arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
ESB-umsóknin sem ekki tókst að draga til baka

Það er merkilegt að sjá að utanríkisráðherra skuli hafa verið gerður afturreka með tillöguna um að draga til baka umsóknina um aðild að Evópusambandinu.

Mikil reiði er í herbúðum ESB-andstæðinga vegna þessa, en ESB-sinnar fagna sigri sem að sönnu er ekki mjög stór – en þó vissulega áfangi. Andstaðan við tillögu Gunnars Braga Sveinssonar bar árangur.

Björn Bjarnason á Evrópuvaktinni er ókátur, sömuleiðis Styrmir Gunnarsson, þeir telja þetta stórmál, Styrmir vill að ríkisstjórnin geri grein fyrir viðhorfi sínu til málsins, og Ragnar Arnalds tekur í sama streng á Vinstrivaktinni. Páll Vilhjálmsson segir að þetta boði feigð ríkisstjórnarinnar.

En ýmislegt kemur hér til.

Ríkisstjórnin hafði einfaldlega ekki afl til að koma málinu í gegn á þinginu meðfram skuldaleiðréttingunni. Hún varð að velja á milli.

Stjórnarliðið var ekki samstiga. Tillaga utanríkisráðherra kom mörgum Sjálfstæðismönnum á óvart, beint ofan í skýrslu Hagfræðistofnunar. Þeir töldu sig ekki skuldbundna leggja neitt á sig til að koma henni í gegn.

Það liggur við klofningi í Sjálfstæðisflokknum vegna málsins, á sama tíma og fylgi hans er í lágmarki. Við blasir að Sjálfstæðisflokkurinn getur orðið viðskila við stóra hluta atvinnu- og viðskiptalífsins.

Í stjórnarliðinu – jafnt og annars staðar – eru ýmsir sem meta stöðuna þannig að ekki sé skynsamlegt að slíta viðræðunum endanlega meðan ekki er útséð með afnám gjaldeyrishafta á Íslandi og samninga við kröfuhafa.

Síðan ríkisstjórnin tók við hafa orðið talsverðar breytingar í alþjóðamálum sem valda því að utanríkisstefna Ólafs Ragnars Grímssonar er skelin ein. Yfirgangur Rússa markar tímamót og þeim er ekki treystandi í Norðurhöfum. Bandaríkin og Evrópa ná aftur saman, Obama og Merkel fallast í faðma, en í bígerð er fríverslunarsamningur milli Bandaríkjanna og ESB. Það er ekki góð framtíðarsýn að standa utan hans, enda eru þarna okkar langmikilvægustu markaðir og verður svo áfram.

Sigmundur Davíð Gunnlaugsson forsætisráðherra segir að ekkert hafi verið rætt hvort þörf sé á að leggja tillöguna aftur fram á haustþingi. Nú hefur verið kveðið upp úr með að ekkert verði af sumarþingi. Það er skynsamlegt. Ríkisstjórnin þarf næði til að vinna í sínum málum í sumar, finna stefnuna sem var orðin mjög reikul í vetur.
Umræða brýst út – í Reykjavíkurbréfi

Í Reykjavíkurbréfi Morgunblaðsins í gær segir:

Margir Evrópumenn hafa á örfáum árum gerst mjög umburðarlyndir gagnvart fjandsamlegri umfjöllun um kristna trú, og virðist engu skipta hversu langt er gengið.

Þeir sömu fara mun varlegar gagnvart öðrum trúarbrögðum. Það skerðir ekki vilja til ýkts umburðarlyndis af því tagi, þótt slíkum trúarbrögðum sé fylgt fram af miklum ofsa eða útfærsla þeirra stangist algjörlega á við viðtekin sjónarmið heima fyrir, svo sem í afstöðu til hlutverks og réttinda kvenna, sem jafnvel verða að sæta andlegum og líkamlegum hryðjuverkum í öfgafyllstu tilfellunum með vísun til trúarlegra heimilda.

