arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Fjölbreytt efni

Ég hef skrifað á internetið síðan í febrúar 2000. Þetta eru meira en tólf ár.

Ég hef skrifað pistla um allt milli himins og jarðar – hvaðeina sem mér dettur í hug eða er að fást við þá stundina.

Ég held að minnihluti pistlanna sem ég hef birt fjalli um íslenska pólitík.

Ég hef skrifað um bókmenntir, tónlist, ferðalög, íþróttir, mat, neysluvenjur, arkitektúr, skipulagsmál, alþjóðamál, kvikmyndir, borgir, mannlíf.

Ég gæti ekki hugsað mér að hafa þetta öðruvísi. Mér finnst merkilegt hvað mikið af bloggi einkennist af þráhyggju, fólki sem er alltaf að skrifa um sama efnið – jafnvel fólki sem er alltaf að skrifa sama pistilinn um sama efnið, kannski með örlitlum frávikum.

En þetta er sjálfsagt hugsjónafólk sem liggur mikið á hjarta varðandi eitt og aðeins eitt málefni og þarf ekki að leita víðar.
Alræðið, Ólympíufrægðin og dópið

Góður vinur minn er frá Austur-Þýskalandi. Hann er næstum nákvæmlega jafngamall mér og feikilega hávaxinn. Þegar hann var strákur skaraði hann fram úr í íþróttum. Hann var settur í sérstakan skóla fyrir íþróttafólk – æfingarnar voru strangar, en atlætið var gott miðað við það sem tíðkaðist í DDR.

Aðalkeppnisgrein hans var hástökk, en hann það var gæfa hans að hætta meðan hann var ennþá á unglingsaldri. Þetta var ekki vinsælt hjá yfirvöldum og tíu árum síðar forðaði hann sér burt úr alþýðulýðveldinu.

Vinir hans héldu áfram og sumir urðu heimsfrægir íþróttamenn, unnu verðlaun á Ólympíuleikum og heimsmeistaramótum. Það var á þessum árum að Bandaríkin og Sovétríkin kepptu um verðlaun á Ólympíuleikum – í þriðja sæti varð yfirleitt Austur-Þýskaland, með sína 17 milljón íbúa.

DDR var sportidjótaríki, en það var ekki bara eina skýringin – íþróttafólk frá Austur-Þýskalandi notaði alls kyns efni til að efla getu sína á keppnisvellinum. Margir íþróttamennirnir misstu heilsu sína vegna þessa, vinur minn slapp við það.

Ég hef alltaf haft mjög gaman af því að horfa á keppni í frjálsum íþróttum á Ólympíuleikum. Því miður er það svo að svo mikið er búið að svindla í frjálsum íþróttum að nær ómögulegt er að slá mörg heimsmetin. Þau standa þótt allir viti að keppendurnir höfðu rangt við. Það ætti fyrir löngu að vera búið að stroka út heimsmet Florence Griffith Joyner – sem dó úr þessum andskota skömmu eftir að hún setti metin. Lyfjasukkið hófst í Mexíkó 1968, ég veit ekki hvort eitthvað slíkt stendur enn yfir – yfirleitt hafa íþróttamennirnir og þjálfararnir verið aðeins á undan eftirlitinu. Árangurinn í frjálsíþróttakeppninni bendir þó ekki til þess – engin met virðast vera í hættu.

Sovétríkin eru ekki lengur til og ekki Þýska alþýðulýðveldið heldur. Keppendur frá þessum svæðum eru ekki að ná sérstökum árangri. Í staðinn er komið alræðisríkið Kína sem leggur ofuráherslu á að vinna verðlaun á íþróttamótum. Það er gert með því að beita íþróttamenn herskálaaga – og sennilega líka með því að dæla í þá einhverjum óþverra sem bætir árangurinn um hríð, en eyðileggur væntanlega heilsuna til lengdar. Það er ekki beinlínis mens sana in corpore sano.

Hápunktur íþróttafrægðar Þýska alþýðulýðveldisins, 90 verðlaun á Ólympíuleikunum í Montreal. Samt bjuggu aðeins 17 milljónir í DDR.
Harpa og hallinn

Það þýðir ekki að berja höfðinu í steininn varðandi tónlistarhúsið Hörpu.

Húsið er stórt og dýrt á íslenskan mælikvarða.

