arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Vordagar í Minnesota

Ég er staddur í Minneapolis sem gestur á þingi Iceland National League, þjóðræknisfélaga fólks af íslenskum ættum í Norður-Ameríku.

Mér var boðið hingað til að tala um þættina Vesturfarar – og sýna brot úr þeim. Það er mér sönn ánægja. Má reyndar geta þess að þættirnir eru nú komir í sýningar í flugvélum Icelandair.

Þetta er merkileg samkoma, hún er nú haldin í nítugasta og fjórða skiptið. Atburðurinn er árlegur og fer milli borga í Kanada og Bandaríkjunum.

Nú er semsagt komið að Minneapolis. Borgin kemur mér skemmtilega á óvart, hér er ekki bara Mall of America, sem kvað vera sá stærsti í heimi – ég er reyndar búinn að fara þangað tvívegis – heldur líka ótal vötn, skógur og engi, það er yndislegt að koma úr sölnaða grasinu í grænan gróðurinn hér. Það er sagt að í Minnesota séu 11,842 stöðuvötn.

Staðurinn er þó frægur fyrir napra vetrarkulda, miklu meiri en gerast á Íslandi. Til að verjast því er í miðborginni kerfi svokallaðra skyways – fólk labbar milli húsa eftir þartilgerðum brúm og þar, á annarri hæðinni er í raun meira líf en það sem snýr út að götunni sjálfri.

Minneapolis leynir semsagt dálítið á sér. En þetta er menningarborg, hér hafa gamlar vöruskemmur við Mississippifljót gengið í endurnýjun lífdaga sem íbúðarhúsnæði. Glæsilegt leikhús, Guthrie-leikhúsið, teygir sig út að ánni við hliðina á risastórri gamalli korngeymslu. Leikhúsið er teiknað af sjálfum Jean Nouvel. Eins og annars staðar í Bandaríkjunum er fólk að flytja aftur inn í miðborgina.

Hér er af ýmsu að taka hafi maður áhuga á sögu Vestur-Íslendinga. Gaman væri að segja frá sumu af því í sjónvarpi. Stærsta byggðin hér var lengstum í Minneota. Þekktastir Íslendinga sem þaðan komu voru Valdimar Bjornsson og Bill Holm.

Valdimar var lengi fjármálaráðherra Minnesota. Hann þótti afar fróður og skemmtilegur, en í kosningum til Öldungadeildar Bandaríkjaþings 1954 bauð hann sig fram – og tapaði. Róðurinn var þungur, því andstæðingur hans var hinn mikli mælskumaður Hubert Humphrey, sem síðar varð varaforseti Bandaríkjanna og forsetaframbjóðandi. Þeir voru reyndar góðir vinir Val Bjornsson og Humphrey.

Svo er það Bill Holm sem dó 2009. Hann var rithöfundur, háskólakennari og píanisti. Allir sem kynntust Bill heilluðust af manngæsku hans, gáfum og gamansemi. Hann átti lítið hús á Hofsósi og skrifaði um það bók, The Windows of Brimnes. Bill var einmitt minnst hér á þinginu í gærkvöldi og leikin tónlist í flutningi hans. Fólkið hérna segir að strax sem lítill drengur hafi hann verið orðinn eins og lífið og sálin í samfélaginu.
Útbólgnir lífeyrissjóðir í höftum

Það er rétt sem Ingi Freyr Vilhjálmsson skrifar í Stundina, fjárfestingar lífeyrissjóða á Íslandi eru komnar út úr öllu korti.

Lífeyrissjóðir byggjast á sparnaði launafólks í landinu. Það kom í ljós nýskeð að þeir hafa keypt í fyrirtæki sem stefnir að því einkavæða íslenska heilbrigðiskerfið. Þeir standa í stórfelldu braski með húsnæði í gegnum alls kyns fasteignafélög sem aftur veldur því að verð á húsnæði hækkar og hækkar. Og af því þetta er allt í hinu lokaða krónukerfi er hætt við að þetta endi allt í einni stórkostlegri bólu.

Kannski er þeim sem stjórna lífeyrissjóðunum vorkunn? Þeir mega jú ekki fara með fé úr landi. Það er úr vöndu að ráða. En svo er notað tækifærið til að hækka kaupið hjá forstjóra Lífeyrissjóðs verslunarmanna úr öllu valdi. Á sama tíma og verslunarmannafélagið ætlar að fara í verkfall til að krefjast hærra kaups.

