arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Neikvætt

Það er nokkuð rætt um stöðugleika íslenska hagkerfisins á árunum fyrir hrun í framhaldi af heimildarmyndinni The Inside Job.

Því miður er umræðan á því plani á Íslandi að það er sífellt deilt um staðreyndir.

Skýrsla frá matsfyrirtækinu Fitch rétt fyrir litlu kreppuna 2006 sýnir hvernig ástandið var, þetta er frekar skorinort og lítið hægt að misskiljan.

Skýrsluna er að finna á vef Seðlabankans.

Þetta er í febrúar 2006. Þarna er horfum Íslands breytt úr stöðugum í neikvæðar.

Segir að þenslan, skuldasöfnunin og viðskiptahallinn sé svo mikill að erfitt sé að sjá að hagkerfið geti leiðrétt sig – en einnig er kvartað undan því hversu illa sé fylgst með þessari þróun.
Leiðinlegur samkvæmisleikur

Fjölmiðlar virðast vera staðráðnir í því að breyta upphafi forsetakosninga í heldur leiðinlegan samkvæmisleik – sem gæti jafnvel farið að taka á sig mynd skrípaleiks.

Það er látlaust verið að nefna til sögunnar alls kyns fólk sem gæti hugsanlega komið til greina sem forsetaefni, það er hringt í þetta fólk, það útilokar ekki framboð – og þá er því slegið upp að viðkomandi sé bara nokkuð heitur.

Vísir gerir könnun þar sem eru sett einhver nöfn á blað og fólk látið kjósa um þau. Þarna eru til dæmis menn eins og Davíð Oddsson og Jón Baldvin sem – með fullri virðingu – koma ekki til greina. Og svo annað fólk sem þykir dálítið forsetalegt – kannski af því það gæti komið vel fyrir í veislu.

Með þessu áframhaldi verða allir komnir með upp í kok af þessu eftir fáar vikur.

Það er betra að leyfa málunum að þróast – og láta þá sem telja sig eiga eitthvað erindi í þetta koma fram af sjálfsdáðum. Enn er jú hálft ár til kosninga. Það er nær að spyrja spurninga um hvernig þetta embætti skuli eiginlega vera – hvert sé hlutverk forseta á þessum frekar erfiðu tímum.

Ég bendi á viðtal við Stefán Jón Hafstein sem verður sýnt í Silfri Egils á sunnudaginn. Þar ræðum við meðal annars forsetaembættið og tilgang þess.
Inside Job

Sjónvarpið sýndi í gærkvöldi kvikmyndina The Inside Job. Hún er eins og ævintýralegasta spennumynd. Hún lýsir því hvernig fjármagnsöflin taka völdin í Bandaríkjunum og koma loks af stað efnahagskreppu. Regluverkið kringum fjármálakerfið er tekið í sundur. Það má varla nefna að herða reglurnar aftur. Bankarnir fara að græða ævintýralegar upphæðir, þeim er deilt út meðal toppstarfsmanna í formi ofurlauna og bónusa – skammtímagróði verður takmarkið. Þessum bankamönnum er í raun sama þótt kerfið hrynji, þeir eru blindaðir af þenslunni og gróðanum, það er vitað að á endanum mun ríkið og almenningur bera byrðarnar.

Fulltrúum bankanna er hleypt beint að stjórn landsins. Helstu hagfræðingarnir eru á mála hjá bönkunum – það er hreint stórfurðulegt að sjá að hagfræðingar hjá helstu háskólum Bandaríkjanna skynja enga hagsmunaárekstra þótt þeir séu að þiggja stórar fjárhæðir frá fjármálastofnunum. Þessir menn eru gjarnan ráðgjafar ríkistjórnarinnar. Fjármálamenn fara beint af Wall Street í ráðherraembætti.

