arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Eftirbátar í lífrænni ræktun

Eygló Björk Ólafsdóttir, sem stundar búskap og matvælaframleiðslu, í Vallanesi á Fljótsdalshéraði ásamt eiginmanni sínum Eymundi Magnússyni, skrifar grein í Fréttablaðið um lífræna ræktun.

Hún rekur tækifæri sem eru í lífrænni ræktun á Íslandi, og hvað við erum – því miður – miklir eftirbátar Evrópuþjóða sem við berum okkur saman við í þessu efni.

Þarna er farið líkt og í mörgu öðru á Íslandi – kerfið er eftir á og fylgist illa með, enda er það reyrt í viðjar hagsmuna sem erfitt er að hnika.

Greinina má finna með því að smella hérna.
Klofningur í klofningnum

Það er farið að hitna nokkuð undir Atla Gíslasyni í kjördæmi sínu á Suðurlandi. Atli er langt í frá óumdeildur maður í kjördæminu – og það er líklegt að þrýstingurinn á hann að segja af sér eftir brottförina úr þingflokki VG muni aukast. Varamaður Atla, sem hefur verið nokkuð mikið utan þings, er Arndís Sigurðardóttir. Hún hefur verið hollari flokksforystunni en hann.

Lilja Mósesdóttir hefur, ólíkt Atla, nokkuð fjöldafylgi – bakland sem hún gæti nýtt. En það er víst að líka verður þrýst á hana að hverfa af þingi. Varamaður Lilju er engin önnur en hin gamalkunna þingkona Kolbrún Halldórsdóttir. Hvað afstöðu mun hún taka ef hún sest á þing í fjarveru Lilju?

Annars verður forvitnilegt að sjá hvað Atli og Lilja gera. Tvö saman eru þau frekar veik á þingi, sitja ekki í nefndum, og hafa varla sama aðgang að fjölmiðlum og meðan þau voru í stjórnarliðinu.

Lilja hefur verið mikið í slagtogi með þingmönnum Hreyfingarinnar. En það er ósamstæðari hópur en marga grunar, Þór Saari og Margrét Tryggvadóttir eru til dæmis ekki fráhverf Evrópusambandinu.

Með brottför Lilja og Atla slitnaði í sundur andstöðuhópurinn innan VG sem hefur samanstaðið af þeim tveimur, Ásmundi Einari Daðasyni og að nokkru leyti Ögmundi Jónassyni, Jóni Bjarnasyni og Guðfríði Lilju Grétarsdóttur.

Þannig að kannski má tala um klofning í klofningnum.
Jón Steinsson: Sleppið ESB, haldið áfram með breytingar á kvótakerfinu

Jón Steinsson, hagfræðingur í New York, skrifar orðsendingu til Samfylkingarinnar á vef Pressunnar. Þar fjallar hann um ofuráherslu hennar á ESB, sem sé að ganga af ríkisstjórninni dauðri. Jón telur að núverandi ríkisstjórnarmynstur sé það eina sem geti stuðlað að breytingum á fiskveiðistjórnuninni:

„Ágreiningurinn innan ríkisstjórnarinnar varðandi Evrópumál virðist vera orðinn það alvarlegur að óvíst er um áframhaldandi líf stjórnarinnar. Varðandi flest mál hefur líf þessara ríkisstjórnar enga úrslitaþýðingu. Það verður áfram deilt um ESB, um skattkerfið, um velferðarkerfið, um stóriðju og virkjanir og margt fleira þótt þessi ríkisstjórn fari frá. En eitt grundvallarmál í íslenskum stjórnmálum deyr líklega fyrir fullt og allt ef þessi ríkisstjórn fellur. Það er sú hugmynd að útgerðarmenn eigi að greiða markaðsverð fyrir afnota af auðlindum sjávar. Ekkert annað ríkisstjórnarmynstur mun koma slíku í gegn.

Í ljósi þeirrar stöðu sem komin er upp innan ríkisstjórnarinnar á Samfylkingin að semja við VG upp á nýtt og gefa eftir ESB í skiptum fyrir glundroðalausan stuðning VG við nýtt markaðsvænt fiskveiðistjórnunarkerfi sem færir þjóðinni sanngjarnan skerf af auðlindaarðinum. (Til þess að tryggja þetta væri nauðsynlegt að sameining sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytis við iðnaðarráðuneyti gengi fljótt í gegn og Samfylkingin fengi forræði yfir sjávarútvegsmálunum.) ESB er svo stórt mál í hugum beggja flokka að líklega væri rétt að Samfylkingin fengi ýmislegt fleira í kaupbæti fyrir að lúffa með það mál. En það er aukaatriði.

