arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Óttarr getur hætt við – en gerir það varla enda hefur BF komið ár sinni vel fyrir borð

Víða á netinu sér maður dreift Twitter-færslu Óttarrs Proppé frá 3. apríl 2016. Óttarr segist reyndar sjálfur skilja gagnrýni sem hann verður fyrir og telur ekki undarlegt að fólk upplifi að hann sé kominn á „skrítinn stað“. Það er sagt í fjölmiðlum að ríkisstjórn Sjálfstæðisflokks, Viðreisnar og Bjartrar framtíðar verði kynnt í kvöld.

Eftir kosningar hefur myndast svo náið bandalag milli Óttarrs og Benedikts Jóhannessonar, formanns Viðreisnar, að það er varla að þeir sjáist án hvors annars. Þeir virka samt eins og mjög ólíkir menn, gamli pönkarinn og bóksalinn og silfurskeiðarmaðurinn úr Engeyjarættinni.

Það má samt rifja upp að Benedikt stóð og lamdi bumbur gegn síðustu ríkisstjórn á Austurvelli á tíma Panamauppnámsins og hér er ræða hans frá þeim tíma.

En þess er reyndar að gæta að þótt Óttarr hafi hingað til fremur verið spyrtur saman við vinstri flokkanna, þá var Björt framtíð ekki stofnuð sérstaklega til að starfa til vinstri. Það var eiginlega frekar eins og henni væri ætlað að vinna ýmist til hægri eða vinstri – svona líkt og uppfærð útgáfa Framsóknarflokknum. Stofnandi flokksins var jú afkomandi tveggja formanna og forsætisráðherra Framsóknarflokksins.

Þannig hefur Björt framtíð unnið með Samfylkingu, VG og Pírötum í borgarstjórninni í Reykjavík, en með Sjálfstæðisflokknum í bæjarstjórnum í Kópavogi og Hafnarfirði. Það verður að segjast eins og er að nú hefur þessi örlitli flokkur komið ár sinni býsna vel fyrir borð hvað varðar valdastöðu.

Það er hins vegar dálítið neyðarlegt í ljósi uppnámsins vegna Panamaskjalanna að Björt framtíð – og Twittermaðurinn Óttarr Proppé – séu að fara í ríkisstjórn með Sjálfstæðisflokknum á sama tíma og uppvíst er orðið að formaður hans stakk undir stól skýrslu um aflandseignir Íslendinga og er í raun orðinn illa margsaga í því máli.

Þetta er ekki sérlega gæfuleg byrjun á ríkisstjórninni, og í rauninni gæti Óttarr þarna verið kominn með átyllu til að hætta við ellegar bíða þangað til málið skýrist betur. En samt er ekki líklegt að hann geri það.
Hvað með kvótann?

Hvað með kvótann? Hver er niðurstaðan?

Þessa spurningu fékk ég frá vini mínum sem er búsettur erlendis í morgun. Hann var að velta fyrir sér ríkisstjórnarmyndun Sjálfstæðisflokks, Viðreisnar og Bjartrar framtíðar.

Ekki veit ég svarið, en Óttarr Proppé, formaður BF, svaraði því eitt sinn fyrir sína hönd. Þá var hann í hljómsveit sem nefndist Rass.
Hvernig fé var kerfisbundið flutt til aflandssvæða

Það er ekki alveg sannfærandi þegar Bjarni Benediktsson bregst reiður við spurningum um hvernig standi á því að skýrsla um aflandseignir Íslendinga birtist ekki fyrir kosningar. Skýrslan var jú til í september. Bjarni segir að hann hafi viljað bíða eftir því að nýtt þing kæmi saman og ný ríkisstjórn – og hefur uppi stór og gremjuleg orð um að þetta sé „þvættingur“ í andstæðingum sínum og „pólitík“.

Seinna orðið er reyndar óskiljanlegt í þessu samhengi – er þetta fólk ekki einmitt í pólítík?

