arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Leikstjórinn Grímur – íslenskar myndir um búfé njóta velgengni

Fjarskalega þykir mér vænt um að sjá kvikmyndina Hrúta vinna stór verðlaun í Cannes. Un Certain Regard flokkurinn er mjög virtur – íslenskt kvikmynd hefur ekki komist svona langt síðan Börn náttúrunnar var tilnefnd til Óskarsverðlauna.

Þessi verðlaun tryggja að myndin verður sýnd út um allan heim.

Ég hef ekki séð Hrúta, en ég hef lengi fylgst með leikstjóranum og handritshöfundinum, Grími Hákonarsyni, og skynjað að hann hefur mjög sérstakan tón. Hann gerði frábæra stuttmynd sem kallast Bræðrabylta og fjallar um glímumenn í sveit sem uppgötva að þeir eru samkynhneigðir.

Nú er Grímur aftur kominn út í sveit með Hrútana og ég get varla staðist mátið að ættfæra hann. Hann kemur af miklu landbúnaðarkyni. Faðir hans, Hákon Sigurgrímsson, starfaði innan bændahreyfingarinnar um langt árabil en móðir hans, Unnur Stefánsdóttir, var mikil ungmennafélagskona, íþróttagarpur og formaður Landsambands Framsóknarkvenna. Afi hans var bóndinn Stefán Jasonarson í Vorsabæ, sem líka var þekktur íþróttamaður og félagsmálafrömuður.

Þetta væri kannski ekki í frásögur færandi, nema vegna þess að Grímur er að fjalla um bændur í verðlaunamyndinni. Hún segir frá bræðrum sem búa í afdal og hafa ekki talað saman í fjörutíu ár, en þurfa að leggjast á eitt til að bjarga fjárstofni sínum. Sjálfur er Grímur alinn upp í Kópavogi.

Það má svo benda á að síðasta íslenska kvikmynd sem náði frama á alþjóðavettvangi fjallaði líka um búfé – nefnilega Hross í oss eftir Benedikt Erlingsson. Svona er nú landbúnaðurinn gjöfull þegar allt kemur til alls.
Rof milli raunveruleika og skynjunar?

Sigmundur Davíð tekur doktor Altúngu á þjóðfélagsástandið í viðtali hér á Eyjunni í dag í tilefni af því að tvö ár eru liðin frá því að ríkisstjórn hans tók við.

Við lifum í hinum besta heimi allra heima, en við sjáum það ekki.

Fólk er óánægt og vansælt, en ætti að vera bjartsýnt og jákvætt, að mati forsætisráðherrans.

„Drengir, sjáið þið ekki veisluna!?“ var eitt sinn sagt.

Sífellt minnkandi traust í skoðanakönnunum þrátt fyrir góðan árangur í efnahagsmálum kann að skýrast að einhverju leyti á rofi milli raunveruleika og skynjunar.

Sigmundur hefur átt ansi erfiðan feril sem forsætisráðherra. Hann virkar oft uppstökkur og reiður, svarar út í hött, og þegar eitthvað bjátar á kennir hann umræðunni um.

En það getur náttúrlega ekki verið nema lítill hluti af skýringunni þegar fylgi ríkisstjórnar og stjórnarflokka er hrunið og traust á ráðamönnum nálgast núllið.

Ísland er ekki ónýtt, eins og maður heyrir stundum sagt. Svoleiðis tal er hrein vitleysa. En það er ekki þar með sagt að óánægjan sem hvarvetna gætir sé tómur misskilningur eða stafi af einhverju sem Sigmundur kallar „stimplunarstjórnmál“.

Sigmundur Davíð og Bjarni eiga tvö ár eftir í ríkisstjórn, þeir hafa enn tíma til að sanna sig sem leiðtoga. En upplausnin sem nú ríkir í stjórnmálunum er óþolandi. Manni dettur jafnvel í hug að þingheimur þurfi allur að fara í hugræna atferlismeðferð til að læra að nálgast mál af stillingu, yfirvegun og hugsanlega auðmýkt, líkt og Tryggvi Gíslason, fyrrverandi rektor MA, leggur til.