Ísland kemur við sögu í þessari mynd. Það er vegna þess að Ísland er smækkuð mynd af þessu. Hér ríkti sama andúðin á reglum, við höfðum líka óhæfan Seðlabanka, lækkun bindiskyldu sem olli því að bankarnir gátu skuldsett sig upp í rjáfur, ónýtt eftirlitskerfi, sömu skammtímasjónarmiðin, staurblinda hagfræðinga – og stjórnmálamenn sem hafa mestalla sína tíð gengið á vegum auðvaldsins.

Myndin er skylduáhorf. Það á helst að sýna hana í bíó oft á dag og síðan í sjónvarpinu. Mætti jafnvel nota hana við kennslu. Það er ótrúlegt að fylgjast með því þegar bankarnir sem hafa dælt út húsnæðislánum, sett þau saman í skuldavafninga eru farnir að kaupa tryggingar gegn þessum sömu skuldavafningum – og í raun taka stöðu gegn þeim. Sumir myndu halda að þetta væri glæpsamlegt athæfi, það virðist vera skoðun höfunda myndarinnar. Hún er glæpasaga. En talsmenn fjármálakerfisins sem birtast í myndinni koma af fjöllum.

En svona var það líka á Íslandi. Inside Job segir okkur líka hvað það sem gerðist á Íslandi var hryllilegt. Bankarnir dældu út gjaldeyrislánum og tóku svo stöðu gegn krónunni. Svo voru aðrar brellur eins og hjá Enron þar sem alls konar kúnstir voru notaðar til að halda uppi verði hlutabréfa – svo hægt væri að halda blekkingunni áfram. Við höfðum svo peningamarkaðssjóðina og Icesave. Viljugir bandamenn í þessu voru Seðlabankinn og Fjármálaeftirlitið sem létu gott heita. Hér varð afleiðingin efnahagskreppa sem hefur kostar miklar hörmungar, atvinnuleysi, kjararýrnun og skuldafár.

Samt hefur enginn kannast við að vera ábyrgur.
Varasamt Twitter

Í fjölmiðlum les maður að Twitter-áskrift í nafni Wendy Deng, eiginkonu Ruperts Murdochs hafi verið svindl.

Samt var á að hafa verið búið að ganga úr skugga um að þetta væri ekta.

Að mínu viti er Twitter varasamt fyrirbæri.

Einhver persóna úti í bæ hefur gert þa að leik sínum að falsa færslur í mínu nafni á Twitter. Það sem verra er – hann hefur fylgst með ferðum mínum og fjölskyldu minnar og sett upplýsingar um þær inn í mínu nafni.

Sjálfur hef ég aldrei skrifað neitt á Twitter.

Mér þykir þetta heldur hvimleitt og hef kvartað tvívegis við Twitter. Þeir segjast ekki vilja gera neitt í þessu. Það finnst mér sérkennilegt.

Einstaklingurinn sem ég náði loks sambandi við hjá Twitter og svarar seint og um síðir heitir ekki einu sinni alvörunafni, heldur kallar sig @BillyPilgrim727 – upp úr skáldsögu eftir Vonnegut.

Undir stendur Twitter Trust and Safety.

Eftir því sem ég sé best hafa aðrir samskiptavefir eins og Facebook og Google + harðari reglur um svonalagað.
Að afnema velferðarkerfið

Bandarísk stjórnmál eru ráðgáta.

Nýjasta stjarnan til að skjótast upp á himininn hjá repúblíkönum er Rick Santorum.

Hann fékk góða útkomu í prófkjörinu í Iowa – og hann notaði tækifærið til að líkja Obama forseta við Mussolini.

Santorum segist vera að bjóða sig fram til forseta vegna þess að hann er svo mikið á móti opinberum heilbrigðistryggingum, Obamacare eins og það er kallað.

Það er eitt sem er algjört eitur í huga stjórnmálamanna eins og hans – og það er að skattleggja ríkt fólk. Það má alls ekki.