Það er ekki að efa að skýrslan hefði talist mikilvægt innlegg í kosningabaráttuna og sett ýmislegt í samhengi. Svo er það annað mál hvort hún hefði breytt úrslitunum eitthvað – það er erfitt að segja hvaða áhrif upplýsingar hafa í kosningum. En líklega er flestum í fersku minni hvernig furðulegur áburður forstjóra FBI í garð Hillary Clinton varð upphafið að því að nær öruggt forskot hennar í forsetakosningunum molnaði niður. Þannig að í raun er ómögulegt að segja um þetta.

Skýrslan varpar fyrst og fremst ljósi á einkennilega stöðu í samfélagi okkar á árunum fyrir hrun – og furðulegan skort á samfélagsvitund og samfélagslegri ábyrgð hjá þeim sem áttu peninga á þeim tíma og höndluðu með peninga. Margir eru líklega farnir að gleyma því hversu ástandið herna var annarlegt á árunum fyrir hrunið – á okkur hefur dunið áróður um að þetta hafi í raun allt verið eðlilegt, orsakir hrunsins hafi komið að utan.

Í skýrslunni segir að eignir upp á mörg hundruð milljarða króna hafi safnast í aflönd á síðustu áratugum. Það að geyma peninga á slíkum stað er í raun yfirlýsing um að viðkomandi vilji ekki taka þátt í rekstri samfélagsins, hann ætlast til að aðrir borgi fyrir sig – í raun er hann að segja sig úr lögum við samfélagið. Vafi er að slíkur maður geti gert tilkall til þess að fá heilbrigðisþjónustu, menntun fyrir börn sín eða að aka um göturnar á farartæki.

Bankarnir gengu á undan með eindregnum brotavilja og múgsefjunin var svo sterk að fáir höfðu uppi andmæli. Þeir hvöttu til þess að þeir sem áttu einhverjar eignir kæmu þeim í aflandsfélög. Það voru ekki bara stórlaxar sem fluttu peningana sína út, heldur líka minni fiskar sem höfðu til dæmis eignast með því að selja kvóta eða einhverjar eignir. Kaupþing var þarna fremst í flokki, eins og sjá má í nokkuð frægu myndbroti úr Silfri Egils sem birtist hér að neðan þar sem rætt er um hvernig peningum var kerfisbundið komið í skjól burt frá Íslandi.
Gikkir í veiðistöð – græðgi og ábyrgðarleysi ferðaþjónustuaðila

Það er satt að segja dálítið langt gengið hjá eiganda ferðaþjónustufyrirtækis, sem stofnaði lífi ferðamanna í hættu upp á jökli, að kenna ferðamönnunum sjálfum um.

Þetta er fólk sem er algjörlega óvant í jöklaferðum og kann örugglega lítt að varast hversu veður eru válynd á íslenska hálendinu. Auðvitað er það ferðaþjónustuaðilinn sem ber ábyrgð. Við aðstæður eins og þessar hlýtur að þurfa að gæta ítrasta öryggis gagnvart fólki sem ekki þekkir aðstæður. Það er farið af stað þrátt fyrir stormviðvörun, en önnur fyrirtæki hættu við jöklaferðir. Mikill fjöldi björgunarsveitarmanna tók þátt í leit.

Á Facebook skrifar Kristján Jónsson sem er forstjóri fyrirtækis sem nefnist Iceland Discovery:

Jæja, ég ætla þá að segja það: Þetta er orðið ógeðslegt. Það er að segja, íslensk ferðaþjónusta, og ég veit það því að ég tek þátt í henni. Græðgi ferðaþjónustuaðila er hömlulaus og ábyrgðarleysið fullkomið. Ekki hjá öllum, því fer fjarri, en gikkirnir í veiðistöðinni eru bara of margir og of áberandi. Það er sama hvar fæti er stungið niður: rútur á leið í norðurljósferð í rigningu, fólki troðið í jökulagöngu í slyddu og aftakaroki, biðraðir við íshella sem eru aukinheldur nær ófærir vegna vatnselgs; hér ríkir algjört gullgrafaraæði og þetta er orðið ógeðslegt. Orðspor Íslands stefnir lóðbeint til helvítis en yfirvöldum málaflokksins er svo slétt sama á meðan allir monnípeningarnir flæða inn.
Lokum internetinu!