Smá útlegging á kenningum dr. Altúngu. Bjartsýnismaðurinn telur að við lifum í hinum besta allra heima, svartsýnismaðurinn óttast að þetta sé satt.
Moskuna til Íslands

Telji menn að moska Svisslendingsins Christops Büchel sé einhvers virði sem listaverk er einsýnt hvað verður að gera fyrst nú er búið að loka því í Feneyjum.

Útvega kirkju á Íslandi og setja verkið þangað inn.
Fíflar í túni, lykt af ösp

Er þetta ekki fyrsti raunverulegi vordagurinn?

Litlu verður Vöggur feginn – hitinn fer loks yfir tíu stig í dag.

Mér brá þegar ég kom heim frá Bandaríkjunum í fyrradag og sá að það var eiginlega ekkert farið að grænka.

En í dag sér maður nánast gróðurinn spretta. Fíflar springa út í túni og þetta er í fyrsta sinn í vor að ég finn sæta lykt af gróandi ösp.

Mér finnst hún góð.

En þetta er skammgóður vermir. Norska spáin segir að hitinn eigi aftur að fara vel undir tíu stig og haldast þannig fram að mánaðarmótum – eða eins langt og spáin nær.
Almenningur fær að standa með krónunni

Orð dagsins eru eftir Úlfar Hauksson, stjórnmálafræðing og sjómann, hann birtir þau á Facebook. Þarna má lesa nokkur aðalatriði varðandi kjarasamninga:

Í ljósi þess að ekkert miðar í kjaraviðræðum, og í framhaldi og til upprifjunar á þessari ágætu grein sem birtist í Akureyri vikublaði fyrir um tveimur vikum, langar mig til að spyrja ykkur ágætu lesendur hvort ykkur þyki eðlilegt og sjálfsagt að hluti þjóðarinnar, þar á meðal öll helstu, útflutningsfyrirtæki, hafi tekjur í evrum, haldi bókhald sitt í evrum, fái lán í evrum, að sjálfsögðu óverðtryggð og á evru vöxtum, og búi við almennan gjaldeyrisstöðugleika á meðan almennt launafólk berst um í óglusjó krónuhagkerfisins? „Stendur með krónunni“ eins og sagt er og borgar herkostnaðinn af þessari sturluðu krónuherför og berst nú fyrir innihaldslausum kjarabótum sem munu fuðra upp jafn harðan og samningar nást eða lög verða sett. Er þetta bara eðlilegt? Væri ekki nær að berjast fyrir afturköllun á þessari krónuherför hinna fordæmdu og stefna að því að taka upp gjaldmiðil sem gæti veitt öllum kjarabætur og stöðugleika? Er eðlilegt að þeir sem tala á stundum um mikilvægi þess að halda herferðinni áfram, með tilheyrandi fórnum, séu fyrir löngu búnir að draga sig frá víglínunni og í öruggt virkisskjól en etja fordæmdum almenningi á forað einskinsmannslands þar sem enginn á afturkvæmt? Er ekki kominn tími til að láta af fórnum kynslóða Íslendinga í vonlausri krónuherför? Svari hver fyrir sig?
Þjóðareign að komast yfir 35 þúsunda markið – Bjarni boðar stjórnarskrárbreytingar

Þegar þetta er skrifað vantar aðeins 71 nafn til að undirskriftasöfnunin á vefnum Þjóðareign nái 35 þúsundum. Ég hef áður nefnt að þar séu ákveðin vatnaskil. Þegar fjöldinn er orðinn slíkur er mjög erfitt að sniðganga undirskriftasöfnun.

Það á bæði við um stjórnmálamenn og forseta Íslands, en undirskriftasöfnuninni er beint til hans – að hann vísi í þjóðaratkvæðagreiðslu lögum um lengri ráðstöfun fiskveiðikvóta en til eins árs. Í þessu tilviki er átt við makrílinn.

Nú vill hins vegar svo til að ekkert spyrst til makrílfrumvarps stjávarútvegsráðherra. Fiskistofa hefur reyndar sagt að það sé of seint komið fram – geti ekki tekið gildi á þessu ári. Á að skilja þetta svo að frumvarpið sé dautt, eins og mörg önnur mál sem ráðherrar hafa lagt fram, eða að það hafi verið sett inn í skáp í bili?

