arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Hvað bíður Katrínar í pólitík?

Forsetakosningarnar (þær íslensku, ekki þær bandarísku) eru opnar upp á gátt eftir að Katrín Jakobsdóttir gaf út yfirlýsingu um að hún ætli ekki að bjóða sig fram.

Af þeim sem hafa verið orðaðir við forsetaframboð er það hún ein sem hefur skorið sig úr hjörðinni, virkað líkleg til að fá alvöru fylgi – og sigra. Það er líka greinilegt að hún vakti ugg meðal pólitískra andstæðinga, eins og lesa mátti úr Reykjavíkurbréfi Moggans um helgina.

Nú kemur hugsanlega fjöldi frambjóðenda til álita, en það er varla neinn sem skarar fram úr. En einhverjir hugsa sér sjálfsagt til hreyfings sem hefðu ekki átt séns ef Katrín hefði farið fram, varpa jafnvel öndinni léttar. Össur Skarphéðinsson kemur upp í hugann. Hann langar. Og svo ætti að vera möguleiki fyrir konu – það eru margir þeirrar skoðunar að rétt sé að næsti forseti verði kvenkyns.

Maður heyrir ýmsa á vinstri væng taka því með feginleik að Katrín ætli ekki í forsetann, þeir segjast ekki hafa viljað missa hana þangað. Það hefði þó verið ákveðinn sigur fyrir vinstri hreyfingu sem er í molum að koma einum helsta leiðtoga sínum í forstetaembættið. Þegar þessar vangaveltur eru frá vaknar spurningin um hver séu sóknarfæri Katrínar í pólitík.

Flokkur hennar, VG, er fastur í fylgi smáflokks. Hinn eðlilegi samstarfsflokkur, Samfylkingin, er í enn verra ástandi. Endurnýjunin á vinstri vængnum er sáralítil, þetta er sama fólkið ár eftir ár. Steingrímur og Ögmundur sitja sem fastast í þingflokknum eins og þeir hafa gert síðan á síðustu öld.

Hvorki VG né Samfylkingin eru að laða til sín nýtt fólk. Ein rökin gegn því að Katrín færi í forsetaframboð voru þau að það væri enginn annar til að taka við flokknum. Það ber vott um mikið hallærisástand. Stundum eru viðraðar hugmyndir um að sameina VG og Samfylkingu, en í raun virðist ekki mikill hljómgrunnur fyrir því. Hvorugur flokkurinn veit almennilega hvert hann er að fara – og kannski nenna menn heldur ekki að fara í enn einn sameiningarleiðangurinn.

Möguleikar VG í stjórnmálum virðast fyrst og fremst fólgnir í því að Píratar vinni sigur í alþingiskosningunum á næsta ári og þurfi samstarfsflokk. Þá gæti VG komist í ríkisstjórn þótt fylgið sé ekki mikið. Í þinginu eru vinstri flokkarnir algjörlega í skugganum af þriggja manna þingflokki Píratanna. Þar eru stjörnur stjórnarandstöðunnar en vinstrið virkar magnlaust, stefnulaust og hugmyndalaust.

Nú þegar Katrín aftekur forsetaframboð hefur hún ærið verk að vinna í sínum eigin flokki. Það er ekki nema ár í alþingiskosningar. Tekst henni að rífa flokkinn upp. Katrín er vinsæl og viðkunnanleg sem stjórnmálamaður, en kannski vantar eitthvað upp á kraftinn, virkar stundum værukær.
George Martin og lærisveinar hans

George Martin, sem er látinn, 90 ára gamall, var fyrst og fremst upptökustjóri á grínplötum þegar Bítlarnir voru kynntir fyrir honum 1962. Hann vann með gamanleikurum eins og Peter Sellers og Spike Milligan. En hann var menntaður í klassískri tónlist, hafði numið píanó- og óbóleik við Guildhall School of Music eftir að þjónustu hans í stríðinu lauk.

Martin var upptökustjóri á öllum plötum Bítlanna: Jú, Hard Days Night, Rubber Soul, Sgt. Pepper (það er reyndar spurning með Let it Be-pötuna). Hann var kannski enginn fimmti bítill, en hann hjálpaði þessum ótrúlega hæfileikaríku ungu mönnum að koma hugmyndum sínum í viðunnandi horf. Eftir að Bítlarnir hættu varð hann einn helsti gæslumaður hinnar miklu arfleifðar þeirra og fórst það vel úr hendi. Í viðtölum um tónlist Bítlanna var hann alltaf frábærlega skilmerkilegur.

