arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Tillögur Stjórnlagaráðs eru „crap“

„Tillögurnar eru crap“, segir Vigdís Hauksdóttir alþingismaður í viðtali við DV um vinnu Stjórnlagaráðs.

Vigdís kveðst vera nýútskrifaður lögfræðingur og segist ekki hafa þolinmæði fyrir svona bulli. Hún segist reyndar bara hafa rúllað í gegnum tillögur ráðsins og ekki lesið greinargerðina með.

Svo tekur Vigdís fram að hún fyllist Þórðargleði þegar sérfræðingar koma fyrir stjórnskipunar- og eftirlitsnefndina sem hún er situr í og tali illa um tillögurnar.
Kodak kveður

Þegar ég var krakki áttu hérumbil allir Kodak-myndavélar. Litlu kassavélarnar – svo keypti maður filmur sem smellpössuðu í, kubbana – það voru flössin sem voru með fjórar hliðar og maður smellti ofan á vélina, af þeim kom ógurlegur blossi – og svo var farið í Bankastrætið til Hans Petersen þar sem filmurnar voru framkallaðar. Það gerðist ekki samdægurs heldur var oft vikubið.

Maður gat ekki vandað sig mikið við myndatöku með þessu, yfirleitt var nokkuð hátt hlutfall myndanna skemmt og ónýtt og svo var maður oft skammaður fyrir að taka myndir af „engu“. Maður mátti ekki eyða filmunni í vitleysu.

En svo voru það hin augnablikin, Kodak-augnablikin, sem lifa á þessum litlu myndum í gömlum albúmum.

Þetta var býsna gott bisnessmódel hjá Kodak – þeir voru með í öllu ferli myndatökunnar.

En nú er Kodak gjaldþrota og heyrir brátt sögunni til. Það á glæsta sögu, varð til 1880 og gerðist fljótt frumkvöðull í að selja ódýrar myndvélar. Þetta var svo mikið veldi að 1976 90 prósenta hlut í flilmusölu í Bandaríkjunum og 85 prósenta hlut í sölu myndavéla.

Kodak er nefnt sem dæmi í viðskiptafræðum um fyrirtæki sem hefur yfirburðastöðu en gáir ekki að sér þegar ný tækni lítur dagsins ljós – gjaldþrotið hefur verið yfirvofandi lengi.

Kodak Instamatic með flashkubbi. Margt ungt fólk skilur ekki tilvísunina þegar Stuðmenn syngja – „við hefðum tekið myndir en áttum engan kubb“.

Kodak-augnablik: Egill ýtir systur sinni á þríhjóli í Ásvallagötu, líklega 1965.
Þjóð í ólestri

Hópur bókmenntafóks stendur fyrir átaki sem kallast Þjóð í ólestri. Tilgangurinn er að vekja athygli á því að stór hópur ungmenna getur ekki lesið sér til gagns.

Það er reyndar alltaf eitthvert hlutfall þjóðar sem tæknilega ólæst eins og það hefur stundum verið kallað, en spurningin er hvort það sé stærra nú en fyrr.

Ekki vantar framboð af góðu lesefni fyrir börn og unglinga. Harry Potter-bækurnar eru eins og segull sem til að draga börn inn í heim lesturs – nú eru nýkomnar út aðrar bækur sem eru ekki ósvipaðar, fyrsta bindið nefnist Hungurleikarnir og er eftir Susanne Collins. Þetta eru miklu skemmtilegri bækur en mín kynslóð lét sér duga – hún las Enid Blyton upp til agna.

Ég man ekki til þess að skólinn hafi haft mikið um það að segja hvort maður fór að lesa bækur eða ekki. Textarnir sem voru lesnir þar höfðuðu yfirleitt lítt til manns – spegluðu gjarnan gamla sveitasamfélagið.

En samkeppnin við aðra miðla er feikilega hörð. Á mörgum heimilum eru sjónvörp með fjölda stöðva – og ýmsar tegundir af tölvum. Sumt af þessu er svo sterkt að það eru uppi kenningar um að það beyti heilastarfseminni. Þetta er meginskýringin á hnignandi bóklestri meðal ungmenna.

Sá sem eyðir löngum stundum í tölvuleikjum hefur einfaldlega ekki einbeitingu til að lesa texta.
Hitamál – en stjórnin fellur varla

DV heldur því fram að Geir Haarde muni ekki sleppa undan landsdómsmálinu í atkvæðagreiðslu í þinginu á föstudag. Það verði tæpt, en Geir muni ekki sleppa.

