arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Heilagar kýr

12. nóvember skrifaði ég grein undir yfirskriftinni Tiltekt. Þar kom ég með nokkrar hugmyndir um hvernig stjórnvöld gætu unnið sér inn traust. Mér fannst ég vera dálítið djarfur að skrifa greinina, en stuttu síðar var flest í henni almælt.

Meðal annars var stungið upp á að forstjóri og stjórn Fjármálaeftirlitsins myndu víkja, sömuleiðis bankastjórn og bankastjórar Seðlabankans – og ef til vill líka ráðuneytisstjórinn í fjármálaráðuneytinu.

Að þessu loknu myndu viðskiptaráðherra og fjármálaráðherra segja af sér – jafnvel af sjálfsdáðum.

Ekkert af þessu hefur gerst fyrr en nú, tveimur og hálfum mánuði seinna, að Björgvin G. Sigurðsson segir af sér – þó ekki fyrr en hann er búinn að reka yfirstjórn Fjármálaeftirlitsins.

Ég veit ekki hvort það er satt sem sagt er að hann hafi gert þetta upp á sitt eindæmi, án þess að spyrja aðra ráðherra.

Það væri svosem allt í lagi. Varla neinum dettur í hug að ráða forstjóra Fjármálaeftirlitsins upp á nýtt.

Hann fær líka ansi ríflegan starfslokasamning.

Næstu dagar munu leiða í ljós hvort eitthvað svipað muni gerast í samstarfsflokknum. Hvort til dæmis verði einhver hreinsun í Seðlabankanum.

Margir hafa líka furðað sig á því hvílík tök gamli baktjaldamaðurinn Baldur Guðlaugsson, ráðuneytisstjóri í fjármálaráðuneytinu, virðist hafa í flokknum.

Má eiginlega segja að hann sé heilög kýr.
Björgvin segir af sér

Björgvin G. Sigurðsson mun tilkynna afsögn sína á blaðamannafundi sem haldinn er nú í morgun.

Verða frekari breytingar í stjórnarliðinu?

Og Jónas Fr. Jónsson og stjórn fjármálaeftirlitsins hætta líka.
Stjórnarskrárnefnd sem gafst upp

Það er ágætt að minna á þetta. Þarna var sett saman nefnd til að gera breytingar á stjórnarskránni. Út úr þessari vinnu kom ekki neitt. Allir voru í raun að skara eld að köku síns flokks. Nefndin – sem svo sannarlega var skipuð þungaviktarfólki – lognaðist útaf.

4.1.2005

Forsætisráðherra hefur skipað Jón Kristjánsson heilbrigðis- og tryggingamálaráðherra sem formann stjórnarskrárnefndar, sem hefur það hlutverk að endurskoða Stjórnarskrá lýðveldisins Íslands. Geir H. Haarde fjármálaráðherra verður varaformaður nefndarinnar.

Í fyrra mánuði óskaði forsætisráðherra eftir tilnefningum þeirra stjórnmálaflokka sem sæti eiga á Alþingi í níu manna stjórnarskrárnefnd og á grundvelli þeirra tilnefninga sem hafa borist hafa eftirtaldir verið skipaðir í stjórnarskrárnefnd.

Jón Kristjánsson heilbrigðis- og tryggingamálaráðherra og Jónína Bjartmarz, samkvæmt tilnefningu Framsóknarflokksins. Geir H. Haarde fjármálaráðherra, Þorsteinn Pálsson sendiherra og Birgir Ármannsson alþingismaður, samkvæmt tilnefningu Sjálfstæðisflokksins, Össur Skarphéðinsson formaður Samfylkingarinnar og Ingibjörg Sólrún Gísladóttir varaformaður Samfylkingarinnar, samkvæmt tilnefningu Samfylkingarinnar, Steingrímur J. Sigfússon formaður Vinstrihreyfingarinnar-græns framboðs, samkvæmt tilnefningu Vinstrihreyfingarinnar-græns framboðs og Guðjón A. Kristjánsson formaður Frjálslynda flokksins, samkvæmt tilnefningu Frjálslynda flokksins.

