arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Olíuleitin, Samfylkingin og Kínverjarnir

Samfylkingin gerir á landsfundi sínum samþykkt um að Íslendingar nýti ekki olíu sem kann að vera að finna á Drekasvæðinu.

Frá sjónarhóli umhverfissins er þetta auðvitað lofsvert. Þeir eru eru varla margir núorðið sem skilja ekki hroðalegar afleiðingar sem brennsla jarðefnaeldsneytis hefur fyrir umhverfið.

Á sama tíma er þess að geta að öll olían sem kann að finnast á Drekasvæðinu myndi varla duga mannkyninu nema í fáa daga. Þetta er semsagt ekki stórt í hinu hnattræna samhengi. En fordæmið skiptir máli – og það er allt í lagi að huga að ímynd Íslands í þessu sambandi.

Það var reyndar í stjórnartíð Samfylkingarinnar að leyfi til olíuleitar voru veitt. Leitin sjálf hefur hins vegar tafist, en síðustu fréttir herma að eitthvað muni þó gerast í sumar. Menn tóku sér svo tíma til að þrasa um þessi mál á þingi í dag, allt snerist það um að skora ódýr pólitísk mörk – semsagt fastir liðir eins og venjulega á Alþingi.

Staðan í olíuiðnaði er sú að nánast fjarstæðukennt virðist að borgi sig að dæla upp olíu þarna úti á reginhafi. Framboð af olíu er nægt, verðið er lágt, virðist ekki ætla að hækka. Að hluta til tengist þetta byltingu sem hefur orðið í vinnslu jarðgass og olíu í Bandaríkjunum.

Hugsanleg olíuvinnsla á Drekasvæðinu hefur reyndar aðra hlið og eiginlega athyglisverðari – það er framrás kínverska stórveldisins á norðurslóðum. Haraldur Sigurðsson jarðfræðingur fjallaði um þetta á blogggrein fyrr í vetur. Haraldur, sem hefur dregið í efa að miklar olíulindir sé að finna á Drekasvæðinu, skrifaði:

En, eins og ég hef áður bloggað um hér fyrir neðan, þá eru vissar jarðfræðilegar aðstæður, sem benda á að mjög litlar líkur séu á olíu undir Drekasvæðinu. Það skiftir Kínverja ekki miklu máli, af því að alþjóðapólítík, ekki gróðasjónarmið, er aðalmarkmið Kínverja á norðurslóðum. Þeir vilja fyrst og fremst koma löppinni í gættina.

Í sama streng tók Einar Benediktsson sendiherra sem gerði þessa athugasemd við grein Haraldar:

Ég hef reyndar tjáð mig í blaðaskrifum undanfarin 3-4 ár um þá miklu hættu sem Íslendingum stafar af þessari fáránlegu stefnu eða stefnuleysi í samskipunum við Kína. Það hófst með miklum vinahótum Ólafs Ragnars við kínverska ráðamenn eftir bankahrunið. Því fylgdu yfirgenglegar opinberar heimsóknir, sigling ísbrjóts þeirra hingað, samningar um norðurljósarannsóknir (!!), gagnlaus fríverslunarsamningur fyrstur í Evrópu og stórháskalegur samningur við CNOOC um Drekasvæðið. Kínverjar telja sig geta vaðið hér uppi eftir brottför Bandaríkjamanna frá Keflavík 2006.

Þó virðist mega merkja að helstu forsvarsmenn olíuleitarinnar við Ísland séu nokkuð áhyggjufullir yfir því að Kínverjar séu ekki alveg nógu áhugasamir eða að hlutirnir gerist ekki nógu hratt. Aðstæður hafa jú verið að breytast talsvert í norðrinu. Hér hefur áður verið vitnað til greinar sem birtist í tímaritinu The Diplomat en þar eru íslenskir aðilar beinlínis að hvetja Kínverja til að gefa Norðurskautinu meiri gaum.
Pólitísk endurmenntun fyrir krata

Mitt í öllu talinu um hvað Samfylkingin er ómöguleg má þó ekki gleyma einu – á Íslandi þarf að vera til jafnaðarmannaflokkur. Flokkar eins og Píratar, Björt framtíð og Viðreisn koma ekki í staðinn fyrir það. Píratar eru flokkur sem snýst aðallega um upplýsingafrelsi, Björt framtíð er miðjuflokkur sem virðist helst vilja vera eins ópólitískur og hægt er, Viðreisn er hægri flokkur sem vill losna við hagsmunaböndin sem umvefja Sjálfstæðisflokkinn.

