arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Tengsl

Andri Geir Arinbjarnarson skrifar athyglisverðan pistil eins og oft áður:

- - -

„Hvað vissi stjórn Landsbankans um útlánastarfsemi bankans? Voru þeir einstaklingar sem sátu í stjórn Landsbankans til skrauts eða voru þetta fagmenn sem stýrðu bankanum af reynslu og innan lagaramma FME? Hverjir höfðu aðgang að lánabók Landabankans? Var fólki sem vissi hvað var að gerast mútað til að þegja? Ef útlán Landsbankans standast ekki lög hvaða ábyrgð bera fyrrverandi stjórnarmenn sem sátu vaktina þegar ólögleg starfsemi fór fram? Hvers vegna hefur þessi rannsókn tafist um 6 mánuði?

Hvaða gerðu starfsmenn og endurskoðendur bankans til að koma réttum og tímanlegum upplýsingum til stjórnar bankans. Sérstaklega, hvert var samband innri endurskoðunar, endurskoðanda bankans og formanns endurskoðunarnefndar stjórnar bankans (ef sú nefnd var þá til!)? Hvaða stjórnarmenn Landsbankans voru löggiltir endurskoðendur eða lögfræðingar?

Ef um lögbrot er að ræða verður athyglisvert að fylgjast með hvernig verður tekið á þessari elítu sem stýrði og stjórnaði Landsbankanum. Munu hin gífurlega sterku pólitísku tengsl sem þessir aðilar hafa ekki vega þyngra en hinn íslenski lagabókstafur og hvernig getur Hæstiréttur tekið á þessu? Þar sitja menn sem voru skipaðir af sama manni sem svo dyggilega studdi Landsbankamenn? Þetta eru tengsl af þeirri tegund sem ekki má ræða á Íslandi.

Látum hinn mikla kattarþvott byrja!“
Ræningjalán

Ríkisútvarpið sagði frá lánum Landsbankans til Björgólfsfeðga, eigenda bankans.

Lára Hanna skoðar fréttina í þessari bloggfærslu.

Er kannski komið að því að lánabækur Lansbankans og Glitnis fari að opnast? Að óþverrinn velli þar út líka?

Hingað til hefur lekið mest úr Kaupþingi; lánastarfsemin þar virðist hafa verið með algjörum ólíkindum.

Þetta virðist skiptast alveg í tvennt:

Annars vegar er venjulegt fólk sem fær lán og þarf að borga þau aftur með vöxtum og verðbótum og allt er gjaldfellt ef greiðslur berast ekki með skilum.

Hins vegar eigendur bankanna, stjórnendur og vildarvinir sem fá lán eins og hentar og þurfa varla að borga neitt aftur.

Hvað á að kalla þessa tegund af lánastarfsemi?

Ræningjalán?

Hvers konar lið var þetta sem fékk íslensku bankana nánast gefins?

Voru þetta ótíndir þjófar?
Þekktur neocon bullukollur skrifar um Ísland

Ambrose Evans Pritchard, blaðamaður Daily Telegraph, virðist hafa komið til Íslands.

Hann er þeirrar skoðunar að íslenska krónan sé töfrasproti sem muni galdra kreppuna burt.

Pritchard hefur séð túrista á sólardegi í Reykjavík, hann segir að álverksmiðjur starfi á fullu og svo segir hann að Andri Snær Magnason hafi sagt honum að allt sé í lagi.

Ég held reyndar að ýmislegt sé til í því að Ísland muni ná sér fyrr en ætlað var. Fyrst og fremst byggist það á því að heimskreppan sem boðuð var kom aldrei. Bankakerfi heimsins hrundi ekki. Þetta hefur reynst vera erfitt samdráttarskeið sem nú sér fyrir endann á.

Ein afleiðing þess er að ferðamenn hafa efni á að koma til Íslands, álverð hækkar og sömuleiðis verð á sjávarafurðum – um tíma leit út fyrir að það myndi hrapa niður úr öllu valdi.