Að auki mun fjögurra manna sérfræðinganefnd starfa náið með stjórnarskrárnefndinni, en formaður hennar er Eiríkur Tómasson, lagaprófessor. Aðrir í sérfræðinganefndinni eru Kristján Andri Stefánsson lögfræðingur, Gunnar Helgi Kristinsson prófessor í stjórnmálafræði og Björg Thorarensen lagaprófessor.

Í skipunarbréfi nefndarinnar kemur m.a. fram að endurskoðunin verði einkum bundin við I., II. og V. kafla stjórnarskrárinnar og þau ákvæði í öðrum köflum hennar sem tengjast sérstaklega ákvæðum þessara þriggja kafla. Stefnt skuli að því að frumvarp til breytinga á stjórnarskránni liggi fyrir svo tímanlega að unnt verði að samþykkja það á Alþingi fyrir næstu reglulegu alþingiskosningar sem fram eiga að fara vorið 2007. Báðum nefndum er ætlað að hefja störf sín hið fyrsta og ljúka störfum ekki síðar en í byrjun árs 2007.

Í Reykjavík 4. janúar 2005.
Þingsályktun VG frá 2005

Baldur póstaði hér inn í athugasemdakerfið eftirfarandi þingsályktunartillögu sem Vinstri græn lögðu fram í upphafi þings 2005. Steingrímur og co mega alveg fá hrós fyrir þetta:

“(5. mál á 132. löggjafarþingi, þskj. 5.)

Með hliðsjón af mikilvægi þess að:

a. verðbólga náist sem fyrst niður fyrir viðmiðunarmörk Seðlabankans,

b. stöðugleiki haldist á vinnumarkaði og kaupmáttur launa verði varðveittur,

c. sjálfbær þróun verði leiðarljós í orku- og atvinnumálum og þróun þjóðlífsins almennt,

d. tryggja útflutnings- og samkeppnisgreinum viðunandi starfsskilyrði,

e. bæta skilyrði til nýsköpunar í atvinnulífinu og til uppbyggingar sprotafyrirtækja,

f. draga úr viðskiptahalla og erlendri skuldasöfnun,

g. viðhalda stöðugleika í fjármálakerfinu og halda aftur af skuldasöfnun heimilanna,

h. jafnvægi náist á nýjan leik í þjóðarbúskapnum almennt,

ályktar Alþingi að fela ríkisstjórninni að grípa til eftirfarandi aðgerða:

1. Gefa út formlega yfirlýsingu um að hvorki verði af hálfu opinberra aðila stuðlað að né veitt leyfi fyrir frekari stórvirkjunum né uppbyggingu meiri orkufrekrar stóriðju en þegar er í byggingu, a.m.k. til ársloka 2012. Áhersla verði þess í stað lögð á fjölbreytta smáa og meðalstóra iðnaðarkosti af viðráðanlegri stærð fyrir hagkerfið og aðstæður viðkomandi byggðarlaga.

2. Beina þeim tilmælum til Fjármálaeftirlitsins að hugað verði vandlega að áhættumati í bankakerfinu, svo sem hvað varðar áhrif af snöggri gengislækkun krónunnar eða lækkun fasteignaverðs. Markmiðið verði að hraður vöxtur útlána að undanförnu skapi ekki hættu fyrir efnahagslífið og farið verði yfir eiginfjárlágmörk og áhættugrunn fjármálastofnana í því ljósi.

3. Beina þeim tilmælum til Seðlabanka Íslands að íhuga vandlega að beita aukinni bindiskyldu hjá innlánsstofnunum, a.m.k. tímabundið, til að draga úr þenslu á peningamarkaði og huga að öðrum aðgerðum sem stutt geta viðleitni stjórnvalda til að endurheimta efnahagslegan stöðugleika, sbr. 2. mgr. 3. gr. laga um Seðlabanka Íslands, nr. 36/2001.

4. Yfirfara aðferðir við mælingar á þróun verðlags og athuga sérstaklega hvernig vænlegast sé að meta húsnæðiskostnað í vísitölu neysluverðs.

