arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Tvær kannanir

Tvær skoðanakannanir vekja athygli um þessi mánaðarmót.

Ríkisstjórnin fær hrós í erlendum blöðum fyrir endurreisn íslensks efnahagskerfis, það er sagt að heimurinn fylgist með því hvernig þjóð skiptir úr bóluhagkerfi yfir í raunhagkerfi þar sem fiskur og ferðamennska eru í fyrirrúmi.

En á sama tíma birtist könnun þar sem kemur í ljós að ríkisstjórn á Íslandi hefur hérumbil aldrei verið óvinsælli. Aðeins stjórn Geirs Haarde náði jafnmiklum óvinsældum á síðustu metrunum.

Það er líklegt að fari um ríkisstjórnarflokkana þegar þeir sjá þetta – og eins þegar þeir skoða fylgistölur Sjálfstæðisflokksins.

Nú er ár til kosninga og í raun eru líkur á að þetta boði pólitískan firnavetur þar sem stjórnarflokkarnir reyna að ná aftur vígstöðu sinni. Innan Samfylkingarinnar er mikil hreyfing í þá átt að skipta um formann – innan VG finnst mönnum að þeir geti ekki lengur haft óvinsæla aðildarumsókn hangandi yfir sér.

Svo kemur önnur könnun sem segir að Íslendingar séu ekki lengur í hópi hamingjusömustu þjóða í heimi. Þar áttum við löngum vísan stað í efstu sætum.

En nú eru meira að segja Finnar – sem sagt er að hafi eðlislæga tilhneigingu til þunglyndis – langt fyrir ofan okkur.
Ekki færiband

Maður hefði haldið að kirkjan ætti að fagna breytingu sem felur í sér að sjálfvirk skráning barns í trúfélag móður er afnumin.

En Karl Sigurbjörnsson biskup segir að þetta sé íþyngjandi fyrir kirkjuna og börnin.

Hugsanlega fækkar þetta eitthvað meðlimum í þjóðkirkjunni en á móti kemur að foreldrar munu þurfa að íhuga hvort rétt sé að skrá barn í kirkjuna. Það felur í sér umhugsun um trú sem kirkjan hlýtur að vera nokkuð ánægð með.

Kirkjan á varla að vera færiband. Það hlýtur að vera jákvætt að þeir sem koma til hennar geri það af áhuga, en ekki sem númer í þjóðskrá.
Háð

Manni verður stundum hugsað til blaðamanna á Morgunblaðinu sem eitt sinn unnu í háborg íslenskrar fjölmiðlunar – á tíma Matthíasar og Styrmis.

En vinna nú á blaði sem er svo gjörsamlega gegnsýrt af skoðunum eins manns – að það telst eiginlega vera prívatfjölmiðill hans. Blaðið gengur eiginlega ekki út á neitt annað en að verja persónulega arfleifð hans – og hagsmuni vina hans. Svona blað hefur eiginlega ekki verið gefið út á Ísland frá því á tíma flokksblaðanna, nei, hugsanlega verður að leita lengra aftur – allt til heimastjórnartímans.

Margir blaðamennirnir frá fyrri tíð eru farnir en aðrir þrauka.

Þó er eins og maður hafi séð örla á smá uppreisn 1. apríl þegar mbl.is bauð upp á aprílgabb þar sem var efnt til könnunar um andlit á nýjan 10 þúsund kall og svarið var Davíð Oddsson hvað sem maður valdi.

Kannski er það misskilningur – en þetta virkar eins og háð.

Mbl.is er reyndar miklu öflugri fjölmiðill en Morgunblaðið sjálft – og það er er merkilegt að stækasta pólitíkin úr prentmiðlinum virðist ekki færast svo mikið yfir á netmiðilinn.

Er það með ráðum gert?
Allt lokað?

Ég hef aldrei séð jafnmarga erlenda ferðmenn í Reykjavík síðla vetrar og nú.

