arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Ekki mikil spenna

Innan Sjálfstæðisflokksins virðist vera einhver spenna fyrir því hver tekur við sem innanríkisráðherra, en varla utan hans.

Fólk hefur um annað að hugsa í því þrúgandi pólitíska andrúmslofti sem ríkir.

Þingmenn sem koma til greina sem ráðherrar eru auðvitað áhugasamir, en valið virðist aðallega standa milli þingflokksformanns Sjálfstæðisflokksins, sem að auki er þaulreynd úr sveitarstjórnarmálum, og forseta Alþingis sem hefur tvívegis verið ráðherra, fór þá með sjávarútvegs- og landbúnaðarmál.

Þingforseti er náttúrlega fínt djobb, því fylgir bíll og bílstjóri og allt – og náttúrlega ákveðin virðing. Hefð er hins vegar fyrir því að þingforsetinn sé endastöð í pólitík. Þarf samt ekki að vera það, sbr. Sturlu Böðvarsson sem fór aftur í sveitarstjórnarmálin.

Maður skyldi ætla að vari meira hungur í þingflokksformanninum – hún á eftir að sanna sig á vettvangi ríkisstjórnar. Hún er líka kona, kynjahlutföllin í ríkisstjórninni verða svolítið vandræðaleg ef kona verður ekki fyrir valinu.

En, eins og segir, þetta vekur ekki mikla spennu og eiginlega furðulegt hvað tekur langan tíma að ákveða. Þetta getur ekki verið jafn erfitt og lýst er í þessari grein á Vísi.

Rétt er að minna á að ráðherraembætti eru ekki afhent til eignar, heldur til umsjónar. Ef íslensk stjórnmál væru lík þeim stjórnmálum sem tíðkast í nágrannalöndum væri miklu oftar skipt um ráðherra.
Stjórfelld lækkun á framlögum til RÚV

Maður er dálítið hugsi yfir því sem er að ganga yfir Ríkisútvarpið. Ár eftir ár hefur verið mikil óvissa um rekstur þess, það hefur verið niðurskurður og uppsagnir. Álagið á starfsfólk vegna þessa hefur verið mikið. Fjöldi fólks hefur misst vinnuna, aðrir hafa bætt við sig störfum til að fylla upp í skörð.

Nú hefur barátta nýs útvarpsstjóra og stjórnar Ríkisútvarpsins staðið um að fá óskert útvarpsgjaldið. Ríkið hefur frá upphafi klipið af gjaldinu og sett í ótengd verkefni – það byrjaði í fjármálaráðherratíð Steingríms J. Sigfússonar.

Nú virtist einhver árangur ætla að nást í þessu máli. Það var tilkynnt að RÚV fengi allt útvarpsgjaldið á næsta ári „vegna bættrar stöðu í ríkisfjármálum“.

En böggull fylgir skammrifi. Rétt á eftir berast þær fréttir að til standi að lækka útvarpsgjaldið, á tveggja ára tímabili úr 19.400 krónum sem það er nú niður í 16.400 krónur. Semsagt um heilar 3000 krónur.

Þegar útvarpsgjald var fyrst lagt á samkvæmt lögum um Ríkisútvarpið var það 17.200 krónur. Þetta var í tíð ríkisstjórnar Geirs Haarde, í kjölfarið á ohf-un RÚV. Útvarpsgjaldið eftir þessar breytingar verður semsagt lægra í krónum talið en var þegar það var fyrst ákveðið fyrir sjö árum.

Þarna erum við að tala um krónutölu. Lækkunin er auðvitað miklu meiri ef horft er til verðlagsþróunar. Glöggir menn mættu reikna hana út.

Er nema von að manni finnist eins og sé verið að koma aftan að Ríkisútvarpinu?
Þjóðarsátt – um hvað?

Þorsteinn Víglundsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, talar um „ístöðuleysi í launaþróun á opinberum markaði“ í viðtali við Rúv.