Um þetta eru reyndar deildar meiningar meðal hinna ríku, auðmaðurinn Warren Buffet biður um að fá að borga hærri skatta, segir óeðlilegt að skattprósenta hans sé lægri en ritarans hans.

Í dag las ég í Financial Times grein eftir Alan Greenspan, fyrrverandi seðlabankastjóra Bandaríkjanna. Sumir telja að hann sé einn aðalhöfundur kreppunnar sem við erum nú að upplifa.

En Greenspan segir að staðan í bandarískum stjórnmálum og efnahagsmálum sé nú slík að það sé aðeins eitt til ráða – að afnema velferðarkerfið.
Fjör í framboðsmálum

Það gæti orðið ótrúlegt fjör í framboðsmálum á Íslandi næstu sextán mánuðina eða svo.

Fullt af forsetaframbjóðendum – og fullt af framboðum fyrir þingkosningar sem eiga að fara fram snemma vors 2013, en gætu auðvitað orðið fyrr.

Nú erum við þegar komin með fjögur ný framboð, Lilju Mós, Guðmund Steingríms og Heiðu, Guðmund Franklín og Hægri græna – og svo er í pípunum sameiginlegt framboð Borgarhreyfingarinnar, Hreyfingarinnar og Frjálslynda flokksins.

Kannski það sé hið besta mál fyrir gamla fjórflokkinn að fá bara nógu mörg smáframboð, fremur en svona eitt til tvö verulega öflug framboð.

Það er þó aldrei að vita. Fjórflokkurinn er verulega laskaður – eins og sjá má ef rýnt er í skoðanakannanir.

Jónas Kristjánsson gerir það í nýrri bloggfærslu og segir að raunverulegt fylgi Sjálfstæðisflokks sé 22 prósent, Samfylkingin sé með 12 prósent, Framsókn með 8 prósent og Vinstri græn með 8 prósent.

Langstærsti hópur kjósenda eru hinir óákveðnu, þeir sem kæra sig ekki um að kjósa neinn af fjórflokkunum.
Vantraust og tillögur Stjórnlagaráðs

Stöð 2 spyr Bjarna Benediktsson, formann Sjálfstæðisflokksins, hvort lögð verði fram vantrauststillaga á ríkisstjórnina.

Hann segir hvorki af né á.

Vantraust yrði varla samþykkt – enda þarf það að vera meira en pólitísk æfing.

Í stjórnarskrárfrumvarpi Stjórnlagaráðs eru hugmyndir um að þegar lagt er fram vantraust á ríkisstjórn, þá sé um leið gerð tillaga að því hver skuli taka við sem forsætisráðherra.
ESB og stærstu mál samtímans

Á tíma þegar í tísku að tala illa um Evrópusambandið tekur Financial Times upp hanskann fyrir það í leiðara.

FT segir að Evrópusambandi sé merkasta tilraun heimsins í ríkjasamvinnu. Falli Evrópusambandið væri það mikið áfall fyrir samvinnu milli ríkja.

Í leiðaranum segir að stærstu mál samtímans séu alþjóðleg: Fjármálakreppan, óstöðugleiki gjaldmiðla, loftslagsbreytingar, útbreiðsla kjarnorkuvopna og fólksflutningar.

Ekkert af þessum málum sé þess eðlis að einstök ríki geti leyst þau.

Aðferð Evrópusambandsins sé að fara í miklar og þess vegna flóknar alþjóðlegar samningviðræður um svona mál. Stundum séu samningarnir of óljósir og götóttir til að duga.

FT segir að auðvelt sé að hæðast að þessari aðferði, en valkosturinn sé verri – að láta vandamáli grafa um sig þar til þau eru jafnvel orðin tilefni stríðsátaka.

Því beri að hlúa að Evrópuhugmyndinni – og ekki bara vegna Evrópu.
Forsetakosningar og fjármál

Guðmundur Magnússon sagnfræðingur er á svipuðum nótum ég í færslu á Facebook-síðu sinni.