Tíðni flugferða til og frá landinu hefur líka aukist mikið.

Í síðustu viku byrjaði Easy Jet að fljúga hingað – það er sérlega öflugt lágfargjaldaflugfélag.

Á fimmtudaginn er skírdagur, svo kemur föstudagurinn langi, þvínæst páskadagur og annar í páskum.

Með fullt af ferðamönnum í bænum – og allt lokað?

Eða er það liðin tíð?
Bananar og íslenskur fiskur?

Við erum ekkert eyland á Íslandi og það er ekki nýtt undir sólinni að fyrirtæki noti net dótturfyrirtækja til að koma undan hagnaði.

Í Kastljósi síðustu viku var staðhæft að þetta væri raunin með Samherja – og hugsanlega fleiri íslensk útgerðarfyrirtæki.

Svona athæfi er alþjóðlegt – eitt hugtak sem er notað um það er transfer pricing.

Frægt dæmi um þetta eru bananar – hvernig verðið á þeim myndast á leiðinni frá Mið- og Suður-Ameríku.

Guardian fjallaði ítarlega um þetta athæfi stórfyrirtækja fyrir nokkrum árum – það er athyglisverð lesning.

Hér í þessu bloggi er vitnað í John Christensen, sem starfar hjá Tax Justice Network. Hann er frá Jersey á Ermasundi og var gestur í Silfri Egils fyrir nokkrum árum – eins og segir mætti halda að Jersey sé stór útflytjandi banana til Bretlands.
Að gefa ölmusu

Kona mín gerir grín að mér á ferðalögum sökum þess að betlarar og útigangsfólk koma auga á mig á löngu færi. Ég virðist vera útvalið skotmark fyrir slíkt fólk.

Þess vegna þarf ég helst að hafa vasa fulla af smápeningum í útlöndum – og reyndar sakar það ekki í miðborg Reykjavíkur.

Nú les ég á vefnum Túristi að þetta sé algjör vitleysa – maður eigi að gefa peningana í viðurkennd hjálparsamtök ellegar herða hjarta sitt.

Ég hef svosem aldrei ímyndað mér að öll framlög mín til betlar fari í mjög skynsamlegar þarfir, stundum renna þau kannski bara í að kaupa aðra flösku eða fix – og kannski er ég bara að friða mína eigin samvisku.

Hér er klassískt atriði þar sem fjallað um the undeserving poor – þá fátæku sem eiga fátt gott skilið – og millistéttarsiðferði. Leikararnir eru Stanley Holloway og Rex Harrison, þetta er úr kvikmyndinni My Fair Lady – semsagt ættað frá George Bernard Shaw.
Þáttur Sandi Toksvig

Siðuhaldari var gestur í útvarpsþætti Sandi Toksvig á BBC4 fyrir stuttu. Þátturinn heitir Excess Baggage og fjallar um ferðalög.

Það er hægt að hlusta á þáttinn með því að smella hérna.
1. apríl

Það er 1. apríl í dag.

Aðal aprílgabbið þetta árið hlýtur að vera að tilkynna um forsetaframboð.

Hvað ætli komi margir fram í dag?

Reyndar segir Viðskiptablaðið að þrýst sé á Davíð Oddsson að bjóða sig fram, en sú frétt er dagsett 31. mars.
Hvers eiga Jónas og lóan að gjalda?

Ef það er eitthvað sem mér er ómögulegt að tengja Jónas Hallgrímsson við þá eru það peningar.

Jú, það sem Jónas gerði verður ekki metið til fjár – en sjálfur átti hann aldrei fé.

10 þúsund króna seðill verður fyrst og fremst tákn um langvarandi efnahagslega óstjórn á Íslandi.

Hvers á Jónas að gjalda að vera á mynd á þessum pappír?

Eða lóan?
Bensínverð hamlar varla útlendum ferðamönnum

Stöð 2 birtir viðtal við hótelhaldara á Austurlandi sem segist óttast að ferðamannastraumur minnki vegna þess að bensínverð er hátt.