Hann fékkst auðvitað við ýmislegt annað, og ég ætla að fara út í lítið horn á ferli hans, bandaríska hljómsveit sem nefndist America en átti reyndar uppruna sinn í Bretlandi. Hjá mér var hún það sem kallast guilty pleasure. Lög eru afar melódísk, laglínurnar festast fljótt í vitundina, söngurinn er fallega raddaður. Þegar America byrjaði var sveitinni líkt við Crosby, Stills & Nash, en seinna þróaðist tónsköpun þeirra meira út í hina nokkuð fyrirlitnu grein soft rock. George Martin var upptökustjóri hjá America á nokkrum vinsælustu plötum sveitarinnar, meðal annars í laginu sem er hér að neðan.

Sonur minn komst í þessi lög um daginn og þá rifjuðust þau upp fyrir mér. En þetta var sannarlega ekki hátt skrifað hjá tónlistarspekúlöntum þegar ég var á hans aldri, hvorki á tíma proggs né pönks. Það liggur við að menn hafi vorkennt fólki sem hlustaði á America, eða mig minnir að svo hafi verið á menntaskólaárum mínum þegar sveitin raðaði hverju laginu á fætur öðru á vinsældalista.
Bólga í stjörnukerfinu

Stjörnugjöf í bókmenntagagnrýni er mun algengari í fjölmiðlum á Íslandi en erlendis og hin síðari ár hefur hlaupið mikil bólga í stjörnugjöfina. Gagnrýnendur eru mun örlátari á stjörnurnar en áður.

Þetta kemur fram í grein sem nefnist Stjörnufræði og birtist í nýjasta hefti Tímarits Máls og menningar, en höfundur hennar er Egill Bjarnason. Egill hefur skoðað stjörnugjöf allt síðan hún hófst í vikublaðinu Pressunni í ritstjóratíð Gunnars Smára Egilssonar. Þá virðast gagnrýnendur hafa verið talsvert nískari á stjörnur en nú er.

Stjörnugjöfin hófst aftur fyrir alvöru þegar Gunnar Smári stjórnaði Fréttablaðinu, DV fór að notast við stjörnur og líka Morgunblaðið. Egill telur að stjörnunum hafi fjölgað verulega þegar föstum ritdómurum fækkaði mjög á blöðunum í kringum hrunið, þá komst gagnrýni í hendur blaðamanna sem sinntu henni meðfram öðrum skrifum – og bólga hljóp í stjörnukerfið.

Meðal þess sem Egill nefnir er hversu óljós viðmiðin eru í stjörnugjöfinni. Þau séu hvergi birt, hverjum og einum sé í sjálfsvald sett hvernig stjörnunum er beitt – þannig fær Fýkur yfir hæðir eftir Emily Brontë jafnmargar stjörnur og bók um fótboltamanninn Suarez, Tolstoy jafmargar stjörnur og Lee Child.

Stjörnurnar hafa gríðarleg áhrif á bókakaupendur segir hann – og útgefendum finnst gott að flagga þeim í auglýsingum.

Við fjöllum um stjörnugjöf í Kiljunni á miðvikudagskvöld.

Skýringarmynd með texta úr grein Egils Bjarnasonar í Tímariti Máls og menningar.
Fjögurra mánaða svellbunki

Ég man ekki eftir annarri eins hálku og í vetur. Hans verður minnst sem hálkuvetrarins mikla. Nema komi fleiri eins í kjölfarið.

Þetta er svellbunkinn við annað garðshliðið hjá mér, það sem liggur út að bílastæðinu. Þetta hefur verið svona síðan í nóvember. Þarna er fjögurra mánaða svell. Það er aðeins farið að minnka.

Þar sem ég hef komið í efri byggðir Reykjavíkur og út á land í vetur hafa alls staðar blasað við svellbreiðurnar. Landið okkar ber nafnið Klakinn með rentu.

Í svona færð er best að tipla eins og mörgæs – spurning hvort það gæti haft varanleg áhrif á göngulag okkar ef svellin halda áfram. Íslendingar gætu orðið þekktir fyrir sérstætt göngulag.

