arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Á söguslóðum Jóns Kalmans

Í Kiljunni í kvöld förum við vestur á firði, á söguslóðir bóka Jóns Kalmans Stefánssonar, þriggja binda verksins sem samanstendur af Himnaríki og helvíti, Harmi englanna og Hjarta mannsins.

Við fjöllum um sögusviðið, tilurð bókanna, persónurnar, stílinn.

Kristín Tómasdóttir segir frá bókinni Stelpur A-Ö, en hún er framhald mikillar metsölubókar sem hún og systir hennar Þóra Tómadóttir gáfu út í fyrra og nefndist einfaldlega Stelpur.

Kolbrún Bergþórsdóttir og Páll Baldvin Baldvinsson fjalla um þrjár nýútkomnar bækur: Trúir þú á töfra eftir Vigdísi Grímsdóttur, Jarðnæði eftir Oddnýju Eir Ævarsdóttur og Allt með kossi vekur eftir Guðrúnu Evu Mínervudóttur.

Og Bragi er náttúrlega á sínum stað.
Óþarfi að leita til Sovétríkjanna

Þeir leita langt yfir skammt biskupinn og presturinn sem líkja borgarstjórninni í Reykjavík við Sovétríkin.

Því það er alveg óþarfi að grípa til rússnesku byltingarinnar í þessu sambandi, enda hefur aldrei verið talað um að myrða presta eða setja þá í fangabúðir.

Nærtækara er að líta til frönsku byltingarinnar – en hugmyndir hennar lögðu að miklu leyti grunninn að því stjórnarfari sem við þekkjum.

Eitt afsprengi hennar eru lög sem loks voru sett í Frakklandi 1905 eftir langa baráttu. Þau kveða á um aðskilnað ríkis og kirkju, í því felst að kirkjan skuli láta ríkið vera og ríkið skuli láta kirkjuna vera.

Frakkar hafa yfir þetta sérstakt hugtak sem er vandþýðanlegt – orðið er laïcité og er haft yfir þennan aðskilnað ríkisins og kirkjunnar, en það inniber frelsi til hugsunar, frelsi til trúar, en þýðir ekki trúleysi eða fjandskap gegn kirkju eða klerkum, heldur að þarna séu tvö ólík svið, veraldlegt og trúarlegt. Þetta þýðir meðal annars að trú er ekki iðkuð í skólum.

Lögin voru sett árið 1905 eins og áður segir, og orðið kemur fyrir í fyrstu grein frönsku stjórnarskrárinnar. Þetta var fellt úr gildi á tíma Vichy-stjórnarinnar í stríðinu – hún var leppstjórn nasista og aðhylltist öfgafull þjóðernisviðhorf – en þegar De Gaulle náði völdum með sinni borgaralegu hreyfingu eftir stríðið voru þau fljótlega sett í gildi aftur.
Óráðsía sem borgarbúar greiða fyrir

Lesandi síðunnar sendi þennan litla pistil:

- - -

http://silfuregils.eyjan.is/2011/10/20/vidtal-vid-orkuveituforstjora/

Fróðlegt að rifja upp þetta vital núna þegar fréttir berast af verri afkomu OR

(sbr. http://eyjan.is/2011/11/29/enn-hallar-undan-faeti-hja-orkuveitunni/).

Athyglisvert að þegar Bjarni tók við starfinu hafði hann á orði að

hann hygðist ekki ræða fortíðina (þegar gengið var á hann í

kastljósviðtali með það hvort fyrri stjórnendur OR hefðu gert mistök).

Þetta prinsipp hans stóðst ekki til lengdar. Enda erfitt að skýra

klúðrið hjá OR nema að vísa til hreint svakalegra fjárfestigaaðgerða

þar í tíð fyrri stjórnenda.

Það er líka athyglisvert að núna er annar turn OR-hússins tómur og til

útleigu. OR hefur sem sagt komið sér fyrir í einungis öðrum turninum.

Og er efsta hæðin þar samt eiginlega líka tóm (mörg fundarherbergi og

fleira fínerí). Húsið var sem sagt helmingi of stórt (upphaflega stóð

til að OR yrði í öllu húsinu).