Þetta er býsna ófyrirleitið í ljósi þess að laun hafa hækkað mest hjá forstjórum. Græðgi og sjálftaka í forstjóraveldinu virðist eiga sér lítil takmörk – og það er reyndar alþjóðleg þróun. Hvarvetna eykst ójöfnuður.

Þorsteinn vill fá „þjóðarsátt“. Maður veit af gamalli reynslu hverjir borga þjóðarsátt á Íslandi.

Hér hefur um langt skeið verið rekin markviss láglaunastefna með tilheyrandi landflótta.

Þorsteinn segir að það sé á tímapunkti eins og þessum sem við „missum fótanna í íslenskri hagstjórn“.

Rétt er að minna á að síðast þegar það gerðist var það ekki sök launþega.

Maður hlýtur að spyrja – um hvað á þjóðarsátt að vera í þetta skiptið?
Málamiðlun

Ég hef alltaf haft mikla trú á málamiðlunum.

Það er oft mjög ósanngjarnt ef einn málsaðili fær öllum sínum kröfum framgengt – slíkt getur valdið sárindum sem endast lengi.

Við höfum mýmörg dæmi um það.

Nú er deilt um hvort flýta eigi klukkunni.

Þorsteinn Sæmundsson, stjörnufræðingur og ritstjóri Almanaks Háskólans, kemur einmitt inn á þetta í viðtali á mbl.is – að stilling klukkunnar sé alltaf málamiðlun.

Þetta er eins og mælt úr mínum munni, enda hef ég lengi verið þeirrar skoðunar að þeir sem vilja flýta klukkunni eigi að gera það, en þeir sem vilja hafa klukkuna óbreytta láti það ógert.

Það gæti orðið mjög forvitnilegt. Frjáls klukka!
Arnar: Borgun margborgar sig

Eitt einkenni nútímans er hvernig bankar og fjármálastofnanir hafa náð að smeygja sér inn á öll svið þar sem fjármunir skipta um hendur. Núorðið þurfum við öll að leggja launin okkar inn á bankareikninga – ég man þá tíð að fólk gat farið til féhirðis og fengið kaupið borgað út í seðlum. Það þurfti semsagt aldrei að koma í banka.

Nú borgum við færslugjöld fyrir allt sem gert er í bönkum – í sumum tilvikum þurfum við meira að segja að borga fyrir að taka út okkar eigin peninga!

Í raun nær þar ósvífni ákveðnum hápunkti.

Og svo eru það kreditkortin. Við teljum öll að það sé partur af lífsgæðum að vera með þau, en veltum minna fyrir okkur kostnaðinum og hvernig við erum búin að hleypa bönkum í fjármuni okkar í hvert einasta skipti sem við notum fé.

Arnar Sigurðsson skrifar stutta en hnitmiðaða grein um þetta hér á Eyjuna undir yfirskriftinni Borgun margborgar sig:

Þó að sala Landsbankans á Borgun sé undarleg, ættu landsmenn frekar að velta fyrir sér hvað greiðslumiðlun, sem í eðli sínu er færsla úr einum gagnagrunnsdálki í annan, raunverulega kostar. Kaupmenn eru rukkaðir um heiftarlegt prósentuálag, leigu á posavélum og neytendur borga árgjald fyrir kort osfrv. Rúsínan í pylsuendanum er svo gengismunur upp á kr. 4,30 á hverja Evru með svokölluðu ,,MasterCard gengi“! Greiðslumiðlun ætti að kosta eitthvað meira en að senda tölvupóst en þó vart mikið meira.

Arnar birtir þessa mynd til áréttingar:
Jól í nýstofnuðu lýðveldi

Þessi dásamlega ljósmynd birtist á jóladagatali listasafns Einars Jónssonar (sem er einn merkilegasti staður í Reykjavík).

Segir í meðfylgjandi texta að þetta kort hafi borist safninu jólin 1944. Það ár var Sveinn Björnsson kosinn forseti hins nýja íslenska lýðveldis – þrátt fyrir heimstyrjöld var bjartsýni í lofti.

