arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Doði yfir stjórnmálunum

Það er mikill doði yfir stjórnmálunum þessa dagana.

Þingmenn kvarta yfir því að forystumenn ríkisstjórnarinnar sjáist ekki á Alþingi – Sigmundur Davíð mun vera í fríi í útlöndum.

Stundum heyrist í ráðherrum segja að eitthvað sé á leiðinni – en þeir eru ekki samstiga um tímasetningarnar. Stjórnin virkar furðu kraftlítil miðað við fyrirheitin sem voru gefin í kosningunum í vor.

Stjórnarandstaðan er mjög veikluð, fyrri ríkisstjórnarflokkar biðu náttúrlega afhroð í síðustu kosningum og langt í að þeir nái vopnum sínum. Björt framtíð virkar einhvern veginn sem mjög værukært stjórnmálaafl.

Það er eins og ráðherrar hafi horfið inn í ráðuneyti og týnst þar innan um skjalabunka og embættismenn. Það er helst að heyrist eitthvað frá Vigdísi Hauks og Brynjari Níelssyni, en það er ekki víst að stjórnarliðar kæri sig um að þau séu andlit ríkisstjórnarinnar út á við.
Öldungurinn Þórður, afi sem fór á honum rauð, Glæpurinn – ástarsaga

Í Kiljunni í kvöld förum við austur að Skógum undir Eyjafjöllum og hittum Þórð Tómasson safnvörð. Safn hans er eitt hið merkasta á landinu og þangað koma tugþúsundir gesta árlega. Þórður segir frá ýmsum munum í safninu sem tengjast nýrri bók sem hann er að senda frá sér, en að auki leikur hann fyrir okkur á hljóðfæri og fer með fornan kveðskap. Þórður er fæddur 1921 en er fjarskalega ern.

Bjarki Karlsson fékk um daginn verðlaun kennd við Tómas Guðmundsson fyrir ljóðabókina Árleysi alda. Bjarki er málfræðingur, sérfróður um bragarhætti, og sér þess staði í bókinni. Bjarki leikur sér með ýmsa bragarhætti og yrkir meðal annars upp vísuna frægu um afa sem fór á honum Rauð, hann gerir það í anda margra frægra skálda frá Agli Skallagrímssyni til Megasar.

Við fræðumst um Alice Munro, nýjan Nóbelsverðlaunahafa í bókmenntum – stórmerkan rithöfund.

Gagnrýnendur þáttarins fjalla um tvær nýútkomnar bækur: Glæpurinn, ástarsaga er eftir Árna Þórarinsson og Ástarsaga Íslendinga að fornu er eftir Gunnar Karlsson.

Bragi segir svo sögu af heitum en skammvinnum ástum.
Hlemmurinn er næstur

Á vef Lonely Planet er fjallað um borgarhverfi sem hafa tekið ótrúlegum breytingum – til hins betra.

Þarna er meðal annars talað um Prenslauer Berg í Berlín, Shoreditch í London, Kallio í Helsinki, Grünerlökka í Osló og Williamsburg sem er svæði í Brooklyn í New York.

Þetta eru hverfi sem voru niðurnídd og döpur og iða nú af lífi og menningu.

Ég hef þá kenningu að röðin sé komin að hverfinu í kringum Hlemminn í Reykjavík.

Kostnaðurinn við húsnæði í miðborg Reykjavíkur fer hækkandi, þar fyllist líka allt af túristabúðum. Ungt og skapandi fólk þarf að leita annað að húsnæði undir starfsemi sína og áhugamál. Svæðið kringum Hlemm liggur eiginlega beint við.
Leikurinn – og virðingarleysi Norðurlandaþjóða

Menn gerast nú ansi breiðir fyrir fótboltaleikinn við Norðmenn seinna í dag. Það er náttúrlega alveg óvíst hvort Íslandi takist að vinna, drengilegast væri kannski að Norðmenn spiluðu á hálfum hraða og leyfðu okkur að komast áfram í umspil um sæti á heimsmeistaramótinu í Brasilíu á næsta ári.

