arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
LÍÚ, niðurfelling krafna

Ingvar Arnarson, fyrrverandi gjaldeyrisafleiðuvíxlari hjá Landsbankanum, skrifar þessa grein í Morgunblaðið í dag. Er ekki ljóst að með niðurfellingu skuldanna sem hér um ræðir er verið að fella niður skuldir manna sem veðsettu þjóðarauðlindina upp í topp – langt framyfir það sem hún stendur undir – og eru í raun búnir að missa kvótann út úr höndum sér til bankanna í formi veða?

Og leita nú leiða til að ná honum undir sig aftur?

Væri ekki nær að nota tækifærið til að stokka upp kerfið?

Hvar er jafnræðið í þessu?

En hér er grein Ingvars.

- - -

FRAMKVÆMDASTJÓRI LÍÚ býst við að stór hluti milljarða krafna Landsbankans á sjávarútvegsfyrirtæki vegna gjaldeyrisskiptasamninga verði felldur niður enda séu þær umdeildar. Þetta kom fram í fréttum Ríkisútvarpsins á fimmtudag. Ef kröfurnar verða hreinlega felldar niður er um að ræða meiriháttar þjófnað úr þrotabúi bankans.

Kröfur bankans vegna afleiðusamninga um gjaldeyrisviðskipti eru ekki síðri eða ómarktækari en kröfur sem verða til vegna lánveitinga þótt um flóknari kröfur sé að ræða. Menn gerðu samninga og miklu fjármagni bankans var ráðstafað vegna þeirra. Almennt liggur fyrir í samningunum hve mikinn gjaldeyri sjávarútvegsfyrirtæki skulda þrotabúi bankans vegna framvirkrar sölu og hve mikið þau eiga inni í krónum á móti. Mikilvægt er að vandað sé til verks við verðlagningu þegar uppgjör fer fram á þessum skuldbindingum þannig að ekki halli á hagsmuni sjávarútvegsins en fráleitt er að fella kröfurnar niður.

Hafa ber í huga að á móti þessum eignum þrotabúsins standa einnig skuldir sem ekki verða felldar niður með galdrabrögðum. Þrotabúið ber því mismuninn og minna fé verður eftir til að gera upp aðrar skuldir svo sem vegna IceSave þótt óbeint væri. Niðurfelling krafna á sjávarútvegsfyrirtæki verður því að líkindum á kostnað skattgreiðenda.

Hagsmuna hvers er skilanefnd bankans eiginlega að gæta? Hrópandi ójafnræði er fólgið í því að þegar á reyni séu ákveðnir aðilar leystir undan skuldbindingum sínum en aðrir ekki. Kröfur banka á heimilin í landinu verða til dæmis seint eða aldrei felldar niður ef ekkert kemur á móti. Hvers vegna ætti annað að gilda um sjávarútveginn? Erlend húsnæðislán eru mjög umdeild en enginn lætur sér detta í hug að hægt sé að fella þau hreinlega niður með samningaviðræðum og eftiráspeki.

Sjávarútvegsfyrirtæki ættu að mala gull við núverandi aðstæður en þau virðast almennt hafa farið mjög illa að ráði sínu með braski og óhóflegri skuldsetningu. Sennilega eru mörg eða flest þeirra í reynd gjaldþrota og geta ekki staðið við skuldbindingar sínar. Við slíkar aðstæður liggur beinast við að gengið sé á eignir þeirra í stað þess óskiljanlega ráðs að fella niður kröfurnar.

Skilanefndin verður að gæta hagsmuna gamla bankans og koma í veg fyrir eignabruna og þjófnað sama hvaða dýrlingur á í hlut. Hugsanlega má breyta almennum kröfum á sjávarútvegsfyrirtækin í hlutafé að einhverju leyti og bæta þar með stöðu þeirra. Sjávarútvegurinn leikur lykilhlutverk í uppbyggingu efnahagslífsins og afar mikilvægt er að málefnalega sé staðið að lausn þess vanda sem nú blasir við.
Eigendavald

Merkileg þessi uppljóstrun Símons Birgissonar blaðamanns.

