arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Ráðgátan um ástarbréfin

Ástarbréf Seðlabankans svokölluð hafa í raun furðu lítið verið rædd miðað við umfang málsins, því ljóst er að þarna hafa stórar fjárhæðir tapast, í kringum 300 milljarðar króna.

Gauti B. Eggertsson ræðir í nýjum pistil upplýsingar sem birtast í bók Styrmis Gunnarssonar. Þær benda til þess að þessi miklu veðlán frá Seðlabankanum til stóru bankanna í gegnum minni fjármálastofnanir hafi verið veitt þrátt fyrr að Trichet, bankastjóri Seðlabanka Evrópu, hafi snemma vors 2008 hringt ævareiður í seðlabankastjóra vegna þess að íslenskir bankar væru að reyna þessháttar aðferðir til að ná peningum út úr Evrópska seðlabankanum.

Þau viðskipti stöðvuðust – en bankarnir héldu áfram að sækja fjármagn með þessum hætti í Seðlabanka Íslands.

Gauti telur að furðu sæti að þessi viðskipti hafi fengið að viðgangast þegar áhættan átti að vera ljós.

En kannski má velta fyrir sér öðru? Hvort bankinn vissi um áhættuna, en ákvað samt að dæla þessu fjármagni eftir þessum leiðum inn í bankakerfið, að þetta hafi verið björgunartilraun, í von um að yrði viðsnúningur – að þetta myndi reddast?

Penni sem nefnir sig Seiken skrifar um þetta hér í athugasemdakerfinu:

„ Ég held mig við þá kenningu að aðgerðir stjórnvalda fyrir hrun hafi verið skipulögð tilraun til þess að bjarga bankakerfinu um peninga sem var ómögulegt að fá annars staðar. Ég held að ástarbréfin séu skýrt dæmi um þetta. Gauti er eiginlega að segja að þetta hafi verið skussaskapur og vankunnátta af hálfu SÍ, en ég held að þetta hafi verið gert af yfirlögðu ráði og alls ekki af illum hug eða einfeldni. Ég giska á að SÍ hafi ekki séð aðra kosti í stöðunni en að reyna þessa björgun og vona að lánalínur myndu opnast fyrir rest.

Ef ég man rétt þá kemur það fram í bók Styrmis að Landsbankamenn hafi farið fram á risastórt leynilegt lán einhvern tímann árið 2008. Lán sem almenningur átti ekki að frétta af því það myndi setja bankann endanlega á hausinn. Hvað eru ástarbréfin annað en ákveðin útfærsla á leynilegu láni?„
Skattur á bankabónusa

Ríkisstjórn Verkamannaflokksins í Bretlandi tilkynnir að settur verði 50 prósenta skattur á bónusgreiðslur bankamanna sem eru yfir 25 þúsund pundum. Íhaldsflokkurinn ætlar ekki að mótmæla því.

En skattahækkanir lenda líka á millitekjufólki – auk þess sem fyrirhugaðar eru launalækkanir hjá opinberum starfsmönnum.
Ungi Hamsun

Norska sjónvarpið var áðan að sýna fyrsta hlutann í röð þátta um ævi Knuts Hamsun.

Þetta er frábært efni, og afskaplega fróðlegt. Hamsun var alinn upp við kröpp kjör, en átti stóra drauma. Hann virðist hafa verið fjarskalega viljasterkur og einbeittur maður.

Foreldrar hans sendu hinn unga Knud Pedersen, eins og hann hét þá, í vist hjá frænda sínum þegar hann var átta ára. Þetta var drengnum áfall, honum fannst hann vera svikinn. Frændinn var sæmilega efnaður, en harðbrjósta og strangur, Knud varð að vinna baki brotnu, mátti ekki leika sér, fann helst hugsvölun í að fara einförum út í náttúrunni.