Samfélögin á Norðurlöndunum eru þau best heppnuðu í sögu mannkyns, hvað varðar lífskjör, jafnrétti, velferð, heilbrigði. Það voru jafnaðarmenn sem skópu þessi samfélög – það verður aldrei af þeim tekið. Það er hægt að breyta stillingunum aðeins, en grunngerðin er frá sósíaldemókrötum.

Það voru líka þessi samfélög sem fóru best út úr efnahagskreppunni sem reið yfir Vesturlönd 2008.

Samfylkingin á Íslandi þarf hins vegar að hugsa sinn gang. Hún varð ofurhöll undir hugmyndir Tonys Blair á sínum tíma. En Blair boðaði í raun frjálshyggju og brauðmolahagfræði, í aðeins fegraðri mynd. Kratarnir misstu sjónar á Norðurlöndunum – og þurfa kannski að fara þangað í pólitíska endurmenntun.

Samfylkingin mætti reyndar líka íhuga að skipta um nafn. Þetta er agalegt nafn á stjórnmálaflokki, enda var það bara hugsað til bráðabirgða á sínum tíma.
Stefnuleysi og tækifærismennska í pólitíkinni

Stefnuleysi og tækifærismennska íslenskra stjórnmálaflokka birtist í ýmsum myndum.

Nú um helgina heldur stærsti stjórnarandstöðuflokkurinn, Samfylkingin, landsfund sinn. Flokkurinn er í afar veikri stöðu og formaðurinn fékk heldur vandræðalegt framboð á móti sér. Ekki varð vart við að þetta framboð hefði neinn sérstakan málefnagrundvöll.

Viðbrögð Árna Páls Árnasonar eru að lofa betrun og bót. Nú verði aldeilis tekið til í stefnunni. Svo er rokið til og samþykkt ályktun gegn olíuleit sem var heimiluð á tímanum þegar flokkurinn var í ríkisstjórn. Það eru stærstu fréttirnar af fundinum, þegar formannskosningin er undanskilið.

Ekki hefur orðið vart við sérlega mikla umræðu innan flokksins um þetta efni. Umræða um málefni virðist í raun vera víðs fjarri í öllum íslenskum stjórnmálaflokkum.

Annað dæmi. Helsti og reyndasti talsmaður Pírata, Birgitta Jónsdóttir, er mjög upprifin vegna skoðanakannana. Hún notar tækfærið til að lýsa því yfir að nú sé ráð að fara í kosningabandalag með stjórnarandstöðunni um að koma áfram nýrri stjórnarskrá.

Hún var hins vegar ekki búin að tala við hina Píratana um þetta. Helgi Hrafn Gunnarsson segir að þetta sé ótímabært.

En þá eru forystumenn annarra stjórnarandstöðuflokka búnir að rjúka upp og taka mjög vel í hugmyndina – eins ómótuð og hún er. Samt var ekki búin að eiga sér stað nein umræða innan flokkanna um þetta, engin stefnumótun, engin athugun.

Þetta er pólitík þar sem lifa frá degi til dags – einn dag í einu – en þar sem er ekki reynt að búa til neinn vitsmunalegan grundvöll til að standa á sem gæti dugað til langframa. Er von nema að kjósendur séu þreyttir og vondaufir.
Er kosningabandalag um stjórnarskrá góð hugmynd?

Hún er merkileg sú staðreynd að hreyfing Pírata er að líða undir lok í Evrópu vegna algjörs fylgis- og stemmingsleysis en á Íslandi er hún með næstum 30 prósenta fylgi.

Skýringin er ekki sú að Íslendingar hrífist af hinum hefðbundna boðskap Pírata um netfrelsi – það er sjálft inntak hreyfingarinnar. Þvert á móti, þessi mál eru minnst til umræðu. Skýringanna á fylgi Píratanna er að leita í því að þeir eru öðruvísi en hinir hefðbundnu stjórnmálaflokkar sem virka gjörsamlega úreltir og úr takt við almenning.

