arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Mistök að nema Ísland

Einhverjir vinsælustu sjónvarpsþættir í heimi í dag heita Víkingarnir eða Vikings. Vinir mínir í Ameríku horfa á þá af miklum áhuga. Nú er verið að sýna fimmtu þáttaröðina – á alnetinu má sjá að þættirnir fá yfirleitt mjög góða dóma. Þeir hefjast í Noregi og síðan berst leikurinn víða um lönd, til Bretlandseyja, til Frakklands, inn í Miðjarðarhaf – og nú til Íslands í síðasta þætti.

Þannig gerist það að persónu sem kallast Flóki rekur til Íslands. Er nær drukknaður, bjargast, og upplifir landið eins og nokkurs konar paradís, heimili guðanna. Flóki fer aftur og segir öllum að þarna séu stórkostlegt tækifæri til búsetu á óspjölluðum stað.

Flóka dreymir um stað þar sem allir eru jafnir, en þegar hópurinn loks kemst til Íslands eru þar ekkert nema vandræði, ekkert hægt að rækta og aðkomufólkinu virðist staðurinn lítt byggilegur. Þar sem nú er komið í þáttunum er fólkið enn fast á Íslandi og tekið til við að byggja hof. Margir óttast að þeir eigi ekki afturkvæmt.

Eins og áður segir eru þættirnir feikivinsælir. Þarna koma fyrir persónur eins og Ragnar loðbrók og Göngu-Hrólfur. Sögulega eru þeir þó ekki sérlega nákvæmir – því fer fjarri. Hárgreiðsla víkinganna vekur líka athygli, þeir eru gjarnan rakaðir í hliðunum eins og hefur verið nokkur tíska undanfarin ár. Sérlegur ráðgjafi við handritsvinnuna mun hafa verið Ólafur Gunnarsson rithöfundur. Eitthvað af þáttunum hefur verið sýnt á Rúv.

Í senunni sem sjá má hér talar hinn heittrúaði Flóki við guðina – á pínulítið brogaðri íslensku.
Viðar stelur senunni

Viðar Guðjohnsen hefur stolið senunni í leiðtogaprófkjöri Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík. Á samskiptamiðlum keppist fólk við að deila viðtölum við Viðar og ummælum eftir hann. Flest hafa þau fallið á Útvarpi Sögu. Þangað til í dag hafa sennilega fæstir þekkt Viðar – nú er hann strax orðinn landsþekktur fyrir skoðanir sem teljast lengst úti í jaðri.

Á forsíðumynd af frambjóðendunum sem birtist í Fréttablaðinu í dag hefur Viðar lætt hönd sinni yfir öxl Áslaugar Friðriksdóttur. Hann virkar eins og algjör senuþjófur. Hinir frambjóðendurnir kunna honum varla miklar þakkir fyrir.

Annars er ekki sérlega auðvelt að segja hvernig prófkjörið fer. Kjartan Magnússon er sagður hafa unnið geysilega vel innan flokksins, mætt á fundi, hann þekkir fólkið og gæti uppskorið eftir því. Konur í flokknum – sem hafa oft átt undir högg að sækja – fylkja sér líklega að bak Áslaugu Friðriksdóttur. Eyþór kemur að utan, var í bæjarstjórn í Árborg, en reyndar upprunninn í Vesturbænum og býr þar nú. Hann er einn aðaleigandi Morgunblaðsins, fyrirferðarmikill í viðskiptalífinu en umdeildur. Baráttan stendur væntanlega milli þeirra þriggja.

Vilhjálmur Bjarnason bauð sig óvænt fram á síðustu stundu. Hann býr í Garðabæ, var þingmaður Suðvesturkjördæmis, en er upprunninn í Hlíðunum. En eins og það var orðað í mín eyru hefur hann ekki sérlega sterkan „prófíl“ í borgarmálunum.
Ísland – langdýrasta ferðamannalandið

Menn eru að velta fyrir sér hvers vegna eyðsla ferðamanna sem koma til Íslands minnki. Ferðamönnunum fjölgar, en þeir eyða minna fé. Líklega er ein meginskýringin sú að flugfélögin íslensku leggja nú ofurkapp á að flytja fólk milli Íslands og Bandaríkjanna, áfangastöðum þeirra í Bandaríkjunum fjölgar sífellt, en ef þessir farþegar yfirleitt stoppa á Íslandi þá er það í fáa daga, rétt til að sjá staðinn.