En verði frumvarpið keyrt í gegnum þingið á síðustu dögum á Ólafur Ragnar Grímsson varla annan kost en að neita að samþykkja það. Þá myndi væntanlega vera þjóðaratkvæðagreiðsla í haust. Hún gæti haft gríðarleg áhrif á allt kerfi fiskveiðistjórnunar.

Í undirskriftasöfnuninni er sérstaklega tekið fram að þess sé beðið að ákvæði um þjóðareign á auðlindum verði sett inn í stjórnarskrá. Það er löngu ljóst að mikill meirihuti þjóðarinnar er hlynntur þessu.

Nú kemur Bjarni Benediktsson fram og segir að verði að breyta stjórnarskránni. Hann talar sérstaklega um auðlindaákvæðið, ákvæði um þjóðaratkvæðagreiðslur (hversu margar undirskriftir þarf til) en það gæti takmarkað mjög völd forseta Íslands og um framsal fullveldis – það er nokkuð á hreinu núorðið að EES samningurinn brýtur í bága við stjórnarskrá.

Bjarni vill hraða þessu svo mjög að þjóðin greiði atkvæði um þessar breytingar samhliða forsetakosningum á næsta ári. Það er heldur knappur tími – ekki er ólíklegt að komi til deilna um orðalag auðlindaákvæðis. Það er spurning hvort þjóðin fengi að velja á milli kosta í þjóðaratkvæðagreiðslu um stjórnarskrá eða hvort verði einungis leyft að velja og hafna.

Á það er bent í Stundinni að þjóðin hafi þegar greitt atkvæði um sumt að því sem Bjarni lagði til. En þess verður auðvitað að geta að sú atkvæðagreiðsla var „ráðgefandi“ og fjallaði um tillögur – en atkvæðagreiðslan sem Bjarni talar um yrði bindandi og ekki undan því komist að virða niðurstöður hennar.
Myndir Andrésar, gamla ÍR-húsið, hús Framsóknarforkólfa

Þessi mynd mun vera tekin úr turni Landskotskirkju árið 1961. Höfundur hennar er frændi minn kær, Andrés Kolbeinsson, óbóleikari, nótnaskrifari, ljósmyndari, áhugamaður um alla mögulega hluti. Frábær maður.

Ljósmyndir Andrésar hafa notið vaxandi viðurkenningar síðustu ár. Hann tók mikið af myndum á fyrri hluta sjöunda áratugarins og þær fanga andblæ þess tíma sérlega vel. Það er sérstakur módernistasvipur yfir myndunum hans Andrésar sem rímar við arkitektúr og myndlist þessa tíma – tíma flatarmálsins.

Á myndinni sést yfir Túngötu, Hávallagötu og Sólvallagötu, út á Hringbraut og alveg út á nes. Svæðið þar sem nú eru Grandarnir er óbyggt. Þarna var ekki búið að byggja við Landakotsskóla og gamla ÍR-húsið er á sínum stað. Það var eitt sinn kirkja sem var afhelguð og breytt í íþróttahús.

Krakkar í Vesturbæjarskóla, sem þá var á Öldugötu, fóru í leikfimi í ÍR-húsinu. Strákarnir voru hjá Guðmundi Þórarinssyni íþróttaþjálfara og sérstökum öðlingi. Ég æfði meira að segja frjálsar íþróttir í ÍR– bara vegna Guðmundar. Hann var svo almennilegur við okkur krakkana að hann leyfði okkur að innrétta eins konar vísi að félagsmiðstöð uppi á lofti hússins. Við fórum og náðum okkur í netakúlur niðri á Granda og hengdum upp. Það þótti ægilega smart á þeim tíma.

Við fengum meira að segja að halda böll í húsinu, tónlistin var leikin af forláta segulbandi – var tekin upp úr Lögum unga fólksins og þættinum Á nótum æskunnar. Það voru einu þættirnir í útvarpinu þar sem mátti heyra tónlist þar sem krakkarnir vildu. Allt var þetta Guðmundi að þakka, hann var sérlega umburðarlyndur og jákvæður.