Það er fjarskalega vel heppnað að mörgu leyti. Þetta er falleg bygging – gaman að horfa á hana frá ýmsum sjónarhornum. Tónleikahald þar hefur tekist einstaklega vel. Stóri tónlistarsalurinn, Eldborg, hefur sérlega góðan hljómburð. Aðsókn að tónleiknum Sinfóníuhljómsveitarinnar hefur tvöfaldast, þarna hafa verið settar upp óperusýningar sem hafa slegið í gegn, dægurtónlistarmenn leika í Hörpu fyrir fullu húsi – frægir listamenn frá útlöndum hafa fjölmennt í húsið. Í sumum tilvikum var ekki grundvöllur fyrir tónleika þeirra fyrr en Harpa kom til sögunnar.

Fjöldi gesta í húsið staðfestir þessa velgengni – það er sagt að 250 þúsund manns hafi sótt menningarviðburði í húsinu frá opnun – í erlendum fjölmiðlum hefur það verið hlaðið lofi og talað um það sem tákn um endurreisn Íslands.

Og það er væntanlega meira en tákn um endurreisn – hús af þessu tagi verða tákn borga og eru mikilvæg sem slík.

En svo kemur hitt að tæpast er hægt að reka svona hús á Íslandi nema með tapi. Í Kaupmannahöfn byggðu þeir mörg stór menningarhús á stuttu tímabili – borgin á í mestu vandræðum með að halda þeim opnum. Harpa mun væntanlega alltaf vera í einhverjum mínus – það er takmarkað hvað hægt er að gera ráð fyrir miklum tekjum af bílastæðum og veitingum. Ráðstefnuhald gæti reyndar skilað meiri tekjum þegar búið er að byggja hótel við hliðina á húsinu – en það má ekki verðleggja salarkynnin þannig að tónlistarfólk flæmist burt.

Mér skilst að verði söguleg sátt þegar Bubbi heldur tónleika sína á Þorláksmessu í Hörpu.

Við styrkjum menningu í landinu með ýmsum hætti. Það er ljóst að Hörpu þarf líka að styrkja. En svo er hægt að kippa einföldum hlutum í liðinn eins og að húsið þurfi ekki að greiða 336 milljónir í fasteignagjöld.

Þetta hafa einhverjir kontóristar ákveðið, en það sér hvert mannsbarn að starfsemin stendur ekki undir slíkum gjöldum. Eða hvað þarf að halda marga tónleika til að afla 336 milljóna? Það væri forvitnilegt til samanburðar að vita hvað stofnanir eins og Þjóðleikhúsið, Listasafn Íslands og Borgarleikhúsið greiða í fasteignagjöld.

Til samanburðar má nefna að 407 milljón króna halli er áætlaður á Hörpu þetta árið.
Kjöraðstæður?

Styrmir Gunnarsson spyr hvers vegna Sjálfstæðisflokkurinn fái ekki meira fylgi – við kjöraðstæður eins og hann kallar það.

En er víst að það séu endilega kjöraðstæður fyrir flokkinn?

Ríkisstjórnin virðist vera að rétta úr kútnum í skoðanakönnunum – það er ekki um það deilt lengur að verulegur efnahagsbati er hér á landi. Atvinnuleysi hefur farið hríðminnkandi, umræða um skuldavanda heimilanna er ekki nema lítilræði miðað við það sem áður var.

Yfirleitt eru það ekki svo mörg prósent sem færast til í kosningum á Íslandi. Undantekning voru síðustu þingkosningar þar sem Sjálfstæðisflokknum var refsað grimmilega fyrir efnahagshrunið.

Spurning er hvað Sjálfstæðisflokkurinn getur boðið upp á í næstu kosningum – sem aðrir hafa ekki:

Nú er talað um niðurskurð – það er ekki líklegt til vinsælda á sama tíma og Evrópu blæðir undan niðurskurðarhnífum.

Flokkurinn getur tekið mjög harða afstöðu gegn Evrópusambandinu, en þá má ekki gleyma að innan hans eru fylgjendur ESB sem myndu una því illa. Þetta gæti jafnvel styrkt Samfylkinguna.

Flokkurinn getur boðað stóriðjuframkvæmdir, en ef kreppuástand ríkir í veröldinni gæti verið erfitt að efna þau loforð.

