arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Vilja hinir ekki vinna með Sigmundi?

Ég verð að viðurkenna að ég gef ekki mikið fyrir þá kenningu að enginn vilji vinna með Sigmundi Davíð Gunnlaugssyni eftir kosningar. Þegar illa gengur að mynda ríkisstjórn, segjum að það takist ekki í heilan mánuð, þá opnast ýmsir möguleikar sem menn hugleiddu ekki áður. Og þá þarf forsetinn að fara að þrýsta á flokksformenn um stjórnarmyndun.

Og þá geta menn líka farið að afsaka ríkisstjórnir með því að engir aðrir möguleikar hafi verið í stöðunni.

Það er reyndar frægt í stjórnmálasögunni að Ólafur Thors og Hermann Jónasson þoldu ekki hvor annan. Ein afleiðing þessa var að maður að nafni Steingrímur Steinþórsson varð forsætisráðherra í samstjórn Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks 1950 til 1953. Steingrímur var Framsóknarmaður – eins konar Sigurður Ingi síns tíma. Það kunni enginn illa við hann.

Það er sagt að Bjarna Benediktssyni líki alls ekki við Sigmund Davíð Gunnlaugsson og hugsanlega er það gagnkvæmt. Þeir unnu samt saman í stjórn í næstum þrjú ár og munu gera það aftur ef nauðsyn krefur. Persónulegt óþol mun ekki koma í veg fyrir það.

Þá er auðvitað spurningin með vinstri vænginn þar sem Sigmundur er í litlum metum. Eitt má rifja upp í því sambandi. Eftir talsvert þóf varð Ólafur Jóhannesson forsætisráðherra í stjórn með Alþýðuflokknum og Alþýðubandalaginu 1978. Þá höfðu A-flokkarnir tveir unnið mikla kosningasigra en Framsókn tapað heilum átta prósentustigum.

Alþýðuflokkurinn var á þessum tíma undir áhrifum frá hugmyndum Vilmundar Gylfasonar – var líklega róttækasta stjórnmálaaflið. Í þingliði flokksins voru bæði Vilmundur og Sighvatur Björgvinsson en þeir höfðu átt í hatrömmum útistöðum við Ólaf út af Geirfinnsmálinu. Þeir urðu reyndar ekki ráðherrar, en voru á þingi fyrir flokkinn sem átti aðild að þessari stjórn – sem varð reyndar ekki langlíf.

Það er auðvitað ólíklegt að Sigmundur verði forsætisráðherra aftur þótt Ólafur hafi orðið það (Ólafur var reyndar fjarska óvinsæll meðal pólitískra andstæðinga á þessum árum). Líklegra er að Sigmundar bíði það hlutskipti að leiða Framsóknarflokkinn í stjórnarandstöðu og þá er spurning hvað hann verður herskár – það vantaði ekki að hann var herskár á tíma Jóhönnustjórnarinnar. En það getur orðið þreytandi fyrir þá sem hafa kynnst völdum að ala aldur sinn í stjórnarandstöðu.

En flokkurinn gæti líka komist í stjórn og Sigmundur fengið eitthvert ráðuneyti – í menntamálaráðuneytinu gæti hann til dæmis sinnt menningararfinum sem hann hefur svo mikinn áhuga á. Jónas frá Hriflu, sem Sigmundur dáir mjög, fór með menntamálin á tímanum þegar áhrif hans voru hvað mest.
Ruglingslegar kosningar

Líklega hafa kosningar á Íslandi aldrei virkað ruglingslegri. Þættir í sjónvarpi þar sem birtast kvöld eftir kvöld fulltrúar ótal framboða gera stöðuna ekki beinlínis skýrari. Það er réttur allra að bjóða sig fram og láta rödd sína heyrast – en stundum er erfitt að greina tilganginn með framboðunum og gagnsemi þess að þau séu svo mörg.

Það er mikið kraðak á miðjunni – hugsanlegt er að aldrei hafi kosningar á Íslandi farið fram jafnlangt til vinstri. Bjarni Benediktsson nefnir reyndar skattalækkanir – en það er eins og af skyldurækni. Um suma af hinum má segja að maður fattar ekki hvað þeir eru að bisa við að vera með sína eigin flokka – og alla svo smáa að vonlítið er að þeir hafi nokkur áhrif.