Fimmtán ára yfirgefur hann heimili frænda síns – og er þá þegar staðráðinn í að verða rithöfundur. En hæfileikarnir voru ekki augljósir strax. Hann skrifaði verk í sveitastíl í anda Björnsterne Björnson og fékk dræmar viðtökur. Fór til Ameríku og ætlaði að verða rithöfundur Norðmanna þar, var í Chicago, Minneapolis, Fargo, Norður-Dakota – vann landbúnaðarstörf og ýmis verkamannastörf, keyrði til dæmis sporvagn í Chicago en var rekinn fyrir að gleyma stoppistöðvum.

Hann sneri aftur eftir langa dvöl vestanhafs og vandaði Bandaríkjunum ekki kveðjurnar. Taldi þau andlaus og efnishyggjuleg, fyrir utan rithöfundinn Mark Twain sem hann hreifst af. Í sumum verka Hamsuns má vissulega finna áhrif frá Twain; það er ákveðin gamansemi í garð sögupersóna sem þeir eiga sameiginlega. Því þótt hinn ungi Hamsun hafi virkað fjarska alvarlegur, þá gat hann verið ansi fyndinn.

Þegar hann kemur aftur til Noregs finnur hann loks sinn eigin tón, þennan stíl sem gerir hann að einum mesta rithöfundi allra tíma. Eftir heimkomuna birtir hann Sult, söguna af því þegar hann ungur maður með rithöfundaóra gekk um og svalt í borginni sem þá hét Kristjanía. Hún kom eins og sprengja inn í norrænar bókmenntir.

Hamsun spratt úr öreigastétt. Hann var sjálfmenntaður maður sem þurfti að hafa mikið fyrir því að brjótast áfram í lífinu. Líklega er þaðan sprottin þessi blanda af hörku og viðkvæmni sem einkennir persónuna og höfundinn.

Einu tók ég svo eftir. Ég bý í gömlu timburhúsi sem er byggt 1856. Það er frá því fyrir tíma hinna stóru timburhúsa sem standa víða um land í svokölluðum schweitzer stíl – þau eru reyndar upprunalega katalóghús frá Noregi. Húsið sem ég bý er eldra að gerð. En ég sá í myndinni að æskuheimili Hamsuns í Hamaröy er ekki ósvipað; ekki að það komi á óvart að þetta byggingarlag sé líka frá Norðurlöndunum.

Hinn ungi og einbeitti Pedersen/Hamsun.
Krugman vitnar í Gauta

Nóbelsverðlaunahafinn Paul Krugman vitnar í Gauta Eggertsson á bloggi sínu.

Ég ætla samt ekki að blanda mér í umræðuefnið.
Dagatal Eimskipafélagsins

Dagatal Eimskips þótti einhver mesti kostagripur á íslenskum heimilum áratugum saman. Og svo var það enn þegar ég var að alast upp. Dagatalið var skreytt glæsilegum litprentuðum myndum af íslenskri náttúru – ég man eftir að hafa barnungur horft hugfanginn á þessar myndir á heimili afa míns og ömmu þangað sem það barst fyrir hver áramót.

Þetta var meðan Eimskipafélagið var enn „óskabarn þjóðarinnar“.

Síðar komu Hörður Sigurgestsson og félagar og keyptu upp hlutabréf í Eimskipafélaginu sem voru til út um allt land. Þeir létu eins og þeir væru að gera landsmönnum greiða með því að losa þá við þetta pappírsrusl – keyptu fyrir slikk – og eignuðust þannig stærri hlut í félaginu.

Þetta voru mjög fínir menn.

Síðar kom Björgólfur Guðmundsson og setti allt á hausinn.

En dagatalið kemur ennþá út. Það er hægt að nálgast það á skrifstofum Eimskips – sem nú er reyndar komið með aðra kennitölu – ókeypis.
Umræðuhefðin

Sigurður G. Guðjónsson lögfræðingur skrifaði í gær grein á vef Pressunnar þar sem hann fjallar um einkavæðingu bankanna, yfirtökuna á Glitni, gjaldþrot Seðlabankans, Icesave, hinn tóma tryggingasjóð og fleiri umdeild mál.