Flokkurinn mun væntanlega boða lækkun veiðigjalds, en það er ekki vinsælt mál, nema kannski í ákveðnum byggðum.

Flokkurinn getur boðað skattalækkanir, þær myndu þá væntanlega haldast í hendur við niðurskurð – samt sem áður mun Ísland þurfa að borga lengi af háum skuldum vegna hrunsins.

Flokkurinn er ekki líklegur til að boða rótttækar lausnir á skuldavanda heimilanna, umfram flest það sem er komið fram. Slíks er fremur að vænta frá Framsókn.

Flokkurinn virðist ekki, fremur en flestir aðrir flokkar, hafa hugmynd um hvernig á að leysa gjaldmiðilsvandann og koma Íslandi út úr gjaldeyrishöftunum.

Við vitum ekki hvernig fer með Icesavemálið – en þar má minna á að forysta Sjálfstæðisflokksins hvatti til samþykktar Icesave II.

Fremur er ólíklegt að forysta flokksins vilji fara í „hörð átök“ um innflytjendamál eins og Björn Bjarnason boðaði í pistli um daginn.

Það er semsagt ekki víst að þetta séu neinar sérstakar kjöraðstæður fyrir Sjálfstæðisflokkinn, umfram það sem er víða í Evrópu þar sem sitjandi ríkisstjórnir eru óvinsælar.

Það breytist yfirleitt fljótt, þeir sem taka við völdum eru orðnir fjarska óvinsælir innan fárra vikna.

Það gæti líka háð flokknum þegar nær dregur kosningum hversu ýmsir forystumenn og þingmenn hans eru tengdir hrunmálum – það er hætt við að margt af því verði rifjað upp í kosningabaráttu, eða jafnvel í prófkjörum. Óánægjan með þetta er ekki síst innan raða almennra kjósenda Sjálfstæðisflokksins.
Svar frá Krít

Þetta er skemmtilegt myndband frá Krít – frá þeim indæla bæ Hania þangað sem margir Íslendingar hafa komið.

Margir eru að spyrja mig hvernig ástandið sé á Grikklandi, hvort það sé ekki alveg hryllilegt og hvort ekki sé hættulegt að fara þangað.

Þetta er svarið frá Krít.

Við þekkjum það sjálfir Íslendingar að margt er yfirdrifið í frásögnum af kreppuástandi. Eftir hrunið á Íslandi sýndu erlendir fjölmiðlar til dæmis látlaust myndir af óeirðum í miðbæ Reykjavíkur. Erlendir vinir mínir höfðu samband á þeim tíma til að spyrja hvort þeir gætu hjálpað mér, grískt vinafólk bauðst meira að segja til að senda peninga og mat.
Sjálfstæðisflokkurinn og efnahagsstefnan í Bretlandi

Meðal foringja Sjálfstæðisflokksins er nú rætt um að fara sömu leið út úr kreppunni og Bretar hafa tekið – það er leið meiri niðurskurðar. Bæði Bjarni Benediktsson og Illugi Gunnarsson hafa skrifað greinar í þessa veru. Sjálfstæðisflokkurinn hefur löngum horft mikið til Bretlands, en verið áhugalítill um Skandinavíu og meginlandið.

Vissulega er rétt að ríkið hefur þanist út á síðustu tveimur áratugum, mest reyndar á valdatíma Sjálfstæðismanna.

En þá er spurningin hvort krepputími er heppilegur til að skera niður. Í Bretlandi hefur þessi efnahagsstefna virkað illa, enn sem komið er, og ríkisstjórn Davids Camerons er óvinsæl. Óvinsælastur er þó fjármálaráðherrann George Osborne, tákngervingur niðurskurðarins.

Styrmir Gunnarsson orðaði það svo að Cameron væri þegar búinn að tapa næstu kosningum. Sigur hans í síðustu kosningum var reyndar ekki merkilegur, hann hefur þurft að reiða sig á Frjálslynda demókrata í samsteypustjórn. En við lifum tíma þar sem hvaða ríkisstjórn sem situr virðist dæmd til að verða óvinsæl.