Því Norðmenn eru dottnir út – við eigum séns.

Svisslendingar gætu líka hjálpað Íslandi með því að vinna Slóveníu, það myndi nægja, við erum ofar en síðarnefnda liðið að stigum.

Þá gæti Ísland komist í leik um sæti á HM gegn til dæmis Frakklandi, Svíþjóð eða Grikklandi. Það eru möguleikarnir varla miklir, en gaman væri að ná svo langt.

En eins og fyrr segir gerast menn nokkuð breiðir, breska dagblaðið The Independent hefur eftir blaðamanni á Morgunblaðinu:

“They all look down on us so much, we are not even their little brother, we are their little cousin,” explained Tomas Thordarson of Icelandic newspaper Morgunbladid. “They have more or less no respect for us, and we absolutely love beating them.”

Sweden are guaranteed a play-off place but Norway are out and Denmark are fighting to come second in Group B. “If we can leave Denmark behind, and beat Norway in Oslo, it would add a cherry on a cake that is already very, very sweet,” Thordarson added.“

Nú er við þetta að athuga að það kemur ekki oft fyrir að Ísland sigri hinar Norðurlandaþjóðirnar í íþróttum – það er þá helst í handbolta. En þegar þær keppa á stórmótum halda Íslendingar gjarnan með Norðurlandaþjóðum, dönsk landslið hafa verið áberandi vinsæl hér.

Hvað varðar virðingarleysi Norðurlandanna gagnvart Íslandi, þá er það kannski eitthvað sem menn upplifa sterkt á Mogganum. Þar hefur ríkt nokkurs konar umsátursástand í mörg ár, enda ríkir þar mikill beygur gagnvart óvinveittum útlendingum.
Kemur engum við

Aðalfréttin bæði á RÚV og Vísi er um silfurpening frá Ólympíuleikunum í Peking 2008 sem er til sölu.

Það er væntanlega einhver handboltamaður sem tók þátt í keppninni sem er að selja peninginn – segir ekki hver.

Menn eru mjög hneykslaðir yfir þessu, forseti ÍSÍ segir að það sé ekki „ólympíuandi“ að selja peninginn.

Það má svosem teygja og toga hvað er „ólympíuandi“. Hann virðist ekkert sérstaklega ríkjandi hjá Alþjóða ólympíunefndinni, svo dæmi sé nefnt.

En auðvitað er það einkamál viðkomandi íþróttamanns hvort hann selur peninginn. Kannski finnst honum hann ljótur, kannski hefur hann ekki pláss fyrir hann, kannski eru leiðinlegar minningar bundnar við hann – eða kannski er hann bara blankur.

Kemur í raun engum við.
David Byrne: Spotify gerir tónlistarmenn gjaldþrota og grefur undan tónlistarsköpun

Tónlistarmaðurinn David Byrne skrifar merkilega grein þar sem hann varar við að niðurhal tónlistar af internetinu geti komið tónlistarmönnum á kaldan klaka. Notendur tónlistar geta fengið sitt ódýrt og tekjur renna til netfyrirtækja en það eru þeir sem skapa sem bíða skarðan hlut.

Byrne segir að efnisveitur eins og Spotify og Pandora borgi smáaura fyrir að deila tónlist. Hann vitnar í grein sem nefnist „Lagið mitt var spilað milljón sinnum á Pandora og ég fékk 16,89, minna en ég fæ fyrir að selja skyrtubol.“

Hann nefnir einnig lag Daft Punk sem heitir Get Lucky og var langvinsælasti smellur sumarsins. Það var sótt meira en 100 milljón sinnum á Spotify, Byrne segir að meðlimir hljómsveitarinnar fái um 13 þúsund dollara hvor fyrir vikið. Þetta er fyrir plötu sem tók afar langan tíma að hljóðrita og var mjög dýr í vinnslu.

