arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Hvaðan kemur þessi hugmynd?

Hvaðan fá menn hugmyndir eins og þá að á Íslandi sé besta matvara í heimi?

Sambanber viðtal við Sigrúnu Magnúsdóttur, þingmann Framsóknarflokks í DV:

Þetta er okkar sérstaða, að við skulum eiga hreinlegustu og bestu matvöru í heimi.

Það er óþarfi að þessu sinni að gera að umtalsefni hvort þetta er rétt eða rangt, það er hitt sem er forvitnilegt – hvaðan kemur þessi hugmynd?

Ég tek mér það bessaleyfi að birta hér eina af hinum frábæru skopmyndum Gunnars Karlssonar, þessi var í Fréttablaðinu í gær.
Ekki pólitískt mál

Lekamálið er skýrt dæmi um hvað viðbrögð stjórnmálamanna geta sett mál, sem hefði verið hægt að leysa á fyrstu stigum þess, í algjöran hnút. Yfirhylming getur nefnilega haft jafn slæmar afleiðingar og verknaðurinn sjálfur.

Hanna Birna Kristjánsdóttir er í ótrúlegum vandræðum vegna þessa – líklega væri hún búin að segja af sér ef stjórnfestan væri aðeins meiri á Íslandi, eins og til dæmis er á Norðurlöndunum.

Það er ekki bara DV sem sækir að Hönnu Birnu, heldur segja líka margreyndir lögfræðingar eins og Sigurður Líndal og Valtýr Sigurðsson að réttast sé að hún hverfi úr embætti, að minnsta kosti um stundarsakir. Valtýr segir að nú séu síðustu forvöð fyrir hana að víkja.

Enn er beðið eftir því hvort ríkissaksóknari ákærir í lekamálinu, en það verður að teljast líklegt. Lögreglurannsóknin benti eindregið til þess að aðstoðarmaður Hönnu Birnu hefði lekið gögnum um hælisleitanda í fjölmiðla – og átt við minnisblaðið með því að bæta við athugasemdum neðanmáls. Þetta telst vera saknæmt athæfi – í embættismannakerfinu er fylgst með því af mikilli athygli hvernig mál þróast.

Þessi skýringamynd er úr DV og sýnir tölvunotkun aðstoðarmanns Hönnu Birnu dagana sem fréttirnar um hælisleitandann birtust í fjölmiðlum.

Ráðherrann hefði getað tekið af skarið stax og upplýst málið – ekki verður betur séð. Í staðinn komu alls konar málalengingar úr ráðuneytinu og var jafnvel farið út í að gera Rauða krossinn tortryggilegan. Þetta var ótrúlega klaufalegt.

Ríkissaksóknari fól lögreglu að rannsaka málið – og nú er það aftur á borði ríkissaksóknara. Það er ljóst af fréttaflutningi síðustu daga að Hanna Birna hefur hvað eftir annað rætt málið við lögreglustjóra. Hún rekur líka á eftir því að rannsókn málsins verði hraðað. Það gengur náttúrlega ekki þegar rannsóknin beinist að ráðherranum sjálfum og nánustu aðstoðarmönnum.

Valtýr Sigurðsson segir:

Í þessu máli sérstaklega þar sem ráðherra ákvað að víkja ekki sæti við rannsóknina, þá er það afar óheppilegt að ráðherra sé að hafa svona samband og ræða rannsókn þar sem rannsóknin í þessu tilviki beinist að ráðherranum og ráðuneytinu sjálfu…. Og að mínu mati er alveg nóg að rannsakandinn hafi það á tilfinningunni að það sé verið að horfa yfir öxlina á honum og stýra rannsókninni og gagnrýna seinagang - hvað þýðir það? Þýðir það að það eigi ekki að rannsaka þetta nógu vel? Á bara að fella þetta niður? Hvað þýðir það?