Aðalatriðið er að ESB má bíða betri tíma. En sjávarútvegsmálin mega það ekki.“
Engar bakdyr

Atli Gíslason segir að Ísland sé á leiðinni bakdyramegin inn í Evrópusambandið.

En eru til bakdyr á ESB?

Ég man ekki eftir neinni þjóð sem hefur farið þá leið inn í sambandið. Fyrir utan aðaldyrnar standa hins vegar nokkrar þjóðir.

Til að fara inn í ESB þarf bæði samþykki þjóðar og þings. Þetta verður ekki gert öðruvísi. Og aðlidarríki ESB þurfa líka að samþykkja.

Umsóknarferlið fer fram eftir nokkuð nákvæmlega skilgreindum framgangsmáta sem auðvelt er að fá upplúysingar um.

Það læðist enginn inn um bakdyrnar í skjóli nætur.
Hvað gæti gerst í kosningum?

Margir sem hafa tjáð sig hér á vefnum um brotthvarf Lilju og Atla úr þingflokki VG fussa og sveia yfir fjórflokknum og flokksræðinu sem sé allt að drepa á Íslandi.

Margir vilja að boðað sé til kosninga.

En hvað gætu kosningar haft í för með sér í þessu ástandi

Líklega myndi Sjálfstæðisflokkurinn bæta mjög hlut sinn miðað við síðustu kosningar þegar hann beið afhroð. Hann myndi líklega þokast yfir 30 prósenti aftur.

Samfylkingin og VG myndu tapa einhverju – þó er ekki útilokað að annar hvor flokkurinn gæti að minnsta kosti unnið einhvers konar varnarsigur.

Fátt bendir til annars en að fylgi Framsóknarflokks myndi standa nokkurn veginn í stað.

Og Hreyfingin – hún hefur ekki verið að skora grimmt í skoðanakönnunum.

Þá er spurning um einhvers konar Gnarr-áhrif. Ný stjórnmálaöfl. Gamanið er óðum farið að kárna kringum Besta flokkinn svo varla yrði mikils að vænta af honum á landsvísu.

Gætu einhverjir aðrir flokkar litið dagsins ljós og náð árangri:

Nýr vinstri flokkur með Lilju Mósesdóttur í fararbroddi?

Nýr evrópusinnaður frjálslyndur flokkur á miðjunni?

Nýr þjóðernisflokkur?

Eða myndi fjórflokkurinn kannski bara halda tökunum áfram?

Best væri fyrir hann að boða til kosninga nokkuð skyndilega svo önnur öfl næðu ekki að skipuleggja sig, rétt eins og gerðist í kosningunum vorið 2009.

Því fáir þingmenn vilja þurfa að skiljast við sætið sitt.
Snýst Icesave þá um líf ríkisstjórnarinnar?

Jóhann Hauksson skrifar að ríkisstjórnin verði að víkja ef nei-ið sigrar í Icesavekosningunni, sama hverju lýst sé yfir núna.

Ég hef líka heyrt þetta innan úr herbúðum stuðningsmanna Samfylkingarinnar.

En þetta er skrítin lógík – því er lýst yfir hvað eftir annað að þetta snúist ekki um líf ríkisstjórnarinnar.

En ef málið fer á ákveðinn veg, þá á að taka snúning og þá er atvæðagreiðslan allt í einu orðin dómur yfir ríkisstjórninni.

Er þá ekkert að marka yfirlýsingarnar – eru þær bara svona taktískt tal?

Og er þetta ekki andstætt því sem Ólafur Ragnar Grímsson sagði á blaðamannafundinum þegar hann synjaði lögunum staðfestingar og þeim hugmyndum sem nú eru uppi um aukið lýðræði og fleiri þjóðaratkvæðagreiðslur?

Er kannski kominn tími til að hætta að yfirdramatísera Icesavemálið?
Að byggja brýr

Mér var sagt að ríkisstjórnarfundir færu einhvern veginn svona fram.