Nú er að hlána aðeins. Að minnsta kosti í bili. Spurning hvort svellbunkinn á myndinni gefi loks endanlega eftir. Ég mun ekki sakna hans. En undan þessu kemur skítug borg, eins og oft er að vori, með holóttar götur og gangstéttir sem hafa færst úr lagi – og allt útbíað í salti og sandi.

En ég er svartsýnismaður og hef enga trú á að vorið sé að koma.
Svikin við unga fólkið

Guardian birtir stórmerkilega úttekt, það sem kallað er kynslóðareikningur. Þetta byggir á miklu magni upplýsinga og sýnir hvernig ungt fólk er hlunnfarið í efnahagslífi Vesturlanda – Guardian kallar það 30 ára svik.

Niðurstöðurnar eru eiginlega sláandi. Það er blanda af skuldum, atvinnuleysi og hækkandi húsnæðisverði sem veldur því að ungt fólk fær ekki hlutdeild í auð heimsins eins og áður var. Þarna er um að ræða fólk sem er fætt milli 1980 og 1995. Blaðið segir að tekjur fólks á þessu aldursbili hafi fallið og séu nú allt að 20 prósent lægri en meðaltal.

Á sama tíma hefur afkoma eftirlaunaþega stórbatnað og tekjur þeirra hækkað mikið.

Það eru semsagt miklar hindranir á vegi ungs fólks og teikn um að það muni almennt hafa það verra efnahagslega en foreldrarnir, afar og ömmur.

Guardian birtir meðfylgjandi súlurit um tekjuþróun mismunandi aldurshópa í ýmsum löndum.
Að soga upp allt fémætt

Símagjörningurinn, Borgunarsalan og nú ránið úr bótasjóðum tryggingarfélaganna ber vott um óvenju næman skilning græðgisafla á því hvar er að finna verðmæti sem hægt er að soga upp.

Þetta er auðfenginn gróði. Maður þarf ekki að skapa neitt til að ná í hann, ekki gera neitt gagn – bara vera dálítið naskur á hvar bestu dílana er að finna og nógu ófyrirleitinn til að láta sér standa á sama um almenningsálitið.

Þetta var svona líka fyrir hrun. Þá voru starfandi eignarhaldsfélög á borð við Exista og FL-group sem reyndu að soga til sín allt sem var hægt að finna fémætt í íslensku samfélagi – það var farið í hverja matarholu, tilgangurinn var að umbreyta öllu í brask.

Maður hélt að við hefðum lært lexíu – og kannski stjórnvöld og eftirlitsstofnanir líka. En svo er ekki. Fjármálaeftirlitið er alveg jafn ráðalaust og var fyrir hrunið.

Svar FME vegna tryggingafélagahneykslisins er einfaldlega – þið getið reynt að fara með viðskiptin ykkar annað!

En hvert þá? Við þyrftum eiginlega að fá leiðbeiningar um það frá FME.

Þá má ekki gleyma því að tryggingastarfsemi er ekki eins og hver annar bisness, nei, allir borgarar sem eiga einhverjar eignir eru beinlínis skyldaðir til að leggja fé inn í tryggingafélög. Það eru heldur engar smáfjárhæðir. Samfélagsleg ábyrgð tryggingafélaga ætti auðvitað að vera í samræmi við það, en samkvæmt FME eru þau bara eins og hver önnur hlutafélög.
Horfin borgarmynd

Hér er póstkort útgefið af Agli Jacobsen og versluninni Birni Kristjánssyni og sent til Berlínar 1925. Myndin er tekin frá Arnarhóli, segir á síðu sem nefnist Svipmyndir úr fortíðinni en þar birtist myndin. Það er skemmtilegt hvernig hún hefur verið lituð.

Þetta er horfin Reykjavík, fá svæði í bænum hafa orðið eyðileggingu jafn hrikalega að bráð og þessi hluti Kvosarinnar. Það er einmitt þarna sem á að rísa umdeilt stórhýsi sem farið er að kenna við Hafnartorg.

Við sjáum að á myndinni er steinsteypa farin að gera innreið sína, í líki stórhýsis Natans & Olsen, oftast kallað Reykjavíkurapótek, og í byggingu Eimskipafélagsins. Þarna glittir líka í gömlu lögreglustöðina sem fyrst var reyndar barnaskóli.