Það er merkilegt að fylgjast með hvernig reynt er að gera þetta mál pólitískt – það miðast við það eitt að þyrla upp moldviðri. Þetta er ekki spurning um vinstri eða hægri, stjórn eða stjórnarandstöðu, heldur einfaldlega um hvað ráðherrum á að leyfast og hvað telst vera boðleg stjórnsýsla.
Dauðarefsingar – til að koma í veg fyrir glundroða

Igor Druz er talsmaður uppreisnarmannanna, sem eru studdir af Rússum, og vilja koma upp ríkinu Novorossia (Nýja-Rússlandi) í Austur-Úkraínu.

Igor er sérlegur aðstoðarmaður uppreisnarforingjans Igors Strelkovs.

Samkvæmt BBC er er hann ákafur stuðningsmaður rússnesku rétttrúnaðarkirkjunnar, hann styður kristið siðgæði og fjölskyldugildi, en er á móti samkynhneigð. Hann vill leiða dauðarefsingu í lög og telur að flestir uppreisnarmennirnir muni styðja þetta.

Druz viðurkennir í samtalinu við BBC að uppreisnarmennirnir hafi fellt dauðadóma og framfylgt þeim með skotvopnum – til að koma í veg fyrir glundroða. Þess vegna séu sveitir þeirra mjög agaðar.
Almannatengsl að ísraelskum hætti

Þetta er nákvæmlega svona – réttlætingarnar sem heyra má þegar rætt er við talsmenn Ísraelsstjórnar. Mark Regev er einn sá versti og fréttamenn tæta hann stundum í sig, eins og Jon Snow hérna. Stundum finnst manni eins og hann sé vitleysingur, en hann er auðvitað bara að fara með rulluna sína, eins og lýst er í þessu litla lesendabréfi.
Konur og sendiherradjobbin

Konur verða ekki sendiherrar nema í undantekningartilvikum. Sendiherradjobbin eru yfirleitt ekki auglýst, heldur er handvalið í þau.

Utanríkisráðherra, Gunnar Bragi Sveinsson, hefur aðra skýringu.

Þetta hljómar ef til vill eins og klisja en sendiherrastörf kalla oft á tíðum á vinnutíma sem er allan sólarhringinn og gera kröfu á flutningsskyldu milli landa. Það gæti verið að konur sækist síður eftir þessum störfum.

Er það virkilega svo að konur vilji ekki vera í störfum sem útheimta vinnu og kalla á ferðalög?

Það má benda á að sendiherrar eiga yfirleitt maka – konur sem flytja með þeim og fara víða um.

Kannski er líka kominn tími á orð eins og „sendiherra“ – og „ráðherra“? Þau eru eiginlega bara asnaleg.
Lúxusgisting á besta stað í bænum

Við í Skólastrætinu höfum ákveðið að fara leigja út til ferðamanna. Þessi dýna var sett út í garð í góða veðrinu í gær. Hún bíður gesta. Stungið er upp á að leigan verði 25 þúsund krónur nóttin – er nokkuð þörf á að hafa innifalinn morgunmat?

Fyrirspurnir sendist á:

luxusgistingimidbaenum@graedumaferdamonnumbolan2014.is
Sama stefna og í síðustu stjórn

Nú birtist frétt þess efnis að gjaldeyrisforði Seðlabankans sé tæplega skuldsettur lengur.

Ísland hefur náð að skríða út úr kreppunni – það er líklega þrennt sem skiptir þar mestu máli.

Endurreisnin sem var stjórnað af Alþjóða gjaldeyrissjóðnum, túristar og makríll.

Og nú á að fara að semja við kröfuhafa föllnu bankanna – svokölluð gjaldþrotaleið virðist vera út úr myndinni.

Allt er þetta í raun í samræmi við þá stefnu sem var mörkuð á tíma síðustu ríkisstjórnar. Í raun verður ekki annað séð en að núverandi ríkisstjórn fylgi henni nokkuð dyggilega.
Samviskubit gagnvart Geir – hafnaði Össur sendiherrastöðu?