Jóhanna setur fundinn, Steingrímur tekur við og reifar helstu mál, svo hefst Össur handa við að byggja brýr milli andstæðra afla í stjórninni.

Þetta er allt frekar veikt. Ríkisstjórnin er með Jón Bjarnason innanborðs og Ögmund – en Össur getur náð til Ögmundar vinar síns. Milli Ögmundar og Steingríms eru fáleikar.

Nú hlaupast Lilja og Atli á brott. Þau styðja ekki stjórnina lengur. Segjast reyndar ætla að vera áfram í VG, en ekki í þingflokknum. Það er undarleg staða og endist varla lengi.

Þá þarf ríkisstjórnin að reiða sig á Guðfríði Lilju, sem er að snúa aftur á þing, Ásmund Einar og téða ráðherra, Ögmund og Jón.

Í sumum málum gæti hún þurft að treysta á stjórnarandstöðuna. Össur þarf að byggja margar brýr.

Er furða þótt menn spyrji hvort dagar ríkisstjórnarinnar séu taldir?

Ég held reyndar að innan hennar sé vilji til að halda áfram – að Jóhanna og Össur séu ekki á leiðinni í stjórnarsamstarf með Sjálfstæðisflokknum.

En er þá hægt að skjóta frekari stoðum undir samstarfið. Það virðist ólíklegt. Framsókn hefði eitt sinn talist eðlilegur valkostur – hún á jú sinn vinstri vanga – en meðan Sigmundur Davíð er formaður virðist það ólíklegt.

Framsókn heldur flokksþing 9. apríl, á Icesave-kjördaginn, og þá skýrist kannski hvernig hún stendur í ýmsum málum – og hvort sé einhver möguleiki á að hún gangi til liðs við ríkisstjórnina.
Brotthvarf Lilju og Atla

Það kemur ekki á óvart að Lilja Mósesdóttir hverfi úr þingflokki Vinstri grænna – og ríkisstjórnarliðinu.

Samflokksmenn hennar, eins og til dæmis Björn Valur Gíslason, hafa sagt að þar sé hún í raun ekki lengur. Þannig er þetta staðfesting á orðnum hlut.

Lilja virðist eiga ágætis samleið með þingmönnum Hreyfingarinnar, Þór, Margréti og Birgittu. Það er þó ekki víst að þar finni hún sér vist í pólitík.

Lilja gæti allt eins reynt að stofna nýjan stjórnmálaflokk á vinstri vængnum – það gæti verið tilraunarinnar virði.

Brotthvarf Atla Gíslasonar kemur meira á óvart. Atli hefur verið lengur í herbúðum Vinstri grænna. Þingferill hans hefur verið heldur skrykkjóttur. Hann hefur stundum látið sig hverfa af þingi í langan tíma – og varamenn þá tekið sæti hans.

Þá er spurning með Ásmund Einar Daðason sem gjarnan hefur átt samleið með Lilju og Atla í andstöðunni innan VG. Það er þó ekki víst að Ásmundur og Lilja myndu eiga svo vel saman í annarri stjórnmálahreyfingu, enda hafa menn þóst greina að helsti pólitískur guðfaðir Ásmundar sé Styrmir Gunnarsson fremur en nokkur á vinstri vængnum. Maður sér til dæmis ekki að Þór Saari og Ásmundur séu sérstaklega líklegir til að vinna saman.

Þótt Lilja og Atli væru í hópi þeirra stjórnarliða sem hafa talist ótraustastir, þá er þetta náttúrlega áfall fyrir ríkisstjórnarinnar. Þingmeirihluti hennar er naumur. Það er spurning hvort fer að verða kominn tími á uppstokkun í líkingu við það sem Margrét Kristmannsdóttir, varaþingmaður Samfylkingarinnar, boðaði í Silfri Egils í gær.
Æfing fyrir dauðabúðir Hitlers og Stalíns

Þeir voru að sýna í sjónvarpinu kvikmynd sem heitir Van Diemen's land. Fjallar um Alexander Pefrægan strokufanga og mannætu í Ástralíu á tíma fangaflutninganna þangað. Þetta var býsna hryllileg mynd, ekki síst að sjá hvað landslagið í Tasmaníu var fjandsamlegt – og þannig var það í þessari álfu, stokufangar áttu litla möguleika að lifa af.