En svo er Ísland auðvitað rosalega dýrt land, svo mjög að margir útlendingar sem hingað koma fá hérumbil áfall og fara að halda fast um budduna. Þeir eru einfaldlega hræddir um að annars gufi peningarnir bara upp.

Þýska stórblaðið Die Welt birtir þessar tölur um hvar dýrast sé og ódýrast að fara í frí í Evrópu og er miðað við þjónustu á hótelum og veitingahúsum. Segir að heimildin sé þýska hagstofan. Þýskaland er viðmiðið, það er núll. Við sjáum að Ísland er langdýrast 62,5 prósentum dýrara en Þýskaland, næst koma Noregur, Sviss og Danmörk, en nokkuð fyrir neðan okkur. Ódýrustu löndin til að fara í frí eru svo Króatía, Ungverjaland, Tyrkland og Búlgaría.
Trump er óhæfur forseti – en efnahagurinn blómstrar

Í leiðara í The Economist segir að Donald Trump hafi ekki valdið jafn miklum usla í viðskipta- og efnahagslífi og hefði mátt halda af ýmsum yfirlýsingum hans fyrir kosningar. Nú er liðið ár frá því að hann tók við völdum. Trump njóti þess að nokkru leyti að efnahagsástand í heiminum er gott um þessar mundir. Í Bandaríkjunum er hlutabréfamarkaður í hæstu hæðum, hagvöxtur er um 3 prósent og atvinnuleysi komið niður í 4,1 prósent. Laun hafa líka farið hækkandi, segir blaðið.

Þetta er ekki sérstaklega Trump að þakka, en hann hefur ekki skemmt fyrir eins og hefði getað gerst ef hann hefði staðið við fyrirheit sín í kosningunum. Hann hefur ekki lagt tolla á vörur frá Kína og Mexíkó eins og hann hótaði, hann hefur ekki dregið Bandaríkin út úr NAFTA-fríverslunarsamningnum. Hann hefur semsagt ekki lagt út í viðskiptastríðin sem hann boðaði og skattabreytingar hans eru ekki af þeirri stærðargráðu sem hann hafði á prjónunum, þótt tímasetning þeirra á þensluskeiði sé ekki góð.

Efnahagshorfurnar fyrir 2018 eru góðar, segir The Economist, ef Trump heldur áfram á þeirri braut að standa ekki við stóru orðin. Ef það breytist geti hann gert heilmikinn skaða. Trump sé tækifærissinni sem hafi hvorki dómgreind né skapgerð til að leiða stóra þjóð eins og Bandaríkin. Forsetatíð hans skaði þau. Fólk geti ekki haft augun af sápuóperunni sem fer fram í Hvíta húsinu á hverjum degi og öllum tvítunum sem þaðan berast. Það sé ekki auðvelt að sjúkdómsgreina forsetann úr fjarska, sé hann galinn, þá er hann varla galnari en hann var þegar hann sigraði Hillary Clinton. Það sé hrein óskhyggja, og jafnvel háskalegt, að fjarlægja forsetann með því að grípa til 25tu greinar stjórnarskrárinnar.
Gamli Þjóðviljinn og Njálsgata/Gunnarsbraut

Þegar ég var að alast upp sem blaðalesandi var Þjóðviljinn ágætt blað, hafði meðal annara á að skipa frábærum blaðamönnum eins og Guðjóni Friðrikssyni, Ingólfi Margeirssyni – að ógleymdum Árna Bergmann. Sunnudagsblaðið var rómað fyrir greinar, viðtöl og uppsetningu. Ég er of ungur til að hafa lesið greinarnar sem Magnús Kjartansson skrifaði undir heitinu Austri, þær þóttu gríðarlega hvassar og óvægnar á sínum tíma. Seinna las ég úrval af þeim á bók og komst að þeirri niðurstöðu að gæði þeirra hefðu verið ofmetin. Svona pólitískt efni eldist oft ekki vel.