Það liggur í augum uppi að skipan Árna Þórs Sigurðssonar sem sendiherra, á sama tíma og Geir Haarde er skipaður, hefur orðið þess valdandi að varla heyrast gagnrýnisraddir á þessa embættisfærslu frá vinstri vængnum.

En annað kemur til.

Á vinstri kantinum og í Framsókn ríkir samviskubit vegna hins misheppnaða landsdómsmáls gegn Geir Haarde. Vegna þessa er Geir í vissu skjóli.

En auðvitað er þetta pólitísk ráðning – og það á við um bæði Geir og Árna. Því er meira að segja haldið fram í DV í dag að Össuri Skarphéðinssyni hafi verið boðin sendiherrastaða en hann hafi hafnað. Össur má eiga að hann lét vera að setja pólitíkusa inn í utanríkisþjónustuna.

Eftir þetta getur ekki talist líklegt að Ragnar Árnason, sjá mikli frjálshyggjumaður, verði ráðinn seðlabankastjóri. Það væri dálítið bratt að fara út í fleiri pólitískar ráðningar á svo stuttum tíma. Tíðinda hlýtur að vera að vænta af því máli.
Áhugi Kínverja á íslenskum banka – hví þá?

Einar Benediktsson sendiherra ritar mjög athyglisverða grein í Fréttablaðið í dag, þar sem hann leggur út af áhuga kínverska risabankans, ICBC, á að kaupa dvergbankann Íslandsbanka á Íslandi. Hvað gengur kínverska bankanum til? Hann er að öllu leyti í eigu kínverska ríkisins – sem aftur er svo undirlagt af klíku sem nefnist kommúnistaflokkur Kína.

Vestrænir bankar, sem ganga fyrir hagnaðarsjónarmiðum, virðast ekki hafa sérstakan áhuga á að eignast banka á Íslandi, eins og Einar bendir á, en nú erum við örþjóðin komin í „furðulegt fríverslunarfélag“ við langfjölmennustu þjóð í heimi, svo orðalag Einars sé notað.

Hvað þessum heimsrisa, ICBC, kann að ganga til á Íslandi, verður að skoða í ljósi þess að um er að ræða banka í 100% eigu kínverska ríkisins. Og ef það er ekki bankagróði í okkar örlitla hagkerfi með ónýta mynt, sem þá rekur hingað yfir hálfan hnöttinn, hvað þá? Verður ekki að byrja á því að tala í hreinskilni um stefnu Kínverja á norðurslóðum, á Íslandi, á Grænlandi. Ég segi það blindni eða annarlega afneitun, að litið sé fram hjá því að langtímastefna Kína er nýting auðæfa með víðtækum námarekstri á Grænlandi, nýting olíu á hafsbotni eins og á Drekasvæðinu okkar. Þar gegnir Ísland sýnilega lykilhlutverki með risahöfn í Finnafirði vegna siglinga um norðausturleið heimskautsins, til að þjóna atvinnurekstri á Grænlandi og í olíuvinnslu við Austur-Grænland og á íslenska hluta Drekasvæðisins. Þar hefur kínverski olíurisinn CNOOC komist að í leitinni með 60% hlut en þar hið pínulitla Eykon með 2%. Getur verið að þar sé verið að tengja erlendan yfirgang minningu vinar míns, Eyjólfs Konráðs Jónssonar? CNOOC gekk um skeið erinda gróflegrar yfirráðastefnu sinna stjórnvalda gegn Víetnam í Suður-Kínahafi.

Að lokum skal minnt á að Kína er ekki lýræðisríki. Síðuhaldari hér er viðskiptavinur Íslandsbanka. En hann mun snimendis færa viðskipti sín annað ef bankinn kemst í eigu aðila sem stunda bisness á vegum kínverska kommúnistaflokksins.
Tveir sendiherrar – úr röðum pólítíkusa

Ekki kemur sérlega á óvart að Geir Haarde sé skipaður sendiherra. Það hlaut eiginlega að koma að því. Það er, eins og segir, eftir öðru.

