arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Hvar eru jólakúlurnar?

Tvennt kemur mér í jólaskap. Jólaseríur úti í garði og litríkar glitrandi jólakúlur.

Í fyrra vorum við með slappt jólatré, greinarnar fóru fljótt að slúta og kúlur runnu af því og brotnuðu. Sumar þeirra fannst mér vera algjör djásn og óbætanlegar. Þetta var auðvitað erlent jólatré, væntanlega flutt hingað í lest á stóru skipi.

Í gær keypti ég íslenskt blágreni á jólamarkaði Skógræktarinnar við Elliðavatn. Tréð er úr Heiðmörk, höggvið þar í vikunni. Ég bind miklar vonir við þetta tré. Það er feikilega góð lykt af því sem berst hér um íbúðina. Tréð lítur svona út óskreytt.

En jólakúlurnar vantar, það eru ekki nema fjórar eftir. Ég kæri mig ekki um einlitar stílhreinar jólakúlur. Mér finnst ekki að jólaskraut eigi að vera alltof smekklegt. Á hverjum jólum spyr ég hvar pólsku jólakúlurnar séu eiginlega. Þær keyptum við á jólamarkaði í Kraká fyrir meira en áratug. Þær hafa ekki fundist lengi, nema þær komu eitt sinn í leitirnar um hásumar, en hurfu svo jafnskjótt aftur. Ég játa reyndar að ég bý ekki nógu vel um jólaskrautið þegar hátíðin er búin.

En pólsku jólakúlurnar eru ráðgáta. Í minningunni voru þær mjög fallegar. Stórar og litríkar og glitrandi.

Svo eru það kúlurnar sem við keyptum á jólamarkaðnum góða við Elliðavatn, það eru orðin nokkuð mörg ár síðan. Þær hafa verið burðarásinn í jólaskrautinu í allamörg ár. En nú eru þær allar brotnar nema ein. Þessar kúlur voru framleiddar erlendis eða af erlendu fólki – en í íslenskum anda. Sem betur fer er ein kúlan ennþá til. Það er þessi hérna þar sem stendur Pingvallakirkja. Hún er aðal jólaskraut heimilisins.

Ég er hræddur um að nú sé hvergi hægt að fá svona dýrindis kúlur í stað þeirra sem brotnuðu.
Ameríski draumurinn verður ameríska blekkingin

Ameríski draumurinn er á hraðri leið að verða ameríska blekkingin, segir Philip Alston, sérstakur sendifulltrúi Sameinuðu þjóðanna vegna fátæktar og mannréttinda. Þetta kemur fram í frumdrögum skýrslu sem verður birt í vor. Alston, sem er prófessor í lögum við New York háskóla, staðhæfir að félagslegur hreyfanleiki sé minnstur í Bandaríkjunum af öllum ríkum löndum. Bandaríkin séu að verða heimsmeistari í ójöfnuði.

Inntak ameríska draumsins var að allir ættu tækifæri til að verða ríkir og ná á toppinn. En sú er langt í frá raunin nú. Stjórn Donalds Trump er í óða önn að koma í gegn skattkerfisbreytingum sem færa mikið fé til ríka fólksins. Alston segir að í engu þróuðu ríki sé svo erfitt fyrir fjölda kjósenda að nota atkvæðisrétt sinn – mikill fjöldi fátækra kjósenda hirði ekki um að mæta á kjörstað.

Alston vitnar í tölur sem sýna að meira en 40 milljónir Bandaríkjamanna lifi í fátækt – og þar af tæplega 20 milljónir í mikilli fátækt. Breytingar á velferðarkerfinu sem Trump beiti sér fyrir geti haft skelfilegar afleiðingar fyrir snauðustu 20 prósent þjóðarinnar. Þarna sé verið að tæta í sundur velferðarnet sem þegar er fullt af holum.

