Bréf um peningaprentun, aðgerðaleysi og samfélag án ábyrgðar

Peningaprentvél

Hér eru tvær spurningar á listann:

Ég á tveggja ára son og aldraða móður á elliheimili. Bæði eiga það sammerkt að þurfa að borga með sínum sköttum fyrir starfsemi íslenskra einkaaðila í útlöndum. Ef vel hefði gengið hefði hvorugt þeirra uppskorið hluta af afrakstrinum. Hvaða pólitísku réttrúnaðarkirkju tilheyrir þetta kerfi, pilsfaldakapítalisma eða sósíalisma ?

Þegar bankar eru seldir einkaaðilum er verið að gefa eigendum bakdyrsaðgang að sameiginlegri peningaprentvél landsmanna sem staðsett er í Seðlabankanum. Sem dæmi að þá borgaði Samson 12,3 milljarða fyrir 40% hlut í banknum en endar nú með 110 milljarða gjaldþrot, að mestu við sama banka, að mestu peningar sem fengnir hafa verið með REPO prentun úr Seðlabankanum!

Í kaupsamningi var m.a. kvöð um að Samson mætti ekki eiga annað en Landsbankann. Í dag er Samson eigandi að Icelandic, Eimskip, Gretti, Samson Properties ofl……?

ES: Stím var s.k. bréfberi, þ.e. félagið bar bréf sem bankinn hafði áður fjármagnað en þurft að leysa til sín en þorði ekki að selja á markaði til að halda uppi gengi bankans auk þess sem bréf í eigu bankans koma til frádráttar í CAD bindingu. Sama var í gangi með Salt investment og 10% hlut FL sem félagið hafði tapað fjármögnun á, auk smærri félaga í eigu starfsmanna og „velunnara“.

N.B. Fjármálaeftirlitið vissi af þessu öllu saman.

- - -

Ekkert gerist

Ég er hér kominn til þess að segja þér sannleikann um hvað á eftir að gerast.

Og svarið er þetta, ekkert!

Það mun enginn taka ábyrgð. Ekki forsætisráðherra né neinn annar ráðherra. Enginn þingmaður. Enginn hjá Fjármálaeftirlitinu. Enginn úr Seðlabankanum.

Enginn úr einkabönkunum. Enginn !!!. Og………………þeir munu komast upp með það.

Og ekki nóg með það. Það mun enginn verða handtekinn. Það mun enginn verða dæmdur fyrir neitt. Engar eignir munu verða gerðar upptækar.

Það mun fara fram málamynda rannsókn, en hún mun ekki komast að neinni afgerandi niðurstöðu.

Enginn mun taka ábyrgð nema íslenskur almenningur.

Það mun heldur enginn segja af sér. Þeir einu sem munu missa vinnuna er íslenskur almenningur.

Eignir auðmanna munu ekki vera gerðar upptækar. Þeir einu sem munu hafa eignir sínar gerðar upptækar er íslenskur almenningur.

Ástæðan fyrir þessu er einföld.

Stjórnvöld eru ekki hrædd við almenning.

Geir H. Haarde hefur ekki minnstu áhyggjur af sinni stöðu. Hans framtíð er trygg. Kjör hans eru trygg. Ef hann hættir að vera forsætisráðherra, þá verður hann bara þingmaður og í fullt af nefndum heldur sínum réttindum og launum. Nú ef hann dettur af þingi, þá fer hann bara í Seðlabankann, nú eða verður sendiherra.

Sama má segja um alla ráðherrana og alla í Seðlabankanum og alla á þingi. Það þarf ekki nokkur einasti þessara manna að hafa áhyggjur af sinni framtíð eða sínum launakjörum vegna þess að þeir eru ekki hræddir við almenning. Þeir vita að þeir eru allir samtryggðir.

Það mun ekkert breytast í íslensku stjórnkerfi eða íslensku bankakerfi. Vegna þess að þeir þurfa ekki að breyta neinu.

þeir hafa allir sameiginlega hagsmuni í því að breyta ekki nokkrum sköpuðum hlut. Og þeir munu ekki breyta neinu, nema kannski á yfirborðinu svona rétt til þess að sýnast. Vegna þess að þeir eru ekki hræddir við almenning. Og af því að þeir eru ekki hræddir við almenning, þá bera þeir ekki nokkra virðingu fyrir honum.