Hins vegar kemur aðeins meira á óvart að Árni Þór Sigurðsson úr röðum Vinstri grænna sé gerður að sendiherra. Árni er alþingismaður – var reyndar um tíma formaður utanríkismálanefndar. Hann rússneskumælandi, en þykir nokkuð hallur undir ESB.

Varð Árni sendiherra til að dempa gagnrýnina á skipun Geirs? Í eina tíð var stundum notað orðið samtrygging.

Svo er spurning hvaða verkefni verða fundin fyrir þessa góðu menn – og alla hina sendiherrana í utanríkisþjónustun.

En það virðist vera að Steinunn Þóra Árnadóttir verði þingmaður í stað Árna.
Ég var heima hjá mér

Kröftug skilaboð á Twitter.

„Ég vonast til að lifa af. Ef ekki, munið þá að ég var ekki í Hamas og ekki bardagamaður og ég var ekki notaður sem mannlegur skjöldur. Ég var heima hjá mér.“
Hittir naglann á höfuðið

Jón Steinar Gunnlaugsson kemst að kjarna máls í grein sem hann skrifar hér á Eyjuna í dag.

Þessa sér staði í því hvernig við tökum á málum og líka í því hvernig við tökum ekki á málum – og að sumu leyti er þetta erfiðara fyrir okkur í flóknu nútímasamfélagi sem krefst mikillar sérhæfingar og sérþekkingar.

Mér hefur stundum dottið í hug að kannski séum við Íslendingar of fáir og smáir til að geta haldið uppi samfélagi, þar sem stofnanir standa undir nafni og gegna því hlutverki sem við ætlum þeim. Smæðin hefur meðal annars þau áhrif að þeir sem starfa við þessar þjóðfélagsstofnanir eiga svo marga vini og kunningja að þess sér merki í afstöðu til verka þeirra.
Dálítið villandi prósentureikningur

Merkileg er tölfræðin í frétt frá Samtökum atvinnulífsins – þar sem brugðist er við óánægju vegna mikils launaskriðs forstjóra.

Reyndar er því haldið fram að skýringin kunni að vera sú að launalækkanir forstjóranna á hruntímanum séu að ganga til baka.

Eins og aðrir hafi ekki þurft að þola kjaraskerðingu þá!

Svo er birt línurit – sem maður veit svosem ekki hvað er mikið að marka – en á því kemur fram að launahækkanir forstjóra frá 2006 hafi verið 43,6 prósent en hækkanir á almennum vinnumarkaði 45,2 prósent.

Tökum launamann sem hafði 200 þúsund krónur á mánuði 2006. Laun hans hafa hækkað í 290 þúsund á þessum árum.

Tökum forstjóra sem hafði 2 milljónir á mánuði 2006. Laun hans hafa hækkað í 2,9 milljónir á þessum árum.

Sé þetta reiknað yfir í árslaun hefur launamaðurinn hækkað um rétt rúma 1 milljón, en forstjórinn hefur hækkað um 10 milljónir.

Prósentureikningurinn segir semsagt ekki alla söguna.
Hópast á Þingvöll – fyrir fjörutíu árum

Á tuttugustu öld tíðkaðist mjög að Íslendingar hópuðust á Þingvöll – þar voru haldnar fjöldasamkomur til að minnast ýmissa tímamóta.

Fyrst var Alþingishátíðin 1930, þá var þess minnst að þúsund ár voru frá því Alþingi kom fyrst saman við Öxará, svo var það lýðveldishátíðin 1944, síðan 1100 ára afmæli Íslandsbyggðar 1974, 50 ára lýðveldisafmælið 1994 og loks kristnitökuafmælið árið 2000.

Síðan þá hefur ekki heyrst neitt af hátíðum á Þingvöllum, kannski hafa heldur ekki verið tilefni til.

