arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Skattar og svört vinna

Það hefur verið sagt að einn munurinn á Norðurlöndunum og Íslandi sé að þar borgi fólk skattana sína með glöðu geði. Um daginn var gerð skoðanakönnun sem sýnir að Danir vilja ekki lækka skatta – þó er skatthlutfall þar eitt það hæsta í veröldinni. Danir fá mikið fyrir skattana sína, en þeir eru hærri en á Íslandi.

Tvö lönd eiga í sérstökum vandræðum vegna skattheimtu – Grikkland og Bandaríkin. Grikkland vegna þess að ríkinu tekst ekki að rukka skattana sem það leggur á fólk og Bandaríkjunum vegna þess að skattar á ríkt fólk hafa verið lækkaðir úr öllu valdi og virðist ekki vera hægt að hækka þá aftur. Fjárlagahallinn í Bandaríkjunum er óskaplegur og mikil skuldsetning hjá hinu opinbera.

Um daginn var formaður Samtaka iðnaðarins á ferð í Moskvu og hreifst mjög af lágri skattprósentu. Hann gleymdi að geta þess að innviðir rússnesks samfélags eru við hrunmark.

Í morgun skrifar alþingismaðurinn Höskuldur Þórhallsson grein í Morgunblaðið þar sem hann ber blak af svartri vinnu. Hann skrifar:

„Skattastefna ríkisstjórnarinnar er í rauninni að stýra málunum í þessa átt. Þegar fólk sér stóran hluta af vinnunni sinni hverfa í ríkispyttinn hlýtur þetta að verða raunin.“

Nú er það reyndar svo að stór hluti landsmanna hefur engin tækifæri til að svíkja undan skatti. Flestir þurfa að reiða fram sinn tekjuskatt og sitt útsvar án þess að mögla – þeir sem ekki borga eru í raun að svindla á þessu fólki.

En svo má geta þess að i sumum viðskiptum þykir því miður nánast sjálfsagt að svíkja undan skatti. Ég átti nokkur samskipti við iðnaðarmenn fyrir stuttu um að gera ákveðið verk fyrir mig. Þeir virtust ganga út frá því að þetta yrði svart. Þegar ég tjáði þeim eftir nokkrar samræður að ég vildi gera þetta samkvæmt reglum urðu þeir fjarska áhugalitlir – og hefur ekki heyrst í þeim síðan.
Deiglumenn gegn krónunni

Tveir (fyrrum) ungir sjálfstæðismenn eru komnir í hörku herferð gegn íslensku krónunni.

Þórlindur Kjartansson, fyrrverandi formaður SUS, skrifar á vef Deiglunnar og segir að krónan sé dýr fimmaurabrandari sem útheimti girðingar kringum íslenskt viðskiptalíf.

Pawel Bartozsek setur færslu inn á vefin PaBaMap.com þar sem má sjá skrautlegt línurit sem sýnir hvernig krónan hefur fallið gagnvart dönsku krónunni.

Pawel komst reyndar býsna nálægt því að kveðja Sjálfstæðisflokkinn í pistli í Fréttablaðinu í síðustu viku þegar hann skrifaði:

„Það er vel hægt að hugsa sér fleiri hugmyndafræðilega samstæða flokka inni á íslenska stjórnmálasviðinu. Kannski vantar umhverfisverndarflokk sem er meira grænn en rauður? Kannski ættu frjálshyggjumenn að bjóða fram? Eða hópar tengdir mótmælendum? Ég hefði síðan ekkert á móti Evrópusinnuðum hægriflokki. Sjálfstæðisflokkurinn er vitanlega ekki Evrópusinnaður, hann er líklegast ESB-skeptískari en oft áður. Það er þannig séð ekki útilokað að deila flokki með fólki sem er ósammála manni um ESB. En það þarf tvo til. Sé yfirgnæfandi meirihluti fólks í einhverjum samtökum á því að maður eigi ekki samleið með því, þá á maður líklegast ekki samleið með því.“

Pawel Bartozsek birtir þetta línurit sem sýnir þróun íslensku krónunnar gagnvart þeirri dönsku. Á öðru grafi lætur Pawel línurnar hreyfast þannig að þetta verður ennþá myndrænna.
Ljósmyndir Edgrens, Andri, Hallgrímur, Guðmunda og Steinar Bragi