Af Facebook síðu sem nefnist Close the internet – lokum internetinu. Unglingar framan við frægt málverk eftir Rembrandt, Næturvaktina, sem er að finna í Ríkislistasafninu í Amsterdam.

En svo er aðeins snúið upp á þetta. Verður dálítið heimspekilegt fyrir vikið.
Nokkrir molar um Engey plús Proppé

Það er ýmislegt sögulegt við myndun ríkisstjórnarinnar sem væntanlega lítur dagsins ljós eftir helgina, Engeyjarstjórnina eins og farið er að kalla hana – plús Proppé.

Nefna má að þetta er fyrsta ríkisstjórnin síðan 1989-1991 að með er stjórnmálaflokkur sem ekki telst til hins hefðbundna fjórflokks. Bæði Viðreisn og Björt framtíð eru utan þeirrar skilgreiningar. Þá var það Borgaraflokkurinn.

Þetta er í fyrsta sinn síðan 1971 að nýr flokkur, sem hefur ekki setið áður á þingi, fer beint í ríkisstjórn án viðkomu í stjórnarandstöðu. Þá var það Samtök frjálslyndra og vinstri manna, nú er það Viðreisn.

Ef Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir verður ráðherra, sem verður að teljast líklegt, bætist hún í hóp ráðerra ráðherrann sem hafa gengt embætti fyrir tvo stjórnmálaflokka. Þorgerður Katrín var áður menntamálaráðherra fyrir Sjálfstæðisflokkinn. Frægasta dæmið er Hannibal Valdimarsson var ráðherra fyrir Alþýðubandalagið 1956-1958 og fyrir Samtök frjálslyndra og vinstri manna 1971-1973. Áður hafði Hannibal reyndar líka verið formaður Alþýðuflokksins – svo ótrúlegur var stjórnmálaferill hans og klofingssaga.

Nokkuð annars eðlis eru nýlegri dæmi, Össur Skarphéðinsson og Jóhanna Sigurðardóttir voru ráðherrar fyrir bæði Alþýðuflokk og Samfylkingu, en þar er um það að ræða að fyrri flokkurinn rann inn í hinn síðari, og Steingrímur J. Sigfússon var fyrst ráðherra fyrir Alþýðubandalagið og síðar fyrir Vinstri græn.

Það er talað um að ráðherraskiptingin verði eftirfarandi: Sjálfstæðisflokkur fimm, Viðreisn þrír, Björt framtíð tveir. Sjálfstæðisflokkurinn fær semsagt jafnmarga ráðherra og hinir flokkarnir samanlagt. Það er nokkuð hátt hlutfall í sögulegu samhengi. Ríkisstjórnir Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks byggðu oftastnær á helmingaskiptum, í samstarfi Sjálfstæðisflokks og Alþýðuflokks á viðreisnartímanum voru hlutföllin yfirleitt 4-3 þótt Alþýðuflokkurinn væri miklu minni.

Sjálfstæðisflokkurinn er í ákveðnum vanda vegna þess að í þingliðinu eru fáar konur í fremstu víglínu, en flokkurinn kemst varla upp með annað en að hafa konur í tveimur ráðherraembættum af fimm. Ólöf Nordal er enn í veikindaleyfi en ætti að vera sjálfsagt ráðherrefni – en hver verður hin konan? Bryndís Haraldsdóttir, Unnur Brá Konráðsdóttir, Sigríður Andersen, Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir? Engin þessara kvenna var í efstu sætum lista í kosningunum og engin þeirra getur gert sterkt tilkall til ráðherradóms.