5. Tryggja aðhald í ríkisfjármálum og slá á þenslu með því að leggja fyrir Alþingi nú í haust árið 2005 tillögur um að falla frá eða fresta eftir atvikum a.m.k. hluta þeirra almennu skattalækkana sem lögfestar voru fram í tímann í desember 2004. Í staðinn komi aðgerðir til að bæta stöðu tekjulægstu hópa samfélagsins og barnafjölskyldna.

6. Efna til víðtæks samstarfs við aðila vinnumarkaðarins, samtök bænda, neytenda, öryrkja, og aldraðra, og aðra þá aðila sem efni standa til um aðgerðir þessar og þátttöku í að tryggja á nýjan leik efnahagslegan og félagslegan stöðugleika. “
Norskir lántakendur vinna mál gegn banka

Þetta er merkilegt mál sem Sveinn Pálsson nefnir í bloggi sínu. Ég veit það eru Íslendingar í Noregi sem lesa þessa síðu. Þeir væru kannski til í að bæta við upplýsingum um þetta?
Sérkennilega að orði komist

Þetta eru sérkennileg orð hjá Þorgerði Katrínu sem nú ætlar að vera forsætisráðherra um hríð:

Í samtali við Fréttablaðið sagði hún að í ljósi stöðunnar væri óumflýjanlegt að kjósa í vor. Hins vegar væri það ekki besti kosturinn með tilliti til efnahagsástandsins. Benti hún á að fræðimenn teldu að vegna kosninga hefði kreppan í Finnlandi á fyrrihluta tíunda áratugarins lengst um tvö ár. Svíar hefðu á hinn bóginn komist fyrr en ella út úr sínum efnahagsþrengingum þar sem ekki var gengið til kosninga.”

Við vitum ekkert hvað kemur út úr kosningum. Hvað til dæmis með kjör Obamas í Bandaríkjunum? Mun það lengja kreppuna eða hefði verið betra að hafa Bush áfram?

Eða í Bretlandi þar sem situr hinn trausti rúni Gordon Brown sem hélt því fram að sveiflur í hagkerfinu væru liðin tíð og Bretar myndu halda áfram á eílífri göngu í átt til sólarlagsins?

Minni líka á það sem Fjalar Sigurðarson sagði í þætti hjá mér um síðustu helgi:

Að sagt væri að ekki mætti persónugera vandann. En hins vegar væru menn á fullu að persónugera lausnina.
Umhugsunarefni fyrir kosningar

Kosningar verða líklega 9. maí.

Það þarf að hugsa ýmislegt áður en kosningabaráttan byrjar.

Eitt er að koma í veg fyrir að kosningarnar snúist um auglýsingamennsku. Helst ættu ekki að vera neinar auglýsingar fyrir kosningarnar – og alls ekki sjónvarpsauglýsingar sem bara ríkisstyrktir flokkar hafa efni á.

Það þarf að jafna aðstöðu framboða, þannig að ný framboð eigi möguleika á að keppa við gömlu flokkana

Og það ætti líka að athuga með skoðanakannanir og skoðanamótandi áhrif þeirra.

Kæmi jafnvel til greina að banna skoðanakannanir viku eða hálfan mánuð fyrir kosningar.

Svo á flokkum ekki að líðast að ganga til kosninga án þess að við vitum hvað þeir ætlast fyrir.

Maður vill helst ekki heyra frasann „við göngum óbundin til kosninga“.
Útrásarvíkingar og ræningjabarónar

Ólafur Ágúst Guðmundsson sendi mér þetta bréf.

- - -

John Kenneth Galbraith hagfræðingur og rithöfundur lézt fyrir örfáum árum. Síðasta bók hans var The Economics of Innocent Fraud, Truth for Our Time, 2004. Hann var fæddur og uppalinn í Kanada, en útskrifaðist sem hagfræðingur á kreppuárunum. Hann var í hópi „the bright young men“ sem Roosevelt ríkisstjórnin réði til sín til að vinna þjóðfélagið upp úr kreppunni sem ævintýramenn í fjármálaheiminum höfðu komið á, og ræflar eins og Hoover forseti viðhéldu til 1933.