Annað sem er áhyggjusamlegt er einokunarstaðan. Amazon hefur algjört einræði á netbókamarkaði – það verður varla rúm nema fyrir eitt Spotify. Byrne segir að ef tónlistarmenn þurfi að reiða sig á tekjur af slíkri dreifingu, verði þeir upp til hópa gjaldþrota innan árs.

Það er sagt að spilanir á Spotify safnist upp eins og sandkorn, samkvæmt Byrne skilar það heldur litlu. Annað sem er talið þessum vef til tekna er að í gegnum hann uppgötvi menn nýja tónlist. En til þess eru auðvitað margar aðrar leiðir; hljómplötuverslanir sem nú heyra nánast sögunni til voru ágætur vettvangur þess.
Ógnvekjandi fjölgun bótaþega

„Við um að horfa á hópa sem eru af þessari þriðju kynslóð á örörkubótum eða framfærslu félagsþjónustunnar og eru fastir í því horfi. Fólk fer kannski á örorkubætur 24 ára með tvö börn og er bara þar alla sína ævi, það er enginn sem er að virkja þig, það er enginn sem sýnir áhuga á að þú breytir þínu lífi, það finnst mér ógnvænlegt.“

Þetta hefur RÚV eftir Vilborgu Oddsdóttur hjá Hjálparstofnun Kirkjunnar.

Staðreyndin er sú að það eru litlir hvatar í kerfinu til að fækka bótaþegum. Það er getur verið seinlegt að koma þeim af bótum og út á vinnumarkaðinn, stjórnmálamönnum finnst þægilegra að hafa háar bótaþegatölur en atvinnuleysistölur – þeim er veitt minni athygli.

En fjölgun bótaþega er býsna ógnvekjandi – eins og má sjá á þessu línuriti frá Datamarket þar sem er höfð hliðsjón af atvinnuleysi.
Varúð í viðskiptum við Kína og Rússland

Síðustu árin hafa verið á kreiki hugmyndir um að við Íslendingar ættum að leita eftir viðskiptatengslum við Kína og Rússland – það er þá væntanlega til mótvægis við Evrópusambandið þangað sem mest öll viðskipti okkar beinast og Bandaríkin.

En það er ýmislegt að varast.

Hvorki Kína né Rússland eru réttarríki. Aðstæður þar og siðferði er öðruvísi en það sem tíðkast (eða ætti að tíðkast) í viðskiptum á Vesturlöndum. Gegnsæi er ekkert í þessum ríkjum; viðskipti eru á gráu svæði milli ríkis og einkaframtaks og oft er erfitt að vita hvað er hvað.

Gamalreyndur kaupsýslumaður sem ég átti samtal við vestan hafs fyrir stuttu sagði að Íslendingar yrðu að gæta sín á Kínverjum og Rússum, gera ekkert nema að vel athuguðu máli, nauðsyn væri að kanna rækilega bakgrunn hugsanlegra viðskiptaaðila og fyrirætlanir þeirra.

Í morgun birtist athyglisverð grein eftir Árna Gunnarsson og Gest Ólafsson um misheppnað samstarf við Kínverja um byggingu heilsuþorps á Flúðum. Segir að greinin sé skrifuð til að minna á þá staðreynd að „ekki sé allt gull sem glóir“.

Nú er rætt um samstarf við Kína um olíuvinnslu, að Kínverjar séu hugsanlegir kaupendur að Íslandsbanka og jafnvel að Kínverjar gætu komið áformum um álversuppbyggingu til bjargar. Kannski er það gott og blessað, en Íslendingar, þessi frekar ringlaða örþjóð, verður þá að vita við hverja er að eiga.
Spár um stóraukningu flugumferðar

Merkilegt er að sjá spár um að fjöldi farþega sem fer um Keflavíkurflugvöll verði 6 milljónir árið 2023.

