Samfylkingin með minnsta fylgi fyrr og síðar – hvað gerir Össur?

Það stenst enginn stjórnmálaflokkur Pírata snúning þegar þeir eru með fylgi upp á 35 prósent og halda því mánuð eftir mánuð. Hin mikla fylgissveifla þeirra hefur nú staðið í næstum ár. En auðvitað eru mörg ljón í veginum, erfiðasti hjallinn er þó líklega að stilla upp framboðslistum fyrir kosningarnar vorið 2017.

Verst eru Píratarnir í raun að fara með tvo stjórnarandstöðuflokka, Samfylkinguna og Bjarta framtíð. Vinstri græn eru í aðeins betri málum. Með sín 10,8 prósent í síðasta þjóðarpúlsi Gallup eru þau í raun á kunnuglegum slóðum. VG hefur aldrei verið neinn fjöldaflokkur, þótt flokkurinn hafi sveiflast upp í 21 prósent í kosningunum 2009.

Björt framtíð mælist nú með 3,6 prósent hjá Gallup. Það er erfitt að verjast þeirri tilhugsun að tilverugrundvöllur þess flokks sé einfaldlega brostinn, fylgið sé orðið svo lítið að hann eigi í raun ekki afturkvæmt. Hann reynist þá vera framboðsafl sem endist einar þingkosningar – það er svosem ekki óþekkt.

Samfylkingin mælist með 9,2 prósent í könnuninni. Flokkurinn hefur aldrei farið svona lágt, fyrir ári var hann með tæp 20 prósent. Þetta er flokkur sem var með 30 prósent í þingkosningunum 2009, og löngum töldu flokksmenn að slíkt fylgi væri eðlilegt.

Fátt virðist geta stöðvað þennan fylgisflótta. Árni Páll Árnason, formaður flokksins, stendur afar veikt – hann er augljóslega ekki að höfða til kjósenda. Ekkert fararsnið virðist á honum. Árni var endurkjörinn formaður með minnsta mögulega mun í fyrra. Mjög lítil endurnýjun hefur verið í flokknum, skilaboðin sem koma frá honum eru út og suður – forystumönnum flokksins virðist ekki liggja mikið á hjarta.

Það virðist nánast óhugsandi annað en að flokksmenn reyni að knýja á um afsögn Árna ef hagurinn vænkast ekki – og það hlýtur að gerast fyrr en kortéri fyrir kosningar. Hvað er þá til ráða? Dagur B. Eggertsson er borgarstjóri í Reykjavík, vann mikinn persónulegan sigur í kosningum í fyrra, þótt vinsældir hans hafi dvínað síðan. En Dagur kærir sig varla um að taka við flokki sem er miklum vanda – og auk þess hefur hann líklega ákaflega litla skírskotun fyrir utan Reykjavík.

Katrín Júlíusdóttir er varaformaður flokksins. Hún er afskaplega vel liðin, en hefur verið lítt áberandi síðustu misserin, hún er ein þeirra stjórnmálamanna sem eru í námi, líkt og kom fram í fréttum í janúar. Katrín er sjarmerandi og á auðvelt með að ná til fólks, gæti kannski þokað fylginu aðeins upp á við, en hún virkar áhugalítil.

Þriðji möguleikinn – fyrir utan að kalla til einhvern nýjan forystumann utan úr bæ, en það verður líklega seint – er Össur Skarphéðinsson. Össur minnir stundum á að þegar hann var formaður Samfylkingarinnar var fylgið í kringum 30 prósent. Hann var samt settur af og Ingibjörg Sólrún Gísladóttir tók við.

Össur er klókur, skemmtilegur, feikilega flinkur í pólitískum átökum, en hefur samt mildast nokkuð með árunum. Er jafnvel farinn að fá dálítið landsföðurlegt yfirbragð. Af þeim sem nú skipa þingflokk Samfylkingarinnar virðist hann líklegastur til að geta aukið fylgi flokksins.

Það er samt ólíklegt að Össur kæri sig um að verða formaður Samfylkingarinnar á nýjan leik. Í núverandi stöðu er það varla mjög heillandi verkefni. Samfylkingin gæti þó átt möguleika á að komast í ríkisstjórn eftir næstu kosningar – kannski sem samstarfsflokkur Pírata.

Svo er líka hitt að sagt er að Össur sé að kanna jarðveginn fyrir því að bjóða sig fram til forseta. Það kæmi ekki sérlega mikið á óvart ef hann gerði um það – en um sigurlíkurnar er erfitt að segja.

Gæti Össur freistað þess að bjarga Samfylkingunni – eða fer hann í forsetaframboð?