Annars snýst umræðan mest um formannskjör í Framsóknarflokknum. Ekki beint af því það er áhugavert í sjálfu sér, heldur aðallega af því þetta er bíó. Við vitum flest að við ættum að vera að hugsa um eitthvað mikilvægara – kannski alvörumál sem varða framtíð okkar allra? En við getum ekki hætt að horfa. Orkusviðið í kringum Sigmund Davíð er þannig að hann sogar til sín athygli. En það er ekki víst að þetta sé hollt.

Sjálfstæðisflokkurinn reynir að bjarga kynjamálunum í horn með því að hefja Bryndísi Haraldsdóttur upp í annað sæti listans í Kraganum. Bjarni Benediktsson mun hafa náð þessu fram af eigin rammleik. Vilhjálmur Bjarnason er mjög fúll, enda dettur hann líklega af þingi. Hermt er að Jón Gunnarsson hafi samþykkt tilfæringarnar gegn fyrirheiti um að hann fái kannsi að verða ráðherra.

Annars er staðan þannig hjá Bjarna að fólkið sem er í efstu sætum Viðreisnar er í rauninni miklu nær því að vera af hans sauðahúsi en frambjóðendurnir á listum Sjálfstæðisflokksins. Þetta er upp til hópa praktískt, nokkuð áferðarfallegt fólk sem hefur tengsl við atvinnulífið. Þetta gerist á sama tíma og þungaviktin sem eitt sinn var í framboði fyrir Sjálfstæðisflokkinn, fólk sem hafði alvöru pondus, virðist nánast alveg horfin.

Píratarnir, sem áttu jafnvel að taka við völdum eftir kosningarnar, virðast vera að bráðna niður. Píratarnir eru komnir í vörn í stað þess að sækja fram. Helgi Hrafn Gunnarsson, þeirra besti maður, sá sem naut mests álits hjá kjósendum, gafst upp á stjórnmálavafstrinu. Það er að reynast afdrifaríkt. Píratar vilja ekki miðstýringu, þannig að það er svosem engin furða að miðjan skuli ekki halda hjá þeim. En ringulreiðin sem ríkir hjá þeim nú er annars eðlis. Kjósendum er hætt að lítast á blikuna og líklegt að Píratar stefni niður í 15 prósentin. Það er í sjálfu sér viðunnandi árangur en langt frá því sem hefur verið í kortunum síðasta árið.

Það er kannski ekki furða að svo margir kjósendur hafi ekki gert upp hug sinn.
Rólegir Íslendingar! Þið eruð ekki að leiða byltingu!

Grapevine birtir pistil eftir Eric Luent Katalóníumann, sem hefur skrifað bók um Ísland sem nefnist „Ísland árið 2013, saga um blekkingu“. Greinin ber yfirskriftina: „Rólegir Íslendingar, þið eruð ekki að leiða lýðræðisbyltingu á alheimsvísu“. Eins og sjá má hér að neðan varð íslenski fáninn eins konar byltingartákn í mótmælum í löndum við Miðjarðarhaf eftir hrunið.

Luent er ósáttur við umfjöllun um Ísland eftir hrunið, að hér hafi orðið miklir atburðir, mikil lýðræðisvæðing og uppgjör. Hann segist hafa hlustað á Lawrence Lessing, prófessor við Harvard, flytja ræðu um þetta efni en hún hafi verið eintóm sykurhúð. Sjálfur komi hann frá stað, Katalóníu, þar sem séu í gangi sífelld mótmæli gegn kapítalismanum. Í þessu efni séu Íslendingar ekki leiðtogar í neinum skilningi.

Víða erlendis sé þó margt fólk sem trúi þessu. Í andófshreyfingum sunnar í Evrópu séu þúsundir Íslandsáhugamanna sem misskilji þetta allt, Luent segir að ekki þurfi fleira slíkt fólk.

Luent beinir sjónum sínu að stjórnarskránni sem var skrifuð á tíma síðustu ríkisstjórnar. Hann gagnrýnir sérstaklega að þar sé ekki boðið upp á neinn valkost við kapítalisma. Í henni séu engin ákvæði sem megi telja byltingarsinnuð, klásúlur sem fjalli um þátttöku almennings sé að finna í sjórnarskrám sem verið er að setja saman víða um heim.