Þetta er rosaleg aukning frá því sem nú er.

Það er erfitt að meta svonalagað, en flugumferð í heiminum hefur stóraukist frá því Leifsstöð var tekin í notkun 1986. Þá var mikið talað um að flugstöðin væri alltof stór – Ólafur Ragnar Grímsson var einn þeirra sem mikið fáraðist yfir því – en svo kom á daginn að hún var alltof lítil.

Hún hefur verið stækkuð í áföngum síðan og þarf að stækka hana enn meir.

Ferðatíðni Icelandair hefur farið mjög vaxandi. Það byggir að miklu leyti á auknu flugi með farþega yfir Atlantshafið. Icelandair flytur farþega frá Evrópu, ekki síst Norðurlöndunum, til Íslands, þeir skipta um vélar og halda áfram til Ameríku. Og öfugt. Maður getur flogið yfir hafið og það eru sama og engir Íslendingar í vélunum.

Spárnar hljóta að byggja á því að miklir vaxtarmöguleikar séu í þessu flugi.

Það eru þó ýmsar breytur sem hlýtur að þurfa að taka tillit til. Norwegian er ört vaxandi flugfélag sem nýtur vinsælda. Það flýgur frá ýmsum stöðum á Norðurlöndunum og ætlar sér nú aukinn hlut í Ameríkuflugi eins og lesa má hér.

Norwegian er ört vaxandi flugfélag sem ætlar í samkeppni við Icelandair í Ameríkuflugi.
Íslendingar flippa á Google Street View

Það er til ýmisleg skemmtun. Til dæmis að liggja yfir Google Street View og skoða heimili sitt, heimili foreldra, systkina, ættingja og vina.

Maður getur undrast tæknina sem er á bak við þetta.

Íslendingar duttu í Google Street View og hafa eytt síðustu dögum í að pósta myndum þaðan á Facebook.

Ég þekki reyndar eina konu sem finnst þetta „krípí“, að það sé verið að taka svona myndir nánast inn um gluggann hjá fólki.

Stundum er heldur ekki gott að birtast á mynd. Það er til dæmis ef maður er að koma út af hádegisbarnum án þess að maður vilji að neinn viti það, eða af Goldfinger – nú eða ef bifreið manns er stödd fyrir utan hús konunnar sem maður er ef til vill að halda framhjá með.

Eða ef maður hefur lagt í stæði fyrir fatlaða.

Það getur semsagt ýmislegt komið upp á.

Svo geta auðvitað verið skemmtilegar myndir eins og þessi þar sem má sjá ferðamenn ásamt innfæddum Akureyringum. Hún birtist á vefsíðu sem nefnist Iceland Street Adventures, en þar má finna fleiri skemmtilegar Google-myndir.

En eftirlitssamfélagið tekur á sig ýmsar myndir. Nú eru þeir líka farnir að kíkja í tunnurnar hjá manni til að sjá hvort manni hafi orðið á að henda Fréttablaðinu út með ruslinu.
AGS leggur til skattahækkanir á ríkt fólk

Hvaða leið leggur Alþjóða gjaldeyrissjóðurinn til svo ríki geti náð jafnvægi í ríkisfjármálum?

Áður fyrr var niðurskurður yfirleitt aðferð AGS, en í nýrri skýrslu um skuldir ríkja er lögð til önnur aðferð.

Að skattleggja ríkt fólk og auðfyrirtæki.

Í skýrslunni segir að svigrúm sé meðal þróaðra ríkja til að taka meiri skattfé frá ríku fólki, það sé líka mikilvægt til að niðurskurður hafi lögmæti í augum almennings.