Við þetta rifjaðist upp fyrir mér ein allrabesta bók sem ég hef lesið. Hún heitir The Fatal Shore og er eftir Robert Hughes, fjarska ritfæran Ástralíumann sem er líka þekktur sem listgagnrýnandi.

Bókin náði metsölu í Ástraliu þegar hún kom út á níunda áratugnum, varð umdeild en hafði mikil áhrif. Minnti Ástrala á hina grimmilegu sögu fangaflutninganna – og var kannski skref til að sætta þá við hana.

Fangaflutningana má skoða sem eins konar æfingu fyrir Gúlagið eða fangabúðir nasista.

Afbrotamenn voru hreinsaðir burt úr Bretlandi og fluttir á hryllilegum skipum óravegu yfir heimshöfin. Margir dóu á leiðinni. Margt af þessu fólki hafði lítið til saka unnið. Fangarnir komu að framandi og óvinveittu landi. Margir létu lífið af því þeir þekktu ekki gróðurfarið.

Þeir sem reyndu að strjúka eða létu ekki að stjórn voru sendir í enn harkalegri fanganýlendur sem sumar voru nánast eins og útrýmingarbúðir. Þær alræmdustu voru á Van Diemenslandi (Tasmaníu) og á Norfolkeyju.

Með þessum hætti ætlaði breska heimsveldið að leysa tvö vandamál. Losna við óþarfa fólk úr heimalandinu – fangaflutningarnir hófust á tíma þegar gindrykkja var óskaplegur faraldur á Bretlandi – og leggja undir sig ný lönd í leiðinni.

Alexander Pearce var írskur vinnumaður sem hafði verið dæmdur fyrir að stela nokkrum skópörum. Hann endaði á Van Diemenslandi. Pearce strauk ásamt nokkrum öðrum föngum sem smátt og smátt týndu tölunni – þeir voru drepnir og étnir af þeim sem eftir lifðu.

Loks stóð Pearce einn uppi. Honum tókst að komast til manna, var handtekinn, í fyrstu trúðu menn ekki sögu hans. Þá strauk hann aftur við annan mann. Fanns loks með líkamsleifar af félaga sínum í vasanum.

Þá var hann hengdur og hlutaður í sundur. Það er sagt að fyrir andlátið hafi Pearce talað um hvað mannakjöt væri ljúffengt.

Kvikmyndin var satt að segja heldur niðurdrepandi.

Úr kvikmyndinni Van Diemen's Land.
Pólitískur loftfimleikamaður

Hér er grein sem ég skrifaði á ensku um Ólaf Ragnar Grímsson forseta.

Hún birtist í Grapevine, og er hér á vef blaðsins.

Nefnist The Amazing Political Acrobat.
Ómerkileg umræða

Ég fékk bréf frá vini mínum sem ég tek mikið mark á.

Hann var að kvarta undan því hvernig umræðan á Íslandi væri eyðilögð með ómerkilegheitum.

Hann tók dæmi af Icesave, benti á eins og satt er að það séu ýmis rök í málinu, bæði með og á móti.

„Í nafnlausum pistlum á netinu og í fjölmiðlum er fólk óþjóðhollir aumingjar og landráðamenn ef það er já-megin í Icesave-málinu en hjá dólgabloggurum hinum megin er það siðlausar þjóðrembur ef það er nei-megin. Sjálfur hef ég skipt þrisvar um skoðun í málinu – og á sennilega eftir að gera það aftur áður en yfir lýkur – en tel mig samt ekki verðskulda fyrrgreindar lýsingar. Mér finnst gild rök liggja beggja megin í málinu þegar búið er að skafa öskrin í burtu. Getur venjulegt fólk ekki fengið að gera upp hug sinn í umdeildum málum í friði fyrir svona skætingi og skítkasti?“
Jafndægur

Það er orðið bjart úti. Nú vaknar maður snemma – og finnur birtuna streyma inn um glugga. Það er erfitt að sofa þegar er svo bjart.

Nú eru jafndægur á vori. Þá er dagurinn jafnlangur nóttinni hvar sem er á jörðinni. Sólin er sem næst yfir miðbaug jarðar.

Svo fer daginn að lengja á norðurhveli en hann styttist á suðurhveli.

Þetta er kaldur marsmánuður með miklum umhleypingum, mér sýnist vera spáð köldu veðri út alla vikuna.