Alston skoðaði sérstaklega ástandið í Alabama. Þar segist hann hafa séð aðstæður sem þekkist hvergi í þróuðum ríkjum. Á sumum stöðum sé ekki að finna almennileg fráveitukerfi. Sjúkdómar sem talið var að hefði verið útrýmt væru að koma aftur, eins og til dæmis kengormar.

Hér er frétt um af Al Jazeera um úttekt Philips Alstons.
Úrskurður Kjararáðs og dómur Hæstaréttar

Tvær fréttir standa upp úr í dag.

Annars vegar úrskurður Kjararáðs um laun biskups. Það er einn rauður þráður í úrskuðum Kjararáðs og hann heldur áfram að spinnast.

Nefnilega sú eindregna skoðun sem í þeim birtist að laun séu alltof lág á Íslandi og að þau beri að hækka verulega.

Hin fréttinn er dómur Hæstaréttar þess eðlis að Sigríður Andersen hafi brotið stjórnsýslulög þegar hún skipaði dómara í Landsrétt. Þetta er í raun fyrsta krísan sem stjórn Katrínar Jakobsdóttur lenti í, því þótt málið hafi verið afgreitt á tíma síðustu stjórnar situr Sigríður í dómsmálaráðuneytinu nú eins og þá.

Sigríður segir aðspurð að hún ætli ekki að „deila við dómarann“ en í sömu málsgrein segist hún vera „ósammála efnislega niðurstöðu Hæstaréttar“. Æðsti yfirmaður dómsmála í landinu tekur semsagt ekki mark á Hæstarétti. Það verður samt að segja eins og er að staða hennar sem ráðherra er ekki sérlega traust eftir þetta – og spurning hvað forsætisráðherrann segir.
Flestir frá Georgíu

Það kemur nokkuð á óvart að fjölmennasti hópur hælisleitenda á þessu ári kemur frá Georgíu. Þetta kemur fram á vef RÚV en þar er er byggt á nýjum tölum frá Útlendingastofnun. Á síðasta ári voru Makedóníumenn fjölmennastir.

Skýringar eru á þessu. Í vor fengu Georgíumenn leyfi til að ferðast um Evrópu án vegabréfsáritana. Í Georgíu hefur flest þokast í frelsisátt síðustu árin og ástand mannréttindamála þykir hafa batnað mjög. Ástæða fólksflutninganna er semsagt aukið frelsi, ekki hörmungaástand.

Georgía er talin örugg samkvæmt skilgreiningu. Það þýðir að langflestir sem koma þaðan til Íslands og sækja um vernd eru sendir burt aftur, líkt og verið hefur með fólk frá Makedóníu, Albaníu og Kosovo. Samkvæmt heimildum hafa farið tvær flugvélar með hælisleitendur sem eru sendir aftur til Georgíu á þessu ári.
Kjararáð skammtar Landsrétti

Kjararáð heldur áfram að leggja grunninn að friði á vinnumarkaði – eða ekki.

Nú ákveður ráðið laun dómara við hinn nýja Landsrétt. Ráðið er svosem samkvæmt sjálfu sér – það vantar ekki.

Laun 15 dómara við Landsrétt verða á bilinu 1.692.155 krónur á mánuði til 1.817.643 krónur á mánuði.

Mikill fjöldi kjarasamninga losnar á næstu misserum. Þarf varla að segja það oftar að Salek reynist vera algjör tálsýn.
Samkvæmt Kjararáði hafa launin lengi verið of lág

Ég benti á það í pistli í gær að ljóst sé að Kjararáð telur að laun á Íslandi séu alltof lág. Það er afar athyglisvert. Eðli málsins samkvæmt eru fáir betur inni í launaþóun í landinu en þeir sem sitja í Kjararáði.

En það er annað sem vekur athygli. Það er sú staðreynd að úrskurðir Kjararáðs eru einatt afturvirkir. Laun eru hækkuð langt aftur í tímann. Fyrir þá sem hljóta eru þetta nánast eins og happdrættisvinningar, getur skipt fleiri milljónum.

