúðalána séu til þess fallnar að auka á þenslu í hagkerfinu þegar síst skyldi, þ.e. einmitt þegar stóriðjuframkvæmdir standa sem hæst. Verðbólguþrýstingur mun því aukast í kjölfarið, og Seðlabankanum er skylt að bregðast við því.“ (Húsn.skýrsla, bls. 70)

„Þar að auki eru langtímaáhrif kerfisbreytinganna þau að skuldsetning íslenskra heimila eykst sem veldur því að hagkerfið endar á lægra neysluferli en ella. Þetta veldur áhyggjum í ljósi þess að skuldsetning íslenskra heimila er þegar orðin mjög há í sögulegu og alþjóðlegu samhengi.“ (Húsn.skýrsla, bls. 71)

„Fyrir rúmum áratug gengu fjármálakreppur yfir í Evrópu og Norður-Ameríku. Ein helsta ástæðan fyrir þessum vandræðum var sú að fasteignaverð lækkaði svo mikið að veð dugðu ekki fyrir skuldum. Þetta náði ekki til Íslands að ráði, enda eignir ekki orðnar mjög hátt veðsettar.“ (Húsn.skýrsla, bls. 72)

Stjórnmálamenn vissu um afleiðingarnar og því hlýtur það að hafa verið hreinn ásetningur þeirra að koma þjóðini í þessa stöðu!
Nóbelskandídatar

Nóbelsverðlaunin í bókmenntum verða veitt á fimmtudaginn.

Breska veðmálafyrirtækið Ladbrookes birtir lista yfir þá sem eru taldir líklegastir til að vinna og líkurnar á því að þeir hreppi hnossið.

Efstur þetta árið er Kenýamaðurinn Ngugi wa Thiongo, sem var gestur á Bókmenntahátíð hér í fyrra og kom þá í Kiljuna. Líkurnar á að hann fái verðlaunin eru taldar 1/3, hvorki meira né minna.

Rétt fyrir neðan hann eru höfundarnir Cormac McCarthy (6/1(, Haruki Murakami (7/1)og Tomas Tranströmer (9/1).

Og svo eru neðar á listanum höfundar eins og Ko Un, Thomas Pynchon, Alice Munro, Claudio Magris, E.L. Doctorow, Amos Oz, Don deLillo, Maya Angelou, Michel Tournier, Vaclav Havel, Peter Handke.

Milan Kundara er með líkurnar 45/1 – það er ekki mjög hátt – og Ismail Kadare með 66/1.. En þá er þess að gæta að Ladbrookes er vanara að veðja á íþróttir en bókmenntir og að líkurnar á að sigurvegarinn frá því í fyrra, Herta Müller, fengi verðlaunin voru 50/1 hjá fyrirtækinu.
Lattedrykkja og pólitík

Einhver náungi sem skrifar stundum athugasemdir hér á vefinn fór að tala um lattedrekkandi fólk.

Ég fór að velta þessu fyrir mér, hvort það væri pólitísk afstaða að drekka latte.

Þessi drykkur er upprunninn á Ítalíu þar sem drykkja espressokaffis varð vinsæl eftir stríðið. Þessi aðferð var fundin upp árið 1901.

Hún barst svo út um alla veröld, kom til Íslands við stofnun Mokkakaffis á Skólavörðustíg en einnig var um tíma starfandi Espressobar í húsi sem nefndist Uppsalir í Aðalstræti.

Í raun má segja að lattedrykkjan þróist í gegnum Ameríku – þess er reyndar að gæta að einkum í Frakklandi drekka menn á morgnana Café au lait, kaffi með stórum skammti af flóaðri mjólk.

En það er í Ameríku að lattestaðirnir breiðast út – þá fyrst og fremst Starbuck's. Þá er eins og geri vart við sig óseðjandi mjólkurþörf, því í raun er latte ekki annað en mjólk með smá kaffidreitli út í.

Þessi tíska breiðist svo til Bretlands þar sem er starfandi fjöldi slíkra staða – og svo til Íslands. Í Miðjarðarhafslöndum eru færri svona staðir enda ekki siður að nota svo mikla mjólk út í kaffi. Það gerir menn þreytta og slappa í hitanum.