Því miður nánast blasir við að vandræði OR eru engan veginn

yfirstaðin. Borgin mun að öllum líkindum þurfa að setja sífellt meira

fé inní fyrirtækið – og/eða gjöld notenda að hækka jafnt og þétt.

Algerlega hrikalegt hvernig farið var með gömlu Hitaveituna og

Rafveituna.

Loks er athyglisvert að LV hefur birt tölur um raforkuverð til

stóriðju. Er ekki tímabært að OR geri hið slíkt sama? M.a. til að menn

sjái svart á hvítu hvort það sé rétt að OR hafi í reynd undirboðið LV

þegar Norðurál var að leita eftir raforku á sínum tíma.. Þetta er

altalað og bendir til þess að þáverandi stjórnendur OR hafi hreinlega

lagt þetta veitufyrirtæki Reykvíkinga undir til þess eins að láta

drauma sína rætast um að eiga viðskipti við stóriðju. Og leyfðu sér

þannig að undirbjóða LV – jafnvel þó svo allir viti að jarðhiti sé mun

áhættusamari og erfiðari virkjunarkostur heldur en vatnsafl.
Fréttnæmi og fréttamat

Fyrirspurn Oddnýjar G. Harðardóttur, alþingismanns úr Samfylkingu, um lengd fréttaflutnings af landsfundum stjórnmálaflokka er mjög sérkennileg – í henni felst sterk krafa um ritskoðun og opinbera íhlutun í fréttaflutning.

Að baki virðist liggja sú hugmynd að pólitísk umfjöllun eigi að fara fram með skeiðklukku – semsagt að fréttamat fái ekki að ráða líkt og á fjölmiðlum alls staðar á Vesturlöndum.

Staðreyndin er sú að frekar lítið fréttnmæmt gerðist á flokksþingum Samfylkingarinnar og Vinstri grænna. Það var nánast business as usual, engar mannabreytingar, engar stefnubreytingar, menn forðuðust að ræða ágreining eða gera hann opinberan.

Öðru máli gegnir um landsfund Sjálfstæðisflokksins. Þar fóru fram spennandi formannskosningar, það urðu hörð átök um stefnuna í Evrópumálum – sem skiptir ansi miklu máli því uppi er sú kenning að Ísland fari aldrei í Evrópusambandið nema drjúgur hluti Sjálfstæðisflokksins samþykki það. Gamlir flokksleiðtogar komu upp og performeruðu – það er umdeilt hvað það kom vel út fyrir flokkinn.

Fréttagildið var samt ótvírætt.

Svo verður reyndar að segjast eins og er að umfang landsfunda Sjálfstæðisflokksins er miklu meira en hjá öðrum flokkum. Sjálfstæðisflokkurinn er nefnilega fjöldahreyfing. Hann fyllir Laugardalshöllina á landsfundum meðan aðrir flokkar eiga í brösum með að fylla miklu minna húsnæði.
Mengi

Jón Bjarnason segir að andstaða hans við ESB sé skýringin á þeirri gagnrýni sem hann verður fyrir.

Það virkar svolítið eins og skálkaskjól.

Eitt mengi fólks eru þeir sem vilja ganga í ESB, annað mengi eru þeir sem vilja breytingar á fiskveiðistjórnuninni.

Þessi mengi skarast vissulega, en það er langt í frá að þetta sé eitt og sama mengið.
Trúin, skólarnir og prinsíppfestan

Trú í skólum er vandmeðfarið mál.

Það fjarar undan kirkjunni á Vesturlöndum og æ fleiri eru efasemdamenn eða trúlausir, og svo eru hinir hálfvolgu og þeir sem leiða bara ekki hugann að þessu lengur.

Eftir því sem vísindin þróast er erfiðara að samsama þetta – við höfum annars vegar kristna trú sem setur manninn í miðjuna, segir að Kristur hafi dáið á krossinum til að bjarga mannkyninu, til að vera alvöru kristinn maður verður maður að fallast á það. Það er sjálfur kjarninn.

Svo höfum við alheim sem er sagður vera 13,7 milljarða ára gamall, Vetrarbrautina okkar sem ein sér hefur kannski 200 milljarða stjarna og geim þar sem eru 100 milljarðar vetrarbrauta. Kenningar sköpunarsinna duga skammt til að skýra þetta – efasemdirnar fæðast snemma, hjá mörgum strax á barnsaldri. Það er erfitt að sjá manninn sem miðdepil þessa – nema þetta sé allt ein allsherjar blekking, sjónarspil.