Almennir launþegar sitja ekki við þetta borð. Það er afar sjaldgæft að laun séu hækkuð afturvirkt með þessum hætti – semsagt viðurkennt að þau hafi lengi verið of lág.
Í skötulíki

Skötuátið á Þorláksmessu er dæmi um það hvernig hefðir verða til í nútímanum. Þegar ég var að alast upp í Vesturbænum í Reykjavík borðaði nánast enginn skötu, en maður heyrði af þessum sið sem var hafður í heiðri fyrir vestan. Þó voru örfá húsþar sem skatan var elduð þennan dag, maður hálfpartinn vorkenndi börnunum á þeim heimilum, því skötuátinu fylgdi drykkjuskapur alveg ofan í jólum og timburmenn á aðfangadag.

Vesturbæingum þess tíma þótti skötuát ekki par fínt og lyktin ekki góð.

Þetta var á tímanum fyrir jólaglögg, jólahlaðborð, jólabjór – það þekktist eiginlega ekki að taka jólin út fyrirfram í formi matar og drykkjar alveg frá því í lok nóvember. Átið hófst ekki fyrr en hátíðin sjálf var gengin í garð.

Nú eru breyttir tímar – það liggur við að menn séu búnir að fá nóg þegar jólin sjálf byrja.

En ég var að velta fyrir mér skötunni. Hví hefur hún ekki stærra hlutverk í jólaskreytingum. Skötur eru jú ósköp myndrænar? Samt er ekkert skötuskraut að finna í minjagripabúðunum.

Það gerðist hins vegar, alveg óvart, þegar ég setti upp jólaseríu í garðinum hjá mér um daginn að hún reyndist taka á sig mynd skötu. Hún er í skötulíki.
Lætur íslenska ríkisstjórnin Trump hafa áhrif á sig?

Við hljótum að gera ráð fyrir því að Ísland greiði atkvæði með ályktun sem beinist gegn viðurkenningu á Jerúsalem sem höfuðborg Ísraels. Um ályktunina verður kosið á Allsherjarþingi Sameinuðu þjóðanna. Hún áréttar margar samþykktir á vettvangi SÞ þar sem segir að staða Jerúsalem skuli ákvarðast í samningum milli Ísraels og Palestínu.

Donald Trump hefur hótunum vegna þessa máls, meðal annars gegn ríkjum sem þiggja þróunaraðstoð af Bandaríkjunum. Íslenska ríkisstjórnin fékk bréf frá Nikki Haley, sendiherra Bandaríkjunum hjá SÞ, þar sem sagði að það gæti haft afleiðingar ef greidd væru atkvæði gegn Bandaríkjunum. Mörg fleiri ríki fengu slíkt bréf.

Frá diplómatískum sjónarhóli þykir þetta mjög óvenjulegt – og í hæsta máta óviðeigandi.

Íslenska utanríkisráðuneytið hefur tilkynnt að það muni ráðfæra sig við hin Norðurlöndin – og þá væntanlega greiða atkvæði eins og þau. Árið 2011 viðurkenndi Ísland sjálfstæði Palestínu.

Stjórnir Bandaríkjanna og Ísraels láta ófriðlega vegna þessa á alþjóðavettvangi, Benjamin Netanyahu lýsir því yfir að SÞ sé lygabæli og Ísrael taki ekkert mark á atkvæðagreiðslunni. Talið er að allt að 150 ríki af 193 á Allsherjarþinginu muni greiða atkvæði með ályktuninni. Svipuð ályktun var samþykkt af 14 ríkjum af 15 í Öryggisráði SÞ, en Bandaríkin beittu neitunarvaldi. Ósigurinn blasir semsagt við.