Um það hvernig blöð í eigu Baugsmanna voru notuð til að reka áróður fyrir eigendurna í dómsmálunum sem þeir áttu í .

Því í því sem þarna gerðist var fjölmiðlunum beitt í áróðursskyni en ekki til að flytja fréttir. Fréttirnar voru birtar nákvæmlega þegar eigendum hentaði og með þeim hætti sem þeir vildu.

Ég skrifaði reyndar grein um þetta á sínum tíma. Hún vakti mikla reiði hjá sumum

Hét Eins og litlir seppar.

Hún birtist á Vísi.is þar sem ég geymdi blogg mitt á sínum tíma. Ég var starfsmaður 365 þegar þetta gerðist. Hana er nú að finna í safninu á Eyjunni – og þó að dagsetningin sem birtist með greininni sé 1969 (sic!) þá var þetta í ágúst 2005.
Þingmenn svara ekki

Fréttablaðið greinir frá því í dag að fáir þingmenn hafi svarað fyrirspurn um hverjir hafi styrkt baráttu þeirra í prófkjörum.

Kannski hafa þeir ekki tíma núna.

En samt er þetta eitthvað sem þarf að vera opinbert – nú þegar stjórnmálamennirnir sjálfir segja að þurfi að velta við hverjum steini.

Og í leiðinni mætti spyrja hvort einhverjir pólitíkusar hafi fengið sérstaka þjónustu í bönkunum, til dæmis lán til hlutabréfakaupa á vildarkjörum?
Síðasta Kiljan fyrir jól

Síðasta Kiljan fyrir jól er á dagskrá sjónvarpsins í kvöld.

Meðal gesta í þættinum eru Stefán Runólfsson, Vestmannaeyingur og gamal jaxl úr sjávarútvegi, en ævisaga hans kemur út nú fyrir jólin. Stefán segir frá Vestmannaeyjagosinu, verbúðaslarki og björgun tveggja barna úr höfninni í Heimaey.

Sigurður A. Magnússon segir frá kynnum sínum af Sigurbirni Einarssyni biskupi en þeir þekktust frá því Sigurður var fermingardrengur. Sigurður hefur ritað ævisögu Sigurbjarnar.

Hjörleifur Sveinbjörnsson lærði kínversku í Beijing umbrotatímum á áttunda áratug síðustu aldar. Hann hefur tekið saman úrval kínverskrar frásagnalistar í bókinni Apakóngur á Silkiveginum.

Nokkrir valinkunnir gagnrýnendur tilnefna bækur sem þeir telja að hafi skarað fram úr fyrir þessi jól.

Einnig verður rætt við tvo spennubókahöfunda, Ævar Örn Jósefsson og Gunnar Gunnarsson, og Hermann Stefánsson, höfund dirfskufullrar skáldsögu sem nefnist Algleymi en þar er fléttað saman skáldskap, eðlisfræði og sögu á lævíslegan hátt.

Kolbrún og Páll fjalla um Rán eftir Álfrúnu Gunnlaugsdóttir, Konur eftir Steinar Braga og Amtmanninn á einbúasetrinu eftir Kristmund Bjarnason.

Og Bragi er í jólaskapi.
Erum við strax búin að gleyma?

Þá á ég við niðurfellingu skulda vegna hlutabréfakaupa til valdra starfsmanna Kaupþings.

Það varð mikið fjaðrafok út af þessu máli enda stórar fjárhæðir í húfi.

En svo virðist vera að menn hafi kosið að gleyma því.

Finnst það kannski þægilegra.

Annars átti ég tölvupóstsamskipti við þingmann úr stjórnarliðinu í gær.

Spurði hvort hann teldi ekki ástæðu að aðhafast eitthvað í máli Tryggva Jónssonar og því að mjög háttsett fólk úr gömu hrundu bönkunum sæti í skilanefndum bankanna.