ÍR-húsið var flutt í Árbæjarsafn upp úr síðustu aldamótum. Þar stendur það – en hefði auðvitað farið miklu betur á sínum gamla stað, líkt og má segja um flest húsin í Árbæjarsafni. Það er barn síns tíma – á skeiðinu þegar flest húsin eru flutt í Árbæinn stóð til að rífa gömlu byggðina í Reykjavík eins og hún lagði sig.

Tvö hús sem standa bak við Landakotsskólann eru nú að mestu hulin gróðri og ekki jafn sýnilega og þegar Andrés tók myndina. Húsin voru byggð fyrir mikla Framsóknar- og SÍS-fórkólfa, hið neðra fyrir Jónas frá Hriflu og hið efra fyrir Vilhjálm Þór. Í æsku minni kom yfirleitt aldrei til greina að ganga á götunni ef maður gat klifrað yfir garða. Þau eru ótalin skiptin sem ég klöngraðist þarna í gegn á leið í skólann, yfir grindverk og bílskúra. Íbúar húsanna gerðu aldrei neina athugasemd við það.
Ríkissáttasemjari: Tekist á um skiptingu auðsins

Magnús Pétursson ríkissáttasemjari er margreyndur embættismaður sem nýtur mikillar virðingar. Hann var áður forstjóri Landspítalans og ráðuneytisstjóri í fjármálaráðuneytinu.

Það var mjög merkilegt að heyra Magnús tjá sig um kjaradeilur í fréttum RÚV í gær. Hann þarf náttúrlega að tala af varkárni, en þó fer ekki á milli mála að hann telur stöðuna vera grafalvarlega. Magnús var mjög einlægur í viðtalinu, það er athyglisvert að heyra hann segja að baráttan nú snúist ekki einungis um hækkanir á laun, heldur líka um skiptingu auðsins á Íslandi:

„Ég held að það sé heilmikil ólga í samfélaginu. Við sjáum átök hér um fjölmörg málefni ekki bara um kaupið heldur um ýmis önnur atriði í samfélaginu. Það er skipting auðlindanna, arðurinn af auðlindum, hvernig á að skipta því. Það eru átök eða ágreiningur milli hópa; hver er betur settur en annar. Þannig að það er ágreiningur um fjölmargt í samfélaginu, sem að ég er alveg sannfærður um að hefur áhrif á stöðu kjaraviðræðna.“
Vondur tónn í kjaradeilum

Kjaradeilurnar sem nú standa yfir taka aðallega á sig mynd stórkarlalegra yfirlýsinga úr herbúðum auðmagnsins um að launakröfur muni kollvarpa samfélaginu. Því skal komið rækilega til skila að það verði vinnandi fólki að kenna ef slíkt gerist. Það sést glöggt í yfirlýsingum frá Samtökum atvinnurekenda, frá Seðlabankanum, og nú frá Viðskiptaráði.

Tónninn ber vott um afar litla sáttfýsi – er kannski hugmyndin að reyna að knésetja verkalýðshreyfinguna í hörðum verkfallsátökum að hætti Margaret Thatcher?

Ríkisstjórnin getur auðvitað ekki setið hjá og horft á slíkt gerast. Er eitthvert plan í gangi á þeim bæ, eða munu stór verkföll brjótast út í júní – á hábjargræðistímanum? Verður lokaúrræðið að setja lög – sem munu þá líklega þurfa að vera ansi víðtæk? Það var löngu fyrirséð að myndi stefna í þessar deilur nú snemmsumars.

Þessi átök eru söguleg vegna þess að þau snúast um skiptingu gæðanna í samfélaginu. Nú eru brátt liðin sjö ár frá hruni – og þróunin í atvinnulífinu síðan hefur að mörgu leyti verið neikvæð. Fátt virðist hemja gráðugustu fiskana í tjörninni – og þeir eru orðnir ansi flinkir í að vísa sífellt í þjóðarhag. Sumir virðast svo blindaðir af græðginni að þeir geta ekki hugsað sér að deila neinu.

