Sigmundur Davíð, lágu launin og ofurhagnaður bankanna

Stefán Ólafsson prófessor sagði í viðtali um daginn að Framsókn ætti möguleika á að verða velferðarflokkur. Það væri betri leið fyrir hann en til dæmis að elta borgarfulltrúana í Reykjavík sem reru á mið útlendingaandúðar. Samkvæmt Stefáni er leiðin ennþá greiðari fyrir Framsókn sökum þess að vinstri flokkarnir hafa átt í erfiðleikum með að ná sambandi við alþýðu manna, hafa orðið mjög teknókratískir – rétt eins og vinstri flokkar víða í Evrópu.

Síðustu dagana hefur Sigmundur Davíð Gunnlaugsson forsætisráðherra komið með tvær yfirlýsingar sem vekja athygli. Annars vegar hefur hann tekið að nokkru leyti undir kröfur verkalýðshreyfingarinnar um launahækkanir. Það fer ekki á milli mála að þetta vekur litla hrifningu í röðum Sjálfstæðismanna.

Vilhjálmur Birgisson, verkalýðsforingi á Akranesi, átti fund með Sigmundi og skrifaði eftir hann á Pressuna:

Átti mjög góðan fund með forsætisráðherra í dag þar sem staða kjaramála á íslenskum vinnumarkaði var meðal annars til umræðu. Það er gríðarlega ánægjulegt að heyra og finna að forsætisráðherra styðji okkar kröfur um að laun verkafólks hækki alverulega í komandi kjarasamningum. Hann tekur undir það að kjör verkafólks verði í það minnsta að duga fyrir þeim framfærsluviðmiðum sem hið opinbera hefur gefið út, en slíku er ekki til að dreifa í dag.

Fram kom í máli hans að hann telur eins og ég að horfa eigi til krónutöluhækkana en ekki prósentuhækkana í komandi kjarasamningum enda ljóst að það kemur milli og tekjulægstu hópunum hvað best að nota krónutöluhækkun.

Hins vegar gagnrýnir Sigmundur bankana harkalega fyrir ofurhagnað – 80 milljarða á síðasta ári. Sigmundur sagði í viðtali við RÚV:

Þetta er í rauninni algerlega ótækt. Ekki nóg með að bankarnir hafi yfirtekið lán almennings og íslenskra fyrirtækja á verulegum afslætti og haldið áfram að innheimta þau eins og þau væru 100 prósent, heldur hafa þeir komið á ótrúlegum vaxtamun og svo bætt þessum gjaldahækkunum við.

Hann bætti reyndar við að í nútímasamfélagi gæti ríkisstjórn ekki ákveðið hver eigi að vera vaxtamunur eða skipað bönkum fyrir um gjaldtöku.

En maður hlýtur samt að höfða til ábyrgðar þessara fyrirtækja og ekki hvað síst fyrirtækja sem eru í eigu almennings.

Ómar R. Valdimarsson bendir á eftirfarandi á Facebook:

Samanlagður hagnaður bankanna á síðasta ári voru 80 milljarðar króna. Það þýðir að bankarnir græddu alls 245.398.- krónur á hvert einasta mannsbarn þjóðarinnar…

Þetta er svosem ekkert nýtt. Fyrir hrun var Björgvin G. Sigurðsson, þáverandi viðskiptaráðherra, mikið að ræða um gjaldtöku bankanna – sem síðan hefur farið mjög í vöxt – og vaxtamunurinn var þá einnig til umræðu.

Sumir myndu segja að þetta sé afleiðing fákeppninnar sem er á Íslandi, hins sérstaka gjaldmiðils sem hér er notaður og þeirrar staðreyndar að erlendir bankar kæra sig ekki um að starfa hér.

Svo eru þeir líka til sem halda því fram að þetta sé ekkert óeðlilegt, eins og Ragnar Önundarson sem skrifar á Facebook og setur út á meintan pópúlisma þeirra sem gagnrýna bankana:

Heildareignir bankanna eru um 3.000 m.kr. Hagnaður banka þarf að vera til lengri tíma á bilinu 1-2% af þessari tölu (gömul langtímaviðmiðun) eða á bilinu 30-60 milljarðar kr. Segjum 1,5% eða 45 milljarðar. Þetta er miðað við venjulegt eiginfjárhlutfall, sem er 10-11%. Ríkisvaldið hefur krafist 16% hlutfalls eftir hrun. Þetta eigið fé þarf að ávaxta ! Ég fæ ekki séð að hagnaður bankanna sé óeðlilegur í ljósi þess eigin fjár sem af þeim er krafist. Það er huglaus popúlismi að rjúka upp með órökstudda gagnrýni og tala eins og vitað er að fjöldanum lætur best í eyrum. Leiðtogar eiga að hafa hugrekki. Við verðum að velja okkur forystumenn af því tagi.