Í hinum nafnlausu Staksteinum Morgunblaðisins er greinin afgreidd með fyndni, því að þarna séu Baldur og Konni á ferð.
Jón Bö, spænska borgarastríðið og ferðabækur

Meðal gesta í Kiljunni í kvöld er öldungurinn, skólamaðurinn og sagnaþulurinn Jón Böðvarsson. Guðrún Guðlaugsdóttir hefur skráð ævi Jóns, sem líklega er þekktastur fyrir hin vinsælu námskeið um Njálu sem þúsundir Íslendinga hafa sótt. Jón segir líka frá afskiptum sínum af pólitík, þegar hann ungur maður stóð á Austurvelli 30. mars 1949 og breyttist úr heimdellingi í sósíalista.

Kristinn R. Ólafsson í Madrid rýnir í Orrustuna um Spán eftir Anthony Beevor, en þar er sögð hin dramatíska saga spænska lýðveldisins og borgarastyrjaldarinnar hræðilegu á Spáni 1936-1939.

Runólfur Ágústsson og Huldar Breiðfjörð segja frá ferðabókum sínum, Runólfur fór alla leið til Tasmaníu á slóðir Jörundar hundadagakonungs en Huldar til frænda okkar í Færeyjum.

Bragi er á sínum stað, en Kolbrún og Páll fjalla um nýjar bækur eftir Vilborgu Davíðsdóttur, Ólaf Hauk Símonarson og rit Jóns Karls Helgasonar um Ragnar í Smára.
Umsvifamenn í Lundúnum

Sigrún Davíðsdóttir flutti í gær pistil um útrásarvíkinga sem eru búsettir í London.

Inngangurinn að pistlinum er svona:

„Hrun bankanna í fyrra opnaði ýmsar gáttir sem menn höfðu áður annaðhvort ekki hugsað út í eða þær verið huldar. Eitt af því sem er ljóst nú ári síðar er að menn áttu mjög misjafnan aðgang að fyrirgreiðslum í bönkunum. Eignarhald stóreignamanna á húsum sína gefur innsýn í aðstæður og hugsunarhátt. Sigrún Davíðsdóttir hugar að húseignum tveggja íslenskra umsvifamanna í London, þeirra Hannesar Smárasonar og Lýðs Guðmundssonar. Í upplýsingum Sigrúnar kemur fram að Kaupþing lánaði Hannesi í maí í fyrra þegar annars var næstum útilokað að fá lán og að Lýður hefur í ár fært húseign sína á nafn eiginkonunnar.“

Og á þessari vefsíðu má sjá myndir af húsi Hannesar Smárasonar á Notting Hill.
Stórfellt gjaldeyrisbrask

Þetta eru ótrúlegar fjárhæðir sem um er að tefla í gjaldeyrissvikum sem verið er að rannsaka. 57,5 milljarðar króna og á sennilega eftir að hækka umtalsvert.

Maður fer að verða úrkula vonar um að íslenska krónan nái að hækka. Og reyndar skilst manni að Flanagan, útsendari Alþjóða gjaldeyrissjóðsins, hafi sagt á fundi að þess væri ekki sérstaklega að vænta næsta áratuginn.

Við þurfum að vita hverjir það eru sem standa í þessu gjaldeyrisbraski og hvernig. Þetta er dýrkeypt fyrir íslenskan almenning.