Þarna sést hvernig forsetanum var fagnað þegar hann kom að Álafossi í Mosfellssveit. Á þeim tíma var ullarverksmiðjan þar talsvert veldi undir forystu glímukappans Sigurjóns Péturssonar. Þéttbýlið í Mosfellssveit fór að myndast í kringum verksmiðjuna og svo í kringum heilsuhælið Reykjalund þegar hann hóf starfsemi stuttu eftir stríð.
Lítið gert úr 1. des

Á hverju ári heyrir maður kvartað undan því að ekki sé gert meira úr fullveldisdeginum.

Nú sé ég skrifað að það sé ekki gott að við séum farin að halda upp á Halloween, Thanksgiving og Black Friday – en vitum svo ekkert í okkar haus um 1. desember.

Við erum náttúrlega frekar ameríkaniseruð í þessu landi.

Þessi mynd er frá 1. desember 1918, daginn sem Ísland varð fullvalda. Mér hefur alltaf fundist hún fremur dapurleg. Það virkar eins og fólkið standi hnípið kringum stjórnarráðshúsið.

Kannski er það ekki furða, spænska veikin gekk yfir bæinn þessa daga, heimstyrjöldinni fyrri var nýlokið, Katla var nýbúin að gjósa og það hafði verið mikil kuldatíð þetta ár.

Fullveldið var náttúrlega merkilegur áfangi, en myndin ber ekki vott um mikla gleði vegna þess. Það hefur stundum verið reynt að hafa einhver hátíðarhöld 1. desember, en það hefur ekki enst lengi – lengst voru það háskólastúdentar sem héldu samkomur sem voru þokkalega fjölsóttar. Þær urðu reyndar tilefni deilna á tímabili vegna þess að róttækir vinstri menn úr röðum stúdenta lögðu þær undir sig.
Nei, ekki meira af þessu

Lítil þátttaka svokallaðrar þúsaldarkynslóðar í kosningum í Bandaríkjunum vekur athygli. Einungis 12 prósent Bandaríkjamanna undir þrítugu kusu í þingkosningunum í nóvember.

Þetta er ekki bara vegna þess að áhuginn á stjórnmálaum sé lítill sem enginn – það er auðvitað meginskýringin – heldur er hitt líka staðreynd að þetta unga finnur enga samkennd með hefðbundnum stjórnmálaflokkum. Helmingurinn segist ekki fylgja neinum flokki að málum, það eru tölur sem ekki hafa sést áður í Bandaríkjunum.

Um þetta er fjallað í tímaritinu The Week. Þar glittir í framtíðarsýns sem vekur ugg – forsetakosningar árið 2016 sem væru milli Hillary Clinton og Jeb Bush.

Blaðið telur að þetta gæti endanlega orðið til þess að drepa áhuga ungs fólks á stjórnmálum. Tveir úr Bush-fjölskyludnni hafa verið forsetar, samanlagt í tólf og Bill Clinton var forseti í átta ár.

Eins og blaðið segir, þetta eru forsetarnir sem hafa átt í endalausum tilgangslausum stríðum, stóraukið skuldir ríkisins, magnað upp eftirlitssamfélagið, haldið úti vonlausu stríði gegn fíkniefnum, verið sérstaklega hollir stórfyrirtækjum og fjármálavaldinu. Ekkert bendir til þess að aðrir meðlimir úr sömu fjölskyldum muni breyta þessari stefnu.

Það er altént öruggt að Jeb og Hillary munu ekki draga ungt fólk á kjörstað.
Brosandi lögreglumaður tjáir sig

Lögreglumaðurinn brosandi, Birgir Örn Guðjónsson, skrifar grein sem virðist hafa vakið nokkra athygli. Ekki er það þó vegna frumlegrar hugsunar eða efnistaka – nema síður sé.