Björt framtíð er ekki með nema fjóra þingmenn. Svo fámennur flokkur hefur sjaldan verið í ríkisstjórn. Tveir þingmannanna verða væntanlega ráðherrar, þar er talað um Óttarr Proppé og Björt Ólafsdóttur. En þá verður heldur þunnskipað í þingliði flokksins, svo mjög að erfitt verður fyrir flokkinn að starfa í þinginu. Óttarr og Björt gætu náttúrlega kallað inn varamenn og einbeitt sér að ráðherradómi.

Þingmeirihlutinn er aðeins einn maður, svo þingmenn og ráðherrar verða að gjöra svo vel að mæta í atkvæðagreiðslur. Það er líka hugsanlegt að stjórnin þurfi að vera viðbúin að semja við stjórnarandstöðuflokka í meira mæli en hefur tíðkast – í því sambandi gæti liðkað til að gera þingmenn úr stjórnarandstöðunni að formönnum þingnefnda.
Trump, Pútín og Assange

Það er biluð staða þegar verðandi forseti Bandaríkjanna leggur meiri trúnað á orð Vladimirs Pútíns og Julians Assange en á samanlagðar leyni- og öryggisþjónustur ríkisins. Nú lýsir James Clapper, yfirmaður leyniþjónustustofnana Bandaríkjanna, því yfir að hann muni birta meiri gögn um tölvuárásir Rússa í bandarísku kosninganna og að vitneskjan um þær hafi náð í efstu lög rússneska stjórnkerfisins.

Trump mun sjálfsagt ekki gefa sig, slíkt grefur undan sjálfu lögmæti þess að hann hafi verið kjörinn forseti, en fyrir Repúblikana á þingi er eiginlega óhugsandi að hunsa allt öryggiskerfi ríkisins – og binda trúss sitt við Assange.

Það er svo enn nokkur ráðgáta hvers vegna Trump er svona handgenginn Rússum – á því hefur í raun ekki fengist almennileg skýring. Bandalögin sem eru að myndast kringum kjör hans eru óvænt og skrítin – en vart er hægt að verjast þeirri tilhugsun að með þessu sé WikiLeaks gjörónýtt sem upplýsingaveita.
Bjarni hefur alla þræði í hendi sér

Bjarni Benediktsson virðist hafa alla þræði í höndum sér varðandi stjórnarmyndun. Allar hugmyndir um vinstri stjórn eru horfnar út í veður og vind og þá er í raun engin ríkisstjórn í kortunum nema Sjálfstæðisflokkurinn sé í henni – og Bjarni forsætisráðherra. Bjarni situr nú á fundum með Benedikt Jóhannessyni og Óttarri Proppé, flest bendir til þess að þeir séu svo langt komnir með stjórnarmyndun að ekki verði aftur snúið.

Manni sýnist líka að Bjarni hafi svo góð tök á flokki sínum að hann geti ráðið hvert hann heldur – að áköf leiðaraskrif Davíðs Oddssonar í Morgunblaðinu stökkvi af honum eins og vatn af gæs. Kannski virka þau öfugt, gera honum erfiðara að hætta við samstarfið við Viðreisn og Bjarta framtíð. Geri hann það gæti hann virkað eins og leiksoppur gamla formannsins, 13 prósenta mannsins úr forsetakosningunum.

Benedikt og Óttarr Proppé hafa límt sig fast saman. Sumum er bandalag þeirra ráðgáta – næsta skrefið hlýtur nánast að vera að flokkar þeirra gangi í eina sæng. Benedikt er gagnrýndur fyrir það í sínum eigin flokki að hafa spilað sóló, ekki ráðfært sig við samherjana.