Eins og títt er beita menn tölfræði óspart, því miður í þeim tilgangi að rugla fólk í ríminu. Við gjöldum þess dýru verði sem samfélag að ekki er til neinn óháður aðili sem safnar talnaefni og túlkar það, heldur er hver að ota sínum tota með tölunum. Þær þurfa ekki allar að vera rangar – það er bara ekki nokkur leið að vita það.

Það er vísað í þjóðarsátt, en þjóðarsátt gengur ekki ef hún er bara á annan veginn – að halda niðri launum.

Almenningur horfir í forundran á ofsagróða banka, ört hækkandi forstjóralaun, ferðamannastraum sem vex án afláts, ofurhagnað sjávarútvegsfyrirtækja – og tilraunir til að afhenda þeim sem eiga mikið meira eins og í gegnum makrílfrumvarpið.

Og fólk spyr: Á ég að standa undir þessu? Á ég að bera ábyrgð?
Magers & Quinn í Minneapolis

Góðar bókabúðir eru unun. Ég rakst inn í þessa á göngu um efri bæinn í Minneapolis í gær, Magers & Quinn. Maður fer inn, sér bækur fremst en kemst svo að því að búðin er ótrúlega djúp, bæði hvað varðar innrýmið og hið andlega rými.

Keðjan Barnes & Noble hjarir enn í miðbænum í Minneapolis, en hún er því miður orðin dálítið mikið undirlögð af gjafavöru og jafnvel sælgæti.

En Magers & Quinn er alvöru. Hillurnar svigna undan bókmenntum. Það eru margar hilluraðir með ljóðabókum. Og svo bækur eftir höfunda sem er óvíða stillt í fremstu röð.

Curzio Malaparte. Gregor von Rezzori. Vassili Grossman. Knausgaard í stöflum. Meira að segja Sigrid Undset. Fullt af Hemingway og Fitzgerald – sem fæddist í St. Paul í Minnesota, ekki langt frá. Það er ekki annað hægt en að kaupa bækur í svona búð – ég keypti The Narrow Road to the Deep North eftir Richard Flanagan, bókina sem fékk Man-Booker verðlaunin 2014.
Þegar vann ég við Sigöldu….

Sigmundur Davíð Gunnlaugsson forsætisráðherra segir að séu milli þess að samþykkja breytingar á rammaáætlun, svo hægt sé að virkja víðar, og kjarasamninga.

Undir þetta taka ýmsir stjórnarliðar, þar á meðal Páll Jóhann Pálsson sem segir að liggi á að nýta auðlindir og hækka kaup.

Reyndar er það svo að stórar virkjanaframkvæmdir voru notaðar hér á árum áður til að gefa efnahagslífinu stuð. Það var til dæmis ægilegt fjör við Sigöldu á sínum tíma, þar vann margt hresst ung fólk enda var sungið:

Þegar vann ég við Sigöldu

meyjarnar mig völdu

til þess að stjórna sínum draumum.

Seinna komu Káranhjúkar, en þá var svo mikil fart á hagkerfinu vegna bankaútrásarinnar að framkvæmdirnar hjálpuðu eiginlega til við að ýta því fram af hengifluginu. Það var heldur ekkert sungið um Káranhjúka, enda voru verkamennirnir flestir kínverskir.

Hvernig yrði þetta ef nú yrði farið í virkjanaframkvæmdir? Það er ekki beint eins og skorti atvinnu á Íslandi með allan túristastrauminn. Hann er enn að vaxa. En vissulega er mikið af því láglaunastörf og margt tímabundið.
Þar kom sá þriðji

Ansi er mikið til í þessu. Jeb er reyndar strax lentur í vandræðum, hann höndlar náttúrlega illa spurningar um bróður sinn, George W. Bush, sem fer örugglega í flokk með allralélegustu forsetum Bandaríkjanna.

En það er auðvitað ráðgáta að þessi náungi skuli vera í framboði.
Eygló hlýtur að íhuga afsögn

Eygló Harðardóttir er komin í harðar deilur við fjármálaráðherra um stefnuna í húsnæðismálum.