Og svo er haldið áfram í nokkuð svipuðum dúr:

Það er ekkert rangt við það, að fólk vilji fá upplýst, hvort engu skipti fyrir það, ef annarra þjóða fólk sæki bæði hratt og í miklum mæli inn í velferðarkerfi, sem það hefur ekkert lagt til, og muni sennilega frá fyrsta degi þurfa mjög á að halda.

Það felast engir kynþáttarfordómar í slíkum spurningum. Og það hefnir sín að kæfa í fæðingu varfærnislega umræðu af því tagi. Í rauninni er illskiljanlegt að margir skuli frekar óttast ábyrga og öfgalausa umræðu um rétttrúnaðarefnin en afleiðingarnar af því að bannfæra hana.

Hún mun brjótast út, fyrr eða síðar, eins og dæmin sanna og þá er hætt við að öfgar og ábyrgðarleysi muni einmitt einkenna hana. Og engu verði lengur um þokað.

Umræðan mun brjótast út, segir í Reykjavíkurbréfinu. Og þá hlýtur maður að spyrja, ætlar Morgunblaðið kannski að fara að feta sig út á þessa braut?

Sigurjón M. Egilsson skrifar í vefrit sitt Miðjuna – og kaldhæðnin leynir sér ekki:

Eftir að hafa lesið þetta, og alvöruna að baki orðunum og ekki síst hver segir þetta og skrifar, held ég að þjóðin verði að bregðast við og það strax. Nú verður umræðan að breytast hratt og örugglega. Ef ekki mun, einsog segir í Reykjavíkurbréfi, umræðan brjótast út og þá munu öfgar og ábyrgðarleysi muni einmitt einkenna hana. Og engu verði lengur um þokað.
Dagbók manns sem var hafður fyrir rangri sök

Hér má sjá brot úr umfjöllun The Reykjavík Confessions, umfjöllun BBC um Geirfinns- og Guðmundarmál.

Þetta er mynd af dagbókinni sem Tryggvi Rúnar Leifsson, einn sakborninganna, ritaði þegar hann var í fangelsinu.

Tryggvi Rúnar lést úr krabbameini 2009. Hann var mörgum harmdauði eins og sjá má í minningargreinum um hann. Tryggvi hélt fram sakleysi sínu fram á hinstu stund.

Við sjáum að þarna stendur: „Dagbók, sem saklaus maður heldur hér inni. Út af stóru máli! sem hann er hafður fyrir rangri sök! En sannleikurinn kemur alltaf í ljós þó seint verði. Tryggvi Leifsson.“
Varla hægt að tala um „heimilin“

Það er ekki heppileg orðanotkun þegar talað eru um skuldaleiðréttingar að þær séu fyrir „heimilin“. Að loks sé verið að gera „eitthvað fyrir heimilin“.

Því heimilin eru jafn mörg og þau eru margvísleg. Þetta er full víðfemt, svo ekki sé meira sagt.

Sum heimili fá ekkert úr þessum skuldaleiðréttingarpakka, önnur fá slatta.

Þeim er hjálpað sem keyptu húsnæði á ákveðnu tímabili, semsagt húsnæðiseigendum eða skuldurum. Sumir hafa þegar fengið einhverja leiðréttingu sinna mála – með sérstökum vaxtabótum eða 110 prósenta leiðinni sem dregst frá.

Leigjendur, sem eru sá hópur sem stendur einna höllumstum fæti á húsnæðismarkaði, fá ekki neitt. Landsbyggðin fær minna út úr þessu en suðvesturhornið.

„Heimilin“ eru semsagt óbrúklegt hugtak í þessu sambandi. Það má meira að segja vera að sum heimili bíði skaða af aðgerðinni – því hún er jú fjármögnuð í gegnum skatta og hefur ýmis efnahagsáhrif.

Enda kom í ljós í áliti frá skattstjóra að „heimili“ væri ekki hugtak sem væri til í lagalegum skilningi.