En Viðreisn þarf illa á því að halda að komast í stjórn. Líklegt er að Viðreisn myndi fara illa út úr kosningum í vor – og þá myndi Benedikt nær örugglega detta af þingi eftir stutta veru. Flokkurinn virðist heldur ekki hafa neinn áhuga á því að vera í stjórnarandstöðu; innan hans er fólk sem er vant að stjórna, lætur sér ekki detta í hug að það sé eftirsóknarvert að móast í andstöðu.

Reyndar hefur virst eins og aðalkrafa Viðreisnar eftir kosningarnar sé aðhald í ríkisfjármálum. Þetta hefur verið stefna Sjálfstæðisflokksins í ríkisstjórn, svo ekki ber beinlínis mikið þarna í milli. Aðalspurningin virðist vera hversu Benedikt og Óttarr selja sig dýrt – eða ódýrt í sjávarútvegs- og evrópumálunum.

Þarna gæti verið möguleiki að slitnaði upp úr, en eins og komið er virðist ekki líklegt að Bjarni hlaupist burt, þótt það kunni að vera ákveðin freisting fyrir hann að tala við Vinstri græn og Framsókn. Þar er draumaríkisstjórn Davíðs.

Milli Vinstri grænna og Framsóknarflokksins hafa verið viðræður, enda vöknuðu Vinstri græn upp við þann vonda draum að þau yrðu utan ríkisstjórnar næsta kjörtímabil – eftir að hafa virst eiga nokkuð greiða leið inn í stjórn framanaf. Þetta gæti orðið löng og leiðinleg vist. Vinstri græn hafa lika áttað sig á því að þau eiga miklu meira sameiginlegt með Framsóknarflokknum en Viðreisn nokkurn tíma.
Vélarnar taka yfir og störfin hverfa

Það þarf mikla trú á mannkyninu – og litla þekkingu á sögu þess – til að álykta að afrakstri hinnar miklu tæknibyltingar sem stendur yfir verði dreift jafnt og réttlátlega. Raunin verður nær örugglega önnur, „eigendurnir“ munu raka til sín ágóðanum, mynda fámenna yfirstétt, það mun ekki gerast nema með harmkvælum að einhverju af arðinum verði dreift til alþýðu manna.

Borgaralaun gætu vegið aðeins upp á móti þessu – en það verður samt ekki nema lítillega. Það verður bara eins og plástur á svöðusár.

Eðlisfræðingurinn Stephen Hawking hefur sagt að sjálfvirkni og gervigreind muni ekki bara taka yfir störf verkafólks, líkt og þegar er að gerast víða, heldur muni þessi þróun líka ná langt inn í millistéttina. Þetta mun þýða atvinnumissi, óvissu og óöryggi. Hawking segir að ójöfnuður muni aukast, tækifæri margra til að framfleyta sér muni einfaldlega hverfa. Hawking hefur reyndar líka varað við hættunni á að á einhverju stigi muni gervigreind einfaldlega fara fram úr manninum og taka yfir veröldina.

Á vef World Economic Forum má sjá lista yfir störf sem vélar geta og munu sinna. Það er metið í prósentum hversu líklegt er að vélar muni vinna þessi störf. Þarna eru bílstjórar, öryggisverðir, sölufólk, bankastarfsmenn, skrifstofufólk og fleiri. En svo eru þarna líka störf þar sem er líklegt að áfram verði þörf fyrir mannshöndina og mannshugann. Það er einkum vinna við í umönnun og í skapandi greinum.