Í Bandaríkjunum væri hægt að afla mikils fjár með þessum hætti, þótt skattar á ríkt fólk yrðu ekki hækkaðir umfram það sem var snemma á níunda áratugnum.
Heilbrigðiskerfið: Stefnuleysi og lág laun

Það kemur afar lítið út úr umræðu um heilbrigðismálin ef á að fara að deila um hvaða ríkisstjórn er verst við spítalana.

Staðreyndin er sú að heilbrigðiskerfið hefur lengi verið að sigla inn í kreppu – og fyrir því eru nokkrar meginástæður.

Alls staðar í heiminum reyna menn að stemma stigu við útgjöldum til heilbrigðismála. Ef ekki farið að gát, geta þau vaxið mjög hratt á skömmum tíma. Kröfurnar verða sífellt meiri, það koma fram dýr lyf, tækin verða sífellt flóknari og dýrari.

Hér á Íslandi hefur verið rekin stefna sem byggir á mikilli miðstýringu í heilbrigðiskerfinu. Hún á rót nokkuð langt aftur í tímanum, allt frá árum ríkisstjórna Sjálfstæðis- og Framsóknarflokks á árunum upp úr 1995.

Kórónan á þessari stefnu átti að vera bygging nýja Landspítalans. Nú virðast menn hafa horfið frá henni, að minnsta kosti í bili. Og þá er eins og stefnuleysið sé algjört.

Á að láta nægja að lappa upp á gamla spítalann, á að snúa við og fara út í að efla sjúkrastofnanir úti á landi? Hvað með heilsugæsluna, hversu lengi ætla menn að sætta sig við ófremdarástandið sem þar ríkir og lýsir sér í því að mikill fjöldi fólks hefur ekki heimilislækni?

Kristján Þór Júlíusson heilbrigðisráðherra hefur nefnt að rétt sé að nota kosti einkarekstrar í heilbrigðiskerfinu, en það virðist vera hálfgert bannorð. Samt er ekki verið að ræða um annað en að ríkið sé áfram kaupandi þjónustunnar. Þetta fyrirkomulag er til hér á landi, en í nágrannalöndum það útbreitt, og það í löndum sem halda uppi sterku velferðarkerfi.

Það er enginn að tala um kerfi þar sem fólk getur „keypt sig fram fyrir“.

Hinn megin vandinn tengist svo almennu ástandi í samfélaginu, það eru ekki til nógir peningar. Ísland er láglaunaland í samanburði við nágrannaþjóðir og það bitnar ekki síður á læknum en öðrum. En lækna er ekki hægt að setja í átthagafjötra og í raun er ekki hægt að álasa þeim fyrir að leita betri lífskjara erlendis eða snúa ekki heim að sérnámi loknu. Það verður hver að eiga við sig.

En eins og segir í upphafi greinarinnar, þetta er ekki nýr vandi og engin leið að kenna einni ríkisstjórn eða einstökum stjórnmálamönnum um, heldur hafa menn verið ófærir um að móta alvöru stefnu í heilbrigðismálum sem gæti dugað til framtíðar.
Fækkar stöðugt í Þjóðkirkjunni – og verður svo áfram

Miklar úrsagnir úr Þjóðkirkjunni koma ekki sérstaklega á óvart. Í þessari frétt kemur fram að tíu þúsund manns hafi skráð sig úr kirkjunni á síðustu þremur árum. Að sumu leyti hefur Þjóðkirkjan haldið stöðu sinni vegna þess að börn mæðra sem eru í kirkjunni eru sjálfvikt skráð í hana.

Það má vera að skýringanna sé að einhverju leyti að leita í deilum sem hafa staðið um kirkjuna og framgöngu hennar, en ætli skipti ekki meira máli að Íslendingar teljast vera níunda trúlausasta þjóð í heimi.

Margir eru í Þjóðkirkjunni af gömlum vana, og svo hefur kannski verið mann fram af manni. En slík stofnanahollusta er mjög á undanhaldi.