Það er talað um að Boris Johnson, borgarstjóri í London sé kominn á stúfana og ætli sér að verða formaður Íhaldsflokksins í fyllingu tímans. Boris er klár og skemmtilegur, en hann hefur stundum haft yfirbragð trúðs. En hann náði endurkjöri sem borgarstjóri og er mikið í sviðsljósinu vegna Ólympíuleikanna.

Það þykir til marks um metnað Johnson að hann skuli bjóða Rupert Murdoch á Ólympíuleikana – Murdochpressan er sögð hafa búið til forsætisráðherra fyrir Bretland. En þetta er líka leikur að eldi – Murdoch er skuggabaldur og fjarskalega illa þokkaður. Murdoch leynir ekki hrifningu sinni á Johnson, en þá má rifja upp að Cameron hefur þegar brennt sig á nánum samskiptum við útsendara Murdochs, eins og Andy Coulson og Rebekah Brooks, sem bæði hafa stjórnað sorpmyllum Murdochs og sæta nú ákæru vegna símahlerana.

Murdoch fílar Boris Johnson, en er sagður vera að missa trúna á David Cameron.
Ólafur Ragnar ekki í kjólfötum

Mörður Árnason þekkir Ólaf Ragnar Grímsson betur en flestir menn.

Mörður rifjar upp að við embættistöku forseta Íslands 1988 og 1992 hafi þingmaður ekki mætt í kjólfötum.

Það var Ólafur Ragnar Grímsson.

Mörður vísar líka í greiningu á orðum Ólafs Ragnars í innsetningarræðunni í gær.

Forsetinn margendurkjörni talaði um þjóðina, um samstöðu og þáttaskil.

En hann talaði ekki um óvissuna sem honum varð svo tíðrætt um fyrir kjördag.
Hinn orðheppni Gore Vidal

Bandaríski rithöfundurinn Gore Vidal, sem nú er látinn, var einhver orðheppnasti maður sem um getur. Tilvitnanabækur eru fullar af fleygum orðum eftir hann.

Guardian birti í gær safn af tilvitnunum í Gore Vidal – þarna eru meinlegir hlutir eins og að Andy Warhol hafi verið eina séníið sem hann hafi hitt með greindarvísitöluna 60, skarpar pólitískar athugasemdir eins og að hver sá sem sækist eftir því að verða forseti Bandaríkjanna hljóti að vera óhæfur til þess, og sjálfsháð eins og þau orð að það sé ekki nóg að takast vel upp sjálfum – það sé nauðsyn að öðrum mistakist.

Og svo er það þetta:
Ólafur Ragnar túlkar stjórnarskrána

Ólafur Ragnar Grímsson segir við fimmtu embættistöku sína stjórnarskráin hafi reynst vel eftir hrun, hún hafi valdið því að hægt var að boða til fjölda kosninga – reyndar efndi hann sjálfur til tveggja af þeim.

Það var vissulega kosið um Icesave, en ekki um aðra hluti eins og til dæmis það að innlán í bönkum skyldu tryggð upp í topp, um kvótamálið eða skuldir heimilanna.

Eins og stjórnarskráin er skrifuð nú er það háð duttlungum forseta hvaða mál eru sett í þjóðaratkvæðagreiðslu.

Í nýrri stjórnarskrá er gert ráð fyrir að forsetinn haldi málskotsrétti sínum – sem reyndar er nokkuð hæpið vegna þess að einnig er gert ráð fyrir því að nokkuð lág hlutfallstala kjósenda geti krafist þjóðaratkvæðagreiðslu um mál.

Ný stjórnarskrá hefði semsagt engu breytt í þessu efni, nema síður sé. Þvert á móti eru líkur að kosið hefði verið um fleiri mál, til dæmis hefði nýja stjórnarskráin gert andstæðingum ESB kleift að krefjast atkvæðagreiðslu um hvort fara ætti í aðildarviðræður. Líklega hefði þeim tekist að safna nægum fjölda til þess.
Kjóll og hvítt

Þingmenn eru ekki of góðir til að vera viðstaddir innsetningu forseta Íslands – ef þeir eiga heimangengt. En það er engin ástæða fyrir þingmenn sem eru langt í burtu að koma til Reykjavíkur vegna þessa.