Á vefnum Gamlar ljósmyndir birtist þessi mynd af húsi Þjóðviljans sem stóð á horni Skólavörðustígs og Klapparstígs. Myndin er tekin innan úr Njálsgötunni. Við sjáum að þarna er strætóstöð, þarna ók um hin fræga leið Njálsgata-Gunnarsbraut. Mér er í barnsminni að hafa ferðast með henni, en leiðakerfinu var breytt um 1970.

Myndin er líklega tekin á sjöunda áratugnum. Við sjáum að þetta er reisulegt hús með háu þaki og kvistum. Húsinu var síðar breytt, það er ekki sjón að sjá núorðið – ferkantað og með ljótri klæðningu. Þjóðviljinn var líka með prentsmiðju í húsinu – en svo tóku öll blöðin sig til, nema Morgunblaðið, stofnuðu eina prentsmiðju sem hafði aðsetur í Síðumúla og þangað fluttu Tíminn, Alþýðublaðið, Þjóðviljinn og Vísir. Gatan var fyrir vikið kölluð Blaðsíðumúli. Þar starfaði ég fyrstu ár mín í blaðamennsku – það var heldur tilkomulítið umhverfi.

Þessi blöð áttu í sífelldum fjárkröggum. Að nokkru leyti nutu þau fjárframlaga sem komu frá ríkinu í gegnum stjórnmálaflokkana sem ráku þau. Þjóðviljinn hélt úti frægu happdrætti og kepptust sósíalistar við að selja miðana til að halda málstaðnum á lofti.

Svo voru sögusagnir um styrki sem kæmu austan að, frá kommúnistalöndum. Sá Þjóðvilji sem ég man eftir var að mestu laus við þjónkunina við Sovétríkin. Eftir Ungó 1956 og Tékkó 1968 var fokið í flest skjól með það. En á sínum tíma var ekkert gefið eftir í stalínismanum á Þjóðviljanum, eins og sjá má á þessum leiðara, með sérstökum sorgarborða, sem birtist við andlát Stalíns 7. mars 1953 – skrifað af klökkum hug og djúpri virðingu fyrir einhverri „stórbrotnustu ævi, sem lifað hefur verið“.
Vatn

Sá hlær best sem síðast hlær.

Sumir eru einfaldlega framsýnni en aðrir.
Launin í ferðaþjónustunni

Við því hefur verið varað, og það er vitað, að ferðaþjónusta er láglaunaatvinnugrein. Þess vegna er alveg mátulega æskilegt að hún sé aðalatvinnuvegurinn. Það eru ekki borguð há laun fyrir að skipta á rúmum eða þjóna til borðs. Við Íslendingar höfum farið þá leið í ferðaþjónustunni okkar að fá hingað fjölda útlendinga – marga frá starfsmannaleigum – sem eru til í að vinna á enn lægra kaupi en við. Án þess gætum við einfaldlega ekki fengið svo margt fólk til landsins. En fyrir flesta Íslendinga er þetta starfsfólk nánast ósýnilegt.

Það er langt í frá að við séum ein um þetta. Víða í Evrópu er farandvinnuafl grundvöllur ferðaþjónustunnar. Það er reyndar svo að orðið hefur algjör sprenging í ferðamennsku í heiminum. Samkvæmt upplýsingum frá alþjóðaferðamálastofnuninni voru ferðamenn í heiminum 280 milljónir 1980, nú er fjöldinn kominn yfir 1,3 milljarða á ári. Þetta er atvinnugrein sem veitir mörgum vinnu, en eins og fyrr segir eru launin almennt léleg.

Friðrik Pálsson, eigandi Hótels Rangár og áhrifamaður í íslensku viðskiptalífi,, sagði í viðtali við Morgunblaðið nú í vikunni að vandi ferðaþjónustunnar á Íslandi væri meðal annars fólginn í því að launin séu of há. Tveggja manna herbergi á Hótel Rangá yfir háferðamannatímann, nóttina 21. til 22. júlí, kostar 590 evrur eða 75 þúsund íslenskar krónur. Vonandi er eitthvað aflögu af því til að borga kaup.

Annars er það svo einfalt að ef ferðaþjónustan hér á Íslandi getur ekki borgað almennileg laun þá er ekki minnsta ástæða til að standa í öllum þessum átroðningi. Það getur ekki verið markmið í sjálfu sér að flytja hingað túrista.
Er í lagi að drekka vatnið eða er ekki í lagi að drekka vatnið?