Ég skrifaði:

„Fjármálin eru svo annar þáttur sem sem þarf að pæla í. Framboð Ólafs Ragnars var stórskuldugt eftir kosningarnar 1996. Svona kosningabarátta kostar peninga, ekki síst ef frambjóðendur fara að auglýsa í fjölmiðlum. Slíkir peningar verða ekki tíndir upp af götunni – hvaðan koma þeir þá?“

Guðmundur vekur athygli á því að reglurnar í kringum forsetaembættið séu svo óburðugar að það sé ekkert kveðið á um fjármál í forsetakosningum:

„Rifjast upp að það voru Jón í Skífunni, Sigurður G. ‘stjörnulögmaður og Jón Ásgeir sem gerðu Ólafi Ragnari fjárhagslega kleift að ná forsetakjöri 1996. Frægt er að um svipað leyti reyndi Jón fyrstnefndur að kaupa sér ríkisstjórn, en Margrét Frímanns vildi víst ekki samþykkja ráðherralista hans og eyðilagði allt! Enn vantar lagalega umgjörð um fjármál í forsetakosningum. Eitt af mörgu sem vanrækt hefur verið varðandi forsetaembættið. Ég heyri spurt: Hvaða auðmenn munu reyna að veiða frambjóðendur að þessu sinni?“
Tilraun til að þvæla ESB inn í forsetakjör

Það þyrftu að verða ansi róttækar breytingar á embætti forseta Íslands til að það færi að skipta einhverjum sköpum varðandi ESB-aðild Íslands.

Sumir virðast vera tilbúnir í skotgrafir – ætla að reyna að láta forsetakosningarnar snúast um ESB. Það er þá spurning hvort þeir tefli fram forsetaefni sem myndi nota kosningabaráttuna til að tala gegn ESB.

Og þá er spurning hvernig aðrir frambjóðendur bregðist við, hugsanlega myndu þeir reyna að leiða slíkt hjá sér, annars værum við komin út í kosningar þar sem væri tekist á um heitustu deilumál samtímans, en það hefur ekki áður gerst í forsetakosningum á Íslandi.

Hví þá ekki fiskveiðistjórnun? Skattamál? Stóriðja?

Það er sterk hefð fyrir því að forseti tjái ekki skoðun á slíku álítamáli. Ef hann færi að gera það væri það miklu stærri breyting á embættinu en þegar Ólafur Ragnar Grímsson neitaði í þrígang að staðfesta lög.

ESB aðild verður ráðin til lykta í þjóðaratkvæðagreiðslu. Engin ríkisstjórn getur látið hjá líða að halda slíka atkvæðagreiðslu um aðildarsamning – og engin ríkisstjórn getur annað en tekið fullt mark á niðurstöðunni.

Ég hef ekki trú á að á Íslandi sé einn einasti stjórnmálamaður sem lætur sér detta annað í hug, þótt stundum heyri maður samsæriskenningar í þá veru.

Forseti myndi því ekki einu sinni fá það hlutverk að vísa málinu til þjóðarinnar, eins og Vigdís Finnbogadóttir hefði getað gert – og hefði kannski átt að gera – með EES-samninginn.

Þannig að í raun eru ekki líkur á að forseti verði áhrifavaldur í málinu á neinum tímapunkti – nema þá að menn vilji gjörbreyta embættinu.
Ekki ómissandi

Yfirleitt er fólk ekkert sérstaklega ómissandi.

Sumir tala eins og enginn geti verið forseti á Íslandi nema Ólafur Ragnar Grímsson – en það er til fullt af fólki sem gæti gert þetta jafnvel eða betur en hann.

Og það er til fullt af fólki sem hefði verið betri forsætisráðherrar en Davíð Oddsson, Geir Haarde eða Jóhanna Sigurðardóttir.