Staðan er reyndar dálítið skrítin, því flokkslínur hafa ekki haldið í þessu máli.

Sjálfstæðismenn greiddu á sínum tíma atkvæði gegn öllum ákærum – og það gerði líka hluti Samfylkingarinnar, til að mynda Jóhanna Sigurðardóttir og Össur Skarphéðinsson. Þau sátu jú í hrunstjórninni á sínum tíma. Í þingliði Samfylkingarinnar er ennþá Björgvin G. Sigurðsson, hann er sá eini sem situr á þingi af þeim sem stóð til að ákæra á sínum tíma.

Nú er hins vegar talið líklegt að Jóhanna greiði atkvæði með því að málinu verið fram haldið. Össur virðist ætla að vera fjarverandi.

Vinstri græn greiddu atkvæði með öllum ákærunum, en nú hefur kvarnast úr þeirri fylkingu. Ögmundur er genginn úr skaftinu, en af fyrrverandi þingmönnum flokksins er afstaða Atla Gíslasonar skrítnust. Hann virðist hafa orðið fyrir sinnaskiptum, en var áður í því hlutverki að leiða málið til lykta í þingmannanefndinni sem bar ábyrgð á því. Lilja Mósesdóttir ætlar hins vegar ekki að breyta afstöðu sinni.

Og innan Framsóknarflokksins hafa líka verið skiptar skoðanir um málið, nokkrir þingmenn flokksins greiddu atkvæði með ákærunni á sínum tíma – það er spurning hvað þeir gera núna.

Menn gera því skóna að ríkisstjórnin kunni að falla vegna málsins. Það er líklega ofmælt. Innan raða stjórnarliðsins hafa alltaf verið skiptar skoðanir um Landsdóm – og þótt kunni að vakna heitar tilfinningar er ekki lílegt að stjórnarflokkarnir láti steyta á þessu máli.
Bandarísku kosningarnar og stéttaskiptingin

Ný skýrsla sýnir að aðalspennuvaldurinn í bandarísku samfélagi er ekki kynþáttamisrétti heldur stéttarstaða.

Það er jafnvel farið að tala um að Bandaríkin séu á leiðinni að verða post-racial–samfélag þar sem kynþáttur skiptir ekki lengur máli.

Í staðinn er það ójöfnuðurinn sem er farinn að setja æ dýpra mark á samfélagið. Hann er meira að segja farinn að smitast inn í kosningabaráttu Repúblikana þar sem Mitt Romney er legið á hálsi fyrir að vera of ríkur.

Yfirleitt hefur það ekki þótt nein synd hjá Repúblikönum.

En nú er svo komið að hreyfanleiki milli stétta er óvíða minni en í Bandaríkjunum. Hann er til dæmis miklu meiri í Evrópu. Þetta er í nokkuð hróplegri andstöðu við ameríska drauminn og fyrirheit hans um óendanleg tækifæri.

Það eru ýmsar skýringar á þessu, en meðal þess sem er nefnt er himinhár kostnaður við menntun og heilsugæslu. Þá má líka nefna að verkalýðsfélögum hefur hnignað, réttindi verkafólks eru víða mjög lítil.

Bandaríski útvarps- og sjónvarpsmaðurinn Thom Hartmann var gestur í Silfri Egils á sunnudaginn. Við komum meðal annars inn á þetta efni.
Kiljan á Ísafirði

Fyrsta Kilja þessa árs verður í kvöld.

Við förum til Ísafjarðar og hittum Sigurð Pétursson sagnfræðing. Sigurður hefur ritað fyrsta bindi sögu verkalýðshreyfingarinnar á Vestfjörðum og ber það heitið Vindur í seglum.

Sigurður leiðir okkur um Ísafjörð á staði sem tengjast þessari sögu. Meðal fólks sem kemur við sögu eru Skúli Thoroddsen, Theódóra Thoroddsen, Hannes Hafstein, Vilmundur Jónsson, Finnur Jónsson, Hannibal Valdimarsson, Grímur rakari og Thorvald Stauning.

Páll Baldvin og Kolbrún fjalla um tvær bækur sem komu út fyrir jólin en hafa legið í þagnargildi: Angantý eftir Elínu Thorarensen og bók Þórðar Sigtryggssonar sem Elías Mar skrifaði upp eftir frásögn hans.

