arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Brasilíska hrunið – hið fjölþjóðlega lið Þýskalands

Það hefði eins verið hægt að setja Pelé inn á völlinn í kvöld. Brasilíska liðið hefði ekki spilað verr með hann sjötugan inni á. Þetta er einhver furðulegasti fótboltaleikur sem ég hef séð. Fólk hér í Grikklandi stóð með gapandi munn og horfði á. Maður vissi ekki hvort maður ætti að flissa að Brasilíumönnunum eða vorkenna þeim.

Það er sérkennilegt að sjá lið skipað þrautþjálfuðum atvinnumönnum missa algjörlega fótanna í leik. Það gerist í raun afar sjaldan. Miklu lakari lið en Brasilía, að minnsta kosti á pappírnum, töpuðu ekki nema með einu marki áður en þau fóru út úr keppninni.

Nú les maður að þetta séu einhvers konar tímamót – að sambaboltanum sé lokið.

En hann er löngu búinn. Samban þreifst þegar brasilískir fótboltamenn spiluðu heima hjá sér og hefðu þess vegna getað stillt upp mörgum liðum á heimsmeistaramóti. Nú eru þetta atvinnumenn sem spila í Evrópu, með stóru félagsliðunum þar. Leikstíll þeirra er ekki eins og í gamla daga þegar lið Brasilíu leyfðu ekki öðrum liðum að snerta boltann – spiluðu honum bara látlaust milli sín.

En nú var það frekar eins og Þjóðverjar leyfðu ekki Brasilíumönnum að koma við boltann – þeir gátu allavega tekið hann af þeim hvenær sem þeir vildu.

Eftir þetta situr hnípin þjóð í Brasilíu og tekur þetta mjög nærri sér –meir en aðrar þjóðir myndu gera. Fótbolti er jú mikið tilfinningamál í Brasilíu – og það eru Brasilíumenn sem halda mótið. Kannski höfðu þeir rétt fyrir sér sem sögðu að frekar hefði átt að eyða peningunum í spítala og skóla.

Sé miðað við hversu mikið Brasilíumenn leggja í fótboltann, hefði Þjóðverjum í raun verið skítsama þótt þeir töpuðu leiknum.

Næstu heimsmeistaramót verða haldin í Rússlandi og Katar. Það vekur ekki beint áhuga – byggist það ekki fremur öðru á mútufé sem streymir til meðlima alþjóðlega knattspyrnusambandsins?

Þjóðverjar hljóta að teljast líklegir heimsmeistarar. Lið þeirra spilar óaðfinnanlega, er sterkt á öllum stöðum á vellinum. Þetta er líka skemmtilega fjölþjóðlegt lið hjá Þjóðverjunum – þarna eru leikmenn sem hafa flutt til Þýskalands frá ýmsum löndum eða foreldrar þeirra. Einhvern veginn finnur maður að þelið í garð Þjóðverja er allt annað en á árunum þegar Breitner og Beckenbauer fóru fyrir liði þeirra.
Rannsókn með risastórum fyrirvörum

Fréttirnar af rannsókninni á „erlendum áhrifaþáttum“ hrunsins verða æ skrítnari. Og auðvitað er þetta komið út í hefðbundið rifrildi – öðruvísi getur það ekki farið þegar horft er til rannsakendanna.

Af þessu er algjörlega augljóst að afar fáir munu taka mark á rannsókninni. Það eru komnir risastórir fyrirvarar – sem helgast af fyrri störfum þeirra sem ætla að rannsaka og yfirlýstum skoðunum þeirra.

Vilji menn gera þetta almennilega er líklega nauðsynlegt að fá til þess erlenda sérfræðinga. En svo má líka alveg sleppa þessu.

Þetta væri svosem ekki tiltökumál ef nokkrir háskólamenn hefðu tekið sig saman um þetta verkefni, innan vébanda einhverrar rannsóknastofnunar. En þegar fjármálaráðuneytið er farið að láta stórfé í verkefnið – þá gegnir náttúrlega öðru máli.

Svo er náttúrlega enn einn möguleiki til í stöðunni. Hann er fjarlægur – nefnilega sá að Hannes og Birgir Þór komi okkur á óvart með því að vera alveg hlutlægir.

En það er fjarska ólíklegt.
Naxos – eyjan ljúfa og háskalega

Eyjan Naxos er stórhættulegur staður – eða þannig. Sem betur fer er ég að fara seinna í dag. Ég má ekki við þessu. Naxos er matarkista – full af frábærum mat, því sem er kallað lókal.

