Að drepa hagkerfið

Líkt og bloggarinn Sveinn Pálsson bendir á tókst að finna einn hagfræðing sem styður vaxtastefnu Seðlabankans. Þetta er Jón Steinsson, hámenntaður hagfræðingur frá Ameríku, en líka félagi Borgars Þórs Einarssonar, Árna Helgasonar og Þórlinds Kjartanssonar úr Deigluhópnum.

Það má náttúrlega minna á að þrátt fyrir háa vexti um langt skeið hefur verðbólgumarkmiðið sem Seðlabankanum er sett eiginlega aldrei náðst. Nú eru taldar einhverjar líkur á að það gerist árið 2010

Annars birtir Sveinn eftirfarandi yfirlit á vef sínum yfir nokkra hagfræðinga sem eru á öðru máli en Jón Steinsson:

Illugi Gunnarsson segir í Fréttablaðinu 23.7.08: „Ég tel að peningamálastefna Seðlabankans hafi lent í miklum ógöngum“. Einnig segir hann: „Auðvitað er hægt að stöðva verðbólgu með því að drepa hagkerfið með vöxtum en það er ekki ásættanleg niðurstaða.“

Einar Benediktsson og Jónas Haralz skrifa eftirfarandi í Moggann8.8.08:

„Rétt er að bankinn leggi fram mat á reynslu undanfarinna ára og geri grein fyrir þeim breytingum og endurbótum á fyrirkomulagi og framkvæmd sem hann telur að leitt gætu til þess árangurs og trúverðugleika sem ekki hefur tekist að ná fram að þessu.“

Ársæll Valfells segir: „Sé markmiðið að lækka verðbólgu einvörðungu með því að hækka gengi krónunnar má segja að bankinn sé í reynd ekki með verðbólgumarkmið heldur gengismarkmið.“

Ólafur Ísleifsson, lektor við viðskiptadeild Háskólans í Reykjavík, segir í RUV í dag: „Íslendingar hafi misst sjálfstæði sitt í peningamálum, spákaupmenn hafi ofurvald á gengi krónunnar, alvarleg vá sé fyrir dyrum í atvinnulífinu og innlend peningastefna sem gagnist ekki en ógni fjárhag fyrirtækja og heimila.„

Jón Daníelsson segir: Stýrivaxtahækkun til þess að stemma stigu við innlenda verðbólgu eða þenslu leiðir eingöngu til fjármagnsflæðis sem svo magnar upp verðbólguna og þensluna.

Guðmundur Ólafsson, hagfræðingur segir stýrivexti Seðlabankans gagnslausa í efnahagsstjórninni.

Gylfi Magnússon, hagfræðingur, segir að háir stýrivextir Seðlabankans hafi hingað til ekki dugað gegn verðbólgunni. Skattahækkun gæti dregið úr verðbólgu en slíkt yrði ekki vinsælt. Gylfi segir Seðlabankann – stjórn hans og stefnu – kominn í algjört þrot.

Jón Baldvin Hannibalsson segir að núverandi vaxtastig sé eins og hryðjuverkastarfsemi í hagkerfinu. (mbl. 17. maí 2008).

Ingólfur Bender segir verðbólguna komna til af erlendum þáttum, það er lánsfjárkreppunni og hækkun hrávöruverðs. „Seðlabankinn hefur engin áhrif á þessa tvo þætti. Það er beinlínis skaðlegt fyrir hagkerfið að hann berjist á móti þeim með háu vaxtastigi„. Fréttabl. 2. júlí 2008.

Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA segir að Seðlabankinn verði að losna úr sjálfheldu vaxtastefnu sinnar. Það fái engan veginn staðist að gengi krónunnar skuli hækka þegar helsta útflutningsgreinin verði fyrir öðrum eins hremmingum og sjávarútvegurinn nú. Með vaxtastefnunni sé unnið gegn krónunni sem sjálfstæðum gjaldmiðli.

Economist gagnrýnir vaxtamunarviðskiptin í grein nýlega: „That made Iceland a prime target for the carry trade … Icelanders reacted to their strong currency by spending even more. Last summer an ugly spiral developed. Inflation stayed high, interest rates were raised, the krona strengthened and the circle was completed by unfettered borrowing.„

Davið Oddsson var sjálfur afar gagnrýninn á stýrivaxatækið árið 2001 þegar hann var forsætisráðherra. Þá voru stýrivextir um 10%. Hann sagði um Seðlabankann: „Og svo þarf hann að huga að því hvort mjög háir vextir séu örugglega til þess fallnir að lækka verðbólgu. Það mætti hugsa sér að mjög háir vextir geti haft þveröfug áhrif.“ (Sjá leiðara Fréttablaðs 24.7.08.)