En Bragi fjallar um ýmis smárit.

Eldhuginn Skúli Thoroddsen kemur við sögu í Kiljunni í kvöld.
Ögmundur: Glæpsamleg einkavæðing

Ögmundur Jónasson segir í umtalaðri grein sinni sem birtist í dag að stærsti glæpurinn fyrir hrun hafi verið einkavæðing bankanna og almannaeigna.

Ögmundur notar orðið „glæpsamlegt“.

En greinina skrifar hann í Morgunblaðið, í blað sjálfs höfuðpaurs einkavæðingarinnar.

Rök hans um að atkvæðagreiðslan í þinginu hafi tekið á sig afskræmda pólitíska mynd eru hins vegar nokkuð sterk.

Þetta var orðið nokkuð skrítið þegar ljóst var að allir myndu sleppa nema Geir.

Rannsóknarnefnd með opinberum yfirheyrslum – n.okkurs konar sannleiksnefnd – hefði líklega verið miklu betri leið til að eiga við málið.

Þegar kom í ljós að Geir stóð einn fyrir dómi var nánast búið að tryggja honum einhvers konar píslarvætti.
Fljótandi borgir sem sökkva

Sjóslysið mikla undan ströndum Ítalíu er allt hið dularfyllsta. Virðist sem mannleg mistök hafi ráðið ferð – skipstjórinn kemur sér í land og ætlar að forða sér burt með leigubíl. Meðan ríkir ringulreið á skipinu og fjöldi farþega lokast inni í því. Skipið sekkur upp í landsteinum í þokkalegu veðri.

Skip eins og þetta eru eins og fljótandi borgir. Á þeim er allt til alls, fjöldi veitingastaða, verslanir, sundlaugar – farþegarnir telja þúsundir.

En þau geta lent í slysum eins og önnur samgöngutæki, 2007 sökk stórt skip sem nefndist MS Sea Diamond rétt utan við höfnina á grísku eyjunni Santorini. Tveir farþegar af skipinu fórust – skipið liggur þar enn á botninum og hafa verið í gangi málaferli gegn skipstjórnarmönnum.

Costa Concordia, skipið sem sökk við eyuna Giglio undan ströndum Ítalíu, ætti ekki að vera Íslendingum alveg ókunnugt. Ég hef grun um að nokkur fjöldi þeirra hafi siglt með skipinu, enda hafa Heimsferðir selt miða í siglingar með því.

Costa Concordia meðan allt lék í lyndi. Myndin er af vef Heimsferða.
Viðtalið við Þorvald

Hér er viðtalið við Þorvald Gylfason prófessor úr Silfri Egils á sunnudaginn. Við ræddum meðal annars bankana, endurreisn fjármálakerfisins, stöðu íslenskra heimila, stjórnarskrárbreytingar og forsetakjör. Lára Hanna setti viðtalið á YouTube.
Enn eitt upphlaupið

Það gæti verið rétt sem Björn Valur sagði í Silfrinu að stefni í mikil pólitísk átök í vikunni.

Nú ætlar Ögmundur Jónasson að greiða atkvæði með því að landsdómsmálið gegn Geir Haarde verði fellt niður.

Það er ekki ólíklegt að fylgismenn hans, Guðfríður Lilja og Jón Bjarnason greiði atkvæði eins og hann.

Innan Samfylkingarinnar er mikill órói – þar eru þingmenn sem líka munu greiða atkvæði með Sjálfstæðisflokknum.

Svo er spurning með Framsókn – það má rifja upp að innan þess flokks eru þingmenn sem greiddu atkvæði með landsdómsákærum á sínum tíma.

Krókur á móti bragði hefur verið að setja fram tillögu um að málinu verði vísað frá – semsagt að sjálf tillaga Sjálfstæðisflokksins komist ekki á dagskrá. Það er eiginlega vandséð að það gangi eftir.

Það eru uppi pælingar um að stjórnin kunni að falla á þessu – þetta er að minnsta kosti enn eitt upphlaupið innan raða hennar, eins og einn stuðningsmaður stjórnarinnar orðaði það þreytulega við mig í gær.
Norsk skýrsla um EES – og staða Íslands

Norðmenn eru í svipaðri stöðu og við varðandi EES samstarfið.