En spyrjið íslenskan almenning hvort krónan sé töfrasproti, nú þegar við höfum búið við tveggja tölustafa verðbólgu í langan tíma, þegar lán bæði í erlendri og innlendri mynt hafa hækkað óviðráðanlega, þegar ein evra kostar 180 krónur miðað við 85 krónur fyrir tveimur árum – þegar kjörin hérna stefna í að verða eins og á láglaunasvæðum álfunnar?

Það er talað um að skuldir Íslands verði jafnvel 250 prósent af landsframleiðslu í lok þessa árs. Þessar skuldir þarf að borga með verðlitlum íslenskum krónum.

Málið er líka að þeir sem búa í löndum þar sem er stöðugur gjaldmiðill hafa ekki þurft að upplifa neitt í líkingu við þetta. Vextir hafa þvert á móti lækkað, kaupmáttarrýrnunin er sáralítil.

Höggið fyrir almenning er ekki neitt í líkingu við það sem hefur gerst á Íslandi.

Það eru mestanpart evrópskir ferðamenn sem eru að koma til Íslands; sjálfir eru Íslendingar ekki að ferðast nema innanlands – þrátt fyrir okrið.

Ambrose Evans Pritchard er reyndar afar umdeildur blaðamaður. Hann hatar Evrópusambandið og evruna – allt sem hann skrifar um efnahagsmál þarf að skoða í því ljósi – en mest hatar hann Bill Clinton. Evans var fréttaritari Telegraph í Washington á síðasta áratug, en þá var hann mikið eftirlæti meðal repúblikana sem flæktu sig í ógurlegum samsæriskenningum um Clintonhjónin.

Bók hans, The Secret Life of Bill Clinton, þykir einhver sú vitlausasta sem hefur verið skrifuð um bandarísk stjórnmál; þar er forsetanum fyrrverandi lýst með þeim hætti að það höfðar helst til geðbilaðra Clinton hatara, eins og lesa má hér.

Pritchard er næstum á pari við annan dálkahöfund Daily Telegraph, Daniel Hannan, sem fyrir nokkrum árum tókst að miskilja titilinn á Sjálfstæðu fólki heiftarlega – hann skildi hann sem eins konar stuðning við Sjálfstæðisflokkinn! – og taldi að Íslendingum farnaðist svo vel af því þeir byggju í eins konar thatcherísku draumalandi þar sem þeir þyrftu hvorki að hlíta innlendum né erlendum boðum og bönnum.
Þjónusta við almenning eða sérhagsmuni

Eitt af stefnumálum ríkisstjórnarinnar er að sameina sjávarútvegsráðuneyti og landbúnaðarráðuneyti – og ef ég skil rétt iðnaðarráðuneyti – í eitt atvinnuvegaráðuneyti.

Sjávarútvegsráðuneytið og landbúnaðarráðuneytið hafa verið eins og þjónustustofnanir fyrir hagsmunaaðila í sjávarútvegi og landbúnaði; stjórnsýslan sem hefur verið stunduð í þessum ráðuneytum er algjörlega fráleit.

Stundum hefur maður spurt sig hvort ekki væri einfaldast að sameina LÍÚ og sjávarútvegsráðuneyti.

Bændasamtökin og landbúnaðarráðuneytið.

Það mætti alveg hafa þetta allt á sama kontór.

Í síðarnefnda ráðuneytinu hefur hagsmunagæslan verið grímulausust – iðulega á kostnað neytenda.

Enda er hefð fyrir því að það eru afturhaldssömustu landsbyggðarþingmenn sem eru dubbaðir upp sem landbúnaðarráðherrar.