Í annarri frétt í Fréttablaðinu kemur í ljós að verð krónunnar á erlendum markaði hefur aftur farið lækkandi. Um tíma var stefnt að því að láta gengi krónunnar hér og á svokölluðum aflandsmarkaði mætast, en það hefur greinilega mistekist. Í fréttinni var evran verðlögð á 261 krónur erlendis (hér er hún sirka 183) – sem þýðir að hún er nánast verðlaus.
Myndræn framsetning á loftslagsmálum

Hérna, á vefnum Information is Beautiful, er greinargóð og skemmtileg framsetning á deilunum um loftslagsmálin. Þarna eru rök vísindasamfélagsins og efasemdamanna sett fram á skýran hátt.
249. greinin

Eftir bréf sem ég birti frá lesanda fyrr í dag efuðust einhverjir um að til væru lög sem næðu yfir þá sem stofnuðu til Icesave skuldbindinganna sem lenda væntanlega á íslenskum almenningi.

En það mætti athuga 249. grein hegningarlaga:

249. gr. Ef maður, sem fengið hefur aðstöðu til þess að gera eitthvað, sem annar maður verður bundinn við, eða hefur fjárreiður fyrir aðra á hendi, misnotar þessa aðstöðu sína, þá varðar það fangelsi allt að 2 árum, og má þyngja refsinguna, ef mjög miklar sakir eru, allt að 6 ára fangelsi.
Herhvöt fá Naomi Klein

Naomi Klein er í Kaupmannahöfn vegna loftslagsráðstefnunnar, ávarpar mótmælendur og segir að nú eigi að halda áfram baráttunni sem hófst í Seattle um árið, en var trufluð af 9/11:

„Við skulum ekki binda okkur við kurteisar kröfugöngur og formúlulegar panelumræður.“
Siðferðismat Íslendinga

Lesandi síðunnar sendi þessar línur:

- - -

Sæll Egill.

Ég má til með að segja þér smá reynslusögu.

Ég var staddur í kvöldverðarboði í Miðevrópu um daginn með mjög vel upplýstu fólki úr viðskiptalífinu. Þar voru tveir Hollendingar. Annar lögfræðingur og sérfræðingur í samkeppnismálum ESB og hinn var athafnamaður. Þau þekktu vel til Icesave og höfðu á því skoðanir.

Í máli þeirra kom fram að þau töldu íslendinga hafa lágt siðferðismat.

Ég mótmælti þessu og taldi að 30-40 manns á Íslandi hefðu gengið eins langt og þeir þorðu og alveg út á brún. Að lokum hafi þeir fallið framaf og tekið þjóðina með sér í fallinu. Ég sagði þeim að hér á landi hefðum við sömu löggjöf og Hollendingar í þessum málum. Íslendingar væru sómafólk.

Þau töldu að einmitt það að löggjöfin væri sú sama sýndi siðferðisstig þjóðarinnar. Svona gerist ekki í Hollandi.

Þá sögðu þau, sem sýndi að þau voru inni í málunum, að varðandi Icesave væri það einn banki, Landsbankinn, sem bæri ábyrgð á Icesave og þar væru 4-5 menn sem bæru höfuðábyrgðina.

Þessir menn ganga lausir og hafa ekki einu sinni verið ákærðir sögðu Hollendingarnir. Þessi staðreynd segði þeim að íslendingar hefðu lágt siðferðismat og stæðu með bankamönnunum.

Ef búið væri að skilgreina ábyrgð þessara manna eða taka þá fasta væri viðhorf Hollendinga annað til Íslensku þjóðarinnar. Þjóðin væri þá ekki ábyrg heldur viðkomandi bankamenn. Samningsstaðan íslendinga væri önnur og skilningur á vanda þjóðarinnar meiri.

Þetta var skoðun þessara tveggja Hollendinga. Meðan ábyrgðin er ekki skilgreind og enginn er ákærður, er það þjóðin sem ber ábyrgð.

Þannig var það nú.
Villt golf

Tiger Woods og vandræðin í kringum hann eru besta auglýsingin fyrir golf í langan tíma.

Breytir algjörlega ímynd íþróttarinnar.

Maður hefur alltaf ímyndað sér kylfinga sem frekar hallærislegt lið – í púkalegum fötum.

En svo kemur í ljós að þetta er bara…..villt.

Hugtök eins og að fara völlinn „á pari“ öðlast nýja merkingu.