Hann bendir á að margir staðir í heiminum, til dæmis bæjarfélög, sem hafa fleiri íbúa en Ísland séu að gera tilraunir með beint lýðræði. Svo nefnir hann Pírataflokkinn sem hann segir að hallist í senn til hægri og vinstri en sé ekki andsnúinn kapítalismanum.

Luent afbyggir líka goðsögnina um að Íslendingar séu eina þjóðin í heiminum þar sem bankamenn hafa verið sendir í fangelsi. Hann segir að þetta sé líka að gerast á Spáni, þar hafi verið höfðuð dómsmál bæði gegn bankamönnum og stjórnmálamönnum.

Gagnrýni Luents kemur frá vinstri – það dylst ekki. En ýmislegt í henni er umhugsunarvert.
Hinir hreinu fletir – árin í kringum 1960

Í Steinsteypuöldinni í kvöld fjöllum við um árin í kringum 1960. Þetta er tími hinna hreinu flata. Geómetrían var alls ráðandi í sjónlistum og hún setur líka svip sinn á byggingalistina. Þetta er tími Sigvalda Thordarsonar – Sigvaldahúsin eru eru einhverjar eftirminnilegustu byggingar frá þessum tíma.

Eitt hið frægasta stendur við Ægissíðu – auðvitað í Sigvaldalitunum – en þar skammt frá á Tómasarhaganum er hús sem Gísli Halldórsson byggði sér. Í þættinum kemur fram skýring á því hvers vegna það er reist á súlum.

Fagurfræði þessa tíma var mjög eindregin. Til marks um það má nefna tvö hús. Morgunblaðshúsið sem reis við Aðalstræti og Rúbluna sem var byggð við Laugaveg. Þessi hús eru mjög svipuð að gerð. Morgunblaðshúsið var teiknað af hægrimanninum Gunnari Hanssyni en Rúblan var teiknuð af Sigvalda sem var sósíalisti.

Þátturinn er á dagskrá RÚV kl. 20.35 í kvöld.
Norðurljós – líka þegar er skýjað

Þegar ég var yngri var aldrei talað neitt sérstaklega um norðurljós. Þau bara voru þarna og maður var ekkert mikið að pæla í þeim. Það eru ferðamenn sem uppgötvuðu norðurljósin og líka myndavélar sem taka af þeim ljósmyndir þannig að þau virðast mikilfenglegri en þau eru þegar mannsaugað sér þau. Miklu stærri og litríkari. Ég veit ekki hvernig menn fara að því en það hefur eitthvað með ljósopið að gera. Þegar farið var að deila þessum myndum Facebook magnaðist orðspor norðurljósanna magnast upp. Þau urðu mjög fræg.

Áðan ók ég í gegnum myrkvaða borg. Taldi mig góðan að keyra ekki niður gangandi vegfarendur og hjólreiðamenn í mykvuninni sem efnt var til svo borgarbúar gætu séð norðurljósin. Þegar þetta er skrifað örlar enn ekki á þeim. Rússneski sendiráðsmaðurinn sem var orðinn óþolinmóður yfir hægaganginum á Nesveginum og sveigði á mikilli ferð milli bíla var ekki að hugsa um öryggi neins. Hann var greinilega leiður á þessu og vildi flýta sér heim.

En ferðamenn eru mjög spenntir fyrir norðurljósum. Þeir koma gagngert hingað til að skoða þau. Það er ekki á vísan að róa, því oft eru engin norðurljós. Ég hef heyrt af norðurljósaferðum þar sem er ekið frá Reykjavík alla leið norður yfir Holtavörðuheiði ef engin ljós finnast á næturhimninum sunnan heiða. Margir hljóta að verða fyrir vonbrigðum.

Einu sinni var gert grín að Einari Benediktssyni fyrir að vilja selja norðurljós. Nú eru þau einn aðal söluvarningur Íslands. Hér á Google má finna mikið framboð af norðurljósaferðum. En ég sé á netinu að þær eru líka farnar til Noregs.

Ég var á hóteli á Suðurlandi síðsumars þegar komst upp sá kvittur að kynnu að verða norðurlljós um nóttina. Það var eins og við manninn mælt, það færðist tryllingur yfir hótelgesti, þeir sátu dúðaðir úti og mændu í himininn, svo var eilíft bank og hurðaskellir um nóttina hjá fólki sem vildi láta vekja sig til norðurljósa.