Við mættum líka fara að venja okkur á að horfa til fleira fólks en þessara hefðbundnu einstaklinga sem fara í stjórnmál eða sækjast eftir svona embættum.
Forsetakosningar, fylgið og peningarnir

Það er býsna hjákátleg hugmynd að halda að Ólafur Ragnar Grímsson ætli að fara í forsetaframboð þrátt fyrir ræðu sína á nýársdag, að hann hafi verið að biðja um áskoranir um að halda áfram.

Slíkt er ekki við hæfi forseta – og það er óhugsandi að Ólafur myndi lúta svo lágt eftir sextán ár í embætti.

Þannig að hann er örugglega á förum.

Það eru ábyggilega margir að pæla í framboði núna – þau nöfn sem eru nefnd eru ekki neitt sérlega afgerandi. Framan af verður þetta eins og samkvæmisleikur, það verður haft samband við marga og þeir spurðir – margir munu hvorki játa né neita.

Eiginleg framboð munu varla líta dagsins ljós fyrr en í fyrsta lagi í mars – kosningarnar eru í lok júní.

En það eru nokkrar líkur eru á að talsverður fjöldi fólks verði í forsetaframboði. Einhverjir munu jafnvel bjóða sig fram og draga framboðið til baka áður en til kosninga kemur.

Það er víst að stjórnmálaflokkarnir eru líka að pæla, þar er leitað að frambjóðendum, en þeir mega ekki vera beinlínis úr röðum flokksmanna – heldur eru flokkanir fremur að leita að einhverjum sem samræmast hugmyndum þeirra um embættið.

Á Íslandi er aðeins ein umferð í forsetakosningum. Ef fjöldi frambjóðenda verður mikill er hugsanlegt að forseti verði kosinn með býsna litlu atkvæðamagni – það má minna á að Ólafur Ragnar fékk aðeins 40 prósent atkvæða þegar hann var fyrst kjörinn forseti og Vigdís Finnbogadóttir ennþá minna.

Er hugsanlegt nú að einhver geti orðið forseti með aðeins fjórðung atkvæða á bak við sig?

Fjármálin eru svo annar þáttur sem sem þarf að pæla í. Framboð Ólafs Ragnars var stórskuldugt eftir kosningarnar 1996. Svona kosningabarátta kostar peninga, ekki síst ef frambjóðendur fara að auglýsa í fjölmiðlum.

Slíkir peningar verða ekki tíndir upp af götunni – hvaðan koma þeir þá?
Stokkað upp í ráðuneytum

Það þarf alls ekki að vera rétt hjá Friðriki Arngrímssyni, framkvæmdastjóra LÍÚ, að það veiki ráðuneyti sjávarútvegs-, landbúnaðar, og iðnaðar að fara inn í eitt atvinnuvegaráðuneyti.

Það hefur verið til vandræða á Íslandi hvað ýmsir hlutar stjórnkerfisins eru óburðugir. Að hluta til stafar þetta af fámenni, stofnanirnar eru litlar og veikar, en að hluta til stafar þetta líka af skorti á sérfræðiþekkingu, pólitískum ráðningum og þjónkun við hagsmunaaðila.

Sjávarútvegsráðuneytið hefur verið eins og afgreiðslustofnun fyrir LÍÚ:

Landbúnaðarráðuneytið hefur verið eins og útibú frá Bændasamtökunum.

Iðnaðarráðuneytið hefur verið líkt og þjónustuaðili fyrir stóriðjuna.

Stærri ráðuneyti hefur ýmsa kosti: Þar ætti að vera auðveldara að koma upp nokkrum fjölda hæfra starfsmanna, einangrun þessara ráðuneyta gæti rofnað og þá líka að einhverju leyti tengslin við hagsmunaaðilana, og svo er líklegra að í þetta ráðuneyti veljist öflugri stjórnmálamenn en áður.

Þau hafa löngum verið eins og dúsur fyrir pólitíkusa sem eru í goggunarröðinni, en komast samt ekki alveg á toppinn – og hugsanlega dragbítur fremur en vaki framfara.
Ótrúlegt

Það er dálítið skemmtilegt að næstum óþekkt stjórnmálakona, Oddný Harðardóttir, skuli verða fjármálaráðherra – fyrsta konan til að gegna því embætti.