Það er svo varla hægt að segja að það sé sérstök aðgerð í þágu „heimila“ að leyfa fólki að nota séreignarlífeyri til að greiða húsnæðislán. Þar er einungis um að ræða breytingu á því hvernig fólk notar sparnað sinn og hentar fólki misjafnlega vel.
Noregur og Ísland – sjálfstæði á tíma ófriðar

Norðmenn fagna í dag 200 ára afmæli stjórnarskrár sinnar, grunnloven. Þetta er þjóðhátíðardagur Noregs, 17. maí.

Margar hliðstæður eru í sjálfstæðisbaráttu Norðmanna og Íslendinga, en Norðmenn voru sirka öld á undan.

Þegar norsku grunnlögin voru samþykt á Eidsvoll 17. mái 1814 voru Napóleonsstríðin nýbúin – ófriður sem náði yfir alla Evrópu.

Danir, sem höfðu ráðið yfir Noregi, fengu að gjalda þess að hafa tekið afstöðu með Frökkum. Þetta var tími Vínarfundarins, sem var haldinn til að koma aftur á stöðugleika í álfunnni, og í svoköllum Kílarsáttmála var samþykkt að Noregur færðist undir sænska kónginn – í persónulegu sambandi. En um leið fengu Norðmenn ráð yfir sínum eigin málum. Noregur varð svo endanlega sjálfstæður 1905.

En Noregur náði semsagt þessum stóra áfanga í sjálfstæðisbaráttunni sem er fagnað á þjóðahátíðardegi þeirra – og er ekki ólíkur því sem Íslendingar náðu 1918 – undir lok mikils ófriðar og í skjóli stórvelda.

Eins var það með Ísland. Við vorum bara miklu síðar á ferðinni. Íslendingar urðu fullvalda 1918, í lok fyrri heimstyrjaldarinnar, og svo lýðveldi 1944 – undir lok seinni heimstyrjaldarinnar og í skjóli Bandaríkjanna.

Reyndar er áhugavert í þessu sambandi að skoða gildi menntastofnana. Háskólinn í Osló var stofnaður 1811, en Háskóli Íslands var stofnaður 100 árum síðar, 1911. Það voru stórir áfangar í sjálfstæðisbaráttu þjóðanna – sem áður hafði að talsverðu leyti farið fram í Kaupmannahöfn.

Þetta málverk er afar frægt í Noregi. Það er eftir Oscar Wergeland og sýnir fundinn á Eidsvoll 1814.
Þurfti að senda þingið í frí?

Í raun er það alveg óskiljanlegt að Alþingi þurfi að fara í frí vegna þess að sveitarstjórnarkosningar eru að koma.

Núorðið fær maður varla sé að Alþingi og kosningar til bæjar- og sveitarstjórna skarist á nokkurn skapaðan hlut.

Alþingi er ekki svo fyrirferðarmikið í fréttum að sveitarstjórnarkosningar komist ekki að, Einar Kr. Guðfinnsson þingforseti sagði að þingmenn væru að rýma vettvang fyrir sveitarstjórnamönnum.

En það er örugglega pláss fyrir báða hópana.

Er gert ráð fyrir að þingmenn fari heim í hérað og hjálpi til í kosningabaráttu? Í sumum tilvikum getur það jafnvel orkað tvímælis. Óvinsæll þingmaður gæti jafnvel mætt heim í hérað og skemmt fyrir.

Það er reyndar ljóst að stjórnarflokkarnir – og þá aðallega Framsókn – ætla að reyna að hífa upp fylgið með skuldaleiðréttingunni sem var samþykkt í lok þings.

Auðvitað er óvíst hvernig það virkar – þetta er býsna umdeilt mál – en sjónvarpsauglýsingar þar sem skuldaleiðréttingin verður auglýst munu vera á leiðinni í loftið.

