arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Óhefðbundin íþróttalýsing slær í gegn

Ólympíuleikunum lýkur í Ríó í dag. Þeir virðast hafa farið ágætlega fram – að minnsta kosti hefur keppni í þeim greinum sem ég hef fylgst með verið ljómandi skemmtileg. Af því sem ég hef séð finnst mér frjálsíþróttafólkið frá Jamaica standa upp úr. Það er ótrúlegt hvað þessi fámenna þjóð (aðeins 2,7 milljón íbúa) á mikið af frábærum íþróttamönnum. Það er líka gaman að sjá hvað íþróttafólkið frá þessari eyju í Karíbahafinu er glaðlegt, brosandi og jákvætt.

Mér fannst eiginlega flottasta augnablikið sem ég sá í sjónvarpinu gerast úti á æfingavellinum fyrir fáum dögum. Þá hittust þau hinn tröllvaxni Usain Bolt og hin agnarsmáa Vivian Cheruiyot frá Kenía. Þau ræddust við og maður sá síðan að þau kvöddust með faðmlagi. Cheruiyot sigraði sama kvöld óvænt í 5000 metra hlaupi, Bolt er að fara á spjöld sögunnar sem einn mesti íþróttamaður allra tíma.

Nú sest maður spenntur niður og horfir á síðasta viðburð leikanna samkvæmt hefð – það er maraþonið. Skemmtilegt sjónvarpsefni? Jú, getur það ekki bara verið? Meðfram sér maður göturnar í Ríó í rigningu.

En þetta er ekki allt jafn skemmtilegt eða auðskiljanlegt. Maður þekkir ekki haus né sporð á sumum íþróttagreinum, þótt þær séu örugglega frábærar fyrir iðkendur þeirra. Lýsendurnir eru líka misjafnir, þeim tekst ekki alltaf að kveikja hjá manni áhuga, og fátt er leiðinlegra en langar verðlaunahafhendingar.

Þessi írski lýsandi er býsna óhefðbundinn, en honum tekst að gera siglingar á smábátum nokkuð áhugaverðar með því í raun að misskilja allt. Þetta myndskeið hefur slegið í gegn. Þetta er reyndar mjög írskur húmor.
Píratar og Samfylkingin

Það boðar varla gott fyrir Samfylkinguna þegar hún er á leið í kosningar að þrír af hverjum fjórum kjósendum skuli segja að ekki komi til greina að kjósa flokkinn. Þetta má lesa úr skoðanakönnun sem greint er frá hér á Eyjunni í dag.

Staðreyndin er sú að engum stjórnmálaflokki stafar meiri hætta af Pírötum en Samfylkingunni. Gangi Pírötum vel í kosningunum er öruggt að Samfylkingunni gengur illa. Sveifla Samfylkingarinnar niður fyrir 10 prósentin gerist á sama tíma og uppsveifla Pírata.

Vandi Samfylkingarinnar er ekki síst fólginn í því að Píratar virka eins og yngri og frískari útgáfa af flokknum, með stefnumál sem Samfylkingin hefur lengi haft, eins og endurskoðun kvótakerfisins og stjórnarskrá (og að auki jafnrétti sterka áherslu á eflingu velferðarkerfisins). En þetta eru mál sem hefur hvorki gengið né rekið með hjá Samfylkingunni þrátt fyrir að hún hafi aðild að tveimur ríkisstjórnum síðasta áratuginn. Ímynd Samfylkingarinnar er mjög illa löskuð – meðan ára Píratanna er hrein og fersk.

Píratar eru sumpart eins og uppfærð og nútímalegri útgáfa af Samfylkingunni – Samfylking 2.0 með viðbættri áherslunni á internetið. Þeir eiga núorðið afskaplega lítið skylt með hinni upprunalegu Píratahreyfingu í Svíþjóð og Þýskalandi, pólitísk markmið hennar voru miklu þrengri. Kannski eru íslensku Píratarnir vísbending um hvert jafnaðarmannahreyfing í kreppu getur haldið? Um leið eru það þeir sem geta orðið þess valdandi að Samfylkingin verður að algjörum smáflokki eða jafnvel hverfur. En á hinn bóginn má segja að Samfylkingin sé lang eðlilegasti samstarfsflokkur Pírata í ríkisstjórn – og öfugt.
Pappírsins virði?