En það er rétt sem sagt er – það er út í hött að ætlast til þess að karlar séu klæddir í kjól og hvítt við þessa athöfn. Fæstir karlmenn eiga slík föt lengur, enda engin ástæða til – ekki nema maður syngi í karlakór. Kórfélagar klæða sig stundum svona fínt upp. Svo er líka beðið um heiðursmerki – það hefur víst tíðkast hjá hinu opinbera að veita slíkt fólki sem gerir ekki annað en að mæta í vinnuna, svona til að það verði gjaldgengt í veislur.

Það verður athyglisvert að heyra ræðu Ólafs Ragnars – verður maður ekki að gera ráð fyrir að þetta sé síðasta embættistakan hans?!

Það hlýtur að standa upp á forsetann að bera smyrsl á sárin eftir forsetakosningarnar. Það er langt til seilst að ætlast til að forseti sé „sameiningartákn“ – en hann getur samt ekki leyft sér að vera einungis forseti þeirra sem eru til að mynda á móti Evrópusambandinu eða á móti breytingum á stjórnarskránni.
Grænland er miklu meira spennandi en Ísland

Styrmir Gunnarsson skrifar að Evrópusambandið ásælist auðlindir Íslands og Grænlands.

Raunar er það svo að auðlindir Grænlands eru miklu meira spennandi en auðlindir Íslands – við höfum fisk sem við nýtum upp í topp og orku í fallvötnum og jarðvarma sem erfitt er að nýta nema hérna.

En Grænlendingar hafa olíu, gull, járn – gnægð málma.

Margir hafa verið að vingast við Grænlendinga út af þessu, til dæmis hefur grænlenskum ráðamönnum verið boðið til Washington. Kínverjar eru að baki námavinnslu á Grænlandi. Evrópusambandið hefur komið fremur seint inn í myndina – og það er ekkert sem bendir til að framganga þess verði í formi nýlendustefnu, eins og Styrmir ýjar að.

Grænlendingar munu ekki einir geta unnið verðmæti úr landi sínu eða hafinu í kring, enda eru þeir fámennir. Miðað við umræðuna sem hefur verið hér á Íslandi síðustu daga mætti ætla að betra væri að þeir fyndu sér samstarfsaðila í lýðræðisríkjum Evrópu en til dæmis í einræðisríkinu Kína.

Styrmir er að leggja út af grein í Guardian – í endursögn sinni ætlar Styrmir ESB allt hið versta – þrátt fyrir að engin dæmi séu um að Evrópusambandið leggi undir sig auðlindir þjóða. Stærstu þjóðir innan sambandsins, Bretland, Þýskaland og Frakkland, áttu ljóta sögu í því efni á nýlendutímanum, en honum er lokið fyrir allnokkru. Í nútímasamfélagi er reyndar líklegra að það séu alþjóðleg stórfyrirtæki sem eru á höttunum eftir auðlindum en þjóðir og þjóðabandalög – Kína hefur þar dálitla sérstöðu vegna mikillar miðstýringar, má jafnvel segja að sjálft Kína hafi einkenni auðhrings.

Grein Guardian fjallar reyndar alls ekki um nýlendustefnu, heldur fremur um hættuna á að umhverfi Grænlands og Norður-Íshafsins spillist vegna vinnslu jarðefnaeldsneytis og málma. Aðilar innan ESB hafa margsinnis lýst yfir áhyggjum af þessu, til dæmis má minna á viðtal við Michel Rocard, fyrrverandi forsætisráðherra Frakklands, sem birtist í Silfri Egils fyrir nokkrum misserum. Í þessu efni er örugglega betra að treysta á Evrópuþjóðir sem eru framarlega á sviði umhverfismála, en til dæmis Kínverja eða Rússa.
Tímabundin krónusæla

Nú hefur Seðlabankinn leyft krónunni að styrkjast of mikið. Bankinn lýsir því yfir að hann ætli að hefja stórfelld kaup á evrum á næstu vikum og þá er ljóst að gengi krónunnar mun lækka.

Hærra krónugengi er náttúrlega fagnaðarefni fyrir þá Íslendinga sem ferðast til útlanda – og vöruverð ætti að lækka í verslunum, þótt ekki sé víst að það gangi eftir.

En líkast til er þetta bara tímabundið ástand. Gengið eins og það er nú er of hátt til að Ísland nái að greiða af skuldum sínum, í frétt sem Bloomberg birti í gær segir að eðlilegt gengi krónunnar gagnvart evru sé 170 til 180 krónur – eða jafnvel meira.

