arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
J. Edgar

Ég fór í gær að sjá myndina um J. Edgar Hoover. Hún er að mörgu leyti áhugaverð.

Hann var skrítin skrúfa þessi karl – virðist hafa haft ofur-skipulagsgáfu og djúpa þörf fyrir að flokka, en um leið var hann vænisjúkur, hefnigjarn og hégómlegur.

Hann var mömmudrengur og skápahommi – giftist aldrei.

Yfirleitt er talað frekar illa um Hoover, en myndin nær að gera honum sannferðug skil. Þetta er ekki einföld saga.

Þegar hann hefur feril sinn er í raun tómarúm í bandaríska löggæslukerfinu. Löggæslan var í höndum einstakra ríkja – til að þétta raðir alríkisins þurfti að koma á fót lögregluliði sem næði yfir allt landið. Þetta útheimti mikla skipulagningu og útsjónarsemi – andstaðan við að stækka ríkið var mikil. En Hoover náði að byggja upp miðstýrt lögregluvald í landi þar sem höfðu verið miklar gloppur í löggæslukerfinu. Það var nauðsynlegt til að búa til heillegt ríki úr þeim hrærigraut sem Bandaríkin voru.

Þessu valdi var beitt gegn glæpamönnum sem voru mjög umsvifamiklir í kreppunni – en því var líka beitt gegn þeim sem Hoover áleit að væru óvinir ríkisins, róttæklingum og kommúnistum.

Hoover þjónaði undir átta forsetum – og hann átti leyniskjöl um þá flesta. Það er stórkostleg sena í myndinni þegar einkaritari hans er að eyða skjölum í kapp við tímann að honum látnum. Undireins og fréttist af andlátinu rjúka menn Nixons forseta til og reyna að ná skjölunum á sitt vald. Þetta er sannsögulegt. Nixon náði þó litlu nema einhvers konar efnisyfirliti – sem gefur til kynna hvað var í skjölunum.

Það læðist að manni sá grunur að Hoover hefði getað starfað í hvaða þjóðfélagskerfi sem er. Hann er sömu tegundar og Fouché, lögreglustjóri Napóleons, og Erich Mielke, maðurinn á bak við Stasi – hann hefði getað þjónað hvaða yfirvaldi sem er og orðið miðpunkturinn í því vegna skipulagshæfileika sinna og óbilgirni.
Að syngja með rassinum

Það er mikið lof borið á framgöngu söngkonunnar Madonnu í hálfleik á Superbowl. Vissulega er Madonna flinkur skemmtikraftur, þótt afar fá lög eftir hana séu minnistæð. Þetta eru of veikar tónsmíðar til þess.

Það skiptir þó ekki máli, hjá Madonnu er það showið sem skiptir máli. Hæfileikarnir liggja fremur á sviði almannatengsla en tónlistar.

Madonna er upphafskona þeirrar stefnu sem ég kalla að syngja með rassinum.

Fjölmargar söngk0nur hafa fylgt í kjölfarið: Nýlegir fulltrúar eru Beyoncé, Rihanna og Britney Spears.

Þetta felur í sér að helst sé ekki hægt að syngja lag nema með því að vera í korseletti eða brjóstahaldi að ofan og netsokkabuxum að neðan – helst í g-streng.

Dillandi rassinum út í eitt.

Ég er ekki viss um að þetta sé góð þróun – ég get ekki trúað öðru en að mörgum þyki þetta leiðigjarnt og staðlað.

Hvar eru Ella Fitzgerald og Aretha Franklin, nú eða Janis Joplin – jú, við höfum söngkonuna Adele.

En hún er sögð vera alltof feit af tískulöggunum – og syngur með munninum en ekki rassinum. Hefur reyndar alvöru rödd.
Tveir flokkar með ágæta möguleika

Í dag heldur Lilja Mósesdóttir blaðamannafund og kynnir nýjan stjórnmálaflokk sinn. Samstaða virðist eiga að vera nafn hans.

Það verður forvitnilegt að sjá hverjir verða í liði með Lilju.

Nú um helgina var svo flokkur Guðmundar Steingrímssonar og Heiðu Kristínar stofnaður – hann nefnist Björt framtíð.

Það verður ábyggilega mikið ataast í þessum flokkum í fjölmiðlum og á netinu. Það eiga eftir að heyrast fullyrðingar um að þeir standi ekki fyrir neitt og séu hvergi í hinu pólitíska litrófi.