Við fórum í bíltúr í gær og komum við í litlu þorpi. Þar var kjöt á grilli á lítilli tavernu undir laufþaki þaðan sem héngu vínberjaklasar. Ég spurði hvað þetta væri og var sagt að það væri svínakjöt úr grenndinni. Við ákváðum að borða hádegismat. Þetta reyndist vera ljúffengasti grillmatur sem ég hef fengið. Með var borið fram brakandi nýtt grænmeti úr sveitinni í kring, safaríkar gúrkur og tómatar sem voru að springa úr ferskleika.

Og ofan á salatinu ostur – líka úr sveitinni. Ekki of sterkur – ég höndla það ekki alveg þótt sonur minn láti sér ekki allt fyrir brjósti brenna í þessu efni. Og ólífuolían náttúrlega úr hlíðunum í kring.

Einfaldur matur, en frábærlega góður. Það þarf ekki meira ef hráefnið er gott.

Um kvöldið borðuðum við á þekktum stað við höfnina. Þar fengum við hrognasalat sem kallast taramasalata, sardínur sem nefnast gavros og kolkrabba, hvort tveggja grillaðan og í ediki. Allt sérlega gott – og mjög grískt.

Naxos er tilvalinn staður fyrir þá sem vilja fara til Grikklands. Á eyjunni er ekki bara túrismi, heldur líka landbúnaður, fiskveiðar og frægar marmaranámur. Eyjan er vel gróin sökum þess að á henni er að finna talsvert af vatni. Þarna eru fjöll og fjalladalir – og svo eru þarna einhverjar bestu strendur í Evrópu. Að sumu leyti er Naxos eins og smækkuð útgáfa af Krít og fólkið er upp til hópa sérlega vingjarnlegt.

Hliðið, Portara, er tákn Naxos. Það er hluti af hofi frá 6. öld f. Kr.
Frábærar höggmyndir – úti á meðal almennings

Þetta er stórskemmtileg síða. Hún sýnir skúlptúra í almannarými víða um heim. Höggmyndirnar eru sumar fyndnar, aðrar vekja depurð eða sorgartilfinningu – allar eru þær þannig að þær fá mann til að hugsa.

Og þarna er höggmynd úr Reykjavík með – Ókunni embættismaðurinn eftir Magnús Tómasson. Sú mynd er frábær. Skoðið síðuna endilega og sjáið hvernig listin getur hrifið mann. Höggmyndirnar eru hver annarri betri, en þessi, sem nefnist Ferðamennirnir og er í Marseille í Frakklandi, segir mikla sögu í einfaldleika sínum. Hún er eftir Bruno Catalano.
Vill Bjarni lítið fylgi?

Nú má spyrja hvort Bjarni Benediktsson sé ákveðinn í að halda fylgi Sjálfstæðisflokksins í lágmarki?

Það hljómar náttúrlega eins og hreint grín – eða kannski vondur brandari – að láta Hannes rannsaka erlend áhrif hrunsins.

Og svo er Bjarni farinn að boða einkavæðingu Landsbankans. Um það segir Ragnar Önundarson, sá maður sem reyndist gleggstur í spádómum sínum um íslenska hrunið:

Uppskriftin að einkavæðingu banka er einföld: Forréttindafólk fær sparifé almennings lánað til að kaupa bankann, nokkrum misserum síðar er hann settur á markað. Sjóðir almennings kaupa og forréttindafólkið hesthúsar gróða á kostnað almennings.
Merkismaðurinn Neil Young

Ég missi því miður af Neil Young sem spilar í Laugardalshöllinni í kvöld. Það er synd.

Ég sá hann reyndar í Barcelona 1987 – það voru flottir tónleikar, hann spilaði bæði rafmagnað með hljómsveit og einn á gítar eða píanó. Young á auðvitað fullt af lögum sem eru alþekkt – mig minnir að hann hafi endað tónleikana í Barcelona á My My Hey Hey – lagi sem mér hefur alltaf fundist dálítið skrítið.

Its better to burn out/Than to fade away

segir í textanum. Young hefur gert hvorugt.

