Lesendabréfin streyma inn

Vítisvél andskotans

Lengi hef ég haft efasemdir um verðtryggingu lána – – og raunar frá upphafi 1979. Steingrímur Hermannsson talaði um að það hefðu verið mistök 1983 að frysta ekki lánin og aftengja lánskjaravísitöluna um leið og laun voru fryst. Hann taldi einnig að með þjóðarsáttinni hefði þurft að klára verðtryggingu lána út af borðinu.

Nú heyrum við að fólk hefur áhyggjur af því hvernig verðtrygging lána mismunuar skuldurum og skuldareigendum – – þ.e. fjármálafyrirtækjum, lífeyrissjóðum og okrurum.

Svo sérkennilega bregður við að það eru lífeyrissjóðirnir öllum öðrum fremur sem snúast gegn öllum hugmyndum um að frysta verðtryggingu lána – – eða fella hana niður.

„Frekju-kynslóðin“ – sem á mínum ungdómsárum fékk aðgang að pólitískri skömmtun lána á neikvæðum vöxtum verðbólguáranna – – og eignaðist hús sín og íbúðir með því að greiða einungis málamyndahöfuðstól til baka – – sama kynslóð eignaðist gósentíð með verðtryggðri ávöxtun innlána á hávaxtatíma – – og var síðan fyrst til að græða á hlutabréfabólum þegar kauphöllin startaði . . . . .

. . . . sama kynslóð er fyrst til að eiga verulegan lífeyrissjóð – – og jafnvel von á séreignarsparnaði . . .

Lykilmenn þessarar kynslóðar fengu óverðtryggð námslán . . . og borguðu lengstaf „franskbrauðsverð“ – í afborgun af þeim lánum – – greiddu þau jafnvel upp af því að þau voru að engu orðin . . (Frikki Sof – þá fjármálaráðherra)

Nú vill þessi kynslóð halda áfram að ræna – og í þetta sinn börnin sín og allar ókomnar kynslóðir með því að halda í verðtryggingu lána – – og þessa verðhækkana vísitölu sem ég hef leyft mér að kalla „Vítisvél Andskotans“ – – – enda slíkt fyrirbæri hvergi til á byggðu bóli . . .

Held að þetta sé áhugaverður vinkill . . . . . Er eitthvert réttlæti í því að lífeyrissjóðirnir sem hingað til hafa spilað með auðmönnum Íslands og verið afar hallir undir forréttindakapítalið – – – að lífeyrissjóðirnir verði til þess að stöðva okkur í því að slá verðtryggingu lána út . . . .?

Bara svona datt í hug að skjóta þessu að þér.

Kynslóðareikningar eru hugtak sem sveiflu-hagkerfið og öfga-bólurnar gera verulega mikilvægara á Íslandi en í nágrannalöndum.

- - -

Gamla valdaklíkan og nýja valdaklíkan

Það sem fer framhjá mörgum (merkilegt nokk!) hérna í þessari umræðu, er sú staðreynd að opinbert ímyndarstríð hefur verið háð á Íslandi undanfarin ár, bak við tjöldin sem og framan við þau.

Þeir sem geta hugsað heila hugsun til enda, fyrir sjálfa sig án íhlutunar annara, og lesið á milli línanna í fréttaflutningi vafasamra fjölmiðla, hafa vitað þetta lengi – ég veit það að flest ykkar gera það, en mér finnst þörf á smá “refresher” fyrir þá sem hafa annaðhvort gleymt þessu, kosið að líta framhjá því í blindni sinni ( og e.t.fv. hollustu við “Málstaðinn”) eða verið í helli á Mars undanfarinn áratug eða tvo.

Í þessu stríði heyja grimmilega orrustu Gamla valdaklíkan, sem hefur Sjálfgræðiflokkinn fyrir sinn pólítíska arm ( með Davíð Oddson leiðandi Fylkingu), og Nýja valdaklíkan – hinir nýríku, með Baugs- og Björgólfsfeðga í fararbroddi, ásamt öðrum.

Sumir vilja meina að þeir hafi sín ítök í Samfylkingunni, sem er ekkert annað en Veldið II í uppsiglingu. Hinir þrír flokkarnir eru samansafn þrjóskra einstaklinga sem hvorugu liðinu vilja tilheyra (opinberlega) þótt þeir vilji njóta nektarsins af gnægtaborðinu – og gera það að sumu leyti í sínum þingararlaunum. Allir finna þeir fyrir því á þessum dögum, að sú litla virðing sem þeir áttu eftir, er að mestu leyti þorrin. Því er ómögulegt um að spá hvernig rúmskipan yrði í nýrri ríkisstjórn, fari svo sem fram horfir og kosið verði á næstunni.