Og eins og sést á þessari mynd sem birtist á Facebook-síðu Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar er mikil stemming í þingflokki Framsóknarmanna. Með myndinni fylgdi svohljóðandi texti:

Þingflokkurinn kátur eftir fimm ára bið. Loksins!
Stórmerkileg skýrsla Rauða krossins

Skýrsla Rauða krossins um það hvar þrengir að í íslensku samfélagi er stórmerkilegt plagg, full af upplýsingum sem eru nauðsynlegt innlegg í þjóðfélagsumræðu á Íslandi.

Birtar hafa verið fréttir úr henni um hvernig stéttaskipting hefur aukist á Íslandi, en þarna má líka finna upplýsingar um stöðu innflytjenda. Við sjáum að tala innflytjenda á Íslandi þrefaldaðist á einum áratug eftir 2000. Nú er talan tæp 30 þúsund. Einn viðmælandi í skýrslunni segir:„

Já, þeir sem eru ekki frá Norður-Evrópu, Ameríku, Ástralíu, þ.e. líkir okkur. Pólverjar og fólk frá Eystrasaltslöndunum standa höllum fæti þó þessi lönd hljóti að teljast til N-Evrópu – en verst staddir þeir sem eru frá Tælandi, Filippseyjum, svartir Afríkumenn og arabar/múslimar.“

Einna mest sláandi niðurstöðurnar eru um unga karlmenn, það er talað um alvarlega tilvistarkreppu þeirra. Þeir eru fjölmennasti hópurinn sem nýtur framfærslustyrks frá sveitarfélögum. Þetta eru þeir sem glíma við mest atvinnuleysi og segir á einum stað:

„Þarna sér maður mikil geðræn vandræði, oft eftir mikla kannabisneyslu,“ sagði starfsmaður geðheilbrigðisþjónustunnar. „Geðdeildirnar eru fullar af ungum körlum sem hafa verið í mikilli neyslu.“

Þá má velta fyrir sér hlut tölvufíknar:

,,…Þá sátu þeir bara í sínu herbergi og lágu yfir tölvum daga og nætur“. […],,Starfsmaður í geðheilbrigðisþjónustunni benti á að börn flyttu í raun „að heiman“ sjö eða átta ára gömul. „Þá eru þau komin inn í herbergin sín með tölvuna og símann og spjaldtölvuna og foreldarnir vita ekkert hvað þau eru að gera. Þessir krakkar veslast upp löngu fyrir tíunda bekk. Foreldrarnir eru svo uppteknir af sínum starfsframa að krakkarnir verða útundan.“

Það er mikill kostur við skýrslu Rauða krossins hversu hreinskilnisleg hún er. Það er óhikað horfst í augu við vandamál sem sem hefur þótt erfitt að ræða. Eitt er til dæmis hvernig heilu fjölskyldurnar festast á örorkubótum – fara í „öryrkjann“ eins og það er kallað.

Félagsráðgjafi í Reykjavík, sem hefur áralanga reynslu af vinnu með þeim sem bágast eiga, ítrekar að í hópi þeirra sem snúast með spíralnum sé fólk „sem leggur allt í sölurnar til að börnin komist út úr vítahringnum, að þau komist til náms. Svo er náttúrlega hitt: þar sem takmarkið er að komast á örorkubætur.“

Þetta er þekkt fyrirbæri á öllum stærri stöðum á landinu, sagði félagsmálastjóri á höfuðborgarsvæðinu. „Fólk kemur hingað með börnin sín þegar þau verða 18 ára til að leiða þau inn í bótakerfið, þannig að þetta er að talsverðu leyti lærð hegðun. Þetta unga fólk hefur ekki kraft eða orku til að taka sig á – jafnvel þótt töluverður hluti þess sé vinnufær að hluta. en það menntar sig ekki og stundar ekki vinnu. Mér finnst því eðlilegt að velta fyrir mér hvort þetta er ný „fyrsta kynslóð“. Svipaðar áhyggjur heyrðust á Suðurlandi þar sem vaxandi fjöldi ungmenna „bankar hér uppá 18 ára og leitar eftir fjárhagsaðstoð. Sum þeirra virðast telja sjálfsagt að fá sínar 65 þúsund krónur á mánuði, búa heima og þurfa ekki að vinna.“ Og á Norðurlandi var sögð sama saga: „Við sjáum hér þriðju og fjórðu kynslóð sem virðist ætla í öryrkjann,“ sagði starfsmaður félagsþjónustunnar þar.
Ungt fólk sem hefur aldrei gert neitt og veit ekki hvernig á að gera hluti