Talið er hugsanlegt að Ungverjaland og Tékkland muni láta undan þrýstingi Bandaríkjanna. Það eru ríki sem eru bæði á mjög einkennilegu róli. En hvað gerir Ísland? Lætur ríkisstjórnin Trump hafa áhrif á sig?
Gamla húsið í Skólastræti

Hér er ljósmynd frá Reykjavík, tekin um 1870. Mér er málið dálítið skylt, því á myndinni má sjá húsið þar sem ég bý, Skólastræti 5. Ég held að það sé elsta hús sem er notað til íbúðar í Reykjavík. Hér er átt við hið reisulega hús sem er fremst á myndinni, en framan við það er skúrræksni.

Húsið var byggt 1856 af Einari Jónssyni snikkara sem byggði fleiri hús í Reykjavík. 1879 var svo bætt ofan á það einni hæð og þannig er það enn. Eins og eðlilegt er með svona hús þarfnast það viðhalds og viðgerða. Það er máski óheppilegt í því sambandi að ég er ekki sérlega handlaginn. En ég kann afar vel við að búa í þessu húsi. Við fjölskyldan sofum bak við gluggana sem þarna sjást – maður hugleiðir stundum allt fólkið sem hefur verið í húsinu á undan manni. Hér var víst mikið músíserað á 19. öldinni – og svo heyrði ég einhvern tíma að í húsinu hefði verið fyrsta saumavél í Reykjavík.

Einu sinni skilst mér að hafi búið fullt af fólki í húsinu, nú er það miklu færra. Það er þróunin, fólk vill meira pláss. Húsakynnin hér þykja varla mjög stór á íslenskan nútímamælikvarða.

Byggingarstíllinn er norrænn og gamall. Hús af þessu tagi má finna í Noregi og Danmörku. Grunnurinn undir húsinu er hlaðinn og veggirnir þar ógurlega þykkir, en lofthæðin er ekki mikil. Þetta er mjög lifandi hús, getur orðið kalt á vetrum en hlýtt og bjart á sumrin. Þegar leið á 19. öldina ruddi annað byggingarlag sér rúms.

Vinur minn frá því í bernsku, Illugi Jökulsson, býr svo í húsinu fyrir ofan – það sést líka á myndinni tel ég vera. Þar bjó Erlendur snikkari og síðar sonur hans Einar Erlendsson sem var húsameistari og hafði teiknistofu í húsinu.

Við sjáum þarna grjótgarða. Enn er nokkuð eftir af þeim á lóðinni hjá mér. Ég veit ekki hvað þeir eru gamlir – en þeir eru örugglega mun eldri en garðurinn sem yfirvöld stóðu í að friða við höfnina. Myndin er tekin upp þar sem nú er Amtmannsstígurinn. Ég hygg að flest húsin á myndinni séu horfin, enda virka þau sum býsna hrörleg. Sjónarhornið er eins og frá norðausturhorni Menntaskólans – hann er ekki nema tíu árum eldri en húsið mitt. Myllan sem sést á myndinni var við Bankastræti.

Skólastræti myndi ég segja að tilheyri Kvosinni, sé efst í henni. Fyrir ofan hefjast Þingholtin. Þau eru nefnd eftir tómthúsbýlinu Þingholti en umhverfis það reis síðar þyrping bæja sem farið var að nefna Þingholtin. Þingholtabæina má sjá þarna efst á myndinni. Þar sem Skólastræti 5b stendur var á seinni hluta 18. aldar lítið þinghús þar sem voru haldin dómþing og hreppsfundir, en ekki er til nein mynd af því. En Þingholtin eru nefnd eftir þessu húsi.
Kosningarnar í Katalóníu leysa engan vanda

Kosningarnar í Katalóníu leysa engan vanda – þvert á móti, þær magna upp öfgarnar og framlengja deilur um sjálfstæði um ófyrirsjáanlegan tíma. Flokkar aðskilnaðarsinna vinna nauman meirihluta á þingi 70 af 135. Að baki þeim er minnihluti kjósenda, en aðskilnaðarflokkarnir njóta þess að fylgi þeirra er meira í dreifðum byggðum og því nýtast atkvæðin þeim betur.