Hver er þá sannleikurinn í þessu öllu? Og hversu rík á sannleikskrafan að vera – gagnvart kirkjunni? Stundum finnst manni eins og prestarnir trúi ekki lengur sjálfir.

Það er fullyrt að kristið siðferði sé æðra öðru – að rétta leiðin til að kenna siðferði sé í gegnum boðorðin tíu eða dæmisögur Jesú.

En nú er því haldið fram, á þessum trúlitlu tímum, að ofbeldi hafi aldrei verið minna í heiminum og aldrei færri stríð – fordómar og kynþáttahatur séu á undanhaldi, og við lifum á tíma kvenfrelsis.

Trúarbrögð eiga auðvitað að vera partur af uppfræðslu í skóla. Börn þurfa að kunna skil á helstu sögunum úr Biblíunni, einfaldlega vegna þess að þær eru lykill að skilningi á svo mörgu í bókmenntum Vesturlanda og menningu. Við getum tekið söguna um Abraham og Ísak og flóttann úr Egyptalandi sem hafa verið notaðar á ótal vegu í bókmenntum og heimspeki – eða söguna um Lasarus.

En við skyldum ekki vanmeta ályktunargáfu barna. Sonur minn hefur verið að læra um trúarbrögð í skólanum. Hann komst að þeirri niðurstöðu að sér litist best á búddisma. Mér skildist á honum að honum fyndist búddisminn ekki vera jafn þröngur og kristnin og íslam sem hann var líka að læra um. Hann nefndi líka friðarboðskap og virðingu fyrir öllu sem lifir.

Um jólin mun hann væntanlega syngja Bjart er yfir Betlehem og Heims um ból – og litla sálminn eftir Helga Hálfdánarson sem er hafður yfir hér á heimilinu þegar fjölskyldan kemur saman á hátíðum. Trúin er svo víða í siðum okkar og menningu að það er mjög erfitt að koma sér upp mikilli prinsippfestu þegar hún er annars vegar.
Í goggunarröðinni

Síðasta uppákoman í ríkisstjórninni vekur spurningar um hvort ekki sé kominn tími á einhvers konar þjóðarsátt – eða sátt milli stjórnmálaflokkanna – um að verðleikar fái að ráða þegar fólk er sett í ráðherrastóla.

Þ.e. að ráðherratign ráðist ekki eingöngu af goggunarröð eða stöðu viðkomandi innan flokks eða kjördæmis.

Þetta hefði kannski átt að vera eitt af því sem breyttist við hrunið.

Nú má vel vera að ekki sé hægt að láta Jón Bjarnason fara – einmitt vegna þess að hann hefur ákveðna stöðu innan flokks síns og getur notað hana til hins ítrasta. Stjórnin má eiginlega ekki við að missa hann fyrir borð.

Það er vandasöm staða – og ekki síður í ljósi þess að frá bæjardyrum Samfylkingarinnar – sem er búin að fá upp í kok af téðum Jóni – hangir ríkisstjórnin einkum saman á einum hlut: Aðildarumsókninni að Evrópusambandinu sem Jón er á móti!

Þannig það er að nokkru leyti Evrópusambandið sem tryggir veru Jóns í ríkisstjórninni.
Erfitt að gera fríverslunarsamning við Kína

Það hafa verið í gangi viðræður um fríverslunarsamning við Kína. Þær hafa verið í pattstöðu og skýringarnar eru í rauninni ekki flóknar. Það er erfitt að gera fríverslunarsamning við ríki eins og Kína.

Kína er ekki réttarríki, öll völd þar er í höndum klíku sem nefnir sig kommúnistaflokk, aðbúnaður verkafólks þar er skelfilegur og Kína getur undirboðið flest lönd í heiminum hvað vinnuafl varðar. Kína virðir ekki reglur um höfundarrétt og gagnkvæmni er ekki fyrir hendi – Kínverjar falast eftir því að kaupa land og fjárfesta á Vesturlöndum en setur miklar hömlur á landakaup og fjárfestingar í Kína. Kína framleiðir ótrúlegt magn af varningi sem er framleiddur við lítinn tilkostnað, fluttur út og grefur undan iðnaði og verslun í ríkjunum sem kaupa af þeim, en á móti eru Kínverjar tregir á að kaupa vörur frá öðrum löndum.