Þú sérð bara hvernig þeir haga sér og hvernig þeir tala til almennings.

Þeim finnst þeir ekki þurfa að svara neinum spurningum. Ekki bara það heldur finnst þeim það bara vera argasti dónaskapur að þeir séu spurðir spurninga. Þeim finnst okkur bara ekki koma það nokkurn skapaðan hlut við hvað þeir eru að gera.

Og ef spurt er um hagsmunatengsl, þá hrista þeir bara hausinn yfir þeim dónaskap að gefa það í skyn að þeir séu ekki heiðarlegir.

Flestir ráðherrar og þingmenn eru tengdir inn í atvinnulífið.

Prófaðu bara að spyrja einvern inná þingi hvort þeir efist um heiðarleika eða hagsmuni einhvers annars á þingi eða í ríkisstjórn.

Svarið mun vera að þetta sé allt saman strangheiðarlegt fólk með ekki nokkra þá einustu galla sem hrjá hinn sauðsvarta almenning. Og að gefa annað í skyn, en að þeir séu allir gæddir fullkomnum mannkostum, er algjörlega út í hött.

Sama á við um alla bankastjórana. Hver einn og einasti þeirra mun sverja með hönd á hjarta og kökk í hálsi að þeir séu allir sem einn eins heiðarlegir og himininn er blár, og hafi allir unnið af fullkomnum heilindum.

Og hvers vegna komast þeir upp með þetta. Jú, vegna þess að þeir eru ekki hræddir við almenning.

Ég held að það sé kominn tími til að hræða þá.

- - -

Kreppueinkenni

Sæll.

Smá dæmi um kreppueinkenni.

Þegar er mega-tilboð hjá Dominos fer dóttir mín stundum á föstudögum að sækja pizzu milli 7-8.

Venjulega eru þetta 20-30 í biðröðinni.

Í gærkvöldi voru 3 á undan henni rétt fyrir átta.

- - -

Nýja Ísland?

Mig langar að þakka þér fyrir þitt framlag í fjölmiðlunum, við erum mörg sem myndum vilja sjá fleiri sem töluðu okkar máli í stað þess að tala niður til okkar. Ég er ein af þeim sem hafði lítinn áhuga á að horfa á pólitíska umræðu á fjölmiðlum þar sem pólitíkusarnir rifumst um „ég sagði þú sagðir“ aldrei nein niðurstaða og alltaf talað við okkur eins og við hálfgerð börn. Þó er ég mjög áhugasöm um þjóðfélagsmál og myndi vilja sjá miklar breytingar. Ég bjó í Englandi í 8 ár og flutti heim fyrir 3 árum og eftir smátíma vildi ég bara flytja út aftur vegna þess að það þjóðfélag sem ég ólst uppí hafði breyst mikið til hins verra. Ég er ekki á móti breytingum (ég er 43 ára) en græðgin og hugmyndafræðin var mér mjög á móti skapi.

Aðalástæðan fyrir því að ég er að skrifa þér er að ég las í morgunn að Hagar hafa keypt BT. Er þetta Nýja Ísland, er þetta sem við viljum, við losnum við Davíð og co en fáum Jón Ásgeir og co í staðinn öflugri en nokkru sinni. Mér langaði bara að benda á þetta vegna þess að ég veit að margir íslendingar vilja sjá Hið Nýja Ísland sem réttlátara Ísland en fyrr. Mín vegna má Jón Ásgeir eiga hluti en ég vil sjá kökunni skipt í marga litla hluta.

Vonandi er eitthvað vit í því sem ég er að segja, ef fólk á ekki að flytja burtu í hópum verður við að sjá breytingar í viðskiptalífinu líka. Staðan í dag hjá mér eins og mörgum öðrum er að ég átti 40% af fasteigninni minni fyrir 6 mánuðum í dag er hún 130% veðsett og þó að lánið lækki er fasteignaverð að hrynja. Við höfum alltaf staðið í skilum og allt í einu erum við ekki bara eignalaus heldur skuldug upp fyrir haus. Ríkisstjórnin verður að sýna okkur að það sé þess virði að vera hér áfram og borga upp skuldir sem við stofnuðum ekki til sjálf.