Að hugsa til þessa að sú var tíðin að gengi evrunnar var undir 90 krónum! Þá kunnu menn nú aldeilis að halda uppi lífskjörum á Íslandi. Nú vonar maður, að því gefnu að við verðum áfram með krónuna (sem allt bendir til) að hún komist einhvern tíma niður undir 130. En það virðist fjarlægt.
Romney leggst lágt

Mitt Romney er skrítinn forsetaframbjóðandi. Hann fer til Bretlands og er í tómu tjóni vegna vitlausra yfirlýsinga. Öll breska pressan dregur hann sundur og saman í háði, og það gerir líka borgarstjórinn í London, Boris Johnson, fyrir framan mikinn mannfjölda í Hyde Park.

Svo fer hann til Ísraels þar sem hann er að safna peningum í kosningasjóði. Það er í sjálfu sér býsna hæpið að gera slíkt í erlendu ríki, en svo gengur Romney enn lengra og lofar vinum sínum í Ísrael stuðningi við stríð gegn Íran. Það er ekki mikil reisn yfir þessu hjá manni sem sækist eftir valdamesta embætti í heimi.
Kínverjar og langtímahugsunin

Ég hef margsinnis bent á að það sé misskilningur að Kínverjar séu sérstaklega framsýnir – og hugsi aldir fram í tímann.

Kínverska keisaradæmið stóð í tvö þúsund ár, en það var vegna þess að ríkið var staðnað – það hefur ekkert með framsýni að gera.

Svo hrundi keisaradæmið og við tók langur tími hörmunga, borgarastríð, innrás Japana, kommúnistastjórn, stóra stökkið, menningarbylting. Aldrei neitt sem bendir til langtímahugsunar.

Nú hafa Kínverjar auðgast mjög og þeir eru orðnir viðskiptaveldi. Þeir eru að upplifa mikla efnahagsbólu, það eru geysilegar offjárfestingar í húsnæði, margir telja vafasamt að kínverskir bankar muni standast þetta til lengdar.

Kínverjar eru farnir að eyða peningum á Vesturlöndum, það er þó í miklu minna mæli en mætti halda af fréttum. Kínverjar eru ekki að taka yfir efnahagslíf Vesturlanda – ekki fremur en Japanir á árunum fyrir 1990 – þá var einmitt talað um Japani með svipuðum hætti og Kínverja nú. Þeir áttu að vera svo óhemju skipulagðir og framsýnir.

Illugi vinur minn Jökulsson gerir þetta að umtalsefni í pistli á bloggsíðu sinni. Hann fjallar þar um fræg ummæli Shú En-lais um að enn væri of snemmt að dæma um afleiðingar frönsku byltingarinnar – og segir að þau hafi verið misskilin, Sjú hafi átt við stúdentabyltinguna 1968. Þá verður þetta ekki svo dularfullt lengur.

Umræðan um Kína er mjög ruglingsleg á Íslandi þessa dagana – og því verður ekki neitað að það er heldur erfitt að skilja áform Huangs Nobu. Nú er farið að tengja þau við drauma sveitarstjórnarmanna um stórskipahöfn á Langanesi. Heldur er það langsótt – eða hvenær halda menn að sú höfn verði byggð?

Nema Huang hugsi svona langt fram í tímann?

En það passar ekki við hina kenninguna sem segir að hann ætli að nota Grímsstaði á Fjöllum – sem hann myndi væntanlega leigja – til að slá lán heima í Kína. Það ber ekki vott um langtímahugsun.

Það er eins og segir – hér rekst hvað á annars horn.
Kosningar og þjóðernishyggja

Þjóðernishyggja verður sennilega mjög ríkjandi í kosningunum á næsta ári.

Líklegt að verði talsvert um yfirboð á því sviði – það verður athyglisvert að sjá hvaða leið flokkarnir fara í þessu efni.

Nú sjáum við Björn Bjarnason sem borðar hörð pólitísk átök um málefni flóttamanna. Þetta er reyndar sáralítið vandamál á Íslandi – í raun varla neitt – en það kann að vera vel fallið til atkvæðaveiða. Í þessu sambandi má ekki gleyma því að Björn er einn helsti hugmyndafræðingur Sjálfstæðisflokksins.