En fylgi Píratanna getur horfið eins og dögg fyrir sólu og leitað eitthvað annað, svona rétt eins og fylgið á tíma síðustu kosninga er horfið frá Framsóknarflokknum. Tillaga Birgittu Jónsdóttur, þingmanns Pírata, um að stjórnarandstöðuflokkar myndi með sér kosningabandalag til að koma í gegn nýrri stjórnarskrá og láta kjósa um ESB aðild virkar til dæmis fremur lítið aðlaðandi.

Það mætti auðvitað kanna það betur, en líklegt er að önnur mál brenni fremur á almenningi í landinu og þá helst þau sem tengjast lífskjörum, velferð og heibrigði, vaxandi ójöfnuði og samþjöppun eigna og fjármagns. Húsnæðismálin, heilbrigðiskerfið, vaxtaokrið, lágu launin. Að ónefndum gjaldeyrishöftunum sem núverandi ríkisstjórn virðist ekki megna að afnema.
Að rýna í sólina

Það er í alvörunni hægt að deila um það hvort börn eða skólinn fái að eiga sólmyrkvagleraugun sem hið metnaðarfulla Stjörnuskoðunarfélag Seltjarnarness afhenti skólaæskunni. Þetta er fréttaefni.

Ekkert er svo smátt að það geti ekki orðið deiluefni. Það er reyndar ekki alveg á næstunni að verður þörf á gleraugunum aftur – að minnsta kosti ekki til að skoða sólmyrkva.

En það má náttúrlega alltaf rýna í sólina. Eða taka fram gleraugun í næsta sólmyrkva. Það verður almyrkvi á norðurslóðum 12. ágúst 2026 klukkan 16.47 að reykvískum tíma. Þá verða reyndar börnin sem horfðu á sólmyrkvann á föstudag mörg orðin fullorðin, en skólarnir verða enn í sumarfríi.

Raunar er hægt að nota ýmsar aðferðir til að horfa á sólina eins og sjá má á þessari ljósmynd sem birtist á vefnum Gamlar ljósmyndir. Myndin er tekin á Ytri-Tjörnum í Eyjafjarðarsveit í sólmyrkvanum í júní 1954 og er komin frá Jóni Gunnari Benjamínssyni. Eins og sjá má hefur hurð verið tekin af hjörum til að horfa í gegnum litað glerið á henni.
Út úr kú

Jú, íslenska krónan er flókið og margþvælt fyrirbæri. Og ekki er hún stöðug.

Ætli það sem þess vegna að menn hafa komist að þeirri niðurstöðu að þurfi aftur þrjá seðlabankastjóra – í landi þar sem búa álíka margir í Coventry, Bielefeld og Árósum?

Það er sett á laggirnar nefnd og hún er látin komast að þessari niðurstöðu. Í nefndinni eru tveir hagfræðingar – sem vinna sitt verk af svona líka trúmennsku.

Ekkert bendir til þess að gamla kerfið, með þrjá seðlabankastjóra, hafi gefist vel. Það var hannað til að stjórnmálaflokkar gætu komið sínum mönnum að – og það gerðu þeir sem mest þeir máttu. Listinn yfir afdankaða pólitíkusa sem urðu seðlabankastjórar er langur – en á móti er afrekalisti þeirra afar stuttur.

Svo er hitt, hvað þetta lýsir ótrúlegu skilningsleysi á tíðarandanum sem ríkir nú, þegar traust á stjórnmálum er í algjöru lágmarki og Píratar mælast sem stærsti flokkurinn. Þetta er, eins og sagt er, algjörlega út úr kú – óskiljanlegt nema út frá einhverju valdageimi.
40 prósent vilja annað en fjórflokkinn, Sjálfstæðisflokkur skroppinn saman fyrir fullt og allt, Píratar langstærstir meðal ungs fólks

Skoðanakönnun Fréttablaðsins staðfestir fylgisstrauminn til Pírata. Þetta er þriðja könnunin í röð sem sýnir þetta – og í hvert skipti eykst fylgið. Sem segir manni að hafi opnast gátt.

29 prósent er hellingsfylgi. Með þessu eru Píratar langstærsti flokkur landsins. Merkilegast er fylgið sem þeir njóta meðal fólks sem er yngra en fimmtugt, lesa má úr könnuninni að þar séu þeir með 38 prósenta fylgi.

Þetta er stórt rautt viðvörunarljós sem blikkar gagnvart gömlu flokkunum. Framsókn er í sínum 11 prósentum, Samfylking í 16 prósentum, VG í 9 prósentum.