Er stór hópur ungra karlmanna á Íslandi sem kann ekki neitt, lifir í deyfð og doða, verður jafnvel fátækt að bráð og þarf félagslega aðstoð?

Þetta eru stórar spurningar sem vakna eftir viðtal sem mátti hlýða á í morgunútvarpi Rásar 2.

Þar reifaði Ómar Valdimarsson efni skýrslu frá Rauða krossinum um fátækt á Íslandi. Ómar sagði:

Þetta eru strákar sem hafa að miklu leyti flosnað upp úr skóla, hafa lítið unnið eru heima og það er allt einhvern veginn glatað. Þeir finna sig hvergi, vita ekkert hvað þeir eiga af sér að gera og sitja í einhverjum doða og komast ekki út úr því.

Stærsti hópurinn sem þiggur framfærsluaðstoð frá sveitarfélögum er ungt fólk, sérstaklega ungir karlar, sagði Ómar í viðtalinu.

Það er náttúrulega alveg svakalegt ef þessum hópi heldur áfram að fjölga. Þetta er fólk á aldrinum 18 til 25 og upp í þrítugt, fólk sem aldrei hefur gert neitt og veit ekki hvernig það á að gera hluti.
Huang Nubo fær augastað á Svalbarða

Á vef norska ríkisútvarpsins er fjallað um Huang Nubo, kaupsýslumanninn kínverska sem vill líklega ennþá kaupa Grímsstaði á Fjöllum.

Nubo er kannski orðin vondaufur um þessi kaup, því nú hefur hann snúið sér að Noregi. Hann vill byggja hótel í Bergen, Osló og á Svalbarða, segir NRK.

Og raunar segir að hann vilji fá 216 ferkílómetra svæði á Svalbarða til að setja upp orlofsbæ fyrir Kínverja. Það er ekki ólíkt hinum stóru áformum um uppbyggingu á Grímstöðum.

Annars er greinin nokkuð full af tortryggni. Það er sagt frá því að enginn kaupsýslumaður í Kína nái svo langt nema að vera nátengdur kommúnistaflokknum, þeim „einkaklúbbi“ eins og það er kallað.

Í tengdri frétt eru áform Nubos einnig rædd í samhengi við fullveldi Noregs – og fyrirætlanir Kínverja í Norðurhöfum. Þar er rætt við spænska blaðamanninn Juan Pablo Cardenal sem hefur skrifað bók um framgöngu Kína á alþjóðavettvangi og var á sínum tíma gestur í Silfri Egils.

Cardenal varar Norðmenn við Nubo og Kínverjum.
Fjör í kosningabaráttu

Frambjóðendur og flokksmenn verða oft mjög skrítnir í aðdraganda kosningar. Þá fara þeir að gera hluti sem þeir myndu annars ekki gera – og sem flestum þykja hallærislegir, nema kannski þeim sjálfum – í hita baráttunar sem hefur ruglað dómgreind þeirra.

Þannig er til dæmis um frambjóðendur Bjartrar framtíðar sem fóru að afgreiða ís í ísbúð vestur í bæ í kvöld. Það er erfitt að skilja tilganginn með þessu tiltæki – myndi það ekki fyrst og fremst fara í taugarnar á manni ef frambjóðendur þvælast fyrir manni í ísbíltúrnum?