Já, og hola í höggi.
Hvítur tígur

White Tiger eftir Aravind Adiga er skáldsagan sem fékk Booker verðlaunin í fyrra. Hún er nú komin út í íslenskri þýðingu, nefnist Hvítur tígur.

Vinafólk mitt sem þekkir vel til á Indlandi skipaði mér að lesa hana, sagði að þarna kæmi fram sannleikurinn bak við glansmyndina sem segir að Indland sé á fleygiferð inn í tæknivæddan nútíma. Þetta er hörð, óvægin ádeila á indverskt samfélag.

Bókin fjallar um þær hundruðir milljóna sem njóta einskis af tækniframförunum, þá sem eru skildir eftir í „myrkrinu“ eins og höfundur bókarinnar kallar það. Þá sem lifa í kerfi þar sem landeigendur og lénsherrar ráða öllu, þar sem stéttaskiptingin er lögmál sem varla er hægt að hnika, þá sem trúa því jafnvel að þeir séu ekki fæddir til annars en að þjóna og skríða í duftinu.

Bókin er full af óþrifum, skít, óþef – mannvonsku og skeytingarleysi um þjáningar annarra.

Þetta er æsileg lesning, krassandi og kaldhæðin, og ágætt mótefni fyrir þá sem hafa rómantíska mynd af hinu dularfulla Indlandi eða þá sem trúa að það sé frábært lýðræðisríki.

Í bókinni fara kosningarnar þannig fram að landeigandinn safnar atkvæðum fátæklinganna og afhentir þau gerspilltum stjórnmálamönnum. Þeir verða sífellt gráðugari og herða tökin á landeigandanum sem á móti herðir tökin á öreigalýðnum sem er undir hann seldur.

Söguhetjan, Balram, er kannski samviskulaus þrjótur, en það er ekki hægt að hafa annað en samúð með viðleitni hans til að brjótast út úr þessum hryllingi, úr myrkrinu í ljósið.
Íslands þúsund ár

Kvikmyndagerðarmaðurinn Ólafur Jóhannesson hefur sett merkilega íslenska heimildarmynd á vefinn hjá sér.

Þetta er myndin Íslands þúsund ár eftir Erlend Sveinsson, merkan frumkvöðul í íslenskri kvikmyndamenningu. Myndin er frá 1997 og lýsir sjóróðri á árabát, fyrir tíma tæknialdar.

Ekki úr vegi fyrir þá sem hafa verið að lesa Jón Kalman og lýsingar hans á lífi íslenskra sjómanna að horfa á þetta.

Myndina má sjá með því að smella hérna.
Dilkadrátturinn

Eitt af einkennum íslensks samfélags er að það er gegnsýrt af pólitík. Hér er ekki spurt um hæfni eða getu eða menntun, heldur hvar menn standa í pólitík. Og þá er ekki verið að spyrja um lífsskoðanir, heldur hvar sé hægt að staðsetja menn í hinu þrönga, loftlausa og hugmyndasnauða íslenska flokkakerfi.

Embættismannakerfið er gegnsýrt af þessu. Rannsóknir Gunnars Helga Kristinssonar prófessors sýna að fimmtíu prósent embættisráðninga eru af pólitískum toga.

Það er til dæmis athyglisvert með viðtal sem ég tók við breska blaðamanninn og rithöfundinn Roger Boyes. Eftir viðtalið fóru strax einhverjir að gagga að hann sé vinstri maður – hann vinnur náttúrlega fyrir hið þekkta vinstra blað The Times í London.

Ég hafði aldrei hitt Boyes fyrr en á fimmtudaginn né talað við hann, en einhvern veginn kom hann mér fyrir sjónir sem menntaður Breti sem ég teldi frekar líklegt að gæti kosið Íhaldsflokkinn. Eða kannski Verkamannaflokkinn þegar Blair var ungur og ferskur. Ef hann kysi þá yfirleitt. Að minnsta kosti varaði hann okkur Íslendinga við að feta slóð norrænna samfélaga sem hann sagði að væru „leiðinleg“.