Vandinn var bara að það var alskýjað þessa nótt. Um morguninn máttu starfsmenn sitja undir skömmum og ópum gesta sem fannst eins og þeir hefðu verið plataðir. Við vorum einu Íslendingarnir á hótelinu og létum lítið fyrir okkur fara.

Það er heldur ekki víst að menn þekki norðurljós þegar þeir sjá þau. Síðastliðið haust gekk ég fram á hóp af erlendum ferðamönnum sem virtu í aðdáun fyrir sér norðurljós yfir bænum. Ég vildi ekki eyðileggja neitt, svo ég lét vera að benda þeim á að þetta væri friðarsúla Yoko Ono.

Hér er svo norðurljósakaflinn úr kvikmynd sem ég held mikið upp á, Local Hero. Norðurljósin koma inn á sirka 1,50 og nær svo hámarki þegar þeim er lýst í síma frá Skotlandi yfir til Bandaríkjanna.
Vafasamar skoðanakannanir

Almennt má segja að alltof mikið sé gert úr skoðanakönnunum í íslenskum fjölmiðlum. Þetta eru fréttir sem fjölmiðlarnir fá sendar á tölvutæku formi og þarf lítið að gera til að matreiða þær. Auðvelt að sjóða eitthvað könnununum og útheimtir litla hugsun. Hringja kannski í einn til tvo stjórnmálafræðinga sem lesa rétt sem snöggvast í tölurnar og segja tíðindi sem oftastnær eru almælt.

Eins og oftast áður fáum við að upplifa þetta fyrir kosningarnar í lok október. Það verður lítill friður fyrir skoðanakönnunum. Einhver stingur jafnvel upp á því að bannað verði að birta skoðanakannanir í ákveðinn tíma fyrir kosningar, en að vanda fær það dræmar undirtektir.

En hvað með að birta og blása upp úr öllu valdi skoðanakannanir sem eru augljóslega skrítnar og líklega meingallaðar hvað framkvæmdina varðar?

Þetta virðist vera raunin með skoðanakönnun Fréttablaðsins frá því í morgun. Hefur reyndar virst vera tilhneiging í fleiri könnunum frá Fréttablaðinu. Þær virka út úr kú. En samt hlaupa fjölmiðlarnir á eftir þessu eins og hænsn. Getur verið að það sé ábyrgðarhluti? Skoðanakannanir eru jú skoðanamótandi á sinn hátt, líka þær vitlausu sem er vandi að leiðrétta þegar þær eru komnar í birtingu út um allt.
Skemmtilegar myndir úr safni lögreglunnar

Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu hefur sett á vefinn sýnishorn af myndum úr starfinu. Sumar sýna uppstillt liðið, aðrar gæslu við hátíðlegar athafnir og svo eru myndir sem eru teknar í hita leiksins úti á vettvangi. Þetta er býsna skemmtilegt safn.

Átök við mótmælendur vegna herskipakomu í Sundahöfn í kringum 1980.

Götumynd frá Reykjavík. Þarna virðist hafa myndast nokkuð umferðaröngþveiti. Er þetta Vesturgata? Ég er hreint ekki viss. Gamla húsið fremst til hægri á myndinni er nokkuð hrörlegt en athyglisvert.

Ólafur Thors forsætisráðherra heilsar Ólafi Noregskonungi niðri við höfn. Þarna er líka Ásgeir Ásgeirsson forseti og Guðmundur Í. Guðmundsson utanríkisráðherra.

Þetta er líklega önnur konungskoma. Þarna er gríðarlegur mannfjöldi meðfram Tjarnargötunni. Manni sýnast fánarnir vera íslenskir og danskir. Takið eftir húsunum sem eru þar sem Ráðhúsið er nú.

Aðdáanda bjargað úr þvögunni á Led Zeppelin tónleikunum 1970. Þarna sést í Robert Plant og Jimmy Page.

Kynlegur kvistur hefur tekið að sér umferðarstjórn á horni Hverfisgötu og Ingólfsstrætis. Þekkir einhver karlinn? Af tískunni að dæma er þetta á sjöunda áratugnum.
Íslendingur ræðst á ungan mann með rasistaupphrópunum, bítur eyrað af öðrum

Vefur Berliner Zeitung, götublaðs í Berlín. Hér segir frá Íslendingi, þannig er það orðað í fréttinni og sagt að hann sé 43 ára, sem sat í lest í Berlín og réðist að ungum manni með svívirðingum. Kallaði hann Bin Laden, spurði hvort hann ætlaði ekki að ákalla Allah og sprengja sprengju í lestinni. Segir að ungi maðurinn hafi varla brugðist við, heldur látið þetta yfir sig ganga.

