arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Reykjavík og Kynslóð Y

Gunnar Dofri Ólafsson, blaðamaður á Morgunblaðinu, skrifar þessa grein í sem birtist í Mogganum í dag.

Ég vek sérstaka athygli á þessari málsgrein.

Í Bandaríkjunum, landi bensínháka og hraðbrauta, standa bílaframleiðendur frammi fyrir þeim raunveruleika að ungt fólk, svokölluð „Millenials“ eða Kynslóð Y, fólk fætt á tímabilinu 1980 til 2000, kaupir einfaldlega ekki bíla og almenningssamgöngur eru í mikilli upsveiflu. Hvort sem þetta er meðvituð ákvörðun nýrrar kynslóðar eða afleiðing hins svokallaða bankahruns, eða blanda beggja þátt, er ljóst að ungt fólk um allan heim virðist vilja búa í raunverulegum borgum, eins og miðborg Reykjavíkur er næstum því, en ekki hálfgerðu samansafni sveitabæja, eins og mikið af restinni af borginni minnir gjarnan á. Nábýli er ekki eitthvað sem fólk sem er að vaxa úr grasi forðast, það þvert á móti sækist eftir því.
Minningar um gamalt hús við Suðurgötu

Hér er gömul ljósmynd sem rifjar upp mikið af skemmtilegu minningum. Þarna er verið að flytja burt húsið sem stóð í Suðurgötu 7. Elsti hluti þessa húss mun vera frá 1833.

Þetta var ekk sérlega stórt timburhús, en stóð á mjög áberandi stað á horni Suðurgötu og Vonarstrætis. Við húsið var nokkuð stór garður sem var alltaf í órækt, en hann var samt fallegur með sínum njóla og óslegnu grasi.

Síðasta hlutverk hússins á árunum fyrir 1983, þegar það var flutt burt, var að hýsa gallerí – það nefndist einfaldlega Gallerí Suðurgata 7. Þegar galleríið tók til starfa 1977 var húsið autt og lá undir skemmdum.

Fyrir þessu stóðu Eggert Pétursson, Ingólfur Arnarson, Bjarni Þórarinsson, Kristinn Guðbrandur Harðarson, Margrét Jónsdóttir, Steingrímur Eyfjörð Kristmundsson og fleiri. Þarna sá maður fjölda myndlistarsýninga sem lifa í minningunni – margir erlendir listamenn sýndu í galleríinu.

Þessu tengdist svo tímaritið Svart á hvítu en þar skrifuðu ungir gáfumenn eins og Örn D. Jónsson, Örnólfur Thorsson og Þórleifur V. Friðriksson. Tímaritið var á afar háu plani og var gefið út nokkurra ára skeið. Maður beið útkomu þess með eftirvæntingu.

Ein stoðin í viðbót undir þessa menningarstarfsemi var svo Fjalakötturinn, kvikmyndaklúbburinn frábæri sem Friðrik Þór Friðriksson stýrði í Tjarnarbíói, rétt handan við hornið í Tjarnargötunni. Þar drakk menningarsinnuð æska í sig kvikmyndir Bergmans, Kurosawa, Werners Herzog og Orsons Welles.

Svo var húsið fært í Árbæinn. Það var byggð íbúðablokk í staðinn. Ég hef ekki komið í það síðan þá. En á æskuárum gekk ég einatt framhjá þessu húsi – stundum oft á dag. Minningarnar eru góðar – og listafólkið sem þarna kom að átti margt eftir að vinna afrek og sigra. En þarna voru fyrstu skrefin.

Suðurgötu 7 verða gerð skil á Listahátíð í vor, því fyrirhuguð er sýning um sögu og áhrif starfseminnar þar. Hún verður haldin í Árbæjarsafni, í gamla húsinu sem var flutt burt 1983.
Innanmein kapítalismans

Það sem ógnar kapítalismanum í heiminum kemur ekki sérlega mikið utan í frá, heldur eru það innanmein hans.

Kapítalismanum þarf nefnilega að bjarga frá honum sjálfum, frá kapítalistunum.

Ég gerði það sem maður á aldrei að gera – að lenda í stælum á netinu – það er rakið hér í grein á Eyjunni.