Flestöll önnur hús á myndinni eru á bak og burt, það var byggt ofan á hús bankans á Lækjartorgi og þar er núna héraðsdómur. Hús Ziemsen var flutt í Grófina og endurbyggt með fallegum hætti, en annars er þetta horfin borgarmynd.
Hvar er Stjórnstöð ferðamála?

Bandarísk kona sem við þekkjum kom til Íslands í vetur. Hún byrjaði á því að panta sér tvær nætur við Bláa lónið. Svo kom hún þaðan til Reykjavíkur. Henni fannst lítið til lónsins koma, hún notaði frekar kurteislegt enskt orð, sagðist vera underwealmed.

Bláa lónið er einhver mest kynnti staður á Íslandi. Það er samt ekki víst að túristar sem hingað koma geri sér alveg grein fyrir því hvað það er – og að fyrir marga er kannski betra að fara bara í eina af hinum ágætu sundlaugum landsins, þar sem aðgangseyrir ekki nema brot af því sem er í Bláa lónið og ekki verið að rýja neinn inn að skyrtunni.

Nú sér maður deilt á internetinu grein um Bláa lónið sem birtist á erlendum ferðavef, það verður að segjast eins og er, þar er fátt sem kemur á óvart. Höfundarnir segja að Bláa lónið sé sóun á tíma og peningum.

Og svo er enn rætt um ástandið við náttúruperlurnar sem þangað sem við sendum ferðamenn í hundrað þúsunda tali. Það er birt myndband af túristum sem eru að staulast um í skelfilegri hálku við Gullfoss. Þetta er reyndar dálítið hallærislega orðað í viðtali við leiðsögumann á mbl.is:

Við þurfum að skýra aðgengi að vörunni. Og við erum ekki að gera það. Það er algjört óreiðuóstand við Gullfoss og það er algjört óreiðuástand við Geysi.

„Varan“ er semsagt Gullfoss og Geysir. Jú, það má kannski orða það þannig. En allt ber að sama brunni: Græðgi, peningaplokk, sinnuleysi, fyrirhyggjuleysi og léleg aðstaða á ferðamannastöðum. Það má taka peninga af ferðamönnum, en helst ekki kosta neinu til svo tryggja megi vellíðan þeirra og öryggi.

Hvað eru stjórnvöld að hugsa? Eftir hverju er beðið?

Á síðasta ári var sett á laggirnar með pompi og prakt Stjórnstöð ferðamála. Það var ráðinn forstjóri á ofurlaunum. Síðan hefur ekkert spurst til stjórnstöðvarinnar þótt liðið sé hálft ár. Ekki hósti né stuna. Á sama tíma hefur ferðamönnum fjölgað um tugi prósenta í vetrarferðamennsku sem við virðumst satt að segja vera illa búin undir.

Stjórnstöðin er til dæmis ekki með vefsíðu. Ekki virðist hún heldur hafa síðu á Facebook – svoleiðis síðu er hægt að koma upp á örfáum mínútum. En kannski miðlar hún upplýsingum um sitt mikla starf með öðrum hætti?

Myndband af ferðamönnum við Gullfoss, tekið í gær. Takið eftir parinu með litla barnið.
„Svona verða endalok vestursins“

Það eru aldeilis góðar fréttir eða hitt þó heldur að Ted Cruz sé talinn eini frambjóðandinn sem geti stöðvað Donald Trump repúblikanamegin. Sannleikurinn er að Cruz er litlu skárri en Trump. Meðal þess sem Cruz boðar eru sprengjuárásir sem geta ekki talist annað en stríðsglæpir.

Dálkahöfundurinn Anne Applebaum er afar svartsýn í grein sem lesa má á vefnum Slate. Eða kannski er réttara að segja að hún setji upp möguleika á því hversu illa getur farið miðað við núverandi stjórnmálaástand á Vesturlöndum. Fyrirsögnin er: „Svona verða endalok vestursins.“

Applebaum, sem er bandarísk, sérfræðingur um sögu Austur-Evrópu, og eiginkona Radeks Sikorskis, fyrrverandi utanríkisráðherra Póllands, segir að við gætum verið aðeins örfáum kosningum frá því að hið frjálslynda vestræna samfélag líði undir lok og að stofnanir þess brotni niður. Hún segist ekki muna tíma þegar jafnmikil ógn steðjaði að því.