Akstur Íslendinga hefur þegar minnkað talsvert síðustu árin – ekki einungis vegna hins háa bensínverðs, heldur líka vegna þess að bílaflotinn hefur elst, verðlag á gistingu og veitingum er hátt fyrir okkur heimafólkið, kaupmáttur hefur minnkað mikið.

En hvað varðar útlendinga ætti þetta ekki að vera vandamál. Krónan hefur verið að veikjast og þegar meðfylgjandi tafla er skoðuð sést að í evrum talið er bensín í ódýrari kantinum á Íslandi.

Líterinn kostar um 1,57 evrur. en í Danmörku er hann á 1,77, í Bretlandi á 1,61, í Noregi 1,89, á Ítalíu 1,80, í Svíþjóð 1,63 og í Þýskalandi 1,68.

Það virðist svo ætla að verða stórt ár í utanlandsferðum Íslendinga, þrátt fyrir að krónan sé stöðugt að veikjast. Þetta verður ekki ódýrt.
Tröllaukinn Mahler í bíói

Tónleikar Gustavos Dudamel og Gautaborgarsinfóníunnar í Hörpu síðastliðið sumar eru einhverjir þeir allrabestu sem ég hef farið á – og hef ég þó farið á klassíska tónleika víða um heim.

Tónlistarflutningur í Hörpu hefur varla risið hærra en þetta – það er í raun dálítið óþægilegt fyrir okkar ágætu Sinfóníuhljómsveit að mæla sig við það sem þarna fór fram.

Á mánudagskvöldið ætla ég að gera það sem ég hef aldrei áður gert – fara og horfa á klassíska tónlist í bíó. Ég þekki fólk sem fer og horfir á heilu óperurnar í kvikmyndahúsum – meira að segja Niflungahring Wagners eins og hann leggur sig.

Háskólabíó sýnir þetta kvöld 8. sinfóníu Gustavs Mahler undir stjórn áðurnefnds Dudamels. Mahler er stór í sniðum, en þetta verk er eiginlega fáránlega stórt – hefur verið kallað sinfónía þúsundanna.

8. sinfónían er að miklu leyti sungin af kór og hljómsveit – textinn í síðari hluta verksins er fenginn úr Faust eftir Goethe og er þar meðal annars sungið um das ewig weibliche, hinn eilífa kvenleika.

Tónleikarnir sem verða sýndir í Háskólabíói eru frá Caracas í Venesúela – en þar er starfrækt hið merkilega sistema, frægt kerfi í tónlistarmenntun. Þeir sem leika eru Símon Bólívar hljómsveitin, fílharmóníuhljómsveit Los Angeles, en dugnaðarforkurinn Dudamel er tónlistarstjóri þeirra beggja, einsöngvarar og risastór barnakór. Þegar mest lætur eru 1400 manns á sviðinu.

Það kemur svo í ljós hvernig þetta skilar sér í bíói – en verkið er á köflum guðdómlegt.
Varla dautt mál

Stundum skilur maður ekki hamfarirnar í þingsölum. Það er eins og himinn og jörð séu að farast.

Í kvöld var þar allt vitlaust vegna atkvæðagreiðslu um tillögur Stjórnlagaráðs sem sumir vildu halda samhliða kosningum.

Það var eins og málið væri barasta dautt ef þetta tækist ekki.

En svo er auðvitað ekki. Ef ríkisstjórninni og stjórnarliðum er einhver alvara með þessu er þeim í lófa lagið að halda þessa atkvæðagreiðslu síðsumars og í haust – og nota tímann þangað til að tryggja að málið fái eins góða kynningu og auðið er.

Og í leiðinni hlýtur maður að spyrja: Hvers vegna er tillagan sem var deilt um í kvöld svo seint á ferðinni, hví þessi tímaþröng?