Manni er sagt að maður eigi að sjóða vatnið í Reykjavík áður en maður drekkur það en svo er manni líka sagt að það sé allt í lagi að drekka vatnið. Upplýsingarnar eru heldur misvísandi. Voru veitur of seinar til að tilkynna um vatnsvandræðin eða er þetta því líkt smámál að ekkert hefði þurft að tilkynna – stormur í vatnsglasi?

Þetta kemur auðvitað nokkuð á óvart. Maður er einhvern veginn alinn upp við það hér á Íslandi að þurfa aldrei að hafa áhyggjur af vatni – ólíkt megninu af íbúum jarðarinnar.

En það horfir til vandræða þegar hinni gosþambandi þjóð er tilkynnt að nú sé ekki framleitt kók í landinu. Geta Íslendingar verið lengi án kóks?

Sjálfur var ég sendur út, eftir að hafa drukkið hálfa könnu af vatni með þorskinum sem var í kvöldmat, til að afla birgða af vatni. Kom heim með tvo kassa af ítölsku ropvatni úr Costco. Fínna verður það ekki. Ef einhver er í vandræðum þá á ég dálitlar birgðir.

Frambjóðandi í prófkjöri Sjálfstæðisflokksins stekkur fram og vill fá skýringar. Eyþór má eiga að hann er duglegur að notfæra sér tækifærin sem bjóðast í kosningabaráttunni. Hlýtur að teljast sigurstranglegur með þessu áframhaldi. Hvað segir Dagur?

Svo er það þessi ráðstefna sem er auglýst í Fréttablaðinu í dag. Verðmætin í vatninu. Með hinum fróðlegustu erindum eins og „Útkall, slys á vatnsverndarsvæði“ og „Mikilvægasta hráefnið í matvælaframleiðslu“ (ræðumaður frá Coca-Cola. Greinilega ekki vonum seinna að halda þennan fund.
Aðalerindi Davíðs

Í höndum Davíðs Oddssonar hverfur Morgunblaðið að vissu leyti aftur til blaðamennsku 19. aldar þegar ritstjórarnir voru blöðin. Björn Jónsson var Ísafold, Einar Benediktsson var Dagskráin, Valdimar Ásmundsson var Fjallkonan. Eins er þetta nú á Mogganum, Davíð Oddsson er Morgunblaðið. Þetta var ekki svona á Mogganum þegar Matthías Johannessen og Styrmir Gunnarsson stunduðu ritstjórn – þeir opnuðu blaðið fyrir alls konar sjónarmiðum og það varð miðpunktur þjóðfélagsumræðunnar.

Það var löngum hefð á Morgunblaðinu að starfsmenn hættu þegar þeir urðu sjötugir. Matthías og Styrmir létu báðir af störfum sjötugir þótt þeir hefðu fulla starfsorku og það gerði líka Haraldur Sveinsson, framkvæmdastjóri blaðsins á mesta velgegnisskeiði þess. Davíð ætlar ekki hætta, hann á ýmsu ólokið.

Það sést glöggt í blaðinu á afmælisdaginn hvað er efst í huga Davíðs. Í miðju blaðsins er stór grein, þrjár blaðsíður, eftir Hannes Hólmstein Gissurarson. Þetta eins og samandregin útgáfa af skýrslu hans um bankahrunið sem á að birtast á næstunni á ensku. Vart þarf að efast um að niðurstöðurnar þar verða í sama dúr. Það verður þá einhvers konar afmælisskýrsla.

Allt gengur það út halda því statt og stöðugt fram að Davíð hafi verið ein af hetjum hrunsins en ekki einn af skúrkunum. Þetta er aðalerindi Hannesar og það er erindi Davíðs á Morgunblaðinu. Því lýkur ekki í bráð, hvort sem blaðamönnunum þar, mörgum ágætum, líkar betur eða verr.
Íslandskaupmennirnir fá nöfn og andlit

Guðmundur Andri Thorsson tók eftir því að í Kaupmannahafnarþáttum okkar Guðjóns Friðrikssonar mætti sjá merki þess að við værum ekki miklir knæpusetumenn.

Sem er ágætt – nógir eru um fjárans brennivíns- og glötunar- og síkja-rómantíkina kringum þennan gamla höfuðstað.

