arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Spunastjórnmál

Stundum hefur maður á tilfinningunni að Steingrímur J. Sigfússon sé eini maðurinn sem er í pólitík á Íslandi af einhverri alvöru. Að hann sé þó maðurinn sem er til í að leggja allt undir. Hann tók reyndar nokkurn viðsnúning í vetur þegar hann settist ríkisstjórn – mikil ósköp – en hvort sem maður er sammála honum eða ekki er varla annað hægt en að dást að þrautseigju mannsins og dugnaði.

Samkvæmt heimildum mínum eru haldir vikulegir fundir með aðstoðarmönnum ráðherra Samfylkingarinnar og aðalspunakarli flokksins, Einari Karli Haraldssyni. Ekki verður betur séð en að strategían sem þar er lögð upp sé að flokkurinn láti lítið fyrir sér fara. Ráðherrar flokksins eru nánast ósýnilegir, en þegar þeir birtast hafa þeir sáralítið fram að færa. Það liggur við að maður sé farinn að halda að það sé meðvituð ákvörðun hjá Samfylkingunni að láta Steingrím J. taka öll höggin.

Það er skrítin pólitík þegar þjóðina sárvantar sterka og ærlega stjórnmálamenn sem geta veitt henni einhverja leiðsögn.

Um daginn velti ég fyrir mér hvort ástandið í stjórnarráðinu væri líkt og frægri kvikmynd sem nefnist Pscycho. Hún fjallar um ungan mann sem kallast Norman Bates og rekur mótel við þjóðveg. Á hæðinni fyrir ofan er hús þar sem hann varðveitir mömmu sína.

Jú, spunakarlarnir eru Norman og mamman er Jóhanna. Samfylkingin er nefnilega ennþá flokkur sem trúir því – eins og New Labour – að hægt sé að komast gegnum öll mál með spuna.

Á sama tíma er Sjálfstæðisflokkurinn í einkennilegu ástandi. Það er ekki bara vegna þess að formaður hans sé í fréttum vegna viðskipta sem tengjast útrásarvíkingum, kúlulána eiginmanns varaformannsins og setu þingflokksformannsins í stjórn umdeilds peningamarkaðssjóðs, heldur líka vegna þess hvernig stjórnmálabaráttu hann er að heyja, aðeins rúmu ári eftir hrun sem fól í sér algjört gjaldþrot stjórnmálastéttarinnar.

Eftir hrunið tók til starfa innan Sjálfstæðsflokksins svokallaður endurreisnarhópur. Hann skilaði skýrslu eftir mikið starf þar sem fjöldi óbreyttra flokksmanna lagði hönd á plóginn. Þessi skýrsla er að mjörgu leyti fjarska góð. Á landsfundi flokksins í mars varð hins vegar algjör viðsnúningur. Fyrrverandi formaður flokksins steig í pontu, talaði um endurreisnarskýrsluna af mikilli fyrirlitningu; í staðinn fyrir að sýna að hrunið hefði þó allavegi vakið hann til umhugsunar, lét hann ófriðlega, reifst og sagði lélega brandara.

Þetta var örlagastund. Flokksforystan nýja tók línuna frá formanninum gamla – taldi allt í einu að ekki væri nein þörf á endurskoðun, hefur ekki litið í endurreisnarskýrsluna síðan – heldur tók að ráða til starfa á flokksskrifstofuna fólk alvant starfi í kringum fjölmiðla og almannatengsl, en hefur aldrei haft sérstakar pólitískar hugmyndir eða hugsjónir fram að færa. Þarna ráða spunastjórnmálin líka ferð.

Þetta er ástandið í tveimur stærstu stjórnmálaflokkunum. Nýja Ísland?

Nei, ekki beinlínis.
Þjóðarkosning Eyjunnar

Þjóðarkosningin sem Eyjan stendur fyrir er merkileg tilraun. Það er notast við kerfi sem heitir Íslendingaval og er hannað af Íslenskri erfðagreiningu.