Nú velta menn því fyrir sér hvort synjun innanríkisráðherrans vegna landakaupa Huangs Nubo hafi áhrif á fríverslunarviðræðurnar við Kína – það er spurning. En Kínverjar hefðu ekki gefið eftir það sem þeir voru að falast eftir af Íslendingum.
Varla kosningar á næstunni

Sigmundur Davíð Gunnlaugsson segist „bjartsýnn“ á að kosningar verði haldnar á næstunni og að Framsóknarflokkurinn sé farinn að búa sig undir kosningar.

Þrátt fyrir upphlaup í ríkisstjórninni eru ekki sérstakar líkur á að kosningar verði fyrr en í apríl 2013, en þá lýkur kjörtímabilinu.

Ríkistjórnarflokkarnir vita að þeir myndu tapa stórt ef nú yrði boðað til kosninga. Von þeira felst í því að efnahagslífið verði farið að taka vel við sér á næsta ári – það er ekki um það deilt að staða Íslands er betri en á horfðist.

Órólega deildin í VG er að hluta til horfin á braut, en hinn helmingur hennar hefur sæst við ríkisstjórnina.

Á móti kemur að Samfylkingin hefur eignast sína órólegu deild – sem samanstendur nú af Kristjáni Möller og Sigmundi Erni Rúnarssyni.

Ef þeir færu út í það að sprengja stjórnina myndi tvennt blasa við, brotthvarf af þingi fyrir þá og samþingmenn þeirra og slit ESB viðræðnanna.

Því eins og ég sagði í gær eru það í raun Vinstri græn sem hafa fært stóru fórnina fyrir þessa ríkisstjórn – þegar þeir féllust á að sækja um aðild að Evrópusambandinu. Að auki hefur Steingrímur orðið feikilegur raunsæismaður í ríkisfjármálum sem er hrósað í hástert af Alþjóða gjaldeyrissjóðnum – sem fer ekkert sérlega vel í kjósendur flokks hans. Það vegur ekkert sérlega þungt á móti þessu þótt stóriðjuarmurinn í Samfylkingunni hafi ekki fengið sitt fram.
Hí á þig

Mikið af pólitískum skrifum á Íslandi eru í einhvers konar „hí á þig“ tóni.

Sumir hafa náð mikilli leikni í þessum stíl.

Það er til dæmis Björn Bjarnason sem í nýjum pistli skrifar um „ömurlegu ríkisstjórnina“ sem hrunið leiddi yfir þjóðina. Það er víst ekki í fyrsta sinn.

Björn Bjarnason sat í ríkisstjórnunum sem leiddu hrunið yfir Ísland – og það hefur eitthvað verið híað á hann fyrir það.
Okurveitan?

Ég hef verið að furða mig á ótrúlega háum orkureikningum sem berast hér inn á heimilið – 110 fermetra íbúð og ekki neitt sukkað með orku.

Við létum athuga það um daginn hvort það væri eitthvað bogið við þetta, hvort við værum kannski að borga rafmagn eða hita fyrir nágrannana – en svo reyndist ekki vera.

Ég setti svohljóðandi texta inn á Facebook í gær:

„Orkureikningar sem berast hér inn á heimilið eru óskaplega háir – við finnum ekki aðrar skýringar á þessu en að orkan sé einfaldlega orðin svona dýr. Kannast einhver við þetta?“

Svörin létu ekki á sér standa.

Fjöldi manns hafði sömu sögu að segja, og margir höfðu einmitt látið athuga hvort einhver mistök væru á ferðinni í útreikningunum.

Aðrir kvörtuðu undan því – eins og konan mín – að reikningarnir væru flóknir og ógegnsæir, með óskiljanlegum talna- og stafarunum.

Allir voru sammála um að hækkanirnar væru svakalegar, erum við virkilega að borga svona mikið fyrir uppsafnað ruglið í Orkuveitunni – eða hvað er á seyði?
Sigmundur hótar stjórnarslitum

Sigmundur Ernir Rúnarsson hótar stjórnarslitum í grein á heimasíðu sinni. Hann skrifar:

„Hér skilur á milli Vinstri grænna og Samfylkingarinnar.