Neil Young var einn af þeim tónlistarmönnum sem maður kynntist fyrst í gegnum Kanútvarpið. Lögin hans voru mikið spilu þar í kringum 1970. Þá var hann meðlimur í hljómsveitinni Crosby, Stills, Nash & Young – kom þar og fór með reglulegu millibili eins og í gegnum snúningshurð. Eftir að Bítlarnir hættu var þetta um hríð ein aðalhljómsveitin í heiminum.

Young er með langstærstan katalóg þeirra félaga – og ferill hans hefur verið miklu farsælli. Hann er mesti hæfileikamaðurinn af þeim, þótt hinir hafi allir gert góða hluti. Ég náði loks að sjá Crosby, Stills og Nash á hljómleikum í Albert Hall í fyrra – þeir sungu enn eins og englar og mörg lögin eru frábær.

Lífseig hefur verið sú saga að Neil Young hafi jafnvel eitthvert íslenskt blóð í sér – vegna þess að hann er frá Winnipeg þar sem bjuggu eitt sinn fleiri Íslendingar en í sjálfri Reykjavík. Svo er ekki, en mér hefur verið sýndur skólinn þar sem hann gekk í þegar hann var unglingur – þar hefur sjálfsagt verið eitthvað af Íslendingum.

Young er semsé Kanadamaður – einn frægasti sonur þess lands. Hann hefur látið sér annt um ýmis málefni í Kanada, hefur til dæmis barist á móti nýtingu olíusanda sem leggja stór svæði í eyði og fyrir réttindum indíána sem einmitt eru mjög fjölmennir í Winnipeg og þar í grennd.

Merkismaður Young. Hann hefur ekki farið troðnar slóðir. Í tónlistinni var alltaf eins og hann væri að fylgja einhverju kalli sem aðrir heyrðu ekki. Hann hefur stundum virkað skrítinn, sérvitur og dulur. Markmiðið hefur aldrei verið að þóknast fjöldanum eða vera eins og sirkusdýr sem fer alltaf með sömu rútínuna. Og þess vegna er hann svona stórbrotinn.
Fyrir 39 árum – á sama stað

Dagblaðið 20. október 1975. Fyrir 39 árum. Stórbruni á sama stað í Skeifunni.

Borgarskjalasafn birtir þetta á Facebook síðu sinni.
Hefnd fyrir Davíð?

Seint mun það vekja traust á íslenska hagkerfinu ef Ragnar Árnason verður gerður að seðlabankastjóra – þessi fúndamentalisti á sviði markaðshyggju, maður sem telur að opinbert heilbrigðiskerfi og almannatrygginar séu skaðlegar og vill einkavæða hverja bröndu í sjónum í kringum Ísland.

Ragnar á það þó sameiginlegt með Má Guðmundssyni að báðir hafa þeir farið í langt pólitískt ferðalag. Það má kalla þetta hraðbrautina til hægri.

Báðir byrjuðu lengst til vinstri, Már var í Fylkingunni en Ragnar í Alþýðubandalaginu. Már staðnæmdist svo einhvers staðar á miðjunni – hann hefur fyrst og fremst verið náinn samherji Ólafs Ragnars Grímssonar en er í meginatriðum teknókrati eftir langan feril í Seðlabanka og alþjóðastofnunum.

Ragnar staðnæmdist hins vegar ekki fyrr en utarlega á hægri vængnum. Hann hefur sínar hugsjónir – en þær eru fjarska ólíkar þeim hugmyndum sem eru gegnumgangandi meðal almennings á Íslandi.

Eins og Mogginn lætur er ljóst að Davíð Oddsson og félagar hans finna ekki frið í sínum beinum fyrr en Már hverfur úr Seðlabankanum. Þetta virkar eins og þráhyggja og tilgangurinn er frekar óljós. Felst í þessu einhvers konar hefnd fyrir brottvikningu Davíðs Oddssonar á sínum tíma?

Hefur Framsóknarflokkurinn áhuga á að taka þátt í þeim leiðangri – eða þá hin fremur unga forysta Sjálfstæðisflokksins?

Fleiri kandídatar koma til greina en þeir tveir, til dæmis Friðrik Már Baldursson. Hann hefur einleikarapróf á fiðlu – og getur þá leikið meðan Róm brennur. Nei, í alvöru – menntun hans í hagfræði er nær því að henta Seðlabankastjóra en til að mynda sérsvið Ragnars. Friðrik hafði hins vegar afar rangt fyrir sér á árunum fyrir hrun, eins og sást á skýrslu sem hann skrifaði ásamt Richard Portes.