Svo er það Framsóknarmaðurinn sem þolir ekki að „frammámaður“ í Ferðafélagi Íslands skrifi illa um Framsóknarflokkinn og kvartar undan honum með eftirfarandi orðum.

Enn og aftur hefur frammámaður FÍ, Páll Ásgeir, stórskaðað orðspor okkar góða félags með sínu sjálfhverfa, rætna og sóðalega gaspri á netmiðlum. DV er hans uppáhaldvettvangur þar sem hann fyrir hittir jafningja sína. Í dag mátti sjá enn eina drulluslummuna undir beinni línu hjá oddvita framsóknar í borginni.

Gerð er sú krafa að höfð sé í heiðri sú óskrifaða regla að frammámenn félagsins ofbjóði ekki öðrum félagsmönnum og almenningi með hatursfullu háttalagi sínu.

Á sama tíma er það orðið að fréttamáli að Sveinbjörg, sem situr í fyrsta sæti á lista Framsóknar í Reykjavík, segir Láru Hönnu upp sem Fésbókarvini af því hún hafi beitt sig einelti.

Reyndar hefur maður svolítla samúð með Sveinbjörgu – til hvers var Lára Hanna að vingast við hana á Facebook ef hún ætlaði bara að vera með leiðindi?

Sjálfstæðismenn festa upp myndir af oddvitanum í Reykjavík á skilti í Kópavogi og á Seltjarnarnesi – jú, það má prófa allt.
Framsókn ysta hægrisins í Evrópu

Flokkar lengst til hægri eru í framsókn í Evrópu. Það verður rækilega staðfest í Evrópuþingskosningunum sem fara fram síðar í mánuðinum. Hætt er við að mörgum bregði í brún þegar úrslitin verða ljós – ef marka má skoðanakannanir. ESB er sífellt í einhvers konar krísuástandi – þarna er enn ein krísan í uppsiglingu.

The Daily Telegraph birtir merkilega skýringarmynd þar sem flokkar yst hægra megin í Evrópu eru greindir. Blaðið flokkar þá í þrennt:

Öfgahægriflokka: Þar eru meðal annars Jobbik í Ungverjalandi og Gullin dögun í Grikklandi, þetta eru flokkar sem hafa bein tengsl við ofbeldi og jafnvel nýnasisma.

Ysta hægrið: Þar höfum við Þjóðfylkinguna í Frakklandi. Frelsisflokk Geert Wilders í Hollandi, FPÖ í Austurríki, Svíþjóðardemókratana og Norðurbandalagið á Ítalíu. Þessir flokkar eru mikið á móti innflytjendum og íslamstrú, en reyna þó að sverja af sér ásakanir um rasisma.

Pópúlíska hægrið: Þarna eru UKIP í Bretlandi, Þjóðarflokkurinn í Danmörku, Þýskur valkostur í Þýskalandi og Sannir Finnar í Finnlandi. Þessir flokkar eru andsnúnir Evrópusambandinu og vilja mikil höft á innflutning fólks, en geta ekki talist vera jafnlangt til hægri og hinir tveir hóparnir.

Sumir af þessum flokkum stefna í mikinn sigur í Evrópuþingskosningunum. Þjóðfylkingunni frönsku er spáð 23,5 prósentum, flokki Wilders 16,5 prósentum, UKIP er spáð 31,9. Jobbik 22,2 prósentum en Sönnum Finnum 17,6 prósentum.

Það er þó ekki þar með sagt að allir þessir flokkar geti unnið saman. Til dæmis hefur Nigel Farage sagt að ekki komi til greina að starfa með Þjóðfylkingunni frönsku vegna meints gyðingahaturs hennar. Eins er Þjóðarflokkurinn danski hikandi gagnvart Marine Le Pen og Geert Wilders. Þau hafa látið sig dreyma um að leiða stóra fylkingu á Evrópuþinginu en til þess þurfa þau flokka frá fleiri löndum.

En eins og segir, þarna stefnir í kosningaúrslit sem eiga eftir að hafa mikil áhrif á Evrópu.