Skíðafólkið gleðst líklega, það er loks opið í Bljáfjöllum – og það eru börn á sleðum á Arnarhóli og ungt fólk að leika sér á snjóbrettum í bakgarði við Laugaveg.

En mikið er maður farinn að þrá vorið!

Á þessum tíma leitar hugurinn til Stefáns frá Hvítadal, ljúflingsins sem þráði vorið mest allra skálda, hann var hrifnæmur, en yfirleitt snauður og heilsuveill:

Nú finn ég vorsins heiði í hjarta.

Horfin, dáin nóttin svarta.

Ótal drauma blíða, bjarta

barstu, vorsól, inn til mín.

Það er engin þörf að kvarta,

þegar blessuð sólin skín.

Í vetur gat ég sagt með sanni:

Svart er yfir þessu ranni.

Sérhvert gleðibros í banni,

blasir næturauðnin við.

– Drottinn, þá er döprum manni

dýrsta gjöfin sólskinið!

Nú er hafinn annar óður.

Angar lífsins Berurjóður.

Innra hjá mér æskugróður.

Óði mínum létt um spor.

Ég þakka af hjarta, guð minn góður,

gjafir þínar, sól og vor.

Hillir uppi öldufalda.

Austurleiðir vil ég halda.

Sestu, æskuvon, til valda,

vorsins bláa himni lík.

Ég á öllum gott að gjalda,

gleði mín er djúp og rík.
Andlát Knúts

Við sáum Knút í dýragarðinum í Berlín þegar hann var lítill og sætur.

Þá var hann með manninum sem hugsaði um hannn, Thomas Dörflein, gekk honum eiginlega í föður – eða móður stað.

Dörflein varð bráðkvaddur í íbúð sinni í Berlín 2008. Þá hafði samband hans við dýrið rofnað að einhverju leyti, Knútur var orðinn of stór og hættulegur.

Og nú finnst Knútur sjálfur dauður í búri sínu í dýragarðinum. Það er ekki vitað hvað banameinið var. Dýrið var aðeins fjögurra ára.

Það er búið að selja milljón Knútsboli- og bangsa, einn þeirra er inni í herbergi hjá Kára, dýragarðurinn stórgræddi á þessu – en endalok þeirra „feðganna“ eru döpur.

En hvað drap Knút?
„Við vorum rænd“

Þetta eru merkilegar upplýsingar sem koma fram í fyrstu grein Eyjunnar í úttekt á Landsbankanum, í þetta sinn samskipti Straums og Landsbankans á tímanum þegar bankakerfið var að hynja.

Á sama tíma segir Ögmundur Jónasson innanríkisráðherra það sem allir vita: „Við vorum rænd.“

En lögmaðurinn Gestur Jónsson telur að þessi ummæli séu svo óvanaleg að hægt sé að fara með þau til mannréttindadómstóls Evrópu og þá væntanlega til að ógilda alla dóma sem kunna að falla gegn fjárglæframönnum á Íslandi.

Svo eru það Jóhanna Sigurðardóttir og Valtýr Sigurðsson, ríkissaksóknari til skamms tíma, sem eru að bítast. Jóhanna sagði á sínum tíma að Valtýr væri óhæfur til að fjalla um efnahagshrunið, þar tók hún undir með Evu Joly, og þetta varð niðurstaðan. Valtýr kom ekki nálægt málum sem tengdust hruninu. Það gat ekki öðruvísi verið – sonur Valtýs var einn af lykilmönnunum í útrásinni.

Nú er Valtýr laus úr embættinu og runnin upp stund hefndarinnar, hann hjólar í Jóhönnu og Evu Joly, og segir meðal annars að Jóhanna hafi ærst af fögnuði þegar bankamenn hafi verið hnepptir í gæsluvarðhald.

Og það er greinilegt að saksóknarinn gamli hefur áhyggjur af því hvernig farið verður með hvítflibbabrotamenn Íslands.
Silfrið á morgun

Í Silfrinu á morgun verður samtal milli tveggja manna sem eru á öndverðum meiði í Icesavemálinu. Það eru Vilhjálmur Þorsteinsson og Jón Helgi Egilsson.

Af öðrum málum sem verða rædd er skortur á hagvexti á Íslandi, gjaldeyrishöft og hin umdeildu skólamál í Reykjavík.