Í Kiljunni í kvöld fjöllum við um nýútkomna bók með ljósmyndum eftir Emil Edgren. Hann var hermaður á Íslandi í stríðinu og tók ljósmyndir sem nú eru komnar á bók eftir skemmtilegum krókaleiðum. Bókin nefnist Dagbók frá veröld sem var, en Edgren er enn á lífi í hárri elli og býr í Kaliforníu. Við rýnum í bókina og skoðum nokkra staði í Reykjavík og Hafnarfirði þar sem Edgren tók ljósmyndir sínar með aðstoð Silju Aðalsteinsdóttur og Eggerts Þórs Bernharðssonar.

Guðmundur Andri Thorsson kemur í þáttinn og segir frá nýútkominni bók eftir sig sem nefnist Valeyrarvalsinn.

Við förum í heimsókn til Guðmundu Elíasdóttur söngkonu, en nú er verið að endurútgefa fræga ævisögu hennar, Lífsjátningu, sem Ingólfur Margeirsson skráði fyrir þremur áratugum.

Páll Baldvin og Kolbrún fjalla um tvær nýjar skáldsögur: Konu við 1000 gráður eftir Hallgrím Helgason og Hálendið eftir Steinar Braga.

Bragi talar um ýmislegt smálegt, þar koma meðal annars við sögu Halldór Laxness, Sjón og mæðgurnar Ásgerður Júníusdóttir og Guðrún Guðlaugsdóttir og íslenskir embættismenn.

Emil Edgren, ljósmyndari í seinni heimstyrjöldinni.
Verkfall hjá Sinfó

Ég á miða á sinfóníutónleika á morgun þar sem er býsna fjörleg efnisskrá – píanókonsert númer tvö eftir Rakhmaninoff og Pláneturnar eftir Gustav Holst. Engin þyngsli þar á ferðinni.

Það er Ramon Gumba sem á að stjórna en einleikari er rússneski píanósnillingurinn Denis Matusev.

Nú ber svo við að allt stefnir í verkfall hjá Sinfóníuhljómsveitinni. Og það veit enginn hversu langt það verður – hljóðfæraleikarar geta líklega ekki haldið uppi þrýstingi líkt og til dæmis flugmenn.

Verkfall væri sorglegt nú þegar hjómsveitin er nýflutt inn í Hörpu.

En ef tónleikarnir falla niður vegna verkfalls, þá er Matusev velkomið að taka í píanóið hérna í stofunni hjá mér.
Járnveggurinn

Maður verður sífellt meira forviða yfir því hversu viti firrtir stjórnendur Ísraelsríkis virðast vera – og hvernig þeir hafa Bandaríkjastjórn í taumi.

Nú er samþykkt á vettvangi Sameinuðu þjóðanna – með lýðræðislegum hætti – að Palestína fái inngöngu í UNESCO, menningar- og þróunarstofnun SÞ.

Þá bregst Ísraelsstjórn við með því að frysta skattgreiðslur sem hafa verið innheimtar fyrir Palestínu og hraða byggingu stórra landránsbyggða í Austur-Jerúsalem.

Þessi ákvörðun SÞ er semsagt notuð sem skálkaskjól fyrir frekari nýlendukúgun.

Annars þarf þetta kannski ekki að koma svo á óvart. Ein merkasta bók sem hefur verið rituð um Ísrael heitir Járnveggurinn og er eftir sagnfræðinginn Avi Shlaim. Nafnið á bókinni vísar í þá stefnu stjórnvalda í Ísrael að beita Palestínumenn ávallt ítrustu hörku – koma fram við þá eins og maður sitji bak við vegg úr járni.
Grikkir og greiðslufallið

Stjórnmálafræðingurinn Nikos Dimitriou skrifar í Guardian um hina miklu spillingu sem er landlæg í grískum stjórnmálum þar sem ættir og klíkur líta á ríkið sem einhvers konar lén sem þeim er heimilt að mjólka að vild.

Traustið á stjórnmálum er heldur sama og ekkert í Grikklandi – 90 prósent vantreysta stjórnmálamönnum. Samt eru sömu flokkarnir kosnir aftur og aftur – sama fólkið og sömu fjölskyldurnar.