Þetta þýðir að ekki á að vera hægt að svindla í kosningunni og að sá sem tekur þátt getur verið öruggur um að nafnleysi er fullkomlega tryggt.

Fyrsta þjóðarkosning Eyjunnar er um Icesave – hvað annað? – kosningasíðan er hér.
Martha og Ravel

Martha Argerich, píanósnillingurinn frá Argentínu, var að spila þetta verk á tónleikum til heiðurs nóbelsverðlaunahöfum. Þeir voru sýndir áðan í norska sjónvarpinu.

Píanókonsert í G-dúr eftir Maurice Ravel, annar kafli, adagio. Dásamlega fallegt, ekki síst hvernig slagharpan, flautan og enska hornið spila saman.

Þessi myndbútur er frá 1990, Martha er nú komin undir sjötugt, en þarna spilar hún með Orchestre National de France.

[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=OsoSvHdcCv0]
Thomas Mann, Töfrafjallið og litli herra Friedemann

Fyrsta alvöru bókin sem ég las á ensku var Slaughterhouse 5 eftir Kurt Vonnegut. Svo kom Catch 22 eftir Joseph Heller, það var dálítið stórt stökk.

Eftir það ofmetnaðist ég og náði mér í eintak af The Magic Mountain – eins og það hét í ensku útgáfunni – Pengunkilju sem innihélt Töfrafjallið eftir Thomas Mann.

Ég var að þvælast með hana í vasanum nokkra hríð, man að einn kennari í menntaskólanum gerði grín að mér fyrir þetta.

Ég kunni ekki að meta það.

En mér tókst ekki að klára Töfrafjallið í það skiptið, og geri þá játningu núna að ég hef aldrei lesið bókina alla. Veit þó að þetta er heimspekilegt meistarverk sem gerist á heilsuhæli í Davos í Sviss, fjallar um ungan mann, Hans Castorp, sem fer upp í fjöllin til að heimsækja berklaveikan frænda sinn – ég man ekki fleiri persónur, nema Ítala sem kallast Settembrini.

Halldór Laxness var ansi góður í að slá fram sleggjudómum sem urðu viðtekin sannindi hjá aðdáendum hans, ég man ekki betur en að hann hafi sagt um Töfrafjallið að það séu þúsund blaðsíður af vindlareykingum eða eitthvað á þá leið.

Ég rifja þetta upp vegna þess á mér barst í gær í hendur Völsungablóð, safn af styttri sögum eftir Thomas Mann, gefið út af Hávallaútgáfunni, inniheldur meðal annars þá frægu sögu Dauðann í Feneyjum. Og svo Herra Friedemann litla ( Der kleine Herr Friedemann) en hún mun hafa verið lesin í þýskunámi í Menntaskólanum í Reykjavík í eina tíð.

Móðir mín hefur sagt mér að eftir að hafa lesið um hræðileg örlög krypplingsins og dvergsins Friedemanns hafi hún orðið afhuga þýskum bókmenntum – og víst er að í þeirri sögu er mjög þýskur pathos, ekki ósvipaður því sem má finna í Unrat prófessor, frægri sögu um falleraðan menntaskólakennara eftir Heinrich Mann, bróður Thomasar.

Þetta er líklega þægilegri inngangur að verkum þessa mikla meistara en Töfrafjallið. Og þótt sumt í Thomasi Mann virki úrelt – til dæmis hinn sífellda barátta milli listamannseðlisins og borgaralegra viðhorfa sem hann fjallar gjarnan um – og hann sé stundum fjarska langorður, þá er hann enn af öndvegishöfundum heimsbókmenntanna.

Fyrir utan hvað er gaman að lesa um hann og fjölskyldu hans: Mann var sjálfur þýskur góðborgari, patríarki, sem flúð til Kaliforníu í stríðinu, Heinrich var dálítill saurlífisseggur en líka sósíalisti sem átti að fá heiðurssess í Þýska alþýðulýðveldinu en dó áður en til þess kom, og þrjú barnanna urðu fræg: Erika, sem gekk í sýndarhjónaband með W.H. Auden en hafði áður verið gift leikaranum Gustaf Gründgens, Klaus sem samdi lykilskáldsöguna Mefistó um áðurnefndan Gruündgens en fyrirfór sér 1949, og Golo sem var einn þekktasti sagnfræðingur Þýskalands og skrifaði fræga bók um Wallenstein.