Því það er náttúrlega ein þversögnin að stórir hópar launamanna eru í kjarabaráttu gegn fyrirtækjum sem eru eru meira og minna í eigu lífeyrissjóðanna – semsagt þeirra sjálfra.

Auðvitað er kominn tími til að lífeyrissjóðir marki sér stefnu um siðlegar fjárfestingar, fjárfestingar sem koma öllu samfélaginu til góða. Þeir eiga ekki að vera tæki fyrir þá sem sækjast eftir völdum og auði í viðskiptalífinu. En eins og áður segir er úr vöndu að ráða meðan höftin eru við lýði. Á meðan þurfa sjóðirnir eiginlega að kaupa allt sem hreyfist – og líka það sem er fast.
Fox ritskoðar Picasso

Fox sjónvarpsstöðin er einhver sú fáránlegasta í víðri veröld. Henni er beinlínis haldið úti til að ala á þröngsýni og fordómum.

Hér er glænýtt dæmi sem er lyginni líkast.

Fox segir frá málverkinu Konurnar í Algeirsborg eftir Pablo Picasso. Myndin var nýskeð seld á 179 milljónir dollara. Hún var máluð árið 1955.

Fox tók upp á því að ritskoða Picasso – þegar myndin birtist í sjónvarpi var búið að þurrka út nokkur brjóst. Maður sér samt ekki betur en að einn rass hafi fengið að halda sér, kannski fyrir slysni, nema rassar séu ekki jafn dónalegir og brjóst í vitund þessarar sjónvarpsstöðvar Murdochs-veldisins.
Af gömlum neista varð lítið bál

Árni Snævarr birtir þessa síðu úr gömlum Neista á Facebook, það var málgagn hinna róttæku samtaka fylkingarinnar, og spyr hvers vegna Már Guðmundsson sé svona harður á móti því að launafólk fái kjarabætur. Þetta er síðan í þingkosningunum 1974.

Hvernig stendur á því að Már Guðmundsson, Seðlabankastjóri tekur mun harðari afstöðu til launahækkana en sjálfir atvinnurekendur að ógleymdri ríkisstjórninni? Jú, hann er að reyna að halda í starfið mikil ósköp en getur það verið að hann sé alla ævi að reynda að þvo æskusyndir sínar af sér? Að reyna að efla stöðu sína innan establishmentsins þrátt fyrir bratta byrjun…? Hvað ætli ungi maðurinn í tólfta sæti þessa lista hefði sagt um núverandi Seðlabankastjóra?

Ísland var að sönnu öðruvísi þá en nú. Bankar voru í ríkiseigu og það var ekki kvótakerfi. Nú höfum við kerfi þar sem bankar skila svimandi hagnaði, kvótakerfið er ótrúleg uppspretta auðs og valda fyrir „eigendurna“. En „stöðugleikanum“ er ógnað eins og Friðrik Jónson fjallar um í grein hér á Eyjunni:

Stærsta ógnin við íslenskan efnahag og líklegasti verðbólguvaldurinn er sá agnarlitli möguleiki sem hugsanlega er á því að lág- og meðaltekjufólk gætu hækkað í launum þannig að það gæti lifað frá mánuði til mánaðar án aukinnar skuldsetningar, hugsanlega haft efni á örlitlu meira af lífsins gæðum og kannski lagt aukalega fyrir. Eða öðruvísi er varla hægt að skilja fulltrúa peningastefnunefndar, og ef út í það er farið, talsmenn Samtaka atvinnulífsins.
Sögulegir tónleikar á Kúbu

Ég er staddur í Minneapolis. Fór í minn fyrsta göngutúr um borgina í gær. Rakst á þetta hús og þetta skilti.

Ég hafði vonast til að komast á tónleika hjá Minnesota Orchestra, en henni stjórnar Osmo Vänskä, aðalgestastjórnandi Sinfóníuhjómsveitar Íslands, tónlistarmaður sem er dáður á Íslandi að verðleikum.