Sjálfstæðisflokkurinn er með 23 prósent. Afskaplega fátt bendir til þess að Sjálfstæðisflokkurinn muni nokkurn tíma sjá aftur fylgistölur eins og hann hafði fyrir hrun – flokkurinn virðist hafa skroppið saman fyrir full og allt.

Mesta hættan hjá Pírötum er að nú fari framapotarar að dragast að flokknum. Athyglisvert er líka að sjá að uppsveifla Bjartrar framtíðar eftir kosningar virðist vera á enda – fylgið mælist 9 prósent.

Ríkisstjórnin er kolfallin miðað við þetta, hefur einungis 34 prósenta fylgi. Síðustu ríkisstjórnarflokkar eru býsna langt frá því að geta tekið við, Samfylking og VG eru einungis með 25 prósent samanlagt. Það vekur athygli að samkvæmt þessu eru um 40 prósent kjósenda tilbúin að kjósa annað en fjórflokkinn, en meðal ungs fólks er þetta hlutfall hærra.

Bakgrunnur þessarar könnunar er svo sú niðurstaða að einungis 18 prósent kjósenda treysta Alþingi, það er niðurstaðan í nýjum þjóðarpúlsi Gallup. Vekur náttúrlega óhug.
Erfitt hjá Samfylkingu eftir nauma formannskosningu

Það er spurning hvernig stemmingin verður hina tvo landsfundardagana sem eftir eru hjá Samfylkingunni?

Árna Páli Árnasyni tekst að hanga á formannsembættinu – með einu atkvæði. Stuðningurinn getur semsagt ekki verið minni – og hann samt haldið áfram.

Fyrsti þingmaður Reykjavíkur suður var næstum búin að fella hann, en erfitt er að verjast þeirri tilhugsun að þetta hafi verið atlaga úr launsátri. Það er mjög skrítið að tilkynna formannsframboð í stórum stjórnmálaflokki innan við sólarhring áður en kosningin fer fram.

Árni sigraði en sigraði samt ekki – Sigríður Ingibjörg sagðist þurfa að grípa tækifærið, hún fær varla annað tækifæri.

Nú bíður landsfundarfulltrúa að setjast niður og ræða málefni eftir þetta uppnám. Veitir í rauninni ekki af, því Samfylkingin virkar eins og afar stefnulaus flokkur. Ef væri meiri alvara í gangi í stjórnmálunum á Íslandi væri hann í málefnavinnu þvers og kruss, út og suður, nú þegar hann er í stjórnarandstöðu.

Þá gæti flokkurinn komið með alvöru stefnuskrá í næstu kosningum. Í staðinn dregst hann áfram með formann sem er illa laskaður – og enn laskaðri eftir atburði dagsins – og næsta landsfund sem verður væntanlega stuttu fyrir næstu alþingiskosningar.

Sumir segja að þá muni Dagur B. Eggertsson stíga fram og taka við flokknum. Slíkt er þó frekar ólíklegt. Á þeim tímapunkti mun Dagur enn eiga eftir eitt ár í stóli borgarstjóra, það er starf sem hann þráði mjög. Og það hefur heldur ekki gefist sérlega vel hjá Samfylkingunni að kalla til foringja á landsvísu beint úr borgarstjóraembættinu. Sú krafa gæti líka komið upp að Katrín Júlíusdóttir varaformaður taki við formannssætinu.
Fjarlægir stjórnmálamenn í bólu tilgerðarleika

Menn velta fyrir sér skýringum á fylgi Pírata. Ein hin besta birtist í athugasemd við þessa grein sem ég skrifaði í gær.

Höfundurinn nefnist Jón Oddur Halldórsson, ég kann ekki deili á honum en þetta fer nærri kjarna máls:

Fyrir mitt leyti, þá er ég mjög ánægður með frammistöðu Pírata á þessu kjörtímabili.

Það er einn mjög stór kostur við Pírata sem ég held að sé vanmetinn.

Þegar maður hlustar á þá tala, þá finnst mér eins og þarna sé raunveruleg manneskja að tala. Ég skal reyna að útskýra.

Oft þegar hinir hefðbundnu íslensku stjórnmálamenn tala – í viðtölum eða á Alþingi – þá líður mér eins og það sé verið að flytja ávarp, þetta virkar oft æft og gervilegt.