Mann-bræðurnir, Heinrich og Thomas.
SFO rannsakar Kaupþing/Silfrið í dag

Lára Hanna er með samantekt vegna rannsóknar Serious Fraud Office á meintu glæpsamlegu athæfi Kaupþings í Bretlandi.

Í Silfrinu í dag er sýnt úr viðtali við Tony Shearer, sem var forstjóri Singer & Friedlander, bankans sem kaupþingsmenn keyptu í Bretlandi. Í viðtalinu gagnrýnir Shearer bók Ármanns Þorvaldssonar, Frosen Assets, harðlega.

Meðal annarra gesta í þættinum verður Vigdís Finnbogadóttir, fyrrverandi forseti Íslands.
Aðrar lygar

Tony Blair var stjórnmálamaður sem setti ný viðmið í lygum og skinhelgi.

Hann er heldur ekki að fara sérlega dult með það.

Núorðið viðurkennir hann að Saddam Hussein hafi ekki átt nein gereyðingarvopn.

Þá segir hann bent út, í viðtali við BBC, að breska stjórnin hefði þurft að beita öðrum rökum til að réttlæta innrásina í Írak.

Semsé: Öðrum lygum.
Verðlaunabækur

Íslensku bókmenntaverðlaunin hafa aldrei náð að festa sig í sessi sem þau þungavigt sem þau gætu orðið. Ég kann ekki skýringuna, en verðlaun með svona stórt nafn ættu í raun að vera meira spennandi.

Um daginn var haldin vefkosning þar sem voru valdar verðlaunabækur verðlaunabókanna, þær bækur sem þátttakendum í kosningunni þóttu skara fram úr.

Andri Snær Magnason vann í báðum flokkum. Sagan af bláa hnettinum í flokki fagurbókmennta og Draumalandið í flokki fræðibóka.

Hérna má finna lista yfir verðlaunahafana frá upphafi. Stefán Hörður Grímsson fékk verðlaunin fyrst. Svo Fríða Á. Sigurðardóttir, Guðbergur Bergsson og Þorsteinn frá Hamri. Guðbergur hefur fengið þau tvisvar, fyrir Svaninn og Föður, móður og dulmagn bernskunnar.

Í fræðibókaflokknum getur Guðjón Friðriksson nánast talist áskrifandi. Hann hefur fengið verðlaunin þrisvar, fyrst fyrir Reykjavíkursögu sína, svo fyrir ævisögu Einars Benediktssonar og loks fyrir rit sitt um Jón Sigurðsson.

Þetta er forvitnilegur listi og rifjar upp ýmis verk sem maður man ekki endilega eftir. Hvað segja lesendur síðunnar, hverjar eru bestu bækurnar á tíma þessara verðlauna?
Leikur óvita að eldi

Andri Geir Arinbjarnarson skrifar á bloggi sínu undir fyrirsögninni Leikur óvita að eldi kostar 1.000.000.00 á mann:

- - -

Leynileikur örfárra útvaldra einstaklinga innan viðskiptabankanna, sparisjóðanna og Seðlabankans virðist samkvæmt skýrslu Ríkisendurskoðunar hafa verið lítið annað en svikamylla?

Ekki má minnast á nöfn hér, enda um að ræða „creme de la creme“ íslensks aðals sem virðist yfir lög og reglur hafinn. Allt er útskýrt með barnalegum útúrsnúningum og svo ef einhver maldar í móinn er vel skipulagður varðhundahópur sendur á hinn sama til að lítilsvirða gagnrýnina og slá ryki í augu almennings.