En þá er hægt að rifja upp að íslenskir stjórnmálaflokkar eru þekktir fyrir annað en stefnufestu eða traustan hugmyndagrundvöll.

Staðreyndin er samt sú að báðir flokkarnir eiga góða möguleika ef rétt er haldið á spilunum, kannski fá þeir ekki fjöldafylgi, en þeir geta gert stórt strik í reikninginn fyrir gömlu flokkana í þingkosningum og þegar kemur að því að mynda ríkisstjórnir.

Eða er ekki von á óvæntum uppákomum þegar traustið á Alþingi er 14 prósent og meirihluti kjósenda gefur sig ekki upp í skoðanakönnunum? Þurfa gömlu flokkarnir kannski að fara að snúa bökum saman til að verja stöðu sína og hið gamalþekkta pólitíska landslag?
Marinó: Raunverulegt tap sjóðanna

Gylfi Arnbjörnsson, forseti ASÍ, sagði í dag að lífeyrissjóðirnir hefðu bara tapað 8 milljörðum króna.

Marinó Gunnar Njálsson skoðar tölurnar og kemst að nokkuð annarri niðurstöðu. Hann skrifar á blogg sitt:

„Ég verð að viðurkenna, að Gylfa Arnbjörnssyni er ekki sjálfrátt í villu sinni. Ég spyr bara: Hvað fékk maðurinn í stærðfræði í barnaskóla?

Hann heldur því fram samkvæmt frétt á visir.is, að sjóðirnir hafi í reynd ekki tapað nema 8 ma.kr. Vegna þess að aðrar fjárfestingar, sem hann segir ekkert hverjar voru, gáfu 472 ma.kr. í tekjur, þá sé bara allt í lagi að 480 ma.kr. á öðrum! Þessir 472 ma.kr. koma að mestu frá erlendum eignum lífeyrissjóðanna sem nánast tvöfölduðust í virði við fall krónunnar.

Ég segi nú bara að eins gott er að Gylfi skuli ekki miða við evrur, en þekkt er hvað hann er hrifinn af þeim gjaldmiðli. Nefnilega samanborið við gengi evrunnar, þá er tap íslensku lífeyrissjóðanna nálægt því 8 ma. EUR þegar búið er að taka tillit til greiddra iðgjölda eftir hrun.

Í árslok 2007 námu eignir lífeyrissjóðanna 1.697 ma.kr. á gengi 31.12.2007 jafngilti þetta 18,5 ma.EUR. Um síðustu áramót námi eignirnar 1.909 ma.kr. tökum frá þessu inngreidd iðgjöld árin 2009, 2010 og 2011 upp á um 70 ma.kr. árlega, þá standa eftir 1.699 ma.kr. eða 10,8 ma.EUR, þ.e. mismunur upp á 7,7 ma.EUR eða 41,6%.

Nei, Gylfi, sjóðirnir töpuðu gríðarlegum upphæðum á hruninu, hvernig sem á það er litið.“
Sjálfstæðismenn og skuldavandinn

Tveir áhrifamenn í Sjálfstæðisflokknum hafa undanfarna daga hvatt til aðgerða vegna skuldavanda heimilanna.

Illugi Gunnarsson reið á vaðið fyrir helgi og sagði að þyrfti að meta greiðsluþol íslenskra heimila og laga skuldastöðuna að því. Það væri ekki til neins að halda fólki í heljargreipum. Illugi hvatti til þjóðarsáttar um þessi mál.

Í dag skrifar Kristján Þór Júlíusson grein þar sem segir meðal annars:

„Frá því í október 2008 hefur verðtryggingin fengið að herja óáreitt á skuldsett heimili landsins. Verðbólga frá ársbyrjun 2008 er nálega 40 prósent og lánþegar þessa lands hafa mátt horfa á lánin sín hækka um þá upphæð auk hárra vaxta….Þeir fjármunir hafa runnið í hirslur fjármálafyrirtækja og fjárfesta. Með nokkrum sanni má segja að þetta fyrirkomulag hafi hneppt stóran hluta þjóðarinnar á besta aldursskeiði, 25-40 ára, í skuldaþrælkun og stuðlað að stórfelldum flutningi á eignum frá einum þjóðfélagshópi til annars.“

Skyldi þarna vera grundvöllur að víðtækri sátt um þessi mál? Það virðist altént ljóst að Sjálfstæðisflokkurinn er bjóða upp á einhvers konar aðgerðir gegn þessum vanda – raunar er þetta í anda þess sem var samþykkt á landsfundi flokksins – og það hlýtur að valda núverandi stjórnarflokkum miklum heilabrotum. Þetta er líklega það einstaka mál sem mestu veldur um óvinsældir ríkisstjórnarinnar og það verður ekki þægilegt að fara með það óklárað í kosningar.