Gunnar Helgi Kristinsson prófessor, helsti sérfræðingurinn um íslenska stjórnkerfið orðaði þetta svo í Mogganum þegar ríkisstjórnin tók við:

„ Það hefur mörgum þótt loða við sérstaklega landbúnaðar- og sjávarútvegsráðuneytið að þau væru veik gagnvart sínum atvinnugreinum og væru kannski of nátengd þeim.Sameinað ráðuneytið ætti að hafa burði til að vera faglega sterkara og með meiri möguleika á sérhæfingu og sérþekkingu, en þetta er líka pólitísk spurning,“ bendir hann á. Annars vegar hafi ásóknin í ráðherrastóla alltaf verið sterk og unnið gegn sameiningu ráðuneyta hér á landi. Hins vegar snýst þetta um aðgang viðkomandi atvinnugreinar eða hópa, sem störf ráðuneytisins snerta, að ráðuneyti. Hópar sem hafa haft aðgang að sérstöku ráðuneyti sem sinnir hagsmunum þeirra hafa að sumu leyti betri aðgang að stjórnkerfinu.“

En ef ríkisstjórnin meinar eitthvað með því að sameina þessi ráðuneyti í eitt atvinnuvegaráðuneyti spyr maður:

Dettur einhverjum í hug að Jón Bjarnason gegni því ráðuneyti?

- - -

Nú vill Jón fresta aðildarumsókn að ESB vegna deilna um Icesave við Hollendinga og Breta.

Umsóknin verður metin af framkvæmdastjórn ESB næstu mánuðina.

Eiginlegar viðræður við sambandið hefjast líklega á fyrri helmingi næsta árs, alls ekki fyrr.

Telur Jón að á þeim tíma verði Icesave enn ófrágengið?

Ætli Steingrímur J. sé sammála því mati?
Gjald inn á ferðamannastaði

Samkvæmt heimasíðu Yellowstone þjóðgarðsins í Bandaríkjunum kostar 25 dollara að fara með fólksbíl þangað inn, en 12 dollara fyrir hvern gest sem er eldri en 16 ára.

Auðvitað er sjálfsagt að sama hátt á hér á Íslandi. Við eigum að selja inn á helstu ferðamannastaði þar sem því verður komið við.

Ég borgaði 9 evrur fyrir að fara á Akrópólis í Aþenu um daginn.

Það var frítt fyrir Kára.

Af hverju ætti eitthvað annað að gilda um Þingvelli?
Löggan

Það má ekki gerast að lögregla komist ekki í útköll vegna manneklu.

Og þótt fjölgað sé í efnahagsbrotadeild má það ekki koma niður á almennri löggæslu eða öryggi borgaranna.

En menn sem þekkja til í lögreglunni segja mér að þetta sé ekki einungis spurning um fjársvelti.

Að óvíða séu jafn margir yfirmenn í lögregluliði og hér. Meðan almennum lögreglumönnum fjölgar ekki.

Ástæðan er ekki síst launastefna ríkisins. Það má ekki hækka launin yfir línuna, þannig að mönnum er umbunað með því að setja þá í yfirmannsstöður.
Tvær skýrslur um Ísland

Svafa Grönfeldt er í stýrihópi sem á að semja sóknaráætlun fyrir Ísland.

Þetta er auðvitað hið besta mál.

En kannski hefði verið hægt að nota gömlu skýrsluna hennar Svöfu.

Þessa sem fjallaði um hvað Íslendingar væru frábærir, var skilað fáum dögum fyrir hrun – og mærði íslenskt atvinnulíf fyrir kraft og áhættusækni.

Nefndarmenn gætu kannski notað gömlu skýrsluna til að lemja sig í hausinn til að athuga hvort þeir sjái ljós.
Með æluna upp í háls

Þræturnar um Icesave eru að taka á sig súrrealískar myndir, eins og til dæmis upphlaupið um lögfræðikostnað Breta sem síðan reynist vera kostnaður við að gera upp 400 þúsund bankareikninga. Við höfum varla tíma fyrir svonalagað. Þjóðin er að fá æluna upp í háls.