Þeir eru þó allmiklu fjölmennari þjóð og geta stundað miklu meiri lobbýisma í Brussel. Þannig geta þeir reynt að hafa áhrif á mál er falla undir EES samningin og varða norska hagsmuni.

Ný skýrsla sem norska ríkisstjórnin hefur látið gera sýnir að Norðmenn hafa á síðustu 18 árum tekið við 8000 tilskipunum frá Brussel sem má segja að varði þá miklu. Norðmenn hafa litlu ráðið um innihald þeirra.

Það má gera því skóna að staða Íslands sé svipuð. Við erum reyndar í þeirri stöðu að þetta hefur aldrei verið kannað með óyggjandi hætti – í landi þar sem er siður að fást helst ekki við staðreyndir þykir miklu betra að geta rifist fram og aftur um þetta.

Tveir stjórnarflokkanna í Noregi, Sósíalíski þjóðarflokkurinn og MIðflokkurinn, eru óánægðir með EES-samninginn, innan raða þeirra er hreyfing fyrir því að segja Noreg úr EES.

Ísland fór inn í EES á sínum tíma án þess að færi fram þjóðaratkvæðagreiðsla um málið. Eftir á að hyggja var það rangt. Í samningnum felst slíkt fullveldisafsal að þjóðin hefði þurft að eiga síðasta orðið um hann. Fyrst ríkisstjórnin efndi ekki til slíkrar atkvæðagreiðslu hefði forseti líklega átt að neita að skrifa undir samninginn. Það hefur jafnvel verið spurt hvort EES samningurinn sé brot á stjórnarskrá Íslands.

Líklega verður norska skýrslan lesin í tætlur hér á Íslandi. Hún mun vekja upp ýmsar spurningar – um gildi EES samningsins, hvernig hann rímar við fullveldi þjóðarinnar, um löggjöfina sem við tökum möglunarlaust við frá Brussel – og erum skuldbundin til að taka upp – og hvort mikið af rökunum sem eru notuð gegn ESB aðild eigi ekki líka við um EES.
Steini

Látinn er öndvegismaðurinn og hinn frábæri íþróttamaður Sigursteinn Gíslason.

Hann er einn sigursælasti fótboltamaður Íslandssögunnar, ég held að enginn hafi orðið Íslandsmeistari oftar en hann – fyrst með ÍA og síðar með KR.

Hann varð aðeins 43 ára, háði harða baráttu við krabbamein og þurfti að lúta í lægra haldi fyrir vágestinum.

Steini er mörgum harmdauði, hann var vinsæll maður og vinmargur.

Sjálfur kynntist ég honum þegar hann kom í KR – hafði lengi borið óttablandna virðingu fyrir honum sem leikmanni erkifjendanna uppi á Skaga. Í Vesturbænum smitaði dugnaður hans og sigurvilji út frá sér. Hann varð fljótt sérlega vinsæll hjá okkur áhorfendunum.

Það er ljómi af minningu hans.
Íslenska eldhúsið og alþjóðlegir straumar

Eitt af því sem er sérstakt við Ísland er að við eigum mjög fábreytta matarmenningu. Þjóðin hokraði hér við þröngan kost og afar fábrotið mataræði.

Sama og allt sem hefur bæst við íslenska eldhúsið síðan þá er komið frá útlöndum.

Við tókum yfir danska eldhúsið nánast í heilu lagi, sósurnar, brauðmetið, drykkjarvörurnar, fyrir utan kók sem varð vinsælla á Íslandi en nokkurs staðar í Evrópu.

Danski maturinn varð allsráðandi þar til Íslendingar fóru að kynnast Miðjarðarhafsmat upp úr 1975. Þá fór að sjást hér pasta, pizzur, ólífuolía og úrval grænmetis fór að verða ögn fjölbreyttara.

Svo fara Asíubúar að flytja til landsins og við tökum upp matargerð þeirra í stórum stíl. Kínverskt, tælenskt, japanskt.

Íslendingar borðuðu lítið af fiskinum sem var hér í sjónum – það þurfti útlendinga til að kenna okkur það og það var líka undir áhrifum frá útlöndum að við lærðum að matreiða hann. Það er til dæmis ekki til nein sérstök þjóðleg uppskrift að fiskisúpu.

Nýja-norræna eldhúsið – sem við teljum okkur eiga nokkurn hlut í og einkennir nokkra veitingastaði hér – er aðallega upprunnið í ríkjum Skandinavíu. Hér eru ágætir staðir sem eru fulltrúar þessa skóla í matargerð.