Hljómsveitin eyðilagðist nánast í miklum deilum fyrir fáum árum, hljóðfæraleikarar neituðu að taka á sig launalækkanir og Osmo fór burt í fússi. Loks leystust deilurnar eftir að heilt tónleikaár fór í súginn og margir hjóðfæraleikarar höfðu látið sig hverfa. Þá kom Osmo aftur með því skilyrði að skipt yrði um framkvæmdastjórn.

En eins og sjá má er Minnesota-hjómsveitin á Kúbu – og Osmo líka. Talað er um að ferðin sé mikilvæg fyrir hljómsveitina og táknræn fyrir endureisn hennar. En það er ekki síður merkilegt hún er fyrsta bandaríska sinfóníuhljómsveitin sem leikur á Kúbu eftir að Obama forseti opnaði aftur fyrir tengsl þangað. Svo má geta þess að tónleikunum á Kúbu verður útvarpað hér, á Classical Minnesota Public Radio. Þeir eru 15. og 16. maí.
Hnignun innanlandsflugsins

Þegar byrjað er að tala um Reykjavíkurflugvöll yfirtrompar það allt í geðshræringu, kvótann, ESB, stórvirkjanir; umræðan um allt þetta virðist nánast yfirveguð miðað við þegar Reykjavíkurflugvöll ber á góma.

En það er náttúrlega löngu sannað að fólk æsir sig of meira yfir litlum hlutum en stórum hlutum. Til dæmis bílastæðum – fátt gerir fólk jafn brjálað og bílastæði.

Í umræðunni um Reykjavíkurflugvöll skal helst forðast að hafa ábyggileg gögn. Í stað þess skal talað í gildishlöðnum orðum eins og „neyðarbraut“ og „aðför“ og jú bara að „fólk deyi“.

En hér er merkileg mynd, hún kemur frá ISAVIA, sýnir þróunina í innanlandsflugi síðustu tíu árin. Þetta er mjög auðlæsilegt. Það verður nokkur aukning á farþegafjölda á árunum í kringum hrun, ein skýringin var framkvæmdirnar miklu á Austurlandi.

Svo dregst þetta saman, kemur smá vöxtur 2011, en fer svo aftur niður og er nú miklu minni en nokkurn tíma á þessari öld. Og merkilegt er að erlendir ferðamenn nota innanlandsflugið sáralítið.

Kunningi minn einn orðaði þetta svo á Facebook.

Vandi innanlandsflugsins er líklega sá að flugvélarnar eru að lenda og taka á loft á öðrum flugvelli en farþegarnir.
Fræknir KR-ingar

Þetta er skemmtileg mynd af vefnum Gamlar ljósmyndir.

Þarna má sjá keppnislið KR í fótbolta í yngri flokki, ekki kemur fram hvenær myndin er tekin. Líkum má leiða að því að þetta sé rétt fyrir stríð.

Efst fyrir miðju á myndinni gnæfir piltur sem átti eftir að geta sér mikla frægð á íþróttasviðinu, Gunnar Huseby, sem varð tvívegis Evrópumeistari í kúluvarpi, 1946 og 1950. Hann var ótrúlegt hraustmenni og í Vesturbænum eru enn sagðar sögur af honum – nú síðast í búningsklefa World Class fyrir innan bæjarmörkin á Nesinu fyrir stuttu.

Einnig er á myndinni Óli B. Jónsson sem var helsti fótboltaþjálfari Íslands. Hann þjálfaði landsliðið, gerði KR margoft að Íslandsmeisturum og tókst hið sama með Keflavík 1964.

Þá var bítillinn Rúnar Júlíusson einn skæðasti sóknarmaður Keflvíkinga. Eða eins og um hann var sagt: Íslandsmeistari í fótbolta, í vinsælustu hjómsveitinni, giftur fegurðardrottningu. Verður aldrei leikið eftir.

En svo er lítil getraun. Hver er stákurinn framst á myndinni, sá dökkhærði með örlítið hrokkið hár? Hann varð ekki síður frægur.
Virkjanir – ennþá fleira til að æsa sig yfir

Það er kannski ákveðin herkænska, sem maður skilur ekki, að gera allt vitlaust í stjórnmálunum. Að láta fólk æsa sig ekki yfir einu heldur yfir öllu.

Úr því getur náttúrlega orðið mikil kakófónía – já, kannski er þetta snjallt bragð.