Stærsti flokkurinn á þingi Katalóníu verður samt Ciudadamos, en það er evrópusinnaður mið-hægriflokkur, ekki ósvipaður Viðreisn á Íslandi. Ciudadamos fékk fjórðung atkvæða, en flokkurinn er algjörlega á móti sjálfstæði Katalóníu. Flokkur fólksins, sem Manuel Rajoy, forsætisráðherra Spánar, tilheyrir beið afhroð.

Kosningarnar hafa semsagt ekki leyst neitt. Þær eru áfall fyrir Rajoy og harðlínustefnu hans. En yfirlýsingar Carles Puigdemonts og fleiri leiðtoga aðskilnaðarsinna um að þeir hafi unnið stóran sigur hafa holan hljóm. Því fer fjarri að umboð þeirra sé sérlega skýrt, en vandinn er sá að hætt er við að flokkar ofstækisfyllstu aðskilnaðarsinnanna verði í oddaaðstöðu.

Skotgrafirnar hafa einfaldlega dýpkað. Innan Evrópusambandsins er lítill stuðningur við sjálfstæði Katalóníu, fyrirtæki kæra sig almennt ekki um aðskilnað, en það mun líta afar illa út ef Rajoy heldur áfram að beita ofbeldi og fangelsunum gegn aðskilnaðarsinnum sem túlka úrslitin eins og þau hafi unnið stórsigur.

Þeir sem fylgjast með aðgerðum katalónskra sjálfstæðissinna taka eftir því hversu fólk er vel til fara á fundum þeirra.
Jól með Lenín

Bækur Leníns, Hvað ber að gera?, Ríki og bylting og Vinstri róttækni eiga erindi til allra, segir þulurinn í auglýsingu sem birtist sjónvarpinu fyrir jólin 1970.

Á það er einnig minnst að liðin séu 100 ár frá fæðingu Leníns. Það er reyndar athyglisvert að heyra framburð þularins – hann er dálítið erlendis.

Þetta var í auglýsingatíma þar sem einnig voru auglýstir ostapinnar og sólarlandaferðir með Útsýn. En auglýsingin þar sem segir að allir geti nú lesið sígild verk Leníns er frá Heimskringlu eða Máli & menningu – það var sama félagið.
Gleðileg jól

Gleðileg jól nær og fjær.

Gleymið ekki aðalatriðunum um jólin. Kærleika og friði.

Jólabaðið er líka mikilvægt.
Á að banna flugeldana?

Reykjavík er gjarnan nefnd á alþjóðavettvangi sem einn af skemmtilegustu stöðum til að dvelja á yfir áramót. Ástæðan er náttúrlega hin villta og skipulagslausa flugeldasýning sem fer fram á götum og í görðum í kringum miðnættið á gamlársdag og hið ofsafengna skemmtanalíf nýársnæturinnar.

Ferðamannastraumurinn hingað á áramótum er líka furðulega mikill – miðað við hvað er kalt í veðri og dimmt mestallan daginn. Um langt árabil var aldrei neinn á ferli í miðborginni á gamlárskvöld eða nýársnótt. Það hefur gerbreyst. Nú er manngrúinn í Bankastræti, á Laugavegi og upp á Skólavörðuholt svo mikill að minnir helst á Þorláksmessu eða Menningarnótt – nema þetta eru hérumbil allt útlendingar.

Á hinum hefðbundnu gamlárskvöldsbrennum hittir maður sjaldan vini og kunningja lengur –umhverfis þær er fullt af túristum sem eru keyrðir þangað á hópferðabílum til að upplifa stemminguna. Þeir hópast svo í kringum Hallgrímskirkju þegar dregur nær miðnætti – þar er fólk að sprengja í mannhafinu, það er kraftaverki líkast að ekki skuli hafa orðið stórslys á fólki á Skólavörðuholti á gamlárskvöld.