Meðal annarra gesta í þættinum eru Margrét Pála Ólafsdóttir, Margrét Kristmannsdóttir, Ólafur Ísleifsson, Oddný Sturludóttir, Sigurður Harðarson og Margrét Einarsdóttir.
Að fljúga með Icelandair

Mér finnst Icelandair að mörgu leyti ansi gott flugfélag.

Þ.e. ég er búinn að fljúga með félaginu alla ævi, maður finnur fyrir heimilislegri tilfinningu í vélunum.

Og er ekki sérlega hræddur um að hrapa.

Starfsfólkið er yfirleitt til fyrirmyndar – ég hef líka á tilfinnngunni að bæði flugmennirnir og vélarnar séu í góðu ástandi.

Það er hins vegar ekkert yfirmáta þægilegt að fljúga með Icelandair. Það er þröngt á milli sæta. Ég hef bara einu sinni á ævinni komið á Saga Class og það var vegna einhvers ruglings með sæti. Veitingarnar eru líka frekar lélegar, og nú þarf maður að kaupa þær – rétt eins og hjá lágfargjaldaflugfélögum.

Og flugmiðarnir eru hrikalega dýrir. Verða bara dýrari og dýrari.

Sem er líklega ein skýringin á þvi að félagið skilar svona góðri afkomu.
Neytendablaðið um landbúnaðinn

Í Silfrinu síðastliðinn sunnudag var í viðtali hjá mér Brynhildur Pétursdóttir, starfsmaður Neytendasamtakanna á Akureyri og ritstjóri Neytendablaðsins.

Við ræddum landbúnaðarmál.

Ástæðan fyrir því að ég bauð Brynhildi í viðtal var úttekt hennar á landbúnaðarkerfinu sem birtist í Neytendablaðinu fyrir stuttu.

Blaðið má skoða greinarnar úr Neytendablaðinu á pdf.skjölum. Þarna eru margháttaðar upplýsingar um landbúnaðarkerfið, kostnaðinn við það, stjórnskipulag, tollvernd og fleira.

sauðfjárrækt

tollar á landb. afurðum

Flækjustig landbúnaðarkerfisins
Reykjavíkurljósmyndir eftir Dieter Roth

Það hefur um nokkurt skeið verið í tísku að taka ljósmyndir af mótífum sem eru eiginlega engin mótíf. Einhvers konar and-mótíf.

Dieter Roth, svissneski listamaðurinn sem bjó lengi á Íslandi, var ótrúlega frjór maður.

Ef marka má þessa myndasíðu sem birtist á vef The Independent var hann frumkvöðull í þessu eins og mörgu öðru,.

Þetta eru brot úr safni Dieters af ljósmyndum, sem er feikistórt – þarna eru myndir af Reykjavík eins og hún var í eina tíð.
FT fellur fyrir spuna

Sigrún Davíðsdóttir bloggar á ensku um Kaupþing og Tchenguiz-bræðurna. Í greininni gagnrýnir hún Financial Times harðlega fyrir lélegan fréttaflutning af málinu:

„Following the SFO raids and arrests last week there has been a flurry of articles in the UK media on the Tchenguiz brothers and Kaupthing. The FT put the news on its Thursday front page. However, this weekend there was an article where the Tchenguiz brothers were allowed to vent their anger without the slightest attempt by the paper to indicate that this was a knee jerk reaction. As Eva Joly has so often pointed out in the Icelandic media the spin machines go into overdrive at the moment the authorities question the millionaires. They always claim that an action against them is a conspiracy to hit their business interests. Then there are legal threats. All of these standard reactions were paraded in the FT article. How disappointing that this otherwise so outstanding newspaper should let itself be used in such a transparent PR exercise.“
Kjarnorka er nauðsyn

Umhverfisverndarsinninn Mark Lynas skrifar í New Statesman og segir að hamfarirnar í Japan megi ekki leiða til þess að notkun kjarnorku sem orkugjafa minnki.

Án kjarnorkunnar séum við ofurseld hnattrænni hlýnun sem við myndum ekkert ráða við.
Ólafur Ragnar og traustið

Traust er eiginlega orð sem maður hefur aldrei heyrt talað um í sambandi við Ólaf Ragnar Grímsson.

Það hafa verið notuð ýmis orð um hann, jákvæð og neikvæð, en orðið traust hefur sjaldnast verið meðal þeirra.