Loks má geta þess að í kvöld virðast hafa fallið einhver eftirtektarverðustu orð í þingsögunni:

„Þegar lýðræðið og kommúnisminn mætast, þá þarf lýðræðið að víkja.“
Nýr iPad handa pabba gamla

Getur komið að ýmsum notum.

http://www.wimp.com/dadipad/
Málþóf

Ég verð að viðurkenna að ég skil ekki alveg hvað er að gerast á Alþingi. Er í gangi málþóf til að koma í veg fyrir atkvæðagreiðslu um tillögur Stjórnlagaráðs samhliða forsetakosningum?

Er þetta að takast? Er það rétt sem mér skilst að þurfi samþykkja atkvæðagreiðsluna fyrir miðnætti í kvöld?

Það er að ýmsu leyti hæpið að grauta atkvæðagreiðslunni saman við forsetakosningar. Þetta verður um hásumar, þegar nóttin er björtust, það verður Evrópukeppni í fótbolta í sjónvarpinu mestallan júnímánuð – það verður alveg nóg fyrir fólk að kjósa forseta 30. júní.

En það virðist vera að stjórnarliðar óttist að ekki verði næg þátttaka í atkvæðagreiðslunni nema hún fari fram samhliða öðrum kosningum – sem þá draga fólkið á kjörstað.

Það er veikleikamerki.

En hins vegar er það ekki sérlega lýðræðislegt að taka ræðustól þingsins herskildi til að koma í veg fyrir að mál nái fram að ganga – það hefur verið sagt að málþóf sé örþrifaráð stjórnarandstöðu sem er misboðið eða þar sem meirihlutavaldið er þrúgandi. Þessi aðferð er býsna mikið notuð á Alþingi Íslendinga – það er reyndar svo merkilegt að þá vilja þeir sem beita henni helst ekki kannast við að um málþóf sé að ræða.

Það er líka spurning hvað vakir fyrir Sjálfstæðismönnum á þingi – telja þeir að með þessu geti þeir komið í veg fyrir að stjórnarskrármálið fari þessa leið eða eru þeir bara að tefja tímann?

(Hér má geta þess til gamans að ráðherrar í núverandi ríkisstjórn eiga tvær lengstu ræður sem hafa verið fluttar á Alþingi fyrr og síðar. Í fyrsta sæti er sjálf Jóhanna Sigurðardóttir – ræða hennar var 10 klukkustundir og 7 mínútur. Það var í umræðu um húsnæðismál árið 1998. Næstlengsta ræðan var flutt af Ögmundi Jónassyni, um Ríkisútvarpið 2006. Hún var 6 klukkustundir og 2 mínútur. Hjörleifur Guttormsson er svo í þriðja sæti, hann flutti ræðu um álver 1991 og var hún 5 klukkutímar og 4 mínútur.)
Þórður Snær: Verðlaunuð áhætta

Þórður Snær Júlíusson skrifar merkilegan leiðara í Fréttablaðið í dag þar sem hann sýnir fram á að óráðsía og áhættusækni borga sig í íslensku samfélagi en ráðeildarsemi ekki.

Þórður nefnir að höfuðstóll gengistryggðs láns sem tekið var 2002 sé nú helmingi lægri en höfðustóll verðtryggðs láns.

Þórður skrifar:

„Eftir hrun hefur enda þurft að afskrifa á bilinu 70-80% af skuldum fjárfestingar- og eignarhaldsfélaga. Niðurfærslan nemur samtals tæplega 390 milljörðum króna. Þessar afskriftir virðast ekki hafa haft mikil áhrif á persónulega hagi þeirra sem stóðu að baki þessum félögum. Þeir virðast hafa komið sér upp myndarlegum varasjóðum og eignum skráðum á aðrar kennitölur í gegnum arðgreiðslur, laun eða lántökur án ábyrgða sem þeir gengu frá á uppgangstímunum.