Í dag eru nákvæmlega 40 ár síðan afmæli Íslandsbyggðar var fagnað, það var 28. júlí 1974. Þetta var fremur þyngslaleg hátíð, að þeirra tíma hætti, Tómas Guðmundsson flutti kvæði, Halldór Laxness hélt ræðu sem og Matthías Johanessen. Það var mikið um kórsöng.

En veðrið var gott – ólíkt því sem var 1944, þegar var hellirigning og margir forkældust. Það var líka tekið til þess að „ekki sást vín á nokkrum manni“. Það var ekki bara tilviljun, því ríkisstjórnin hafði ákveðið að loka Áfengisversluninni í einhverja daga fyrir hátíðina. Menn gátu semsagt ekki birgt sig upp.

Flestir skildu þó líklega að þetta var lélegur vettvangur til að fara á fyllerí. Nokkrum dögum síðar var haldin hátíð í Reykjavík – og þá var aðeins meira stuð.

Einn óskundi varð á hátíðinni. Herstöðvaandstæðingar mættu upp á brún Almannagjár með borða þar sem var mótmælt veru Bandaríkjahers á Íslandi og aðildinni að Nató. Þeir voru snimendis handteknir og fluttir til Reykjavíkur. Síðar kom reyndar í ljós að meðferðin á þeim var ekki alveg lögum samkvæmt – en ekki var talið forsvaranlegt að þeir spilltu hátíðarhelginni.

Afmæli Íslandsbyggðar hefur verið fagnað tvisvar, 1874 og 1974. Heldur ólíklegt verður að teljast að það verði gert aftur. Þá verðum við mörg hver ekki lengur meðal lifenda, en nýlegar rannsóknir benda til þess að mannabyggð á Íslandi sé allmiklu eldri en frá 874.
Getur DV rennt stoðum undir fréttina?

DV er í vondum málum ef forsíðuuppsláttur blaðsins um Hönnu Birnu Kristjánsdóttur og Stefán Eiríksson er ekki réttur.

Blaðið segir að Stefán hafi verið beittur þrýstingi af Hönnu Birnu vegna leikamálsins – það hafi leitt til þess að hann hafi ákveðið að hætta sem lögreglustjóri.

Maður skyldi ætla að blaðið hefði góðar heimildir fyrir þessu, greinin þar sem er sagt frá þessu er merkt blaðamönnunum Jóhanni Páli Jóhannssyni og Jóni Bjarka Magnússyni og Reyni Traustasyni ritstjóra. Þetta er semsagt ekkert sem hefur verið sett fram í bríaríi – heldur að vel athuguðu máli.

Eða hvað? Getur DV rennt stoðum undir fréttina?

Stefán segir í færslu á Twitter í morgun:

Sótti um nýtt og áhugavert starf fyrir stuttu og fékk, enda tímabært að skipta um starfsvettvang. Ekkert annað réð þeirri ákvörðun.

Þetta er frekar stutt, upplýsingarnar eru ekki miklar, og svarar auðvitað ekki öllum spurningum. Stefán „blæs“ ekki á fréttaflutning DV eins og segir á Mbl.is, en því fer líka fjarri að hann staðfesti hann.
DV: Stefán hætti vegna afskipta Hönnu Birnu

DV birtir í dag mjög alvarlegar ásakanir á hendur Hönnu Birnu Kristjánsdóttur innanríkisráðherra.

Í blaðinu segir beinlínis að vinsæll og virtur embættismaður, Stefán Eiríksson, lögreglustjóri á höfuðborgarsvæðinu, hafi horfið úr starfi vegna afskipta hennar.

Stefán hefur nú tekið við starfi sem sviðsstjóri velferðarsviðs Reykjavíkurborgar.

Þetta fullyrðir blaðið:

Stefán Eiríksson, lögreglustjóri á höfuðborgarsvæðinu, hættir störfum vegna undirliggjandi hótana og ítrekaðra afskipta Hönnu Birnu Kristjánsdóttur innanríkisráðherra af störfum lögreglunnar í tengslum við Lekamálið.