Guðfríður Lilja Grétarsdóttir boðar í grein í Fréttablaðinu í dag að ríkið skuli kaupa Grímsstaði á Fjöllum. Þá kemst Nubo víst ekki þangað. En hvað ríkið á svo að gera við þessa stóru og eyðilegu jörð – ja, svarið við því er einhvers staðar í ríki þjóðernishyggjunnar.
Barenboim og West Eastern Divan

Daniel Barenboim hefur síðan 1999 haldið úti hljómsveitinni West-Eastern Divan, þetta er sinfóníuhljómsveit sem samanstendur af ungum hljómlistarmönnum frá Ísrael, Palestínu og Arabalöndum, eða eins og stendur í kynningu hljómsveitarinnar: Ungt tónlistarfólk frá þessum löndum spilar saman fyrir frelsi, jafnrétti og mannvirðingu.

Barenboim er hugsjónamaður, unnandi frelsis og mannréttinda – hljómsveitin sýnir að ungt fólk getur unnið saman að hugðarefnum eins og tónlist þótt það komi frá óvinaþjóðum.

Það þarf ekki að taka fram að öfgamönnum er mjög illa við þetta framtak. Því miður eru það þeir sem ráða ferðinni í þessum heimshluta og tónlistin mun varla breyta því.

En West-Eastern Divan snýst ekki bara um boðskap – þetta er nefnilega orðin hörku hljómsveit. Hún opnaði Proms-tónlistarhátíðina í London í síðustu viku og fékk feikilega góða dóma fyrir flutning sinn.

Í gærkvöldi sá ég hljómsveitina leika í Waldbühne í Berlín.

Þetta er eitthvert glæsilegasta tónlistarsvið sem um getur, feikilega stórir áhorfendapallar sem standa í hálfhring úti í skógi. Það er töfrum líkast þegar rökkrið færist yfir.

Hljómsveitin lék tvær flottustu sinfóníur Beethovens, þá þriðju og þá fimmtu.

Það var ólgandi kraftur og ferskleiki í flutningnum sem ég mér finnst ég ekki hafa heyrt lengi á Beethoven-tónleikum. Fyrir ofan var opinn og heiður himininn – það var eins og tónlistin væri að teygja sig þangað upp í leit að einhverju mikilfenglegu – kannski hinstu rökum tilverunnar?
Fiskað í gruggugu vatni

Það eru harðar kosningar í vændum næsta vor.

Maður verður að vona að enginn flokkur ætli að fara að gera út á andúð á flóttamönnum og útlendingum eins og hér er boðað.

Að lýsa þessu sem „pólitísku átakamáli“ er mjög kaldrifjað – virðist ekki gert í öðrum tilgangi en að fiska eftir atkvæðum í gruggugu vatni.

En þarna er gefinn ákveðinn tónn – sá sami og í ógeðfelldum leiðara Morgunblaðsins um daginn – það er óskandi að þeir verði ekki fleiri sem spinna þennan þráð.

Og svo má spyrja hvað orðið „rétthugsun“ merkir í þessu sambandi – er það kannski samheiti við mannúð?
Ólympíuleikarnir og NHS

Sérstakur Íslandsvinur heitir Daniel Hannan. Hann hefur túlkað íslenskar bókmenntir á þann veg að Sjálfstætt fólk fjalli um sérstaka frjálsræðishetju, Bjart í Sumarhúsum, sem sé afar góð fyrirmynd.

Hannan fór í fyrirlestraferð um Bandaríkin og komst inn á margar sjónvarpsstöðvar ysta hægrisins. Boðskapur hans var sá að breska heilbrigðiskerfið, NHS, væri argasti kommúnismi. Þetta féll vel í kramið víða í Bandaríkjunum og vegur Hannans er mikill í ákveðnum kreðsum þar.

Það var gaman að sjá að eitt atriði hinnar frábæru opnunarhátiðar Ólympíuleikanna í London var einmitt tileinkað National Health Service – og það á tíma íhaldsstjórnar – þeirri stórmerku stofnun sem byggir á því fyrirheiti að allir skuli eiga jafnan aðgang að heilbrigðisþjónustu, burtséð frá stétt, stöðu og efnahag. Það er ekki hægt að lýsa því hversu þetta var mikilvægt þegar NHS leit dagsins ljós eftir heimstyrjöldina.