Þeir sem fóru langverst út úr íslenska hruninu voru þeir sem skulduðu minnst eða ekkert og tóku litla áhættu. Þeir sem lögðu sparifé sitt í húsnæði eða bifreiðar í stað þess að skuldsetja sig upp í rjáfur. Það er hópurinn sem axlar afleiðingarnar í gegnum verðbólgu og hefur séð eignir sínar étast upp vegna hennar.

Og hvaða lærdóm er þá hægt að draga af hruninu? Varla annan en þann að skynsamlegast sé að vera óskynsamur. Því meiri ráðdeild sem sýnd er í ákvarðanatökum því meiri líkur eru á því að þær setji viðkomandi í verri fjárhagslegri stöðu til framtíðar. Lærdómurinn er að það er alltaf best að fara allur inn, grípa hvert tækifæri til að skuldsetja sig og huga að afleiðingunum eftir á. Og hann er hræðilegt veganesti fyrir komandi kynslóðir.“
Klám og sænskunám

Dr. Gunni skrifar um stunur úr fornbókaverslunum – staðina sem voru helsti vettvangur klámblaðakaupa á árunum áður en internetið kom til sögunnar. Nú eru menn ekki nema örfáum smellum frá svæsnu klámi – þá þurftu menn að gera sér ferð í fornbókaverslanir þar sem klámefnið var kannski ekki alltaf svo krassandi.

Mig minnir að á uppvaxtarárum mínum hafi helsti vettvangur klámblaðaverslunarinnar verið fornbókabúð sem var í litlu skoti í Hafnarstrætinu. Ég held ég fari rétt með að meðlimir hljómsveitarinnar Led Zeppelin hafi komið í þessa búð þegar þeir dvöldu í Reykjavík sumarið 1970.

Á þessum árum var talsverður fjöldi fornbókabúða, en Bragi var þó ekki kominn til skjalanna. Ég tek fram að ég hef aldrei séð svona efni á boðstólum í búðinni hans, ekki þegar hann var á Hafnarstrætinu, ekki á Vesturgötunni og ekki á Klapparstígnum. Bragi er þó engin tepra.

Annars skyldu menn ekki alltaf lasta klámefni, það getur verið gagnlegt.

Þegar ég var drengur var að sönnu lítið framboð af klámi. Það voru helst tímaritin Tígulgosinn og Glaumgosinn sem voru ekki mjög sjarmerandi. Mig minnir reyndar að þau hafi verið nokkuð villulaus – ákveðinn rithöfundur var sagður prófarkalesa þau – en myndirnar voru klessulegar og illa prentaðar.

Ég komst í tæri við sænskar bækur sem voru ekki með neinum myndum, heldur bara texta. Ég held að sögurnar hafi margar verið skrifaðar af höfundum sem töldust alvöru undir dulnefni. Sögurnar voru ansi dónalegar. Þetta voru nokkur hefti og nefndust einfaldlega Kärlek. Svíar voru langt á undan öðrum þjóðum á þessu sviði.

Ég var nokkuð áfjáður í að lesa þessar bækur – og viti menn það var engin fyrirstaða. Efnið höfðaði svo til mín að ég lærði sænsku á samri stund.

Nokkrum árum síðar kom þetta að góðum notum þegar ég hóf að lesa Strindberg á frummálinu. Ég las Röda rummet, Tjänstekvinnans son og Hemsöborna eins og ekkert væri.

Strindberg.
Kristinn: Besti Samherjinn

Kristinn H. Gunnarsson, fyrrverandi alþingismaður, gerist mjög harðorður gegn kvótafrumvarpi ríkisstjórnarinnar. Hann telur að stjórnarflokkarnir hafi svikið loforð sín – og kallar Steingrím J. Sigfússon „besta Samherjann“.