Einhvers staðar heyrði ég reyndar að erfitt væri að hanna vélmenni sem gæti búið um rúm. Þannig að við Íslendingar með okkar túrisma getum kannski verið rólegir…

En af hverju þá að fara þessa braut? Svarið er ekki einhlítt en það einfaldasta er kannski – af því við getum það! Við förum eins langt með tæknina og við komumst, það er að vissu leyti ákveðin nauðhyggja – bæði til góðs og ills. Eins og sagan sýnir, við útrýmum skæðum sjúkdómum en á sama tíma smíðum við sprengjur sem geta útrýmt öllu mannkyni. Óseðjandi forvitni mannsins spilar þarna inn í, og nýungagirni, og blandast stundum við græðgi og valdafíkn sem er líka hvati.
Ástandið í ESB og hugsanleg þjóðaratkvæðagreiðsla á Íslandi

Öfgaöfl sækja víða á í Evrópu, á þessu ári verða afdrifaríkar kosningar bæði í Frakklandi og Þýskalandi. Fyrirkomulagið á útgöngu Breta úr Evrópusambandinu verður líklega ákveðið á árinu. Löndin í Suður-Evrópu hafa langt í frá náð sér eftir kreppuna sem hófst 2008, í Grikklandi er heilbrigðiskerfið gersamlega að hrynja vegna stanslaus niðurskurðar, á Ítalíu horfum við upp á framrás Beppe Grillo og Fimm stjörnu bandalags sem er andsnúið ESB. Það er hugsanlegt að fleiri lönd muni leita útgöngu úr Evrópusambandinu.

Í Póllandi og Ungverjalandi eru þjóðernispopúlistar við völd og eru í óða önn að þrengja að frelsi og mannréttindum. Við vitum ekki nema meinsemdin eigi eftir að breiðast út til fleiri landa álfunnar.

Evrópa er í einkennilegri stöðu nú þegar KGB-maðurinn Pútín hefur öll völd í Rússlandi og er farinn að verða býsna ógnandi, en lýðskrumarinn óútreiknanlegi Donald Trump er að verða forseti Bandaríkjanna. Báðir tala þeir um nauðsyn þess að koma upp meiri kjarnorkuvopnum. Í Tyrklandi hefur Edogan styrkt stöðu sína sem harðstjóri, hann er afar duttlungafullur, stefna hans er mjög óljós, en ESB mútar Tyrkjum til að halda flóttamönnum frá ströndum sambandsins. Pólitískt séð var flóttamannastraumurinn sem náði hámarki 2015 afar dýrkeyptur,

Við sjáum ekki hvernig þetta þróast, en Evrópusambandið er í margháttaðri tilvistarkreppu. Hún getur enn versnað, en það er líka möguleiki að ESB verði mikilvægara en nokkru sinni fyrr. Ef syrtir í álinn í bæði Rússlandi og Bandaríkjunum geta gildin sem Evrópusambandið er byggt á öðlast meiri þýðingu, þá verða vart önnur ríki en Evrópuríkin til að standa vörð um þau.

Óvissan er semsagt mikil. Þetta er allt önnur staða en var þegar Ísland sótti um inngöngu í Evrópusambandið 2009. Nú er einn ásteytingarsteinn í stjórnarmyndun hvort eigi að halda þjóðaratkvæðagreiðslu um hvort halda eigi ESB viðræðunum áfram – þær féllu niður fyrir fjórum árum að kröfu Vinstri grænna, á síðasta misseri stjórnar Steingríms og Jóhönnu. En það verður að segjast eins og er að það virðist ekki sérlega tímabært að efna til deilna um Evrópusamband sem við vitum ekki hvert er að þróast.

Staða þeirra sem vilja að Ísland gangi í Evrópusambandið hefur sjaldan verið veikari, miðað við óvissuna í Evrópu myndu þeir eiga mjög í vök að verjast í þjóðaratkvæðagreiðslu, og er ekki einfaldlega líklegast að tillaga um áframhaldandi viðræður yrði felld?