Kristján talar um gríðarlega tilfærslu á fjármagni síðustu árin. Í dag er viðkvæði stjórnenda lífeyrissjóða að þeir hafi ekki tapað svo miklu miðað við það sem gengur og gerist í Evrópu. En það skyldi þó ekki vera svo að hrun krónunnar, verðbólgan og verðtryggingin hafi einmitt lagað stöðu sjóðanna þannig að tapið er síður sýnilegt?
Utan og ofan við lögin

Kristín Þorsteinsdóttir, fyrrverandi fréttamaður, skrifar grein í Fréttablaðið í dag. Hún telur að úrlausnarefni varðandi hrunið séu að litlu leyti lögfræðileg, heldur séu þau á sviði annarra fræðigreina.

Jú, það er rétt hjá henni, skýringa má leita í félagsvísindum, hagfræði og heimspeki.

En þegar maður fer inn í Bónus og stelur brauði er hann umsvifalaust kærður til lögreglu, þar er engin miskunn. Þá er það orðið lögfræðilegt úrlausnarefni.

Lögin eiga mjög auðvelt með að taka á slíku máli. En það má líka hugsa sér að fjallað sé um stöðu mannsins, framferði hans og tengslanet með aðferðum félagsvísinda, sögu eða sálfræði.

En þegar klíka manna stundar stórfelldar og kerfisbundnar falsanir og blekkingar til að komast yfir fjármagn annars fólks og setur heilt samfélag á hliðina – að þá eigi lögin ekki við. Það er dálítið langsótt kenning.
Úr Silfri gærdagsins

Fyrsti hluti Silfurs Egils í gær var býsna langur, það var talað um lífeyrissjóðaskýrsluna, skuldastöðu heimilanna og möguleika á aðgerðum vegna þeirra og Vafningsmálið.

Í settinu voru Ólína Þorvarðardóttir, Benedikt Sigurðarson, Illugi Gunnarsson og Marinó G. Njálsson, en dr. Herdís Dröfn Baldvinsdóttir var í símaviðtali:

Ég þakka Láru Hönnu sem gerði efnið aðgengilegt með þessum hætti. Hún hefur sjálf verið að taka saman efni um lífeyrissjóðina eins og sjá má á bloggi hennar hérna.
Silfrið í dag

Skýrsluna um lífeyrissjóðina ber hæst í Silfri Egils í dag, þótt vissulega verði fleiri mál á döfinni – til dæmis verður fjallað um byggingu nýs Landspítala og hugmyndakreppu á Vesturlöndum.

Þeir gestir sem eru komnir á blað í þættinum eru dr. Herdís Dröfn Baldvinsdóttir, Benedikt Sigurðarson, Ólína Þorvarðardóttir, Illugi Gunnarsson, Marinó G. Njálsson, Guðjón Baldursson og Stefán Snævarr.
Listamaðurinn og gullöld þöglu myndanna

Kvikmyndin Listamaðurinn er frábært sjónarspil og vekur minningar frá fyrstu áratugum Hollywood.

Aðalkarlpersónan í myndinni er einhvers konar sambland af Douglas Fairbanks og John Gilbert. Gilbert var ein aðalstjarnan í Hollywood, en náði ekki að færa sig yfir í talmyndirnar þegar þær komu. Dó úr áfengisdrykkju 1934.

Það eru ýmis smáatriði sem maður tekur eftir. Til dæmis að kona á uppboði er klædd eins og leikkonan Zazu Pitts í ótrúlegu meistaraverki þögla tímans, Greed eftir Erich von Stroheim.

Undir lok þögla tímabilsins var kvikmyndalistin orðin býsna háþróuð og framsækin: Greed var magnum opus Stroheims, í upphaflegri útgáfu var myndin níu tímar að lengd!