Kristinn skrifar á vef sinn:

„En seinna málið er sérhagsmunaaðilunum sannkallað gleðiefni. Stjórnarflokkarnir hafa kastað fyrir borð stefnu sinni, sem þeir kynntu fyrir síðustu Alþingiskosningar, og tekið upp stefnu stjórnarandstöðuflokkanna, en herða þó frekar á en hitt á einokun og langtímaforræði valinna útgerðarmanna á nær öllum veiðirétti á Íslandsmiðum. Unnið verður áfram gegn jafnræði, gegn samkeppni, gegn verðmyndun á markaði, gegn samkeppni og gegn virkum eftirlitsstofnunum.

Áfram verður hringamyndun, markaðsyfirráð og markaðsmisnotkun á einstökum mörkuðum. Áfram verður hægt að færa hagnaðinn milli útgerðar og vinnslu og þaðan til sölufyrirtækja í útlöndum og fela hann þar. Áfram geta handhafar kvótans leigt hann, veðsett og selt og áfram geta þeir flutt veiðiheimildirnar hvert á land sem er. Áfram verður 95% kvótans er afhentur völdum útgerðarmönnum á verði sem er langt undir markaðsverði. Áfram verða sjómenn og landverkafólk réttlausir og sem lús milli tveggja nagla í höndum útvegsmanna. Áfram eiga útgerðarmennirnir einir kvótann. Það verður sem sé áfram framsóknarstefnan og íhaldsstefnan.

Það er hins vegar enginn vafi á því að mikill meirihluti er á Alþingi fyrir kvótafrumvarpinu sem „róttæki vinstri flokkurinn“ hefur samið fyrir ríkisstjórnina í nánu samráði við valinkunna útgerðarmenn. Líklegast er að niðurstaðan verði sú að seinna frumvarpið , um stjórn fiskveiða, verði samþykkt, og kvótinn afhentur varanlega til 20 ára ef ekki lengur, til fyrirframvalinna útgerðarmanna að þjóðinni forspurðri. Einhver hækkun á veiðigjaldinu gæti orðið, en hvenær sem er verður hægt að lækka það aftur án þess að það hafi nokkur áhrif til styttingar á einkanýtingartímanum.

Það þarf enginn að velkjast í vafa um það að Sjálfstæðisflokkurinn og Framsóknarflokkurinn munu við fyrsta tækifæri lækka veiðigjaldið og greinilegt er á forystu Vinstri grænna, sérstaklega formanni flokksins, að þeirra hugur stendur til þess líka. Hreinn hagnaður, eftir allan kostnað, afskriftir og árgreiðsluvexti, mun skipta háum fjárhæðum á næstu 20 árum, líklega ekki undir 1000 milljörðum króna. Til þessa hefur innan við 3% runnið til þjóðarinnar af hagnaðnum þann stutta tíma sem veiðigjald hefur verið við líði. Rúm 97% hagnaðarins hefur komið í hlut handhafa kvótans. Það finnst LÍÚ of lítið og ósanngjarnt og það finnst forystu Framsóknarflokksins og Sjálfstæðisflokksins líka.“
Háþróuð stéttarvitund

Ég hef löngum sagt að stéttarvitund toppfólks í fjármálalífi sé miklu þróaðri en við höfum nokkurn tíma séð hjá verkafólki eða verkalýðshreyfingunni.

Skömmtun á ofurlaunum byggir á því að einhver annar fái líka skammtað – eða geti átt von á því þegar röðin kemur að honum.

Og þannig er passað upp á að þegar lagt er til að hækka laun bankastjóra Landsbankans – vegna þess að hann er lægri en hinir bankastjórarnir – að þá séu líka hækkuð laun formanns bankaráðsins, varaformannsins og auknar sporslur til hinna í bankaráðinu.
Er hægt að ná einhverri sátt?

Maður hefur lengi velt því fyrir sér hvort einhvern tíma verði hægt að leiða til lykta deilurnar um kvótakerfið.

Nú eru komnar fram nýjar tillögur frá ríkisstjórninni – þær eru lagðar fram af sjálfum Steingrími J. Sigfússyni, sterka manninum í ríkisstjórninni, og þá hlýtur maður að telja að ætlunin sé að ná þeim í gegn.