En það er ein þversögnin að Ísland er aðili að samningnum um Evrópska efnahagssvæðið, það felur í sér aðild að ESB að miklum hluta. Þrátt fyrir miklar efasemdir og andstöðu við ESB í íslenskum stjórnmálum heyrast varla neinar raddir þess efnis að rifta EES. Og þegar öfgarnar færast í aukana meðal ráðamanna Bandaríkjanna og Rússlands kemur í betur í ljós að Íslendingar aðhyllast evrópskt gildismat.
Katrín stígur aftur inn á sviðið og nú er Sigurður Ingi með

Það eru tíðindi ef satt er að Vinstri græn og Framsókn hafi átt í viðræðum um stjórnarmyndun. Í Morgunblaðinu segir að Katrín Jakobsdóttir og Sigurður Ingi Jóhannsson hafi farið yfir málin og „sett punkta á blað sem væru grundvöllur viðræðna“.

Ennfremur segir að Bjarna Benediktssyni sé kunnugt um þessar viðræður og að eitt af því sem þau vilji kanna sé hvort þetta gæti verið „valkostur í stjórnarsamstarfi við Sjálfstæðisflokkinn“.

Þetta er að sönnu nokkuð seint í rassinn gripið, því Bjarni er í stjórnarmyndunarviðræðum við Viðreisn og Bjarta Framtíð. Benedikt Jóhannesson sagði um áramótin að það væru 87,5 prósent líkur á stjórnarmyndun.

Á vinstri vængnum er þetta kölluð hægrisinnaðasta stjórn lýðveldistímans – svo eitthvað hlýtur VG að vilja gera til að koma í veg fyrir að hún líti dagsins ljós. En hún hefur tæpan meirihluta og innan Sjálfstæðisflokksins eru margir sem vildu frekar stjórn með Framsókn og VG, kæra sig til dæmis alls ekki um breytingar í sjávarútvegsmálum eða þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB-viðræður. Séu þessar fréttir sannar getur Bjarni Benediktsson ekki lengur sagt að ekkert annað stjórnarsamstarf sé mögulegt en D,A,C – Engeyjarstjórnin eins og hún hefur verið kölluð.

Sigurður Ingi Jóhannsson flutti á gamlárskvöld ræðu í Ríkisútvarpinu sem vakti athygli, ágæta ræðu. Hann talaði meðal annars um peningastefnuna, háa vexti, en líka um stöðu íslenskunnar, útlendingamál og umhverfismál – það var flest á þann hátt að ætti að falla VG-urum vel í geð.

Það má ekki dyljast neinum að það verður töluvert átak að ná þeim metnaðarfullu markmiðum sem sett hafa verið, en þeim verður ekki náð nema allir leggi sitt af mörkum. Verkefnin í Sóknaráætlun loftslagsmála miða að því að virkja sem flesta og finna skynsamlegar lausnir. Það hefur orðið vitundarvakning í þjóðfélaginu og ég skynja að okkur hefur orðið ágengt. Ísland á að vera í hópi ríkja sem eru fremst í flokki í loftslagsmálum, hvort sem það er í notkun endurnýjanlegrar orku og loftslagsvænum lausnum heima fyrir, eða í alþjóðlegri samvinnu.

Milli Alþýðubandalagsins, forvera VG, og Framsóknarflokksins voru á árum áður gagnvegir, þessum flokkum gekk afar vel að starfa saman. Katrín og Sigurður Ingi gætu vel unnið saman, sýnist manni. Katrín hefði kannski átt að tala við Framsóknarflokkinn aðeins fyrr, hann stendur í raun miklu nær VG en Viðreisn nokkurn tímann.

En það sem stendur í mönnum, og ræður hugsanlega úrslitum, eru átökin innan Framsóknarflokksins og óvissan um hvernig þau þróast. Staða Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar og möguleg aðkoma hans að ríkisstjórn getur einfaldlega skipt sköpum.