Nú er á Íslandi ótrúlegur fjöldi lattestaða. Þar er fyrst að nefna keðjurnar Kaffitár og Te & kaffi. Latte er hægt að fá í nánast hverju einasta plássi á Íslandi. Sjómaður skrifaði mér og sagði að það væri hægt að fá latte á togara þar sem hann hefur skipsrúm.

Það er semsagt ótölulegur fjöldi Íslendinga sem drekkur latte – það hlýtur að vera til að standa undir allri þessari starfsemi. Í Ameríku er Starbuck's eitt helsta bólvirki kapítalismans. Og þá má spyrja hvaða pólitísk afstaða felst í því að drekka latte (sumir hafa reyndar græjur til að búa til latte heima hjá sér) og hvort hún er önnur en pólitík þeirra sem hella upp á með gamla laginu og nota Kaaber eða Bragakaffi.

Eða er Bragakaffi ekki ennþá framleitt?
Pressan, Exista og Salt

Það hafa verið uppi vangaveltur á hvaða forsendum vefurinn Pressan er rekinn.

Ég verð að viðurkenna að hér á Eyjunni hafa menn pælt í þessu: Hjá Eyjunni eru að ég held tvö stöðugildi, meðan fjöldi manns vinnur á Pressunni. Það er nefnilega töff bransi að halda úti vefriti. Tekjumöguleikar eru frekar litlir.

Nú skýrir Viðskiptablaðið frá því hverjir eru hinir raunverulegu eigendur Pressunnar. Það eru VÍS (semsagt Existabræður Lýður og Ágúst Guðmundssynir) og Salt Investments (Róbert Wessman) auk Björns Inga Hrafnssonar.

Í fréttinni kemur einnig fram að Pressan hafi tapað 30 milljón krónum á síðasta ári.
Lygamælir

Við vorum að horfa á fréttirnar í gærkvöldi, þar sem var sýnt frá ræðum á Alþingi.

Kára varð starsýnt á sjónvarpið og svo spurði hann:

„Er þetta lygamælir?“

Það var þá rauða og græna ljósið sem logar í ræðustól þingsins. Kári hefur reyndar lengi verið að velta fyrir sér gagnsemi lygamæla og hvernig þeir virka – og þá ekki endilega í tengslum við stjórnmál.

Þannig að það er líklegt að honum hafi sýnst þetta vera þægileg útfærsla á þessum gagnlega búnaði.

Einfaldlega rautt ljós sem fer að blikka.
Gunnar Tómasson: Skuldavandi heimilanna

Gunnar Tómasson hagfræðingur sendir þessar línur:

- - -

Skuldavandi heimilanna krefst skilvirkra aðgerða stjórnvalda.

Í október 2008 brugðust stjórnvöld við skjótt og tryggðu allar innstæður í bankakerfinu að fullu.

Án tillits til þess hvernig þær voru til komnar.

Sparifé almennra borgara var þannig lagt að jöfnu við „sparifé” fjárglæframanna.

Nú er ljóst að rausn stjórnvalda í garð innstæðueigenda í október 2008 var misráðin.

Eignarréttarákvæði Stjórnarskrár Íslands stendur ekki í vegi fyrir skattlagningu eigna í almannaþágu.

Því má leysa skuldavanda íslenzkra heimila með einu pennastriki.

Ég geri það að tillögu minni að hækkun höfuðstóls allra verðtryggðra og gengisbundinna lána eftir t.d. mitt ár 2008 verði látin ganga til baka.

Og innstæður umfram ákveðið hámark – t.d. 10 milljónir – verði skattlagðar til að bæta lánveitendum eignaskerðingu þeirra.

Virðingarfyllst,

Gunnar Tómasson, hagfræðingur
Fjölskyldufólk og fasistar

Það eru óhrein öfl á ferli meðal mótmælenda á Austurvelli. Það er reyndar eins og gengur í svona mótmælum, það gleymist varla að í Búsáhaldabyltingunni var nokkur hópur sem kom á vettvang til að komast í ofbeldi. Það setti ljótan svip á Búsáhaldabyltinguna og var ekki slegið striki yfir það fyrr en mótmælendur tóku sér stöðu og beinlínis vörðu lögregluna fyrir árásum.