Mér þótti ansi hart að sjá Evu Joly kallaða „gamlan komma“. Það er nákvæmlega ekkert til sem bendlar hana við kommúnisma – en þetta sýnir á hvaða plani umræðan getur verið hér.

Og mér þótti líka skrítið að einhverjum skyldi detta í hug að halda því fram að hún trúi því að „allir bankamenn og stórkapítalistar séu glæpamenn“.

Því Eva Joly er líklega einn dyggasti þjónn kapítalismans sem um getur. Hún vinnur nefnilega að því að ráða bug á innanmeinunum sem valda því að almenningur fær óbeit á markaðshagkerfinu og ógna því.

Í fyrsta lagi er það stórfelldur flutningur á fé í skattaskjól – enginn alvöru kapítalisti getur talið að það sé í lagi.

Í öðru lagi er það ofurvald fjármálalífsins og sjálftaka þess – enginn alvöru kapítalisti getur talið að það sé í lagi.

Í þriðja lagi er það fjármálaspilling víða um heim sem verður útbreiddari og auðveldari með hnattvæðingunni – enginn alvöru kapítalisti getur talið að hún sé í lagi.

Í fjórða lagi er það tilhneigingin til að varpa kostnaði af föllnum bönkum á skattgreiðendur, eins og til dæmis í Icesave – enginn alvöru kapítalisti getur talið að slíkt sé í lagi.

Að þessu sögðu tek ég fram að ég álít sjálfan mig vera einlægan markaðshyggjumann, en ég tel að kapítalisminn þurfi að byggja á gömlum borgaralegum dyggðum eins og heiðarleika, trausti og hófsemd.
Framsókn og Sjálfstæðisflokkurinn í vandræðum í borginni

Ríkisstjórnarflokkunum gengur afar brösulega með framboðsmál sín fyrir borgarstjórarkosningarnar í Reykjavík. Í könnun fyrir viku mældist Sjálfstæðisflokkurinn sem þriðji stærsti flokkurinn í borginni, með 24 prósent, en Framsóknarflokkurinn með 2 prósent.

Nú hefur Óskar Bergsson, oddviti Framsóknarflokksins, tilkynnt að hann dragi framboð sitt til baka. Ekki hafa heyrst neinar frásagnir af því sem gerðist innanflokks, hvort Óskar var beittur þrýstingi, en altént er hann hættur. Framsókn þarf að manna fyrsta sætið á listanum þegar innan við tveir mánuðir eru til kosninga.

Það getur varla verið mjög auðvelt. Vandséð er að margir séu spenntir fyrir því að leiða vonlítið framboð upp á þau býti að komast líklega ekki í borgarstjórn, en vera þar í stjórnarandstöðu ef svo ólíklega vill til að einn maður næst inn.

Maður sér varla að sé biðröð eftir þessu.

Á sama tíma birtir Sjálfstæðisflokkurinn auglýsingar um skólamál sem vekja reiði hjá kennurum. Það verður að segjast eins og er að þessar auglýsingar voru klaufalegar. Það bætir heldur ekki úr að þarna birtist stór mynd af Halldóri Halldórssyni, fyrsta manni á listanum, en hann hefur náttúrlega haft margvíslega aðkomu að skólamálum í gegnum setu sína sem bæjarstjóri á Ísafirði og sem formaður Sambands íslenskra sveitarfélaga.

Í reynd má segja að þarna sakni Sjálfstæðisflokkurinn Þorbjargar Helgu Vigfúsdóttur sem var hafnað í prófkjöri í vetur. Þorbjörg hefur getið sér gott orð fyrir yfirvegaðan og vandaðan málflutning um menntun og læsi.

Á landið eftir að rísa hjá Framsókn og Sjálfstæðisflokknum í borginni? Það eru engin sérstök teikn á lofti um slíkt.
Skrítin rök Kaupþingslögfræðings

Röksemdafærslan í grein eftir Helga Sigurðsson, fyrrverandi aðallögfræðing Kaupþings, er heldur skrítin.

Einhvern veginn dettur honum í hug að líkja máli íslenskra bankamanna sem hafa mátt sæta rannsókn við mál fjöldamorðingjans Andreasar Breivik.

Nú er það svo að Breivik myrti fjölda manns, það lék aldrei neinn vafi á sekt hans. Breivik var ekki hengdur upp í næsta tré – og menn láta eins og það sé einhvers konar afrek hjá Norðmönnum.