Í Bandaríkjunum höfum við Donald Trump, frambjóðanda sem boði nauðungarflutninga á fólki, mismunun vegna trúarbragða og pyntingar. Hann er fullur fyrirlitningar í garð Nató og samstarfs vestrænna þjóða. Hann sækir í félagsskap harðstjóra frekar en lýðræðissinna, Trump og Vladimir Pútín hafa mært hvor annan.

Verður Trump forseti? Kannski ekki. En það er möguleiki að framboð Hillary Clinton rati í ógöngur. Framrás Trumps sýnir hvað er erfitt að lesa hug kjósenda. Stjórnmál eru núorðið eins og skemmtiefni í sjónvarpi, þar er varla að finna neina umræðu um heimsmál eða utanríkismál, og varla neitt gert til að skýra flókin málefni fyrir áhorfendum. Auðveldara er að ná í gegn með því að hrópa um að alþjóðasamstarf kosti peninga en að skýra út kostina við það.

Í Frakklandi eru forsetakosningar á næsta ári. Þar er mjög líklegt að Marine Le Pen, foringi Þjóðfylkingarinnar, komist í aðra umferð. Le Pen segist ætla að ganga úr ESB og Nató. Hún er í sérstöku sambandi við Rússa, líkt og Trump. Rússar eru meira að segja að borga fyrir kosningabaráttu hennar. Vinstri flokkarnir og hófsamir hægrimenn munu líklega ná saman um að stöðva Le Pen í seinni umferð forsetakosninga, en ýmislegt getur gerst. Hvað ef andstæðingur hennar í kosningum lendir í hneykslismáli – eða ef hryðjuverkamenn ná að gera stórárás á París?

Í Bretlandi eru kosningar í júní um útgöngu úr Evrópusambandinu. Það er ómögulegt að segja til um niðurstöðuna. En ef Bretland yfirgefur ESB verður það fordæmi fyrir aðrar þjóðir. Orbán, forseti Ungverjalands, hefur talað um að gefa ESB upp á bátinn og mynda fremur bandalag með Rússlandi.

Applebaum nefnir að ef efnahagslegar afleiðingar útgöngu Breta úr Evrópusambandinu verði slæmar sé eini valkosturinn fyrir kjósendur Verkamannaflokkur Jeremys Corbyn sem hafi færst mjög til vinstri og þar sem andúð á Bandaríkjunum sé mjög sterk.

Í lok greinarinnar segir hún að samvinna Vesturlanda og sameiginlegt efnahagsrými hafi skapað meira en hálfa öld af pólitískum stöðugleika, velmegun og frelsi, bæði í Evrópu og Bandaríkjunun. Við höfum látið eins og þetta sé sjálfsagt mál – en það getur allt horfið.
Framkvæmdastýra VG sakar Samfylkinguna um hentistefnu vegna stjórnarskrárinnar

Kann að vera að sé að myndast sterk andstaða við tillögur stjórnarskrárnefndar? Tillögurnar felast í nýju auðlindaákvæði, ákvæði um þjóðaratkvæðagreiðslur og ákvæði um náttúruvernd. Þær hafa verið settar saman í nefnd sem skipa:

Páll Þórhallsson, skrifstofustjóri í forsætisráðuneytinu, formaður

Aðalheiður Ámundadóttir, lögfræðingur, tilnefnd af Pírötum

Birgir Ármannsson, alþingismaður, tilnefndur af Sjálfstæðisflokki

Einar Hugi Bjarnason hæstaréttarlögmaður, tilnefndur af Framsóknarflokki

Jón Kristjánsson, fyrrverandi ráðherra, tilnefndur af Framsóknarflokki

Katrín Jakobsdóttir, alþingismaður, tilnefnd af Vinstrihreyfingunni – grænu framboði

Valgerður Bjarnadóttir, alþingismaður, tilnefnd af Samfylkingu

Valgerður Björk Pálsdóttir, framkvæmdastjóri, tilnefnd af Bjartri framtíð

Valgerður Gunnarsdóttir, alþingismaður, tilnefnd af Sjálfstæðisflokki

Píratar áttu fulltrúa í nefndinni, en innan Pírata hafa verið deilur um hvort hreyfingin eigi að vera með tillögunum eða á móti þeim.