Svarið var:

„Ertu viss um að þú viljir samfélag þar sem pólitíkusar ákveða hverjir vinna í bönkum?“

Nei, ekki endilega. En ég vil samfélag þar sem stjórnmálamenn fylgjast með því sem er að gerast fyrir framan nefið á þeim. Sem þeir þykjast reyndar ætla að fara að gera með rannsóknarnefndum sínum.

Og þar sem stjórnmálamenn eru ekki flæktir í net auðmagnsins.
Hverjum er ekki sama?

Kannski finnst Össuri og Birni Inga þægilegt að hugsa um þetta núna, bókhaldsgögn forsetans?

Þá beinist athyglin ekki að einhverju sem skiptir máli.

En ég er viss um að flestu fólki er hjartanlega sama.

Og finnst líka sjálfsagt að þessar upplýsingar séu aðgengilegar.

Það held ég að lögreglan hafi eitthvað annað að gera en þetta.

Af nógu er að taka.
Hver vildi stöðva fréttina?

Hví upplýsir Reynir ekki hver vildi stöðva fréttina um Sigurjón Árnason og hvers vegna það þótti svona mikilvægt.

Hvaða dularfulli maður er þetta?

Við þurfum að fá andlit á hann.

Ef það var þá einhver annar en hann sjálfur sem vildi ekki að fréttin birtist?

Og svo hljóta DV menn að ganga í að skrifa úttektina á Jóni Ásgeiri sem Reynir sagði að Jón Bjarki hefði verið beðinn um að skrifa.

En Jón Bjarki sagði að hefði fyrst komið til tals eftir marga bjóra.

Eftir að menn höfðu drukkið í sig kjark.

Það væri kannski hægt að útvega þeim á DV nokkrar kippur, svona meðan þessi vinna stendur yfir.
Björgvin G. segir

…. að menn segi ekki af sér bara til þess að segja af sér

– og friðþægja einhverja umræðu…

Sjá hér.
Fimmta valdið gleypti hin

Um daginn var í viðtali hjá mér Jóhann G. Ásgrímsson viðskiptafræðingur. Þegar slökkt var á myndavélunum sagði hann við mig hlut sem ég hef verið að hugsa um.

Við höfum þessi hefðbundnu valdsvið, þrjú talsins.

Löggjafarvald, dómsvald, framkvæmdavald.

Og svo er það fjórða valdið sem eru fjölmiðlarnir.

Og segja má að fjármálalífið sé fimmta valdið.

Málið er bara að hér á landi gleypti þetta fimmta vald öll hin.
Sama liðið

Úr athugasemdum:

„Hvorki fyrrverandi stjórnendur né stærstu hluthafar gamla Landsbankans hafa á nokkurn hátt hlutast til um málefni nýja bankans” segir Elín Sigfúsdóttir bankastjóri Landsbankans í tilkynningunni.“

Sjá hér: http://www.visir.is/article/2008276763413

En var hún ekki framkvæmdastjóri fyrirtækasviðs gamla Landsbankans, og þar með fyrrverandi stjórnandi sem hlutast til um málefni nýja bankans?
Stórskaðlegur fræðingur

Ég hef áður skrifað um hvað hagfræðingurinn Richard Portes vann mikið ógagn með vitlausum greiningum sínum á íslenska fjármálakerfinu. Hér er viðtalsbútur við Portes frá því fyrr á þessu ári þar sem hann talar um hversu íslensku bankarnir eru sterkir. Athyglisvert er reyndar líka að hann nefnir að þeir hafi hagnast á falli krónunnar.

[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=VI8YBil-yWQ]
Nýja Ísland

Á fyrsta degi Nýja Landsbankans missti margt starfsfólk vinnuna.

En Tryggvi Jónsson fékk fastráðningu.

Dæmdur fjársvikamaður.
Er þetta alveg nákvæmt hjá Tryggva?

Áhugamaður um viðskipti sem ég treysti vel sendi mér þessi tilskrif.

- - -

Tryggvi Jónsson segir í dag:

„Þetta er bara algjörlega út úr korti. Ég vann hjá Baugi til ársins 2002 og hætti þá. Þá var Baugur lítið fyrirtæki miðað við það sem síðar varð. Ég hef ekki unnið fyrir þá síðan og ekki komið að samningum með einum eða neinum hætti. Ég hef ekki þegið laun eða þóknanir frá þeim, en það er vilji sumra að reyna að halda mér þarna innandyra og reyna að koma þeirri skoðun á framfæri að ég sé innanbúðarmaður þar, og stýri öllu þarna með einum eða öðrum hætti. Það er hreinlega rangt,“ segir Tryggvi í samtali við mbl.is.

Spurður út í tengsl við fyrrum samstarfsfélaga, sem tengist Baugi, segir Tryggvi að hann hitti og tali við Jóhannes Jónsson, kenndan við Bónus, reglulega. Þar séu ágæt vinatengsl. „Það eru ekki atvinnutengsl,“ segir Tryggvi og bætir við: „Jón Ásgeir [Jóhannesson] hitti ég sjaldnar enda er hann mikið erlendis.“

OG

„Þá segist Tryggvi aðspurður ekki hafa komið að neinni útrás fyrir utan eina. „Ég aðstoðaði Garðar Thór Cortes, ásamt Einari Bárðarsyni, við að koma sér á framfæri erlendis. Það er eina útrásartengingin sem ég hef,“ segir hann. “

http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2008/12/16/tryggvi_kem_ekki_nalaegt_baugi/

Hvað er þá þetta:

7. júní 2007

Tryggvi Jónsson hefur fest kaup á ríflega 28% hlutabréfa í Humac ehf., sem á og rekur Apple á Íslandi og á Norðurlöndunum. Félag í eigu Tryggva, Sanderson ehf., kaupir út hluthafana F. Bergsson Holding ehf. og Hlunn ehf. Kaupverð er ekki gefið upp. Að loknum þessum viðskiptum eru Sanderson ehf., Baugur Group ehf. og Grafít ehf. stærstu hluthafarnir með samtals um 87% hlutdeild í félaginu.

Tryggvi Jónsson mun taka sæti í stjórn félagsins en aðrir í stjórn eru Þórdís Sigurðardóttir, sem jafnframt er formaður stjórnar, Árni Pétur Jónsson og Þormóður Jónsson. Framkvæmdastjóri Humac er Bjarni Ákason.

http://www.m5.is/index.php?gluggi=frett&id=29968

Og hvað er þá þetta:

http://lthg.synthasite.com/tryggi-jnsson.php

Nelson ehf

Stofnendur

Baugur Group hf

Sanderson ehf

Stjórn

Þórdís Jóna Sigurðardóttir

Soffía Lárusdóttir

Tryggvi Jónsson

Endurskoðandi

KPMG hf

Tilgangur

Tilgangur félagsins er fjárfestingar í verðbréfum á Íslandi og erlendis, lánastarfsemi og tengdur atvinnurekstur.

Heimili

Túngötu 6, 101 Reykjavík

Dagsetning samþykkta

1. febrúar 2007

Hlutafé

160.000.000 ISK
Bjöggarnir

Það er alveg rétt sem segir einhvers staðar hér á síðunni. Við megum ekki gleyma Björgólfi Guðmundssyni og Björgólfi Thor Björgólfssyni. Ábyrgð þeirra á íslenska hruninu er ekki lítil.

Þeir hafa sett nánast allt sem þeir hafa komið nálægt á Íslandi á hausinn. Björgólfur eldri hefur tvo banka á samviskunni auk margra gróinna félaga sem maður hefði haldið að ætti að vera hægt að reka með sóma. Dugir að nefna Eimskip og gömlu Sölumiðstöð hraðfrystihúsanna. Hann hefði líklega aldrei átt að koma nálægt peningum í lífi sínu.

Þeir eiga ennþá fjárfestingarbanka sem heitir Straumur. Maður óttast að hann verði notaður til að kaupa eignir hér á brunaútsölu. Feðgarnir eru ekki minni kennitöluflakkarar en aðrir viðskiptamenn hér.

Þeir ættu að selja fyrirtæki sín í útlöndum og koma heim með fé sitt og bæta þann skaða sem þeir hafa unnið á íslensku efnahagslífi.

Tengsl þeirra, einkum Björgólfs yngri, við lönd í austri eru tortryggileg og þarf að skoða nánar. Feðgarnir auðgast í Pétursborg á tíma þegar þar ríkir skálmöld. Björgólfur yngri hefur verið mikið í fjárfestingum í gjörspilltum löndum eins og Búlgaríu og Serbíu.

Hann hefur starfað í gegnum eignarhaldsfélög á Kýpur. Ég kom þangað fyrir nokkrum árum og sá að Rússar höfðu nánast lagt undir sig eyjuna.

Margt grunsamlegt var á seyði í Landsbankanum áður en yfir lauk. Það þarf að fara í saumana á því hvernig peningamarkaðssjóðirnir voru misnotaðir.

Eigendur Landsbankans bera ábyrgð á Icesave hneykslinu sem hefur eyðilagt orðspor Íslands og steypt þjóðinni í skuldafen.

Það er ömurleg tilhugsun að sama fólkið og stóð í þessu bixi skuli enn vera að störfum í bankanum.

Ég tel að menn eins og Björgólfur og Björgólfur eigi ekki að vera þátttakendur í atvinnulífinu hér framar. Japanskur vinur minn sem kom hingað í heimsókn um daginn sagði mér að ýmsir leikendur í hruninu þar í kringum 1990 hefðu verið sviptir eigum sínum; þeir hefðu upp frá því búið í blokkaríbúðum eins og annað fólk.

Það er hægt að vera hamingjusamur í blokk. Miðað við Björgólf og Björgólf búa meira en 99 prósent jarðarbúa við þröngan kost. Einhvern veginn bjargast þeir. Margir eru meira að segja ánægðir með lífið.

Svo spyr ég hvort sá yngri ætli að standa við kaupin á Fríkirkjuvegi 11?

Ég vona eiginlega ekki, enda var ég alltaf á móti því að þessi fallega bygging yrði gert að monthúsi fyrir auðmann, sem þráði að eignast það vegna þess að hann langaði að undirstrika hvað hann væri mikill thorsari. Einhvers konar Thor Jensen nútímans. (Björgólfur yngri kallar sig aldrei annað en „Thor“ í útlöndum.)
Voru einhverjar hótanir?

Í ljósi upplýsinga sem komu fram í gærkvöldi er þessi leiðari úr DV dálítið skrítinn.

Blaðamanninum var boðið að „fullvinna“ fréttina um Sigurjón Árnason á sunnudaginn. Samt var þetta „saklaus“ frétt á sínum tíma. Einum og hálfum mánuði síðar var hún aftur orðin tímabær.

Þarna segir að það séu sögusagnir að einhver hafi hótað DV.

En þetta var jú það sem að ritstjórinn sagði við blaðamanninn, ástæðan sem hann gaf upp fyrir því að birta ekki fréttina. Að framtíð blaðsins, líf þess og dauði, væri beinlínis í húfi.

Ég velti reyndar fyrir mér hvort einhver hafi hótað DV.

Eða hvort þetta var kannski partur af sjálfsritskoðuninni á blaðinu?

Sem virðist hafa verið ansi sterk – þótt menn létu sig dreyma um það eftir nokkra bjóra að skrifa um Jón Ásgeir.

Aftur er svo farið út í að gera lítið úr blaðamanninum. Hann er sagður kappsamur en að hann skilji ekki „eðlilega blaðamennsku“.

Samt heyrðum við ritstjóra DV segja í gær að hann væri „einn af okkar besta fólki“.
Lúðvík og Thee Viking

Lúðvík Bergvinsson segir í yfirlýsingu að ég hafi sýnt sögu um að hann hefði verið gestur á Thee Viking „áhuga“.

Ég veit ekki hvernig sá áhugi hefur birst.

Gerði ekki annað en að spyrja Jón Gerald Sullenberger í þætti á sunnudag hvort einhverjir stjórnmálamenn hefðu verið gestir á snekkjunni.

Hann svaraði að Lúðvík hefði verið þar.

Annars hef ég aldrei minnst á þetta mál. Hins vegar hafa einhverjir velt því fyrir sér í athugasemdum hér á blogginu.

Og nú kemur í ljós að þær vangaveltur áttu við einhver rök að styðjast.

En ég hef aldrei tjáð mig um þetta.
Stór frétt en ekki smá

Ég er ekki sammála Reyni Traustasyni og Jóni Bjarka Magnússyni sem virðast telja að fréttin um Sigurjón Þórðarson á hliðarlínu Landsbankans hafi verið smá.

Fréttin fjallaði um það stóra mál að á hinu hrunda Íslandi virðist sama fólkið ætla að vera áfram í sömu stöðum, gætandi sömu hagsmuna.

Málið er að mikið af hinum umdeildu lánveitingum Landsbankans áttu sér stað undir stjórn Sigurjóns. Þar er hann algjör lykilmaður.

Sigurjón raðaði líka „sínu fólki“ í toppstöður í bankanum. Flest er það ennþá í svipuðum stöðum.

Þar trónir hæst Elín Sigfúsdóttir bankastjóri. Hún er fyrrverandi aðstoðarkona Sigurjóns og þekkt fyrir að lúta boðið hans í einu og öllu.

Þegar Sigurjón kom sér fyrir á skrifstofu andspænis bankanum var augljóst að hann ætlaði sér að halda áfram að hafa áhrif á störf hans.

Hann vildi ekki yfirgefa glæpavettvanginn, the scene of the crime.

Spurningin er bara fyrir hverja hann hugðist vinna.

Ætlaði hann að taka þátt í að greiða úr skuldaflækjunum – og þá hljóta böndin að berast að stærstu skuldunautum bankans.

Sem þurfa kannski ekki að örvænta með Tryggva Jónsson og Árna Sigurðsson innanborðs.

En hver taldi svo mikilvægt að vera Sigurjóns í nánd við bankann yrði ekki afhjúpuð?
Hvað liggur að baki?

Hvaða sjúkleiki herjar menn eins og Madoff þennan, fyrrverandi stjórnarformann Nasdaq, sem nú hefur verið leiddur burt í járnum.

Er það græðgi – en þeir hljóta að eiga miklu meira en nóg fyrir sig – sókn eftir völdum, eða er það spennan við að setja saman svona svikamyllur – eða eru þetta einfaldlega sósíópatar?
Flokkapólitíkin

Ég held það sé nauðsynlegt að skipta út ráðherrum í ríkisstjórninni.

Og kannski væri best að fá í ráðherraembættin fólk sem er ekki í pólitík. Fólk með sérþekkingu.

Þetta á sérstaklega við um viðskiptaráðuneytið og fjármálaráðuneytið.

Umfram þetta hefur maður lítinn áhuga á flokkapólitík þessa dagana.

Vangaveltur um varaformannskjör í Sjálfstæðisflokknum eru sérlega óintressant.

Og manni gæti ekki staðið meira á sama um hver verður formaður í Framsóknarfokknum.

Það eru einfaldlega mikilvægari hlutir til að hugsa um.

Miklu.

En ég held að sumum þyki þægilegra að tala um eitthvað svona en það sem skiptir raunverulega máli.
Skýring sem virkar ekki

Ritstjóri DV getur ekki haldið því fram að mál Sigurjóns Árnasonar hafi verið tæmt þegar fréttin eftir Jón Bjarka Magnússon átti að birtast í DV.

Það var búið að fjalla eitthvað um þetta hér á Eyjunni, en ekki annars staðar.

Eyjan er ágæt, en hún er ekki fjölmiðill sem nær til hins breiða fjölda.

Og það var ýmsum spurningum ósvarað um hvað Sigurjón var að gera í bankanum.

Og er enn ósvarað.

Það hafa í raun aldrei fengist nein svör, nema hvað menn halda að Sigurjón hafi þurft að láta sig hverfa.

En sé samt í kallfæri.

Svo hefði auðvitað þurft að fylgja fréttinni eftir með því að spyrja hvað Tryggvi Jónsson sé að gera í Landsbankanum.
Það sem Jóhann og Indriði sögðu

Jón Gerald Sullenberger vakti mesta athygli í Silfrinu í dag.

En mig langar líka að minna á það sem Jóhann G. Ásgrímsson var að segja. Jóhann um misferli, rannsóknarhagsmuni, sama fólkið sem situr áfram og Fjármálaeftirlit sem fer ekki einu sinni eftir sínum eigin tilmælum. Jóhann hefur m.a. starfað við endurskoðun í Landsbankanum.

Og Indriði H. Þorláksson um skattaparadísir, skattaundanskot og gögn í íslenskum bönkum erlendis. Merkilegt að heyra að Indriði svaraði alltaf nei þegar hann var spurður hvort íslensk löggjöf tæki á þessu.

Vefupptökur eru hér.

Þetta eru má sem fjölmiðlarnir verða – og hljóta – að fylgja eftir.
Eru það vitleysingar sem hugsa svona?

Hér á vefnum spinnast stundum umræður um verðtryggingu.

Ýmsir verja hana og segja að allt sparifé og fé lífeyrissjóðanna muni brenna upp ef hún verður afnumin.

En það er í raun ekki verðtryggingin sem er vandamálið.

Heldur það að hún er nánast einungis bundin við lánsfé. (Verðtryggðir innlánsreikningar eru yfirleitt ekki í boði í bönkum nema sparifjáreigendur séu tilbúnir að binda fé sitt í langan tíma.)

Laun eru ekki verðtryggð og hafa ekki verið lengi.

Afnám launavísitölu – meðan lánskjaravísitalan var látin halda sér – kom fjölda fólks á vonarvöl á sínum tíma og upp úr því var hinn frægi Sigtúnshópur stofnaður.

Hitt er það að engin leið hefur verið fyrir venjulegt fólk á Íslandi að komast í sómasamlegt húsnæði nema með því að taka lán. Dýr lán.

Hér hefur ekki verið neinn leigumarkaður.

Húsnæðisverð hækkaði til muna í bólunni miklu. Unga fólkið þurfti að skuldsetja sig meira en áður, einfaldlega til að eignast þak yfir höfuðið.

Þetta fólk hefur verið svikið. Það gekk út frá því að hér myndi ríkja sæmilegur stöðugleiki. Og það gerði alls ekki ráð fyrir því að bankarnir og eigendur þeirra færu kerfisbundið að fella krónuna í örvæntingarfullri tilraun til að fegra reikninga sína.

Og framleiddu í leiðinni verðbólgu sem skilar sér í hækkun lána en skertum launum.

Margir hagfræðingar tala um þá sem „vitleysinga“ sem vilja hrófla við verðtryggingunni. Útfærslan á þessu er kannski ekki einföld – einhvers konar tímabundin frysting gæti komið til greina fyrst um sinn – en þeir mega ekki líta framhjá því að þetta er réttlætismál.

Og að á tíma þegar verðbólga geisar, húsnæðisverð hrapar – verð eignarinnar sem stendur að baki láninu – kaupmáttarskerðing er upp á tugi prósenta, margir missa atvinnuna – að þá geta margir skuldarar ekki tekið á sig meiri byrðar.

Ennfremur að með núverandi kerfi eignast margt fólk aldrei húsnæðið sitt. Það borgar og borgar en á ekki neitt. Í raun er það leiguliðar.
Silfrið hjá Láru Hönnu, kverúlantasilfur

Hér er Silfursþáttur dagsins klipptur í búta að hætti Láru Hönnu.

Ég kann henni góðar þakkir fyrir þetta.
AA Gill um Ísland

AA Gill er einn besti stílistinn sem skrifar í bresk blöð, algjör snilldarpenni.