Snillingurinn Murnau gerði Sunrise, King Vidor gerði The Crowd – í Evrópu gerði Fritz Lang Metropolis.

Þessar myndir eru mikil stórvirki – í raun tók við hnignunarskeið þegar talmyndirnar komu. Það var ekki fyrr en síðar að menn náðu slíkum tökum á hljóðupptökum að hægt var að skálda jafn stórt og síðustu meistarar þöglu myndanna gerðu.

Það er skemmtilegt að Listamaðurinn skuli rifja upp þennan tíma. Þarna er stór kafli í hinni heillandi sögu kvikmyndanna – sköpunarkrafturinn sem braust fram í Hollywood er ótrúlegur. Einhvers staðar sá ég honum líkt við Flórens á tíma endurreisnarinnar – það er í raun ekki fjarri lagi.

Úr Sunrise eftir F.W. Murnau, einu helsta meistaraverki þöglu myndanna. Hér er áhugaverður listi þar sem eru taldar upp 100 helstu þöglu myndirnar.
Nýr ritstjóri Eyjunnar

Eins og kemur fram hérna hefur Magnús Geir Eyjólfsson verið ráðinn ristjóri Eyjunnar.

Þetta er ungur, vel menntaður og klár blaðamaður sem ég hef fylgst nokkuð með – ég hef lesið pistla eftir hann sem einkennast af skynsemi og gagnrýnni hugsun.

Mér líst vel á Magnús í þetta starf, þetta er mikið álag, krafan á netinu er að sífellt sé uppfært, en ég vona að Eyjan dafni undir stjórn hans.
Finnar kjósa forseta

Það er lítið fjallað um það hér, en Finnar velja sér nýjan forseta nú um helgina. Í Finnlandi eru tvær umferðir í forsetakosningum ef enginn fær hreinan meirihluta í þeirri fyrri, í seinni umferðinni er kosið milli tveggja frambjóðanda. Raunar væri eðlilegt að við hefðum slíkt kerfi hér.

Annar frambjóðandinn, Pekka Haavisto, er sérlega athyglisverður. Hann er græningi, sigraði frambjóðendur úr stærri flokkum í fyrri umferðinni – og hann er samkynhneigður.

Haavisto er í sambúð með manni frá Ekvador sem nefnist Antonio Flores. Hann starfar sem hárgreiðslumaður, og er nú orðinn þekkt persóna í Finnlandi. Margir telja að hann gæti orðið ágætis maki forseta.

Fyrir tólf árum kusu Finnar Tarja Halonen sem forseta, það þótti djarft val á sínum tíma – hún var ógift, einstæð móðir, og hafði sagt sig úr þjóðkirkju landsins. Hún hefur verið feiki vinsæl, en má ekki sitja meira en tvö kjörtímabil sem nú eru liðin.

Andstæðingur Haavisto er Sauli Niinistö. Hann er hósamur hægrimaður og er talinn líklegri til að sigra. Niinistö var í framboði gegn Halonen fyrir sex árum en tapaði. Finnar hafa löngum valið sér sósíaldemókrata sem forseta, en sú hefð verður rofin að þessu sinni.

Það þykir raunar ekki mikill meiningarmunur milli frambjóðendanna, Haavisto hefur reynt að fjarlægja sig frá flokki græningja sem hefur verðið tortrygginn í garð Evrópu. Hann er sjálfur evrópusinni sem og Niinistö og báðir eru þeir fylgjandi því að Finnar taki þátt í björgun evrunnar.

Pekka Haavisto og Antonio Flores, komast þeir alla leið í forsetahöllina í Helsinki?
Erindi við þjóðina?

Það má deila um hversu skemmtilegur Egill Einarsson er – ég ætla alveg að láta vera að tjá mig um kærur sem hafa verið lagðar fram gegn honum – en það er lítt skiljanlegt að Síminn skuli hafa komist að þeirri niðurstöðu að þessi maður sem gengst upp í að vera orðljótur og ruddalegur ætti sérstakt erindi við þjóðina.

Á heimasíðu Láru Hönnu Einarsdóttur má sjá myndband sem hún klippti saman um þetta undarlega mál.
Úr Silfrinu: Þóra Helgadóttir

Hér er viðtal úr Silfri sunnudagsins. Þóra Helgadóttir, hagfræðingur hjá Office of Budget Responsibility í Bretlandi. Stofnunin fæst við að greina fjárlög og ríkisfjármál, bæði yfir stuttan tíma og lengra tímabil. Hún er óháð stjórnvöldum – það er spurning hvort ekki vantar slíkan eftirlitsaðila hér?