Það er ótrúlegt að þeir menn sem stóðu fyrir þessu og gerðu Seðlabankann „gjaldþrota“ skulu ekki einu sinni þurfa að svara fyrir sínar gjörðir, hvað þá sæta ákæru.

Ríkisendurskoðun er auðvitað ekki rétti aðilinn til að taka á þessu. Rannsóknarnefnd Alþingis mun líklega ekki hafa hátt um þetta, heldur velja að setja sínar áherslur annars staðar.

Ráðherrar þegja. Alþingi þegir. Dómsstólar þegja. Þetta er Ísland í dag.

Nú er sú skoðun orðin að næsta lögmáli hér á landi að stærð bankanna í hlutfalli við landsframleiðslu sé aðalorsök hrunsins, en af hverju féll bankakerfi Sviss þá ekki líka, en þar er bakastarfsemi nálægt 10 sinnum landsframleiðsla? Það slær enginn Íslendingum við þegar kemur að billegum afsökunum og lýðskrumi.
Skilningur ráðherra á samkeppni

Landbúnaðarráðherrann segir að lítil rök séu fyrir áliti samkeppnisráðs vegna sameiningar Mjólku og Kaupfélags Skagfirðinga.

Hvað með einokun, að beinlínis öll framleiðsla mjólkurvöru í landinu sé í höndum sama aðila?
Vippát

Fjölskylda mín spurði mig hvers vegna mér hefði ekki verið boðið að vera með í þættinum sem hér á heimilinu kallast Vippát.

Ég hef reyndar aldrei séð þennan þátt, hvorki íslensku né útlendu útgáfuna.

Svo sat ég við tölvuna og heyrði álengdar talið í þættinum.

Heyrðist að meðal keppenda væru Heiðar snyrtir og Franklín Steiner.

Hugsaði með mér: Ég hefði þá alveg getað tekið þátt.

Svo var ég leiðréttur og sagt að þetta væru einhverjir allt aðrir menn.

Ég varð fimmtugur um daginn og hef elst hratt síðan þá. Tíminn líður einkennilega og ég er hálf ringlaður.

Um daginn mætti ég í vinnuna að morgni, rakst á mína góðu samstarfskonu Ragnhildi Steinunni, en kallaði hana Ragnheiði Guðfinnu.

Ég bað hana margfaldlega afsökunar, en ég held ekki að hún fyrirgefi mér nokkurn tíma.
Ekki mjög jólalegt, en gott samt

Þetta er dálítið góð Facebook herferð, snýst um að koma laginu Killing in the Name með Rage against the Machine í fyrsta sæti í vinsældalistum um jólin í staðinn fyrir eitthvað X-factor rusl, kokkað upp af Simon Cowell.

Hér er Killing in the Name – ekki sérlega jólalegt – komu þeir ekki og spiluðu þetta á tónleikum í Kaplakrika um árið?

[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=fkuOAY-S6OY&feature=fvst]
Gunnar Tómasson: Glórulaus peningastjórn

Gunnar Tómasson hagfræðingur sendi þessa athugasemd vegna skýrslu Ríkisendurskoðunar um Seðlabankann og veðlán, en hluti af henni er birtur hér að neðan:

- - -

Það hefði verið áhugavert að sjá umsögn Ríkisendurskoðunar um þau frávik frá gildandi lögum af hálfu Seðlabanka Íslands sem ég gerði að umræðuefni í eftirfarandi grein sem birtist í Fréttablaðinu í marz sl.

Glórulaus peningastjórn

Á morgunfundi Viðskiptaráðs 18. nóvember sl. vék formaður bankastjórnar Seðlabanka Íslands að stjórntækjum bankans til „að halda verðbólgu í skefjum,” og sagði stýrivexti vera „því sem næst eina tæki[ð] sem honum var til þess fengið.” Það er ekki rétt. Annað og öflugra stjórntæki er heimild hans í 13. gr. seðlabankalaga að setja bönkum reglur um gjaldeyrisjöfnuð. Slíkar reglur gegna lykilhlutverki í virkri peningastjórn í opnu hagkerfi því innlend eignastaða viðskiptabanka er meiri eða minni eftir því hvort gjaldeyrisstaða þeirra er neikvæð eða jákvæð.