Dimitriou er mjög efins um að það sé heppilegt fyrir Grikkland að hætta að greiða skuldir sínar, yfirgefa evruna og taka upp drökmu að nýju. Vinsæl kenning er sú að þannig muni Grikkland geta byrjað upp á nýtt, eflt útflutningsgreinar og komist út úr kreppunni.

En það eru ýmsir gallar á þessu. Ríkir Grikkir hafa flutt mikið fjármagn úr landi og halda því áfram. Reyndar er ekki ólíklegt að það verði einmitt þessi yfirstétt sem muni kaupa grískar eignir á brunaútsölu ef til þess kemur.

Grikkir eru mjög háðir innflutningi á ýmsum vörum, ekki síst eldsneyti og matvælum, sem þeir myndu þurfa að kaupa miklu dýrara verði með endurvakinni drökmu.

Grikkir hafa ekki mikið til að flytja út, þeir eru háðir ferðamennsku, en ferðamenn hika við að fara til landa þar sem er pólitísk upplausn. Það verður líka skortur á fé til að halda uppi innviðunum í ferðamennskunni – það er frægt að í fáum Evrópulöndum er erfiðara að fjárfesta en einmitt í Grikklandi.

Bankar myndu hrynja, fólk tapa sparnaði sínum, líklega yrðu stjórnvöld að lýsa yfir neyðarástandi. Í þetta sinn yrðu ekki bara hinar kunnuglegu óeirðir í Aþenu, heldur myndu þær brjótast út um allt land. Það er spurning hvernig herinn og lögreglan myndu bregðast við þessu.

Gríska stjórnin – sem er þekkt fyrir annað en gott skipulag – myndi þurfa að beita mikilli stjórnvisku í slíku ástandi, það þyrfti að setja á alls konar höft, óvíst er hvort hægt yrði að greiða laun í landinu – og þá er einnig spurning um bótaþega – og það þyrfti að tryggja framboð á mat, eldsneyti og lyfjum. Stjórnin sem mun þurfa að standa í slíkum stórræðum hefur reynst ófær um að standa við þriggja ára plan um að ná 10 prósenta sparnaði í ríkisrekstri og að innheimta 1,2 milljarða evra af ógreiddum sköttum.

Eins og kemur fram í einni athugasemdinni við grein Dimitrous eru horfur á að þjóðarframleiðsla Grikklands falli um 15 prósent vegna kreppunnar sem nú stendur yfir – ef verður greiðslufall og Grikkland tekur aftur upp drökmu segir að þjóðarframleiðslan hrynji um 50 prósent.

Menn velta því fyrir sér hvað vakir fyrir Papandreou. Ein kenningin er reyndar sú að þetta sé örvæntingarfullt útspil trausti rúins stjórnmálamanns og stéttarbræðra hans – með þessu nái hann ef til vill að hanga á völdum sem hann hefði misst ella og beina reiði fólksins út á við, til útlanda. En þá er þess að gæta að það er síður en svo einsýnt hvernig þjóðaratkvæðagreiðslan fer – þótt skuldabyrði Grikkja sé þung er gert ráð fyrir að talsvert af henni verði fellt niður og eins sýna skoðanakannanir að mikill meirihluti þjóðarinnar telur óráðlegt að hverfa frá evrunni.
Papandreou og þjóðaratkvæðagreiðslan

Georg Papanderou er búinn að hleypa Evrópusambandinu í loft upp með þeirri yfirlýsingu að haldin verði þjóðaratkvæðagreiðsla um síðasta björgunarpakkann vegna Grikklands.

Mikið uppnám ríkir líka í grískum stjórnmálum, fjármálaráðherrann var lagður inn á spítala með magaverki í morgun – það er sagt að Papandreou hafi ekki tilkynnt honum né öðrum um fyrirætlanir sínar – sex áhrifamenn úr Pasok, flokki Papandreous, krefjast þess nú að hann fari frá og einn þingmaður er genginn úr flokknum – sem þýðir að meirihluti hans á þingi er afar naumur.

Papandreou hafði líka fagnað björgunarpakkanum um helgina – að minnsta kosti hafði hann reynt að sýnast nokkuð bjartsýnn.