Stjórn og stjórnarandstaða þurfa að ná saman um leið út úr málinu. Til þess þarf stjórnarandstaðan að sýna samstarfsvilja – en ríkisstjórnin þarf að brjóta odd af oflæti sínu – Jóhanna og Steingrímur þurfa að varast fordæmi Davíðs og Halldórs/Geirs og Ingibjargar Sólrúnar sem vildu stjórna landinu sem tvíeyki, duumviri.

Gauti B. Eggertsson, hagfræðingur í New York, veltir fyrir sér með hvaða hætti Alþingi getur afgreitt Icesavemálið:

„Ein leiðin væri til dæmis sú að Alþingi samþykki samninginn, með þeim fyrirvara um að skilningur Alþingis sé sá að samkvæmt lögum eigi Tryggingasjóður forgang í þrotabú Landsbankans (í takt við það sem Ragnar Hall og aðrir hafa bent á), og að skilanefnd Landsbankans þurfi að bera kostnað af vaxtagreiðslum Trygginarsjóðs. Eða eitthvað í þeim dúr.

Ef fyrirkomulag Icesave er með þessum hætti, myndi lítill sem enginn kostnaður falla á skattgreiðendur, en á aðra kröfuhafa Landsbankans, t.d. Tryggingasjóðina í Bretlandi og Hollandi, og svo líknarfélög og sveitafélög í Bretlandi, féllu í staðinn þessar háu fjárhæðir.

Í raun er hér verið að fella núverandi Icesave samkomulag, en samþykkja nýtt samkomulag sem er ásættanlegt frá sjónarhóli Íslendinga. Að öllum líkindum myndu Bretar og Hollendingar samstundis lýsa því yfir að Alþingi hafi fellt samkomulagið, sem gæti auðvitað sett allt uppí loft (hver veit?). En með þessu ynnist það, að Alþingi tekur skýrt fram að Íslendingar muni borga fyrir lágmarkstryggingar, en á kjörum sem eru frábrugðin núverandi samningi, og í vekja í raun umheiminn til vitundar um á hvaða kjörum þingið vill borga. Því samhliða ætti Ísland að koma fram sem borgunarmenn fyrir sínum skuldum og bjóða uppá sanngjarna lausn.

Ég hygg að þannig nálgun myndi bjóða uppá fleiri sóknarfæri en einfaldlega að segja, ‘við borgum ekki og ‘þið getið sótt okkur til saka í Héraðsdómi Reykjavíkur ef þið viljið.“
Flótti frá Spáni

Guardian skrifar um Breta sem keyptu sér hús á sólarströndum Spánar, en eru nú að snúa heim á krepputímum.

Hvernig ætli sé með alla Íslendingana sem hafa keypt fasteignir þarna suðurfrá?
Fons

Vísir segir frá því sem var Íslandsmet í hagnaði, upp á 80 milljarða króna, í ágúst í fyrra.

En breyttist í gjaldþrot upp á 20 milljarða á innan við ári.

Spurning:

Hvað varð um peningana?

Eða er þetta allt eintóm blekking?
Þrjú dæmi um skelfilegt rugl

Það er mikið rifist um Icesave og geysileg svikabrigsl uppi vegna þess.

En það eru fleiri mál af svipuðum toga sem valda okkur þungum búsifjum.

Til dæmis að Seðlabanki Íslands var rekinn í þrot á síðasta ári vegna svokallaðra endurhverfra viðskipta við fjármálafyrirtæki.

Tapið hljómaði upp á 350 milljarða króna.

Ríkið þurfti að koma Seðlabankanum til bjargar með því að kaupa af honum ónýtar eignir og gefa út skuldabréf upp á 270 milljarða eins og lesa má í þessari grein Ólafs Arnarsonar sem fjallar um afglöp stjórnar Seðlabankans.

Eins og Ólafur segir fellur þetta tap óskert á íslenska skattgreiðendur.