Seðlabankinn hefur hins vegar kosið að gera heimildina óvirka með glórulausri útfærslu hennar, sbr. 2. gr. reglu, 4. júní 2008: „Til gengisbundinna liða í reglum þessum skal telja eignir og skuldir svo og liði utan efnahagsreiknings sem eru í erlendum gjaldmiðli og liði í íslenskum krónum séu þeir með gengisviðmiðun.” Bankarnir höfðu sem sé ótakmarkaða heimild til erlendrar lántöku til að fjármagna gengisbundin krónulán. Undir þetta rituðu Davíð Oddsson, formaður bankastjórnar, og Eiríkur Guðnason, bankastjóri.

Formaður bankastjórnar sagði reglur um gjaldeyrisjöfnuð „litlu máli skipta í því sem nú hefur gerst” – hruni bankakerfisins. Það er ekki rétt. Með raunhæfri útfærslu á reglunni hefði neikvæð gjaldeyrisstaða bankanna í septemberlok 2008 í mesta lagi verið um 100 milljarða í stað 2.843 ma. Gengisbundin krónulán hefðu verið nær þeirri upphæð í stað 2.963 ma. (56% af innlendum útlánum og kröfum bankanna). Fagleg útfærsla reglunnar hefði þannig (1) gert stýrivaxtatækið óþarft, (2) tekið fyrir vaxtamunarviðskipti, og (3) stemmt stigu við hágengi krónunnar og meðfylgjandi viðskiptahalla. Í dag hefðu allar aðstæður þjóðarbúsins því verið ólíkt betri – og þjóðargjaldþrot ekki í myndinni.

Á umræddum fundi leit formaður bankastjórnar yfir farinn veg og nefndi „dæmi um þung aðvörunarorð af hálfu Seðlabankans” og „margítrekaða umvöndun yfir því að bankarnir skyldu vera að lána almenningi og fyrirtækjum í erlendum gjaldmiðli sem viðkomandi hafði ekki tekjur í. Vissulega komust margir þannig undan aðgerðum Seðlabankans til að knýja verðbólguna niður,” hélt hann áfram. „Þau undanbrögð urðu til þess að vextir Seðlabankans urðu að vera hærri en ella og standa lengur hátt. Á þessi aðvörunarorð var lítt hlustað og því ekki eftir þeim farið. Og enn spyr ég hvort ekki sé líklegt að það hefði fremur verið gert ef fjölmiðlar landsins hefðu ekki verið í þeim heljarfjötrum sem þeir hafa verið í um alllanga hríð?”

Hver sem ábyrgð Baugsmiðla kann að vera þá verður þeim ekki kennt um óreiðustjórn íslenzkra peningamála síðustu árin.

Höfundur er hagfræðingur
Leiðtogar og kreppur

Það fjarar hratt undan stjórnmálaforingjum í kreppuástandi. Við eigum eftir að sannreyna það þegar David Cameron tekur við stjórnartaumunum í Bretlandi eftir hálft ár. Og það er líka spurning hvernig fer fyrir Barak Obama.

Það er ekki öllum gefið að vera sannir leiðtogar á svona tímum – skínandi dæmi höfum við reyndar í Franklin D. Roosevelt, forseta Bandaríkjanna.

Hér á Íslandi hefur Jóhanna Sigurðardóttir glatað miklu af trausti sínu og vinsældum síðasta árið. Samt var hún útnefnd kona ársins hjá Nýju lífi – það er kannski eðlilegt, hún er fyrsti kvenkyns forsætisráðherra Íslands.

En það hefði alveg eins mátt velja Evu Joly sem mun kannski á ýmsan hátt reynast mikilvægari en Jóhanna.