Galbraith hélt m.a. upp á Thorstein Veblen, norskættaðan rithöfund sem skrifaði talsvert um siðfræði efnahagsmála. Hann var í hópi svokallaðara „muck-rakers“ í rithöfundastétt sem nýttu sér afleiðingar ofboðslegrar auðsöfnunar einstaklinga sem í ljós kom sérstaklega eftir árin 1850 – 1900 í USA. Stofnanir ríkisins voru mjög veikar ennþá og braskarar af öllu tagi söfnuðu auði á kostnað almennings. Bankaræningjar voru lýðhetjur, ekki bara í bíó heldur í veruleikanum. Þetta var villta vestrið, og „efnahagslegir flóttamenn“ frá Evrópu streymdu að til að fylla hið hálfnumda land.

Annar bandarískur muckraker er þekktari hér á landi, rithöfundurinn Sinclair Lewis, sem Halldór frá Laxnesi hélt uppá og varð fyrir áhrifum af. Svo vill til að nýlega var sýnd í Reykjavík ný kvikmynd sem heitir „There will be Blood“, og gerð er eftir skáldsögu Sinclairs.

Thorstein Veblen var frumkvöðull í háðulegum skrifum um súrrealíska hegðun og auð þessa nýríka liðs sem hirti auðlindirnar fyrir augum almennings. Íslendingar eiga engan Veblen ennþá, og enn síður Galbraith. Nema hvað, á þessum árum voru hlutirnir kallaðir sínum réttu nöfnum. Lið eins og Rockefeller og Carnegie voru kallaðir „Robber Barons“, sem þá var nýyrði en tók mið að þýskum miðaldaskálkum sem uppnefndir voru Raubritter.

http://en.wikipedia.org/wiki/Thorstein_Veblen

Menn kunnu sumir sína mannkynssögu, því á miðöldum voru uppi frumkvöðlar sem áttu kastala á strategiskum stöðum við stórfljót sem siglt var um. T.d. við Rínarfljót sátu menn vopnaðir í köstulum sínum og komust upp með það í nokkrar aldir að hirða toll af öllum sem fóru um fljótið. Í mafíumyndum er þetta kallað „shakedown“, og enn eru stunduð sjórán víða um Asíu. Þessir athafnamenn, sem síðar kölluðust „aðall“, kölluðust þá „Raubritter“.

John D. Rockefeller sá um olíuna og járnbrautirnar, Andrew Carnegie um stál og kol. Fleiri kandidatar eru á listanum:

http://en.wikipedia.org/wiki/Robber_baron

Kallinn sjálfur (málverk)

Bingen Mauseturm

Ekki verður betur séð en núlifandi „útrásarvíkingar“ séu siðferðislegir arftakar „the robber barons“ í Bandaríkjunum og „die Raubritter“ í Evrópu fyrir landafundi. The more things change, the more they stay the same.
Ekki öfundsverð störf

Það er dapurt að heyra af veikindum Geirs Haarde. Þrátt fyrir allt sem gengur á held ég að þorri Íslendinga kunni ágætlega að meta Geir og þyki vænt um hann.

Starfið sem hann er í er á engan hátt öfundsvert, og ekki heldur Ingibjörg Sólrún.

En stundum er valdið ráðgáta. Fólk vill hanga á því þótt aðstæður séu ömurlegar, það sé veikt, óhamingjusamt og allt gangi því í mót.

Það er ekki furða að valdinu hefur verið líkt við fíkn.

Ingibjörg Sólrún hefur reynt að stýra flokki sínum og landinu frá sjúkrabeði. Það gengur ekki vel.

Og maður spyr hvort ráðlegt sé að Geir ætli að vera forsætisráðherra og formaður flokks síns meðan hann gengst undir læknismeðferð.

Stjórnmálamaður sem hverfur óvænt af sviðinu, þó það sé ekki nema stuttan tíma, skilur eftir sig tómarúm.

Hver á að fylla það?

Leiðtoginn þorir kannski ekki að fara frá vegna þess að þá gætu einhverjir komist að sem ekki eru í náðinni.

Maður veltir fyrir sér hverjir séu Geir og Ingibjörgu þóknanlegir sem eftirmenn – því bæði hljóta þau að hafa skoðanir á því?