Það sem Birgir er að amast við er svonefnd „pólitísk rétthugsun“. Maður hefur reyndar lesið milljón greinar þar sem hún er rædd og þessi er ekki sú skarpasta. Hins virðist Birgir vera orðinn einhvers konar andlit lögreglunnar út á við og þess vegna er rétt að bregðast aðeins við.

Í málsgrein tvö segir Birgir að allt virðist leyfilegt á Íslandi „nema að vera kristinn“. Svo mikið sé látið með „múslima, ásatrúarfólk eða þá sem trúa ekki yfirhöfuð“.

Það er líklega þess vegna að lútersk-evangelísk kirkja er þjóðkirkja á Íslandi og fær mestan sinn kostnað borgaðan af ríkinu – og að allir helstu foringjar íslenska ríkisins, frá forseta og forsætisráðherra til langflestra alþingismanna eru meðlimir í þessu trúfélagi. Sennilega líka helstu embættismenn og almennt frammámenn í samfélaginu. Það hefur meira að segja verið talið óhugsandi að forsetinn sé ekki í þjóðkirkjunni.

Í málsgrein þrjú er harmað að ekki megi ræða um málefni innflytjenda „nema á ákveðinn hátt“ og kvartað undan því að þeir séu „skotnir niður“ sem vogi sér að segja að við getum ekki tekið við „öllum hælisleitendum“.

Nú vill svo til að Ísland býr við stranga innflytjendalöggjöf. Við tökum við afar fáum hælisleitendum og flóttamönnum, en hins vegar höfum við undirgengist það í EES samningnum að borgarar Evrópuríkja hafi ákveðin réttindi hér. Á móti fáum við sömu réttindi í Evrópuríkjum. En það er í raun opinber stefna að taka helst ekki við hælisleitendum. Væri til bóta að breyta umræðuhefðinni svo við getum sameinast um að tala illa um þá?

Í fjórðu málsgrein er talað um að bannað sé að „tala með stolti um land og þjóð“.

Er það þess vegna að við erum sífellt að monta okkur af hinni fögru íslensku náttúru – sem sumir unna svo heitt að þeir vilja ekki spilla frekar – bókmenntum okkar, tónlistarmenningu, handboltalandsliði og nú síðast knattspyrnulandsliði? Íslendingar gefa engum eftir í þjóðerniskennd, svo mjög að við álítum okkur einstök í heiminum og teljum að við þurfum lítið að læra af öðrum þjóðum. Útrás íslenskra fjármálamanna á sínum tíma snerist upp í einhvers konar þjóðrembufár þar sem stjórnmálamenn kyntu undir – og hver er búinn að gleyma DeCode sem ætlaði að lækna alla heimsbyggðina með íslenskum genum?

Síðan er kykkt út með sögu um erlendan karl sem leyfði ekki konunni sinni að fara út að skemmta sér – og lögreglu sem bar að garði. Lögreglumaðurinn virðist hafa sagt við manninn að samkvæmt „íslenskum lögum í íslensku samfélagi“ megi menn ekki fara svoleiðis með konurnar sínar. Mikið rétt. En hugsanlegt er þó að í fleiri löndum sé kvennakúgun ekki liðin – og jafnvel að til séu íslenskir karlar sem fara illa með konurnar sínar, sumar máski af erlendum uppruna. Sagan gerir ekki annað en að vekja enn meiri spurn um viðhorfin sem liggja að baki greininni.
Getraun

Hér er lítil getraun. Það eru engin verðlaun.

En spurningin er – skilur einhver hvað bankastjóri Landsbankans er að fara í þessum svörum sínum vegna sölunnar á Borgun til útvaldra aðila?
Kolbrún fer á kostum

Hér er pistill sem birtist í Morgunblaðinu á fimmtudag. Þarna fer vinkona mín Kolbrún Bergþórsdóttir á kostum, hún er að fjalla um viðhorf stjórnmálamanna til valdanna sem þeim eru fengin.
Spiegel: Kort um uppruna ISIS

Der Spiegel birtir þetta kort þar sem koma fram tölur um fjölda þeirra sem hafa farið til að berjast með ISIS samtökunum í Írak og Sýrlandi.