Nei, auðvitað var hann leiddur fyrir dóm – og dæmdur í langt fangelsi.

Íslenskir bankamenn sem hafa sætt sakamálarannsókn hafa heldur ekki verið hengdir uppi í næsta tré. Þvert á móti hefur verið fjallað um mál þeirra í Héraðsdómi og Hæstarétti. Þeir hafa getað fengið sér góða og dýra lögfræðinga, haldið uppi málsvörnum í fjölmiðlum (sbr. grein Helga). Stundum hefur þeim orðið ágætlega ágengt – málum hefur verið vísað frá, dómar hafa verið vægir, mál hafa þvælst milli dómsstiga.

Vissulega var mikil reiði eftir hrun og hennar gætir enn. Þjóðin upplifði mikla tilfinningu af því að hafa verið svikin. Það kom á daginn að bankar höfðu með alls kyns brellum haldið uppi hlutabréfaverði sínu, þeir höfðu dælt lánsfé í vasa eigenda sinna gegn litlum veðum, þeir höfðu tekið stöðu gegn íslensku krónunni, þeir höfðu efnt til hinna gjörsamlega ábyrgðarlausu sparireikninga erlendis, þeir höfðu sett í gang peningamarkaðssjóðina þangað sem fólk var vélað til að leggja sparnað sinn og ársreikningar bankanna voru nánast skáldskapur.

Og er þá fátt eitt talið.

Í raun var þarna í gangi ótrúleg og risastór lygi – og deginum ljósara að ýmsilegt saknæmt hefði farið fram innan bankanna. Það hefði verið óðs manns æði að rannsaka ekki þau mál – og það hefði skilið eftir slík sárindi í íslensku samfélagi að þau hefðu seint gróið. Skilaboðin hefðu einfaldlega verið að sumir væru æðri lögunum.

Nógu erfitt er nú að koma lögum yfir hvítflibbabrotamenn. Það er hins vegar ekkert vandamál fyrir kerfið að dæma þá sem stela kökudropum og samlokum, eins og konu sem var í fréttum um daginn.

Gleymum því heldur ekki að um banka eiga að gilda sérstaklega harðar reglur. Bankar véla með peninga fólks og með heill samfélagsins eins og það leggur sig. Í nútímaþjóðfélagi er almenningi í raun gert að geyma fé sitt í bönkum. Hann á ekki val. Og fallandi bankar geta dregið heilu þjóðirnar niður með sér. Þess vegna hljótum við að gera mjög strangar laga- og siðferðiskröfur til banka.

En það eru nákvæmlega engin teikn um að dómskerfið hafi brugðist hlutverki sínu eða að réttarríkið sé í hættu. Þvert á móti.

Stjórnmálafræðingurinn Birgir Hermannsson tjáir sig um grein Helga á Facebook:

Þessi grein er afar skrítin. Þvert á móti hefur réttarkerfið staðið sig furðu vel. Nýlegir dómar eru ekki kveðnir upp í því andrúmslofti sem ríkti eftir hrun og það er langt því frá að allir hafi verið sakfelldir. Saksóknari hefur því ekki frítt spil í dómsölum. Ríkir hvítflibbar hafa peninga til að verja sig og borga lögmönnum fyrir að koma fram í fjölmiðlum. Það geta þeir efnaminni ekki.

Helgi Sigurðsson var í fréttum eftir hrun vegna lána sem voru felld niður á Kaupþingsmönnum. Dómstólar hafa síðar ógilt þá aðgerð.
Helgi lætur vaða

Bréf frá Helga Magnússyni sem birtist í Kjarnanum hefur vakið mikla athygli. Bréfið sendi Helgi til valdra viðtakenda.

Helgi er ekki beinlínis maður af götunni, heldur mikill áhrifamaður í viðskiptalífinu. Hann er fyrrverandi formaður Samtaka iðnaðarins og fyrrverandi formaður stjórnar Lífeyrissjóðs verslunarmanna. Helgi er í stjórnum stórra fyrirtækja eins og Skipta, Marel, N1 og Bláa lónsins.

Það eru einkum orð Helga um helmingaskipti í viðskiptalífinu sem maður staldrar við. Maður veltir fyrir sér hvort þetta geti verið?