Það er nokkuð til í þessu hjá Guðmundi Andra – í seinni þáttum nefnum við fáeina glataða syni þjóðarinnar sem rötuðu í ógæfu en við erum mestanpart að segja annars konar sögu. Í þættinum sem verður sýndur í kvöld er mikið fjallað um Íslandskaupmenn. Þetta er í anda bókanna Kaupmannahöfn, höfuðborg Íslands eftir Guðjón og Jón Þ. Þór, en þættirnir eru byggðir á þeim.

Kaupmennirnir sem koma við sögu í þáttaröðinni bjuggu flestir í hverfinu Kristjánshöfn og í Nýhöfninni. Þar segir Guðjón að hafi verið Íslandskaupmenn í öðru hverju húsi. Við vorum alin upp við það flest að verslun Dana á Íslandi hefði verið alvond. En það voru mörg tímabil í versluninni og kaupmennirnir misjafnir. Stundum var myljandi gróði, stundum tap. Á löngu tímabili fór nær öll verslun til og frá Íslandi í gegnum Kaupmanahöfn. Þegar Íslendingar fóru sjálfir að stunda verslun að ráði annað en að hafa bækistöðvar í Kaupmannahöfn, að minnsta kosti hluta úr ári.

Í þáttunum fá kaupmennirnir nöfn og andlit. Við getum nefnt Jonas Trellund sem fyrstur manna er vitað til að hafi flutt sykur til Ísland, mikinn ævintýramann sem hét Kort Adeler, Mikkel Wibe sem varð borgarstjóri í Kaupmannahöfn, Hans Nansen sem sigldi átján sinnum til Íslands, Andreas Björn sem var stærsti hluthafinn í Hörmangarafélaginu sem hefur farið fremur illt orð af.

Svo er það Niels Ryberg sem hóf saltfiskverkun á Íslandi, Mads Hansen sem byggði glæsihús þar sem nú er Strikið og átti dóttur sem var ein af ástkonum Kristjáns IV og Knud Pedersen Storm sem varð þess valdandi að Hólmfastur Guðmundsson var hýddur fyrir að versla hjá röngum kaupmanni.

Nær okkar tíma eru svo P.C. Knudtzon sem reisti hús við Bernhöftstorfuna sem enn standa, Niels Örum og Jens Andreas Wulff sem ráku mikið verslunarveldi á Norður- og Austurlandi og Hans Arreboe-Clausen sem bjó við síki í Kristjánshöfn en á nokkurn ættboga á Íslandi.

Inn í þessa sögu blandast svo Íslendingar sem gerðust umsvifamiklir í verslun. Einna ævintýralegastur er Bjarni Sívertsen sem var bóndi úr Selvogi, verslaði um Suðurnes og í Hafnarfirði, kom sér upp allmiklum flota af kaupskipum og fór að stunda siglingar alla leið til Spánar og Ítalíu með fisk.
Norskir atvinnurekendur skera upp herör gegn brotastarfsemi

Kannski stærsta ránið á fjármunum samfélagsins. Þetta segir Kristin Skogen Lund, framkvæmdastjóri NHO, samtaka atvinnulífsins í Noregi í frétt sem birtist á vef NRK. Við þurfum að bregðast harðar við. Hún er að bregðast við skýrslu sem kom út á síðasta ári undir yfirskriftinni Analyse av former, omfang og utvikling av arbeidslivskriminalitet og fjallar um brotarfsemi í atvinnulífinu – skýrslan er unnin í samstarfi við norska skattinn.

Þar kemur fram að brotastarfsemi í atvinnulífinu kosti Norðmenn 28 milljarða norskra króna árlega, það eru hátt í 400 milljarðar íslenskra króna. Eins og segir í frétt NRK mætti vinna mörg þýðingarmikil samfélagsleg verkefni fyrir þá fjárhæð.

Lund segir að atvinnurekendur verði sjálfir að taka frumkvæðið gegn þeim sem gerast brotlegir. Það útheimti meira eftirlit, meiri ábygð fyrirtækja gagnvart þeim sem þau eiga viðskipti við, meira gegnsæi, samfélagslega ábygð og að tryggt sé að farið sé eftir ákvæðum um kjör og starfsaðstæður.
Sníkjur og tilætlunarsemi lífsstílsbloggaranna

Það sem kallast á íslensku lífsstílsblogg byggist aðallega upp á að sníkja hluti, reyna að fá þá ókeypis eða ódýrt, gegn því að segja eitthvað fallegt um þann sem lætur varninginn eða þjónustuna í té. Þetta tíðkast líka á ýmsum samskiptamiðlum og það eru einstaklingar sem fást við þessa iðju nánast fúlltæm.