Þetta er býsna skuggalegt. ISIS eru fasísk stjórnmálasamtök sem byggja á draumum um tortímingu og kúgun. Þetta er einhver viðurstyggilegasta óværa sem hefur sést í heimspólitíkinni í langan tíma.

Hvað er það sem rekur ungt fólk frá Vesturlöndum til að fara og berjast með svona félagsskap? Hvað á að gera við þetta unga fólk ef og þegar það snýr aftur til heimalanda sinna? Er hægt að koma í veg fyrir að það komist aftur inn? Er hægt að dæma það, loka það inni, koma vitinu fyrir það?

Og svo er stóra spurningin – hversu mikil hætta stafar af því heimkomnu?

Kortið sýnir hversu nauðsynlegt er að ráða niðurlögum þessarar hreyfingar.
Hefðbundnir stjórnmálaflokkar í kreppu

Stjórnmálaflokkarnir íslensku hafa verið í sjálfheldu allt frá hruni, segir Styrmir Gunnarsson í pistli á heimasíðu sinni.

Það er margt til í þessu hjá morgunblaðsritstjóranum fyrrverandi, hann nefnir að Sjálfstæðisflokkurinn sé fastur í 25-30 prósenta fylgi, Framsókn tapi líka fylgi,en stjórnarandstaðan sæki samt ekki á.

En eins og Styrmir nefnir er þetta alþjóðlegt fyrirbæri. Staðreyndin er sú að gamlar pólitískar elítur, hvort sem er á vinstri eða hægri væng eiga í vök að verjast.

Í staðinn sækja fram flokkar eins og UKIP í Bretlandi, Þjóðarflokkurinn í Danmörku og Þjóðfylkingin í Frakklandi, pópúlískir flokkar á hægri væng, en af vinstri vængnum koma flokkar eins og Syriza í Grikklandi og Podemos á Spáni – og eru kannski ekki síður pópúlískir. Og svo eru þjóðernissinnar eins og í Skotlandi og Katalóníu.

Enn er mjög takmarkað hvað þessir flokkar eru komnir til valda, en það gæti auðvitað breyst. Hins vegar hafa þeir áhrif á aðra flokka, skýrt dæmi er hvernig UKIP er að sveigja stefnu Íhaldsflokksins í Bretlandi.

Styrmir spyr hvers vegna þessar breytingar séu ekki ræddar á fundum íslensku flokkanna, en Ísland er ekki sér á báti fremur en endranær.

Skýringanna er að leita á ýmsum stöðum. Hefðbundnir flokkar eru alls staðar að missa atkvæðahlutdeild sína. Fólk er ekki lengur jafn handgengið flokkum og áður, kjósendur eru miklu óráðnari. Starfandi flokksmönnum hefur fækkað mikið. Kosningaþátttaka minnkar. Upplýsingaflæðið gegnum samskiptamiðla hefur sín áhrif, en ekki síður ákveðin magnleysiskennd – sú tilfinning að stjórnmálin séu langt frá almenningi, að akvæði hans og framlag skipti engu máli, því hin raunverulegu völd liggi hjá fámennum klíkum.

Hið sorglega er svo að flestir hinna nýju flokka eru heldur ógeðfelldir, gera út á ónánægju og reiði, en hafa fátt uppbyggilegt til málanna að leggja. Þannig að vonin um betri stjórnmál er býsna fjarlæg.
Verðmætar innréttingar

Fatabúðin var verslun sem rakti sögu sína til 1916. Seldi sængurföt og slíkt – það er einhver mesti lúxus sem hægt er að hugsa sér að leggjast til svefns í brakandi hreinum sængurfötum úr góðu efni.

Fyrir stuttu hætti verslunin, en hún var til húsa í stóru fallegu húsi sem er á gatnamótum Skólavörðustígs, Klapparstígs og Njálsgötu. Húsnúmerið er Skólavörðustígur 21.