VG-arar hjóta hins vegar að spyrja sig hvort þeir vilji vera innan stjórnar og hafa áhrif eða utan stjórnar í eilífri stjórnarandstöðu og nær algjöru áhrifaleysi, nú gegn mjög eindreginni hægristjórn? Eða til hvers eru þeir í stjórnmálum?
Óeirðir og skrílslæti á gamlárskvöld í Reykjavík

Það er ekki alveg einhlítt að heimur fari versnandi – í sumum tilfellum þvert á móti. Ég furðaði mig á mannfjöldanum í miðborginni í gærkvöldi, það var nánast eins og á Þorláksmessu, nema flestallt fólkið var útlendingar. Það streymdi um göturnar í þúsundatali, maður sá að margir lögðu leið sína upp á Skólavörðuholt til að fylgjast með flugeldum.

Þetta var eiginlega dálítið ævintýralegt. Ég man þá tíð, jæja, það er ekki fyrir nema fáum árum, að nánast enginn var á ferli í bænum fyrir miðnætti á gamlársdag.

Manni leið líka svolítið eins og sýningareintaki, því túristarnir fylgdust með mér og syni mínum þar sem við skutum upp flugeldum.

Hér má sjá brot af manngrúanum stuttu eftir miðnættið.

Fréttir benda til þess að áramótin hafi farið ágætlega fram, það virðast ekki vera teljandi slys á fólki. En svo hefur það ekki alltaf verið. Einu sinni tíðkaðist að efna til óeirða í miðbænum á gamlárskvöld. Halldór Laxness skrifar meira að segja um þetta í Atómstöðinni, þetta er kallað „að sprengja lögreglustöðina“.

Hún var þá í Pósthússtræti og það var ekki bara einhver götuskríll sem stóð í þessu, heldur líka börn betri borgara sem réðust gegn lögreglu og yfirvöldum.

Frásagnir frá þessum tíma eru með ýmsum hætti. Erlingur Pálsson var þá yfirlögregluþjónn og segir í frásögn eftir hann að á gamlárskvöld 1925 hafi byrjað sá ljóti ósiður að hvolfa bifreiðum. Þá voru fjórar aldraðar konur í bifreið á Bókhlöðustíg á leið til aftansöngs í Dómkirkjunni er „óspektarmönnum“ tókst að stöðva bifreiðina og velta henni út á hlið. Hugðust þeir þvínæst velta henni niður brekkuna. Lögreglu tókst að afstýra þessu með því að „berja óspektarmennina með kylfum“ eins og segir í frásögn Erlings Pálssonar

Óspektir voru með svipuðu sniði næstu árin, en á gamlárskvöld 1935 var óvenju mikið ölæði í bænum. Unglingar reyndu víða að kveikja bál úr kassarusli, en einnig var gerð tilraun til að bera eld að jólatré Hjálpræðishersins á Austurvelli. Fór svo að lögregla fjarlægði tréð. Unglingspiltar brugðu þá á það ráð að sækja grjót niður í fjöru og hófu að grýta lögreglustöðina. Brotnuðu alls sex rúður í húsinu.

Þetta er úr skýrslu sem Erlingur yfirlögregluþjónn tók saman 1943 og var kynnt á sérstökum blaðamannafundi. Þar gáfu Erlingur og Agnar Kofoed Hansen lögreglustjóri óeirðamönnum þunga viðvörun, sagði að fólk skyldi forðast að koma í miðbæinn en foreldrar ættu að halda börnum sínum innan dyra.

Á skríllinn að ráða spurði Erlingur og hélt áfram að rekja hina ófögru sögu.

En ástandið batnaði ekki mikið eins og sjá má á þessum fréttum frá upphafi árs 1948.

Eftir því sem mér skilst voru brennurnar sem efnt var til út um bæinn hugsaðar til að sporna við þessu. Þetta var alveg hætt í minni barnæsku, og svo kom áramótaskaupið og þá fór fólk að híma fyrir framan sjónvarpið á gamlárskvöld. En útlendingarnir sem eru hér um áramót horfa ekki á skaupið, svo ég viti. Mætti auðvitað prófa að setja á það enskan texta svo þeir geti tekið fullan þátt í áramótagleðinni.

Með þessu óska ég lesendum síðunnar árs og friðar.