Spillt hugsun Framsóknar og Sjálfstæðismanna, sem mjög hefur verið gagnrýnd og er talin hluti af orsökum hrunsins árið 2008, er enn til staðar. Helmingaskiptamórallinn er enn í fullu gildi. Og þá gegnir Seðlabankinn lykilhlutverki. Hjá bankanum er vistað eignarhaldsfélag sem tekur við ýmsum eignum sem tilheyra uppgjörum eftir hrun vegna þrotabúa og annara mála. Framundan er að þetta eignarhaldsfélag taki við krónueignum úr þrotabúum Kaupþings og Glitnis, m.a. hlutabréfum í Arion og Íslandsbanka. Þá skiptir miklu máli að Framsóknarmenn fái annan bankann á mjög góðu verði og handgengnir sjálfstæðismenn hinn. Við slíkar aðstæður gengur ekki að hafa við stjórnvölinn í Seðlabankanum annað en „strangheiðarlega“ sendisveina flokksins.

Það er líka merkilegt að sjá hvernig Helgi leggur til atlögu við fyrrverandi forsætisráðherra og ritstjóra Morgunblaðsins. Um það segir glöggur greinandi stjórnmála og viðskiptalífs sem sendir þessar línur:

DO hefur ennþá mjög mikið vald þó ekki sé það formlega. En hann er sennilega ennþá einn valdamesti maður þjóðarinnar og það er augljóst að hin unga forystusveit Sjálfstæðisflokksins er skíthrædd við hann. Merkilega margir eru það líka í atvinnulífinu. Menn hafa ekki þorað að hjóla í karlinn en ég hef beðið eftir að einhver léti til skarar skríða um langt skeið. Þorgerður Katrín reyndi fyrir sér um daginn í GMB en hafði ekki erindi sem erfiði. En nú mundar Helgi Magnússon sverðið! Hann hjólar af krafti í DO, fullur sjálfstrausts eftir að hafa endurheimt tögl og haldir í SI á dögunum og eftir að hafa snúið niður Höskuld í Aríon varðandi forstjórastólinn í Símanum. Helgi dreifir tölvupóstinum víða til að tryggja að hann rati í fjölmiðla. Nú er að sjá hver viðbrögð DO verða. Og hvort einhverjir hoppi á vagninn hjá Helga og sjái loksins möguleika á að losna við gamla foringjann. Þetta gæti orðið „ugly“ eins og maðurinn sagði! En eru stórtíðindi í íslensku stjórnmálalífi.
Jafningjaþrýstingur á Bjarna

Fyrir nokkuð mörgum árum var starfandi hér á landi félagsskapur sem nefndist Jafningjafræðslan.

Jafningjafræðslan átti að koma í veg fyrir að börn og unglingar létu undan því sem kallast jafningjaþrýstingur.

Hann getur meðal annars falist í þrýstingi frá umhverfinu – hópnum sem ungmennin umgangast – um að fara að reykja eða drekka.

Þetta var semsagt mjög þarft framtak. Á ensku nefnist þetta peer pressure.

Nú er spurning hvort ekki þurfi smá jafningjafræðslu í stjórnmálin.

Bjarni Benediktsson fjármálaráðherra leggur fram frumvarp sem rýmkar fyrir kaupaukagreiðslum í bönkum og fjármálafyrirtækjum – og gerir kleift að stórhækka þær.

Satt að segja höfum við Íslendingar heldur vonda reynslu af bankabónusum. Þessi reynsla er svo nýleg að hún er tæplega farin að gleymast.

Því er varla hægt að finna aðra skýringu á þessu frumvarpi Bjarna en að hann hafi orðið fyrir jafningjaþrýstingi. Í hópi sem hann umgengst vilja menn endilega komast í bónusana – en víðast annars staðar í samfélaginu þykir þetta fráleitt.
Hagræðing og ekki hagræðing

Eitt einkenni á þjóðfélagsumræðu á Íslandi er skortur á samræmi. Þjóðfélag þar sem ríkir fullkomið samræmi er náttúrlega óhugsandi, en kannski hefur þetta líka eitthvað með hagsmunatogstreitu að gera.

Tökum til dæmi gömlu grunnatvinnuvegina, sjávarútveg og landbúnað.

Í sjávarútvegnum gengur allt út á hagræðingu. Stjórn fiskveiða er sífellt réttlætt með skírskotun til hagræðingar.