Skyndilega bætast virkjanamál ofan á allt hitt – þar er á ferðinni mesti virkjanasinni (og reyndar líka makrílsinni) Alþingis. Jón Gunnarsson.

Hann skeytir því engu að nokkur þögn hefur ríkt um þessi mál að undanförnu, að nýr umhverfisráðherra þarf kannski að fá að komast inn í embættið, og ekki heldur því að tími nýrra álvera er líklega liðinn á Íslandi – og að flest bendir núorðið til þess að landið sé miklu meira virði ósnortið en skemmt.

Maður spyr spyr hvort þetta sé ögrun – eða hvort virkjanahugsjónin risti svo djúpt hjá manninum, þvert ofan í alla skynsemi.
Er allur vindur úr Þjóðareign?

Allur vindur virðist vera úr undirskriftasöfnuninni á vefnum Þjóðareign. Örfáar undirskriftir bætast við dag, eftir rjúkandi gang í síðustu viku.

Nú eru undirskriftirnar rétt ríflega 31 þúsund.. Það er eins og söfnunin hafi rekist undir þak eftir skjótan árangur fyrstu dagana.

Ef þeim fjölgar ekki nokkuð ört næstu dagana er ljóst að undirskriftasöfnunin hefur ekki heppnast sérlega vel. Þá hefur mistekist að mynda þrýsting á ríkisstjórnina og forseta Íslands. Ólafur Ragnar getur hæglega sniðgengið undirskiftasöfnun með áskorun á að hann synji lögum samþykkis ef þátttakan er ekki meiri en þessi. Og ríkisstjórnin getur úthlutað makrílkvóta eins og henni sýnist.

Ef talan fer hins vegar vel yfir 35 þúsund, að maður tali nú ekki um 40 þúsund, horfir málið allt öðruvísi við. Þá er varla nokkur leið að taka ekki mark á söfnuninni.

En þá þarf líklega að beita öðrum ráðum en að deila bara á Facebook. Til dæmis að fara út á meðal fólks og beinlínis safna undirskriftum. Það er talsverð vinna. Eru aðstandendur söfnunarinnar til í það?
Kanína úr hatti?

Gunnar Smári Egilsson heldur því fram að Sigmundur Davíð Gunnlaugsson sé pólitískt lík. Segir hann vera í viðlíka stöðu hvað varðar traust og Richard Nixon þegar hann hrökklaðist frá völdum.

Þau sem ekki viðurkenna með sjálfum sér að Sigmundur Davíð sé pólitískt dáinn eru blind. Eða vilja vera það.

En svo er annar vinur minn sem segir að Sigmundur Davíð verði forsætisráðherra lengi enn eða að minnsta kosti í ríkisstjórn. Hann heldur því fram að þegar nær dregur kosningum muni Framsóknarflokkurinn og formaður hans dúkka upp með mál sem snærhækkar fylgið – að minnsta kosti rétt yfir kosningar. Þetta er stundum kallað „kanína úr hatti“. Tekst stundum og stundum ekki.

Og þetta höfum við áður séð hjá Framsókn, eða hver man ekki 90 prósenta lánin og skuldalækkunina miklu?

Enn vitum við ekki hvaða mál þetta verður – en það er víst að í herbúðum Framsóknar eru menn farnir að leggja höfuðið í bleyti.

Nú er staðan í pólitíkinni sú að fylgi allra fjórflokkanna er í algjöru lágmarki – og líka Bjartrar framtíðar. Framsókn er á sama stað og hún var lengstum á síðsta kjörtímabili, Sjálfstæðisflokkurinn er kominn enn neðar enn í síðustu kosningum en Samfylking og VG eru ekkert að rétta úr kútnum síðan í afhroðinu 2013.

Píratar nálgast hins vegar þriðjungsfylgi. Hvaðan kemur það?

Margt bendir til að þetta sé að stórum hluta sama fylgið og kaus Framsókn í síðustu kosningum – lyfti þeim flokki upp í 24 prósent og alla leið í forsætisráðuneytið.