Björg Eva Erlendsdóttir, framkvæmdastjóri Vinstri grænna, birtir eftirfarandi færslu á Facebook:

Tilefnið gæti verið eftirfarandi færsla Marðar Árnasonar:

Jóhanna Sigurðardóttir, fyrrverandi formaður Samfylkingarinnar, er hefur kallað tillögur stjórnarskrárnefndar „litla mús“ sem hafi fæðst eftir „þriggja ára leynimakk í bakherbergjum stjórnmálanna“.

Árni Páll Árnason, formaður flokksins, hvetur hins vegar til þess að tillögurnar verði samþykktar:

Það felst engin mótsögn í stuðningi við þessar breytingar og stuðningi við frekari stjórnarskrárumbætur. Þvert á móti mun samþykkt þessara afmörkuðu breytinga varða veginn og senda skýrt þau skilaboð að stjórnarskrá landsins er lifandi plagg sem tekur reglulegum breytingum í samræmi við nýjar þarfir. Þess vegna eigum við að nýta þetta sögulega tækifæri sem nú gefst til stjórnarskrárbreytingar.

Það virðist semsagt vera möguleiki að flokkurinn snúist gegn formanninum í stjórnarskrármálinu.

Svo er náttúrlega áhugavert að Katrín Jakobsdóttir, helsti leiðtoginn á vinstri væng stjórnmálanna og hugsanlegur forsetaframbjóðandi, skuli hafa verið í sjálfri stjórnarskrárnefndinni. Hún styður væntanlega tillögurnar. Þess verður að geta að stjórnarskráin hefur ekki verið jafn mikið hjartans mál fyrir Vinstri græn og Samfylkinguna – hvað þá hið umdeilda stjórnlagaráð og tillögur þess.
Stórárás Moggans á Katrínu Jakobsdóttur

Forsetakosningar á Íslandi eru yfirleitt nokkuð settlegar. Það kann að breytast nú. Við sjáum að fólk sem stingur fram hausnum og sýnir einhverja löngun til að verða forseti, fær umsvifalaust yfirhalningu á Facebook. En samskiptamiðlarnir eru eitt, þeir lúta engri ritstýringu, fjölmiðlarnir annað. Þeir hafa yfirleitt haldið sig fremur til hlés í mati á frambjóðendum.

Annar tónn er sleginn í Reykjavíkurbréfi Moggans í dag. Þar leggur Davíð Oddsson, fyrrverandi forsætisráðherra, til stóratlögu við Katrínu Jakobsdóttur – þegar framboð hennar er ekki einu sinni orðið að veruleika. Hún er jú bara að hugsa málin.

Davíð finnur Katrínu allt til foráttu. Hún er vænd um hatur á stjórnarskrá Íslands og henni er borið á brýn að vera leppur Steingríms J. Sigfússonar og Björns Vals Gíslasonar. Hún gangi erinda þeirra í stóru og smáu. Markmiðið sé að koma Katrínu í lykilstöðu svo Steingrímur komist aftur til valda. Og auðvitað er Icesave nefnt – hvað annað?

Er þetta upptaktur fyrir það hvernig forsetakosningarnar verða? Stundum hafa árásir af þessu tagi reyndar styrkt forsetaframbjóðendur, er þá sérstaklega að nefna blaðaauglýsingu nokkurra kaupsýslumanna fyrir kosningarnar 1996 en þar fundu þeir Ólafi Ragnari Grímssyni allt til foráttu. Þetta magnaði upp samúð með Ólafi – og var aðhlátursefni víða. Og svo er spurningin – hræðir svona umræða Katrínu frá framboðinu eða hefur hún þveröfug áhrif?

En Mogginn er búinn að skipa sér í lið – gegn Katrínu og það af miklu offorsi. Og þetta gæti verið upptakturinn að miklu harðari og óvægnari forsetakosningum en áður hafa þekkst á Íslandi.
Byrgi og niðursuðuvörur

Hluti af þessu er stolinn, en svona gæti ástand heimsmála litið út innan tíðar.

Donald Trump er forseti í Bandaríkjunum.