Ég sá fána með mynd kommúnistans Che Guevara á lofti – vitleysingar sem veifa merki hans ættu að kynna sér aðeins sögu kúbversku byltingarinnar. Og svo sér maður myndir þar sem sjást hakakrossfáni og fáni með merki nýnasista. Þetta virðist heldur ekki vera einsdæmi, ef marka má ljósmynd sem birtist á vef Eiríks Arnar Norðdahl. Þarna er semsagt á seyði fólk sem gælir við nasisma og fasisma.

Í raun væri mótmælendum sæmst að reyna að koma því burt, rétt eins og þegar tekið var á ofbeldisfólkinu í Búsáhaldabyltingunni. Þar mættu mótmælendur með appelsínugula liti til að lýsa vanþóknun á ofbeldi.

Þarna er lika hópur anarkista með svarta fána. Það er vinsælt að hafa horn í síðu anarkista og tala um að þeir efni til óláta, en þess eru fá dæmi í sögunni að þeir hafi unnið stórkostlegt tjón – og í raun síst hægt að amast við þeim.

Grein Eiríks er annars nokkuð skarpleg. Hann slær aðeins á talið um að þarna hafi verið „venjulegt fjölskyldufólk“. Því hvað er venjulegt fjölskyldufólk? Eiríkur skrifar:

„ Annað finnst mér sýnu alvarlegra teikn í kringum þessi mótmæli – en það er þetta eilífa sífur um „fjölskyldufólk“ og „venjulegt fólk“ – því þar er einmitt komin ljóslifandi orðræða hins evrópska samtímafasisma. Nasistum var meira að segja tíðrætt um þetta – að þeir væru fulltrúi venjulegs fólks gagnvart útlenskum áhrifum, síonismanum, bolsévismanum, spilltum pólitíkusum, kapítalistum og elítunni. Og þannig er það ennþá – nema búið er að skipta út síonismanum fyrir íslamófasismann og bolsévismanum fyrir vinstrimenn almennt (og þá oft krata). Og þessi orðræða grasserar í kringum alla hægripopúlistaflokka í Evrópu – frá Front National til Sverigedemokraterna, frá Jobbik til Perussuomalaiset.

Stærstur hluti fólks er venjulegt fjölskyldufólk. „Byltingarsinnaði kommúnistinn“ Viðar Þorsteinsson er fjölskyldufólk. Anarkistinn Siggi Pönk er venjulegt fólk. Iðjuleysingjar eiga bæði börn og foreldra, systkini, frænkur og frændur og mæta í fermingarveislur. Meira að segja nýnasistarnir eru venjulegt fjölskyldufólk. Jóhanna Sigurðardóttir er venjulegt fjölskyldufólk.

Að halda því fram að einn hópur fólks tilheyri hinu venjulega og eigi sér fjölskyldu er negasjón á því að aðrir tilheyri hinu venjulega og eigi sér fjölskyldu – aðrir eru þá óvenjulegt utangarðsfólk (sem hefur þá annað hvort hafnað fjölskyldum sínum eða verið hafnað af fjölskyldum sínum). Þetta er málfar útskúfunar – málfar þeirra sem skipta heiminum upp í „okkur“, „ykkur“ og „þau“. Og það er bæði lævísara og hættulegra en bavíanar með hakakrossa.“
Hverjir voru að mótmæla?

Það er deilt um hverjir hafi verið að mótmæla við Alþingishúsið í kvöld. Eiginlega makalaust að sjá hversu margir vilja eigna sér þetta fólk.

Maður sér að ýmsir stuðningsmenn ríkisstjórnarinnar eru móðgaðir – þeir tala um að bílastæði í Miðbænum hafi verið full af jeppum, þetta hafi semsagt verið jeppalið sem var að mótmæla.

Svo komu einhverjir auga á merki nýnasista í fjöldanum og líka á hakakross. Það er vissulega ógeðslegt. Aðrir veifuðu fána með mynd Che Guevara. Það er aldeilis fín fyrirmynd.