Samkvæmt heimildum DV hefur ráðherrann kallað Stefán á teppið. Hann boðaði lögreglustjórann í ráðuneytið og las honum pistilinn vegna lögreglurannsóknarinnar á innanríkisráðuneytinu. Þar beitti Hanna Birna þrýstingi til þess að hafa áhrif á rannsókn málsins en báðir aðstoðarmenn ráðherra eru með réttarstöðu grunaðs manns.

Einnig mun ráðherrann hafa hringt í Stefán og lýst óánægju sinni með framgöngu lögreglunnar.

Það hlýtur að verða upplýst á næstu dögum hvort frásögn DV á við rök að styðjast. Annað er ekki hægt.
Síðustu eftirlifendur fyrra stríðs – ekki virði eins einasta hermanns

Harry Patch var talinn vera síðasti eftirlifandi hermaðurinn úr fyrri heimstyrjöldinni þegar hann dó 2009, 111 ára að aldri.

Hann var fæddur 1898 og barðist á vesturvígstöðvunum, meðal annars í orrustunni við Passchendaele. Hann var stundum kallaður The last Tommy – síðasti Tommy-inn.

Talsvert var látið með Patch þegar hann varð gamall – hann var að lokum elsti maður í Evrópu. Til dæmis fór hann til Ypres, þar sem var háð önnur stórorrusta, og þar hitti hann Charles Kuentz sem var síðasti eftirlifandi þýski hermaðurinn. Kuentz dó 2005, 107 ára gamall. Kuentz var frá Alsace og varð síðar franskur ríkisborgari.

Þeir rifjuðu upp ólyktina, hávaðann, gasið, blóði drifna moldina, óp fallinna félaga – þannig var sagt frá fundi þeirra. Báðir voru þeir friðarsinnar.

Patch talaði ekki af mikilli virðingu um stríðið. Hann var reiður og sagði að þetta hefði ekki verið annað en lögleg fjöldamorð – stjórnmálamennirnir hefðu átt að fara út með byssurnar og gera sjálfir upp málin sín á milli.

„Þetta var ekki virði eins einasta hermanns, hvað þá allra milljónanna,“ sagði Patch.

Það eru 100 ár síðan fyrri heimstyrjöldin braust út. Eyðileggingin var ótrúleg – og hún gerbreytti heiminum Við höfum söguna til að læra af – en það er ekki víst að við gerum það.

Sá vísi maður, Árni Bergmann, skrifar á Facebook í dag:

Hundrað ár frá upphafi fyrri heimsstyrjaldar: Ég setti fyrir nokkrum árum saman útvarpsþætti um styrjaldir og það kom mér satt að segja á óvart við heimildavinnuna hve algengt þetta mynstur er: Þegar nokkuð er liðið frá lokum síðasta stórstríðs reynist lygilega auðvelt að fá menn til að trúa því að stríð sé ekki bara spennandi heldur gefi lífinu lit og merkingu, gefi hvunndagsmönnum tækifæri á að sanna að þeir séu karlar í krapi og hafi hlutverki að gegna í annars tómlegri tilveru.

Síðustu hermennirnir, Harry Patch og Charles Kuentz við Ypres 2004.
Viss söknuður að Habsborgurum og Ottómönum

Gunnar Smári Egilsson virðist hafa náð að pirra marga með tillögu sinni um að Ísland gerist 20. fylki Noregs.

Á einum stað las ég að ýmsir „vinstri menn“ hefðu tekið undir þetta – og var ég sérstaklega nefndur.

Því fer þó fjarri að ég hafi tekið undir þessar hugmyndir – og ekki er ég vinstri maður.

Nú eru liðin hundrað ár frá því fyrri heimstyrjöldin braust út – það er merkilegt að skoða ríkjaskipan eins og hún var fyrir stríðið.

Styrjöldin kollvarpaði ríkjum og skapaði fjölda nýrra ríkja. Þetta var tími þjóðernisstefnu – hver þjóð skyldi hafa sitt land, sitt fullveldi og sinn sjálfsákvörðunarrétt.