Félagar úr Jobbik flokknum í Ungverjalandi.
Játningar í Reykjavík – mögnuð framsetning á Geirfinns- og Guðmundarmálum

Sjá hér á vef BBC, þáttinn The Reykjavík Confessions – sex sakborningar, tvö morð, fjörutíu ára gömul ráðgáta. Saga í texta, tali og myndum. Fólk sem játaði aðild að glæpum sem það mundi ekki eftir að hafa framið. Sterkt efni – alveg mögnuð framsetning.
Verður sett met – í dræmri þátttöku?

Eftir hina áköfu pólitík eftirhrunsáranna erum við nú að upplifa skeið pólitískrar deyfðar og áhugaleysis.

Þetta sést greinilega á bloggsíðum og samskiptamiðlum.

En eitt situr eftir – stjórnmálamenn eru í afskaplega litlu áliti. Það er áhyggjusamlegt.

Það eru að koma bæja- og sveitarstjórnarkosningar en áhuginn er svo lítill að varla sjást gárur á hinum pólitíska polli.

Allt stefnir í að sett verði met í lítilli þátttöku. Líklegaa fer hún niður fyrir 70 prósent í Reykjavík í fyrsta skipti.

Óhætt er að segja að kjósendur taki almennt ekkert mark á loforðum stjórnmálaflokkanna. Það er reyndar þroskamerki.

Ríkisstjórnarflokkarnir eru að reyna að koma í gegn skuldaleiðréttingafrumvarpinu svo hægt sé að opna gáttina þar sem skuldendur geta sótt um. Þeir vona að með því rísi landið aðeins hjá þeim.

Á sama tíma vantar alveg djúpa umræðu um pólitíkina. Helstu fréttirnar eru af skærum Vigdísar Hauksdóttur og Steingríms J. Sigfússonar á næturfundum Alþingis.

Umræður um alþjóðamál snúast aðallega upp í þras um að draga Evrópusambandsumsókn til baka – á sama tíma og dælist inn Evrópulöggjöf vegna EES-samningsins. Nú eru teikn á lofti um að utanríkisstefna Ólafs Ragnars Grímssonar, sem ríkisstjórnin hefur verið að fylgja, sé að bíða algjört skipbrot.

Ógnin sem stafar af Rússlandi og Kína – stórveldum þar sem ríkir hálf-einræði – veldur því að vestrænt samstarf mun dýpka á næstu árum, samstarfið yfir Atlantshafið. En umræðan hérna er ekki enn farin að taka mið af því.
Alveg á móti körlum í kjól og með skegg

Rússneska rétttrúnaðarkirkjan fordæmdi sigur Conchitu Wurst í Evróvisjón. Talsmaður hennar sagði að hann væri til marks um hnignun og háskalega framrás vestræns gildismats. Menningin og lögin eru að færast í þessa sömu átt, sagði hann.

Og ennfremur að úrslitin í Evróvisjón væri enn eitt skrefið í áttina að því að hafna kristnum gildum í Evrópu.

En Rustem Agadamov, einn frægasti bloggari Rússlands, tweetaði þessari mynd hér að neðan, og skrifaði með:

Rússneska rétttrúnaðarkirkjan er alveg á móti skeggjuðum karlmönnum í kjólum.
Áritað af höfundi

Þarna er hún loks, bók allra bóka, Biblían – árituð af sjálfum höfundinum. Væri ekki amalegt að ná sér í eintak.
Verkföll á tíma ójöfnuðar og ofurvalds fjármagnsaflanna

Það er merkilegt að sjá hversu verkfallsaðgerðir vekja mikla reiði – maður sér á Facebook fólk talar jafnvel um að banna verkföll eða að verkföll séu úrelt.

En er það svo?