Við eigum okkar þorramat, en það er siður sem var í raun fundinn upp af sniðugum veitingamanni fyrir svona fimmtíu árum. Þetta er í raun ekki fastur partur af eldhúsi okkar, heldur skrítinn og skemmtilegur siður sem hafður í hávegum einu sinni á ári.

Nú er að verða sú þróun í matvælaframleiðslu að menn gera miklu meiri kröfur til hráefna. Hráefni er lykilatriðið. Að það sé ferskt og að fólk viti hvað er látið í matinn.

Út um allt í Evrópu og Bandaríkjunum hafa sprottið upp búðir sem selja lífræn matvæli. Kröfurnar til þess sem þar er selt eru mjög strangar. Verðið er hærra. Samt eru þessar búðir alltaf fullar af fólki. Bændamarkaðir hafa sprottið upp víða í borgum og staðir sem selja beint frá litlum framleiðendum. Í stórverslunum eru þær deildir vaxandi sem selja lífræn matvæli. Sérhæfðar slátrarabúðir eru aftur orðnar vinsælar – þar sem kjötið er sérvalið og menn kunna að skera það niður á alla kanta.

Við Íslendingar höfum aldrei verið neinir frumkvöðar í matarmenningu, hvernig gæti það verið í harðbýlu landi þar sem skilyrði til ræktunar eru erfið. Þessi þróun, líkt og önnur, berst frekar seint hingað. Enn sem komið er sækjum við matvöruna aðallega í stórmarkaði þar sem lítið er spáð í því hver uppruni vörunnar sé, hvernig hún hafi borist í verslunina, úr hverju hún sé, hvaða aukaefni séu í henni.

Það er svosem hægt að leggja þetta þannig upp að það standi yfir barátta milli íslensks matvælaiðnaðar og óþjóðlegra afla.

Sagan sýnir okkur að yfirleitt hafa alþjóðlegir straumar í matreiðslu flætt hér yfir þrátt fyrir alls konar fyrirstöðu – þjóðrembuviðhorf, einokun og innflutningshöft – og að það hefur yfirleitt verið til bóta, enda er framlag Íslendinga til matarmenningar í heiminum afar lítið.
Snekkja til að gleðja drottningu

Michael Gove, menntamálaráðherra í Bretlandi, þykir ekki sá skarpasti í þarlendri pólitík.

Gove leggur til í bréfi til bresku stjórnarinnar að haldið verði upp á sextíu ára valdaafmæli Elísabetar drottningar með því að kaupa handa henni nýja snekkju.

Hann vill að snekkjan verði gjöf þjóðarinnar til drottningarinnar – þakklætisvottur.

Bretadrottning er einhver ríkasta kona í heimi. Að auki halda Bretar uppi stórri fjölskyldu hennar – það fólk er þekkt fyrir annað en að gera mikið gagn.

Tillögur Goves vekja almenna hneykslun – margir spyrja hvort ekki væri nær að drottningin gæfi eitthvað á tíma niðurskurðar og efnahagsþrenginga á Bretlandi.
Ábyrgð framleiðenda

Það er rétt hjá Gísla Tryggvasyni, talsmanni neytenda, að ábyrgðin á því að nota iðaðarsalt í matvæli liggur mest hjá framleiðendunum sjálfum.

Maður á kannski ekki von á svo góðu frá stórfyrirtækjum – þar sem er í raun verksmiðjuframleiðsla á mat.

En þarna eru innan um fyrirtæki, veitingastaðir og bakarí sem gefa sig út fyrir að búa til góð matvæli – já, jafnvel einhvers konar gúrme.

Til þess að gera slíkt þarf náttúrlega að nota bestu hráefni – annars er botninn eiginlega dottinn úr þessu.
Vettvangur dagsins

Hér er fyrsti hluti Silfurs Egils frá því í gær. Lára Hanna setti þetta á YouTube. Hér er rætt um Vaðlaheiðargöng, saltmálið mikla, brjóstapúða og slælega frammistöðu eftirlitsstofnana, landsdómsmálið á hendur Geir Haarde og forsetakosningar:
Átök framundan vegna Geirs

Björn Valur Gíslason spáði viðburðaríkri viku í pólitík í Silfri Egils í dag.

Það er titringur meðal alþingismanna vegna tillögu Sjálfstæðisflokksins um að fella niður ákæruna á hendur Geir H. Haarde.