En skjótt skipast veður í lofti. Yfirlýsingin um þjóðaratkvæðagreiðsluna varð til þess að markaðir snarlækkuðu – það þarf ekki meira til á þessum erfiðu dögum. Þó er ekki víst að hún verði, það hefur verið bent á að stjórnarskrá Grikklands heimili ekki þjóðaratkvæðagreiðslur um fjárhagsleg málefni, og einnig er hugsanlegt að Karolos Papoulias, forseti landsins, fallist ekki á þjóðaratkvæðagreiðsluna.

Svo er annar möguleiki að stjórn Papandreous falli einfaldlega – þá gæti tekið við tími algjörrar stjórnmálaupplausnar. Besta ráðið gegn því virðist vera einhvers konar þjóðstjórn – ekki bara vegna sælunnar sem felst í sameiginlegu skipbroti, heldur vegna þess að stóru flokkarnir tveir, Pasok og Nea Demokratia, bera báðir ábyrgð á ógöngunum sem landið er komið í. Meðan þeim er ekki einfaldlega sópað burt bera þeir ábyrgð á að leysa vandann saman.

Í dag fréttist til dæmis að 9000 manns yfir 100 ára aldri væru að þiggja eftirlaun hjá gríska ríkinu. Svo var farið að skoða málin og þá kom í ljós að raunveruleg tala þessara lífeyrisþega er ekki nema 1500. Það eru fjölskyldur í samkrulli við spillta embættismenn sem láta eins og hinir séu á lífi.

Það getur tekið langan tíma að undirbúa þjóðaratkvæðagreiðsluna og á meðan framlengist óvissuástandið. Byrja þarf á að setja sérstök lög um hana. En það er líka hægt að líta jákvætt á málin og segja að rétt sé að setja þetta í lýðræðislegt ferli. Það er hugsanlegt að gríska þjóðin myndi samþykkja björgunarpakkann og þá myndi lögmæti hans náttúrlega eflast til muna. En verði honum hafnað bíður sennilega fátt annað en þjóðargjaldþrot.
Eineltið og skömmin

DV hefur mikið fjallað um einelti gegn börnum undanfarið – og á heiður skilið fyrir það.

Víða í skólakerfinu er unnið samkvæmt svokallaðri Olweusar-áætlun gegn einelti. Hún er kennd við sænskan uppeldisfræðing, Dan Olweus.

Það sem mér hefur sýnst varðandi þessa er að of mikil áhersla sé lögð á að þolandinn eigi einhverja sök í staðinn fyrir að litið sé á hann sem hreint fórnarlamb. Það er reynt að sætta þann sem beitir ofbeldinu og þann sem verður fyrir því. Þetta getur gengið í sumum tilvikum, en oft er hætta á því að það sé þolandinn sem sitji uppi með skömmina.

Því sá sem verður fyrir einelti upplifir oft djúpa skömmustutilfinningu – hvað er að mér spyr hann?

Einelti á aldrei að umbera, og Olweusar-aðferðin tekur það fram, en það þarf að taka fastar á gerendunum, ofbeldismönnunum, og þá er líka nauðsyn að foreldrar þeirra sem beita eineltinu fái að heyra af því og skilji að ábyrgðin liggur líka hjá þeim.
Gengi

Paul Nikolov skrifar á vef Grapevine – hann er að bregðast við þeim orðum Jakobs Frímanns Magnússonar að Íslendingum stafi ógn af glæpagengjum frá Búlgaríu og Rúmeníu.

Árni Snævarr setur fram litla athugasemd þar sem hann bendir á að þetta hafi hingað til verið á hinn veginn – Búlgarir hafi hingað til fremur þurft að hafa áhyggjur af gengjum frá Íslandi.
Sérstaða Íslands

Steingrímur Hermannsson mun eitt sinn hafa sagt eitthvað á þá leið að venjuleg hagfræðilögmál giltu ekki á Íslandi. Þá var mikið hlegið. Seinna voru hörðustu andstæðingar Steingríms reyndar farnir að stjórna samkvæmt svipuðum hugmyndum – Davíð Oddsson virðist líka hafa trúað þessu innst inni.

Síðar komu erlendir sérfræðingar og bentu Íslendingum á að allt væri að fara til fjandans hjá þeim.

Þá var svarað að þeir skildu ekki íslenska hagfræði – þeir þyrftu helst á endurmenntun að halda.