Nú er hann sá stjórnmálamaður sem flestir treysta – já, því nú er forsetinn flokkaður sem stjórnmálamaður, ólíkt því sem var á tíma Vigdísar og Kristjáns.

Þá var forsetinn meira svona spari.

Þetta er meira en lítið afrek hjá Ólafi eftir langan feril í pólitík – ferillinn spannar hátt í hálfa öld, Framsóknarflokkinn, Möðruvallahreyfinguna, Samtök frjálslyndra og vinstri manna, Alþýðubandalagið, ríkisstjórnina 1988-1991 þar sem Ólafur var fjármálaráðherra, gjarnan kallaður „Skattmann“.

Ég fjalla um þennan feril í grein sem ég skrifaði á ensku í nýjasta tölublað Grapevine. Blaðið má nálgast víða.
Traustvekjandi?

Skúli Mogensen sem er að reyna að kaupa MP banka var einn af aðalmönnunum í OZ.

OZ var aðalfyrirtækið á Íslandi á tíma dot.com-bólunnar, jú, ásamt með DeCode.

Margt fólk á Íslandi brenndi sig illa á þessum fyrirtækjum, keypti bréf í þeim á svokölluðum gráum markaði, margir töpuðu því öllu.

En sumir græddu.

Ólafur Ragnar Grímsson var álíka mikill sölumaður fyrir OZ og hann var síðar fyrir útrásina. Um tíma var OZ alltaf á vörum hans.

Nú birtist Skúli aftur og vill kaupa banka. Það er vitað að hann er gamall vinur og samstarfsmaður Björgólfs Thors Björgólfssonar.

Þorteinn Már Baldvinsson í Samherja ætlaði að vera með Skúla í þessum viðskiptum, en nú er hann hættur við án þess að skýring fáist.

Síðustu afskipti Þorsteins af bankamálum voru þegar banki þar sem hann var stjórnarformaður, Glitnir, var yfirtekinn af íslenska ríkinu haustið 2008.

Traustvekjandi? Ekki beinlínis.

En það má rifja upp að í fjölmiðlum hefur lengi staðið yfir auglýsingaherferð þar sem því er haldið fram að MP sé ferlega traustur banki.
Sigrún: Siðfall

Sigrún Davíðsdóttir fjallar um samráðsmál og fleira skrítið í viðskiptalífinu á Íslandi og spyr hvort megi tala um siðfall í þessu sambandi.

Hluti pistils Sigrúnar sem birtist í Speglinum í gær er svohljóðandi:

- - -

„Ýmislegt varðandi starfsemi bankanna er nú í rannsókn, bæði á Íslandi og í Bretlandi. Það er búið að bera fram ákærur vegna sparisjóðsins Byrs. Fjármálaeftirlitið skoðar án efa gjaldþrota sparisjóði. Það átti að setja það inn í starfslokasamning eins sparisjóðsstjóra að lán til sonar hans yrðu afskrifuð. Eftirlit og aðhald í hvítflibbageirum hefur verið slakt á Íslandi. Menn sem stunda vinnu sína í jakkafötum hafa sjaldnast þurft að svara til saka. Ísland er ekkert einsdæmi í þessum efnum, alls ekki, en það gerir málið ekkert betra.

Í raun má taka Ísland sem dæmi um hvað gerist í viðskiptalífi þar sem er aldrei tekið á neinu nema í mesta lagi með sektum. Ef menn eru vissir um að það sé allt í lagi að svindla, svíkja og pretta því það bitni ekkert á þeim prívat og persónulega, þeir missi ekki einu sinni vinnuna jafnvel þó það komist upp, eru líkur á að menn láti undan freistingunni og svindli, svíki og pretti.

Samráðsmálin segja ófagra sögu um viðskiptasiðferðið á Íslandi. Ef maður leggur þá sögu saman við hrundu bankana og það sem blasir við í sparisjóðakerfinu er engu líkara en að það megi tala um siðfall í íslensku viðskiptalífi. Þetta var ekkert sem var að gerast í einhverjum undarlegum fyrirtækjum sem enginn vissi af. Nei, þetta gerðist í stórum fyrirtækjunum. Kaflarnir um viðskiptasiðferðið í skýrslu Rannsóknarnefndar Alþingis gefa áhugaverða innsýn í það efni.“