- - -

Almenningur tapar tvisvar

http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2008/11/21/5000_bilar_ur_landi/

Nú á almenningur að fara að snara út 1-2 milljörðum til að styðja við bakið á bílaumboðum, bílasölum og fjármálafyrirtækjum (sem þurfa að losna við bílana sem þeir eru að hirða af fólki)

Það er svo skrítið að frjálsræði virðist bara virka í aðra áttina, þ.e. þegar menn eru að hagnast. Ef nokkur hætta er á að menn tapi þá á ríkið að hlaupa undir bagga.

Ef fyrirtæki vilja selja bíla úr landi þá er mjög gott tækifæri til þess núna án allra ríkisstyrkja. Evran er búin að hækka um rúm 90% frá áramótum, þannig að bill sem 10.000 Evrur fengust fyrir skilar nú 1,700.000 ísl. króna í stað 900.000 um áramót.

Ef þetta dugar ekki til þannig að bílaumboðin geti selt bílana út, þá eiga þeir einfaldlega að lækka þá og sitja sjálfir uppi með tapið. Það er út í hött, að mínu mati, að almenningur í landinu borgi þessum aðilum allt að 2.000 milljónir fyrir að selja bílana úr landi.

Langtímaáhrif fyrir okkur venjulega íslendinga verður hærra verð sem við þurfum að borga fyrir notaðar “druslur” þar sem aðaláhugi erlendra aðila er fyrir nýjum og nýlegum bílum.

Með þessari aðgerð tapar almenningur þannig tvisvar, fyrst með beinni niðurgreiðslu af almannafé og síðan hærra verði á þeim bílum sem okkur standa til boða hérna heima.

- - -

Spilafíkillinn fær meira lánað

Takk fyrir að halda orðræðunni hér á floti, ég veit ekki hvar hún væri án þáttarins. Jú, líklega í klósettinu eins og flest annað hér þessa dagana.

Ég vildi bara nefna eitt varðandi þessa blessuðu umræðu um IMF og lánin sem nú eiga að streyma inn í mjög svo loðnum tilgangi, eins og einhver var að benda á hér hjá þér, en finnst þér þetta ekki allt hljóma eins og hjá spilasjúklingum varðandi þessa flot „tilraun“ á krónunni? Enginn (og þá meina ég enginn! ) veit hvað mun gerast. Þetta eru álíka burðug vísindi og að reyna að stjórna veðrinu, eða hvað?

Og það sem mér er algjörlega fyrir munað að skilja líka er: hvað er frábrugðið við þessa peningamálastjórn og þá sem allir ( nema Geir og vini hans) eru sammála um að hafi hlotið skipbrot og sé rugl.

Getur verið að þetta sé einmitt eins og það sem þú varst að nefna varðandi lánamálin í bönkunum, þar sem verið er að moka fé ( þeas. berja hausnum í steininn) í gjaldþrota og vonlausa hugmynda/aðferða -fræði varðandi gjaldmiðilinn. Hér eins og í bönkunum þarf nátturulega hlutlausa og ferska sýn á hlutina.

Þetta hljómar allt eins og hjá spilafíkli sem er búinn að spila allt úr höndunum og er núna að fá lánað meira til að „vinna þetta allt til baka“ og hann ætlar að nota sömu aðferð og áður. Hann veit að vísu ekkert hvernig mun fara, en bara að hann sé með nóg og burðugan sjóð til að getað sest aftur við borðið þá er hann „“sannfærður“ um árangur. Og allir meðvirku aðstandendurnir standa á öndinni og bíða eftir úrslitum eftir að hafað verið still upp við vegg og þar af leiðandi redduðu meiri penigum frá venslafólki og í gegnum bullandi klíku.

Er þetta ekki algjör steypa?

ps. Af hverju talar enginn við gelluna sem sagði sig úr bankaráði SÍ? Er hún farin á Kanarí líka?

- - -

Frysting verðtryggingar

Mig langaði til þess að minna þig á efni sem ég er að vonast til þess að þú komir til með að halda á lofti. Umræðuefni sem kemur reglulega upp en er alltaf einhvern veginn kæft og ég er að tala um frystingu verðtryggingar á meðan verðbólgan er svona há vegna gengisins.