Í síðustu viku töluðu hér nokkrir af frægustu hagfræðingum í heimi, Nóbelsverðlaunahafar og prófessorar við virtustu háskólastofnanir. Þeir voru á einu máli um að íslenska verðtryggingin væri skaðleg, það hefðu verið mistök að taka upp þetta kerfi, nauðsynlegt væri að losna við það sem fyrst – hún héldi aftur af efnahagsbatanum. Þeir sem stóluðu mest á verðtrygginguna yrðu að taka á sig skell – eins og aðrir í samfélaginu.

En þá koma aftur upp sömu raddirnar – þeir fatta þetta ekki, er sagt. Kerfið hérna er ofvaxið skilningi þeirra – sérstaða Íslands lætur ekki að sér hæða.
Það sem skiptir mestu máli

Umfjöllun Helga Seljan um hinn geðsjúka Snæbjörn Sigurbjörnsson og hrakninga hans minnir okkur á grundvallaratriði.

Það er stærsti og mesti mælikvarðinn á gæði samfélaga hvernig er komið fram við þá sem minna mega sín, sjúka, fatlaða, fátæka, ósjálfbjarga gamalmenni, börn.

Sums staðar er sjúku fólki vísað út á guð og gaddinn, nasistar skirrðust ekki við að taka geðfatlað fólk af lífi, en við lifum sem betur fer í heimshluta og á tíma þar sem mannúðin er sterk.

En það má alltaf gera betur.
Mannorðið

Einhvern veginn er það svo að flestir sem undanfarið hafa kvartað yfir mannorðsmorðum hafa verið einfærir um að týna mannorðinu sjálfir.
Gagnleg samkoma

Í Silfrinu í gær lýsti Paul Krugman yfir stuðningi við Occupy hreyfinguna. Hann sagðist hafa haldið að hlutirnir myndu breytast eftir áfallið 2008, en það hafi þeir ekki gert.

Krugman sagði að verðtryggingin á Íslandi væri mistök – hún væri andfélagsleg. En um íslensku krónuna sagði hann að hún hefði verið gagnleg. Verðtryggingin hægði hins vegar á efnahagsbatanum.

Willem Buiter er ekki hrifinn af verðtryggingunni heldur, hann segir að það verið að binda enda á hana þrátt fyrir að sumir séu hrifnir af vörninni sem í henni felst.

Buiter – sem er einn skarpasti hagfræðingur í heimi – talaði um að 110 prósenta leiðin sem hér hefur verið farin sé geggjun. Hann telur að nær væri að fara 70 prósenta leið, það sé nauðsyn að hafa almenna skuldauppgjöf ( jubilee). Buiter telur að Ísland muni þurfa að bindast stærri heild í framtíðinni, ein af ástæðunum sé einfaldlega skortur á mannauði.

Simon Johnson er áhyggjufullur vegna þeirrar stöðu sem heimurinn er í – þar sem fjármálaheimurinn hefur tekið völdin af stjórnmálunum. Margir bankar eru taldir of stórir til að falla, þrátt fyrir ógöngurnar sem þeir hafa komið okkur í. Heilu ríkin riða á barmi falls vegna skulda – Johnson telur að þurfi að fara að mikilli gát við að trappa kerfið niður.

Hafi menn haldið að hagfræðingarnir á ráðstefnu AGS væru einhvers konar jámenn var það misskilningur – þetta var hin gagnlegasta samkoma þar sem fóru fram óheft en siðuð skoðanaskipti.
Úr Silfri gærdagsins

Hér eru viðtöl og efni úr Silfri Egils í dag.

Fyrst er Nemat Shafik, aðstoðarframkvæmdastjóri Alþjóða gjaldeyrissjóðsins:

Næst kemur Jón Daníelsson, prófessor við London School of Economics:

Simon Johnson er einn virtasti hagfræðingur í heimi, hann er prófessor við MIT í Bandaríkjunum:

Þá kemur Nóbelsverðlaunahafinn og dálkahöfundurinn Paul Krugman:

Og loks eru hér brot úr ræðu Willems Buiter sem er aðalhagfræðingur hjá Citybank:

Láru Hönnu er þakkað fyrir.
Hollywood og þrívíddin

Þrívíddartæknin sem er notuð í kvikmyndahúsum er fremur ófullkomin. Og ekki er hún beinlínis ný af nálinni. Þvívíddarmyndir voru gerðar á sjötta áratugnum en fólki þótti þær ekki spennandi og þær duttu uppfyrir um langa hríð.