Svo eru það peningamarkaðssjóðirnir sem ríkið rétti við með 200 milljarða króna innspýtingu. Þar voru ónýt skuldabréf keypt fyrir skattpeninga af ríkisstjórn sem var að fara á taugum. Hér er grein Sölva Tryggvasonar um peningamarkaðssjóðina.

Þarna erum við komin í meira en 500 milljarða. Allt vegna hins dæmalausa – og jafnvel glæpsamlega – rugls sem tíðkaðist hér í bankakerfinu.

Við þetta bætist svo Icesave – við vitum ekki hver fjárhæðin verður sem íslenskur almenningur þarf að greiða vegna þeirra gjörninga íslenskra útrásargosa sem fengu að leika lausum hala í skjóli óhæfra embættismanna og stjórnmálamanna sem kusu að trúa á óvænta björgun – jólasveininn? – alveg þangað til allt hrundi yfir þá.
Betra líf

Því er slengt fram sem vandamáli að íbúar veraldarinnar séu að verða eldri.

En Zoe Williams hjá Guardian hefur rétt fyrir sér. Það eru bara þröngsýnustu hagfræðingar sem hugsa svona.

Þetta er gleðiefni.

Við verðum eldri og hraustari, lífshorfurnar eru betri og fólk þarf ekki að hrúga niður börnum af því það er eina tryggingin gegn örbirgð í ellinni.
Skór eins og allir eru í

Á heimili mínu eru Crocs kallaðir „skór eins og allir eru í“.

Þannig er mál með vexti að fyrir tveimur árum gaf amma Kára honum svona skó.

Mér varð á að segja að ég hefði aldrei séð ljótari skófatnað.

Þá sagði amman:

„En það eru allir í svona skóm!“

Ég tek fram að hún myndi aldrei fara í svona skó sjálf.

Eftir nokkurn ágreining klæddist Kári svona skóm í sumarfríinu í fyrra og aftur núna í ár. Þetta er óneitanlega hentugur fótabúnaður, til dæmis á ströndinni.

Við höfum þó dregið mörkin við að að hann fer helst ekki í bæinn í Crocs skónum.

Margir telja að Crocs séu mesta tískuslys síðari ára. Þessir skór eru sjálfsagt mjög þægilegir, en þeir eru líka svakalega ljótir.

Verst er þó ef einhver verður uppvís af því að vera í sokkum innan undir Crocs-skóm. Það er hryllilegt.

Nú er skrifað í erlendum blöðum að tími Crocs sé að líða. En það er ekki bara vegna þess að skórnir séu dottnir úr tísku, eða vegna ills umtals, heldur líka vegna þess að þessi nútímalega útgáfa af gömlu gúmmískónum hefur reynst vera óslítanleg.

Ánægðir Crocs eigendur þurfa því mjög sjaldan að endurnýja skóbúnað sinn.

Og fyrirtækið sem framleiðir skóna er í vandræðum.
Horfin sjónarmið

Eitt af því sem gerbreyttist við hrunið voru áform um uppbyggingu Reykjavíkur.

Þau hurfu eins og dögg fyrir sólu.

Tónlistarhúsið er tákn um það.

Það stendur eins og flak út í höfninni, öll plön um uppbyggingu í kringum húsið eru horfin út í veður og vind.

Nú er verið að malbika bílastæðið þar sem áttu að rísa nýbyggingar Landsbankans.

Það er ljóst að uppbygging Miðbæjarins verður allt öðruvísi en áformað var, það verður minna um steinsteypu og gler.

Það voru byggingarefni góðærisins og útrásarinnar. Nú sér maður glöggt hversu sorglegt var að Tónlistarhúsið skyldi ekki byggt eftir teikningu Jeans Nouvel, eins frábærasta arkítekts í veröldinni.

Hugmynd hans var að húsið yrði eins konar álfhóll. Sú bygging hefði laðað að sér áhugamenn um arkitektúr úr öllum heiminum.