Í Sjálfstæðisflokknum eru helst nefnd til sögunnar Þorgerður Katrín, Bjarni Benediktsson, Guðlaugur Þór Þórðarson og Kristján Þór Júlíusson.

Í Samfylkingunni Dagur B. Eggertsson – maður hefur í raun ekki heyrt fleiri nöfn. Björgvin G. Sigurðsson á varla möguleika lengur eftir að hafa hangið svo lengi á embætti viðskiptaráðherra.

Eða er mögulegt að einhver labbi inn af götunni eins og í Framsóknarflokknum?
Merkilegur dómur

Loks fellur dómur sem tengist vafasömum viðskiptaháttum bankanna.

Kaup Glitnis á hlutabréfum Bjarna Ármannssonar eru dæmd sem svik við hluthafa bankans.

Það hefur áður komið fram að Bjarni samdi beint við Jón Ásgeir Jóhannesson um þessi viðskipti.

Athygli fólks hefur eðlilega beinst að stjórnmálum og mótmælum undanfarið og því hafa ýmis furðuleg mál sem tengjast viðskiptalífinu hálfpartinn týnst.

Til dæmis hin dæmalausu lán til Tschenguiz bræðra sem voru í viðskiptum með Kaupþings- og Existamönnum. Þarna virðist hafa verið kastað tugum milljarða í fallandi viðskiptaveldi sem fékk hvergi annars staðar lán.

Og svo hitt að útrásarvíkingar séu að reyna að lauma sér inn um bakdyr með því að nota útlenda leppa eins og kemur fram hér. Maður veit að Morgunblaðið er merkilegt, en hversu líklegt er að ástralskir fjárfestar hefðu áhuga á því?

Kannski álíka líklegt og að mér verði boðið að verða ritstjóri Alice Springs News.
Gamaldags og þröngt viðhorf

Nú er talað um að fresta landsfundi Sjálfstæðisflokksins. Og Samfylkingin hefur frestað framtíðarþingi sínu sem átti að vera um helgina.

Í staðinn virðist stefnan sett á landsfundi í apríl. Þeir yrðu þá hugsanlega einhvers konar upptaktur fyrir kosningar eins og landsfundir stjórnmálaflokka hafa einatt verið undanfarin ár. Frekar skrautsýningar en vettvangur fyrir flokksmenn að ræða pólitík.

En gæti hugsast að þetta sé misskilningur – sem stafi ekki síst af ótta forystumanna við fólkið.

Er ekki einmitt nú tíminn þegar stjórmálamenn ættu að vera í hörku debatt við flokksmenn og almenning? Um efnahagsmál, skuldirnar, framtíð Íslands, stöðu okkar í heiminum, ábyrgð og réttlæti?

Er það ekki eitthvað svoleiðis sem fólk vill sjá á svona fundum – meðfram nauðsynlegri endurnýjun.

En í staðinn virðist þetta allt snúast um setu í ríkisstjórn og þrönga flokkapólitík.

Það er gamaldags viðhorf.
Frestað

Á vef Samfylkingarinnar má lesa að Framtíðarþingi svokölluðu sem flokkurinn ætlaði að halda á laugardag hafi verið frestað vegna „stjórnmálaástandsins“.

Það er merkilegur stjórnmálaflokkur sem vill ekki að liðsmenn hans safnist saman á fundi vegna þess að það er of mikið að gerast í pólitíkinni – og líklega of mikill áhugi.

Nóg hefði samt plássið verið því fundurinn átti að vera í hinu risastóra húsi við Hringbraut sem kennt er við Byko – en var upphaflega bílageymsla Steindórs.

Er kannski líklegri skýring að forystumönnum í flokknum þyki óþægilegt að almennir flokksmenn séu hugsanlega að taka af þeim ráðin?
Economist um Ísland og ESB

Dálkahöfundurinn Charlemagne heldur því fram í nýjasta hefti Economist að Ísland hafi nú gott tækifæri til að fá aðild að Evrópusambandinu fljótt og örugglega. Þetta helgast af því segir Karlamagnús að Finninn Olli Rehn – sem höfundurinn kallar bandamann Íslendinga – er stækkunarstjóri og Möltubúinn Joe Borg er yfir sjávarútvegsmálum hjá ESB. Hann hefur engan áhuga á þorski, segir blaðið.