Gott og vel.

Verkefni næstu daga er að ráðherrar Samfylkingarinnar setji sig í samband við Huang Nubo og ráði málum fram. Það hefur alltaf verið siður Íslendinga að tala við útlenda gesti – en segja ekki nei við þá óséða. Það er Samfylkingarinnar að taka frumkvæði í málinu.

Ella skilur á milli.“

Þetta er nokkuð áhugavert.

Ef Samfylkingin færi í einhverjar sérviðræður við Huang Nubo um landakaup myndi það jafngilda stjórnarslitum.

Ef ekki, þá skilur á milli, segir Sigmundur.

Felst í því hótun um að hætta að styðja ríkisstjórnina – og færi þá Kristján Möller sömu leið? Hann er ekki enn búinn að fyrirgefa að hann var sviptur ráðherradómi.

Þeir gætu gengið í Sjálfstæðisflokkinn – þar sem þeir virðast eiga ágætlega heima – en það setur strik í reikninginn að á þeim bæ eru skiptar skoðanir um jarðakaup Nubos. Bjarni Benediktsson hefur lýst sig andvígan þeim.

Það má svo velta fyrir sér hvað myndi gerast ef ríkisstjórnin félli.

Þá yrði líklega að boða til kosninga, stjórnarflokkarnir myndu líklega bíða afhroð, þingmenn þeirra myndu unnvörpum týna tölunni, Sjálfstæðisflokkur og Framsókn kæmust til valda – nema það yrði einhver allsherjarhreinsun með nýjum framboðum.

Það er allavega hugsanlegt.
Hvor gefur meira eftir?

Menn kynnu að velta fyrir sér hvor flokkurinn hafi þurft að gefa meira eftir í ríkisstjórnarsamstarfinu, Samfylkingin eða Vinstri grænir – svona í tilefni af reiði sumra Samfylkingarmanna vegna ákvörðunar Ögmundar Jónassonar að heimila Huang Nubo ekki að kaupa Grímsstaði á Fjöllum. Þeir hóta nú stjórnarslitum.

Það hefur orðið nokkuð ljóst að Samfylkingin er sem flokkur mjög hallur undir stóriðju, þrátt fyrir vissa stefnumörkun sem má teljast græn – má jafnvel fullyrða að Samfylkingin sé stóriðjuflokkur. Hún hefur að nokkru leyti orðið að gefa það eftir í stjórnarsamstarfinu.

Fórn Vinstri grænna er samt miklu stærri. Þegar þeir samþykktu að fara í samnngaviðræður við Evrópusambandið má segja að þeir hafi stefnt sjálfum tilverugrundvelli flokksins í hættu og er ekki útséð hvernig það fer.
Framfarir og afturhald

Kristján Möller stígur fram og segist aldrei hafa vitað annað eins afturhald og hjá Vinstri grænum.

Kristján vill setja orkulindir Íslands í stjóriðjuver, hann vill helst forða erlendum stórfyrirtækjum sem hér starfa frá því að borga kolefnisskatt sem þó tíðkast víðast hvar í Evrópu, hann vill ólmur selja stóran hluta landsins til kínversks kaupsýslumanns sem lítið er vitað um og hann er helst á því að bora eigi göng í öll fjöll í kjördæmi hans.

Er hann þá sérstakur framfaramaður og Ögmundur afturhald?
Hannes og kommúnistarnir

Eftir byltinguna í Rússlandi og valdatöku Leníns og Stalíns byggði kommúnisminn á tvennu.

Lygum og fjöldamorðum.

Eftir hungursneyðina miklu í Úkraínu, útrýmingu bændastéttarinnar, sýndarréttarhöldin 1936-38 og borgarastríðið á Spáni fóru margir að sjá í gegnum bixið. Fjöldi menntamanna á Vesturlöndum sneri baki við kommúnismanum – víða í vestrænum fjölmiðlum mátti lesa hvernig sæluríkið var að virka í reynd.

Kommúnisminn náði sér aftur á strik eftir stríð. Menn dáðust að fórnum Sovétmanna í stríðinu, sáu Stalín í ljóma sigursins, kommúnisma var komið á í ríkjum Austur-Evrópu og í Kína komust kommúnistar til valda 1949.