Íslendingurinn reyndi að æsa aðra farþega upp á móti honum. Þá steig fram Alexander B. til varnar unga manninum. Urðu nokkrar stympingar sem enduðu með því að Íslendingurinn beit stóran hluta eyrans af Alexander.

Þetta mun hafa gerst á sunnudag samkvæmt frásögn blaðsins. Segir í fréttinni að tilraun verði gerð til að sauma eyrað á Alexander en Íslendingurinn sitji í varðhaldi og verði leiddur fyrir dómara á næstu dögum.

Og hér er fréttin eins og hún birtist hjá Bild Zeitung. „Brjálaður Íslendingur beit af mér eyrað.“
Stikla úr 4. þætti Steinsteypualdarinnar

Fjórði þáttur Steinsteypualdarinnar verður sýndur á RÚV á fimmtudagskvöldið. Hér er stikla úr þættinum. Við erum komin til ársins 1960 og hin hreinu form módernismans eru alls ráðandi, ekki bara í byggingalist heldur líka í málverki og hönnun.

Við byrjum ferð okkar um arkitektúr og skipulag þessa tíma á Ægissíðu sem á þeim árum var fínasta adressan í bænum. Þar stendur eitt frægasta húsið eftir arkitektinn Sigvalda Thordarson en skammt undan er hús sem Gísli Halldórsson teiknaði fyrir sjálfan sig.
Forsetakappræður í Ameríku – og eldhúsdagur á Íslandi

Við lifum tíma sem er farið að kenna við post-factual eða post-truth. Þ.e. að staðreyndir eða sannleikurinn skipti ekki máli í pólitískri umræðu. Donald Trump þykir vera dæmi um þetta.

Þess vegna er maður ekki viss um að það breyti nokkru þótt sagt sé að Hillary Clinton hafi sigrað hann í kappræðum.

Þetta helst í hendur við hnignun stórra fjölmiðla og framgöngu fólks á samskiptamiðlum þar sem fólk þráttar en breytir aldrei um skoðun.

Við erum ekki komin jafnlangt út á þessa braut í íslenskum stjórnmálum – þótt vissulega sé farið að örla á þessum einkennum. Staðreyndatékk getur verið mikilvægt, en ekki er víst að það hafi áhrif á aðra en þá sem eru gagnrýnir í hugsun fyrir.

En eldhúsdagsumræður eins og þær sem við fengum að sjá í gær eru eins langt frá pólitíska showinu í kringum bandarísku kosningarnar. Össur Skarphéðinsson talar um „leiðindaþætti Rúv“ – en það verður líka að athuga að Rúv er skyldugt til að sinna öllum framboðum, hversu smá og vonlaus sem þau kunna að virðast. Ekki bara tveimur stærstu. Þess vegna er Samfylkingin með og líka Flokkur fólksins.

En raunar verður að segja að standardinn á mælskulistinni er ekki hár í íslenskum stjórnmálum. Á eldhúsdeginum í gær talaði varla einn einasti stjórnmálamaður sem telja má góðan ræðumann. Katrín Jakobsdóttir er í ágætri þjálfun, kemst líklega næst því.

Nýja stjarnan í íslenskri pólitík, Lilja Alfreðsdóttir, olli hins vegar vonbrigðum. Ræða hennar var flöt og í henni var að finna slöppustu metafóru kvöldsins – þessa um reynslumikla bílstjórann sem heldur um stýrið á efnahagsrútunni.

Hvað varð um karlinn í brúnni sem var alltaf vitnað í hér áður fyrr?
Ætla ekki að horfa

Það er talað um að metáhorf verði á kappræður Clintons og Trumps í nótt. RÚV ætlar að sýna umræðurnar beint.

Ég ætla ekki að horfa.

Kosningarnar í Bandaríkjunum hafa þau áhrif á mig að mig langar að leggjast undir sæng og breiða yfir höfuðið. Opna ekki fyrir neinn fjölmiðil. Ég forðast að tala um þær. Þetta veldur mér miklum kvíða. Þetta er atburðarás sem ég get ekki haft nein áhrif á.