Að auki kemur fram að Svíar verði í forsæti Evrópusambandsins seinna á þessu ári, en þeir eru afar hliðhollir Íslendingum – ólíkt Spánverjum sem þá taka við en þeir hafa mikla lyst á fiski annarra þjóða eins og það er orðað.

Svona er þetta orðað í greininni sem er í heild sinni hér.

„Unfortunately, Iceland does not have time. The European commissioner for enlargement, Olli Rehn, is a strong ally. A Finn, Mr Rehn says that Iceland “would complement the EU, both philosophically and economically”. Its strict fish-management policies have been praised by the fisheries commissioner, Joe Borg (who is from Malta, a small island that has no selfish interests in cod). But there will be a new European Commission in the autumn. To catch both Mr Borg and Mr Rehn in their current jobs, an application must go in by April at the latest. The commission could rush through a formal positive opinion in six months (Iceland already applies two-thirds of EU laws). Iceland could then become a formal candidate in late 2009, when Sweden (another ally) holds the rotating EU presidency, and a full EU member by 2011. Membership of the single currency would take a bit longer, but pro-EU politicians say the simple act of applying and working towards euro convergence would reassure the markets.“
Glætan!

Willem Buiter skrifar um heimsókn sína til Íslands og lærdóma sem hann dregur af henni fyrir Bretland.

Segir meðal annars að íslenska ríkið hefði ekki getað bjargað bönkunum vegna stærðar þeirra, að Ísland sé sokkið í skuldafen en enginn viti þó umfang skuldanna, hann hefur ekki mikla trú á erlendum eignum Kaupþings og Landsbankans sem eiga að koma á móti skuldunum.

Buiter segir ennfremur að eftirlit með bönkum hafi verið hlægilega lélegt, það hafi verið mikil mistök að leyfa svo hátt gengi gjaldmiðilsins og að þær afsakanir ráðamanna að vandinn komi að utan séu út í hött.

As if! segir hann.

Glætan!

Buiter leggur síðan fram hugmyndir í lok greinarinnar sem fela meðal annars í sér að breska stjórnin taki yfir alla viðskiptabanka landsins.

„ Icelands government had to let the countrys three main banks go into administration because it did not have the fiscal capacity to bail out financial institutions with balance sheets amounting to 600-700 per cent of annual GDP. Any attempt to commit further government resources to the rescue of the banking system would have precipitated a sovereign default.

With each day that passes, estimates of the recovery value of the assets of the three ‘bad banks melts away like snow in April. The decision not to guarantee the liabilities or the assets of the banks (other than retail deposits, including retail deposits with foreign branches for amounts up to €20,000) was the only wise thing the Icelandic authorities have done in this whole sorry mess. It isnt even clear that the Icelandic authorities came up with this sensible idea themselves. More likely the IMF opened their eyes. The creditors of the banks, which include Commerzbank and Bayerische Landesbank will have to explain to their own shareholders and taxpayers why they now in effect own large chunks of three defunct Icelandic banks.“

Og:

„ Both countries pay the price for the hubris of policymakers who believed that they had engineered the end of boom and bust and replaced it with perpetual boom. The risks associated with asset market and credit booms and bubbles were dismissed (”how can you be sure it is a bubble? Do you know better than the market etc.”). In neither country have the responsible parties (the prime minister, the minister of finance, the governor of the central bank and the head of banking regulation and supervision) admitted any personal responsibility for the disaster. Instead we are told tales of a once-in-a-lifetime calamity, coming at us from abroad, that ruined a perfectly sensible and sustainable set of domestic policies, regulations, rules and arrangements. As if!

Both countries allowed the unbridled growth of banks that became too large to fail. In the case of Iceland, the banks also became too large to rescue. In the UK, the jury is still out on the ‘too large to rescue issue, but I have serious and growing concerns.“

Greinin er í heild sinni hér.
Risavaxnar skuldir sjávarútvegs

Einu sinni var sífellt verið að fella gengið vegna útgerðarinnar. Þá fengu útvegsmenn meira fyrir fiskinn í krónum talið. Þetta gerði starfsskilyrði annarra atvinnugreina á Íslandi mjög erfið.