Fjármálaráðuneytið lítilsvirðir Eygló hvað eftir annað – umgengst hana eins og hún sé ekki fullgildur ráðherra, heldur jafnvel einhvers konar kjáni.

Það er svo merkilegt að forsætisráðherrann, flokksformaður Eyglóar, hefur ekkert gert til að aðstoða hana, að minnsta kosti ekki opinberlega.

Nú er svosem ekki bitið úr nálinni með að einhverjar úrbætur verði í húsnæðismálunum á næstunni; menn hafa talið að slíkt gæti orðið partur af útspili ríkisstjórnarinnar í kjarasamingum. Fyrir því er hefð. Þó eru ekki merki um að neitt slíkt sé á leiðinni.

En ef Eygló er ekki að ná málum sínum fram í ríkisstjórninni, hlýtur hún að íhuga að segja af sér. Þá á hún í raun ekkert erindi í stjórninni. Þetta gæti jafnvel styrkt hana sjálfa pólitískt – hún myndi birtast sem prinsíppmanneskja.

Eygló hefur staðið fyrir velferðaráherslur í stjórninni – og brotthvarf hennar myndi veikja hana. Framsókn yrði þá væntanlega að fylla upp í skarðið, finna annan velferðarráðherra. Það er ekki alveg augljóst hver það ætti að vera – Vigdís Hauksdóttir hlyti að koma sterklega til greina.
Félag um einokun og völd

Það er alveg óþarfi að segja að Kaupfélag Skagfirðinga sé glæpasamtök, að því leyti hefur Elliði Vignisson rétt fyrir sér.

En þetta er félag sem leitar stöðugt í átt til einokunar – og kann best við sig í slíku umhverfi.

Og þetta félag sem lýtur stjórn manna sem vilja hafa mikil pólitísk áhrif, ekki bara á stjórn í heimahéraði, þar sem þeir ráða lögum og lofum, heldur líka á landstjórnina þar sem þeir eru furðu valdamiklir.

En Þórólfur Gíslason var ekki kjörinn til að stjórna á Íslandi – þannig að umboð hans til að standa í valdabröltinu er afar veikt. Fæstir Íslendingar vita einu sinni hvernig hann lítur út eða hvernig röddin í honum hljómar.
Mál dagsins

Stundum er ágætt að gera ekki of mikið úr hlutunum. Mál dagsins á netinu snýst um rútu sem var að troðast um þröngar götur í Þingholtunum og íbúa þar sem lenti í karpi við löggu.

Vissulega er það rétt að rútur eiga ekkert með að fara um þessar gömlu götur. Ég bý þarna rétt hjá, fer þarna um mörgum sinnum á dag, og hef ekki orðið var við að sérstakur ami sé að rútubílaumferð. Samt má kannski árétta við rútufyrirtækin að að það er ekki hægt að keyra alla ferðamenn upp á herbergi.

Lögreguþjónninn hegðaði sér mjög heimskulega – annað hvort bætir hann sitt ráð eða kannski hentar annað starf honum betur.

En það verður að segjast eins og er að lögreglufólk á Íslandi er yfirleitt prýðilega kurteist, skynsamt og hjálpsamt. Ég er samt alveg á móti því að það fái meiri vopn í hendurnar. Það er engin ástæða til þess.
Ekkert skrítið þótt ódýrara sé að fara til útlanda en ferðast innanlands

Það er ekkert skrítið við að dýrara sé að fara í frí til Ísafjarðar en Kanaríeyja.

Til Kanaríeyja er farið með ferðaskrifstofum sem þangað flytja mikinn fjölda fólks og ná hagstæðu verði á flugmiðum.

Þar standa hótel sem taka á á móti milljónum ferðamanna á ári. Þetta er það sem kallast massatúrismi.

Ísafjörður hefur ekkert slíkt. Honum er þjónað með örfáum litlum flugvélum á dag. Mjög seinlegt er að aka þangað.

Hótelin eru fá og smá. Ferðamannatíminn er mjög stuttur. Aðföng eru dýr.

Það er ekki bara á Íslandi sem er ódýrara að ferðast til útlanda en innanlands – það er nær að þetta sé regla þegar fjölfarnir ferðamannastaðir eiga í hlut.