Nú flytur útgerðarfyririrtækið Vísir kvóta og fiskvinnslu frá Húsavík, Þingeyri og Djúpavogi.

Skýringin er hagræðing, hvað annað? En hagræðingin er ekki sérlega mikið fyrir íbúa Húsavíkur, Þingeyrar og Djúpavogs.

Í landbúnaðinum má helst ekki nefna hagræðingin. Þar eru viðhorfin þvert á móti að halda þurfi landinu og sveitunum í byggð – án tillits til hagræðis, peningasjónarmiða og skammtímagróða. Þar dettur engum í hug að snjallt sé að flytja vinnuaflið milli landshluta.
Hvalveiðar og vináttan við Bandaríkin

Eins og ég hef oft sagt, í sjálfu sér er ekkert að því að Íslendingar veiði hvali ef veiðarnar eru sjálfbærar, ganga ekki á hvalastofna.

En á móti kemur að hvalveiðum virðist haldið úti af dæmalausri þrjósku sem snýst aðallega um að sýna að við „megum þetta“.

Um daginn voru Japanir dæmdir til að stöðva hvalveiðar sínar. Á sama tíma laumaðist flutningaskip frá Íslandi með hvalkjöt til Japans – kjöt sem er afar erfitt að selja.

Þetta er eiginlega bara skringilegt.

Nú áréttar Bandaríkjastjórn að hún setji sig upp á móti hvalveiðum Íslendinga, þá er aðallega um að ræða veiðar á stórhvelinu langreyði.

Viðbrögðin eru þau að Bandaríkjamenn veiði meiri hval en Íslendingar. Það er reyndar ekki alls kostar rétt. Og hvalveiðar í Bandaríkjum eru aðallega veiðar frumbyggja – við getum ekki haldið slíku fram á Íslandi. Hvalveiðar eiga sér í raun litla sögu eða hefð meðal þjóðarinnar.

Og það er líka sagt, eins og stundum heyrist, að næst muni þeir banna okkur að veiða þorskinn.

Það er auðvitað bara mælskubragð – eitthvað sem er sagt í hita leiksins. Víglínan um þorskveiðar er ekki dregin í gegnum hvali.

Eitt má benda á í þessu sambandi, nauðsynina á að styrkja tengsl Íslands við Bandaríkin. Þau hafa verið lítil og léleg um nokkra hríð.

Ástæðurnar eru meðal annars hvalveiðarnar, ergelsi íslenskra stjórnvalda yfir brottför varnarliðsins og framganga forseta Íslands sem tókst að móðga bandarískan sendiherra þannig að olli hneyksli.

En ef Íslendingar ætla að spila frjálsan leik í alþjóðamálum, tilheyra ekki Evrópusambandinu, heldur reiða sig á tvíhliða samskipti, þá er vinátta við Bandaríkin afar mikilvæg. Hún var eitt sinn kjöfestan í utanríkispólitíkinni. Nú er utanríkisstefnan svolítið eins og þjóðin sé á reki úti í hafi. Ætli menn að leika sér að eldinum og halda áfram að vingast við Rússa og Kínverja og despótismann þar, þá er vissara að hafa líka ræktað tengslin við Bandaríkin.
Frjálslyndir – landlausir í íslenska flokkakerfinu

Það er athyglisvert þegar helmingur þeirra sem segjast kjósa Sjálfstæðisflokkinn kveðast vera reiðubúnir til að kjósa nýjan hægri flokk. Og það á tíma þegar fylgi Sjálfstæðisflokksins er í sögulegu lágmarki. Í þessu felst talsverð vísbending um þá upplausn sem ríkir í stjórnmálunum og vandræði hefðbundinna flokka, en þau birtast meðal annars í því samanlagt fylgi fjórflokksins hefur aldrei verið minna.

Menn velta því fyrir sér hverjir gætu farið í slíkan hægriflokk?

Eiríkur Bergmann Einarsson nefnir „hægri krata“ í því sambandi – segir að nýr hægriflokkur gæti hoggið djúpt í raðir þeirra. Þeir hafi verið heldur „landlausir“ síðan á tíma Alþýðuflokksins.