Það er rétt sem Jónas Kristjánsson segir. Steingrímur J. Sigfússon er brunaliðsmaðurinn í ríkisstjórninni. Hann fer svo víða að hann getur varla haft tíma til að hugsa. Flestir aðrir ráðherrar í ríkisstjórninn eru eins og statistar.

Það er líka ljóst að sumir þeirra eiga ekkert erindi í sín háu embætti, hafa bara komist þangað vegna þess að þeir voru í næstir í goggunarröðinni. Þekking þeirra á málaflokkunum er svo lítil að sumir eiga í mestu brösum með að ræða þá þannig að mark sé á tekið.

Ekki hefur meira breyst í íslenskum stjórnmálum en svo. Eða réttar sagt: Það hefur ekkert breyst, nema flokkarnir eru kannski ekki jafn opnir fyrir óhreinu fé og áður.

Þegar ég var í Kaliforníu um daginn fór ég í Universal Studios. Þar eru varðveitt leiktjöldin úr kvikmyndinni Psycho. Norman Bates hét ungur maður sem rak mótel við þjóðveg, í húsi á hæð fyrir ofan varðveitti hann mömmu sína.

Ég velti svolítið fyrir mér þennan dag hvort hægt væri að nota þetta sem allegóríu um ríkisstjórnina, forsætisráðherrann og aðstoðarmenn hennar.
Loftslagsstefna íslenskra stjórnvalda

Ketill Sigurjónsson orkubloggari skrifar mjög athyglisverða grein um stöðu Íslendinga í loftslagsmálum í ljósi þeirrar staðreyndar að engin þjóð í heiminum notar stærra hlutfall endurnýjanlegrar orku. Hann spyr hvort skynsemi ráði för í loftslagsstefnu íslenskra stjórnvalda, eða hvort þau hafi bara sett sér markmið sem hljóma vel:

- - -

„Til að gera langa sögu stutta er satt að segja mikil óvissa um að unnt verði að standa við þau markmið að minnka losun hér verulega innan tíu ára eða svo. Nema þá a.m.k. með mjög umtalsverðum auknum skattaálögum. Þar að auki er vert að minnast þess að losunarheimildir hafa fjárhagslegt verðmæti. Íslands hefur þá sérstöðu að nota ekkert kolvetniseldsneyti til rafmagnsframleiðslu, meðan flest önnur ríki eru að framleiða 70-90% af rafmagninu sínu með kolvetnisbruna. Það er sérkennilegt að nýta ekki þessa sérstöðu og setja okkur þess í stað í sama flokk eins og kolsvartar kolaþjóðir Evrópu. Þó svo Íslendingar aki um á bílum og geri út fiskiskip er varla réttlætanlegt að við eigum að sætta okkur við jafn takmarkaðar losunarheimildir eins og þjóðir sem byggja velmegun sína og kolvetnisbruna.“

Greinin er í heild sinni hérna.
Skulduga kynslóðin

Hér í athugasemdakerfinu var vitnað í grein sem meistari Guðbergur Bergsson skrifaði í DV fyrir nokkrum árum, ég hef ekki nákvæma dagsetningu, en þessi orð eiga fjarska vel við á tíma skuldaánauðar:

- - -

Skulduga kynslóðin

Innan skamms mun erfa landið kynslóð sem óhætt er að kalla skuldugu kynslóðina. Það að vera skuldug upp fyrir haus einkennir hana.

Skuldafenið er þess eðlis að fram hefur komið ný aðferð við að kúga, með lánatáli. Ungt fólk er ekki átthagabundið eins og forfeður þess heldur er það í bankafjötrum.

Þægilegi glæpurinn gegn því er svo ógurlegur að mann furðar að það skuli ekki hafa risið upp. Staða skuldugu kynslóðarinnar er svipuð og var hjá tötaöreigum nítjándu aldar, hún er vonlaus.

Ungt fólk getur ekki hreyft sig, annars mundi það missa restina af sjálfu sér. Oftast er hún hæfileikinn til að tóra og kynlífið sem engin stjórnvöld geta tekið af fólki.