Það er semsagt ekki mjög fast í hendi.
Þunga vatnið og hetjurnar frá Þelamörk

Fyrsti þátturinn í seríunni Baráttunni um þungavatnið, sem var sýndur á RÚV í gærkvöldi, lofar góðu. Þetta er norsk framleiðsla – í samstarfi við m.a. Þjóðverja. Ætlunin virðist vera að fara nokkuð djúpt í söguna, þannig var aðalpersónan í fyrsta þætti þýski eðlisfræðingurinn Werner Heisenberg sem vann að kjarnorkurannsóknum á tíma nasista.

Heisenberg er einn mesti vísindamaður sögunnar, en starf hans í stríðinu hefur verið umdeilt, Michael Frayn fjallaði um það í frægu leikriti sem nefnist Copenhagen, en þar eru aðalpersónurnar Heisenberg (leikinn af Daniel Craig í sjónvarpsútgáfu) og danski eðlisfræðingurinn Niels Bohr (leikinn af Stephen Rea).

Bækur um afrek norskra andspyrnumanna í stríðinu voru sérstök bókmenntagrein á Íslandi langt fram eftir síðustu öld. Íslendingar dáðust að framgöngu Norðmanna og fundu til samkenndar með hetjudáðum þeirra í baráttunni við nasista. Ótal bækur komu út um þetta efni. En frægasta hetjuverki var þegar norsk sérsveit eyðilagði þungavatnsframleiðsluna í orkuverinu í Rjukan 1943. Það verður væntanlega hápunktur þáttaraðarinnar.

En þetta er ekki í fyrsta skipti sem þessir atburðir hafa verið kvikmyndaðir, því 1965 var gerð myndin The Heroes of Telemark með Kirk Douglas og Richard Harris í aðalhlutverkum.
Deilunni lauk fyrir löngu

Ungverjar hafa því miður kosið yfir sig skelfilega rugludalla til að stjórna landinu.

Victor Orban heitir forseti Ungverjalands og vill nú fara að taka upp dauðarefsingar að nýju. Fólk hefur ekki verið tekið af lífi í Ungverjalandi síðan á tíma kommúnista.

Svar José Manuels Barroso, fyrrverandi formanns framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins, er ansi flott. Hann segir að Ungverjaland geti tekið upp dauðarefsingar, en þá þurfi það að ganga úr ESB. Og, eins og Barroso segir:

Deilunni lauk fyrir löngu.
Stæk andúð á ríkisstarfsmönnum

Andúð Vigdísar Hauksdóttur á ríkisstarfsmönnum er slík að maður hlýtur að spyrja hvort hún sé ekki í röngum flokki? Ætti hún ekki að vera í flokki sem er lengst til hægri?

Framsókn hefur aldrei gert út á andúð á ríksstarfsmönnum og ríkisstofnunum. Það er nýr tónn – og á varla mikinn hljómgrunn í flokknum, eða hvað? Það er rétt að nefna að Vigdís er formaður fjárlaganefndar. Ríkisstofnanir eiga mikið undir henni.

En hún segir svosem í leiðinni að verkfallsrétturinn sé „okkar heilagasti réttur“. Hún mun þá varla gera neitt til að skerða hann? En líklega voru þetta mismæli.

Þetta er úr Eyju Björns Inga Hrafnssonar í dag.
Hið stórfurðulega breska kosningakerfi – og möguleg endalok Bretlands

Þessar tölur sýna glöggt hvað kosningakerfið í Bretlandi er fáránlegt.

Íhaldsflokkurinn bætir ekki við sig nema 0,8 prósentustigum, en bætir samt við sig 24 þingmönnum.

Verkamannaflokkurinn bætir meira við sig, 1,5 prósentustigum, en tapar 26.

Ukip bætir við sig 9,5 prósentustigum en er samt bara með 1 þingmann í breska þinginu. Það er heldur rýrt miðað við að flokkurinn er með 12,6 prósent atkvæða.

Skoskir þjóðernissinnar bæta við sig 3,1 prósentustigi, bæta við sig 50 þingmönnum, fá alls 58 þingmenn. Samt er flokkurinn með nær þrefalt minna fylgi en Ukip, einungis 4,7 prósent af heildaratkvæðum.

Ukip er í rauninni stærsta fórnarlamb kosningakerfisins. Vegna þess er flokkurinn nú dæmdur til áhrifaleysis.