Síðan hefur þar starfað reglulega falleg búð sem selur skyrtur. Það sem er mikilvægast er að innréttingarnar úr Fatabúðinni halda sér enn. Þær munu vera síðan 1947.

Nú skilst manni að standi til að opna asískan veitingastað í þessu húsnæði. Annar vinsæll veitingastaður, Noodle Station, er þar fyrir. Það væri afar vont ef það þýddi að menningarverðmætin sem eru fólgin í innréttingunum myndu hverfa.

Því hús eru ekki bara ytra byrði. Fágætar innréttingar hafa verið skemmdar á undanförnum árum, eins og til dæmis Naustið, búð Egils Jacobsens í Austurstræti og Mímisbar á Hótel Sögu.

Eins og einn vinur minn á Facebook orðar það:

Maður bíður með öndina í hálsinum að Mokka verði breytt í lopapeysubúð.
Stórhneyksli í breskum matvælaiðnaði – mikill meirihluti kjúklinga sýktur

Hneyksli skekur matvælamarkaðinn í Bretlandi. Prófanir sýna að 8 af 10 kjúklingum í breskum stórmörkuðum eru smitaðir af kampýlóbakter.

18 prósent af kjúklingunum höfðu kampýlóbakter í miklum mæli, í 6 prósentum tilvika fannst þessi ófögnuður á umbúðum.

Þetta kom í ljós eftir prófanir sem voru gerðar á sex mánaða tímabili.

Verst kom verslanakeðjan Asda út, en hlutfallið var aðeins lægra í Marks & Spencer og Tesco. Þó var kamfplóbakter í meira en tveimur þriðju kjúklinga í þessum verslunum.

Steve Wearne, sem er forstjóri FSA, matvælaeftirlitisins í Bretlandi segir að framleiðendur verði að taka sig verulega á og að neytendur þurfi að vera á verði. Um 280 þúsund manns sýkjast af kampýlóbakter í Bretlandi á hverju ári.

Tim Lange, sem er prófessor í matvælafræði við London City University og ráðgjafi stjórnvalda varðandi matvælaeftirlit, gengur lengra. Hann segir að almenningur eigi að hætta að kaupa kjúklinga. Það þurfi að bregðast hart við þessari fráleitu stöðu. Þetta sé sé eitt stærsta hneyksli í sögu matvælaiðnaðarins í Bretlandi, ekki minna en þegar menn voru að setja alls kyns aukaefni í mat á 19. öld.
Samningafíkillinn sem fór inn í Ísland

Björgólfur Thor Björgólfsson lýsir sjálfum sér sem samningafíkli – deal junkie.

Þetta er annað orð yfir spákaupmennska eða hreinlega braskara.

Það er hreinskilnislegt hjá Björgólfi að tala um sjálfan sig með þessum hætti. Braskarar eru meinsemd í alþjóða hagkerfinu – og því miður eru það þeir sem hafa orðið ofan á frá og eru á sinn hátt að eyðileggja kapítalismann innan í frá. Þeir eru verstu óvinir hans.

Við lifum líkt og risastóru spilavíti. Spákaupmennskan tekur ekkert mið af hag fólks eða fyrirtækja.

Svo er Björgólfur búinn að finna ýmis atriði til að afsaka stjórn þeirra feðga, Björgólfs eldri og hans á Landsbankanum.

Það var í raun týpískt braskdæmi – eða samningafíkn, eins og Björgólfur kýs að kaupa það.

Íslenskur ríkisbanki er keyptur, hann er gíraður upp út fyrir allt sem skynsamlegt getur talist – og stórum fjárhæðum veitt til samningafíklanna.

Skítt með að bankinn hafi verið ein undirstaða íslensks samfélags og þúsundir Íslendinga hafi reitt sig á að hann væri heilbrigður.