Ein meginkenning Boyes er sú að ef farið er út í víðtæka einkavæðingu eins og hér þá útheimti það sterkt ríkisvald sem er vel á verði. Það telur hann að hafi brugðist, því samhliða einkavæðingunni hafi ríkið orðið veiklaðra.
Hrunið sem ópera

Roger Boyes segir í bók sinni að Davíð Oddsson hafi operatic view of the world, hann sjái heiminn eins og óperu.

Lesandi síðunnar stakk upp á því að setja hrunið upp sem óperu, með Kristin Sigmundsson í hlutverki Davíðs, Garðar Cortes sem Jón Ásgeir og Diddú sem Ingibjörgu Sólrúnu.

Meðal hápunkta gæti verið Borgarnesarían, jú og svo verður afskaplega dramatískur kafli sem gerist á bolludag – hugsanlega með rödd Jóns Ásgeirs sem gellur utan sviðs – að ekki sé talað um atriðið þegar Davíð situr þegjand á fundi með Geir Haarde eins og Boyes greinir frá í bók sinni.

Hinn ágæti söngmaður Geir gæti jafnvel sungið sjálfan sig.
Láglaunasvæði

Þetta er rétt athugað hjá Sveini Pálssyni.

Mesta hættan varðandi landflóttann er að Ísland verði áfram láglaunasvæði. Eins og það er nú, eftir fall krónunnar.

En við hliðina á okkur er Noregur – eitt mesta hálaunasvæði í heimi.
Autt blað

Ólafur Ragnar segir að Obama skorti reynslu.

Ólaf vantar ekki reynsluna, hann byrjaði ungur að klifra hinn pólitíska metorðastiga í ýmsum stjórnmálaflokkum.

Vandi hans er örugglega ekki reynsluleysið heldur að hann er eins og autt blað, tabula rasa.

Hann hefur í raun aldrei staðið fyrir neitt.

Og þess vegna er hann veikur fyrir því að stökkva á hluti eins og útrásina – og að nokkru leyti loftslagsbreytingar. Hann er tilvalinn félagsskapur fyrir mann eins og Al Gore sem hefur á einstakan hátt náð að sameina hugsjónastarf og viðskipti – berjast fyrir málefni og græða á því í leiðinni.

Eitthvað innihald verða forsetar að hafa.

Það þarf að skrifa á blaðið

Ólafur sagði um daginn að útrásarvíkingarnir hefðu misnotað forsetaembættið.

Vegna þess að Ólafur getur ekki finnur ekki merkingu í sjálfum sér eða í stjórnmálaferli sínum, reyndist það þeim sérlega auðvelt.
Victor Jara

Í Chile var verið að grafa aftur leikhúsmanninn, gítarleikarann og söngvaskáldið Victor Jara. Hann var myrtur af hermönnum í valdaráni hersins 1973, hann var einn þeirra sem var lokaður inni á íþróttaleikvangi í Santiago, fingur hans voru brotnir og loks var hann skotinn með vélbyssu.

Útförin var gerð 3. desember að viðstöddu gífurlegu fjölmenni. Leikvangurinn sem varð svo víðfrægur á þessum tíma ber nú nafn hans, Estadio Victor Jara.

Victor Jara varð eitt helsta tákn baráttunnar gegn hinni illræmdu herforingjastjórn sem komst til valda fyrir tilstuðlan Bandaríkjastjórnar og CIA. Lög hans hljómuðu út um alla heimsbyggðina – það sem er hér að neðan er einna frægast, Ég man þig Amanda.

Fallegt lag.

[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=N6XmJSJAwwc&feature=related]
Silfrið á netinu

Það var ólag á vefútsendingu RÚV í dag.

En nú er Silfur Egils komið inn á vefinn í heild sinni, með viðtalinu við Roger Boyes.