Það sem ég vildi hinsvegar bæta inn í þessa umræðu, er það að eins og í öllum stríðum veraldar, fyrr og síðar, þá eru það alltaf þeir sem minnst vilja af því vita og þátt í því taka, sem bera hvað mestan skaða – og skarðastan hlut frá borði.

Í því stríði sem nú hefur um árabil staðið á Íslandi, verðum það við launþegar. Það er óhjákvæmilegt, svo lengi sem við leyfum þessum valdaklíkum að kljást hvort við annað, á okkar kostnað.

Útrásarvíkingarnir eru ekki vinir þínir.

Atvinnupólítíkusarnir eru ekki vinir þínir.

Þú átt í besta falli þig og þína að, og ef þú ert heppinn, þá sem eru í sömu sporum staddir.

Eins og Egill bendir réttilega á, þá er leikurinn kominn upp á hærra plan: þetta er ekki lengur spurning um hvorri fylkingunni maður fylgir, heldur hvort þú sért með fólkinu í landinu versus Valdaklíku I eða II.

Veljir þú aðra hvora, þá ertu óhjákvæmilega að vinna gegn hagsmunum hins almenna Íslendings. Svo einfalt er það.

Þá eru spurningarnar sem við verðum öll að spyrja okkur að:

Viljum við halda áfram að taka þátt í þessu skítkasti, sem færur okkur ekkert og toppnum á pýramídanum allt – eða viljum við berjast fyrir okkar tilverurétti, án þess að setja myllustein um háls okkar – og barnanna okkar ? Eða lengra ?

Án þess að hér ríki hálf-fasísk ríkisstjórn eða ólígarkaveldi um alla framtíð ?

Hver á Ísland – við öll … eða Þau ?

Það vona ég að við berum gæfu til þess að velja rétt, þótt við komum kannski til að borga fyrir það að einhverju leyti, svo fremi sem við getum bjargað komandi kynslóðum frá því að gjalda fyrir syndir okkar.

---

Bankastjóri Glitnis og hlutabréfin

Hér er ein spurning: skyldi það vera algengt að útvaldir fengju að kaupa hlutabréf ÁN þess að greiða fyrir þau eins og Birna Einarsdóttir?

Það er náttúrlega ævintýraleg fabulering að segja að hún mætti greiða þetta með „framtíðararði“ ? Heldur konan virkilega að við séum ÖLL IDÍÓTAR?

Ef Glitnir hefur greitt, þó svo mikið væri sem 20% arð á hverju ári, sem hann gerði ekki, tæki það hana 5 ár að greiða 120 millur takk fyrir – og þá er ekki reiknað með vöxtum!

Nei þetta er svo fantasíufullt að manni verður illt hreinlega að einhver sé svo forhertur að bjóða upp á svona og halda að fólk „kaupi“.

Ef þú þekkir einhvern sem getur svarað þessu væri ákaflega fróðlegt að fá að vita.

- - -

Vitnað í Kiljan og Stein

Fullorðin kona sem ég þekki, hringdi í mig eftir viðtalið við Björgólf Thor og vildi deila með mér tvennu sem rifjaðist upp fyrir henni í kjölfar frétta af fjármálakreppu þjóðarinnar og umrætt viðtal.

Það fyrra var tilvitnun úr Kristnihaldi undir jökli. Þar sem biskupinn er að leggja Umba lífsreglurnar fyrir ferðina til að kanna hagi Séra Jóns Prímus:

„Gleymið ekki að fáir eru líklegir til að segja nema soldið satt; enginn mjög satt, því síður hreina satt. Töluð orð eru staðreynd útaf fyrir sig sönn og login.“

Hið síðara var, eins og við mátti búast af þessari konu, ljóð eftir Stein Steinarr:

Íslensk heimspeki:

Sjá helmyrkvans bákn yfir hlóðum hins úrætta lífs.

Í húsvilltri þögn liggur grátstafur mannkynsins falinn

sem aflvana stuna frá egg vors bitlausa hnífs.