Kommúnisminn gekk semsagt í endurnýjun lífdaga á þessum tíma. En það fór fljótt að falla á myndina.

Það var erfitt að trúa eftir sýndarréttarhöld Tékkóslóvakíu og fleiri ríkjum Austur-Evrópu, uppreisnina í Berlín 1953, leyniræðu Krjútsjofs, Ungverjaland 1956, byggingu Berlínarmúrsins 1961 – og eftir Tékkó 1968 og birtingu Eyjahafsins Gúlags eftir Solshenitsyn var það eiginlega ómögulegt.

Þeir voru þó furðu margir sem héldu í trúnna og aðrir sem höfðu séð hvernig var í pottinn búið kusu af þegja – af hugleysi eða vegna hagsmuna. Svo voru reyndar aðrir sem fóru að leita sér að nýjum og endurbættum átrúnaði – í Kína menningarbyltingarinnar, Vietnam Hós frænda eða jafnvel í Albaníu. Núorðið virkar það grátbroslegt.

Þetta er saga sem er sjálfsagt að rifja upp – og fráleitt að afgreiða hana einungis vegna þess að Hannes Hólmsteinn Gissuararsson skráir hana. Ef hins vegar Hannes er of djarftækur í að bendla fólk við kommúnisma sem á það ekki skilið eða skella á það kommastimpli er sjálfsagt að leiðrétta það. Hannes er fljótvirkur, ekki alltaf nákvæmur og á það til að fella sleggjudóma.

En þá er þess náttúrlega að gæta Íslendingar eru ekki einir á báti. Bók Hannesar um íslenska kommúnista kemur í kjölfarið á þýðingu hans á Svörtu bókinni um kommúnismann, það er franskt rit sem kom út árið 1997.

Kommúnistar voru sterkir í Frakklandi – líkt og á Íslandi – og eftir útkomu bókarinnar urðu miklar umræður um kommúnista og meðreiðarsveina þeirra. Sumir komu ansi illa út úr þeim, og má jafnvel segja að minning heimspekingsins Jean-Paul Sartres hafi ekki borið sitt bar síðan. Hann gekk furðu langt í þjónkun sinni við kommúnismann.

Annað sem Hannesi er borið á brýn er að vera stækur kommahatari sem hafi gengið erinda engu betri stefnu – semsagt frjálshyggjunnar. Frjálshyggjan hefur reynst vera býsna gölluð kenning, hún skilur víða eftir sviðna jörð og kannski endar hún á öskuhaugum sögunnar – en samt hefur ekki verið sett upp neitt gúlag í hennar nafni.

Annars hef ég bent sumum sem láta það fara svo óskaplega í taugarnar á sér að Hannes sé að nafngreina íslenska kommúnista að nú væri ráð að taka saman bók sem væri ekki vanþörf á að skrifa, eins konar spillingarsögu Íslands þar sem væri meðal annars farið yfir hermang, helmingaskipti, lóðabrask, stöðuveitingar og fleira.

Þar voru kjötkatlar sem íslenskir kommúnistar fengu helst ekki að komast að, þótt þeir bættu sér það aðeins upp með ferðum til austantjaldslanda, Rússagulli, Sovétviðskiptum og sumarleyfisferðum til Svartahafsins.
Fyrirsjáanleg ákvörðun

Ögmundur Jónasson var búinn að tjá sig með þeim hætti um kaup Huangs Nubo á Grímsstöðum á Fjöllun að óhugsandi var að hann myndi taka aðra ákvörðun en hann hefur gert.

Semsagt að leyfa Huang ekki að kaupa.

Þetta er deilumál sem að nokkru leyti gengur þvert á flokkslínur – innan Sjálfstæðisflokks er fólk sem er eindregið á móti kaupunum.

Ögmundur ber því við í ákvörðun sinni að landið sé svo stórt. En hjá því verður ekki litið að mest af því er eyðimörk þar sem erfitt er að stunda landbúnað. Nubo ætlaði að gefa eftir vatnsréttindi, svo það er spurning hvað sé að óttast.

Stundum er talað um að Kínverjar séu mjög forsjálir. Guðni Ágústsson taldi í grein að hugsanlegt markmið þeirra væri að koma á fót hrísgrjónarækt á „grænum grundum Eyjafjarðar“. Einn bloggari skrifaði að Kínverjar myndu ætla að koma sér upp „nýlendu“ á Grímsstöðum.