Smellið hér til að horfa.
Jussi: Helga nótt

Ég veit að Sigurður G. Tómasson á nánast einkarétt á Jussa Björling á Íslandi. Ég leyfi mér samt að setja þetta hérna inn á öðrum sunnudegi í aðventu. Stórkostlegur söngur, og gæti komið manni í jólaskap:

[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=ufnjnwzz82k]
Bretland: Skattur á bónusgreiðslur

Bankamenn í Bretlandi og Bandaríkjunum eru á fullu að skipuleggja bónusgreiðslur sínar, þrátt fyrir kreppu og risavaxnar fjárhæðir sem ríkisstjórnir hafa dælt inn í bankakerfið.

Breska ríkisstjórnin hefur á prjónunum að bregðast við með því að setja háan skatt á bónusgreiðslurnar, það sem nefnist windfall tax.

Breska ríkisstjórnin hefur að öðru leyti sýnt spilltum bankamönnum ótrúlega linkind og var óánægð með að Frakkinn Michel Barnier skyldi vera skipaður sem æðsti eftirlitsmaður fjármálastarfsemi í Evópusambandinu – Frakkar vilja sterkara og sameiginlegt regluverk um fjármálastarfsemi innan ESB en Bretar vilja verja stöðu Lundúna sem nokkurs konar fjármagnsparadísar.

En tvískinnungurinn er algjör. Nú er hálft ár til kosninga í Bretlandi. Það er talað um að Brown ætli að fara í eins konar stéttastríð við Íhaldsflokk Davids Camerons – reka kosningabaráttuna á því að Cameron sé yfirstéttarstrákur úr einkaskólanum Eton sem muni ganga erinda ríka fólksins.
Höfundur Meltdown Iceland í Silfrinu

Roger Boyes, breskur rithöfundur og blaðamaður, höfundur bókarinnar Meltdown Iceland verður gestur í Silfri Egils á sunnudag.

Boyes fjallaði fyrst um Íslands í þorskastríðinu 1975 og hefur síðan fylgst með íslenskum málefnum. Hann er fréttaritari í Berlín fyrir dagblaðið The Times í London, en er að auki höfundur fjölda bóka.

Meltdown Iceland hefur að geyma mjög athyglisverða frásögn um íslenska hrunið.
The Noughties

Þessa dagana er í erlendum fjölmiðlum mikið fjallað um áratuginn sem á ensku er farið að kalla the noughties.

Það er átt við fyrsta áratug aldarinnar, „núlláratuginn“, þann sem er að líða. (Nú munu sjálfsagt einhverjir benda á að hann klárist ekki fyrr en í lok næsta árs…)

Newsweek sló því upp að þetta væri áratugur frá helvíti. Með styrjöldum, hryðjuverkum og kreppu.

Hjá okkur Íslendingum hefur hann verið feikilega viðburðaríkur, með Decode, Baugsmáli, Kárahnjúkum, brottför bandaríska hersins, útrás, hruni og kreppu.

Og svo hefur þetta verið áratugur fyrirbæra eins og Britney, Beckham, raunveruleikasjónvarps, George Bush, gróðurhúsaáhrifa – já, og bloggsins.

Hér á Íslandi hafa verið hlýindi, og það má þakka fyrir að ekki margir hafa beinlínis farist.
Er meirihluti fyrir Icesave?

Nú er sagt að stefni í atkvæðagreiðslu um Icesave í þinginu á þriðjudag. Það eru nokkur tíðindi.

En ég verð að viðurkenna að ég geri mér ekki grein fyrir því hvort merihluti er fyrir málinu.

Og ef hann er ekki fyrir hendi – já, þá getur ekki annað verið en að ríkisstjórn þeirra Jóhönnu og Steingríms sé fallin.
Loftslagssirkus

Ég er staddur í Kaupmannahöfn.

Maður verður hvarvetna var við að hér er að hefjast heljarmikill sirkus – loftslagsráðstefnan stóra.

Veggir eru þaktir stórum auglýsingaspjöldum, meira að segja Kóka-kóla auglýsir hvað það sé umhverfisvænt.

Á Kastrup sér maður sendifulltrúa á þönum, bílstjóra sem eru að sækja þá og keyra burt í limósínum. Maður fær á tlfinninguna þetta sé dálítið mikil að margir séu búnir að koma sér ansi vel fyrir í þessum bransa – hugsanlega í því sem á amerísku kallast gravy train.

Mótmælendur hugsa sér til hreyfings, en lögreglan er vel undirbúin og ætlar ekki að leyfa þeim að komast nálægt fundinum. Einhver sagði mér að hún ætluði helst að smala mótmælendunum í rétt úti í Vanlöse.

Ráðstefnan er líka haldin í skugga talsverðra efasemda um loftslagsmálin. Það tengist því varla, en Al Gore hefur hætt við stóran fyrirlestur sem hann ætlaði að halda í þrjú þúsund manna sal hér í Kaupmannahöfn.

Þeir sem höfðu tryggt sér miða geta fengið endurgreitt.
Hvar er Ögmundur?

Lyktir Icesave málsins munu hugsanlega velta á Ögmundi Jónassyni og fylgismönnum hans innan VG:

Svo ég viti hefur hann ekki enn gefið upp afstöðu sína til samþykkis ríkisábyrgðar vegna Icesave. Ætti þó að hafa haft nóg tækifæri til að kynna sér efni þess og skoða það í þaula.

Ögmundur hefur verið óvenju þögull upp á síðkastið. Hann hefur aldrei þessu vant ekki kært sig um að koma fram í sjónvarpi.

Og verður maður að segja að þá er bleik brugðið.

Einhvern pata hefur maður af því að Ögmundur ætli ekki að gera afstöðu sína heyrinkunnuga fyrr en við lokaatkvæðagreiðslu.

Margt er skrítið í afgreiðslu þessa Icesavemáls – og þetta er eitt af því.
Hægrisinnað skattkerfi

Jón Steinsson, hagfræðingur í Bandaríkjunum, skrifar athyglisverða grein um skattamál í Fréttablaðið:

- - -

„Skattkerfið okkar hefur t.d. verið langt til hægri við skattkerfi Bandaríkjanna. Og eru Bandaríkjamenn sjaldnast taldir sérlega vinstrisinnaðir. Á Íslandi hefur verið eitt skattþrep með tiltölulega lágum persónuafslætti, skattar á fyrirtæki og fjármagnstekjur hafa verið með því lægsta sem þekkist á meðal efnaðra ríkja, erfðaskattar og eignaskattar hafa verið lagðir niður og stærstum hluta tekna hins opinbera er aflað með virðisaukaskatti. Þetta skattkerfi er afrakstur markvissrar stefnu Sjálfstæðisflokksins yfir 18 ára tímabil. Og undir það síðasta komu miklir frjálshyggjufrömuðir í röðum til Íslands til þess að dásama þetta kerfi.

Það er yfirlýst markmið stjórnvalda að færa skattkerfið til vinstri. Ef mið er tekið af umræðu um skattamál á Íslandi undanfarin ár má ef til vill segja að fyrirliggjandi frumvarp stjórnvalda sé róttækt skref í átt að þessu markmiði. En ef horft er til annarra efnaðra landa ganga tillögur stjórnvalda ekki sérlega langt. Jafnvel eftir þessar breytingar verður skattkerfið á Íslandi talsvert til hægri við skattkerfið í Bandaríkjunum (þegar kemur að tekjutilfærsluáhrifum þess – en ekki heildarskattstiginu sem hefur verið og verður áfram hærra á Íslandi).“
Leikrit í þinginu

Samkvæmt þessari frétt á Vísi er málþófið í þinginu, leikrit, vandlega skipulagt og útfært upp á mínútu. Og þá geta menn líklega komist til að borða og á klósettið.