Í algleymis vídd reyndist þvermálið tæplega alin.

Svo máist og lúnar hið naglfasta náttúru spé.

Til nauðungaruppboðs er dregið vort tollsvikna glingur.

Vér spyrjum hinn skrælnandi svörð eftir föður vors fé,

uns flaumósa tunga vor þagnar og eldblaðran springur.

Mér þótti hvort tveggja einhvernvegin hitta í mark. Kannski er svo um fleiri.

- - -

Peningamarkaðssjóðir leystir upp

Ég undrast mjög fréttamat á íslandi, í dag var tilkynnt um að ég tel stærsta innlánatap almennings og fyrirtækja á íslandi. Tap þetta er upp á 40 milljarða ískr hjá Landsbankanum einum. Bráðabirgðalög ríkisstjórnarinnar hafa aukið þetta tap þar sem forgangsröðun innlána var breitt í lögunum. Enginn hefur spurt hve mikið fékst fyrir skuldabréf bankanna í þessum sjóðum, hvaða bréf fyrirtækja hafa verið afskrifuð, hverjir keyptu kröfurnar út úr sjóðunum? Þetta eru bara nokkrar spurningar sem vakna hjá mér aumum námsmanni í Danmörku, ég tel að spurningarnar hljóti að vera fleiri.

Einnig vil ég minna á loforð Björgvins Sigurðssonar um að þetta tjón yrði lágmarkað eftir kostum, hver er þáttur ríkisstjórnarinnar í því? Hvar er jafnræðisregla stjórnarskrárinnar í þessu máli? Sparnaður er jú sparnaður og þetta áttu að vera öruggir reikningar sem gáfu uþb. 1% betri ávöxtun en bankabækur.

- - -

Krónubréfafíkn

Finnst þér ekki einkennilegt að Ísland virðist fjárhagslega ekki geta lifað án krónubréfa. Á meðan allt gekk vel voru vöxtum haldið háum til að fá útlendinga til að fjárfesta í krónubréfum og þar með var krónunni haldið allt of hárri sem um leið gerði Íslendinga ríka um skeið. Núna, þegar allt er á niðurleið, er verið að hækka vexti aftur svo að krónubréfapeningurinn hverfi ekki úr landi.

Á ekki að segja að Íslendingar lifi á fiski, áli og krónubréfum.

- - -

Kynslóðaskipti

Mér finnst vanta umræðu um kynslóðaskipti meðal ráðamanna þessarar þjóðar. Lítum á nokkrar staðreyndir. Fæðingarár nokkurra ráðamanna stjórnmálaflokkana eru svohljóðandi:

Geir Haarde 1951

Ingibjörg Sólrún 1954

Guðni Ágústsson 1949

Steingrímur J 1955

Guðjón Arnar 1944

Seðlabankastjórinn Davíð Oddsson er fæddur 1948.

Þarna er áratugur milli fæðingu elsta og yngsta forystumanns stjórnmálaflokks á Íslandi. Margir ráðherrar eru einnig fæddir á þessum árum. Þessir einstaklingar tilheyra allir sömu kynslóð, babyboomer kynslóðinni, og hafa upp til hópa verið við völd á einn eða annan hátt í hartnær tvo áratugi. Segja má að forysta þessa kynslóðar hafi byrjað með flokksbyltingu Davíðs Oddssonar í foringjaslag Sjálfstæðisflokksins 1991.

Þessi kynslóð stóð fyrir því ævintýri sem við höfum farið í gegnum á síðustu tveimur áratugum, og ber hún ábyrgð á öllu því sem vel fór, og öllu því sem illa hefur farið. Hér dreg ég ábyrgð leiðtoga stjórnarandstöðunnar fram til jafns við leiðtoga stjórnarinnar, þar sem hún flaskaði illilega á því að bjóða fram raunverulegt aðhald, eða upp á val í kosningum sem að kjósendur gætu sætt sig við. Þessi kynslóð ráðamanna er öll meðsek í ábyrgð sinni á því hvernig komið er. Nú finnst þeim greinilegt að enginn annar komi til greina til að fara með völdin þegar þeirra tveggja áratuga langa stjórn hefur beðið skipbrot. Enginn þeirra vill segja af sér og enginn vill axla ábyrgð.