Víða gekk þetta alls ekki upp. Landamæri eru óljós og þjóðir eru misjafnlega samsettar. Í Evrópu var þetta sérlega vandræðalegt á Balkanskaga – og svo hlutust af þessu alls konar vandamál í Mið-Austurlöndum og fyrir botni Miðjarðarhafs.

Þetta var á svæði tveggja stórvelda sem liðu undir lok í stríðinu, Ottómanveldisins í Tyrklandi og Mið-Austurlöndum og Austurríki- Ungverjalands, eða Habsborgaraveldisins, í Mið-Evrópu.

Nú hundrað árum síðar er ljóst að þessi sambandsríki höfðu ýmislegt til síns ágætis, en á sínum tíma voru þau úthrópuð. Í Ottómanveldinu ríkti sæmilegur friður og mismunandi þjóðir lifðu saman. Grikkir höfðu til dæmis sinn tilverugrunn hjá Ottómönum, þegar veldið liðaðist í sundur voru hérumbil allir Grikkir reknir frá fornum heimabyggðum sínum þar sem nú er Tyrkland. Hið sama var gert við Tyrki sem bjuggu Grikklandsmegin. Þetta voru skelfilegar hörmungar. Fjölmenningarlegar borgir eins og Smyrna, Saloniki og jafnvel Istanbul hafa aldrei borið sitt barr síðan – í stað fjölþjóðlegra samfélaga skyldu rísa einsleit þjóðríki.

Þessi hugmyndafræði náði hámarki með gyðingamorðum nasista – það var litið á gyðinga sem óþjóðlegt afl, eins konar meinsemd á þjóðarlíkamanum.

Habsborgaraveldið var á efnahagslegu blómaskeiði þegar það endaði snögglega. Listir stóðu í blóma og það var tími frjálsræðis. Þetta má greinilega sjá á borgum Mið-Evrópu, þær eru fullar af glæsibyggingum og menningarhúsum sem risu á árunum fyrir stríðið. Uppgangur þjóðernishyggju reyndist Habsborgaraveldinu ofviða, en íbúar svæðisins voru langt í frá betur settir þegar það hafði splundrast í mörg þjóðríki.

Þvert á móti, hið stirðbusalega skrifræðisveldi Habsborgara vék fyrir eilífum þjóðernisátökum og svo líka baráttu milli fasista og kommúnista. Í seinni heimstyrjöldinni, sem hófst rúmur tveimur áratugum síðar, varð austurhluti hins fallna veldis að einhverjum mesta blóðvelli mannkynssögunnar.

Evrópa og hluti af Mið-Austurlöndum áður en fyrri heimstyrjöldin gerbreytti landakortinu
Tvö virtustu fréttatímarit Evrópu – stöðvið Pútín!

Svona lítur forsíða Der Spiegel út þessa vikuna. Stöðvið Pútín strax. Greinina er hægt að lesa á ensku á Spiegel International.

Og hér er The Economist. Lygavefur. Hvernig hann umlykur Pútín, Rússland og Vesturlönd. Hér er hægt að lesa þessa grein.
Láglaunastefnan og forstjóralaunin

Vilhjálmur Birgisson, verkalýðsforingi á Akranesi, skrifar á Facebook um launaskrið forstjóranna. Hann er ómyrkur í máli.

Já, hún er glæsileg samræmda láglaunastefnan sem Samtök atvinnulífsins og ASÍ sömdu um í síðustu kjarasamningum. En þar var verkafólki gert skylt að taka einungis 2,8% launahækkun, þó að hámarki 9.750 kr. á mánuði.

Núna liggur hins vegar fyrir samkvæmt tekjublaði Frjálsrar verslunar að það hvarflaði ekki að stjórnendum fyrirtækja að taka laun samkvæmt samræmdu láglaunastefnunni, enda hafa laun sumra stjórnenda hækkað um allt að 600.000 kr. á mánuði eða sem nemur 40%. Takið eftir, hækkað um 600.000 kr. á mánuði!