Og ég verð að segja eins og er, mér er hjartanlega sama um hvernig íslensku kosningarnar fara miðað við ósköpin sem eru þarna á ferðinni.

En eldhúsdagsumræður á Alþingi dreifa kannski huganum.
Framsókn er bíó

Það eru ekki allir að fara að kjósa Framsóknarflokkinn, langt í frá. En það er ljóst að hann verður stanslaust í fréttum næstu vikurnar – og kannski alveg fram að kjördegi. Aðrir flokkar munu ekki fá viðlíka athygli.

Vissulega verður hún ekki öll jákvæð, þetta eru fréttir af átökum, deilum og svikabrigslum – en samt, Framsókn verður efst á baugi.

Flokksþingið er um næstu helgi og formannskjörið en síðan þarf að vinna úr úrslitunum – ólíklegt er að það gangi þegjandi og hljóðalaust fyrir sig.

Framsókn stefnir kannski ekki í kosningasigur, en það er ljóst að flokkurinn á sviðið. Þetta er bíó og við erum öll að horfa, hvort sem okkur líkar betur eða verr.
Ekki besta heilbrigðiskerfið, en heilnæmt og hættulítið umhverfi

Niðurstöður skýrslu Sameinuðu þjóðanna um lýðheilsu hafa verið til umræðu undanfarið. Þær birtust í læknatímaritinu Lancet og voru fyrst túlkaðar sem vitnisburður um að við Íslendingar hefðum besta heilbrigðiskerfi í heimi. Það er er ekki rétt túlkun. Þarna er fjallað um heilsu og ýmsa þætti sem hafa áhrif á heilsufar fólks – sumir þeirra fylgja lífsstíl, lífskjörum, aðrir eru utanaðkomandi eða háðir umhverfinu.

Hins vegar sýnir skýrslan ótvírætt að Ísland er að flestu leyti gott land, heilnæmt og öruggt að búa í. Það er staðreynd og við getum glaðst yfir henni. Samanburðurinn við þá jarðarbúa sem hafa það verst er sláandi.

Hér má sjá hluta af töflum sem birtust með skýrslunni, þarna eru gildin frá 0 og upp í 100 en neðar má svo sjá hvað er verið að mæla. Þarna eru meðal annars náttúruhamfarir, næringarskortur, offita, útbreiðsla berkla, malaríu og lifrarbólgu, sjálfsmorð, áfengisneysla, umferðarslys, unglingafæðingar, tóbaksneysla, hreinlæti, ofbeldi, loftmengun, gæði vatns, ofbeldi og stríð.

Ísland skorar hátt á flestum kvörðum, rétt eins og fleiri lönd í heimshluta okkar. Við erum jú að mestu leyti laus við margt af því sem er nefnt hér að ofan. En það er merkilegt að sjá hvað áfengisneyslan dregur Danmörku niður.

Svo má kannski nefna að samkvæmt þessu er Svíþjóð jafnöruggur staður og Ísland. Svona fyrir þá sem eru alltaf að tala um að það sé stórhættulegt í Svíþjóð.

Skýrsluna má lesa hérna.

Hér má svo sjá löndin í heiminum þar sem ástandið er verst – og sums staðar hrein skelfing.
Iceland – búðirnar og landið

Yfir ýmsu er hægt að þræta, nú nafni verslunarkeðju sem heitir Iceland. Ég man þegar ég kom ungur maður til Bretlands og sá þessar búðir. Fannst þær ólystugar.

En mig rekur samt ekki minni til að þetta hafi stuðað mig sérstaklega. Maður skildi út á hvað orðaleikurinn gekk, allt í búðinni var frosið í drep.

Mergurinn málsins er auðvitað sá að verslanakeðjan heldur áfram að heita Iceland og landið heitir áfram Iceland, það mun ekkert yfirþjóðlegt yfirvald úrskurða að þetta eigi að vera öðruvísi. En kemur í ljós hvort líður fyrr undir lok.

Myndin er af vef mbl.is.
Pandóruaskja Framsóknar

Það stefnir í blóðugan slag hjá Framsóknarflokknum fram að flokksþinginu um næstu helgi þegar verður kosið um formanninn. Samstaða sem virtist vera á yfirborðinu í flokknum er gufuð upp og reyndist vera tálsýn ein.