Tillagan verður tekin fyrir á föstudag og Björn Valur taldi að alls kyns undirferli væru í gangi vegna þessa.

Þór Saari upplýsti að Hreyfingin ætlaði að leggja til að hin þrjú sem hlut áttu að máli yrðu líka ákærð, þau Björgvin G. Sigurðsson, Árni M. Mathiesen og Ingibjörg Sólrún Gísladóttir.

Úlfar Þormóðsson skrifar eftirfarandi í pistli á bloggsíðu sinni. Það er athyglisvert að sjá hvað Úlfar segir – hann er náttúrlega nokkuð vel tengdur inn í VG og telur að þingmenn innan Samfylkingarinnar séu að gugna á málinu, enda verði þeir unnvörpum kallaðir inn til að bera vitni:

„Sjálfstæðir menn hafa sagt mér að vitnalisti verjanda Geirs hafi að geyma nöfn ýmissa Samfylkingarþingmanna, núverandi og fyrrverandi. Þar mun einnig vera að finna nöfn þungavigtarmanna úr Framsókn. Þennan lista hafa þingmenn Sjálfstæðisflokks sýnt Samfylkingarmönnum og Frömmurum. Undirtónninn var þessi: Ef þið stöðvið ekki málaferlin yfir Geir tökum við ykkur með í fallinu! Það yrði vægast sagt óþægilegt fyrir stuðningsmenn þessara flokka að hlusta á þá segja frá. Sumir þingmenn skulfu því þegar þeir heyrðu hótunina en átta Samfylkingarmenn fóru á fund formanns síns og sögðust mundu skilja við flokkinn ef þingmenn hans yrðu þess valdandi að frávísun á Landsdómsmálinu gegn Geir yrði samþykkt.

Formaður þingmannanefndarinnar sem komst að þeirri niðurstöðu að rétta bæri yfir fjórum ráðherrum Hrunstjórnarinnar var Atli Gíslason. Það er sami Atli og vaknaði af værum þingblundi og sagði: “Ég … þrífst ekki í þessari vanþroskuðu stjórnmálamenningu”. Nú hefur Atli rumskað aftur og þroskast þannig í svefninum að hann ætlar aðstoða Sjálfstæðismenn við það að fá málaferlunum gegn Geir hnekkt; hann mun greiða atkvæði gegn sjálfum sér.

Sigurreifir sjálfstæðir menn dreifa því um göturnar að innanríkisráðherrann, sem einnig er dómsmálaráðherra, ætli að styðja frávísunina. Það hlýtur að vera rangt því að enginn hefur talað meir um opna stjórnsýslu og það að lyfta beri öllum leyndarmálun “upp á boðið”. Trúlega er þessi getgáta þeirra byggð á þeim veika grunni að innanríkisráðherrann er jafnframt kirkjumálaráðherra og biskupinn hefur haft þyngri orð um málareksturinn en nokkra nauðgun og beðið Geir griða.

Mér segir svo hugur að næsta vika skeri úr um það hvort við þorum að horfast í augu við eigin gerðir og reka hér réttarríki þar sem við erum jöfn fyrir lögunum.“
Himnastiginn í Vanlöse

Van Morrison ásamt Georgie Fame og hljómsveit. Lagið er Vanlose Stairway. Þetta er af tónleikum sem nefnast BBC Four Sessions, tekið upp í tónlistarsalnum LSO St. Luke í London.

Morrison og Fame hafa oft unnið saman, en Fame hefur leikið rokk, blús og djass frá því fyrir tíma Bítlanna.

Vanlose vísar til Vanlöse hverfisins í Kaupmannahöfn – Morrison átti danska kærustu sem bjó þar, í húsi þar sem var ekki lyfta. Þetta er sérstakt lag, og eitt af þeim sem Morrison flytur oftast á tónleikum. Í laginu teygir stiginn sig í átt til himna.
Magnús Halldórsson: Spilling og siðbót

Magnús Halldórsson blaðamaður skrifar mjög áhugaverða grein um markaðsbúskap, spillingu og siðbót sem birtist á Vísi.