Það voru hins vegar fleiri sem mislásu stöðuna og eru kannski reynslunni ríkari – og svo eru hinir sem læra ekki neitt af reynslunni.
Um sextugan Friðrik Þór

Í kvöld verður sýndur á RÚV þáttur þar sem ég ræði við Friðrik Þór Friðriksson – þátturinn er gerður í tilefni af sextugsafmæli Friðriks. Inn í þáttinn er fleygað atriðum úr myndum hans. Við tölum um feril Friðriks allt frá því að hann var frumkvöðullinni í sögufrægum kvikmyndaklúbbi sem nefndist Fjalakötturinn og fram til dagsins í dag. Hann hefur heilmikið á prjónunum, eins og heyra mál í þættinum.

Það er dálítið skemmtilegt til þess að hugsa að ég tók eitt fyrsta stóra fjölmiðlaviðtalið við Friðrik. Það var árið 1982, fjallaði um hina merku heimildarmynd Rokk í Reykjavík sem þá var í smíðum, birtist í Helgar-Tímanum.

Að loknum þættinum verður kvikmyndin Djöflaeyjan sýnd. Þarna á milli er stutt brot þar sem Friðrik segir frá myndinni. Á næstunni verða sýndar nokkrar af myndum Friðriks í sjónvarpinu – og er á undan þeim kynning af þessu tagi.
Ekki endilega eitraður matur í útlöndum

Þau ummæli Sigrúnar Magnúsdóttur alþingismanns að erlend verslun eins og Costco muni stofna lífi Íslendinga í hættu byggja á þeirri lífseigu hugmynd að matur í útlöndum sé eitraður.

Costco er bandarísk verslunarkeðja. Í Bandaríkjunum er að finna það besta og það versta í matarmenningu.

McDonalds, KFC og Taco Bell, en líka Whole Foods.

Af einhverjum ástæðum höfum við Íslendingar tileinkað okkur það sem er á boðstólum í þremur fyrrnefndu fyrirtækjunum, en ekki í því síðastnefnda.

Við búum við furðulega einokun á framleiðslu mjólkurvara – af einhverjum ástæðum er helsta einkenni hennar að dæla sykri í skyr og jógúrt.

Við búm við kerfi þar sem sláturhúsum hefur snarfækkað – lambakjöt sem er stolt landbúnaðarins fæst yfirleitt vakúmpakkað þannig að engin leið er að vita uppruna þess.

Nú dvel ég á grískri eyju.

Hérna borða ég lambakjöt sem er hreint ljúffengt. Það er grillað, Grikkir eru miklir grillmeistarar. Lömbin hafa hlaupið um hlíðarnar hér á eyjunni. Þeim er slátrað heima. Þetta er semsagt heimaslátrun. Engum verður meint af.

Í gær borðaði ég fisk sem ég veit að var dreginn úr sjó fjórum tímum áður en hann var borðaður. Vinur minn horfði á hann koma upp úr bát. Hann kom úr sjónum og fór beint á grill.

Jógúrtið er engu líkt og það er ekki sykrað. Hins vegar eru settir út á það ávextir, hunang og hnetur.

Ostar eru framleiddir hér á hverjum bæ, þeir eru mismunandi að bragði eftir því hvaðan þeir koma, frá hvaða eyju, hvaða bóndabæ. Engum verður meint af, en stundum er osturinn dálítið sterkur.

Og grænmetið, maður – það er safaríkt eins og það innihaldi sjálfa geisla sólarinnar.

Fiskur nýkominn af grillinu. (Mynd: Kári Egilsson.)
Hið ótrúlega grófa og refsilausa brot Tonis Schumacher – Frakkland-Þýskaland 1982

Heimsmeistaramótið býður upp á tvo stórleiki í dag. Spennan er mikil kringum leik Frakklands og Þýskalands. Þarna mætast tvö af bestu liðum Evrópu – bæði hafa leikið ágætlega í keppninni og gætu hugsanlega farið alla leið, orðið heimsmeistarar.

Heimsmeistaramót snýst mikið um sögu, upprifjun á leikjum sem áður hafa farið fram. Það verður kannski ekki sagt að Frakkar eigi harma að hefna gegn Þjóðverjum á knattspyrnuvellinum – það væri ofmælt – en í hugann kemur leikurinn frægi á heimsmeistaramótinu 1982. Þetta var í Sevilla á Spáni.