Hann skrifar þessa grein um Ísland í Sunday Times. Um fyrsta fórnarlamb efnahagslegu ísaldarinnar, fyrrum þriðja ríkasta land í heimi.

En hann telur líka að Íslendingar séu harðir af sér og muni bjargast.
Félagsgjald í kapítalismanum

Ingólfur Gíslason birtir þessar myndir frá mótmælagjörningi frá því í gær.

Mótmælendur gengu víst líka á undan kóklestinni.

Ég hef áður skrifað um hana. Í pistli sem birtist þegar góðærið stóð sem hæst.
Spari-Baugur

Hér skrifar Grímur Hákonarsson kvikmyndagerðarmaður og viðskiptavinur Sparisjóðsins Byrs.

Spyr hvort hægt sé að finna heiðarlega bankastofnun.
Dramadrottningar?

Sigurður Kári telur að Ingibjörg Sólrún sé að hóta Sjálfstæðisflokknum þegar hún segir að stjórnarsamstarfið haldi varla áfram ef flokkarnir halda áfram að vera á öndverðum meiði um Evrópusambandið.

Maður trúir samt varla að Sjálfstæðisflokkurinn fari með honum í einhvern dramadrottningaleik út af þessu.

Ég sé einhvern veginn strax fyrir mér skopmyndina hjá Halldóri Baldurssyni:

Uhuu, hún var að hóta okkur!

Við þurfum skýrar línur í pólitík. Ekki sandkassaleik. Það eru alvarlegir tímar. Við eigum að vita hvað stjórnmálamenn vilja. Og við eigum líka kröfu á að þeir viti sjálfir hvað þeir vilja.

Árni Sigfússon tekur þessu með karlmennsku – like a man – hann segir:

Við höfum ekki tíma til að láta trufla okkur.
Sannspár Norðmaður

Norskur hagfræðingur, Thore Johnsen, var hér á ferðinni í júní 2005. Hann er einn af þeim sem sáu fram í tímann.

Gerði úttekt á bönkunum hér og komst að því að þeir gætu hrunið eins og spilaborg.

Líkt og segir í frétt Morgunblaðsins 15. júní 2005.

„ ÍSLENSKU bankarnir geta hrunið líkt og spilaborg ef harðnar á dalnum í efnahagslífi Íslands. Þetta er mat Thore Johnsen, prófessors við norska viðskiptaháskólann, en hann hefur varað norska fjármálaeftirlitið við miklum fjárfestingum íslenskra banka á Norðurlöndum. Frá þessu er skýrt í frétt norska blaðsins Dagens Næringsliv.

Þar segir að rekstrarfjárstaða Kaupþings, Landsbanka Íslands og Íslandsbanka hafi vaxið mjög undanfarin ár, virði bankanna sé nú næstum helmingurinn af andvirði íslensku kauphallarinnar. Í áliti Johnsen segir að allir bankarnir muni sennilega lenda í eiginfjárvanda á sama tíma og því sé rík ástæða til þess að óttast spilaborgaráhrif.

Thore Johnsen segir í samtali við Morgunblaðið að það hafi komið sér verulega á óvart hversu náin eignatengsl eru á íslenska hlutabréfamarkaðnum. „Mikill vöxtur banka í litlu hagkerfi, á litlum hlutabréfamarkaði með einsleitu eignarhaldi, er ávísun á vandræði.“

Johnsen segir að ef ástandið versni geti það orðið mjög slæmt, ef tekið sé tillit til stærðar íslensku bankanna og mikilvægi þeirra í íslensku efnahagslífi. „Á meðan efnahagslíf heimsins heldur áfram að dafna, þurfa Íslendingar ekki að hafa neinar áhyggjur. Ef hins vegar í harðbakkann slær, hvort sem það verður í efnahagslífi Íslands eða Norðurlanda, þá mun staða íslensku bankanna snarbreytast til hins verra,“ segir Johnsen og bendir á að verði einn íslenskur banki fyrir skakkaföllum muni það einnig hafa áhrif á hina bankana.“

Þessu var að sjálfsögðu harðlega mótmælt hér heima.