Ég neita að samþykkja að það sé nokkurt réttlæti í því að fólk með verðtryggð lán taki á sig, ofan á allt annað, þennan þunga bagga sem hlýst af misheppnaðri efnahagsstjórn og verði þar með annaðhvort gjaldþrota eða skuldaþrælar það sem eftir er ævinnar ef þeir eru svo heppnir að halda vinnunni og með mánaðarlaun sem slefa upp í afborganir lána plús mat.

Það var vitnað í Helga Gunnlaugsson prófessor í félagsfræði í HÍ í Fréttablaðinu á miðvikudaginn var þar sem hann lýsir áhyggjum yfir því að ungt fólk (oft barnafólk) sem hefur nýlega fest kaup á íbúð „verði látið eitt bera hitann og þungann af kreppunni“. Í þessari sömu grein segjast Ingibjörg og Gylfi hjá ASÍ vera sammála en ég er skíthrædd um að afstaða þeirra tveggja sé meira í orði en á borði vegna þess að Gylfi fór fyrir þessari nefnd sem lagði til þessi skammarlegu úrræði fyrir viku síðan (lengja hengingarólina og barnabætur á mánaðarfresti í stað þriggja mánaða fresti).

Af hverju kemst þessi umræða aldrei á flug og af hverju er þetta ekki rætt meira á Alþingi, ef þetta er þá yfir höfuð rætt þar(?) Eftir allt talið um að „slá skjaldborg um heimilin“ finnst mér skrýtið að aðalvandamál flestra heimila sé í rauninni hundsað. Stjórnvöld eru kannski að vonast til þess að við séum bara nógu helvíti vitlaus og að það dugi að þagga niður í okkur með einhverjum plat-aðgerðum. Það er verið að tala um tímabundna aftengingu á meðan það versta gengur yfir. Ný ríkisstjórn getur svo endurskoðað verðtrygginguna og lánakerfið í heild sinni þegar þar að kemur.

- - -

Staða Landsvirkjunar

Ég hef undanfarið verið hugsi yfir stöðu Landsvirkjunar. Sem skuldar

mestallt sitt í erlendri mynt. Og tekjurnar hafa minnkað mjög upp á

síðkastið, vegna verðtengingar raforku til stóriðju við

heimsmarkaðsverð á áli.

Spurning hvaða veð hvíla að vaki lánum orkufyrirtækjanna?

http://visir.is/article/20081121/VIDSKIPTI06/306203064/-1

- - -

Ráðherrar fara með fleipur

Sjokkerandi myndbandið með John Mynderup. Það er verið að agnúast út í hann á kommentakerfinu fyrir að vinna á Extra Blaðinu. Rétt er að Extra Blaðið er ekki merkilegur pappír alltaf, en rétt eins og DV, þá er stundum hreyft réttilega við hlutum sem hinir fjölmiðlarnir hafa ekki dug í að ræða. Hitt er svo annað mál að John Mynderup hefur oft verið tilnefndur til Cavling verðlaunanna, en það eru sæmdarverðlaun danska blaðamannafélagsins. Þau féllu svo honum einum í hlut árið 1994 fyrir umfjöllun hans um rústun fyrirtækja eftir yfirtöku. Á þessum tíma var í tísku að kaupa félög og búta þau svo í sundur og selja eignir þess, en þetta var að hluta hægt vegna lágrar verðlagningar markaðarins. Mynderup var þá blaðamaður á hinu virta fjármáladagblaði Börsen.

Reyndar þykir mér endir myndbandsins athyglisverðastur, en þar spyr Mynderup, hvernig í ósköpunum það hafi mátt gerast að Forsætis- og Utanríkisráðherrar í Ríkisstjórn Íslands létu sér detta það í hug að ferðast um heiminn með fulltrúum bankana og halda uppi auglysingaskrumi um sterka stöðu þeirra miðað við aðrar fjármálastofnanir, sem ekki reyndist flugufótur fyrir. Þegar þetta er rifjað upp verður ekki vikist undan því að draga þá ályktun að báðir þessir Ráðherrar hafa ferðast um heiminn til að fara með fleipur, hafa sýnt algjört dómgreindarleysi og ættu að sjá sóma sinn í að segja af sér.