Tónlistarhúsið virðist því miður ætla að verða enn ein steinsteypu og glerbyggingin – maður er farinn að óttast um að hún sé hreinlega ljót. Það veikir hana líka mikið ef ekkert verður byggt þar í kring næstu árin eða áratuginn.

En eins og ég segi, allar forsendur fyrir uppbyggingu miðbæjarins eru breyttar. Sumir myndu jafnvel segja að hrunið hafi bjargað honum.

Og þess vegna held að sé rétt að bíða með setja Listaháskólann niður á Laugaveginum. Ýmsir aðrir reitir ættu að koma til greina nú þegar mesta byggingaæðið er runnið af mannskapnum – það þarf kannski ekki að fara lengra en niður á Hverfisgötu eða Tryggvagötu?
Icesave, hvað er til ráða?

Hvaða möguleika á ríkisstjórnin í Icesave-málinu?

Hún getur reynt að keyra samninginn í gegnum þingið, en í þetta sinn fær hún enga hjálp frá stjórnarandstöðunni. Líklegt er að svo margir stjórnarþingmenn gangi úr skaftinu að samningurinn falli.

Hún getur reynt að semja við stjórnarandstöðu og efasemdafulla stjórnarþingmenn um einhvers konar fyrirvara sem þingið myndi setja – en það leikur mikill vafi á hvaða gildi slíkir fyrirvarar myndu hafa. Þó væri hægt að vísa í samþykktir þjóðþingsins ef þarf að endursemja eftir sjö ár eða meira.

Hún getur reynt að fresta málinu fram á haustið og nota tímann til að koma Hollendingum og Bretum í skilning um að óbreyttur samningur fáist ekki samþykktur. Það er spurning hver viðbrögðin yrðu, hvort viðsemjendurnir yrðu fáanlegir til að hnika einhverju í samningnum.

Friðrik Jónsson skrifar grein hér á Eyjuna og nefnir annan möguleika, nefnilega þennan:

„Láta ICESAVE falla á þingi og strax óska eftir nýjum samningum, nú með fulltrúum framkvæmdastjórnar ESB og EES sem beina eða óbeina aðila samningunum og að sjálfsögðu með nýrri samninganefnd með fulltrúum allra flokka. Hún þyrfti helst að vera á allra hæsta stigi, þ.e. með beinni þátttöku ráðherra. Skilaboðin væru áfram þau að við viljum standa við skuldbindingar okkar, en með þeim hætti að við ráðum örugglega við þær. Endurskoðunarákvæði verði að vera virk í ljósi óvissrar stöðu okkar efnahagslega.“

Jú, svo er auðvitað leiðin sem hinir áköfustu andstæðingar Icesave- samninga aðhyllast, að neita einfaldlega að borga, segja Hollendingum og Bretum og sækja peningana ef þeir vilji, þetta séu skuldir einkafyrirtækis og komi Íslendingum ekkert við.

Þau viðhorf eru útbreidd á blogginu, en virðast ekki eiga marga formælendur á Alþingi – eða hvað?
Upp í skuldir?

Málefni Samsons, félags Björgólfa, eru til umræðu, ógurleg skuldasúpa og einkennileg lánastarfsemi.

Það leiðir hugann að öðru fyrirtæki, ekki síður skuldsettu, nefnilega Baugi.

Á síðustu metrum útrásarinnar, 3. júlí í fyrra, var Högum sem reka Bónus, Hagkaup og 10/11 skutlað út úr Baugi og inn í Gaum – prívatfélag Jóns Ásgeirs og fjölskyldu.

Verður það ekki örugglega tekið upp í skuldir?

Eða hvað segja Logos lögmennirnir sem sjá um þrotabú Baugs?
Strandlíf

Þegar ég var ungur var ég haldinn þrálátum misskilningi.

Ég trúði því að ef maður færi til útlanda ætti maður að fara á söfn, hljómleika og leiksýningar.