Það eru aðeins tveir mánuðir eftir af líftíma ríkisstjórnarinnar en samt er samþykkt fjármálaáætlun til næstu fimm ára. Það er ljóst að heilmikil vinna hefur farið í þetta plagg, það er gert ráð fyrir hagvexti, en samt einkennist það af aðhaldsstefnu em hefur verið ær og kýr í hagstjórn í flestum vestrænum ríkjum, til að mynda í Þýskalandi og Bretlandi, um nokkurt skeið. Allt annað en aðhaldsstefna er útmálað sem ábyrgðarleysi, jafnvel þótt bráðnauðsynlegt og jafnvel hagkvæmt sé að fjárfesta meir í innviðum samfélagsins. Í Bretlandi virðist Theresa May ætla að hverfa að einhverju leyti frá aðhaldsstefnunni, aðhaldið í Þýskalandi er harðlega gagnrýnt og er jafnvel talið ein ástæða þess hversu seinlega gengur með efnahagsbata í Evrópu.

En er þetta pappírsins virði? Eygló Harðardóttir félagsmálaráðherra, ráðherra sjálfra húsnæðismálanna sem verða eitt aðalmálið í kosningunum, telur sig ekki geta stutt samkomulagið og rýfur þar með samstöðu stjórnarflokkanna. Það heyrast raddir úr Sjálfstæðisflokknum þess efnis að hún eigi að hverfa úr ríkisstjórn. Innan úr Framsóknarflokki heyrir maður að er að finna talsverðan stuðning við Eygló. Ásmundur Einar Daðason þingflokksformaður skrifar:

Ég fagna því að Eygló Harðardóttir sé í ríkisstjórn og ég myndi sem þingflokksformaður aldrei setja það á dagskrá að hún fari þaðan út. Hún hefur frá fyrsta degi haldið fyrirvara sínum við þessa fjármálaáætlun mjög skýrt á lofti og því er þetta engin sérstök „taktík“. Ef eitthvað er ekki boðlegt þá er það hvernig ráðist er á hana af samstarfsfélögum fyrir að fylgja eigin sannfæringu. Það væri nær að þeir sem hæst hafa hlusti og velti því fyrir sér hvort ekki sé sannleikskorn í málflutningi hennar um velferðarmál.

Sjálfsagt verður farið að einhverju leyti eftir þessari áætlun ef svo vill til að ríkisstjórnin situr áfram. En líkurnar á því að stjórnin haldi velli hverfandi. Stjórn sem Píratar myndu til dæmis skipa með vinstri flokkunum telur sig varla bundna af þessu, enda virðist ljóst að þarna er ekki gengið nógu langt í að uppfylla mjög almenna kröfu í samfélaginu um úrbætur í heilbrigðismálum, velferðarmálum og öldrunarmálum, svo nokkuð sé nefnt.
Endurómur frá Sovéttímanum

Staða fréttamiðlunar í Rússlandi og frá því landi verður æ skrítnari, svo farið er að minna á gömlu tímana þegar TASS og Novosti sáu um fréttaflutninginn.

Ein fréttagáttin sem er haldið úti frá Rússlandi er Sputnik. Hún heyrir ríkisfréttaveitu sem nefnist Rossiya Segodnya. Sputnik flytur heimsfréttir og túlkar þær á sinn hátt, en markhópurinn er alþjóðlegur.

Merkilegt nokk sér maður stundum að fólk er að deila fréttum frá þessum miðli á samskiptasíðum – og ekki bara í gríni.

Á vef Sputnik má lesa „fréttaskýringu“ sem birtist fyrir fáum dögum. Þar segir í fyrirsögn: Bandarísk herstöð rekur naglann í kistu íslensks hlutleysis.

Upphaf greinarinnar virðist reyndar vera þýskt vefrit. Ísland er sagt vera leppríki Nató – það hafi kannski ekki verið við því að búast að Íslendingar styddu stefnu Rússa (sem er harla góð samkvæmt greininni), en þeir hefðu þó getað staðið vörð um hlutleysi sitt.

Það er vart hægt að segja að skilaboðin sem felast í þessari grein frá hinni opinberu fréttaveitu séu sérlega vinsamleg.

