Meira en 1000 milljarðar

Þetta er athyglisvert.

Gunnar Smári, fyrrverandi viðskiptafélagi Jóns Ásgeirs, segir að hann skuldi yfir 1000 milljarða.

Hvað er hægt að gera við slíkar skuldir?

Þetta er ofvaxið skilningi almennings.

En hér er grein Gunnars Smára í heild sinni.

- - -

Þöggun Agnesar á Mogganum

Gunnar Smári Egilsson

HVERNIG bregst sá við sem Agnes Bragadóttir segir að eigi að hafa vit á því að þegja?Ég fékk þessa þraut með Sunnudagsmogganum mínum. Þar skrifar Agnes reglulega prósa sem eru eins og messuferð; slúður í bland við siðaumvandanir og ólíkindasögur af næstu bæjum. Að þessu sinni segir Agnes mér og Hannesi Smárasyni að þegja og skammast okkar fyrir að hafa tapað miklu af peningum. Þetta samspil peningataps og réttlátrar þagnar er samkvæmt Agnesi bundið við tap á peningum nýjasta aðaleiganda Moggans, Jóns Ásgeirs Jóhannessonar, en Agnes grét sem kunnugt er af fjórum síðum Moggans með Íslands-, Norðurlanda- og Evrópumeistaranum í tapi, fyrrverandi aðaleiganda Moggans, Björgólfi Guðmundssyni. Sá tapaði ekki aðeins fé hluthafa sinna, lánardrottna og sparifjáreigenda heldur líka ótilorðnum verðmætum komandi kynslóða og æru bæði núlifandi og ófæddra Íslendinga.

En synd okkar Hannesar er stærri. Agnes dregur upp þá mynd af nýjum aðaleiganda sínum að þar fari drengur góður, snjall og traustur, hvers eini veikleiki er tryggð við smára; þá Gunnar Smára og Hannes Smára. Jón þessi Fáfnisbani verður ekki særður nema á þeim eina bletti líkamans þar sem þessir smárar hafa rofið vörnina. Og einmitt þar hitti kreppan Jón svo hann haltrar. Að öðrum kosti væri hann líklega valhoppandi enn.

Það vona ég að Agnesi hafi dreymt þetta og að hér sé ekki komin sjálfsmynd Jóns og skýring á erfiðleikum sínum. Jón veit vel, eins og allir nema Agnes, að hann er fullfær um að tapa peningum og þarf til þess enga hjálp frá mér, Hannesi eða nokkrum öðrum. Það kæmi mér á óvart ef Jón væri nú farinn að þakka sér allt sem vel hefur tekist en kenna öðrum um það sem miður fór. Hann og Agnes þurfa þá að hafa hraðar hendur til að renna sakamönnum undir 450 milljarða skuldir Landic, 400 milljarða skuldir Baugs, 350 milljarða skuldir FL, auk tuga og hundraða milljarða skulda annarra smærri fyrritækja í veldi Jóns – plús eins til tveggja þúsunda milljarða taps á hruni Glitnis.

Þeir eru annars ekki margir eftir hjá gjaldþrota þjóð sem bera ekki synd taprekstrar og einhverra ráðagerða sem misfórust. Sumt af því sem ég tók þátt í dó í litlu kreppu 2006 og annað veslaðist upp í lausafjárþurrðinni 2007/2008. Fréttablaðið lifir þó enn og hefur nú verið sent upp á Hádegismóa að bjarga grey Mogga. Hvað hefur Mogginn tapað miklu undanfarin ár? Mér segir svo hugur að NFS, sem Agnes nefnir, hafi vart tapað meiru í heildina en Mogginn hefur tapað skilvíslega á þriggja til sex mánaða fresti undanfarin misseri. Og ef framlag Baugs til Nyhedsavisen er reiknað á því gengi sem gilti þegar það var reitt fram, en ekki blásið upp með gasagengi síðustu daga; þá lætur nærri að það sé viðlíka og tap Moggans síðustu ár. Samt hafði Nyhedsavisen sex sinnum fleiri lesendur en Mogginn. Og flest stefndi upp hjá Nyhedsavisen á meðan allt er á niðurleið á Mogga. Hvers vegna skyldu þá þeir sem tengdust Nyhedsavisen vera glórulausir rugludallar í huga Agnesar en Moggamenn hins vegar heiðvirðir ráðdeildarmenn?

Ég ætla ekki að biðjast undan ábyrgð á Nyhedsavisen. Ég ætla mér heldur ekki að þiggja einn heiðurinn af þessari ágætu tilraun. Það var ekki svo að ég væri einhver Raspútín sem væri að draga hreinlynda og bláeygða keisarafjölskyldu á asnaeyrunum. Nyhedsavisen var engin hugdetta; það var Fréttablaðið sem Dagsbrún og forverar hennar höfðu áður gefið út með góðum hagnaði í fjögur ár. Allir sem komu að ákvörðunum um Nyhedsavisen þekktu dæmið því mætavel. Og öllum var líka ljós sú staðreynd að danski markaðurinn var tuttugu sinnum stærri en sá íslenski og því bæði kostnaður og mögulegur ávinningur margfaldur á við Fréttablaðið. Nyhedsavisen var raunar svo einföld hugmynd, og mér svo ótengd, að blaðið hélt áfram að koma út í átta mánuði eftir að ég hætti störfum. Fjárfestar gáfust ekki upp fyrr en fyrirséð var nú í haust að danski auglýsingamarkaðurinn myndi dragast stórlega saman og engin leið var að spá til um hvenær hann myndi ná sér aftur – eða það er alla vega sú skýring sem útgefendur gáfu.

Í Silfri Egils, sem varð Agnesi tilefni til að segja mér að þegja, sagðist ég aðspurður hafa brennt mig illa á skuldsettum eignakaupum. Þau sköpuðu skjótan hagnað þegar allt lék í lyndi en margfölduðu tap þegar á móti blés. Það varð raunin þegar við í Dagsbrún keyptum tvö fyrirtæki í sömu viku og gengið og hlutabréf féllu um páskana 2006. Ég get ekki séð að ég hafi með þessu verið að fría mig einhverri ábyrgð eða aðgreina mig frá þeim sem einmitt nú hafa tapað miklu á skömmum tíma vegna skuldsettra kaupa. Ég skal hins vegar viðurkenna að ég er enn hissa á að eftir aðvörunina sem fékkst í litlu kreppu hafi stærstu íslensku fyrirtækin flest ráðist í enn stærri og enn skuldsettari kaup (Sampo, AMR, Commerzbank, Marks & Spencer, NIBC o.fl.). Ég átta mig heldur ekki á þeirri fífldirfsku stjórnvalda að byggja aftur upp alltof hátt gengi krónunnar þó ég kannist svo sem við rót slíkrar stefnu í mörgum löndum Afríku þar sem hátt gengi skapar tímabundið almenna tilfinningu fyrir velsæld vegna ódýrs innflutnings (og í íslenska tilfellinu einnig vegna ódýrra lána).

En þetta er annað mál. Spurningin var: Hvernig bregst sá við sem Agnes Bragadóttir segir að eigi að hafa vit á því að þegja? Hvernig bregst sá við sem róninn hvetur til bindindis? Ég satt að segja veit það ekki. Ætli maður skrifi ekki bara grein í Moggann?