Oddný er stærðfræðimenntuð, hún hefur verið bæjarstjóri, skólameistari og svo hefur hún setið í fjárlaganefnd allt þetta kjörtímabil og verið formaður hennar undanfarin tvö ár.

Þannig að hún ætti að vera þokkalega undir það búin að taka við starfinu.

En meður trúir því ekki að Oddný sé aðeins sett þarna inn í sjö mánuði meðan Katrín Júliusdóttir er í fæðingarorlofi.

Nei – það er ótrúlegt, eiginlega óhugsandi.

En það þykir hins vegar ekki hæfa á Íslandi að reka konur sem eru í barnseignarleyfi – og forsætisráðherra getur varla leyft sér það.

Þannig að Katrín Júlíusdóttir á afturkvæmt í ríkisstjórnina eftir fríið – það er bara spurning í hvaða ráðuneyti.
Ólafur Ragnar hættir – hvað næst?

Það fór eins og ég spáði að Ólafur Ragnar Grímsson myndi ekki bjóða sig aftur fram. Kannski skynjar hann sjálfur að sé komið nóg, en eins og ég benti á er alls ekki víst að hann myndi sigra í forsetakosningum.

Hann fer í sögubækurnar fyrir að hafa breytt embættinu – það verður ekki samt á eftir. Nú er það orðið miklu pólitískara og barátta fyrir forsetakosningar í sumar mun litast af því.

Það eru ábyggilega nokkuð margir sem hugsa sér til hreyfings núna – og margir sem er skorað á eða eru að hlusta ákaft eftir því að skorað sé á þá.

Það virðist vera nokkuð eindregið kvennamóment í samfélaginu – nú höfum við forsætisráðherra sem er kona, meirihlutinn í ríkisstjórninni eru konur, það virðist talið nánast sjálfsagt að næsti biskup verði kona – og eins er um forsetaembættið, umræðan hefur víða snúist um að nú sé aftur kominn tími til að kona gegni embættinu.

Við sjáum hvernig það fer. Fyrstu kandídatarnir gætu farið að melda sig inn í febrúar, en þó er alltaf spurning hvenær er gott að tilkynna framboð. Það má helst ekki vera of snemma, en ekki of seint heldur.

Nú rifjast það upp að þegar Ólafur Ragnar fór í forsetaframboð fyrst var það til að kanna styrk hans sem stjórnmálamanns. Stuðningsmenn Ólafs á þeim tíma höfðu fyrst litla trú á að hann gæti unnið kosningarnar, en ein pælingin var sú að ef hann næði góðri kosningu gæti hann orðið sterkari í landsmálapólitíkinni.

Ólafur virðist engan veginn þrotinn að kröftum – þvert á móti. Sest hann í helgan stein? Jú, líklega. En það mætti jafnvel gæla við þá hugmynd að Ólafur færi út í stjórnmálin aftur, hann gæti jafnvel stofnað stjórnmálahreyfingu í kringum sig og loks náð þeim draumi sínum að verða forsætisráðherra á Íslandi. Ég ætla ekki að segja að þetta verði Útvarps Sögu-flokkurinn, en Ólafur Ragnar var raunar kosinn maður ársins þar.

Annars leiðtogi þjóðarinnar er að draga sig í hlé. Biskupinn yfir Íslandi sem hættir í sumar. Hann flutti síðustu nýárspredíkun sína í morgun og það verður að segjast eins og er að yfir honum er minni stæll en á Ólafi.

Biskupinn virkar þreyttur, prirraður, það er ljóst að þarna fer maður sem er fullur beiskju eftir átök undanfarinna ára og ræður hans hafa að miklu leyti breyst í tuð.
Lítið áramótauppgjör

Ritstjórn Eyjunnar bað mig að taka saman nokkur atriði varðandi árið sem er að líða. Þetta hefur verið að birtast smátt og smátt á Eyjunni, en hér er mín álitsgjöf í heild sinni.