Ísland hefur reyndar verið aðili að Nató síðan 1949 – er eitt af stofnríkjunum. Á þeirri sögu eru ýmsir furðulegir fletir sem má rifja upp. Blaðamenn af minni kynslóð og eldri muna til dæmis vel eftir útsendurum rússnesku fréttastofanna sem höfðu hér aðsetur og voru sífellt að reyna að komast í kynni við íslenska blaðamenn með alls konar sleikjugangi.

Ég man til dæmis eftir því að hafa setið, nýgræðingur í blaðamennsku, á skrifstofu við Laugaveg með rússneskum „kollega“ sem var að reyna að hella ofan í mig vodka. Þetta var síðdegis á virkum degi og ég ekki alveg í stuði. En Sovétmaðurinn hellti ákaft í glös og vildi að við læstum höndum saman og drykkjum þannig í mjög nánu líkamlegu sambandi.

Samskipti Íslands og Sovétríkjanna voru líka meiri en tíðkaðist með flestar vestrænar þjóðir. Við seldum Sovétmönnum fisk sem enginn annar vildi kaupa, brimsalta síld, nefndir frá Íslandi dvöldu í Moskvu árið út og inn til að passa upp á þessi viðskipti. Með í kaupunum fylgdu líka ullarvörur sem stakk ákaflega og kitlaði undan. Sovétviðskiptin tryggðu að hér þurfti ekki að stunda neina vöruþróun.

Á móti keyptum við olíu frá Sovétríkjunum og hún var seld hér á bensínstöðvum undir merkjum alþjóðlegra kapítalískra fyrirtækja, Shell, Esso og BP. Hver einasti dropi kom þó að austan. Að auki óku Íslendingar um á sovéskum bílum sem sáust vart á götum annarra vestrænna ríkja – það var ekki fyrr en ég kom til Grikklands að ég sá líka Lödur og Moskvich.
List minna virði en sauðfé?

Tilkynning um sérstaka netbrotadeild til að sporna við ólöglegu niðurhali virkar eins og gildra fyrir Pírata að stíga í fyrir kosningarnar. Fátt vekur meiri hita innan raða þeirra en hugmyndir af þessu tagi. Í skýrslu nefndar sem fjallaði um málið er tap innlendra höfundarréttarhafa af ólöglegu niðurhali áætlað um 1 milljarður króna. Það er stór upphæð á hinum örsmáa íslenska markaði.

Enda er það svo að viðtökurnar hjá Pírötum eru vægast sagt slæmar. Það eru dregin fram ýmis rök, flest hafa þau heyrst áður í mismunandi útgáfum.

Píratinn Halldór Auðar Svansson, sem situr í borgarstjórn í Reykjavík, skrifar að ólöglegt niðurhal „hafi ekki bein skaðleg áhrif á nokkra manneskju“ – semsagt að þetta sé glæpur án fórnarlambs. Hann nefnir samt „hagsmunasamtök“ sem telji sig verða fyrir fjárhagslegum skaða. Hann nefnir ekki listamenn, tónlistarmenn, kvikmyndagerðarmenn eða aðra sem hafa lifibrauð sitt af því að skapa efni sem er varið með höfundarrétti. Halldór klykkir svo út með að segja að lögreglan eigi að fást við netníð og netofbeldi en ekki þetta.

Einar Freyr Elínarson er ungur maður, formaður Samtaka ungra bænda. Hann birtir dálítið skemmtilegt svar þar sem hann ber saman þessa tegund stuldar og sauðaþjófnað – og hann spyr: Er list svo lítils metin hjá Pírötum að þeim finnist að ekki þurfi að greiða fyrir hana?

Þetta finnst mér áhugavert. Eða þannig.

Ég hef gaman af því að semja tónlist, þó ég hafi ekki gefið neitt út ennþá. En segjum að ég geri það. Er þá lagið sem ég sem og set vinnu í að gefa út minna virði heldur en lambið sem ég vinn við að ala?

Nú geri ég ráð fyrir að Halldór Auðar sé jafn harður á móti sauðaþjófnaði og ég. Honum þætti vonandi ekki í lagi að einhver tæki lambið mitt í leyfisleysi og án þess meira að segja að borga. En honum finnst í lagi að einhver steli tónlistinni. Það sama á við kvikmyndagerð og bókmenntir. Er list svo lítils metin hjá Pírötum að þeim finnist að ekki þurfi að greiða fyrir hana?