Eins og menn séu búnir að ráðfæra sig við eitthvað almannatengslafyrirtæki um hvernig eigi að bera sig að.

Þetta finnst mér gera það að verkum að stjórnmálamenn virðast ,,fjarlægir“ fólki, eins og að þeir hylji sig inni í bólu tilgerðarleika og fólk fær á tilfinninguna að það sé verið að tala niður til þess.

Mér finnst Píratar vera raunverulegri í fasi og þess vegna finnst mér eins og ég geti treyst þeim betur.

Ég vona að ég sé að meika eitthvað sens.
Þrír seðlabankastjórar, leynd yfir umsóknum – en til hvers?

Einhver mesta vitleysa sem hefur heyrst í seinni tíð eru hugmyndir um að fjölga seðlabankastjórum í þrjá.

Fyrir þessu eru nákvæmlega engin rök – önnur en þau að tryggja betur að stjórnmálaflokkar komi inn í bankann fulltrúm sem þeim eru þóknanlegir.

Það er makalaust að til séu hagfræðiprófessorar úti í bæ sem eru til í að sitja í nefnd sem leggur slíkt til.

Vissulega voru seðlabankastjórar lengi þrír. Það eru engar vísbendingar um að þetta kerfi hafi gefist vel – enda byggði það á flokkapólitík og engu öðru.

Í þokkabót á að hvíla leynd yfir því hverjir sækja um stöðu seðlabankastjóra. Það gerir klíkuráðningar enn auðveldari.
Gleðilegan sólmyrkva!

Gleðilegan sólmyrkva! Sjá Fangana í sólhofinu eftir Hergé.
Leiftursókn Sigríðar Ingibjargar

Degi fyrir setningu landsfundar Samfylkingarinnar býður Sigríður Ingibjörg Ingadóttir sig fram til formanns. Þetta er óvænt, og þó ekki. Orðrómur hefur verið um framboð Sigríðar, en það er óvenjulegt að bíða með að tilkynna alveg fram á síðustu stund. Þetta er einhvers konar leiftursókn – formannskosningin er skilst manni strax á morgun.

En flokksmenn þekkja hana væntanlega. Hún hefur setið á þingi síðan 2009 og er fyrsti þingmaður flokksins í Reykjavík suður. Sigríður Ingibjörg kemur upprunalega úr Kvennalistanum.

Hvaða möguleika á hún til að sigra?

Árni Páll Árnason stendur vissulega veikt sem formaður, en nái hann endurkjöri er líklegt að það verði hann sem leiðir flokkinn inn í næstu kosningar. Fylgi flokksins er 15,5 prósent í skoðanakönnun MMR sem birtist í morgun, en 17 prósent í síðasta Þjóðarpúlsi Gallups.

Það er spurning hvort samfylkingarfólk metur það svo að Sigríður Ingibjörg sé líklegri til að afla flokknum fylgis. En það verður að segjast eins og er að rétt eins og Árni Páll á hún í vissum erfiðleikum með að höfða til almennings. Hún er duglegur þingmaður, en hrífur ekki með málflutningi sínum.

Er hún nógu vænlegur kostur í augum kjósenda til að borgi sig að skipta um – eða hefur hún einhverjar aðrar áherslur en Árni sem gera hana að vænlegri formanni?
Kaliningrad – Kant er fábjáni!

Köningsberg var eitt sinn borg í Austur-Prússlandi, þýsk borg. Þar ríktu snemma á öldum hinir frægu tevtónsku riddarar. En dáðasti og frægasti sonur borgarinnar er heimspekingurinn Immanúel Kant sem bjó í borginni allt sitt líf og fór ekkert þaðan. Sagt var að hefði verið hægt að stilla klukkurnar í borginni eftir honum, svo reglusamur var hann.

Þekkt er stærðfræðiþrautin um brýrnar sjö í Köningsberg sem gengur út á að ganga einu sinni yfir hverja brú, en ekki oftar en einu sinni.

Borgin var gereyðilögð í síðari heimsstyrjöldinni og hefur tilheyrt Rússlandi síðan þá. Samt á hún hvergi land að Rússlandi, heldur er eins og eyland milli Póllands og Litháen. Borgin var fögur, en þykir heldur ljót núna.