Fordæmin eru mörg, til dæmis ákvað ekki ómerkari maður en Colin Powell að segja af sér embætti Utanríkisráðherra eftir að hafa farið með hreina dellu í PowerPoint fyrirlestri í Öryggisráði S.þ. Hann hafði að minnsta kosti einhverja sómatilfinningu.

- - -

Kennitöluflakk

Hvernig getur Jón Ásgeir keypt fjölmiðlana ef hann er í greiðslustöðvun og skuldar hér 1000 miljarða ?

Síðan keypti hann þetta fyrirtæki, Haga ehf árið 2005, ásamt Jóhannesi föður sínum og forsetadótturinni Tinnu Ólafsdóttur (sjá viðhengi)

Og nú eru Hagar að kaupa BT?

http://www.visir.is/article/20081120/VIDSKIPTI06/539387698

Hver á lögum samkvæmt að fylgjast með þessu kennitöluflakki og stöðva þetta?

Ég ætla nú ekki að drekkja þér í tölvupóstum, en…í framhaldi af John Mynderup.

Hvaða íslensku blaðamenn myndu fá til þess fararstyrk af sínum fjölmiðlum að ferðast til Lúx, Lundúna, Jómfrúareyja, Moskvu og víðar til að upplýsa um eignarhald og fjármögnun „íslenskra“ útrásarfyrirtækja og koma upp um aðkomu rússagulls að útrásinni frábæru?

Það verður að halda því til haga að handhafi Edduverðlaunanna, Árni Snævarr, var blákalt rekinn úr starfi eftir fimmtán ára feril í ljósvakamiðlum fyrir það eitt að vilja segja frá því að þáverandi fjármálaráðherra Geir Haarde hefði þegið rándýrt og skattskylt boð í laxveiði í einni dýrustu á landsins í boði Kaupþings. Þarf frekari vitnana við?

- - -

Samfélag án ábyrgðar

Hjó eftir niðurlaginu úr Bagehot-pistli vikunnar í Economist: „Heads must roll“ (sjá: http://www.economist.com/world/britain/displaystory.cfm?story_id=12636917)

Reyndar verið að tala um breskt samfélag, en held að punkturinn sé áhugaverður í okkar samhengi:

„None of which is to deny that blame can be useful. Indeed, it is morally vital: to excuse individuals of blame, to separate actions from consequences, is to deny their autonomy. Blame is a key component of progress. If it is not attributed and accepted where it is due (as it may well be for some of those well-meaning outsiders involved in the Baby P case), failings go uncorrected. Blame is one of democracys gifts and virtues; a society without blame and accountability is doomed to stagnation and misrule.

But an excess of blame-blind and unthinking as it often seems-can be as dangerous as a deficit of it. Vitriolic blame can wreck morale in institutions such as hospitals (or, indeed, in social services). It can inhibit decision-making and worthwhile risk-taking. And it can be both intellectually lazy and delusional. The wrong kind of blame reflects a false, dangerous simplification-and a false, childish hope.“

Hafa ber í huga að bresk stjórnmál eru fjarri íslenskum að því leytinu til hversu oft stjórnmálamenn finna til ábyrgðar og segja af sér, og oft vegna mála sem myndu ekki vekja umræðu hér. Hér hefur hinn öfginn verið ráðandi. Nú er mál að linni, eftir að skuldsetning þjóðar er komin í hæstu hæðir og æru hennar hefur verið glatað.

Þegar fámenn stétt stjórnmálamenna, embættismanna og venslamanna í einkageiranum virðist fremur umhugað um að vernda eigin hagsmuni heldur en þjóðarinnar, eftir að hafa brotið fjöregg hennar og stefnt sjálfstæði í voða, þá ekki einungis svíður réttlætiskennd heilbrigðs fólks, heldur er beinlínis verið að knýja almenning til að draga ráðamenn til ábyrgðar, hvort sem þeim líkar það betur eða verr. Annars verðum við „samfélag án ábyrgðar … dæmt til stöðnunar og óstjórnar.“