Kirkjan er líka í erfiðri stöðu. Hún teflir ekki lengur fram sterkri kenningu sem á að fela í sér öll svör. Hún er ekki ströng og valdsmannleg. Hún reynir fremur að rækta ímynd umburðarlyndis. En undir eins og hún nálgast hina íhaldssamari – sbr. Hátíð vonar – er hætt við að hinir frjálslyndari yfirgefi hana. Og öfugt, þegar hún gerist frjálslynd, leita hinir íhaldssömu í önnur hús.

1990 voru 92 prósent Íslendinga í Þjóðkirkjunni, nú er hlutfallið 76 prósent. Þetta er ennþá mjög há tala, en það má búast við því að hún fari enn lækkandi næstu árin. Og það er ekki mikið sem kirkjan getur gert í því. Það sem kemur henni kannski verst er útbreitt áhugaleysi um trúmál í evrópskum nútímasamfélögum.
Andri Geir: Hvers vegna versnandi viðskiptakjör?

Andri Geir Arinbjarnarson skrifar um viðskiptakjör Íslands á alþjóðlegum fjármálamörkuðum, hann segir að þau hafi snarversnað:

„Þetta sést einna best ef gögn frá Bloomberg, um íslenskt ríkisskuldabréf í dollurum sem er á gjalddaga 2022, eru skoðuð.

Í maí 2013 var ávöxtunarkrafa á þetta bréf 3.81% en var komin upp í 5.71% í september. Miðað við bandarísk skudabréf af sömu lengd hefur vaxtamunurinn hækkað úr 210 punktum upp í 313 punkta á sama tíma. Þetta er mikil hækkun á svo stuttum tíma.

Hækkun á ávöxtunarkröfu fram yfir bandarísk skuldabréf er sérstakt áhyggjuefni enda skýrist sú hækkun af aukinni áhættu og óvissu í íslensku efnahagskerfi að mati erlendra fjárfesta.

Svona mikil hækkun segir okkur að erlendir fjárfestar eru farnir að verðleggja langtíma íslensk ríkisskuldabréf í BB- flokk sem er tveimur flokkum neðar en S&P lánshæfismat frá fyrr á árinu. Þar með hafa líkurnar á að matsfyrirtækin lækki Ísland niður í ruslaflokk hækkað, sem er í samræmi við negatívar horfur hjá S&P.“

Andri veltir fyrir sér hverjar séu skýringarnar á þessu:

„Hvað er það sem hefur breyst í íslensku efnahagslífi á þessum stutta tíma sem getur skýrt þessi versnandi kjör? Varla heildarskuldastaða landsins, hún hefur verið þekkt um langan tíma. Ekki hefur orðið aflabrestur eða hrun í öðrum útflutningsgreinum Íslands, þvert á móti er mikill vöxtur í ferðamennsku.

Nei það sem skýrir þetta er að á þessu tímabili tók við ný ríkisstjórn sem hefur stóraukið alla óvissu í íslensku efnahagslífi með því að lofa skuldaniðurfellingu sem erlendir fjárfestar eiga að borga og að stöðva ESB umsókn. Þetta tvennt hefur gjörbreytt áhættumati erlendra fjárfesta.

Að svona hrun á viðskiptakjörum skuli hafa skeð á vakt Sjálfstæðisflokksins er sérstakt umhugsunarefni. Land sem ekki veitir fjárfestum nauðsynlegt pólitískt bakland byggir ekki á kapítalísku hagkerfi til lengdar. Að treysta á ríkisforsjá undir pilsfaldi krónunnar er ekki trúverðug framtíðarsýn.

Ef þessi viðskiptakjör batna ekki, er ljóst að Seðlabankinn getur varla endurfjármagnað þá 100 ma kr. sem þarf til að greiða upp AGS lán á árunum 2015 og 2016, þannig að gjaldeyrisvarasjóðurinn mun skreppa saman um þá upphæð. Allt gerir þetta afnám hafta á næstu árum ólíklegri.