Sigurvegari ársins: Sigmundur Davíð Gunnlaugsson varð forsætisráðherra nokkuð óvænt og hlýtur að teljast sigurvegari ársins. En ég vil líka nefna tvo gamla fjandmenn sem hafa náð saman, Ólaf Ragnar Grímsson og Davíð Oddsson. Ég sé ekki betur en að þeir séu líka sigurvegarar. Stefnan sem þeir hafa sameinast um varð allavega ofan á.

Ekki sigurvegari ársins: Það voru líklega leifarnar af ríkisstjórn Jóhönnu og Steingríms. Hún tapaði mjög stórt í kosningunum og það virðist ætla að líða langur tími áður en fyrrum stjórnarflokkar ná vopnum sínum.

Óvænta stjarna ársins: Ég veit ekki hvað það er óvænt, en það styrkir trú mína á sköpunarkraftinn að sjá tvo vini mína ná árangri á nýjum sviðum, Benedikt Erlingsson með kvikmyndinni Hross í oss og Gunnar Þórðarson með óperunni Ragnheiði. Svo fylgist ég með aðdáun með hlaupastjörnunni Anitu Hinriksdóttur, kannski ekki síst vegna þess að ég sé hana stundum hlaupa hér í nágrenninu með krökkum úr MR.

PR-klúður ársins: Það var mikið PR-klúður þegar ný ríkisstjórn gerði það að fyrsta verki sínu að lækka álögur á útgerðarmenn. Þá fór fylgið strax niður og hefur ekki náð sér síðan.

Best á árinu: Af því besta sem gerðist á árinu get ég nefnt uppgang Plain Vanilla. Maður veit ekki hvað það endist, en þetta sýnir okkur hvaða tækifæri eru í skapandi greinum. Ég vildi líka nefna framsækið aðalskipulag Reykjavíkur þar sem örlar loks á nýrri hugsun í skipulagsmálum. Hvort tveggja ber vott um sköpunarkraft og nýja hugsun – ólíkt þeim hagsmunatengdu þyngslum sem oft einkenna íslenskt samfélag.

Verst á árinu: Eitt af því versta á árinu er að við virðumst ætla að sætta okkur við að búa í áfram í haftasamfélagi. Ég set líka stórt spurningamerki við áform um að íslensk utanríkisstefna eigi að byggja á samskiptum við ríki eins og Kína og Rússland. En ég sé ekki betur en að sterkir bakhjarlar ríkisstjórnarinnar vilji áfram hafa höft.

Hvað gerist 2014: Ég sé ekki betur en að ríkisstjórnin eigi eftir að sigla nokkuð lygnan sjó. Hún gæti þó lent í vandræðum þegar á að fara að útfæra skuldaleiðréttinguna og svo virðist vera ágreiningur um hvernig eigi að höndla erlenda kröfuhafa. Kvótasetning á makríl gæti valdið miklum deilum – og gert stjórnina óvinsæla ef lítur út fyrir að hún sé að ganga erinda útgerðarmanna. Svo er líka spurning hvort ríkisstjórnin ætlar endanlega að draga aðildarumsóknina að ESB til baka eða hvort hún heldur opinni glufu.
Þetta er fagur og dapur heimur

Ég sendi áramótakveðju með atriði úr kvikmynd sem ég horfði á aftur um daginn, Down by Law eftir Jim Jarmusch. Snilldarmynd

Þarna ræða þeir málin á sinn hátt, Roberto Benigni og Tom Waits. Benigni mun reyndar hafa átt að segja This is sad and beautiful music.

En hann sagði It's a sad and beautiful world – sem auðvitað er miklu betra.