Nú er það svo að í stjórnmálaumræðu erlendis rekst maður ekki oft á heitið „hægri krata“. Þar er hins vegar gjarnan talað um liberals og liberalisma. Á íslensku er þetta þýtt sem frjálslyndir og frjálslyndisstefna. Frjálshyggju er stundum ruglað þarna saman við – en hún er ekki það sama.

Frjálslyndir flokkar eru til víða um lönd. Þeir eru yfirleitt staðsettir á miðjunni eða aðeins til hægri við hana. Hér á Íslandi var eitt sinn til Frjálslyndur flokkur en hann sameinaðist Íhaldsflokknum til að mynda Sjálfstæðisflokkinn 1920. Svo stofnaði Sverrir Hermannsson annan flokks sem líka kallaðist Frjálslyndi flokkurinn, en hann var mjög bundinn við persónu hans og baráttuna gegn kvótakerfinu.

Frjálslyndir sækja hugmyndagrunn sinn í repúblikanisma frönsku byltingarinnar, bandarísku stjórnarskrána, John Locke, John Stuart Mill, hugsjónir um frjálsa verslun og athafnafrelsi einstaklingsins. Hugmyndastraumurinn sem kratar, jafnaðarmenn, byggja á kemur úr annarri átt. Það er ekki langt síðan jafnaðarmenn trúðu því enn að ríkið ætti að eiga framleiðslutæki.

Það verður að segjast eins og er að frjálslyndisstefna hefur ekki átt sérstaklega upp á pallborðið á Íslandi. Við höfum komið okkur upp flóknum kerfum hafta, boða og banna – kerfum sem hefta athafnafrelsi einstaklingsins – og þau eiga sér formælendur í öllum stjórnmálaflokkum og oftar en ekki eru það þeir sem ráða ferðinni.

Frjálslynda má finna í kjósendahópi Sjálfstæðisflokks, Samfylkingar og Bjartrar framtíðar. Á tíma Halldórs Ásgrímssonar þokaðist Framsóknarflokkurinn býsna nálægt frjálslyndisstefnu, en nú hefur hann fjarlægst hana aftur.

En almennt séð eru frjálslyndir frekar landlausir í íslenskri pólitík.
Síðustu forvöð að skila

Síðasti skilafrestur í vali Kiljunnar á íslenskum öndvegisritum, íslenskri kanónu, er á morgun.

Þátttakan hefur verið mjög góð – en auðvitað væri gaman ef fleiri vildu vera með. Úrslitin verða tilkynnt í Kiljunni 9. apríl – við birtum þar aðallista og eins niðurstöður í nokkrum flokkum.

Hver þátttakandi velur 20-30 íslensk bókmenntaverk.

Þetta mega vera skáldsögur, ljóð, leikrit, ævisögur, barnabækur, fornsögur, fræðibækur og hvaðeina.

Verkin mega vera frá öllum tímabilum – allt frá söguöld og fram til vorra daga.

Svörin skal senda á netfangið kiljan@ruv.is.

Niðurstöðurnar verða ópersónugreinanlegar, þ.e. hvergi kemur fram hver hefur valið hvaða verk og fyllsta trúnaðar gætt.

Góð bókaverðlaun verða veitt þremur þátttakendum.
Háborgin, ljóðasafn Gerðar, þjóðsögur

Í Kiljunni á miðvikudagskvöld fjöllum við um safn ljóða Gerðar Kristnýjar en það er að koma út þessa dagana. Í þessa bók er safnað saman öllum ljóðabókum Gerðar, fimm talsins.

Við bregðum okkur upp á Skólavörðuholt og fjöllum um hin miklu áform um að reisa þar Háborg íslenskrar menningar. Um þessar hugmyndir er fjallað í bókinni Háborgin eftir Ólaf Rastrick.

Feðgarnir Benedikt Jóhannesson og Jóhannes Benediktsson koma í þáttinn og segja frá bók með íslenskum þjóðsögum sem þeir hafa tekið saman upp úr safni Jóns Árnasonar. Aðgengileg bók með þjóðsögunum hefur verið ófáanleg um nokkurt skeið.

Gagnrýnendur þáttarins fjalla um tvær nýútkomnar bækur: Heiður eftir Elif Shafak og Hinumegin við fallegt að eilífu eftir Katherine Boo.

'''+
Spurt hef ég tíu milljón manns

Orð Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar um loftslagsbreytingar hafa vakið athygli og jafnvel reiði í sumum herbúðum.