Ójöfnuður fer vaxandi í heiminum. Við sjáum dæmi frá Bandaríkjunum þar sem launafólk þarf að þiggja félagslega aðstoð – vegna þess að kaupið hrekkur ekki til. Í Bretlandi hafa rutt sér til rúms svokallaðir „núll samningar“. Þar hafa launamenn í raun engin réttindi, það er hægt að senda þá burt með engum fyrirvara, þeir njóta ekki trygginga og fá ekki orlof.

Sumt af þessu tengist náttúrlega alþjóðavæðingunni, þar sem sífellt er verið að færa framleiðslu til landa þar sem kaupið er mjög lágt og réttindi vinnandi fólks lítil. En alþjóðavæðingin getur líka grafið undan heimalöndunum – við sjáum til dæmis hvernig kjörum lægri stétta og millistéttarinnar í Bandaríkjunum hefur hrakað og stórum svæðum hnignað með brotthvarfi framleiðslunnar.

Á meðan vænkast stöðugt hagur stjórfyrirtækjanna og fjármagnsaflanna. Stórfyrirtækin geta fært peninga á milli þannig að þau greiða í raun hvergi skatta – þau stefna að lægsta samnefnara – athyglisverð er kenning hagfræðingsins Thomas Pikkety sem segir að vöxturinn af fjármagni sé meiri en hinn eiginlegi hagvöxtur – það þýðir að peningar færast stöðugt til þeirra sem eiga fjármagn, en í miklu minna mæli til þeirra sem vinna fyrir launum.

Sagnfræðingurinn Sumarliði Ísleifsson, höfundur sögu Alþýðusambands Íslands, var gestur í morgunútvarpinu á Rás 2.

Hann talaði einmitt um aukinn ójöfnuð – og þá staðreynd að laun á Íslandi hafi dregist aftur úr nágrannalöndunum. Ekki sé að finna samstöðu eins og var á tíma þjóðarsáttarsamninganna þegar ofuráhersla var að ná stöðugleika. Sumarliði sagði að það ylti mjög á stjórnvöldum hvort framhald yrði á þessum óróleika á vinnumarkaði:

Hvort að unnið verður að því að koma á meiri sátt í þessu samfélagi, meiri jöfnuði. Hvort það verður unnið að því smám saman að hækka laun í þessu samfélagi þannig að þau verði svipuð og í löndunum í kringum okkur.

Nú finnur maður til mikillar reiði í garð flugmanna – að þar sé fámenn hálaunastétt að taka heilt samfélag í gíslingu. Það geisar mikið áróðursstríð í kringum verkfall þeirra. Það er reyndar spurning hvar mörk eiga að liggja, hvenær hafa menn svo há laun að þeir mega ekki fara í verkfall? Eru verkföll bara fyrir láglaunafólk? Og mega þeir þá bara fara í verkföll sem hafa lítið bit – þar sem verkföllin hafa lítil áhrif?

Í viðtalinu á Rás 2 rifjaði Sumarliði upp tíma þegar verkföll höfðu víðtæk áhrif, og meiri en nú er, eins og til dæmis á sjötta og sjöunda áratug síðustu aldar:

Fólk man þetta ekki. Það voru settir upp vegatálmar á leiðinni frá landbúnaðarhéruðunum fyrir austan þannig að það væri ekki hægt að flytja mjólk í bæinn. Auðvitað kom það niður á heimilunum þegar ekki var hægt að kaupa daglegar vörur til matseldar.

Stuttmyndin Leitin að Livingstone eftir Veru Sölvadóttur fjallar um tvo menn sem keyra upp í sveit til að leita að sígarettum þegar þær eru gjörsamlega á þrotum í verkfalli. Þannig var ástandið í BSRB-verkfallinu stóra 1984.
Munur?

Blaðamannafélagið fordæmir „aðför lögregluyfirvalda að trúnaðarsambandi blaðamanna og heimildarmanna?“

Það er ég ekki viss um að allir í blaðamannastéttinni taki undir þetta.

Eða er ekki einhver munur á heimildarmönnum og spunamönnum?