Þetta var í fjögurra liða úrslitum – liðið sem vann fór í úrslitaleikinn.

Frakkar voru með frábært lið, ótrúlega léttleikandi. Þar var fremstur í flokki Michel Platini, en þarna var líka Alain Giresse, Marius Trésor og Jean Tigana.

Í þýska liðinu vorum menn eins og Paul Breitner, Karl-Heinz Rummenigge, Pierre Littbarski, Uli Stielike og Horst Hrubesch.

Eftir venjulegan leiktíma var staðan 1-1. Frakkar komust svo í 3-1 í framlengingunni og þá héldu menn að úrslitin væru ráðin.

En Þjóðverjarnir gáfust ekki upp og náðu að skora tvívegis. 3-3.

Þá varð eitt alræmdasta atvik heimsmeistarakeppninnar. Franski sóknarmaðurinn Patrick Battiston komst einn í gegn. Hann hafði afar góða möguleika á að skora. Þýski markmaðurinn, Harald Schumacher, kallaður Toni, stökk á Battiston í teignum með þeim afleiðingum að hann missti boltann.

Battiston lá eftir meðvitundarlaus, tvær tennur losnuðu úr gómi hans, hann var með þrjú brákuð rif og skaddaðist á hryggjarlið.

Ekkert var dæmt. Schumacher sýndi heldur enga iðrun, hann stóð bara álengdar meðan Battiston var borinn af velli. Auðvitað hefði átt að reka hann út af.

Leiknum lauk svo með sigri Þýskalands í vítaspyrnukeppni, 5-4.

Schumachers verður ævinlega minnst fyrir þetta atvik, en Platini sagði síðar að þetta hefði verið einn besti leikur sem hann hefði tekið þátt í.

Málið vakti svo mikla athygli að vinirnir Helmut Kohl og Francois Mitterrand, leiðtogar Frakklands og Þýskalands, ræddu það á blaðamannafundi – til að lægja öldurnar.

Í úrslitaleiknum tapaði svo Þýskaland fyrir Ítalíu sem hafði í sínum röðum þann furðulega leikmann Paolo Rossi. Hann kom eiginlega aldrei við boltann, nema til að skora mörk.

Það er svo smá persónulegur eftirmáli við þetta.

Ári síðar var ég að ferðast með vinum mínum um Evrópu. Við ókum í bifreið sem faðir eins þeirra átti, en gistum oftast á tjaldstæðum. Við fórum á völlinn í Köln í Þýskalandi – það var á sama tíma og Atli Eðvaldsson varð nædymarkahæstur í þýsku deildinni, skoraði meðal annars 5 mörk í einum leik.

Þarna lék lið Kölnar, með Schumacher í markinu. Á eftir fórum við á krá sem kallaðist Zum Geiszbock. Þar komu stuðningsmenn Kölnar eftir leiki og þar gnæfði Toni upp úr mannfjöldanum. Við rétt náðum að kasta á hann kveðju, en ekki spurði ég , stuðningsmaður Frakklands, hann um atvikið fræga.
Mengað helvíti – annarleg fegurð

Hér á þessari síðu er að finna ótúlegar myndir eftir ljósmyndarann Vincze Miklós.

Kannski er hægt að tala um hryllilega fegurð – eða fegurð með hryllingsívafi. Þetta er mjög annarlegt.

Myndirnar eru frá borginni Norilsk, nyst í Síberíu. Þessi borg byggðist upp í kringum fangabúðir þar sem var stundaður námugröftur við skelfilegar aðstæður.

Norilsk er einhver mengaðasti staður í heimi, enda ber greinin yfirskriftina Mengað helvíti á jörð. Þarna eru nikkelnámur, einhverjar þær stærstu í heimi, en í Norilsk er sífreri – það þýðir að frost fer aldrei úr jörð. Í Norilsk búa næstum 140 þúsund manns. Lífslíkur eru mjög lélegar, eða innan við fimmtíu ár. Það er meira en tíu árum minna en lífslíkur karla í Rússlandi – sem eru mjög lélegar.