Ef rétt er að mannkynsins bíði miklar hörmungar vegna þeirra, þá er kannski ekki alveg smekklegt að tala um að eitthvert mengi sem kallast „við“ – það er að segja Íslendingar – munum fara vel út úr þessu.

Sigmundur talar um „tækifæri“ fyrir Íslendinga. Í því sambandi má benda á að heimstyrjöldin síðari var líka í ákveðnum skilningi „tækifæri“ fyrir þjóðina. Hún græddi á stríðinu, það færði hana inn í nútímann.

Um heimstyrjöld sem geisaði út í heimi yrkir Halldór Laxness í orðastað Bjarts í Sumarhúsum:

Spurt hef ég tíu milljón manns

séu myrtir í gamni utanlands.

Sannlega mega þeir súpa hel

ég syrgi þá ekki, fari þeir vel.

Sigmundur Davíð segir í fréttinni að Íslendingar séu á margan hátt til fyrirmyndar í umhverfismálum.

Það er því miður ekki rétt. Íslendingar hafa mikið af endurnýjanlegri orku, en vistspor Íslendinga er mjög stórt. Að hluta til þess stafar það af hnattstöðu okkar og hversu mikið við flytjum inn af vörum, en hér segir sérfræðingur í umhverfis- og auðlindafræði að ef allir jarðarbúar hegðuðu sér eins og Íslendingar myndum við þurfa sex jarðir til að standa undir neyslunni.

Hér er átt við Íslendinga.
Borgartún vs. Boston

Hjálmar Gíslason hjá DataMarket birtir þessa samsettu mynd á Facebook. Hjálmar býr bandarísku stórborginni Boston.

Með skrifar hann eftirfarandi texta:

Borgartún vs. fjármálahverfið í Boston – bílastæðaskorturinn í Borgartúninu er sannarlega sláandi!
Calvin Klein – viðtal í Ásmundarsafni

Mörgum finnst kannski furðuleg hugmynd að láta mig tala við tískuhönnuðinn Calvin Klein. Ég er ekki beinlínis þekktur fyrir að vera tískugúrú og passa illa í fötin sem hann hefur hannað – nema kannski sokka og nærbuxur.

En ég gerði það nú samt í Viðtalinu í gærkvöldi. Steinunn Sigurðardóttir fatahönnuður, sem starfaði um árabil fyrir Calvin Klein og stóð fyrir komu hans hingað, vildi að ég talaði við hann.

Viðtalið snerist ekki einungis um hönnun, heldur líka um sköpunarferli, frumkvöðlahugsun, fagurfræði, viðskipti, lífið í New York, skemmtanalíf og fíkniefni.

Menn geta haft ýmsar skoðanir á tískuheiminum, en því verður ekki á móti mælt að Calvin Klein er sannur enterpreneur. Hann byrjaði með tvær hendur tómar og byggði upp stórveldi. Það er forvitnilegt að heyra hvernig slíkir menn hugsa.

Viðtalið var tekið upp í Safni Ásmundar Sveinssonar í Laugardal. Þar er að finna þennan fallega arkítektúr og form sem sjást í bakgrunni.

Hérna má sjá viðtalið við Calvin Klein.
And-aprílgabb

Það má segja að skuldafrumvarp ríkisstjórnarinnar hafi breyst í nokkurs konar and-aprílgabb.

Fyrir nokkru var boðað að fyrsta umræða um frumvarpið hæfist á Alþingi í dag. Þetta er, eins og alþjóð veit, stærsta mál ríkisstjórnarinnar á þessu kjörtímabili.

Svo rekur einhver augun í að fyrsti dagur þingmeðferðar er sjálfur gabbdagurinn, 1. apríl. Það verður uppi fótur og fit og úr forsætisráðuneytinu berast þau skilaboð að umræðunni skuli frestað, svo ekki virðist eins og það sé allt í plati.

En það var fjármálaráðherra sem á að mæla fyrir frumvarpinu – og í ráðuneyti hans sáu menn ekkert athugavert við að þótt dagsetningin væri 1. apríl. Kannski hafði enginn tekið eftir því heldur?

Úr þessum vandræðagangi er semsagt orðið and-aprílgabb. Þetta er ekki í plati.