Skýringin á þessu er að fylgið er svæðisbundið. Fylgissveiflan þarf ekki að vera mikil til að ráða úrslitum, í Norður-Englandi, Wales, og í London er Verkamannaflokkurinn með sína þingmenn. Í Skotlandi hirðir svo Skoski þjóðernissinnaflokkurinn svotil öll þingsætin. Þar var áður eitt höfuðvígi Verkamannaflokksins. Þetta gerist vegna fylgissveiflu sem ekki stór á landsvísu.

Brynjar Níelsson, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, les úrslitin sem mikla stuðningsyfirlýsingu við Íhaldsflokkinn og David Cameron. Brynjar notar tækifærið til að lýsa stuðningi við vaxandi ójöfnuð í vestrænum samfélögum.

En þessa niðurstöðu er erfitt að sjá. Það er smá sveifla til Íhaldsins, sem nýtist þeim fjarska vel vegna þess hvernig aðrir flokkar eru að koma út.

Það er líka erfitt að sjá í þessu stóran stuðning við efnahagsstefnu George Osborne, eins og Andri Geir Arinbjarnarson, heldur fram. Þýða þessi 1,5 prósentustig sem Íhaldsflokkurinn bætir við sig að nú megi ráðast á NHS?

Afleiðingarnar af þessum kosningum geta reyndar verið mjög afdrifaríkar. Þessi sigur gæti reynst mjög dýrkeyptur. David Cameron er búinn að lofa þjóðaratkvæðagreiðslu um Evrópusambandið. Hún á að fara fram 2017. Skotar munu ekki sætta sig við útgöngu úr ESB, hún verður kolfelld í Skotlandi – þótt hún kunni að vera samþykkt annars staðar.

Þetta gæti beinlínis þýtt endalok Bretlands – David Cameron yrði þá síðasti forsætisráðherra yfir því. Þá má bæta við að í Norður-Írlandi er líka mikil andstaða við úrsögn úr Evrópusambandinu.

Hér eru svo tvö merkileg súlurit. Hið fyrra sýnir úrslit kosninganna, mæld í þingsætum miðað við núverandi kerfi.

Hið síðara sýnir hvernig þingmannatalan væri ef væri hlutfallskosning líkt og á Íslandi. Eins og sjá má væri Ukip með 82 þingmenn og meira að segja Græningjar fengju þingmenn. Skosku þjóðernissinnarnir fengju ekki nema 31, en Íhaldsflokkurinn hefði næstum 100 færri þingmenn.

- - -

Svo má bæta við þessari töflu vegna athugasemda hér að neðan, þarna má sjá atkvæðafjölda bak við hvern þingmann nokkurra flokka. Sláandi.
Tvö klámhögg – og ein frábær skopmynd

Það er ýmislegt sem dynur yfir mann þegar maður les helgarblöðin.

Stundin reynir ákaft að bendla Jóhannes Þór Skúlason, aðstoðarmann Sigmundar Davíðs, við Hitler og Göbbels. Og jú, það kemur í ljós að hann er hrifinn af Jóni Sigurðssyni, uss og svei!

Greinin er eitthvert argasta klámhögg sem um getur. Hér fyrir ofan er útdráttur úr henni sem hefur verið settur á netið.

Haraldur Einarsson er ungur maður sem datt inn á þing fyrir Framsókn. Það er ægilega sorglegt að sjá ungt fólk taka upp ósiði þeirra sem orðnir gamlir og beiskir – Höskuldur ruglar í Morgunblaðsgrein þar sem hann spyrðir saman andstöðuna við makrílfrumvarp sjávarútvegsráðherra og stuðning við aðild að ESB.

Annað klámhögg.

Svo er líka ágætt að vera fyndinn – skopmyndateiknari Morgunblaðsins teiknar mynd af Víglundi Þorsteinssyni rasskella þingnefnd. Það er ekkert fyndið. Þessi skopmynd Gunnars Karlssonar úr Fréttablaðinu er hins vegar beint í mark, ein Volltreffer eins og það heitir á þýsku.
Aga-, skilnings- og virðingarleysi – jú en við búum í vingjarnlegu og friðsælu landi

Formaður íslenska lögreglumannasambandsins hefur verið mikill talsmaður þess að vopna íslensku lögregluna, þrátt fyrir að tölur sýni að glæpatíðni á Íslandi fer snarlækkandi rétt eins og víðast á Vesturlöndum. (Merkilegt að það gerist þrátt fyrir innflytjendur sem eiga að vera svo voða glæpahneigðir.)