Pútín er áfram forseti í Rússlandi.

En Boris Johnson er orðinn forsætisráðherra í Bretlandi (Englandi).

Þá kann að vera tími til að grafa byrgi og sanka að sér teppum, niðursuðudósum og þurrmat.
Úr flokknum sem er lengst til vinstri í forsetastól – rétt eins og Ólafur Ragnar?

Einhver hreyfing virðist vera að komast á málin í kringum forsetakosningarnar – tíminn hefur aðallega farið í að fylgjast með hinum ótrúlegu kosningum í Bandaríkjunum. Miðað við þær er ekki mikið fútt í forsetamálunum á Íslandi.

Skoðanakönnun sem birtist í Stundinni sýnir að Katrín Jakobsdóttir hefur gott fylgi, 23 prósent svarenda sögðust vera líklegastir til að kjósa hana, en 37 prósent töldu að hún kæmi til greina sem forseti. Það er svosem engin yfirburðastaða, en Katrín hefur heldur ekki enn boðið sig fram.

Katrín hefur lengi verið einn vinsælasti stjórnmálamaður á Íslandi, mælist jafnan með mikið traust í skoðanakönnunum – að minnsta kosti miðað við aðra pólitíkusa á tíma þegar stjórnmál eru mjög látt skrifuð. En það er svo skrítið að þessar vinsældir hafa lítil sem engin áhrif á fylgi flokks hennar, Vinstri grænna. Kjósendur fíla Katrínu, ekki flokkinn.

Þar eru náttúrlega á fleti fyrir Steingrímur J. Sigfússon og Ögmundur Jónasson sem eru ekki sérlega vinsælir, vægast sagt. Katrínu hefur hins vegar aldrei verið kennt um að eiga sérstakan hlut í óförum vinstri stjórnarinnar 2009-2013. Það mætti jafnvel segja að hún hafi nokkuð sterka pólitíska teflonhúð.

Á framboði Katrínar yrði eindreginn vinstri svipur – hún hefur jú gjarnan verið nefnd sem hugsanlegur leiðtogi í sameiginlegu framboði vinstri flokka, ef af því yrði. Hún er í raun sterkasti leiðtogi vinstri hreyfingarinnar á Íslandi. En hún er líka afar viðkunnanleg persóna, svo hún getur höfðað út fyrir raðir vinstrisins. Svo er hún kona – það er nokkur eftirspurn eftir konu í embættið.

Á einum stað sá ég að henni var líkt við Vigdísi. Sá er þó auðvitað munurinn að Vigdís hafði aldrei starfað í stjórnmálum, hún hélt forsetaembættinu langt frá allri pólitík, það mun Katrín varla geta. Það er til dæmis líklegt að miklar kröfur verði gerðar til hennar varðandi umhverfismál, náttúruvernd, virkjanir – jú, og fleiri pólitísk deilumál.

Ólafur Ragnar Grímsson lét sig mestanpart hverfa um hríð eftir að hafa verið formaður Alþýðubandalagsins, og birtist svo aftur sem forsetaframbjóðandi, nánast ópólitískur, eða þannig leit það út. Ef Katrín býður sig fram stígur hún beint úr formannsstóli í forsetakjör. Hjá Ólafi Ragnari leið þó eitt ár.

En það væri býsna merkilegt ef tveir forsetar Íslands í röð væru fyrrverandi formenn þess stjórnmálaflokks sem er lengst til vinstri.

Á línunni er líka annar ráðherra úr vinstri stjórninni, Össur Skarphéðinsson, veltir alvarlega fyrir sér framboði og kann að vera farinn að undirbúa það. Líklegt verður að telja að hann eigi ekki ekki neina möguleika ef Katrín fer fram. En ef hún segir nei gæti hann tekið slaginn.

Katrín segist ætla að velta fyrir sér forsetaframboði í alvöru í nokkra daga. Það bíða sjálfsagt margir spenntir eftir ákvörðun hennar, ef hún segir já byrjar kosningabaráttan fyrir alvöru, hún mun setja viðmið fyrir kosningarnar og þá geta menn farið að velta fyrir sér hvaða frambjóðendur gætu haft roð við henni.

Er til dæmis von á einhverjum frambjóðanda frá hægri væng stjórnmálanna?