Það er mjög ólíklegt að þetta breytist – nema menn fari út í að niðurgreiða ferðalög innanlands eða láta heimamenn borga lægra verð en erlenda ferðamenn. Það er til dæmis gert í Rússlandi.
Írar samþykkja líklega hjónabönd samkynheigðra – í trássi við kirkjuna

Það eru ótrúlegar fréttir að Írar sé komið að því að samþykkja lög sem heimila hjónabönd samkynhneigðra.

Írland var mesta afturhaldsbæli í Evrópu lengi fram eftir tuttugustu öld. Völd kirkjunnar voru skelfileg og teygðu sig djúpt inn í stjórnmálin. Frægt er hvað gert var við stúlkur sem eignuðust börn í lausaleik – í sumum tilvikum var bara nóg að hætta væri á að slíkt gerðist. Þá voru stúlkurnar lokaðar inni á stofnunum í eigu kirkjunnar, þar sem fordómar og hatur réði ríkjum.

Samkynhneigt fólk flúði Írland unnvörpum – sjálfur kynntist ég slíkum einstaklingum þegar ég bjó í París.

En aukin velmegun, aðild að Evrópusambandinu, betri menntun og ekki síst fjöldi hneykslismála þar sem þjónar kirkjunnar hafa veri afhjúpaðir fyrir grimmdar- og óhæfuverk, veldur því að Írland er orðið frjálslyndari og bjartari staður. Þetta er í raun allt annað land en var fram undir 1980.

Nú sýna skoðanakannanir að mikill meirihluti er fyrir því að leyfa hjónabönd samkynhneigðra á Írlandi. Kirkjan mótmælir auðvitað og segir að þetta grafi undan siðferði, en sjálfur forsætisráðherrann, Enda Kenny, hefur lýst yfir stuðningi við breytinguna, hann lét meira að segja mynda sig á hommabar með flokksfélögum sínum. Þjóðaratkvæðagreiðslan verður á föstudaginn.

Sé horft til sögu Írlands er ekki úr háum söðli að detta fyrir kirkjuna. Markmið hennar var alltaf að halda almenningi í fáfræði og eymd. En nú er reyndar sagt að kristnir söfnuðir í Bandaríkjunum séu líka að dæla fé í baráttuna gegn því að samkynhneigðir fái að gifta sig.
Alltaf sömu vinnubrögðin á Alþingi

Þetta er rétt hjá Helga Hrafni Gunnarssyni, þingmanni Pírata

Vandi Alþingis er ekki sá að ríkisstjórnir komi ekki málum nógu ótt og títt í gegnu þingið – á hraðanum sem þær vildu sjálfar kjósa.

Vandinn er sá að minnihlutinn, sem þó getur talið meira en fjörutíu prósent þingmanna, ræður engu. Hann hefur engin ráð til að bregðast við óðagoti og hroðvirkni – frumvörpum sem koma seint og eru illa unnin eða ofbjóða honum hreinlega – nema með því að reyna að tefja.

Þetta hefur verið svona lengi. Það er ekki eins og það hafi byrjað í tíð þessarar ríkisstjórnar.

Helgi Hrafn gagnrýnir forseta þingsins og segir að lausnin á þessu sé alls ekki að auka vald hans.

Forsetinn er nú þegar alvaldur yfir dagskránni og umræðunni. Erfitt er að sjá hvernig þau völd væri hægt að auka umfram 100%. Hinsvegar hefur hann nú í þessu beitt henni, mjög meðvitað, þannig að hún stífli þingstörf. Lausnin á alvaldi eins manns er ekki að auka vald hans enn frekar (yfir 100%, einhvern veginn), heldur þvert á móti að dreifa því.

Fyrir utan einhvers konar yfirhúsvörslu við Austurvöll, hefur hlutverk þingforseta fyrst og fremst verið fólgið í því að vera þægur útsendari framkvæmdavaldsins – að reka erindi þess af fáheyrðri þægð og trúmennsku.

Það er stundum talað um nauðsyn þess að auka sjálfstæði þingsins – en það hefur aldrei verið neitt að marka slíkar ræður.