Þar til kvikmyndaiðnaðurinn var orðinn örvæntingarfullur vegna ólöglegs niðurhals og þjófnaðar á kvikmyndum og leitaði leiða til að bjóða upp á eitthvað í bíóhúsum sem ekki væri hægt að sjá heima.

Þá var þrívíddartæknin dregin upp aftur. Hún felur ennþá í sér að maður þarf að setja á sig gleraugu, vegna þeirra sér maður myndirnar ekkert sérstaklega vel, manni verður oft hálf óglatt að horfa á þvívíddina – enda er flogaveiku fólki ráðlagt að forðast hana.

James Cameron er sagður vera að endurgera Titanic í þrívídd – hann þarf ekki að taka myndina upp aftur, þetta er einfaldlega gert í tölvum. En hvort það bætir einhverju við verkið að sjá Titanic sökkva í þrívídd – kannski er það – en tilhugsunin að sitja í þrjá og hálfan tíma með þvívíddargleraugu er erfið.
Silfrið í dag: Krugman og fleiri

Silfur Egils verður að talsverðu leyti helgað ráðstefnunni miklu sem haldin var í Hörpu á fimmtudaginn.

Við heyrum í Nóbelsverðlaunahafanum Paul Krugman, Willem Buiter sem er aðalhagfræðingur Citybank en var áður prófessor við London School of Economics – hann skrifaði fræga skýrslu um íslenska hagkerfið áður en það hrundi – Simon Johnson, sem er prófessor við MIT, Jóni Daníelssyni sem starfar við LSE og Nemat Shafik, aðstoðarframkvæmdastjóra Alþjóða gjaldeyrissjóðsins.

Þetta fólk ræðir bæði um ástandið á Íslandi og alþjóðlega – þau eru fjarri því sammála um allt, en það er forvitnilegt að heyra sjónarmið þeirra.
Að skattleggja skyndigróða í útflutningi

Það var talað um það á hagfræðiráðstefnunni í Hörpu er að leggja skatt á útflutningsfyrirtæki vegna skyndigróðans sem þau fengu þegar krónan féll. Á ensku nefnist þetta windfall tax.

Meðal þeirra sem sögðust ekki skilja að þetta hefði verið gert er hinn þekkti sósíalisti Martin Wolf.

Nei, annars, ehemm, hann er víst ekki vinstrimaður – og hefur verið fagnað hér sem ágætum sérfræðingi um Evrópusambandið.

Það er hins vegar nánast óhugsandi að hægt sé að koma þessu í kring. Hagsmunahóparnir eru svo sterkir hér á landi – og málpípur þeirra svo háværar. Stjórnvöld mega sín lítils gagnvart þeim.

En það er ljóst að hér hefur orðið mikil tilfærsla á fjármunum til útflutningsgreinanna, fiskveiðarnar jukust ekki, ekki heldur álframleiðslan, það sem gerðist er að verð gjaldmiðilsins stórlækkaði og kjör vinnandi fólks versnuðu. Vinnuaflið er ódýrara fyrir útflutningsfyrirtækin en áður. Þorsteinn Pálsson benti á þetta í Fréttablaðsgrein þar sem hann sagði að í mörgum evruríkjum hefði verið meiri hagvöxtur en hérna, gengishrunið hefði ekki örvað hagvöxtinn heldur fært fé frá almenningi til útflutningsfyrirtækja.
Plan B í Bretlandi

Það er víðar að lagt er fram plan B en á Íslandi.

Hundrað breskir hagfræðingar skrifa opið bréf til Georges Osborne fjármálaráðherra og hvetja hann til að hverfa frá efnahagsstefnu ríkisstjórnarinnar.

Atvinnuleysi hefur ekki verið meira í Bretlandi í sautján ár og hagvöxtur er nánast enginn.

Hagfræðingarnir leggja til að horfið sé frá niðurskurði svo hægt sé að vernda störf hjá hinu opinbera, að gert sé átak til að skapa ný „græn“ störf, bætur séu hækkaðar til að koma auknu fé í hendur þeirra sem hafa lágar tekjur svo eftirspurn aukist í hagkerfinu.