Stalín tók upp á því að nefna borgina Kaliningrad. Þetta var eins og brandari hjá honum – Milan Kundera gerir stólpagrín að þessu í nýjustu bók sinni Hátíð merkingarleysunnar. Hann er úti á þekju og alltaf í hlandspreng.

Kalinin var einn af leiðtogum bolsévíka, en þótti klaufskur og vitlaus. Hann náði samt að lifa af allar hreinsanir, Stalín leyfði honum að vera með í klíkunni og styttur af honum voru reistar út um ríkið. Og svo var þessi borg nefnd eftir Kalinin– og er það enn.

Þetta er dálítið kaldhæðnislegt í ljósi þess að borgirnar sem nefndar voru eftir Stalín sjálfum og helstu klíkubræðrum hans eru flestar horfnar, þ.e. þær bera önnur nöfn. En Kalingrad heldur áfram að heita þetta og eru engin áform um að breyta því.

Á vef Atlantic er sagt frá húsi sem Kant kann að hafa búið í – altént hefur það orð á sér fyrir það. Einhverjir illvirkjar hafa tekið sig til og málað á húsið: „Kant er fábjáni!“

Eins og kemur fram í greininni hafa ódæðismennirnir ekki enn fundist, böndin berast helst að Arthur Schopenhauer, en hann hefur hvílt í gröf sinni í 155 ár.

Kalinin, í hvítum fötum og með hvíta húfu, gengur við hlið Stalíns á sigurhátíð eftir seinni heimsstyrjöldina. Þá fékk Köningsberg nafnið Kaliningrad.
Andskotans sandkassaleikur – hljómgrunnur Pírata

Það virkar nánast eins og brandari að Píratar mælist sem stærsti stjórnmálaflokkur Íslands, ögn stærri en Sjálfstæðisflokkurinn.

En kannski ekki. Píratinn Helgi Hrafn Gunnarsson talaði um „andskotans sandkassaleik“ á Alþingi í gær og var víttur fyrir af forseta.

Helgi Hrafn er samt að orða það sem margir hugsa – algjör ógeð á stjórnmálunum eins og þau eru stunduð á Íslandi.

Þetta er náttúrlega helsta skýringin á fylgi Píratanna, en líka sú að þingmenn Pírata virka starfsamir, ærlegir, þeir tala af einlægni og hafa náð að laga þessa alþjóðlegu hreyfingu að íslenskum aðstæðum. Píratarnir íslensku bjóða af sér betri þokka en píratahreyfingin í Evrópu, enda eru Píratarnir þar við það að lognast út af.

Á sama tíma er pólitíkin á Íslandi ofurseld þrasi og upphlaupum, hún er eins og liðakeppni þar sem menn eru sífellt að hía hverjir á aðra.

Fólk skynjar að það er full ástæða til að bera brigður á heilindi stjórnmálamanna og þetta speglast í fylgi stjórnarflokkanna sem er í algjöru lágmarki. Og stjórnarandstöðuflokkarnir, sem sátu í síðustu ríkisstjórn, eru ekki í betri málum.

Því er máski ekki furða að fylgi Píratanna vaxi. Þeir eru líkt og eina stjórnmálaaflið sem býður leið út úr þessu ástandi.

En svo er spurning hvort gömlu flokkarnir hafa vit á að taka mið af þessu – losa sig undan gömlu klíkunum og hagsmunaöflunum. Einhvern veginn finnst manni það samt ekki sennilegt.
Eldgos, kjarnorkustríð, innrás geimvera?

Það er vont að vakna á nóttinni við hávært og ókunnugt flaut.

Maður liggur í rúminu og fær hinar verstu grunsemdir.

Eldgos, kjarnorkustríð, innrás geimvera.

Á maður að fara út á náttfötunum og athuga? Klukkan þrjú á nóttinni er tími þegar stutt er í óhuginn hjá manni. Það er úlfatíminn.

Svona vöknuðu íbúar vesturborgarinnar í nótt.

Það kom reyndar í ljós í morgun að þetta var biluð og afar hávær skipsflauta – en sumir hafa eflaust átt í vandræðum með að sofna aftur.
Þarf ekki að senda annað bréf?

Umræðan um aðildarumsókn Íslands að Evrópusambandinu er að breytast í skopleik.

Nú snýst hún um það hvort Evrópusambandið skilji bréf Gunnars Braga Sveinssonar réttum skilningi.