Öfugt sem var við tillögur Jóns Bjarnasonar – menn gáfust einfaldlega upp á þeim eftir nokkra daga.

Þeir sem eru æstastir og háværastir og eru með ítrustu kröfurnar eiga sviðið í fjölmiðlunum. Í Mogganum er talað um „þjóðnýtingu útgerðarinnar“ og frá Vestmannaeyjum heyrast raddir um mestu „hamfarir“ sem þar hafi gegngið yfir.

Á hinn vænginn er talað um að verið sé að „festa óréttlæti og mannréttindabrot í sessi“ og um „svik við þjóðina“.

Maður hlýtur að spyrja hverju sé hægt að ná í gegn við þessar aðstæður og hvort það geti talist einhvers konar sátt til frambúðar?
Að sá fræjum tortryggni

Það er mjög sérstakt að sjá hvernig er reynt að sá fræjum tortryggni í garð Ríkisútvarpsins vegna lítillar umfjöllunar um byggðastyrki ESB í Landanum.

Það er líkt og hópur manna líti á það sem svik að fjallað sé um ESB öðruvísi en að mála skrattann á vegginn. Samt erum við ekki bara með umsókn í gangi um aðild að sambandinu – sem var samþykkt með meirihluta á Alþingi – heldur höfum við líka aukaaðild að ESB í gegnum EES samninginn.

Nú fer þingmaðurinn Ásmundur Einar Daðason fram á að gefnar séu upplýsingar um tengsl Ríkisútvarpsins við ESB. Ásmundur er formaður Heimssýnar, samtaka sem berjast gegn ESB aðildinni. Heimssýn hefur fengið styrk upp á margar milljónir frá Alþingi til að stuðla að opinni umræðu um ESB – og það hefur Evrópuvaktin líka fengið.

En hvað varðar sjálfan mig – einn starfsmann Rúv sem spurt er um – þá hef ég aldrei farið í ferð á vegum Evrópusambandsins, aldrei hitt sendiherra ESB á Íslandi, aldrei hitt forstjóra Evrópustofu og aldrei komið í Evrópustofu, enda veit ég ekki hvar hún er til húsa.

Og ég hef heldur ekki þegið fjárframlög frá ESB.
Forsetaefni úr Háskólanum

Það er fjölmiðlafólk sem mest áberandi þegar horft er til frambjóðenda gegn Ólafi Ragnari Grímssyni. Það er eins og gengur – fjölmiðlar eru mjög sjálfhverfir. Og þegar staðan er eins og núna – að það er fyrst og fremst verið að leita að „einhverjum“ sem gæti fellt Ólaf er kannski vonlegt að fjölmiðlafólk sem sífellt er í sviðsljósinu komi fyrst upp í hugann.

En það eru fleiri staðir á Íslandi en fjölmiðlarnir.

Innan háskólasamfélagsins hafa verið nokkrar vangaveltur um forsetakjör. Sagt er að nokkur hreyfing sé í kringum Kristínu Ingólfsdóttur, rektor Háskólans – að talsvert sé rætt um að fá hana í framboð.

Annar hugsanlegur frambjóðandi sem er nefndur er Páll Skúlason, prófessor í heimspeki og fyrrverandi rektor. Sumir segja að heimspekingur sé einmitt það sem Íslendingar þurfa í embættið á þessum tíma – maður sem getur talað af alvöru við þjóðina um erfið álitamál. Þá er líka hægt að horfa til Írlands – annars lands sem lenti í efnahagshruni – þar sem skáld og heimspekingur var kjörinn forseti nýskeð.

Svo er líka sagt að Páll geti haft annan kost. Hann er fæddur 1945 og myndi varla sitja mörg kjörtímabil í embætti. Og það er ólíklegt að Páll yrði einhvers konar Séð & heyrt forseti.