Já, forsvarsmenn Samtaka atvinnulífsins stóðu á öskrum í aðdraganda síðustu kjarasamninga og sögðu að ef ekki yrði samið um launahækkanir í kringum 2,8% þá yrði óðaverðbólga og undir þetta tók forysta ASÍ. Eins og allir muna þá splæstu Samtök atvinnulífsins í mikla auglýsingaherferð sem hvað á um að semja yrði um 2,8%.

Þessir snillingar sögðu að ef verkafólk fengi 20.000 kr. launahækkun á mánuði þá myndi það klifra upp allan launastigann! Er þá ekki gott núna að láta 40% launahækkun stjórnenda klifra niður launastigann?

Það er morgunljóst í mínum huga að ef ekki komi til alvöru leiðréttinga á launum verkafólks í kjarasamningum í byrjun næsta árs þá er ekkert annað í stöðunni en að fara í blóðug átök á almenna vinnumarkaðnum. Þetta viðbjóðslega óréttlæti sem nú birtist almennu verkafólki er lýtur að ofurlaunahækkunum stjórnenda verður að svara af fullri hörku.

Einu má forseti ASÍ ekki gleyma hann ber mikla ábyrgð á þessari samræmdu láglaunastefnu sem verkafólki var gert nánast skylt að taka.
Eru Rússar og Kínverjar æskilegri en vestræn lýðræðisríki?

Í grein á vefnum Breitbart segir að Ísland geti orðið leynivopn Kína og Rússlands gegn Bandaríkjunum.

Þetta er kannski ofmælt en staða Íslands í alþjóðlegu samhengi er vissulega athyglisverð.

Eins og kemur fram í greininni eru Kínverjar mjög áberandi á Íslandi. Við höfum nýlega undirritað fríverslunarsamning við Kína – og Kínverjar hafa mjög fjölmennt sendiráð í Reykjavík.

Greinarhöfundur, M.E. Synon, segir að Rússar sýni líka mikinn áhuga á Íslandi. Það megi marka á nýjum sendiherra Rússa í Reykjavík, Anton Vasiliev, sem er þungaviktarmaður úr utanríkisþjónustunni með mikla reynslu af heimskautamálefnum.

Greinin fer reyndar út í hálfgert rugl þar sem er talað um að Evrópusambandið sé útilokað frá heimskautasvæðinu – og að ESB hafi beitt bolabrögðum til að reyna að fá Ísland til að ganga inn í sambandið.

Hvort tveggja er rangt. Þrjú Evrópusambandsríki eru í Norðurskautsráðinu, Danmörk, Svíþjóð og Finnland. Og það var ekki ESB sem falaðist eftir inngöngu Íslands – heldur öfugt. Heimskautastefna ESB gengur líka aðallega út á umhverfisvernd og að auðlindanýtingu sé mjög stillt í hóf.

Hugsanlega er lélegum heimildarmanni þarna um að kenna, en einnig koma í greininni fyrir gamalkunnug stef úr íslenskri pólitík um að Bandaríkjamenn hafi gert mistök með því að yfirgefa herstöðina í Keflavík. En vissulega er rétt að Bandaríkin hafa ekki mikinn áhuga á Íslandi – sem Rússar og Kínverjar aftur hafa.

Er þetta góð staða fyrir Ísland.

Varla. Í vissum kreðsum á Íslandi hefur andúðin á Evrópusambandinu og Bandaríkjunum verið slík að því er haldið fram að Kína og Rússar séu æskilegri bandamenn en vestræn lýðræðisríki. Þetta er ótrúleg hugmynd – að þessi fámenna þjóð með sína litlu utanríkisþjónustu, deilugjörnu stjórnmálamenn og skrítnu hugmyndir um sjálfa sig geti staðist þessum agressífu stórveldum snúning.