Annað heiti sem er notað yfir þetta er „áhrifavaldar“.

Mörkin milli umfjöllunar og auglýsinga eru þarna orðin býsna óljós. Lífsstílsbloggarinn hrósar veitingastað eða verslun – einfaldlega vegna þess að hann þurfti ekki að borga. Lesandinn veit minnst um þetta, hann fer á eftir í góðri trú. Það sem er um að ræða getur verið ýmislegt, bröns á veitingastað, gisting á hóteli, fatnaður í verslun. Og svo eitthvað ennþá dýrara.

Margir sem reka fyrirtæki núorðið fara ekki varhluta af þessari tegund af sníkjum. Á vefnum Business Insider má lesa um hótelstjóra í Dublin sem fór illa út úr þessu.

Lífsstílsbloggarinn Elle Darby hafði samband við Paul Stenson sem rekur veitingahúsið The White Moose Cafe og hótelið Charleville Lodge. Darby er með 87 þúsund fylgjendur á YouTube og 76 þúsund manns á Instagram skrifaði Stenson og sagðist vilja fá ókeypis gistingu í fimm nætur í skiptum fyrir umfjöllun um hótelið. Hún sagðist árið áður hafa „unnið með“ Universal í Orlando í Florida – sem hefði verið frábært fyrir þá…

Stenson svaraði og sagði að það þyrfti nokkra framhleypni til að skrifa svona bréf, og kannski nokkurn skort á sjálfsvirðingu. Og svo spurði hann hverjir myndu borga kaup þeirra sem sæju um að þjónusta Elle Darby dagana sem hún dveldi á hótelinu?

Darby fór með þetta á YouTube þar sem henni var svo mikið um að hún nánast brotnaði saman. Skömmunum rigndi yfir Stenson hótelstjóra sem vildi ekki leyfa henni að gista ókeypis. Hann svaraði með því að lýsa því yfir að framvegis væru allir lífsstílsbloggaðir bannaðir á hótelinu sínu og veitingahúsinu.

Eins og hann sagði, það er ekki hægt að treysta þessu fólki, hún myndi tala vel um hótelið mitt einungis vegna þess að hún fengi að gista ókeypis.
Rólegur tími hjá nýrri ríkisstjórn

Ætli nokkur ríkisstjórn um langa hríð hafi lifað jafn rólega tíma í upphafi stjórnartíðar sinnar og sú sem settist að völdum 30. nóvember. Það hefur verið svolítill ófriður í kringum dómsmálaráðherrann, en að öðru leyti hefur varla ýft vind í pólitíkinni.

Líklega þarf að leita allt aftur til síðustu aldar til að finna dæmi um annað eins. Síðasti áratugur 20. aldar var Davíðstíminn á Íslandi, þá fannst manni um tíma eins og pólitíkin væri hætt. Þetta átti reyndar ekki bara við á Íslandi, tíminn frá 1992 og fram yfir aldamótin var gerólíkur hinum pólitíska veruleika eins og hann er í dag. Það var uppgangur, menn töluðu eins og vestrænt lýðræði og markaðshyggja hefðu sigrað endanlega.

Pólitískir fjaðurvigtarmenn eins og Bill Clinton, Tony Blair og Gerhard Schröder döfnuðu bara vel í þessu ástandi. Ein meginhugmyndin var líka sú, og mætti ekki mikilli andstöðu, að færa markaðnum helst öll völd.

Sú var líka hugmyndin hér á Íslandi.

Veruleikinn er allt annar í dag. Hið pólitíska umhverfi er allt miklu óstöðugra og í raun vandasamara fyrir þá sem fást við stjórnmál. Því skal samt spáð hér að ríkisstjórn Katrínar Jakobsdóttur geti siglt lyngnan sjó nokkuð lengi enn – nema eitthvað óvænt komi upp á. Maður veit auðvitað aldrei.
Áfram Gamla bíó!