Þökk sé Láru Hönnu.
Byltingin étur börnin sín

Það er sagt að byltingin éti börnin sín. Í þessu orðtaki eru fólgin mikil sannindi.

Oft eru miklar vonir bundnar við byltingar, en eftirleikurinn getur verið langdreginn og hryggilegur. Afleiðingarnar eru lengi að koma í ljós. Fræg eru þau orð kínverska stjórnmálamannsins Chou En-lai að það væri of snemmt að dæma um áhrif frönsku byltingarinnar.

Samt er sjaldnast hægt að segja að byltingarnar séu rangar í sjálfu sér: Hver ætlar að bera blak af Lúðvíki XVI, hinni ógeðslegu keisarastjórn í Rússlandi, keisaranum í Íran, kommúnistastjórninni í Sovétríkjunum eða einræðisstjórnum sem hafa verið að falla í Norður-Afríku?

Yfirleitt vekur það gleði og bjartsýni þegar alþýða manna veltir vondum stjórnvöldum. Maður vonar að stjórnarhættir batni – að skynsemi, hófsemd og réttlát lög verði ofan á.

En alltof oft gerist það gagnstæða: Napóleon verður keisari í Frakklandi, Lenín tekur völdin í Moskvu, Khomeini verður æðsta yfirvald í Íran, Pútín verður forseti í skjóli gamla KGB – og hvað er að gerast í Egyptalandi?

Þeir sem eru harðsvíraðastir og samviskulausastir sem verða ofan á þegar byltingareldmóðurinn fer að kulna. Lenín útrýmdi mensévíkum og þjóðbyltingarmönnum, Khomeini gekk milli bols og höfuðs á lýðræðissinnum og sósíalistum, í ríki Pútíns eru frjálsir fjölmiðlar ofsóttir og blaðamenn myrtir.

Egyptar hafa lengi lifað við hernaðareinræði þar sem allt hefur verið í föstum skorðum. Sama og engin andspyrna gegn stjórnvöldum var liðin. Lögregla var á hverju götuhorni. Þetta kerfi virkaði á sinn hátt, en það var gerspillt. Bandaríkjamenn dældu peningum inn í herinn, stjórnendur ríkisins voru yfirstétt sem stal öllu steini léttara.

En þegar slíkt yfirvald gufar snögglega upp er hætt við að skapist mikill órói. Þegar við bætist fátækt, atvinnuleysi og almenn óánægja með kjörin er stutt í upplausn. Uppþotið á fótboltavellinum í Port Said er sérlega vondur fyrirboði – og í kvöld var barist á götum Kairó. Það er greinilega einhvers konar valdatóm í samfélaginu. Íslamskir flokkar náðu meirihluta í þingkosningum, það gat kannski ekki farið öðruvísi hjá þjóð sem er fátæk og illa menntuð, og enn sem komið er segjast leiðtogar meirihlutaflokkanna frekar líta til Tyrklands en Íran eftir fyrirmyndum.

En sagan kennir okkur samt að í svona ástandi getur verið stutt í nýa kúgun, nýtt brjálæði. Eftir hinn skammvina gleðitíma byltingarinnar tekur við langt skeið vonbrigða. Það er ekkert sérstakt tilefni til bjartsýni.
Kaffisamsæ(t)(r)ið ógurlega

Það er ber oft árangur að sá í akur vænisýkinnar. Það þarf ekki nema eitt lítið fræ til að upp spretti litskrúðugar jurtir.

Nú hefur komist á kreik sú saga að við Hallgrímur Helgason, Helgi Seljan og Jóhann Hauksson höfum verið saman við kaffidrykkju í gærmorgun.

Það er rétt, svo langt sem það nær. En bara rétt svo.

Kaffifélagið á Skólavörðustíg er lítill staður, eins og lítil sjoppa, þar sem eru eiginlega engin sæti. Maður kemur þangað inn, skutlar í sig kaffibolla standandi – oft gerir maður það raunar á götunni fyrir utan. Þarna er oft þröng á þingi.

Í gær kom ég þangað sem oftar – þarna fæst jú besta kaffi í bænum – og þar inni stóð Hallgrímur Helgason og margt fleira fólk.