Ég held samt að Steingrímur Sævarr Ólafsson, ritstjóri Pressunnar, eigi metið í túlkunum þegar hann skrifar:

„Fjöldinn einn og sér ætti að vera áhyggjuefni fyrir hvaða ríkisstjórn sem er. Ekki síst ríkisstjórn sem komst til valda eftir fjöldamótmæli. Það var búsáhaldabyltingin en þetta var annars konar bylting. Því það var annað sem ætti að vera áhyggjuefni fyrir Jóhönnu Sigurðardóttur, forsætisráðherra og Steingrím J. Sigfússon, fjármálaráðherra. Þetta voru ekki háskólanemar, anarkistar og iðjuleysingjar, hvað þá byltingarsinnaðir kommúnistar. Nei, þetta var fjölskyldufólk.

Þetta var fjölskyldufólk, sumir með börn, aðrir sem eiga líklega uppkomin börn. Þetta voru ráðsettir einstaklingar, millistéttin. Þetta var hinn hefðbundni Íslendingur, þetta var vísitölufjölskyldan, fólkið sem kaupir áskrift að Stöð 2, finnst Spaugstofan skemmtileg og er spennt yfir Útsvari og man hvernig Ísland var áður en bjórinn var leyfður. Þetta var fólk sem er seinþreytt til vandræða, fólkið sem á Lazy-Boy stólana, sem á fjölskyldupassa í Fjölskyldu- og Húsdýragarðinn, á hvorki jeppa né smábíl heldur station-bíl, borgar skattana og hlustar á hádegisfréttir Ríkisútvarpsins. Þetta var „venjulegt fólk“! Hinn almenni borgari, ekki óróaseggurinn, skemmdarvargurinn, uppreisnarmaðurinn sem stjórnmálamenn geta kennt um ófrið í miðborginni. En auðvitað voru þeir þarna líka.„
Tímasprengja springur

Skuldavandi heimilanna hefur verið tifandi tímasprengja.

Það hafa allir séð hana og heyrt í henni. Ég held að ekkert mál hafi verið meira rætt í þætti mínum síðasta árið.

En ríkisstjórnin sem lofaði að slá „skjaldborg“ um heimilin hafa stöðugt hummað þetta vandamál fram af sér í staðinn fyrir að mæta því með einurð og festu. Hún hefur látið duga smáskammtalækningar.

Nú springur sprengjan. Það eru þúsundir manna á Austurvelli nú þegar þessi orð eru skrifuð. Það er barið á bumbur og eldar loga. Líklega halda mótmælaaðgerðir áfram næstu daga.

Orð stjórnmálamannana sem eru fyrir innan hafa holan róm. Jóhanna talaði um samgöngumiðstöð í Reykjavík. Bjarni Ben reyndi að stilla sér fremst í flokk mótmælenda.

Annar flokkurinn í síðustu ríkisstjórn panikkeraði þegar mótmælendur mættu á félagsfund hjá honum í Þjóðleikhúskjallaranum. Þá féll ríkisstjórn Geirs Haarde. Það er spurning hvort ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur sé að fara sömu leið. Það er ekki líklegt að hún verði syrgð mikið.

En það er líka hægt að gera hlutina öðruvísi. Hlusta á fólkið fyrir utan. Þingheimur á að geta smíðað frumvarp um skuldaafskriftir á fáum dögum. Það gæti orðið að lögum í vikulok. Væntanlega með 63 samhljóða atkvæðum,
Pólitísk krísa

Ein krafan sem maður heyrir í tengslum við mótmælin í kvöld er að forsetinn rjúfi þing og skipi þjóðstjórn eða utanþingsstjórn. Þetta er til marks um hina pólitísku krísu sem er í landinu.

Það hefur einu sinni áður setið utanþingsstjórn á Íslandi. Það var á stríðsárunum, frá 1942 til 1944, þegar stjórnmálaflokkarnir gátu ekki komið sér saman um ríkisstjórn. Þá tók Sveinn Björnsson, sem var ríkisstjóri Íslands, sig til og skipaði ríkisstjórn.