En við hverju tekur kynslóðin? Grenjandi ellibelgjum sem voru eitt sinn ungir, neyslufrekir, auglýsingatrúar, sem hritu lítt um afkvæmin, kölluðu það frelsi, og öttu þeim út í skuldafenið.

Ekki nóg með það. Ættjörðin verður undirlögð af amerískum álverum, arftökum hersins, og landið að mestu eins og það var forðum, úr alfaraleið með þjóð sem kemst varla út fyrir landsteinana vegna féleysis nema kannski í vikufrí til Kanarí. Það var þá líka staðurinn!
Gamlir hæstaréttardómarar færast undan

Guðrún Erlendsdóttr og Pétur Kr. Hafstein vilja ekki veita álit á Icesave.

Það er skiljanlegt. Hví ættu þau að hætta sér út í þessa ormagryfju?

Hvorugt þeirra hefur sérfræðiþekkingu á þessu sviði – hugmyndin að leita til þeirra var algjörlega fáránleg.
Gömul frétt

Morgunblaðið er með frétt í morgun um að félag í eigu Helgu Sverrisdóttur, eiginkonu Bjarna Ármannssonar, hafi leigt Baugi einbýlishús í Lundúnum frá 2006 til 2009 – á tímanum meðan Bjarni var bankastjóri í Glitni og eftir að hann lét af störfum.

Þess má geta að þessi frétt birtist hér á Eyjunni fyrir margt löngu, nánar tiltekið 6. janúar á þessu ári.
Þegar ein mynd segir meira en þúsund orð

Lesandi sendi eftirfarandi línur – og mynd:

- - -

Sæll Egill,

Í tilefni af færslu þinni um mjólkureinokun og Þórólf Gíslason þá sendi ég þér mynd sem er tekin í mars 2005 af nýrri stjórn VÍS á aðalfundi þess.

Myndin skýrir t.d. af hverju Gift fjárfesti í Kaupþingi og lofaði að selja ekki ef bréfin lækkuðu o.s.frv.

Ný stjórn VÍS ásamt forstjóra. Aftari röð frá vinstri: Finnur Ingólfsson, Ingólfur Ásgrímsson, Jón Eðvald Friðriksson, Erlendur Hjaltason, Heiðar Már Sigurðsson. Fremri röð frá vinstri: Óskar H. Gunnarsson, Þórólfur Gíslason, Lýður Guðmundsson.
Skuldaánauð

John Perkins í nýlegu viðtali um Ísland og efnahagslega tilræðismenn.

Sjáið hér.
Orðspor Íslendinga

Lesandi síðunnar í Skandinavíu sendi þennan pistil.

- - -

Sæll Egill,

ég má til með að bæta við reynslusögum frá Evrópu.

Í fyrirlestraferð um fjármálahverfi London í síðasta mánuði sat ég til borðs með fulltrúum lífeyrissjóða sem höfðu verið í heimsókn á Íslandi nú í haust, og fengið þar sérstakan fyrirlestur frá Geir Haarde, held það sé óhætt að segja að ólíklegt sé að af fjárfestingum þeirra verði.

Ég hlustaði á Paul Krugman halda erindi í Gautaborg fyrir nokkrum vikum, þar sem hann mælti fyrir mikilvægi aukinnar lántöku ríkja til að ná sér út úr kreppunni með auknum fjárfestingum. Hann taldi skuldsetninguna ekki hafa nein neikvæð áhrif, nema kanski fyrir „credibility“ lítilla landa með lélegt bankakerfi og miklar skuldir eins og Írland – „and you dont even want to think about Iceland“ bætti hann við og salurinn hló góðlátlega.

Á hádegisfundi í Stokkhólmi í síðustu viku með mjög virtum fjárfestingarráðgjafa kom það skýrt fram að seinagangur umbótanna er að festa vel í sessi það álit að Ísland hafa verið þvottastöð peninga frá Rússlandi.

Orðspor landsins skaðaðist mun minna strax eftir hrunið heldur en ég upphaflega óttaðist. Norðurlandabúar hafa almennt mikla trú á Íslendingum sem duglegri þjóð sem geti náð sér út úr efnahagsvandræðunum hratt og örugglega.