Áramótin í Reykjavík eru ofsafengin. Sumir skjóta upp flugeldum fyrir mörghundruð þúsund krónur – ein skotterta getur kostað tugi þúsunda. Tilgangsleysi þessa er náttúrlega algjört, en auðvitað má hafa af því skammvinna skemmtun. Menn eiga að taka hressilega á því á áramótum, skemmta sér, setja upp hatta og drekka vín. Ég hef verið á mörgum stöðum erlendis um áramót en aldrei upplifað neitt þessu líkt. Víða tekur maður varla eftir því að nýtt ár sé að byrja.

Útvarpsmaðurinn og stjörnuáhugamaðurinn Sævar Helgi Bragason leggur til að bannað verði að skjóta upp flugeldum á gamlárskvöld – nema þá með skipulögðum hætti af þar til bærum yfirvöldum. Aðalástæðan sem hann nefnir er mikil mengun sem stafar af skothríðinni. Og kannski er þetta bara tímaspursmál – flugeldaskytteríið verður bannað fyrr eða síðar. Sjálfur man ég eftir því á mínum yngri árum að kviknaði í húsum vegna flugelda á gamlárskvöld – sumt af því voru timburhús sem borgarstjórnin var fegin að losna við. Þá datt engum í hug að stöðva þetta.

Ef slíkt bann yrði að veruleika yrði Reykjavík sjálfsagt ekki jafn vinsæll staður á áramótum. Það yrði þá bara að hafa það. Og björgunarsveitirnar myndu missa eina helstu tekjulind sína. En það er að vissu leyti hallærislegt að jafn mikilvæg stofnun í íslensku samfélagi og björgunarsveitirnar – við höfum jú engan her – þurfi að reiða sig á sölu flugelda og merkja. Maður trúir að minnsta kosti ekki öðru en að þeim yrði bætt upp tekjutapið.
Sous Vide er fótanuddtæki ársins 2017

Fótanuddtækin hafa snúið aftur og nú heita þau Sous Vide.

Geymslur á Íslandi eiga eftir að fyllast af þessum tækjum – sem enginn hafði heyrt nefnd fyrir fáum vikum en seldust í þúsundatali fyrir jólin.

Sous vide tækin verða notuð þrisvar – svo hverfa þau inn í gleymskuna.

Verða eins og fótanuddtækin tákn um bruðl og um að á vissum góðæristímabilum er hægt að selja þeim sem eiga allt til alls hvaða drasl sem er.
Kaupmannahöfn, höfuðborg Íslands – með Guðjóni og Agli

3. janúar hefst á RÚV sex þátta röð sem nefnist Kaupmannahöfn – höfuðborg Íslands. Umsjónarmenn hennar eru ég, Guðjón Friðriksson og Ragnheiður Thorsteinsson, en Jón Víðir Hauksson sá um kvikmyndatöku. Þættirnir byggja á samnefndri bók eftir Guðjón og Jón Þ. Þór.

Þetta er mikil saga og margir þræðir sem hægt er að rekja – og ekki bara um þekktustu Kaupmannahafnar-Íslendinga, skáldin og sjálfstæðisbaráttumennina.

Kaupmannahöfn var í margar aldir hin eiginlegi höfuðstaður Íslands, stjórnsýslan var þar, Íslandsverslunin og miðstöð viðskipta. Verslunin var lengi í höndum útlendra manna, en síðar hösluðu Íslendingar sér völl – þeir urðu hins vegar að stunda verslunina í gegnum Kaupmannahöfn.