Allt í kringum borgina er dautt svæði þar sem gróður þrífst illa. Það snjóar mikið í Norilsk en snjórinn fær á sig gulan lit vegna eiturefna. En kaupið í Norilsk er gott, betra en annars staðar, og þess vegna þarf ekki lengur að smala þrælum til að vinna þar eins og var gert á tíma Gúlagsins.
Þorpið Ano Meria, langlífi, mataræði og gamlir lífshættir

Hér utar á eyjunni er sveitaþorpið Ano Meria sem mér er sagt að minni helst á Grikkland eins og það var á sjötta áratug síðustu aldar.Húsin eru flest lágreist, ekki nema ein hæð. Bærinn stendur á brattri hæð, hæst á eyjunni.

Þarna má enn sjá bændur sem nota asna til að flytja nauðsynjar. Geitur og sauðfé er í hlíðunum – nautgripir eru heldur sjaldséðir. Þarna er ræktað ljúffengt grænmeti, en vatnsbúskapurinn hefur samt alltaf verið erfiður. Vatn er að finna í brunnum í hlíðunum. Nú er hægt að flytja það með bílum, en áður höfðu bændurnir ekki nema asna til þess.

Þetta er vindasamur staður – og þarna hefur aldrei verið ríkidæmi. Efnahagurinn batnaði með tilkomu ferðamanna sem fóru fyrst að sjást á áttunda áratugnum. Nokkra búbót er líka að hafa af fiskveiðum.

Fólkið í Ano Meria hefur verið rannsakað með tilliti til langlífis. Það verður nefnilega fjarskalega gamalt. Maður er strögglast við að komast upp bratta brekku, sem eru þarna út um allt, og þá þeytist framhjá manni lágvaxin gömul kona sem virðist vera hundrað ára – einkennilega sporlétt.

Það er sagt að mataræðið í Ano Meria sé afar gott. Geitamjólk, geitaostar, jógúrt, mikið grænmeti, fiskur, kjöt í mjög hóflegu magni. Aðalmáltíðin er milli þrjú og fjögur, svo er siesta – um kvöldið er borðaður léttur verður.

Þetta er góður matur. Grænmetið er ferskt og afar bragðgott. Lambakjötið finnst mér betra en það íslenska, Grikkir kunna einstaklega vel að grilla kjöt. Og fiskurinn kemur beint úr sjónum – úr honum er líka matreidd ljúffeng súpa.

Þetta er stórkostlegur staður og merkilegt að hafa kynnst ásýnd gamla Grikklands. Nú er þetta farið að breytast, það er einkum áberandi að Ítalir hafa keypt sér hús í þorpinu eða byggt ný. Þeir mega þó eiga að þetta gera þeir af smekkvísi, í anda aldagamallar byggingahefðar sem byggir á hlöðnum steini og hvítkölkuðum veggjum.

Það er mikill uppgangur í túrismanum í Grikklandi. Menn hér tala um að það sé eins og árið 2007 sé komið aftur. Það stefnir allt í metár. Og það eru metárin sem geta breytt þorpum eins og Ano Meria nokkuð hratt. Bara á þessu ári hafa opnað þar tvö ný veitingahús – ítölsk hjón bjóða þar til dæmis upp á bestu pitsur sem ég hef fengið.

Gömul kona frá Ano Meria.

Bóndi frá Ano Meria gengur með byrðar sínar í átt til þorpsins. Takið eftir ræktuninni sem fer fram á stöllum sem hafa verið hlaðnir í aldanna rás til að nýta jarðveginn. (Mynd: Kári Egilsson.)

Horft suður yfir Eyjahafið frá Ano Meria (Mynd: Kári Egilsson.)
Ætti Costco kannski að fara í umhverfismat?

Það er náttúrlega merkilegt ef menn telja sig geta hliðrað til með alls kyns reglur sem hafa verið í gildi hér lengi til þess eins að bandaríski verslunarrisinn Costco geti starfað hér.

Svoleiðis er auðvitað ekki hægt – eitt skal yfir alla ganga og það gildir líka um höft og bönn. Á maður að trúa því að bandarískur verslunarrisi muni kollvarpa hér landbúnaðarkerfinu og einkasölu á áfengi?

Og það er auðvitað merkilegt ef bensínstöðvar eru forsenda þessa rekstrar – það er upplýst að þegar séu 74 bensínstöðvar á höfuðborgarsvæðinu.

Ég segi og skrifa – 74 bensínstöðvar! Það er geðveikisleg tala.

Reyndar er merkilegt að svo virðist að Costco bjóðist á móti til þess að selja íslenskan fisk. Þá má minnast þess að vínbanninu var hnekkt á sínum tíma vegna þess að Spánverjar og Portúgalir neituðu að kaupa íslenskan saltfisk nema Íslendingar keyptu á móti vín. Nú er reyndar spurning hvort Íslendingar eiga eitthvert verulegt magn af fiski til að selja verslunum sem sem almennt bjóða lágt verð.