Hins vegar hefur orðspor landsins skaðast mun meira núna síðustu mánuðina, sérstaklega vegna Icesave tafanna.

Sem dæmi má nefna eftirfarandi tvær fréttafyrirsagnir: „Lettland aftur samkeppnishæft land“ og „Landsframleiðsla Íslands nær nýjum botni“ en þessar greinar birtust nú í vikunni í sænska viðskiptablaðinu sem hefur rúmlega 400 þúsund lesendur.

Seinni greinin endar svona: „Íslenska þingið hefur enn ekki samþykkt lagabreytingu um hvernig ríkið skuli endurgreiða Hollandi og Bretlandi útgjöld vegna innistæðutrygginga sem þessi tvö lönd tóku á sig vegna taps þúsunda sparifjáreigenda í hruni íslenska bankakerfisins fyrir rúmu ári“.

Útlendingar eru ekki að leika Íslendinga grátt, heldur var því þver öfugt farið, íslenskir bankar sviku útlendingana. Hrunið var ekki útlendingum að kenna – það er mikilvægt að horfast heiðarlega í augu við þá staðreynd.

Hinu stórskemmda orðspori landsins verður ekki reddað snögglega, hins vegar getur það vaxið að nýju en ekki á meðan Icesave lausnin er tafin.

Með kveðju úr hinum nýju byggðum Austur-Íslendinga í Skandinavíu.
Mjólkureinokun

Samkeppniseftirlitið kemst að þeirri niðurstöðu að kaup Kaupfélags Skagfirðinga á Mjólku séu varhugaverð. KS er líka hluthafi í Mjólkursamsölunni. Þannig bítur þetta allt í skottið á sér; einokunin á mjólkurvörumarkaði er nær algjör.

Mjólka hefur svosem ekki verið neitt stórfyrirtæki, Mjólkursamsalan hefur þetta allt í hendi sér. Hún hún hefur lengi komist upp með að kúga þá fáu sem hafa látið sér detta í hug að keppa við hana. Ólafur Magnússon, framkvæmdastjóri Mjólku, þekkir þá sögu manna best. Frammistaða Samkeppniseftirlitsins hefur heldur ekki verið til að hrópa húrra fyrir.

En nú vill Samkeppniseftirlitið láta festa í lög að hægt sé að skipta mjólkurafurðastöðvum upp. Búvörulög fara hins vegar í þveröfuga átt sem og landbúnaðarráðuneytið sem hefur verið eins konar útibú frá Bændasamtökunum, þjónustuaðili fyrir sérhagsmuni – eins og kemur fram í fréttatilkynningu Samkeppniseftirlitsins.

Annars er Kaupfélag Skagfirðinga merkilegt fyrirtæki. Því er stjórnað af Þórólfi Gíslasyni, þekktum manni í íslensku viðskiptalífi. Það hefur vakið athygli að í Skagafirði eru engar Bónusbúðir, ólíkt því sem gerist annars staðar á landinu. Hins vegar selur Kaupfélag Skagfirðinga Bónus reiðarinnar býsn af kjötvöru.
Týndur áratugur

Der Spiegel er með Das Verlorene Jahrzehnt á forsíðu sinni. Was der Welt aus einer dekade der Unvernuft lernen muss.

Týndi áratugurinn. Það sem heimurinn þarf að læra af áratug óskynsemi.

Þetta er vissulega íhugunarefni.

Blaðið nefnir 9/11, uppgang ofsatrúar, Íraksstríðið, Guantanamo, efnahagsbóluna sem sprakk, bókstafstrú á markaðinn, loftslagsbreytingar – segir að þessi áratugur hafi komið Vesturlöndum í djúpa kreppu.

Ekki er þó allt neikvætt samkvæmt tímaritinu: Það nefnir útbreiðslu internetsins og upplýsingatækn sem dæmi um jákvæða þróun.