Þetta þótti afar vond stjórn, var kölluð Coca-Cola stjórnin, í hópi ráðherra hennar voru spilltir einstaklingar.

Nú er staðan sú að hér situr ríkisstjórn, löglega kjörin, og nýtur þingmeirihluta. Það væri algjörlega fordæmalaust ef forsetinn setti ríkisstjórnina af – skipaði nýja stjórn eða boðaði til kosninga. Það myndi nánast jafngilda afnámi þingræðisins. Í versta falli er þetta ósk um fasistastjórn. Þegar traust hrynur í samfélagi er hætt við að slíkir straumar láti á sér kræla.

Stjórnmálaflokkarnir hafa staðið sig einstaklega illa og eru frámunalega ótrúverðugir. Það er eins og þeir geti ekki losnað undan karpinu og flokkadráttunum sem einkenna stjórnmálin hér. Umræður í þinginu eru eins og kappleikur. Það væri óskandi að stjórnlagaþing gæti orðið einhvers konar nýtt upphaf, þar sem óháðir Íslandingar geta lagt línurnar um hvernig landinu skuli stjórnað í framtíðinni og hvaða gildi skuli höfð í heiðri.

Annar vandi er hversu hagsmunaaðilar hafa mikil ítök í stjórnmálalífinu. Ein helstu mistök þessarar ríkistjórnar eru máski hvað hún er alltaf að reyna að semja við frekustu hagsmunahópana í stað þess einfaldlega að standa og falla með stefnunni sem var sett í upphafi. Hins vegar er spurning hvernig einstaklingar sem yrðu valdir til að stjórna landinu – til dæmis af forseta Íslands – myndu geta staðist þennan þrýsting, og hvort þeir yrðu ekki rúnir trausti eftir stuttan tíma, ekki síður en stjórnmálamennirnir. Eða hvernig myndi slíkri sjórn ganga að eiga við til dæmis bankaauðvaldið, LÍÚ og lífeyrissjóðina?

Helgi Seljan vinur minn stingur upp á því á Facebook að ríkisstjórnin og Alþingi gangi einfaldlega út til mótmælenda í kvöld í stað þess að loka sig bak við stálgirðingu. Að menn sleppi einfaldlega hinni hefðbundnu dagskrá sem hefst með stefnuræðu forsætisráðherra og heldur svo yfirleitt áfram með heldur slöppu pólitísku þrasi.

Að þau gangi út, tali við fólk, hlusti á hvað það hefur að segja, taki kannski með sér skrifblokkir og skrifi niður það sem fólk hefur að segja.

Og taki svo nótis af því í öllum sínum verkum á komandi vetri.
Heill og heiður landsins

Ég leyfi mér að stela þessum Fésbókarstatus frá Páli Valssyni, höfundi ævisögu Jónasar Hallgímssonar skálds.

„Páli…. sýnist sem Alþingi eigi aðeins einn kost í stöðunni: að láta strax af hefðbundnu flokkskarpi og ódýru lýðskrumi en sýna ábyrgð með uppbyggilegri orðræðu og samstöðu er hafi heill og heiður landsins að markmiði. Á þetta hlutverk Alþingis benti einn helsti höfundur þess:

„‘Óskandi væri Íslendingar færu að sjá að það er aumt líf og vesælt að sitja sinn í hverju horni og hugsa um ekkert nema sjálfan sig og slíta svo sundur félag sitt og skipta sundur afli sínu í svo marga parta sem orðið getur – í stað þess að halda saman og draga allir einn taum og hugsa fyrst og fremst um heiður og velgengni landsins sem öllum góðum Íslendingum ætti þó að vera í fyrirrúmi“ Jónas Hallgrímsson. 1835.
Elíta gærdagsins mótmælir

Þegar ég var lítill þvældist ég víða um Reykjavík, gangandi eða á hjóli.