Gleðilegt ár!
QuizUp – að viðhalda áhuganum

Eins og margir aðrir byrjaði ég að spila QuizUp þegar leikurinn var fyrst kynntur á netinu.

Fjölskyldan var öll að spila – hjá mér er þetta fyrsti tölvuleikur sem ég nota síðan Tetris var og hét.

Þannig að QuizUp hefur náð langt út fyrir raðir þeirra sem venjulega spila tölvuleiki. Mér er málið reyndar aðeins skylt, bróðir minn er hluthafi í Plain Vanilla og situr í stjórn fyrirtækisins.

Sjálfur spilaði ég aðallega í deild klassískrar tónlistar, jazz, bókmennta og landafræði. Sigurveig, kona mín, reyndist afar sterk á sviði matargerðar, en Kári, sonur okkar, veit allt um Simpsons og South Park – fyrir utan að vera liðtækur í mörgu öðru. Ég óttast að hann lendi í Gettu betur þegar hann fer í menntaskóla.

Ég fann samt að áhuginn á leiknum minnkaði nokkuð fljótt. Það er einn vandinn við svona leiki – að gera þá nógu „ábanavindandi“ eins og það heitir hér á heimilinu. Mér skilst að til sé fullorðið fólk sem spilar Candy Crush án afláts.

Í gær opnaði Kári Quiz Up aftur og sýndi mér flokka sem höfðu bæst við. Þar var meðal annars myndlist. Ég eyddi löngum tíma í hana. Þarna er að finna níðþungar spurningar um til þess að gera obskúra listamenn eins og Carraci, Fiorentino, Amigoni, Bingham, Moholy-Nagy, Balla, Hodgkin, Appel – og Erró.

Þetta er alvöru, og, ég verð að segja fyrir mitt leyti – þetta viðheldur áhuganum.

Mér er sagt að Plain Vanilla eigi mikið inni. Það er ekki enn búið að gefa út QuizUp fyrir Android síma. Það er nánast eins og understatement að velja Þorstein Friðriksson sem frumkvöðul ársins. Úti í heimi bíður fullt af nýjum notendum.

Málverkið Perseus frelsar Andrómedu eftir Piero di Cosimo er að finna í myndlistarhluta QuizUp. Hann er níðþungur og fræðandi.
Var ég þarna?

Hún Elínborg Halldórsdóttir setti þetta á Facebook-síðuna sína.

Áramótagleði á Borginni 1981. Verð kr. 50.

Var maður þarna? Líklega. Ég bara man það ekki.
Amatörar í WikiLeaks leik

Félagsskapur sem hefur tekið sér hið stóra nafn Associated Whistle Blowing Press hóf starfsemi með látum í gær.

Eins og sagt er: Það er stórt orð Hákot.

Uppljóstranir frá þessu fyrirbæri dreifðust með leifturhraða um netið – þar á meðal um ótrúlegar fjárhæðir sem Bjarni Benediktsson átti að hafa fengið lánaðar.

Þeim sem fóru aðeins að skoða gögnin varð þó undireins ljóst að þarna var á ferðinni tóm della.

AWBP eru amatörar í WikiLeaks leik. Þeir töpuðu trúverðugleikanum kortéri eftir að þeir byrjuðu og munu ekki endurheimta hann.

Í viðtali við Grapevine sem var tekið í haust segjast þeir ætla að koma upp liði til að rýna í skjöl sem þeir birta. Hafi það gerst, bendir ekkert til þess að kunnáttumenn hafi verið á ferð. Þeir segjast ekki ætla að dreifa slúðri – en það er nákvæmlega það sem gerðist.

Þeir segjast heldur ekki ætla að reiða sig á viðurkennda fjölmiðla til að koma efninu á framfæri, eins og WikiLeaks gerði í samstarfi við Guardian, Le Monde, New York Times, El Pais og fleiri miðla. En uppákoma gærdagsins sýnir að AWBP hefði einmitt þurft á aðstoð alvöru blaðamanna að halda.