Greinin hefst með svofelldum orðum:

„Eftir að Alþingi lögfesti heimild handa bönkunum til þess að afskrifa skuldir fyrirtækja umfram eignir gegn framlagi fjármuna upp á 10% af virði eigna var samkeppnismarkaður skilinn eftir á eyðieyju. Þar er hann enn. Dæmi:

Fyrirtæki skuldar 6 milljarða en á eignir sem metnar eru á tvo milljarða. Eigandi fyrirtækisins getur tryggt stöðu fyrirtækisins með því að leggja því til 200 milljónir og fengið fjóra milljarða afskrifaða. Síðan er haldið áfram.“
Matvælaframleiðsla í vanda

Hugmyndir um hreina íslenska matvælaframleiðslu bíða ansi mikinn hnekki vegna salthneykslisins. Það er ekki gott afspurnar að fjöldi fyrirtækja hafi notað þetta efni.

Staðreyndin er sú að við Íslendingar eigum tiltölulega hreint land, hreint vatn og hreint loft.

Það er hins vegar ekki að nýtast okkur sérlega vel í matvælaframleiðslu.

Það er erfitt að fá hér hrein og fersk matvæli – það er allt of mikið notað af aukaefnum. Lífræn framleiðsla er mjög lítil og þarf að gera átak til að efla hana.

Maður sér fljótt þegar maður kemur til útlanda hversu úrvalið er fábreytt hér – ekki síst á þetta við þegar kjöt og kjötvörur eru annars vegar.

Það er stutt síðan kom upp annað hneyksli. Þá var dreift áburði sem reyndist vera mengaður af kadmíumi.

Fyrir jólin var svo talsverð umræða um framleiðsluhætti í kjúklinga- og svínarækt. Þar eru notaðar aðferðir sem mörgum býður við – og það bætir gráu ofan á svart að framboð af vöru sem er framleidd með öðrum hætti er afar lítið.

Allt þetta grefur undan tiltrú á matvælaframleiðsluna – og í raun þarf að taka hana föstum tökum og rífa hana upp úr viðjum vana og einsleitni.
Saltið

Þessi mynd er fengin af vef Ölgerðarinnar. Þetta er væntanlega hið umdeilda iðnaðarsalt – og jú, það stendur skýrum stöfum að það sé „Industrial Salt“.

Neðar á pokanum eru leiðbeiningar á mörgum tungumálum og þar er alls staðar skrifað að saltið sé eingöngu til iðnaðarnota – til dæmis stendur á dönsku:

Kun til industrielle formaal.

En á þýsku:

Für gewerbliche und technische Anwendungen.

Þ
Kóngafólk er fáránlegt

Ef það er eitt sem ég hef sérstakt ofnæmi fyrir þá er það kóngafólk og allt sem tengist því.

Ég er semsagt lýðveldissinni – repúblikani.

Það að staða þjóðhöfðingja gangi í erfðir eru leifar frá gamalli tíð – skilin voru í frönsku byltingunni og þegar stjórnarskrá Bandaríkjanna var samin.

Það var þá að punktur var settur aftan við forréttindi aðalsfólks.

Vissulega tók langan tíma að vinda ofan af þeim – og sums staðar er það ekki búið. Eiginlega er það merkilegt að það skuli vera í lýðræðissamfélögum Norðurlandanna að konungdæmi hafa þraukað.

Kóngar og drottningar eru auðvitað ekkert verri eða betri en annað fólk – þótt þessi þjóðfélagsstaða hljóti að vera mannskemmandi á sinn hátt – en hugmyndin á bak við þetta stjórnarform er skelfileg – að æðsta virðingarstaða í samfélagi gangi í erfðir.

Nú er verið að halda upp á fjörutíu ára stjórnarafmæli Margrétar Danadrottningar. Hún er aðallega fræg fyrir að reykja mikið og fyrir að vera heldur lélegur málari – eins ótrúlegt og það kann að virðast er ætt hennar moldrík, þetta fólk hefur fengið að halda eignum sem það sölsaði til sín meðan meiri völlur var á konungdæminu.

Eins er það í Bretlandi – drottningin er ein auðugasta manneskja í landinu og börn hennar erfa allt klabbið. Líklega er ekki hægt að hugsa sér fólk sem veitir minni innblástur en þá fjölskyldu.

Í Svíþjóð hafa þeir hins vegar þrengt að kónginum. Flestar eigur konungdæmisins þar hafa gengið til ríkisins. Það hefur svo komið í ljós í seinni tíð að konungurinn er hálfgerður pervert – en það er samt ekki reynst nóg til að setja hann af og leggja niður þetta fáránlega embætti.