Fyrir mitt leyti, sem maður að nálgast þrítugt, þá er ég orðinn full saddur af ráðstjórn babyboomerkynslóðarinnar. Það er enginn furða að í nýlegri könnun var fáránlegur fjöldi mans sem hvorki tók afstöðu eða myndi skila auðu. Það er ekkert val nema meira af hinu sama. Og þetta á við um alla stjórnmálaflokka.

Nú er komin tími fyrir aðra kynslóðabyltingu eins og gerð var um 1991. Til er fullt af hæfu, ungu fólki í öllum stjórnmálaflokkunum. Fólk með aðrar hugmyndir, aðra sýn og ferskan blæ sem myndi gjarnan vilja spreyta sig við að byggja upp Ísland á nýtt ef fulltrúar gömlu kynslóðarinnar myndu bara viðurkenna ósigur sinn og hypja sig burt. Flestir babyboomerar eru hvort eða er að fara á eftirlaun. Það er unga kynslóðin sem á eftir að borga ófarir gömlu kynslóðarinnar. Því hlýtur það að vera réttlætismál að það sé unga kynslóðin sem fái tækifæri til að koma að lausn vandans. Þjóðin er gjaldþrota, við getum varla gert verr er það? Og þó það væri hægt, þá er það okkar að reyna.

Gamla kynslóðin fékk sitt tækifæri og svona fór. Það þarf að leyfa nýrri kynslóð að komast að, í öllum stjórnmálaflokkum. Svo einfalt er það!

- - -

Að skera niður

Þetta er nú meira andskotans klúðrið sem komið er upp hjá þeim sem stjórna hér á landi, það snýst náttúrulega allt um hvað gerðist, hver gerði hvað og hvenær….

Við skattborgararnir reynum að fylgjast með en fyllumst bara kvíða. „Gjaldþrotið“ er auðvitað það viðamikið að lítið annað kemst að hjá ráðamönnum en leita eftir fjármagni erlendis frá til að hjól atvinnulífsins stöðvist ekki, þ.e.a.s. fá gjaldeyrisviðskiptin í gang aftur.

Hef það samt á tilfinningunni að þrátt fyrir þetta hörmulega þrot bankanna og at sem því fylgir, fyrir okkur landsmenn, að ríkisstjórnin sé enn við sama heygarðshornið í að koma „sínum“ mönnum fyrir í helstu embætti landsins, og halda þeim þar, hvað svo sem tautar og raular í þjóðfélaginu. Eiginhagsmunastefnan er þvílík og reyna þeir að slá ryki í augu almúgans með því að biðja okkur um að vera góð, halda utanum hvort annað og hlúa að fjölskyldu og vinum, minnir á hvernig Bandaríkjastjórn fyllti sína landa hræðslu, okkar stjórn snýr þessu við (á betri nótum) og býst við sama effecti í þeirri von að þau fái að gera það sem „þau“ halda sé best fyrir þjóðina.

Ég segi nei og aftur nei treysti ekki þessari ríkisstjórn, seðlabankastjórn né fjármálaeftirliti til að ganga erinda minna.

Nú er ég búin að ausa aðeins úr skálum reiði minnar og sný mér því að upprunalegu efni samkvæmt fyrirsögn þessa tövupósts.

Hvergi hefur komið fram í umræðunum að ríkisstjórnin ætli nú að fara selja eitthvað af þessum byggingum sem „við“ eigum sem hýsa sendiráðin sem til eru á erlendri grundu, það myndi færa okkur án efa einhvern slatta af gjaldeyri, svo ég tali nú ekki um sparnaðinn sem hlytist af að loka þeim, því samkvæmt fjárlögum 2009, er sendiráðunum tryggðar 2.530 milljónir, rúmlega 2,5 milljarðar og það bara í rekstur.

Ég trúði þessu ekki þegar ég las þetta á Vísi, en þú getur lesið fréttina á slóðinni:

Við þurfum ekki að slíta öll tengsl, síður en svo, við erum líka með fastanefndir og skrifstofur aðalræðismanna, ég er handviss um að það mætti spara gríðarlega í endurskipulagningu í þessum löndum, með því að senda sendiráðsfólkið heim, því það hefur nefnilega engan til að skála við lengur. Útrásinni er lokið.

Að mínu mati eru kannski 2 – 3 fastaefndir nauðsynlegar, í Belgíu, USA og auðvitað Danaveldi (mér þykir svo vænt um það ;)

Vonandi finnst þér eins rík ástæða og mér til athugunar á þessu máli.