En Björgólfur veit hverjum þetta var að kenna. Það var „íslenska kerfið“, það „tók“ meira að segja pabba hans „niður“. Það hefur líklega neytt upp á hann allar þessar skuldir, þegar það var búið að láta hann hafa banka á spottprís og útvega lán fyrir honum.

Björgólfur segir þó hreinskilnislega – í viðtali sem virkar nánast eins og skopstæling bæði vegna hugmyndanna og orðfærisins – að það hafi verið mistök hjá sér að „fara aftur inn í Ísland“.

Það eru mjög margir sammála því.
Bjartmarz ekki af baki dottinn

Eftir mikil undanbrögð þar sem hver vísaði á annan, voru hríðskotabyssurnar frá Noregi sendar heim. Það kom á daginn þær voru ekki gjöf – og þá vildi Landhelgisgæslan nota peningana í annað.

En yfirlögregluþjónninn Jón Bjartmarz er ekki af baki dottinn. Nú vill hann fá vélbyssur eftir öðrum leiðum – og ber við ógninni sem starfar af íslömsku hryðjuverkasamtökunum ISIS.

Nú eru þetta að sönnu ógeðsleg samtök, en ekkert hefur þó komið á daginn sem bendir til þess að þau starfi hér. Vissulega er rétt að fylgjast með því.

Frétt af þessu í DV vekur athygli, en þó ekki síst myndskreytingin, þetta er samsett mynd. Þarna er hinn byssuglaði Jón Bjartmarz með vélbyssu. Fyrir aftan hann er ISIS-liði í Ninja-búningi veifandi svörtum fána. Í bakgrunni er svo sjoppa á Vesturgötunni.

Hún hefur verið í eigu erlendra aðila, en ekki er vitað til að hún sé gróðrarstía fyrir íslamska fasismann.

Lögreglan þarf sjálfsagt einhver vopn, þótt ljóst sé að okkur stafar miklu meiri hætta af náttúrunni á tíma þegar geisar eldgos. Það er komið í ljós að örstutt er þar ofan í möttul jarðar, manni líður allt í einu eins og maður gangi ofan á þunnu skæni með glóandi eld undir.

Ég verð að viðurkenna að ég er ekki sannfærður um að við Íslendingar séum nógu vel búnir undir hamfaragos.

Eins og áður hefur verið margsinnis bent á hefur ofbeldisglæpum fækkað á Vesturlöndum. Enn höfum við í vestrinu heldur ekki upplifað hryðjuverk af völdum ISIS.

Hin samsetta mynd úr DV sem getið er í greininni.
Ný fasteignabóla?

Spá um að fasteignaverð hækki um 24 prósent á næstu árum virkar ótrúlega. En sé þetta rétt erum við að horfa upp á sérkennilegan veruleika – og í raun nýja fasteignabólu. Þarna eru hækkanir í svipuðum dúr og var fyrir hrun, en nú í hagkerfi sem er bundið í höft og þar sem lífeyrissjóðir og fjármagnseigendur eru í linnulausri leit að einhverju til að fjárfesta í.

Það er spáð lágri verðbólgu, stór hluti fasteignaeigenda er að fá leiðréttingu á „forsendubresti“. Ef þetta er rétt stefnir í hina áttina, eignarhluti í húsnæði mun vaxa verulega.

Þá er reyndar spurning hvort verðbólgan haldist lengur lág ef svona fer – meðfram slíkum hækkunum gætum við horft upp á stóraukna neyslu.

En vandi hinna lægst launuðu, ungs fólks, leigjenda og þeirra sem eiga ekki eigið húsnæði eykst. Leiga hækkar, það verður erfiðara að kaupa í fyrsta sinn.