Að sama skapi hafa líkurnar aukist á að innflutningshöft verði aftur sett á til að skammta dýrmætan gjaldeyri, sem sjaldan hefur verið verðmætari en einmitt nú.“
Coelho mætir ekki til Frankfurt – mótmælir klíkuskap og spillingu

Paulo Coelho er langfrægasti rithöfundur Brasilíu. En hann kaus að fara ekki til Frankfurt á bókamessuna, þrátt fyrir að Brasilía sé þar heiðursgestur. Myndir af Coelhoeru þó út um allt í Frankfurt, meðal annars á strætisvögnum.

Þetta gerir hann í mótmælaskyni. Hann skýrir það út í viðtali við blaðið Die Welt sem hann birtir svo á bloggi sínu.

Hann segir að menningarmálaráðuneyti Brasilíu hafi boðið 70 meintum höfundum. Sjálfur segist hann þó ekki kannast við nema 20 af þeim, hinir séu vinir og vinir vina – klíkuskapur sé allsráðandi. Það sé mikið af ungum og spennandi höfundum í Brasilíu, en þeim sé ekki boðið.

Um leið gagnrýnir hann spillingu í heimalandi sínu. Það sé mikið fjallað um uppgang efnahagslífsins í Brasilíu, en fátækt fólk fái ekki að njóta hans. Spilling og ofbeldi sé út um allt. Coelho gagnrýnir að byggðir séu stórir íþróttaleikvangar í staðinn fyrir spítala, skóla og almenningssamgöngur.

Coelho talar í viðtalinu um veru sína á samfélagsmiðlum eins og Twitter og Facebook. Það er vitnað í tímaritið Forbes þar sem segir að hann sé annar áhrifamesti maðurinn á Twitter, á eftir Justin Bieber. Coelho segir að þetta sé gaman, betra en til dæmis að árita bækur upp á gamla mátann, þar sem nokkrir þeir fremstu í röðinni komast að, en þeir sem eru aftarlega verði hundfúlir. Hann geti ekki áritað bækur átta tíma á dag.
Varla efnahagsundur

Ýmislegt hefur verið sagt um það að Ísland hafi verið einhvers konar kraftaverk eftir hrun, að við höfum farið leið út úr hruninu sem hafi tryggt okkur skjótari efnahagsbata en annars staðar.

Að við séum að þessu leyti fyrirmynd annarra þjóða.

Margir hafa haldið þessu á lofti, meðal annarra Ólafur Ragnar Grímsson forseti og Nóbelsverðlaunahagfræðingurinn Paul Krugman.

Flest bendir þó til þess að þetta sé hreinn misskilningur.

Um það er rætt í bloggi á vefsíðu Council on Foreign Relations. Þar skrifa Benn Steil og Dinah Walker um þetta meinta efnahagsundur og samanburð sem Krugman hefur gert á okkur og Eistlandi, Lettlandi og Írlandi.

Þessi lönd voru föst við evruna meðan gengi íslensku krónunnar hrundi. Þau eru að rétta úr kútnum efnahagslega, alls ekki verr en Ísland, segja þau, á sama tíma og við eigum í höggi við yfirvofandi kreppu vegna erlendra skulda.

Þau Steil og Walker segja að Krugman hafi heldur betur skjátlast þegar hann lofsöng íslensku gjaldeyrishöftin.
Sjálfstæðisflokkur í vanda í borginni

Ný skoðanakönnun sýnir hvað Sjálfstæðisflokkurinn á við að etja í Reykjavík. Það er einfaldlega lítill áhugi á frambjóðendum flokksins.

Það er ekki bara forystukreppa, heldur líka að sá tími er löngu liðinn að flokkurinn gat haft að markmiði að ná meirihluta í borgarstjórninni.

Hann getur ekki einu sinni látið sig dreyma um það lengur.