Þegar ég fór að ferðast að ráði fínkembdi ég söfn í helstu borgum Evrópu. Fannst ég vera að svíkjast um ef ég staldraði ekki við hvern grip og hverja mynd.

Ég uppgötvaði ekki fyrr en síðar að ég hefði átt að vera á einhverri fallegri strönd.

Ungur og fallegur á strönd.

Það var ekki fyrr en ég var kominn yfir þrítugt að ég uppgötvaði strandlífið.

Að á strönd er maður sannkallað náttúrubarn, fáklæddur í sjó, sandi og sól.

Því þeir sem liggja á strönd eru ekkert minni náttúruunnendur en þeir sem þvælast um háfjöll og heiðar.

Núorðið er varla hægt að draga mig á söfn. Það er helst að Kára takist það. Hann er áhugasamur um fornminjar.

En mér finnst að ég sé að sólunda lífi mínu ef ég dvel ekki við strönd að minnsta kosti nokkrar vikur á ári. Ég nýt þess að synda í sjó – dreg þó mörkin við sundiðkun við Íslandsstrendur.

En ég er ekki lengur ungur og fallegur.

Og svo til að árétta að öllu fer ekki endilega hrakandi í heiminum, þá er þessi frétt um að strendur í Evrópu hafi farið stórbatnandi síðustu árin.
Villtur silungur

Ég er haldinn sömu áráttu og dr. Gunni. Í fjölskyldunni er ég kallaður Kirsuberjahakkarinn.

Ég er sólginn í kirsuber. Ég var úti fyrr í sumar og borðaði þá skammtinn minn.

Reyndar jarðarber líka.

Þetta er varningur sem fékkst ekki á Íslandi þegar ég var að alast upp.

Þegar ég kom fyrst til útlanda, þá var ég 13 ára og fór til Danmerkur og Svíþjóðar, var fyrirheitni staðurinn fyrir utan Tívolí, veitingahús sem nefndist Jordbærkælderen og var á Strikinu.

Ég held að hann starfi ekki lengur, en þar fékk maður dásamleg dönsk jarðarber með rjóma.

Gunni talar um öll fersku matvælin sem maður getur fengið í verslunum á Spáni.

Hjá okkur er allt meira eða minna gaddfreðið og vakúmpakkað og gervilegt.

Ég var til dæmis að leita að villtum silungi.

Silungi sem hefur synt villtur í íslensku stöðuvatni eða á.

Það finnst mér einhver besti matur sem Ísland hefur upp á að bjóða. Bara steiktur á pönnu með smjöri, sítrónu og möndlum, helst borinn fram með nýjum kartöflum – best að þær séu smáar.

Ég er ekki ennþá búinn að finna hann.

Meira að segja á Laugarvatni var ekki hægt að fá villtan silung í því sem áður hét kaupfélagið.

Mér virtist reyndar að mestöll matvaran sem þar er til sölu komi frá Reykjavík; það verður hvergi vart við að maður sé staddur í einu mesta og besta matvælaframleiðsluhéraði landsins.
Sérstætt bankakerfi

Hér er nýr pistill eftir Sigrúnu Davíðsdóttur úr Speglinum. Pistillinn fjallar um einkennileg vinnubrögð í íslenskum bönkum allt frá tíma Kolkrabba og Smokkfisks, í gegnum hrun og fram að endurreisn. Segir meðal annars:

„Það hefur komið fram að hrundu bankarnir lánuðu fáum aðilum óskiljanlegar upphæðir. Í raun má segja að allir bankarnir hafi rekið tvískipt útlánakerfi undanfarin ár. Það voru annars vegar allir þeir sem fengu þessi hefðbundnu lán með reglulegum gjalddögum þar til lánin eru greidd. Svo voru það hinir sem greinilega áttu ekkert að greiða sín lán til baka því sífellt komu lán í stað annarra lána – og aldrei neinir endanlegir skuldadagar. Arðgreiðslur voru vasapeningar, ekki notaðar til að greiða niður skuldir. Einn heimildarmaður Spegilsins segir að án efa eigi eftir að koma í ljós að útlánin voru enn verri en flesta órar fyrir.“
Tortryggni gagnvart útlendingum

Það hefði átt að gerast fyrir löngu að erlendir bankar færu að starfa á Íslandi.