Þeir stinga upp á að lagður sé á skattur á fjármagnsflutninga – en á móti sé lögð aukin áhersla á hugvit og tækni. Þeir leggja til að stofnaður verði breskur fjárfestingabanki sem örvi fjárfestingar í húsnæði, samgöngum og á sviði endurnýjanlegrar orku.

Efstur á lista hagfræðinganna er Ha-Joon Chang, prófessor í hagfræði við Cambridge háskóla. Hann er höfundur frábærrar bókar sem nefnist 23 Things They Don't Tell You About Capitalism þar sem hann flettir ofan af alls kyns goðsögnum um hagkerfið og hagfræðina.
Af Betri Reykjavík

Pétur Þorsteinsson, fyrrverandi skólastjóri á Kópaskeri, skrifar blogg á vef DV þar sem hann vekur athygli á hugmynd sem hann bar upp á Betri Reykjavík. Þetta er hin merkasta tillaga sem fjallar um réttindi útigangsfólks. Pétur skýrir hana með þessum hætti:

„Á undanförnum árum hefur heilbrigðisástandi útigangsfólks; drykkjufólks og annarra fíkla hrakað. Síðasta vetur urðu nokkrir úti á götum borgarinnar. HIV grasserar meðal sprautunotenda og veikari og veikari einstaklingar leita til heilbrigðisþjónustunnar. Útskúfun þessa fólks úr mannlegu félagi er alvarlegt mannréttindabrot. Nauðsynlegt er að koma upp neyðarskýlum fyrir fólk sem ekki er tilbúið til að hætta neyslu og veita því eðlilega heilbrigðis- og sálfræðiþjónustu, án kröfu um bindindi.“

Nokkrar umræður hafa spunnist um tillöguna á vef DV, meðal annars má lesa þennan póst frá Markúsi Óskarssyni:

„Ég bý í Miami, Bandaríkjunum þar sem göturnar grassera af útigangsfólki. Þó svo ég hafi ekki mikla meðaumkun með fólki sem skemmir eigið líf. Og mér finnst óþarfi að vera eyða peningum í að reyna breyta persónu sem vill það ekki. Þá þætti mér miður að sjá götur Reykjavíkur líkjast götunum hérna úti. Maður missir manngæsku sína gagnvart þessu fólki með tímanum og horfir á þau eins og plágu frekar enn manneskjur. Þó það sé sárt að segja það þá hefur samúð mín gagnvart mannkyninu minnkað með því að búa hérna og horfa uppá þetta. Mér finnst það hræðilegt og vill allra síst sjá Íslendinga færast nær þessum ómannúðlega kapítalisma sem ríkir hérna í Bandaríkjunum. Þar sem heilsugæsla og skóli er viðskipti enn ekki mannréttindi. Ef við leyfum okkur að líta framhjá þessu fólki og horfa uppá þau deyja á götum úti þá smám saman minnkar manngæska okkar gagnvart fólki sem á um sárt að binda og við færumst nær þessum ískalda veruleika Ameríku. Sem á alls ekki heima á okkar fallega óspillta landi. Kapítalismi banka og stjórnmálamanna okkar hefur nú þegar lagt ævilangar skuldir á herðar okkar og barna okkar, ekki viljum við að mannslífið verði einnig einskis virði heima á Íslandi, sérstaklega þar sem við erum svo fá að við getum enn stjórnað þessu.“
Nýr flokkur Lilju

Ég hef lengi sagt að Lilja Mósesdóttir ætti tækifæri á að stofna stjórnmálaflokk í kringum sig.

Á landsfundi Vinstri grænna á Akureyri tóku hún og Atli Gíslason skrefið til fulls og sögðu sig úr VG.

Lilja segist ætla áfram á þingi og leiða nýtt stjórnmálaafl sem berjist fyrir rétttlæti, eins og það er orðað.

Nýr flokkur þarf auðvitað að staðsetja sig í mörgum málum – og það er kannski fyrst og fremst spurning hvort flokkur af þessu tagi myndi aðallega höfða til óánægðra kjósenda VG eða hvort hann hafi víðari skírskotun. Það er oft vandamál við flokksstofnanir af þessu tagi að það drífur af fólk með ýmsar hugmyndir, en svo verður það óánægt þegar það fær ekki ítrustu kröfum sínum framgengt.