Stjórnmálafræðingurinn Birgir Hermannsson setur fram þessar vangaveltur á Facebook:

„Fasteignaverð hefur nú þegar hækkað um rúm 6% að nafnvirði frá upphafi ársins og ætla má að hækkunin milli áranna 2013 og 2014 verði 8,5%. Við reiknum með að fasteignaverð haldi áfram að hækka mikið, um 9,5% á árinu 2015, 6,5% á árinu 2016 og 6,2% á árinu 2017.“ Þetta segir Landsbankinn í spá sinni. Munu laun hækka til samræmis eða verður fólki sagt að taka hærri lán? Verður ungu fólki sagt að éta það sem úti frýs á meðan þeir eldri smjatta á leiðréttingunni?
Ályktanakeppni í Sjálfstæðisflokknum

Hverjir verða næstir til að álykta um ráðherraembættið sem Sjálfstæðisflokkurinn á óráðstafað?

Landsamband sjálfstæðiskvenna ályktar að þetta skuli vera kona. Sambandið er reyndar með böggum hildar yfir Hönnu Birnu.

Kjördæmaráðið í Reykjavík ályktar að þetta skuli vera Reykvíkingur, nú sé enginn ráðherra úr Reykjavík suður.

Bæjarfulltrúar í Vestmannaeyjum vilja sunnlending, þeir nafngreina Unni Brá Konráðsdóttur.

Heimdallur ályktar að velja eigi hæfasta einstaklinginn, ekki hæfasta sunnlendinginn eða hæfustu konuna.

Hið lausa innanríkisráðuneyti hefur greinilega komið miklu róti á huga flokksmanna. Það hljóta einhverjir fleiri að geta ályktað eða skorað á flokksforystuna um þetta erfiða val.
Noregur: IKEA dæmt fyrir skattaundanskot að hætti Luxleaks

IKEA tapaði stóru skattamáli sem fyrir bæjarréttinum í Osló. Dómur var felldur í dag og var IKEA dæmt í öllum ákæruliðum.

Málið snerist um svipað athæfi og álfyrirtæki á Íslandi hafa verið sökuð um. IKEA losnaði við að greiða skatta í Noregi með því að vera sífellt að borga af lánum frá öðrum IKEA fyrirtækum annars staðar í Evópu.

Þetta er líka svipuð aðferð og mátti sjá að fjöldi stórfyrtækja notar í svokölluðu Luxleaks uppljóstrunum.

Vegna þessa lækkaði skattakostnaður IKEA í Noregi um 43 prósent á tímabilinu frá 2008 til 2012.

Bæjarrétturinn í Osló komst að þeirri niðurstöðu að fyrir þessu væru ekki neinar viðskiptalegar ástæður sem vitglóra væri í – aðrar en viðleitni fyrirtækisins til að komast hjá því að greiða skatt.

Vegna dómsins þarf fyrirtækið að borga jafnvirði um 2,2 milljarða króna.
Reykjavík sem ekki varð, Táningabók, Kátt skinn, Níðhöggur

Nú er einungis mánuður til jóla og Kiljan er á kafi í flóðinu.

Sigurður Pálsson kemur í þáttinn til að ræða um Táningabók, það er síðasta bókin í þríleiknum sem inniheldur líka Minnisbók og Bernskubók.

Sigurbjörg Þrastardóttir segir frá ljóðabókinni Kátt skinn (og gloría).

Við fjöllum um Reykjavík sem ekki varð eftir, þar rekja Anna Dröfn Ágústsdóttir og Guðni Valberg hugmyndir að stórhýsum í Reykjavík sem ekki urðu að veruleika.

Emil Hjörvar Petersen er að senda frá sér síðustu bókina í miklum fantasíuþríleik sem nefnist Saga eftirlifenda og segir okkur frá henni. Þetta bindi nefnist Níðhöggur.

Í dagskrárliðnum Bókum og stöðum förum við í Saurbæinn, á slóðir skáldanna Stefáns frá Hvítadal og Steins Steinarr.

Þrjár bækur eru til umfjöllunar hjá gagnrýnendum þáttarins: Skálmöld eftir Einar Kárason, Veraldarsaga mín eftir Pétur Gunnarsson og Hálfsnert stúlka eftir Bjarna Bjarnason.

Mynd úr bókinni Reykjavík sem ekki varð.