En það er ekkert sjálfsagt við að leyfa þessu fyrirtæki, sem er ein stærsta verslunarkeðja heims, að hefja starfsemi hérna. Þegar er vitað að verslunarrými er alltof mikið á Íslandi. Það er þekkt úr mörgum bandarískum bæjarfélögum að íbúarnir standa á móti því að komi á svæðið verslanir eins og Costco og Walmart.

Það er til að vernda þá verslunarstarfsemi sem er fyrir og til að gæta þess að byggðamynstrið raskist ekki. Verslun eins og Costco ætti í raun að fara í umhverfismat, rétt eins og til dæmis Smáralind hefði átt að fara í slíkt mat á sínum tíma.
Ísrael/Palestína – réttlæti eða hefnd

Fríða Rós Valdimarsdóttir er íslensk kona, búsett í Palestínu. Hún skrifar þessa grein á Facebook síðu sína. Þetta er skyldulesning:

Síðasta sólahring hef ég verið svo ólýsanlega reið vegna óréttlætis.

Þremur ísraelskum unglingum var rænt á Vesturbakkanum og þeir drepnir á illskulegan hátt. Eins fjarskalega sorglegt og það er, og ófyrirgefanlegt, þá er það samt ekki það sem reiðir mig mest.

Talið er að Palestínumenn hafi rænt þeim. Öllum Palestínumönnum, sem og stjórnvöldum í Palestínu, er kenntu um ódæðið.

Þjóðarleiðtogar heimsins kappkosta við að fordæma ódæðisverkin. Flestir fjölmiðlar heims fjalla um fordæmingarnar og hversu hræðileg palestínsk stjórnvöld eru að drepa þrjá stráka sem áttu framtíðina fyrir sér.

EN:

-Ísraelski herinn er búinn að drepa 12 einstaklinga í leit að og í kjölfar fundar á þremenningunum.

-Ísraelski herinn er búin að handtaka yfir 1000 manns í leit að og í kjölfar fundar á þremenningunum.

-Ísraelski herinn er búin að leggja þúsundir heimila í rúst í leit að og í kjölfar fundar á þremenningunum (og þá meina ég að eyðileggja húsbúnað og húsgögn).

-Ísraleski herinn sendi 11 öflugar skotflaugar á Gaza í kjölfar fundar á þremenningunum.

-Þegar lík þremenninganna fundust voru heimili meintra mannræningja – og ég endurtek meintra – sprengd í loft upp. Sem sagt heimili fjölskyldu þeirra (foreldra) voru brennt til grunna.

-Einn Ísraeli var svo reiður að hann keyrði á 10 ára stelpu og hún dó.

Ég hef ekki heyrt neinn þjóðarleiðtoga fordæma neitt af þessum verkum.

Ísraelski herinn handtekur oft börn og eru fjölmörg í haldi hans núna. Ég hef heyrt töluna 250 börn.

Fyrirsagnir íslenskra fjölmiðla síðasta sólarhringinn eru eftirfarandi:

„“Hamas er ábyrgt og Hamas mun borga““ visir.is

„Fordæma morðið á ísraelskum piltum“ ruv.is

„Tugir loftárása eftir að unglingspiltar fundust látnir“ – með undirtitilinn „“Hamas ber ábyrgð á þessi, og Hama mun gjalda““ dv.is

„Loftárásir í kjölfar líkfundar“ mbl.is

„Tugir þúsunda fylgdu piltunum til grafar“ – visir.is

„Ísraelsku unglingarnir bornir til grafar“ ruv.is

„Piltarnir bornir til grafar“ mbl.is

Nú hef ég búið í Palestínu í 11 mánuði og ísraelski herinn hefur á þeim tíma drepið rúmlega 40 einstaklinga á aldrinum 2 – 35 ára. Það er erfitt að finna nákvæma tölu þar sem hún hefur hækkað hratt síðustu viku.

Eru þið hætt að lesa? Erum við öll komin með leið á þessari orðræðu um að Palestína sé undir hervaldi? Eru fréttaveiturnar sem íslenskir fjölmiðlar byggja fréttaflutning sinn á kannski miklu þægilegri fyrir okkur?