Hann toppar svo fáránleikann með því að benda á að kynferðisofbeldi sé miklu alvarlegri glæpur.

Ég er ekki ósammála því að það séu alvarlegri glæpir en finnst mönnum í alvörunni að lögreglan eigi einungis að sinna kynferðisafbrotum?

En ok, reynum að skauta framhjá fáránleikanum sem felst í að blanda þessu tvennu saman.

Hann talar um „fórnarlambslausa glæpi“. Er stuldur á höfundarréttarvörðu efni ekki glæpur? Er þjófnaður ekki glæpur?

Kannski er ástæðan fyrir því að ég hef ekki gefið neitt út sú að ég óttaðist að Píratar kæmust til valda og stælu tónlistinni.. En lesandi svona bull þá hef ég sífellt minni áhyggjur af því. Spurning hvort það sé óhætt að skella gítarnum um hálsinn og setja sig í stellingar.
Hver man eftir Klúbbnum?

Hér er ágæt mynd fyrir þá sem sakna gömlu Reykjavíkur – horfa aftur til hennar með fortíðarþrá.

Þetta er Klúbburinn sem var einn vinsælasti skemmtistaður bæjarins á áttunda áratugnum. Hann var á mörgum hæðum, með sölum sem hægt var að rangla um – en fyrir utan stóð fólk oft í langri biðröð að komast inn. Í biðröðinni var gjarnan stemming, stundum mikið fyllerí og átök, biðraðamenning þeirra ára var mjög sérstök.

Fram til 1980 voru skemmtistaðir lokaðir klukkan 1 eftir miðnætti á föstudögum en 2 eftir miðnættið á laugardögum. Sá böggull fylgdi þó skammrifi að maður varð að vera kominn inn í húsið talsvert fyrr – því hætt var að hleypa inn löngu fyrir lokun. Barir lokuðu hálftíma áður en allir áttu að vera komnir út. Vínþyrstir gestir urðu semsé að kaupa mikið í síðustu pöntun og hella á sig fyrir lokun. Þá tók við hangs fyrir utan skemmtistaðinn í leit að partíum, þau fóru fram í heimahúsum.

Klúbburinn var annars opnaður fyrst 1960 og þótti nokkuð glæsilegur. Nokkrum árum síðar var skrifað í dagblaðið Vísi:

Húsakynni klúbbsins eru öll hin smekklegustu og innanhússkreyting svo að af ber. Veitingasalir eru á tveim hæðum. Á neðri hæð er vínstúka með austurlenzku sniði, setustofa í veiðimannakofastíl og mat- og samkomusalur með ítölskum blæ. Ítalska salnum er mjög auðvelt að skipta niður fyrir smærri hópa, enda hafa forráða menn hússins hugsað sér að leigja hann til alls konar samkvæma og fundarhalda. Í þessum sal er áformað að hafa vínstúku, en hún er ekki tilbúin ennþá. Á efri hæð er stór salur sem skipt er í smærri hluta með ýmsum hætti. Í einu horni salarins er krókur fyrir vínstúku; er þar stór og fallegur arinn, er setur mjög sérkennilegan blæ á þessa hæð hússins. Meðfram gluggum, með fögru útsýni til sjávar og fjalla, eru matborð á upphækkuðum palli, en á gólfi salarins er dansað. Þar er áformað að setja upp aðra vínstúku. Í einu horni þessa salar er mjög smekkleg stofa, sem sumir myndu e.t.v. kalla blómasalinn. Hann er afkróaður með bambusstöngum og fagurlega skreyttur blómum…

Þegar ég komst til vits og ára var aðallega farið í Klúbbinn á fimmtudagskvöldum, þá var opið þar til 11.30, en svo var um fæsta skemmtistaði sem voru aðeins opnir á helgum. Þá spiluðu ennþá hljómsveitir í Klúbbnum og hans er líklega helst minnst fyrir tónlistina sem þar var flutt. Til dæmis voru hljómsveitir með Pétur Kristjánsson í fararbroddi mjög vinsælar í húsinu, Pelican, Póker og Paradís.

Klúbburinn brann svo 1992. Húsið var rifið og annað hús byggt á lóðinni. Þar er nú Cabin hótel.

Það er víst að þessi mynd vekur upp minningar – og jafnvel stemmingu – hjá einhverjum sem skoða hana.

Jón Axel Ólafsson, útgefandi og útvarpsmaður, sem setti textann inn á myndina skrifar:

Maður finnur Bianco-bragðið ennþá…. En þetta lét maður sig hafa… Og komst í gegnum þetta með engan síma… Og enga Facebook.
Líflega Reykjavík

Það þarf ekki nema að einhver bloggi eða skrifi á Tripadvisor að Ísland sé ekki alveg nógu gott til að það endurómi hér í fjölmiðlum. Það eru búnar til fréttir upp úr skrifum allsendis óþekktra bloggara sem hafa komið hingað í fáeina daga og varla séð neitt. Upp úr því hefst mjög alvörugefin umræða, nánast eins og við séum komin með þetta allt á heljarslóð. Við Íslendingar erum smáþjóð og viðkvæm fyrir ímynd okkar, en við eigum það líka til að tala okkur sjálf dálítið niður. Drögum fram pískinn og byrjum að tyfta okkur sjálf.

Stundum er það alveg óþarfi.

Það er til dæmis merkilegt að fylgjast með umræðunni um að Reykjavík sé alveg ómöguleg borg. Túristar valti hér yfir allt og hér sé ekkert að finna lengur nema græðgi.

Það er leitun að líflegri og dýnamískari smáborg en Reykjavík. Ég efast satt að segja um að nokkurs staðar í 120 þúsund manna samfélagi (210 þúsund ef allt höfuðborgarsvæðið er talið) sé jafn mikil starfsemi og fjölbreytt. Ímyndið ykkur allar steindauðu borgirnar af þessari stærð í veröldinni. Ég er ekki bara að tala um veitingahúsin og allt sem fylgir túrismanum. Hann hefur reyndar haft þau áhrif að miðborgin er að stækka mikið, út með Höfninni, út á Granda, upp fyrir Hlemm – það er fólk á ferli á svæðum þar sem var ekki hræða áður. Gamlir staðir ganga í endurnýjun lífdaga.

Skoðum allt hitt, í borginni starfa margir háskólar, ótal fyrirtæki, sum eru gömul, önnur ný, það eru sprotafyrirtæki og svo eru stjór sjávarútvegsfyrirtæki. Fjölmiðlaumhverfið er afar líflegt. Það er haldið úti mörgum sjónvarpsstöðvum, blöðum sem eru borin út í hús þrátt fyrir tilkomu alls kyns vefmiðla sem koma og fara.

Reykjavík er orðlögð fyrir tónlistarlíf og tónlistarhátíðir, hér stendur eitt glæsilegasta tónlistarhús heims og þangað koma heimsfrægir listamenn en börnin í borginni spila þar líka og lúðrasveitirnar, það er gefinn út furðulegur fjöldi af bókum á hverju ári, útgáfustarfsemin líklega blómlegri en nokkurs staðar í veröldinni miðað við mannfjöldann, hér eru gallerí og mörg listasöfn. Gleymum ekki leikhúsunum – hér eru tvö stór atvinnuleikhús, mjög metnaðarfull, og mörg minni leikhús

Þetta eru gríðarlega mikil umsvif í ekki stærra samfélagi. Dýnamík. Mannfæðin gerir þetta stundum erfitt, vissulega. Markaðurinn er ekki sérlega stór fyrir alla hluti, hvorki þá sem eru að framleiða vörur eða halda úti menningar- eða þjónustustarfsemi. Það er ekki hægt að segja að þetta borgi sig allt sérlega vel í beinhörðum peningum. Útrás þykir ljótt orð , en það er skiljanlegt að athafnasamir Íslendingar vilji komast inn á stærri svæði með starfsemi sína og hugmyndir. En það verður að segjast eins og er, ferðamennirnir hafa fremur hjálpað en hitt – það eru aðeins fleiri viðtakendur.
Vítt sé ég land og fagurt

Landið er fagurlega grænt nú síðsumars og ferskt eftir rigningar. Við fórum upp í Þjórsárdal að skoða upptökuslóðir fyrir Kiljuna, staði og bækur. Komum að Stóra-Núpi þar sem sálmaskáldið Valdimar Briem var prestur. Nafn hans er ekki þekkt lengur, en nánast allir íslendingar þekkja einhver af kvæum hans. Þarna er gamalt og merkilegt íbúðarhús sem á að fara að gera upp og falleg kirkja. Það auðgar tilveruna að hafa hljóðfæraleikara meðferðis – Kári spilaði af fingrum fram á orgelið í kirkjunni. Frá ungum aldri hefur það verið áhugamál hjá drengnum að komast inn í sveitakirkjur og leika á orgel.

Svo fórum við í Fljótshlíðina, í kirkjunni á Breiðabólsstað er minnisvarði um Tómas Sæmundsson, Fjölnismanninn og vin Jónasar, sem orti um hann „Dáinn, horfinn“ – harmafregn! Þar er líka orgel, nokkuð öflugra, og Kári lék Bach eftir minni en spann þar sem voru gloppur.

Fljótshlíðin er einhver fegursta sveit landsins, við höfðum ekki sérlega mikla fjallasýn, en það er magnað að horfa úr hlíðinni niður sléttuna og út á sjó.

Við gengum upp að hlíðinni við Hlíðarendakot þar sem er minnismerki um Þorstein Erlingsson – sauðfé hafði brotist þar í gegnum girðinguna en fram af brúninni steypist foss sem sést hér. Drengurinn á myndinni er að sækja sér vatn að drekka í fossinn.

Á leiðinni meðfram Fljótshlíðinni og niður Landeyjarnar, meðfram Stóra-Dímoni (keltneskt tökuorð) þóttumst við sjá ýmsar fuglategundir, jaðrakan (annað keltneskt tökuorð), smyril, kjóa og loks skúm þegar nær dró ströndinni. Ég hef ákveðinn veikleika fyrir fuglaskoðun sem samstarfsfólk mitt þekkir. Það er oft að reyna að einbeita sér að því að ná fallegum og helst óhristum myndum af einhverju, en ég læt ófriðlega og reyni að fá það til að taka myndir af fuglum sem ég sé út um allt – eins og ég sé einhver Attenborough.

Við tókum ferjuna yfir til Vestmannaeyja á slóðir séra Ólafs Egilssonar sem skrifaði um Tyrkjaránið eftir að hafa sloppið sjálfur úr Barbaríinu og Ása í Bæ sem var ekki bara skáld og rithöfundur og bóhem, heldur líka, og það vissi ég ekki fyrr, afbragðs sjómaður og aflakló.

Og hvað sem líður öllu tuði um ferðamannafár þá voru túristar ekki að troða okkur um tær. Þvert á móti. Það er kannski ekki ástæða til að rjúka upp við hvern Tripadvisor-dóm eða blogg sem er ekki að springa af hrifningu yfir Íslandi. Margir staðir eru orðnir skemmtilegri og betri vegna aukins straums af fólki. Almennt er ánægjulegra að ferðast um sveitir landsins, það er betra framboð af gistingu, veitingahúsum og afþreyingu. Eða hver hefði trúað því fyrir fáum árum að í plássi eins og Vestmannaeyjum yrði fjölbreytt úrval af góðum veitingastöðum?
Þjóðfylkingin og Helgi Hrafn á Austurvelli

Ég verð að viðurkenna að ég hafði mínar efasemdir um að rétt væri að efna til sérstakra gagnmótmæla á Austurvelli vegna fundar sem svonefnd Íslensk þjóðfylking hafði boðað þar.

Þetta virðst satt að segja heldur tætingslegur hópur og vesæll, vægast sagt. Aðfarirnar hjá honum hafa sést á myndbandi sem hefur verið í umferð á netinu, það er tekið fyrir utan Café Catalina í Kópavogi sem virðist vera helsta aðsetur flokksins. Þetta eru engir Svíþjóðardemókratar sem fóru úr skallabúningunum yfir í fín jakkaföt eða ungverskir Jobbik í straujuðum einkennisbúningum. Að minnsta kosti ekki enn. Það er nokkuð langt í land með slíkt, eins og sjá má á myndbandinu.

Þarna fékk þessi flokkur fólks miklu meiri umfjöllun en hann á í raun skilið. Varð beinlínis aðalfréttin í öllum fjölmiðlum – fékk jafnvel meiri athygli en boðuð húsnæðisúrræði ríkisstjórnarinnar.

En svo finnst manni þetta kannski bara ágætt. Og það er ekki síst vegna Pírataþingmannsins Helga Hrafns Gunnarssonar sem lagði það á sig að mæta með fartölvuna sína út á Austurvöll og reka vitleysurnar ofan í þjóðfylkingarliðið. Það stóð og æpti á hann, en Helgi sýndi mikla þolinmæði og þrautseigju.

Ég hef áður sagt að ég skilji ekki að Helgi sé ekki í framboði fyrir Pírata í þingkosningunum. Það er sagt að hann ætli að fara að vinna í grasrótinni. En flokkur sem hefur ekki almennilega leiðtoga mun ekki hafa neina grasrót. En kannski er honum ætlað annað hlutverk – manni finnst eins og Helgi hljóti að vera sterkasti kandídatinn ef Píratar fara að mynda ríkisstjórn.
Norðmenn tortryggnir á Bretland í EFTA – en hvað með Ísland?

Nú er rætt um mögulega aðild Breta að EFTA, það er í framhaldi af Brexit. Leitað er varanlegrar lausnar á sambandi Bretlands við Evrópusambandið. Reyndar er spurning hvort þeir kæri sig yfirleitt um EFTA aðildina, þar eru fyrir Noregur, Ísland, Liechtenstein og Sviss. EFTA hefur aðallega þýðingu sem partur af EES samningnum – þar eru EFTA ríkin aðilar, að undanskildu Sviss.

Noregur er stórveldið í EFTA. EES samningurinn er aðallega til vegna Noregs og það eru Norðmenn sem hafa uppi heilmikinn lobbýisma í Brussel vegna hans, fylgjast grannt með löggjöf og reglum sem þeir þurfa að taka upp og reyna að hafa áhrif á. Hjá Íslendingum hefur þetta gengið brösulegar, aðallega vegna smæðar þjóðarinnar. Það má kannski segja að þarna hangi Íslendingar aftan í Norðmönnum. Í þessu öllu felst náttúrlega gríðarlegt fullveldisafsal sem er nokkuð ólíklegt að Bretar kæri sig um að undirgangast. Samt er rætt um þennan möguleika.

En Norðmenn eru lítt hrifnir. Erna Solberg forsætisráðherra réð Bretum frá því fyrr í sumar að ganga úr ESB. Elisabeth Vik Aspaker evrópumálaráðherra sagði svo í síðustu viku að Norðmenn gætu staðið í vegi fyrir inngöngu Breta í EFTA:

Ekki er víst að það sé góð hugmynd að hleypa svo stóru ríki inn í samtökin. Það myndi raska jafnvæginu, og ekki er líklegt að það verði Norðmönnum í hag.

Á það er líka bent að Noregur hafi gert viðskiptasamninga við 38 ríki í gegnum EFTA. Þetta gæti raskast með inngöngu Breta í samtökin, en viðskiptasamningar framtíðarinnar yrðu mun flóknari. Tónninn í íslensku ríkisstjórninni virðist vera jákvæðari en hjá norsku stjórninni. Lilja Alfreðsdóttir utanríkisráðherra sagði í samtali við norska fjölmiðla að Bretar gætu styrkt EFTA.

Þegar ríkjunum fjölgar í klúbbnum þínum þýðir það yfirleitt meiri áhrif á alþjóðavettvangi.

Þetta getur þó orkað verulega tvímælis hjá Lilju. Ef Bretar færu inn í EFTA er ljóst að samtökin myndu fyrst og fremst snúast um hagsmuni þeirra. Þeir þurfa alls ekki að fara saman við hagsmuni Íslendinga og Norðmanna. Í breskum stjórnmálum núorðið gengur hagur fjármálalífsins í The City yfirleitt fyrir öllu. Hann hefur margsinnis þvælst fyrir í samningum við Evrópusambandið. Svo er annað sem má nefna. Í Bretlandi er meiri ójöfnuður en í nokkru öðru Evrópulandi. Hugmyndir um jöfnuð eru miklu sterkari á Íslandi og í Noregi – og í ríkjum á meginlandi Evrópu. En í ójöfnuði, og þar með stéttaskiptingu, standa Bretar í rauninni miklu nær Bandaríkjunum – og eru í sumum tilvikum ennþá verri í þessu efni.