Páll Skúlason
Einar Már, Keith Richards og Haraldur Níelsson

Sérstakur gestur í Kiljunni annað kvöld verður Einar Már Guðmundsson rithöfundur. Í apríl tekur hann við bókmenntaverðlaunum sænsku akademíunnar. Við skoðum bækur úr rithöfundaferli Einars – byrjum á ljóðabókunum Sendisveinninn er einmana og Er einhver í kórónafötum hér inni?

Margrét Örnólfsdóttir rithöfundur velur uppáhaldsbækur sínar. Margrét hlaut nýskeð Fjöruverðlaunin fyrir bókina Með heiminn í vasanum.

Við skoðum einkar glæsilega bók, Interiors nefnist hún, og er eftir Orra Jónsson. Þetta er afar nákvæmar ljósmyndir sem eru teknar inni í íslenskum eyðibýlum. Bókin kemur út hjá Steidl forlaginu í Þýskalandi, en það er þekkt fyrir mjög vandaða prentun.

Bragi talar meðal annars um Jóhann Sigurjónsson, en Kolbrún og Páll Baldvin fjalla um ævisögur tveggja merkra manna, Haraldar Níelssonar og Keith Richards.
Viðræðuslit eftir kosningar?

Utanríkisráðherra hefur loks viðurkennt það sem mönnum hefur þótt blasa við, að viðræðum við Evrópusambandið verði ekki lokið fyrir þingkosningar 2013.

Draumur helsta ESB flokksins, Samfylkingarinnar, hafði verið að kjósa um málið fyrir þingkosningarnar eða á svipuðum tíma og þær fara fram. Það hefði getað verið gott fyrir flokkinn og sérstöðu hans – en raunsæismenn gera sér grein fyrir að næsta vonlaust er að fá þjóðina til að fallast á aðild eins og ástandið er í Evrópu.

Það er vel hugsanlegt að kosningarnar bindi enda á málið. ESB verður örugglega eitt af stærstu kosningamálunum, það gæti vel orðið raunin að niðurstaða kosninganna yrðu einfaldlega viðræðuslit.

Að flokkar sem ekki vilja halda áfram í ferlinu – eða fresta því – öðlist meirihluta á Alþingi.

Mótrök gætu verið sú að málið verði komið svo langt að of seint sé að hætta – en það er spurning hvort þau virki á hina öflugu ESB andstöðu sem er innan margra flokka.
Þjóðnýtt útgerð?

Það er hamfarabragur á forsíðu Morgunblaðsins í dag.

Blaðið er mestanpart í eigu stórútgerðarmanna og þetta hlýtur að boða að ekkert eigi gefa eftir í baráttunni um sjávarauðlindina.

Aðalfyrirsögnin hljómar svo:

„Útgerðin þjóðnýtt“
Óhefðbundinn þýskur forseti

Der Spiegel skrifar um Joachim Gauck, nýjan forseta Þýskalands, sem blaðið segir að sé bestur þegar hann talar um frelsi, lýðræði og mannréttindi. Stór mál. Hann þykir tilfinningaríkur maður, og hikar ekki við að nota orð eins og ást.

Hann er óhefðbundinn maður sem gæti verið illa settur innan um lífverði og skothelt gler. Gauck var upprunalega baráttumaður fyrir mannréttinndum í gamla Austur-Þýskalandi. Hann verður forseti eftir hneykslismál sem felldi fyrri forseta – en Angela Merkel hefur alls ekki viljað sjá hann á forsetastóli.

Nú er hann undir smásjá – það er tekið eftir því hvort fötin hans eru krumpuð og hvort hann mætir á fundi með plastpoka þar sem stendur HM 2006, eins og hann gerði nýlega.

Margir hafa trú á honum. Hann virkar öðruvísi en hefðbundinn forseti – og sumir telja að hann geti haft mikilvæga hluti að segja þjóð sinni, ekki ólíkt Richard Von Weizsäcker, sem er síðasti forseti Þýskalands sem talaði um alvöru mál þannig að eftir var tekið.