Ég kastaði á hann kveðju, átti við hann fáein orð.

Helgi Seljan var þarna álengdar, ég tók ekki sérstaklega eftir honum, enda hittumst við oft í vinnunni.

Síðan fór ég út og þar var Jóhann Hauksson sem stundum gengur niður Skólavörðustíginn að morgunlagi. Ég átti líka við hann örfá orð – hann sagði mér að það væri nýjabrum fyrir sig að vera kominn í fasta vinnu aftur.

Ég held ekki að Hallgrímur og Jóhann hafi talað saman, get þó ekki verið alveg viss.

Reyndar má upplýsa að þarna voru að mig minnir líka Rósa Brynjólfsdóttir, upplýsingafulltrúi fjármálaráðuneytisins, Þorgerður Agla bókmenntakynnir, Karl Pétur, tengdasonur forsetans, margt annað fólk sem lítur þarna inn á morgnana, jú og Eirikur Jónsson, sagan mun víst eiga upptök sín hjá honum.

Það var hann sem sáði þessu fræi og birti meira að segja þessa mynd.
Aumingja Ísland

Þessi myndbrot eru úr ósýndri heimildarmynd eftir Ara Alexander Ergis Magnússon sem nefnist Aumingja Ísland. Þarna eru mögnuð myndbrot úr mótmælaaðgerðum mánaðanna eftir hrun – meðal annars sést þarna þegar lögregla beitir táragasi. Ari myndaði þetta allt sjálfur, en tónlistin er eftir Mugison, Einar Örn og Curver.
Athyglisverðir viðskiptagjörningar

Það er langt frá því að öll kurl séu komin til grafar varðandi útrásina.

Nú upplýsist það til dæmis í réttarhöldum hvað bankastjórar Landsbankans hafa búið vel í haginn fyrir sig rétt fyrir hrun – þá eru að tínast alls konar sporslur til þeirra sem sumar nema reyndar ævilaunum verkafólks.

Þetta er kannski ekki af því að þeir Sigurjón og Halldór voru svo verðmætir, heldur vegna þess að þeir höfðu kverkatak á bankanum.

Þeir voru búnir að klúðra svo stórt að ef þeir hefðu hætt er hugsanlegt að komist hefði upp um allt bixið fyrr en ella.

En það má kannski spyrja hvað allt það fólk sem tapaði hlutafé sínu í Landsbankanum segi við þessu?

Og viðskiptasnilldin ríður ekki við einteyming.

Deutsche Bank þarf að afskrifa 66 milljarða króna vegna Actavis. Bankinn neyddist til að taka fyrirtækið mestanpart yfir fyrir tveimur árum.

Þetta er sögð vera mun hærri upphæð en bankinn þarf að afskrifa vegna grískra ríkisskuldabréfa.
Fríkirkirkjuvegur 11

Einkennileg er sú árátta útrásarvíkingsins Björgólfs Thors Björgólfssonar að vilja sífellt tengja sig við minningu Thors Jensen.

Jú, Thor var vissulega langafi Björgólfs – en afkomendur Thors skipta hundruðum. Margir þeirra eru og hafa verið áberandi í opinberu lífi án þess að hafa þessa sérstöku tilhneigingu.

Það sem stingur mest í augu er að þetta virðist allt vera gert af einhverri minnimáttarkennd, ekki vegna ástar á gömlum minjum eða minningum. Thor Jensen var merk persóna í sögu Íslands, en milli hans og Björgólfs Thors eru sáralítil líkindi.

Eitt fyrsta verk Björgólfs eftir að hann eignaðist hið gamla hús Thors Jensen var að skuldsetja það upp í rjáfur.

Sérlega fallegu hestagerði sem er bak við húsið var naumlega bjargað þegar kom í ljós að það var orðið hundrað ára – þannig var því bjargað frá öflum eyðileggingarinnar.

Annars var hugmyndin að malbika yfir gerðið.

Og nú mótmælir Húsafriðunarnefnd breytingum á húsinu sem hún telur að muni eyðileggja það að innan.