Samkvæmt honum er svo ekki.

Það virðist þó ekki koma til álita í huga hans að bréfið sjálft sé illa samið, illa hugsað, grautarlegt, eins og bæði ESB-sinnar og andstæðingar ESB-aðildar hafa bent á.

Í Kastljósinu í kvöld sagði Gunnar Bragi:

Evrópusambandið getur ekki breytt þeirri stjórnskipan og því þingræði sem að er á Íslandi. Það geta þeir bara ekki gert. Ég treysti því alla vega að Evrópusambandið sé ekki þannig hugsandi að þeir geti gripið inn með slíkum óeðlilegum hætti, á röngum forsendum og skýlt sér á bakvið eitthvað slíkt. Ég hef enga trú á því. Ég held að þeir virði réttkjörin stjórnvöld, og líkt og forseti Alþingis lýsti yfir í gær er þetta algjörlega klárt og kvitt, að ríkisstjórnin getur tekið þessa ákvörðun. Það er það stjórnvald sem er réttbært til þess.

Nú á semsagt Evrópusambandið að sitja upp með skömmina af vandræðaganginum hér heima. Þetta er sérkennileg yfirfærsla.

Þetta mætti kannski leysa með því að prófa að senda annað bréf og orða það skýrar. Reyna bara að hafa það nógu afdráttarlaust. Líklega heyrast mótmæli úr þinginu, en það virðist blasa við að þetta verði næsta skref. Ef marka má orð Gunnars Braga ætti þetta ekki að vera vandamál.
Nýjar bækur eftir Kristínu og Vilborgu í Kiljunni

Það er nokkuð óvenjulegt að komi út skáldsaga eftir einn af helstu höfundum þjóðarinnar á þessum árstíma og sætir tíðindum. En nú er rétt komin í bókabúðir sagan Flækingurinn eftir Kristínu Ómarsdóttur, stór skáldsaga með mörgum persónum – gerist í heimi utangarðsfólks og fíkla. Við fjöllum um þessa bók í Kiljunni í kvöld.

Önnur bók sem er nýútkomin er Ástin, dauðinn og drekinn eftir Vilborgu Davíðsdóttur en þar rekur hún veikindi Björgvins, eiginmanns síns, baráttu við heilaæxli, stundir sem þau áttu saman í skugga dauðans, andlát hans og tíma sorgarinnar eftir að hann dó.

Við fjöllum um þessar bækur í Kiljunni í kvöld, sem og ævisögu Churchills sem Jón Þ. Þór hefur skráð. Í Bókum & stöðum förum við út í Gróttu, en þar koma meðal annarra við sögu Þórbergur, Sigurður Pálsson og Bjarni landlæknir og upplýsingarmaður.
Stéttvísi forstjóraveldisins

Þetta er það sem stjórnarseta í fyrirtækjum gengur alltof oft út á – að skammta nógu andskoti há laun.

Það má nota gamalt hugtak yfir þetta og kalla það „stéttvísi“. Því miður virðist forstjóravaldið núorðið hafa meiri stéttvísi en allur almenningur.

Hún felst í því að forstjóra/stjórnarmanni eru skömmtuð ofurlaun – í þeirri vissu að þegar kemur að honum að skammta öðrum forstjóra/stjórnarmanni ofurlaun þá gerir hann það og þykir ekkert tiltökumál.

Og svo koll af kolli.

Þetta festir svo í sessi ójöfnuðinn sem er að verða eitt helsta bölið í vestrænum hagkerfum – og hefur ekki verið meiri síðan fyrir heimsstyrjöldina.
Frá Reykjavík til Akureyrar, 1954

Á vefnum Gamlar ljósmyndir hafa verið að birtast myndir úr sænskri bók sem nefnist Vind över Island. Hún mun vera frá 1954.

Þar á meðal eru þessar tvær myndir sem eru eiginlega alveg stórkostlegar.

Fyrri myndin sýnir rútu Norðurleiðar sem er stopp í vondri færð í Hvalfirði. Segir að verra geti það þó verið í mykri út við hyldýpi.

Hin myndin sýnir farþega í rútunni milli Reykjavíkur og Akureyrar. Segir að ferðin hafi tekið 19 tíma, en hún geti stundum tekið fleiri sólarhringa. Það sé ekki nema klukkutími að fljúga.

Þau eru mögnuð andlitin á körlunum.