Eitt sinn var rætt um að sænski Enskilda bankinn eignaðist hlut í Landsbankanum.

Af því varð ekki. Menn vildu heldur setja bankana í hendur klíkubræðra á Íslandi.

Svoleiðis var mórallinn þá.

Nú fagna flestir því að íslensku bankarnir komist í eigu erlendra kröfuhafa. Það virðist vera skásta leiðin út úr hruni þeirra.

Maður les nöfn frægra bankastofnana eins og Deutsche Bank og Sumimoto – ja, það liggur við að maður fyllist gleði.

En svo veit maður auðvitað ekki hverjir þeir eru eigendur skuldabréfa sem verða stórir eigendur í Glitni og Kaupþingi.

Og mest óttast maður að íslenskir útrásarvíkingar eignist aftur bankana eða stóran hlut í þeim. Að þeir laumist inn um bakdyrnar.

Annars er hún merkileg tortryggnin gagnvart útlendingum í íslenska kerfinu.

Við höfum reist varnir gegn því að þeir geti fjárfest í útgerðinni og orkunni, þeir eru ekki vel séðir í landbúnaðinum – og, eins og ég segi, enn höfum við ekki séð útibú erlendra banka á Íslandi.

Stærsta hindrunin er auðvitað krónan. Útlendingar hafa hikað við að fjárfesta hér vegna hins óstöðuga gjaldmiðils, nema þá álfyrirtæki sem fá raforku á útsöluverði. Og svo þeir sem veðjuðu á krónuna og hina himinháu vexti sem hafa verið á Íslandi. Þeir peningar reyndust vera eins og eitur í hagkerfinu.

En auðvitað er staðreyndin sú að íslenskir kapítalistar hafa verið einfærir um rýja Íslendinga innað skyrtunni. Arðurinn af sjávarauðlindinni hefur verið fluttur úr landi í stórum stíl, útrásarvíkingar þurrkuðu upp alla sjóði sem þeir komust í.

Að ógleymdu hinu íslenska okri sem er sérstakt fyrirbrigði; hvað fólkið í þessu landi – sem stundum þykist standa saman og vera saman á báti – er alveg samviskulaust með að okra hvað á öðru.
Afsláttur á Landsbankanum

Vilhjálmur Bjarnason talar um hvernig heilt bankakerfi á Íslandi var ræningjavætt.

Nú er skýrt komið fram að einkavæðing bankanna var glæpsamleg. Það er ekki hægt að hafa annað orð um hvernig bönkunum var komið í hendurnar á vildarvinum og klíkubræðrum stjórnmálamanna. Einkavæðingin byggðist á lygum og blekkingum.

Það er líka komið fram hvernig bankarnir lánuðu fyrir einkavæðingunni; þrátt fyrir fagurt tal um fjármagn utan úr heimi. Nú er komið upp á yfirborðið að Björgólfar leituðu til fjölda erlendra banka um þessa lánafyrirgreiðslu. Svarið var alls staðar nei. Þá komu þeir heim og fengu peninga í Búnaðarbankanum.

Eitt rifjast líka upp í viðbót. Björgólfar fengu afslátt af Landsbankanum eftir að gengið var frá kaupunum.

Upphæðin var 700 milljónir króna.

Afslátturinn var meðal annars vegna skulda DV sem þá hafði um nokkra hríð verið í eigu nokkurra félaga sem reyndu að breyta því í flokksmálgagn fyrir Sjálfstæðisflokkinn. Það tókst ekki betur en að aðalhugmyndafræðingurinn á bak við þetta og ritstjórinn var Óli Björn Kárason, sem nú heldur úti vefnum AMX.