Gamla bíó hefur verið samkomuhús síðan 1927 og hefur algjöran hefðarrétt umfram hótel sem var stofnað í næsta húsi fyrir fáum árum. Í 90 ár hafa verið bíósýningar, leiksýningar, óperusýningar og hljómleikar í Gamla bíói.

Væri algjörlega út í hött að stöðva það vegna ferðamannabólunnar. Þetta er ein glæsilegasta bygging Reykjavíkur og með einstaka sögu. Í frétt á RÚV er greint frá deilum vegna starfseminnar í Gamla bíói.

Hótel 101, þar sem er sífellt verið að kvarta undan Gamla bíói, er líka í merkri byggingu. En hún var ekki reist sem hótel þótt fjárfestar hafi síðan eignast húsið og notað það undir slíka starfsemi.

Þetta var sjálft Alþýðuhúsið – reist af Alþýðuflokknum og Alþýðusambandinu í kreppunni og tekið í notkun 1936. Í kjallaranum var veitingastaður sem nefndist Ingólfscafé (en síðar var rekinn þar skemmtistaður undir sama nafni). Um staðinn orti Leifur Haraldsson póstmaður vísu sem varð fleyg:

Ungu skáldin yrkja kvæði

án þess að geta það.

Í Ingólfskaffi ég er í fæði

án þess að éta það.

Verkafólk tók þátt í að reisa Alþýðuhúsið í sjálfboðavinnu og því er pínu öfugsnúið að þar skuli vera lúxushótel.

Gamla bíó hefur verið samkomuhús síðan á tíma þöglu myndanna. Fyrsta kvikmyndin sem var sýnd í húsinu var Ben Húr árið 1927.

Hér má í leiðinni geta meinlegra örlaga Rosenbergs sem lengi var einn helsti tónleikastaður í Reykjavík. Ævintýramenn eignuðust hann og settu á hausinn á fáum mánuðum – að því virðist í tómri vitleysu. Og það er þetta sem er að koma í staðinn, einmitt það sem vantar, eða hitt þó heldur. Írskur pöbb með karíókíherbergi.
Auðveldara að nálgast áfengi en strætómiða á Hlemmi

Það er hægt að fimbulfamba um almenningssamgöngur, en oft finnst manni eins og efndir fylgi ekki orðunum. Kannski nota stjórnmálamenn sem eiga að véla um almenningssamgöngur þær ekki sjálfir. Eyþór Arnalds fær skömm í hattinn fyrir að segja að enginn ferðist með strætó? Honum er réttilega mótmælt – og það af fólki sem notar strætisvagnana. Það birtir myndir af fullum vögnum.

En svo er það Hlemmtorg sem er mistöð strætisvagnasamgangna í Miðborginni. Hugmyndin um að færa þessa miðstöð niður í Vatnsmýri er arfavond, enda eiga fáir erindi þangað. En strætó er orðinn eins og olnbogabarn á Hlemminum. Þetta sést greinilega í frétt sem lætur lítið yfir sér á mbl.is og byggir á svari við fyrirspurn frá borgarráðsfulltrúa Sjálfstæðisflokksins. Þar má sjá að engar upplýsingar er að fá um ferðir strætisvagnanna á Hlemmi. Þar er heldur ekki hægt að kaupa miða í strætó, heldur segir:

Fram kemur í umsögn skrifstofu eigna og atvinnuþróunar að farþegar Strætó geti keypt miða í verslun 10/ 11 sem er í um það bil fjörutíu metra fjarlægð frá miðrými Hlemms.

Það er heldur engin klukka fyrir strætófarþegana á Hlemmi,líkt og tíðkast á samgöngumiðstöðvum af þessu tagi. Gentrification (íslenskt orð óskast) staðarins er gengin svo langt. Hins vegar tekur maður eftir því þegar maður kemur á Hlemm hversu áfengi er alls staðar áberandi. Því er líkast að veitingahúsin þar leggi aðaláherslu á að selja alkóhól – það mætti jafnvel segja að áfengidýrkun ríði þar ekki við einteyming – á sumum þeirra er mun erfiðara að greina hvaða matur er á boðstólum en vín.

Það er ágætt að hafa uppi stór framtíðarplön varðandi almenningssamgöngur. En það er líka allt í lagi að sinna þeim eins og þær eru í dag.