Skoðanakönnunin sýnir að Gísli Marteinn Baldursson var það foringjaefni sem kjósendum hugnaðist best. En nú er hann horfinn á braut – var eiginlega hrakinn burt.

En auðvitað má spyrja hvort það voru kjósendur Sjálfstæðisflokksins sem vildu Gísla – eða einhverjir aðrir.

Júlíus Vífill Ingvarsson er næstur – hann telst vera núverandi oddviti flokksins. Fylgið við hann er samt ekki nema 15 prósent. Þorbjörg Helga Vigfúsdóttir er með 12 prósent.

Þetta er ekki vænleg staða. Nýir menn hafa verið nefndir til sögunnar, eins og til dæmis Halldór Halldórsson, formaður Sambands íslenskra sveitarfélaga, jú og einnig hefur verið rætt um endurkomu Guðlaugs Þórs Þórðarsonar.

Það er þó ekki líklegt að það breyti miklu. Prófkjör flokksins er í nóvember.

Deilurnar um flugvöllinn hafa þagnað aftur eftir mikinn hamagang síðsumars og snemma í haust. Útlit hefur verið fyrir að Sjálfstæðisflokkurinn – að Gísla gengnum – setji flugvallarmálið á oddinn. Það er þó alls ekki víst að slíkt sé vænlegt til árangurs; það eru mörg önnur mál sem borgarbúum þykja mikilvægari.
Þórður Snær: Til hamingju með stefnuleysið

Fyrir fáum dögum skrifaði ég pistil um þjóð sem er alltaf að bíða eftir hvalreka, happdrættisvinningi, að eitthvað stórkostlegt reki á fjörur hennar. Ég nefndi Decode, hið mikla fjármálaævintýri, norðurslóðasiglingar, olíuvinnslu – jú, svona var þetta reyndar líka á tíma síldarinnar.

Þórður Snær Júlíusson er á svipuðum nótum í grein sem hann skrifar í vefritið Kjarnann í dag, greinin nefnist Til hamingju með stefnuleysið.

„En stefnuleysið virðist ekki hafa nein áhrif á okkur sem þjóð. Sama hver heldur um stjórnartaumanna virðumst við sem þjóð alltaf vera ginkeypt fyrir stórum vinningum. Hvort sem þeir heita hlutabréf í Decode, stærsta stífla í Evrópu, fjármálamiðstöð, skuldaniðurfellingar, kröfuhafagull, túristakrónur eða olíuauður viljum við leysa efnahagsleg vandræði okkar með lottóvinningi frekar en að setja upp langtímaáætlun um nýtingu þeirra ótrúlega miklu gæða sem Ísland býr yfir og ættu fyrir löngu að vera búin að skila okkur sjálfbærni.

Líkurnar á því að vinna í lottói eru hins vegar sáralitlar. Sá sem kaupir tíu raðir á viku allt árið um kring í Víkingalottói má eiga von á einum fyrsta vinningi á 23.500 ára fresti. Þegar um velferð heillar þjóðar er að ræða eru lottólíkur ömurlegar líkur. Og jafnvel þótt einstaka vinningar detti inn eru þeir skammgóður vermir í þessu verðbólgudrifna jójó-hagkerfi sem við höfum búið til. Sagan segir okkur að við lendum í nýjum efnahagslegum öldudal fyrr en síðar. Dal sem er dýpri og verri en sá sem við klifum upp úr á undan.“

Þórður fjallar um stefnuleysi í greininni, en hann nefnir fleira:

„En höfuðsökin liggur í því að hér hefur, og hefur alltaf verið, efnahagskerfi við lýði sem er arðbært fyrir lítinn hóp en gríðarlega kostnaðarsamt fyrir þorra þjóðarinnar. Þegar mælt er hvort við höfum lært eitthvað af hruninu verður að horfa til þess hvort okkur hefur tekist að hrista hlekki þess kerfis af okkur. Svo virðist því miður ekki vera.“