Þetta er mjög sérstætt viðhorf gagnvart byggingu sem hefur mikið sögulegt gildi – og einkennist framar öðru af tilraunum til sjálfsupphafningar.
Skotar og sjálfstæðið

Hér er viðtal úr Silfri sunnudagsins. Þetta er Gerry Hassan sem er einn helsti sérfræðingurinn um skosk stjórnmál og sjálfstæði Skota. Mjög athyglisvert – og kemur Íslendingum mikið við, enda eru Skotar sú þjóð sem er hvað næst okkur landfræðilega – og þeir líta mjög til Norðurlandanna eftir pólitískum fyrirmyndum.

Þökk sé Láru Hönnu.
Sinalco aftur til Íslands

Sinalco er merkur gosdrykkur, nokkuð gamall í hettunni. Sagður vera einn elsti gosdrykkur í Evrópu. Hann var fyrst settur á markað í Þýskalandi árið 1902, nafnið þýðir einfaldlega „án áfengis“, það er stytting latnesku orðunum sine alcohole.

Sinalco var vinsæll drykkur á Íslandi þegar ég var alast upp. Þegar ég komst svo á fullorðinsár var hann orðlagður fyrir að vera góður við þynnku. Svo hætti hann alveg að fást hérna líkt og fleiri góðir drykkir.

Canada Dry, Spur, Miranda.

Vinsælasta útgáfan af Sinalco er með léttu sítrusbragði, en það eru til margar aðrar tegundir – meira að segja kóladrykkur.

Sinalco kemur frá Þýskalandi eins og áður segir – má jafnvel velta fyrir sér hvort innrás þess á íslenskan markað tengist tilraunum Evrópusambandsins til að seilast til valda hér?

Eða hvað er að okkar íslenska kóki?
Stærsta svikamylla heims

Ég er að lesa merka bók sem nefnist Treasure Islands, Tax Havens and the Men who Stole the World. Bókin er eftir Nicholas Shaxson sem hefur starfað sem blaðamaður bæði á Financial Times og The Economist. Shaxson liggur mikið á hjarta í þessari bók og efni hennar er afar mikilvægt.

Bókin lýsir neti fjármagnsparadísa sem teygir sig um allan heim – netið þéttist mjög í kringum Bretland, margar fjármagnsparadísirnar eru mjög tengdar Bretlandi og reyndar er því haldið fram að City í London sé fjármagnsparadís. Þangað sogast óhreint fjármagn víða úr veröldinni.

Fjármagnsparadísir hafa aðallega tvíþættan tilgang – að hjálpa auðugu fólki og fyrirtækjum að komast hjá því að borga skatta og að hjálpa auðugu fólki og fyrirtækjum til að fela alls kyns fjármálagjörninga. Þær eru líka miðstöðvar fyrir peningaþvott. Stórfyrirtæki nota þessar miðstöðvar til að fela gróða sinn og komast undan sköttum.

Það er ekkert í starfsemi fjármagnsparadísa sem kemur almenningi til góða – þvert á móti má líta á þær sem samsæri gegn almenningi. Þeir sem hagnast eru fáir útvaldir.

Þetta er í fáum orðum sagt stærsta svikamylla heims.

Stjórnvöld í Bretlandi standa náttúrlega vörð um sína fjármagnsparadís – stjórnmálaflokkarnir þar eru að nokkru leyti eins og útibú frá City.

Á vef Evrópuvaktarinnar er því lýst hver viðbrögð Davids Camerons eru við tillögum um að leggja á fjármagnsfærsluskatt – hann býður franska banka velkomna til Bretlands svo þeir geti komist hjá því að leggja til samfélagsins þar. Hugmyndin að baki þessu er sú að það sé bara litla fólkið sem greiðir skatta – þeir sem eru svo vonlausir að þeir geta ekki komið sér undan því.

Cameron notar hið gamla skákaskjól stjórnmálamanna, að þetta kosti störf:

„Ég veit að ég notaði orðið geðveiki en mér finnst ekkert furðulegt að gera það. Framkvæmdastjórn ESB hefur sagt okkur að skattheimtan muni kosta ESB fimm hundruð þúsund störf. Nú á tímum baráttu okkar fyrir fleiri störfum og hagvexti finnst mér furðulegt að grípa til aðgerða sem kosta svona mörg störf. Í anda heilbrigðrar samkeppni við Frakka vil ég segja að taki Frakkar upp fjármagnsfærsluskatt standa dyr okkar opnar og við munum geta fagnað miklu fleiri frönskum bönkum, fyrirtækjum og öðrum í Bretlandi.“