Íslendingar fóru til Kaupmannahafnar í nám, nutu sérstakrar fyrirgreiðslu og höfðu forgang um vist á stúdentagörðum. Þarna uppfóstraðist íslensk menntastétt. En Íslendingar sóttu ekki bara bóknám til Kaupmannahafnar, heldur stunduðu líka nám í iðngreinum, sjómennsku og verslun. Listamenn, skáld og leikarar fóru til Kaupmannahafnar í leit að frægð og frama. Og þegar samgöngur bötnuðu á síðari hluta 19. aldar var mikill straumur fólks til Kaupmannahafnar, sumir fóru einfaldlega í ævintýraleit eins og sex konur sem stukku með litlum fyrirvara um borð í danskt skip á Þingeyri.

Í þáttunum er fjallað um þekkt fólk og minna þekkt. Sumir lifðu hamingjuríku og farsælu lífi, aðrir dóu fyrir aldur fram eða urðu ógæfu að bráð. Mörgum reyndist erfitt að fóta sig í borginni – og svo herjuðu þar sjúkdómar sem íslenskir sveitamenn höfðu litlar varnir gegn.
Biskupinn er algjört aukaatriði

Það er einhvern veginn afar íslenskt að umræða um ákvarðanir Kjararáðs sé öll farin að snúast um eina konu, biskupinn yfir Íslandi. Það er merkilegt hvað maður skynjar mikla heift í garð Agnesar M. Sigurðardóttur. Jú, hún er þægilegt skotmark. Þó er launahækkunin sem hún fékk ekki nema í takt við það sem aðrir embættismenn, stjórnendur og stjórnmálamenn sem þiggja laun frá ríkinu hafa fengið.

Reyndar sýnist manni að Agnes biskup verði lægri í launum en hæstaréttardómarar, dómarar við landsdóm, ráðuneytisstjórar og ráðherrar. Tónninn var gefinn fyrir meira en ári. Nú vilja fleiri ríkisforstjórar ólmir vera undir Kjararáði – til dæmis lögreglustjórar. Láir þeim enginn.

Það er nánast eins og að vinna í happdrætti að fá laun sín ákveðin af Kjararáðinu – helst afturvirkt. En biskupinn er algjört aukaatriði í hinu stóra samhengi, þótt margir láti þjóðkirkjuna fara í taugarnar á sér og hvetji til úrsagna úr henni.

En einnig hefur upphafist umræða um húsnæðismál biskupsins. Bergstaðastræti 75 er embættisbústaður biskups. Það er ansi löng hefð fyrir því að biskupar hafi embættisbústaði – einu sinni voru þeir í Skálholti og á Hólum, síðar í Laugarnesi.

Margir biskupar hafa hafa haft aðsetur í Bergstaðastrætinu á undan Agnesi. Húsið var keypt af kirkjunni árið 1968. Þar hafa semsagt búið Sigurbjörn Einarsson, Pétur Sigurgeirsson, Ólafur Skúlason, Karl Sigurbjörnsson og nú Agnes. Sú breyting hefur orðið á samkvæmt fréttum að biskupinn borgar málamyndaleigu. Líklega er það ekki í valdi biskupsins að breyta þessu fyrirkomulagi, nema þá með atbeina Kirkjuþings. Enginn hefur hins vegar krafist þess af forseta Íslands að hann borgi leigu vegna búsetu sinnar á Bessastöðum.
Pirringurinn út af íþróttamanni ársins

Hérumbil á hverju ári fer nokkur hluti þjóðarinnar af hjörunum vegna kjörsins á íþróttamanni ársins.

Þegar boltakarl er valinn snýst umræðan um að boltaíþróttirnar tröllríði öllu og engir aðrir komist að. Þegar boltakarlar eru ekki valdir fer umræðan í hina áttina, boltaáhugamennirnir fárast yfir því að íþróttaárangur hinna sé afar ómerkilegur miðað við það sem tíðkast í boltanum – sem er aðalíþrótt heimsins í þeirra huga.

Við heyrum seinni útgáfuna þetta árið, enda varð fyrir valinu kona sem stundar golf.