Ég man til dæmis eftir því að hafa verið á Austurvelli á árunum 1967 til 1968. Þá voru oft mjög fjölmenn mótmæli og mönnum heitt i hamsi. Það var kreppa á Íslandi vegna aflabrests – og kannski líka að sumu leyti vegna óstjórnar. Þetta var ekki krepputími annars staðar í heiminum. Íslenska hagkerfið stóð á slíkum brauðfótum að þegar síldveiðar brugðust, meðal annars vegna rányrkju, fór allt í kalda kol.

Ég man eftir því að hafa horft á mótmælendur gera aðsúg að bíl forsætisráðherra þess tíma, Bjarna Benediktssonar.

Ég hef ekki verið nema svona átta ára og fannst þetta merkilegt.

Ég get ímyndað mér hvernig hefur verið skrifað um þetta í Morgunblaðinu. Það er sjálfsagt hægt að finna það á Tímarit.is – ég hef ekki lært að nota þann vef.

En elíta gærdagsins slæst í hóp með mótmælendum dagsins í dag.

Ég tók eftir þessari bloggfærslu þar sem er staðhæft að Styrmir Gunnarsson sé farinn að hvetja fólk til að fara og mótmæla.
Þriðji flokkurinn: Óháða miðjan

Thomas L. Friedman skrifar í New York Times um möguleikana á að nýr flokkur, þriðji flokkurinn, verði til í Bandaríkjunum, óháður hagsmunatengslum og kreddum Repúblikana og Deómkrata.

Greinin nefnist Third Party Rising. Í henni segir meðal annars:

„We basically have two bankrupt parties bankrupting the country,” said the Stanford University political scientist Larry Diamond. Indeed, our two-party system is ossified; it lacks integrity and creativity and any sense of courage or high-aspiration in confronting our problems. […] We have to rip open this two-party duopoly and have it challenged by a serious third party that will talk about education reform, without worrying about offending unions; financial reform, without worrying about losing donations from Wall Street; corporate tax reductions to stimulate jobs, without worrying about offending the far left; energy and climate reform, without worrying about offending the far right and coal-state Democrats; and proper health care reform, without worrying about offending insurers and drug companies. “If competition is good for our economy,” asks Diamond, “why isnt it good for our politics?” We need a third party on the stage of the next presidential debate to look Americans in the eye and say: “These two parties are lying to you. They cant tell you the truth because they are each trapped in decades of special interests. I am not going to tell you what you want to hear. I am going to tell you what you need to hear if we want to be the worlds leaders, not the new Romans.”
Eggjakast

Það er sagt að öll egg hafi klárast í 10/11 á föstudag. Nú er verslunin vel birg af eggjum fyrir mótmælin í kvöld – eða það segir í frétt á mbl.is.

Það læra börnin sem fyrir þeim er haft.

Við Kári og vinur hans gengum framhjá Alþingishúsinu á laugardaginn.

Kári sagði:

„Mig langar að kasta eggi í Alþingi.“

Ég spurði af hverju.

„Til að mótmæla tölvubanninu sem þú settir mig í.“
4. október

Þetta myndband er á YouTube – auglýsing fyrir mótmælaaðgerðir við Alþingishúsið í kvöld.

[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=iyli-ofED_w&feature=player]
Spenna í lofti

Í kvöld flytur forsætisráðherra stefnuræðu sína á Alþingi og síðan verða umræður um hana. Það hefur verið boðað til mótmæla fyrir utan þinghúsið. Líklegt er að þau verði fjölmenn – og hávær. Vonandi þó ekki svo að ekki heyrist í þingmönnum – það væri ágætt að vita hvort þeir hefðu tekið eitthvert mark á hræringunum í samfélaginu undanfarna daga.

Má kannski búast við því að Jóhanna Sigurðardóttir boði aðgerðir til að hjálpa skuldugum heimilum og fyrirtækjum – og þá vonandi aðgerðir sem duga og taka ekki aðallega mið af fjármálafyrirtækjunum.

Ef ekkert slíkt er í boði, þá er hætt við að ræða hennar falli í grýttan jarðveg.

Og að Sjálfstæðismenn tali um eitthvað annað en landsdóminn og hvað þeir eru í mikilli fýlu yfir honum.

Og að þeir þingmenn sem taka til máls tali ekki í eintómum klisjum.