Eftir að Sigurður Ingi Jóhannsson tilkynnti framboð sitt hafa allar gáttir opnast. Þingmennirnir Karl Garðarson, Silja Dögg Gunnarsdóttir og Eygló Harðardóttir hafa lýst yfir stuðningi við hann – Eygló segist vilja verða varaformaður, en aðeins ef Sigurður Ingi vinnur.

Sigurður Ingi fær 100 prósent atkvæða, öll atkvæðin með tölu, í kosningu um efsta sætið á framboðslista Framsóknar í Suðurkjördæmi – daginn eftir að hann tilkynnti ákvörðun sína. Ef marka má þetta gæti róðurinn orðið þungur fyrir Sigmund Davíð.

Sigmundur á hins vegar hauk í horni þar sem er Vigdís Hauksdóttir. Hún er óbilandi í stuðningi við hann. En Vigdís er auðvitað að hætta á þingi og er ekki í framboði í kosningunum. Það sama á við um þingmanninn Þorstein Sæmundsson sem er í stuðningsliði Sigmundar.

Á samskiptamiðlunum gengur á með svikabrigslum og hnýfilyrðum milli Framsóknarmanna. Þetta er eins og Pandóruaskja – og nú er búið að taka lokið af.
Mikill fjöldi sveitarfélaga – en íbúum fækkar í flestum

Þetta er merkilegt kort sem Sigurður Á. Snævarr hagfræðingur birti á fjármálaráðstefnu Sambands íslenskra sveitarfélaga í gær.

Kortið sýnir mannfjöldaþróun í sveitarfélögum á Íslandi milli 2002 og 2016.. Eins og sjá má fjölgar fólki Suðvestanlands og alls staðar þegar nær dregur höfuðborgarsvæðinu.

Það er fjölgun á Akureyri og á Eyjafjarðarsvæðinu og austur á Fljótsdalshéraði og í Fjarðabyggð. Alls fækkar fólki í 42 sveitarfélögum en fjölgar í 32.

Sigurður sagði á ráðstefnunni:

Langvarandi fækkun á ákveðnum landsvæðum er grafalvarlegur hlutur. Þar er hætta á að sveitarfélögin verði ekki sjálfbær, hvorki fjárhagslega né félagslega.

Það er annað á kortinu sem vekur spurn – nefnilega fjöldi sveitarfélaganna. Það er feikilega vel í lagt að hafa 74 sveitarfélög í svo fámennu landi. En tregðulögmál valda því að erfitt reynist að fækka sveitarfélögunum.
Sigurvegarar formannaþáttarins

Það er merkileg niðurstaða úr fjölmennum foringjaþætti í sjónvarpi, upphafsþætti kosningabaráttunnar, að sigurvegarinn hafi verið miðaldra kona sem enginn þekkir og úr allsendis ókunnum flokki.

En það virðist vera samdóma álit að Inga Snæland hafi borið af í þættinum. Hún talaði vafningalaust, án tæpitungu. Það rann allt í einu upp fyrir mér hvenær ég hafði séð hana áður á sjónvarpsskermi, jú, í Idol söngkeppninni fyrir löngu. Inga virkaði eins og venjuleg manneskja, og það er kostur, hún er öryrki og að miklu leyti blind. Hún talar fyrir Flokk fólksins – ég verð að viðurkenna að ég hafði ekki heyrt minnst á hann áður.

Annars varð það Bjarni Benediktsson sem kom sterkast út úr þættinum. Hann er stór og mikill á velli, er vanur að hafa völd, og getur talað með ákveðnum myndugleika. Hann vantaði í flesta aðra þátttakendurna og þeir virkuðu dálítið eins og kraðak í kringum hann. Uppstillinginn hentaði Bjarna semsagt afar vel.

Sigmundur Davíð fékk tækifæri til að svara fyrir sig í upphafi þáttar. Hann talaði þannig að þeir sem fylgja honum að málum styrktust í sannfæringu sinni – aðrir hafa varla skipt um skoðun. Einhvers staðar stóð að hann hefði lifað af. Sigmundur virðist líka hafa lifað af fund með þingmönnum Framsóknar í dag. Atburðarásin innan flokksins er þannig að það er mjög erfitt að skilja hvað er að gerast.

Svo er annað sem er sláandi – nefnilega að margt af þessu fólki gæti sem hægast verið í sama flokki. Hví er það að dreifast á öll þessi framboð?