Þegar öllu er á botninn hvolft er íþróttamaður ársins saklaus samkvæmisleikur sem samtök íþróttafréttamanna stunda, það eru þeir sem velja og allt gott um það að segja. En það getur varla skipt svo miklu máli hver hreppir þetta hnoss – varla kastar það sérstakri rýrð á afrek hinna. Líklega er réttast að deila svona nafnbót sem víðast.
Sir Ringo og Sir Barry

Vissulega er fátt hallærislegra en titlatogið í kringum bresku hirðina. Reyndar finnst mér fátt óskiljanlegra en hvernig fólk endist til að horfa á endalausa sjónvarpsþætti og kvikmyndir um allt það lið. Meðal þeirra sem eru aðlaðir um þessi áramót er Nick Clegg, fyrrverandi formaður Frjálslyndra demókrata. Helsta afrek hans er að hafa hálfpartinn drepið flokkinn sinn í samstarfi við Íhaldið.

En svo er þarna líka á lista Ringo Starr, sá mikli gleðigjafi. Varla neinn efast um að hann eigi þetta skilið. Sir Ringo hljómar líka afar vel. Það eru liðin 53 ár síðan hann fór með vinum sínum í Buckinghamhöll og tók á móti OBE-orðunni. Ringo er annar tveggja Bítla sem lifa, og enn er sama drottningin.

Svo er annar sem hlýtur riddaranafnbót. Það er Barry Gibb, leiðtogi og aðallagahöfundur Bee Gees. Það er sorglegt með Barry að hann er einn eftir af bræðrum sínum, var hann þó elstur. Robin, Maurice og Andy eru allir horfnir yfir móðuna miklu.

Tónlist Bee Gees hefur reynst ótrúlega lífsseig. Ég man að á pönkárunum þótti ekki par fínt að hlusta á Bee Gees. Hins vegar gerðist það oft á öðru eða þriðja glasi að Saturday Night Fever var dregin fram og þá hljómuðu lög eins og Night Fever og Staying Alive og stuðið byrjaði. Þetta er snilldarmúsík.
Gengur erfiðlega að fylgja góðum fyrirheitum í arkítektúr

Ástæða er til að benda sérstaklega á grein sem Hilmar Þór Björnsson arkitekt skrifar á vefsvæði sitt Arkítektúr, skipulag og staðarprýði sem má finna hér á Eyjunni. Greinin nefnist einfaldlega Verndun staðarandans – lög og reglugerðir.

Greinin fjallar um staðaranda og hvernig hans er gætt í arkítektúr í Reykjavík. Hilmar rekur hvernig er tekið á þessu í menningarstefnu hins opinbera, í skipulagslögum og í aðalskipulagi Reykjavíkur.

Segir meðal annars í greininni:

Þegar horft er yfir málið í heild virðist ganga illa að framfylgja þeim góðu fyrirheitum og markmiðum sem er að finna í skipulagi, lögum og reglugerðum. Helstu steinarnir í þessari götu eru háværar raddir hinna svokölluðu uppbyggingarsinna, tíðarandinn og fjármagnið, ásamt veikgeðja stjórnmálamönnum og ráðgjöfum þeirra, sem sífellt láta undan. Draga má þá ályktun að vilji stjórnmálamanna til þess að móta stefnuna sé mikill en þrek þeirra til að fylgja henni eftir lítið.

Hilmar tekur síðan nokkur dæmi sem hann segir að bendi til þess að embættismenn, stjórnmálamenn og fjárfestar þurfi að lesa sig betur til og vanda vinnubrögð sín. Hann nefnir stúdentagarð á lóð Háskólans, Laugaveg 4-6, Hafnartorg (sem er 6 hæðir þótt í aðalskipulagi segi að á svæðinu skuli 5 vera hámarkið) og nýja Landspítalann en hér má sjá mynd sem Hilmar birtir byggingunum sem þar eru fyrirhugaðar.

Hilmar getur þess að í áðurnefndri menningarstefnu sé talað um „„heildarmynd og mælikvarða þegar byggt er í og við eldri byggð“.