Nú lýsir hann því beinlínis yfir að í íslensku samfélagi sé „algjört agaleysi“. Maður sjái það í umferðinni, jú, bara algjört virðingarleysi og skilningsleysi gagnvart náunganum, segir hann.

Það er nú svo.

Nú ek ég bíl um götur Reykjavíkur flesta daga og fer líka fótgangandi. Ég verð bara að viðurkenna að ég hef ekki orðið var við þetta óskaplega agaleysi, virðingarleysi og skilningsleysi. Þetta gengur nokkuð svipað fyrir sig og í öðrum borgum.

En í þessu samhengi má geta þess að Ísland skorar alltaf mjög hátt á listum yfir vingjarnlegustu staði í heimi – þar sem er komið hvað best fram við ferðamenn.

Því hefur jafnvel verið slegið upp í erlendum fjölmiðlum að Ísland sé vingjarnlegasta land í heimi, það er líka til þess tekið að Ísland sé mjög gayfriendly, að hér sé mjög lítið um það sem kallast hatursglæpi, og jú að Ísland sé friðsælasta land í heiminum – það er meira að segja samkvæmt rannsókn stofnunar sem nefnist Global Peace Index.

Íslendingar hafa engan her, en við höfum hins vegar Landhelgisgæslu sem við erum nokkuð ánægð með.
Reiðilestur yfir Braga Ólafssyni vegna sögu sem var gefin út af Gamma

Bókmenntaheimurinn nötrar vegna stóra Bragamálsins.

Forsagan er sú að rithöfundurinn Bragi Ólafsson skrifaði stutta bók sem nefnist Bögglapóststofan. Hún var gefin út undir lok síðasta árs hjá fjárfestingarsjóðnum Gamma. Upplagið var 300 eintök og bókin var ekki sett í almenna dreifingu.

Bókmenntafræðingurinn Hjalti Snær Ægisson skrifar um þetta í vefritið Kjarnann og er ævareiður. Honum finnst að kunningjasamfélagið sýni hér eðli sitt, því engin gagnrýni hefur komið fram á Braga fyrir tiltækið. Hann nefnir líka að Bragi hafi verið á opinberum ritlaunum og beri því að birta verk sinn þannig að þau séu tiltæk almenningi.

Hjalti líkir Braga við listamenn sem voru sérstaklega að skemmta auðmönnum fyrir hrun, kallar hann „sellát“. Það er orð yfir þann sem er tilbúinn að selja sjálfan sig og lífsgildi sín:

Í staðinn getum við hins vegar haldið gagnrýninni lifandi og hæðst að sleikjuskapnum, híað á sellátið. Bragi Ólafsson er búinn að senda aðdáendum sínum fingurinn og það er eðlilegt – nei, óhjákvæmilegt – að þeir svari honum í sömu mynt.

Einn af þeim sem tekur mjög undir grein Hjalta er rithöfundurinn Eiríkur Örn Norðdahl sem skrifar á Facebook:

Ég man ekki hvenær ég las síðast texta þar sem ég var sammála hverju orði (að meðtöldum mínum eigin textum).

Nokkrar aðfinnslur má þó finna við greinina, til dæmis þá ansi bröttu fullyrðingu Hjalta, sem hann setur fram í gremju sinni, að Bragi hafi ekki haft neitt fram að færa sem höfundur síðasta áratuginn.

Kannsi er það líka fullmikið að láta eins og höfundur sé eign launasjóðs rithöfunda (almennings?) þótt hann þiggi greiðslur þaðan.

Og svo er auðvitað hugsanlegt að Bragi, sem hefur löngum farið sínar eigin leiðir í skáldskap, ætli að senda verkið á almennan markað seinna? Sjálfur hefur hann verið fámáll um tiltækið.

Hjalti er reyndar snöggur að skýra þögn Braga:

Auðvitað ímyndum við okkur að Bragi dauðskammist sín fyrir þetta uppátæki sitt, hann hafi látið græðgina hlaupa með sig í gönur og sitji nú uppi með hneisuna.