Hér var reyndar kínversk nýlenda um nokkurt skeið – meðan á byggingu Kárahnjúkavirkjunar stóð.

En þetta er samt ekki alltaf svona útpælt hjá Kínverjum. Þar má til dæmis benda á fjárfestingar þeirra í Svíþjóð sem hafa meira og minna farið í vaskinn.
Betri heimur?

Nicholas D. Kristof, sem er margverðlaunaður blaðamaður og baráttumaður fyrir mannréttindum, skrifar í New York Times og leggur út af umtalaðri bók eftir Stephen Pinker.

Bók Pinkers, sem er prófessor í sálfræði við Harvard, nefnist The Better Angels of our Nature.

Þar er því haldið fram að mannkynið sé í raun að lifa mjög góða tíma. Fólk sé að verða sanngjarnara og siðlegra, ofbeldi sé á undanhaldi, sem og kynþáttafordómar og kúgun kvenna.

Pinker heldur því fram að við lifum einhverja friðsömustu tíma í sögu mannkynsins – og telur að þetta sé einhver mikilvægasta þróun í sögunni.

Margir munu sjálfsagt andmæla þessu – en Pinker heldur því fram að stríð séu færri en áður og glæpatíðni sé líka lægri.
Báknið burt hjá Steingrími?

Egill Jóhannsson, forstjóri Brimborgar, rýnir í þjóðhagsspá Hagstofu Íslands. Hann segir að gengi krónunnar verði óbreytt til 2016 og að nú sé reiknað með hagvexti næstu sex árin.

Svo kemur þetta:

„Í spánni kemur fram að hlutfall ríkisútgjalda (samneysla) af landsframleiðslu nái lágmarki árið 2013 og verði rúm 23% en áður var það lægst árið 2007. Þá var ástæðan reyndar froðuvöxtur landsframleiðslu en nú er þetta sambland af hóflegum vexti landsframleiðslu og lækkun ríkisútgjalda.

Það tekur á að skrifa þetta opinberlega (ouch) en það er auðvitað saga til næsta bæjar að það eru vinstri menn sem eru að koma „bákninu burt“ því Steingrímur J. er að ná frábærum árangri hvað varðar hlutfall ríkisútgjalda (samneyslu) af landsframleiðslu skv. þjóðhagsspá Hagstofu Íslands.“
Sundpistill

Ég sé að Vesturbæjarlaugin hefur verið á barnsaldri þegar ég fór fyrst í hana, hún er fimmtíu ára um þessar mundir.

Í Vesturbæjarlauginni var maður í skólasundi. Ógleymanlegur er hinn gormælti Kristján sem var þar í sturtuklefunum með járnstöng sem hann notaði til að skrúfa fyrir og frá sturtunum. Hann var ekki alltaf glaður í bragði og lagði mikla áherslu á að drengir þvægju sér vel.

Ég var frekar seinn að læra að synda – og í eitt skiptið setti sundkennarinn mig í barnapottinn með kút og kork, kallaði mig Rasmus Klump, og lét hin börnin horfa á. Það myndi líklega kallast einelti í dag, en orðið var varla þekkt þá.

Þá fór pabbi með mér í sund og kenndi mér tökin.

Þegar Vesturbæjarlaugin opnaði voru einungis tvær sundlaugar í Reykjavík, gömlu Laugarnar inni í Laugardal og Sundhöllinn.

Mér finnst eins og einhvern tímann hafi verið farið með mig í gömlu Laugarnar, en ég man það ekki glöggt. Þær lokuðu 1967.

Einstöku sinnum fór maður í Sundhöllina, en þar inni fannst mér ríkja einhver heragi sem var ekki skemmtilegur. Mig minnir að börnum hafi verið hleypt ofan í laugina í hollum, þau fengu mismunandi litar teygjur svo hægt væri að greina þau í sundur.

Þannig að Sundlaug Vesturbæjar var mín laug lengst af – en nú verð ég að viðurkenna að mér finnst best að fara í annað sveitarfélag í sund, í laugina á Seltjarnarnesi.

Hér má sjá myndir úr þættinum Einu sinni var þar sem er fjallað um lokun gömlu Lauganna: