arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Dapurt umsóknarferli

Það er merkilegt að fylgjast með því hversu illa er staðið að málum varðandi aðildarumsóknina að ESB. Kynning málsins er öll í skötulíki, og það er makalaust hvernig það hefur náð að þvælast saman við Icesave.

Ríkisstjórnin virðist ekki hafa á einum einasta stjórnmálamanni að skipa sem getur skýrt almennilega út hvers vegna Íslendingar ættu að ganga í ESB. Þar er enginn sem getur hrifið fólk, enginn sem getur brugðið upp framtíðarsýn.

Og hluti stjórnarliðsins vill að umsóknin verði dregin til baka hið snarasta.

Eins og sakir standa bendir allt til þess að aðild að Evrópusambandinu verði kolfelld þegar þar að kemur. Maður er ekki einu sinni viss að það breyti neinu að samningurinn verði hagstæður. Alls kyns lýðskrumurum og æsingamönnum vex fiskur um hrygg; það er nánast útséð með að umræðan um ESB geti orðið málefnaleg.

Þannig gæti það orðið eini árangur Samfylkingarinnar þegar hún loks fær forystu í ríkisstjórn að koma í veg fyrir að Ísland gangi í Evrópusambandið næsta aldarfjórðunginn.
Norðrið

Lesandi síðunnar sendi þessar línur.

- - -

Ég hef skoðað umræðuna um siglingaleiðir um Norðurskaut, en hér á

Íslandi virðist mikill spenningur fyrir því að við munum senn fá

bullandi bisness vegna þess að NA-leiðin opnist brátt.

En þegar málið er skoðað er satt að segja afar ólíklegt að þar verði

einhver skipaumferð að ráði – fyrr en kannski eftir 50 ár eða meira.

Þó svo ísinn virðst vera að þynnast og hopa, telja þeir sem málið

þekkja best að leiðin muni í mesta lagi opnast í stuttan tíma

síðsumars fyrir sérútbúin skip. Áhættan að fara leiðina verði mikil og

það sé óralangt í að þetta verði algeng siglingaleið. Talið hér á

landi, eins og þetta sé allt að galopnast, sé tómt bull. Soldið

týpiskt íslenskt.

Sömu menn telja að miklu nær okkur í tíma, sé að olíuvinnsla hefjist

t.d. við strendur A-Grænlands. Þar er talin vera talsvert mikil olía i

jörðu og að þetta sé mun álitlegra svæði en t.d. Drekasvæðið. Vinnslan

við A-Grænland myndi þýða talsverða skipaumferð og sölu á þjónustu. En

jafnvel slík starfsemi er ennþá í fjarlægri framtíð. Kannski svona

20-30-40 ár.

M.ö.o. þá eru meint æpandi tækifæri Íslands vegna Norðurslóða ennþá

barasta meira í takt við vísindaskáldskap en raunveruleika.
Eintómt píp

Það er merkilegt að fylgjast með því hversu mikið af orðum er að gengisfella í meðförum alþingismanna sem nota þau af léttúð – eða skilja kannski ekki hvað þau þýða.

Þingmaður Framsóknarflokksins af Norðurlandi sakar Ríkisútvarpið um „kynþáttahyggju og aðskilnaðarstefnu“.

Vegna þess að verið er að breyta fyrirkomulagi svæðisbundinna útsendinga.

Það er ákvörðun sem örugglega má deila um.

En þegar svona orð eru dregin fram verður umræðan eintómt píp.

Eða dettur einhverjum í hug að segja að misvægi atkvæða á Íslandi sé „kynþáttahyggja og aðskilnaðarstefna“?

Og svo er það Árni Johnsen sem stígur í pontu í gær og segir að Evrópusambandið sé verra en Sovétríkin:

„ Evrópusambandið er sýndarmennska og hégómi. Það er nútíma Sovét, ennþá verra en gamla Sovét vegna þess að flækjufæturnir eru miklu fleiri. Klíkuskapurinn ennþá meiri… Við fórum í þennan feril, láta skoða þetta. Við skulum láta það ganga yfir, þessa úttekt, en það er til skammar að stjórnvöld séu að laga íslenska stjórnkerfið að kerfi Evrópusambandsins þegar ekkert liggur fyrir um neina hluti. Það er bara til skammar. Og það er valdbeiting. Það er valdníðsla. Og það er ljóst að það er ekki þingmeirihluti, og það er ekki þjóðarvilji fyrir inngöngu í Evrópusambandið.“

Virðing Alþingis verður ekki endurreist með þessum hætti.
Lífeyrissjóðir og samfélagsleg ábyrgð

Sigrún Davíðsdóttir fjallar um lífeyrissjóðina, samfélagslega ábygð og flókna hagsmuni sem þeir gæta. Í pistinum segir meðal annars um samkrull lífeyrissjóða, Kaupþings og Exista:

- - -

„Lítum á kaup þriggja stærstu lífeyrissjóðanna í einni blokk viðskiptalífsins sem var: Kaupþingi, Existu og Bakkavör – nátengd fyrirtæki. Sjóðirnir þrír auka hlut sinn í Kaupþingi milli áranna 2006 og 2007, eiga því orðið meira í Kaupþingi í árslok 2007 en árið áður. Þar sem eignin í Kaupþingi varð núll í árslok hrunársins kemur eignaþróun sjóðanna ekki fram í ársreikningum – en það væri áhugavert að vita hvort sjóðirnir keyptu áfram í bankanum þar ár.

Hvað varðar Existu eiga allir sjóðirnir orðið meira í því félagi í árslok 2007 en árið á undan. Ofurhækkanir á Existu fyrrihluta árs 2007 vekja athygli: félagið hækkaði um tæp 50 prósent frá áramótum fram í ágúst 2007. Kaupþing hækkaði um 35% á sama tíma. Í lok 2007 var hækkunin gengin til baka en hlutur lífeyrissjóðanna orðinn stærri. Það er áleitin spurning hvort lífeyrissjóðirnir áttu hlut í hækkunum 2007 með fjárfestingum sínum. Í Bakkavör er framvindan sú að í lok 2008 eiga bæði sjóðir ríkisstarfsmanna og verslunarmanna meira, Gildi á orðið minna en í árslok 2006. – Þar sem íslensk hlutabréfaeign sjóðanna skilaði slæmri ávöxtun 2006 þurfti góðar ástæður til að auka eign í íslenskum hlutabréfum. Sama á við um skuldabréfakaup sem er annar kafli í sögu lífeyrissjóðanna undanfarin ár.

Í september 2008, rétt fyrir bankahrunið, kippa stærstu eigendur Existu, bræðurnir Lýður og Ágúst Guðmundssynir kjarnaeign Existu, Bakkavör, yfir í eigið eignarhaldsfélag. Í Existu var umdeild hlutafjáraukning í árslok 2008. Í lok 2008 losaði hlutur áðurnefndra þriggja sjóða heil sextán prósent í Bakkavör

Lífeyrissjóðirnir eru því þarna yfir og allt um kring sem eigendur og skuldabréfaeigendum í þessum félögum en kröfu um gagnsæja stjórnarhætti gætir ekki. Forsvarsmenn Existu voru kærðir í fyrra til sérstaks saksóknara fyrir Bakkavararflutninginn – þó ekki af lífeyrissjóðum heldur Arion og skilanefnd Kaupþings. Finnur Sveinbjörnsson hefur sagt í fjölmiðlum að þeir bræður hafi gengið um félögin á skítugum skónum – stór orð, og þó er bankastjóri Arion annars ekki stóryrtur.“
Frumvarp um dráttarvexti

Dráttarvextir eru skelfilega háir á Íslandi, í raun algjört rán, og hafa haldist það, kannski vegna þess að þeir sem eru í skuldabasli eiga fáa málsvara.

Fólk getur kannski að einhverju leyti kennt sjálfu sér um, en það er ekki þar með sagt að þeir sem skulda eigi ekki að hafa neinn rétt.

Þeir sem lenda í að þurfa að borga dráttarvexti geta sokkið fljótt ofan í skuldafen, vextirnir eru slíkir að þeir taka fljótt öll ráð af skuldurunum. Dráttarvextir eru refsing, því þeir eru langt umfram verðlagsþróun.

Ég man eftir loforðum um að lækka dráttarvexti verulega stuttu eftir hrun. Ég man ekki til þess að við þau hafi verið staðið.

Þess vegna er þetta frumvarp Illuga Gunnarssonar mjög tímabært.
Voldug hagsmunasamtök

Glöggt er gests augað.

Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins kemst að þeirri niðurstöðu að stjórnsýslunni í landbúnaði hafi meira eða minna verið komið í hendurnar á hagsmunaaðilum eins og Bændasamtökunum.

Um þetta hefur svosem lengi verið rætt hér, en aldrei hafa komið fram stjórnmálamenn sem þora að gera baragarbót á þessu.
Fáránleg staða

Eftir aðeins níu daga á að fara fram fyrsta þjóðaratkvæðagreiðsla í sögu lýðveldisins.

Því þrátt fyrir að Ólafur Ragnar hafi reynt að segja Jeremy Paxman að hér séu þjóðaratkvæðageiðslur ár og síð, þá er það ekki satt.

Síðasta þjóðaratkvæðagreiðsla var fyrir stofnun lýðveldisins þegar kosið var um sambandsslit við Dani. Það var til dæmis ekki kosið um aðildina að Nató, EES eða kvótakerfið.

Eða fjölmiðlalögin sem forsetinn neitaði að skrifa undir.

Nú ber svo við að enn er óvissa um hvort atkvæðagreiðslan fer fram. Ráðamenn eru enn að reyna að redda málinu.

Samt er byrjað að kjósa utankjörstaða.

Það er ekki ofmælt að þetta sé fáránleg staða.
Betra að halda sig við staðreyndir

Það er athyglisvert að sjá álit framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins á aðildarumsókn Íslendinga.

Til dæmis að hún telur að dómstólar hér séu ekki nógu sjálfstæðir.

Og að Íslendingar muni geta mótað fiskveiðistefnu sambandsins eftir inngöngu.

Evrópuumræðan fer líklega brátt í gang af einhverri alvöru. Þá er brýnt að menn haldi sig við staðreyndir en ekki einhverja hugaróra.

Eins og til dæmis að evrópskir flotar farið að veiða í islenskri lögsögu eða að við þurfum að taka þátt í evrópskum her.
Tækifæri fyrir Lækjartorg

Það er talað um að Svava Johansen vilji flytja verslanir sínar sem eru ofarlega á Laugavegi nær Kvosinni.

Þarna er ágætt tækifæri til að auka lífið í Miðbænum. Láta Svövu fá gamla Útvegsbankann við Lækjartorg undir starfsemi sína – eitthvað fleira gæti rúmast þar líka – og flytja Héraðsdóm á einhvern stað þar sem hann virkar ekki jafn þunglyndislega á mannlífið.

Eða er ekki nóg af auðu húsnæði út um alla borg?
Bensínverð og vont skipulag

Þegar verð á bensíni hækkar upp úr öllu valdi og jafnvel er hótað að hækka það ennþá meira, rennur upp fyrir okkur hvað hið ruglaða skipulag síðustu ártuga er skaðlegt.

Þetta keyrði endanlega úr hömlu í góðærinu þegar sveitarfélag kepptust við að hrúga upp nýjum hverfum. Margir tala um dugnað og framkvæmdasemi í þessu sambandi, en staðreyndin er sú að þetta var auðvelda leiðin – það hefði verið miklu meira krefjandi að reyna að skipuleggja byggðini með sjálfbærni og hagkvæmari samgöngur í huga.

Eins og Gísli Marteinn Baldursson benti á í viðtali í Silfrinu fyrir stuttu er bifreiðanotkunin í Reykjavík ótrúlega mikil, og kostnaður fólks við ferðir fer sífellt hækkandi. Þar er kostnaðarliður sem þyrfti að lækka verulega.

En það mun taka langan tíma að laga skaðann sem vont skipulag og skammsýnir stjórnendur hafa valdið.
Leynileg fjárframlög

Hvernig getur eitt fyrirtæki látið 44 milljónir króna renna til flokksskrifstofu Sjálfstæðisflokksins á árunum 2002-2006, og flokkurinn neitað að gefa upp hvaða fyrirtæki það er?

Sé það Landsbankinn eins og segir í frétt DV þá er það mjög ankanalegt – í ljósi þess hvernig staðið var að einkavæðingu bankans í hendur Björgólfa og þess að framkvæmdastjóri flokksins sat í stjórn bankans.

Enn skirrist flokkurinn við að gera grein fyrir því hvaðan honum hefur borist fé – og enn eru flokksmenn sem ekki skýrt frá því hvaðan þeim bárust háar fjárhæðir fyrir prófkjör en eru þó farnir að bregða sér í gervi siðapostula.
Kærð fyrir smekkleysi

Frétt úr New York Daily News.

Íslenskt par kært fyrir að setja Ikea eldhúsinnréttingar inn í íbúð sína í Grammercy Park hverfinu fína í New York.

Parið er Jón Ásgeir og Ingibjörg. Það segir að hann hafi ætlað að kaupa Saks verslunina, en hún aki um borgina á bifreið sem kölluð er Hvíta perlan.

Í fréttinnni segir að ekki sé ljóst hvernig íbúðin sé notuð en í júli í fyrra hafi ringt hálfétnum kjúklingavængjum af svölum þeirra.
Fjölbreyttari kreppa en í Grikklandi

Grikkir eiga í kreppu vegna afleitrar stöðu ríkissjóðs og aðkallandi niðurskurðar í ríkiskerfinu.. Að sumu leyti geta þeir sjálfum sér um kennt. Þeir hafa kosið yfir sig lélega stjórnmálamenn – og ekki hjálpar til tregða Grikkja við að standa skil á sköttum.

Þótt ég sé Grikklandsvinur hef ég ekki sérstaka samúð með þarlendum sem fara út á götur og slást við lögregluna.

Hér á Íslandi voru dálítil mótmæli fyrir ári. Síðan hafa þau verið mjög í rólegri kantinum.

Samt eigum við í miklu margháttaðri kreppu en Grikkir.

Niðurskurðurinn sem hér þarf að ráðst í er engu minni en í Grikklandi. En hér á landi stríðum við líka við gjaldmiðilskreppu, bankakreppu og skuldakreppu hjá heimilunum.
Ritstjóraskipti

Það sem hefur verið vandamál Fréttablaðsins er deyfðin yfir blaðinu. Kannski er skýringin sú að blaðið er fyrst og fremst auglýsingamiðill; höfuðmarkmið þess er að afla sem flestra auglýsinga. Fríblöð hafa hvergi í heiminum jafnast á við áskriftarblöð að gæðum.

Blaðið berst inn í hvert hús á höfuðborgarsvæðinu svo það er ekki furða að lesturinn sé mikill. En samt er þetta ekki fjölmiðill sem fólki getur þótt vænt um. Hann vantar allan karakter. Góðir blaðamenn sem starfa á Fréttablaðinu hafa alls ekki notið sín.

Kannski stendur það til bóta með nýjum ritstjóra. Ólafur Stephensen er einn besti blaðamaður á Íslandi.

En maður getur samt ekki gleymt því að Fréttablaðið er í eigu útrásarvíkingsins Jóns Ásgeirs – og hefur til þessa verið ósköp þægt við hans og vini hans.
Bókamarkaður, myndlistarbækur og Köld jörð

Í Kiljunni í kvöld fjöllum við um bókamarkaðinn árlega í Perlunni. Hann hefur aldrei verið betur sóttur en nú. Við Kolbrún og Páll fórum á markaðinn og völdum okkur stafla af bókum sem við töum um í þættinum.

Guðmundur Oddur, prófessor við Listaháskólann, ræðir bækur sem hafa komið út á síðustu mánuðum og fjalla um myndlist með einhverjum hætti. Það eru til dæmis bækur um Svavar Guðnason, Ásgerði Búadóttur, Manfreð Vilhjálmsson, Kristin E. Hrafnsson, Pál Guðmundsson á Húsafelli, hin stóra úrvalsbók um íslenska nútímalist og sýnisbók um íslenska hönnun.

Sarah Moss er breskur rithöfundur sem hefur dvalið á Íslandi undanfarið ár. Hún er höfundur spennusögu sem nefnist Cold Earth og gerist á Grænlandi. Í bókinni veltir hún meðal annars fyrir sér dularfullum örlögum norrænna manna þar. Sarah er einnig sérfróð um mat í bókmenntum og hefur til dæmis skrifað bók um súkkulaði.

Bragi fer um víðan völl og nefnir meðal annars Ólaf Elíasson myndlistarmann, lítt þekktan myndhöggvara sem hét Guðmundur Elíasson, Thor Vilhjálmsson og Gísla Sigurbjörnsson.
John Kay: Bretar ættu að skammast sín

John Kay er í hópi þekktustu hagfræðinga í heimi. Fræg bók hans er The Truth about Markets. Hann var gestur í Silfri Egils fyrir nokkrum árum. Kay skrifar grein um Icesave í Financial Times í gær undir fyrirsögninni Iceland should stand up to shameful bullying. Þar segir hann meðal annars að Bretar og Hollendingar séu að uppgötva að þeir hafi veika stöðu í málinu og þess vegna vilji þeir semja. Icesave hafi byggst á meingölluðu regluverki og það sé ekkert réttlæti í að senda reikninginn fyrir því til skattborgara. Hann telur að þjóðaratkvæðagreiðslan um Icesave marki þáttaskil í málinu. Í niðurlagi greinarinnar segir Kay að Bretar ættu að skammast sín:

„ Our rationale for bullying the people of Iceland is the rationale of all bullies: we are doing it because we can. Or because we thought we could. Now Iceland again has the upper hand. If the vote on March 6 goes ahead the public will be given its first opportunity to reject the claim that it must take financial responsibility for the failures of banks and bankers. That will be a game-changing event, which is why Britain and Holland are negotiating. We should be ashamed of ourselves.„
Ekki lengur Hrói Höttur

Forvitnileg er skoðanakönnun sem gefur til kynna að 80 prósent Íslendinga séu andvíg því að Jóhannes í Bónus fái að kaupa hlut í Högum.

Sumir hafa lifað í þeirri trú að Jóhannes sé alveg ómissandi fyrir þetta fyrirtæki. Að varla sé hægt að stunda verslun á Íslandi nema Jóhannes sé aðalgæinn.

Lengi vel var því haldið að fólki að Jóhannes og Jón Ásgeir væru eins konar Hróar Hettir sem sæktu að vondum kerfiskörlum úr sínum Skírisskógi.

Svo urðu þeir sjálfir kerfið. Náðu einokunarstöðu á íslenskum markaði. Þeir fluttu úr skóginum inn í kastala fógetans. Síðar kom svo í ljós að einu hæfileikar þeirra á sviði fjármála fólust í því að slá lán og búa til flóknar fléttur í kringum eignarhald sitt á fyrirtækjum.
Styðjum Argentínu

Nú er lag fyrir Íslendinga að ná sér niðri á Bretum og heimsveldisórum þeirra.

Lýsa yfir stuðningi við Argentínumenn í deilunni um Falklandseyjar.
Veiklað stjórnmálakerfi

Forsetinn og stjórnarandstaðan hafa að nokkru leyti tekið völdin í landinu. Það er ekki ofmælt að hér sé pólitísk kreppa sem jafnvel má líka nefna stjórnarfarskreppu.

Ríkisstjórnin er í gíslingu Icesave málsins. Hún þarf að spyrja stjórnarandstöðuna um leyfi fyrir hverju sem hún aðhefst í málinu. Forsetinn þarf líka að fylgjast með; engin lög um Icesave fara í gegn án þess að hann samþykki.

Órólega deildin í Vinstri grænum er stundum í stjórn og stundum í stjórnarandstöðu. Einn stjórnarliða er líka formaður Heimssýnar, hann beitir sér fyrir því að aðildarumsókn um Evrópusambandið verði dregin til baka, aðeins nokkrum vikum áður en framkvæmdastjórn ESB samþykkir hana.

Það mun hafa verið Össur Skarphéðinsson sem vildi reyna að víkka út ríkisstjórnina með því að fá Framsókn til liðs við hana. Hann skynjar eins og fleiri að það er ekki mikill móður í stjórninni. Hún er ringluð og forystulaus og alls ekki nógu vel mönnuð. Framsókn er reyndar líka klofin hvað varðar afstöðuna til Evrópumála; Össur dreymir líklega um að laða fram hin evrópusinnaðri öfl innan flokksins.

Innan Sjálfstæðisflokksins hafa hinir hófsamari flokksmenn – demókratarnir – áhyggjur af auknum ítökum Davíðs Oddssonar og liðsins í kringum hann. Bjarni Benediktsson er mjög tvístígandi. Liðsmenn Davíðs geta ekki hugsað sér neina málamiðlun í Icesave, en Bjarni er ekki fráhverfur því. Hann þarf að leika miklar jafnvægislistir, reyna að hafa miðjuna góða á sama tíma og málflutningur repúblikananna verður sífellt einstrengingslegri og heiftúðugri.

Þannig er allt stjórnmálakerfið veiklað og varla horfur á öðru en að svo verði áfram næstu misserin. Fjórflokkurinn er alltaf jafn frekur til fjörsins, en það virðist ekki mikils af honum að vænta.
Fyrir utan Stjórnarráðið, þriðjudagur kl. 10.35

Það er ríkisstjórnarfundur. Röð af nýbónuðum svörtum bílum stendur fyrir utan Stjórnarráðið. Það glampar á þá í grámyglu vetrarins, flestir bílar sem aka um göturnar eru ekki svona gljáandi heldur þaktir ryki og seltu.

Bílarnir minna svolítið á líkfylgd. Þetta eru ekki bjartsýnisbílar. Ekki frekar en þessi þunglyndislega ríkisstjórn.
Skýrsla aldamótanefndar

Sveinn Andri Sveinsson lögmaður skrifar grein sem er birt í vefritinu Herðubreið. Hann rifjar upp skýrslu svokallaðrar Aldamótanefndar Sjálfstæðisflokksins sem starfaði árið 1989. Formaður nefndarinnar sem samdi skýrsluna var Davíð Oddsson.

Í henni sagði um aðild að Evrópusambandinu:

„Við hljótum að vinna heimavinnuna með þeim hætti að laga eigið efnahagslíf og leikreglur þess að því sem viðgengst á Vesturlöndum. Við getum aldrei aftur lýst því yfir að í þessu landi verði ekki beitt þeim úrræðum, sem best hafa reynst í þessum heimshluta. Við hljótum að setja okkur það mark að aldrei aftur þurfi þessi þjóð að hokra undir handafli ofstjórnar og kreppuhugsunarháttar, miðstýringar og mismununar….

Hugsanlega verður þó skynsamlegast að óska beinlínis eftir viðræðum um inngöngu Íslands í Evrópubandalagið, þótt menn séu um leið reiðubúnir að láta inngöngu ráðast af því, hvort þau skilyrði, sem henni kunna að fylgja, þyki aðgengileg eða ekki. Verði sú niðurstaðan, að þau séu óaðgengileg talin, hafa menn heldur engar brýr brotið að baki sér. Og þrátt fyrir allt er líklegt að smæð okkar verði okkur styrkur ásamt með því að við erum að véla við bandalagsþjóðir okkar í Atlantshafsbandalaginu og margar hefðbundnar vinaþjóðir, þar sem við njótum trausts.

Það er því óheppilegt að borið hefur á því, að við séum sjálfir að búa okkur til skilyrði og mála skrattann á vegginn og þar með að veikja okkar eigin samningsstöðu er við mætum með sjálfskapaða annmarka til viðræðna við Evrópubandalagið.

Við megum síst af öllu ganga að þessu viðfangsefni með þrá um forna innilokun og einangrun, alteknir af ótta og kjarkleysi. Við verðum að sýna reisn og styrk og forðast einangrunarþörf og minnimáttarkennd. Til slíkra viðræðna hljótum við að ganga sannfærðir um það að reyna að ná fram hinu besta, en jafnframt tilbúnir til þess að hverfa frá þeirri leiðinni, ef niðurstaðan er ekki þolanleg.“

Viðbót kl. 12.15: Mér er bent á að grein Sveins Andra hafi fyrst birst á Pressunni.
Að naga gólfteppi

Framferði Gordons Brown kallast að naga gólfteppi.

Það er nokkuð algengt í hásölum valdsins, eftir því sem vænisýkin sem fylgir völdunum ágerist.

Fleyg eru orð úr þáttunum Yes Minister:

The higher the office, the higher the level of paranoia.
SACL

Lesandi síðunnar sendi þessa mynd sem hann tók fyrir nokkru á leið milli Glasgow og Edinborgar í Skotlandi.
Menningin blómstrar í kreppunni

Það er ekki hægt að segja annað en að menningin dafni ágætlega í kreppunni.

Í leikhúsunum eru sýningar sem vekja umtal og jafnvel deilur: Gerpla, Fást, Góðir Íslendingar.

Með Sinfóníuhljómsveitinni sem hefur aldrei verið betri spila framúrskarandi ungir einleikarar: Víkingur Ólafsson og Sæunn Þorsteinsdóttir.

Í kvikmyndahúsunum er verið að sýna fínar íslenskar myndir við góða aðsókn: Bjarnfreðarson og Mömmu Gógó.

Veglegt yfirlitsrit um nútíma myndlist á Íslandi gefur til kynna ágæta grósku á því sviði. Kristján Guðmundsson fær Carnegie listaverðaunin, en Erró sýnir í Pompidou safninu í miðri París.

Það eru fjórar nokkuð veglegar bókabúðir í miðborg Reykjavíkur.

Það er metaðsókn á bókamarkað í Perlunni. Bókaútgáfan á þessum síðustu tveimur kreppuárum hefur verið mjög blómleg.

Guðbergur þýðir portúgölsk ljóð og Kristján Árnason þýðir Óvíd, en Helgi Björnsson fær verðlaun fyrir stórvirki um jökla á Íslandi.

Og svo má lengi telja.
Guardian um íslenska fjölmiðla

Hér er lítil grein úr Guardian þar sem er talað um fjölmiðla á Íslandi og frelsi þeirra.
Polanski, Robert Harris og Ghost Writer

Roman Polanski fékk leikstjóraverðlaunin á kvikmyndahátíðinni í Berlín fyrir spennumyndina Ghost Writer. Hún er byggð á skáldsögunni Ghost eftir Robert Harris, einn helsta spennusagnahöfund sem nú er uppi. Sögur Harris hafa yfirleitt einhverja pólitíska eða sögulega vídd, það fer ekki á milli mála að önnur aðalsögupersónan í Ghost er byggð á Tony Blair.

Harris sló fyrst í gegn með sögunni Vaterland, en þar ímyndar hann sér að nasistar séu enn við völd í Evrópu árið 1963. Hann hefur einnig skrifað sögur sem gerast í Rómaveldi hinu forna og fjalla um endalok Pompei og mælskusnillinginn Cicero.

Hann er líka vinsæll dálkahöfundur og pólitískur skýrandi, og skrifar yfirleitt í Sunday Times. Fyrir nokkru skrifaði hann þar ritdóm um Meltdown Iceland eftir Robert Harris. Dómurinn vakti nokkrar deilur en meðal þess sem Harris sagði í honum var að Ísland hefði verið fáránlega illa rekið síðustu áratugina:

“ It is hard to think of a European country more incompetently run in the past 20 years than Iceland.”

Pierce Brosnan í Ghost Writer
Orðskviðir og skeyti

Nokkrir orðskviðir um pólitík hafa oft komið upp í hugann á mér síðasta misserið. Meðal annars þessir:

Menn berjast af meiri hörku fyrir hagsmunum sínum en hugsjónum. (Napoleon Bonaparte)

Stórþjóðir hafa alltaf hagað sér eins og glæpamenn en smáþjóðir eins og mellur. (Stanley Kubrick)

og loks ummæli sem mér finnst erfitt að láta hljóma rétt á íslensku:

All political lives end in failure. (Enoch Powell)
Lítil getraun

Þetta makalausa málverk er dálítið á undan sinni samtíð, nokkuð langt reyndar.

Spurt er hver sé málarinn og hvenær hann var uppi?
Silfrið í dag – engin endursýning

Því miður fellur endursýning á Silfri Egils niður í kvöld – vegna Vetrarólympíuleikanna.

Þeir sem vilja sjá þáttinn geta horft á netinu.

Ég vek sérstaka athygli á viðtölum við John Christensen, baráttumann gegn skattaskjólum, Diana Wallis, varaforseta Evrópuþingsins, og Finnboga Vikar sem situr í nefnd um endurskoðun kvótakerfisins og setti í þættinum fram athyglisverðar málamiðlunartillögur.

Í fyrsta hluta þáttarins sátu í pallborði Guðfríður Lilja Grétarsdóttir, Ólafur Ísleifsson, Þór Saari og Guðni Th. Jóhannesson og ræddu meðal annars samningshorfur í Icesave, stöðu Íslands sem smáríkis sem kannski vantar vini og vanmátt stjórnmálamanna gagnvart því sem er að gerast í bönkunum.

Þáttinn má sjá með því að smella hérna.

John Christensen: Upphæðirnar sem velta um skattaskjól eru ótrúlegar og þau eru notuð bæði af litlum aðilum og stórum alþjóðafyrirtækjum. Það er almenningur sem borgar brúsann.