En sjávarútvegurinn gekk fyrir. Hann gat vælt út krónufall hjá stjórnvöldum. Þess vegna var einn forystumaður útvegsmanna kallaður „grátkona þjóðarinnar“.

Nú hefur krónan rýrnað miku meira en nokkru sinni á tíma gengisfellinga.

En þá ber svo við að þetta hjálpar í raun ekki útgerðinni lengur.

Hún er svo skuldsett að áhrifin eru eiginlega þveröfug.

Samkvæmt sérfræðingi á sjávarútvegssviði Glitnis skuldar sjávarútvegurinn meira en 500 milljarða króna. Og hann bætir við í samtali við Morgunblaðið:

»Jafnvel þótt EBITDA [rekstrarafgangur fyrir skatt og afskriftir] verði í kringum 45 milljarðar á þessu ári skulda fyrirtækin í greininni meira en tífalda þá upphæð,« segir Kjartan Ólafsson, forstöðumaður sjávarútvegssviðs Glitnis. Hann segir að eigið fé sé því ekki mikið og ekkert fjármagn sé hjá fyrirtækjunum til þess að greiða arð eða fara í fjárfestingar.
Helgi Hálfdanarson

Á þessum degi sér maður að einn af jöfrum íslenskra bókmennta, Helgi Hálfdanarson, er dáinn í hárri elli, 97 ára. Hann var fæddur 1911.

Eftir hann liggur ótrúlegt verk, þýðingar á Shakespeare, grískum harmleikjum, Kóraninum, kínverskum og japönskum ljóðum, Hóratíusi og ýmsum öðrum kveðskap.

Annars var hann upphaflega lyfsali, stundaði lyfsölu á Húsavík og í Reykjavík. Stundaði svo kennslu; kenndi meðal annars stærðfræði í Kennaraskólanum.

Helgi var ekki mikið á mannamótum. Við ræddum það stundum þegar við vorum á Alþýðublaðinu við Hrafn Jökulsson að af öllum mönnum langaði okkur mest að taka viðtal við Helga. Gott ef við hringdum ekki í hann.

En Helgi vildi vera nánast ósýnilegur. Í safni blaðsins var til gömul og velkt mynd af honum. Við veltum því fyrir okkur hvort við ættum að bæta úr og senda paparazza til að taka mynd af þessu bókmenntaídoli okkar.

Það var þó aldrei úr.

En Helgi var einn af þeim mönnum sem maður bar nánast takmarkalausa virðingu fyrir.
Menn sem spila djarft

Samkvæmt þessari frétt í Morgunblaðinu hyggjast Jón Ásgeir og félagar fara í skaðabótamál vegna yfirtöku ríkisins á Glitni. Þeir ætla að gera þetta í nafni hins fræga útrásarfyrirtækis FL-Group/Stoða.

Ég held reyndar að þeir séu að djóka nema kannski þeir haldi að með þessu styrki þeir samningsstöðu sína.

Það má minna á að mál Stíms sem tengist þessum aðilum er – væntanlega – til rannsóknar. Það fjallar um stórfelldar blekkingar í þeim tilgangi að halda uppi fölsku verði á hlutabréfum í FL-Group og Gltitni.

Og að FL-Group/Stoðir er einnig til rannsóknar vegna mála sem tengjast óhóflegum rekstrarkostnaði og einbeittum vilja stjórnenda til að mjólka fjármagn úr félaginu til eigin nota.

Í greininni koma einnig fram hugmyndir um hvernig eigi að skera FL-Group/Stoðir niður úr snörunni. Félagið skuldar 252 milljarða sem hlýtur að teljast ótrúleg fjárhæð.

Ég minni á orð Gylfa Magnússonar hagfræðings sem hefur sagt að ekki eigi að bjarga stóru eignarhaldsfélögunum enda hafi þau verið meinsemd í íslensku efnahagslífi:

„ Ég get tekið undir það sjónarmið að ekki sé sanngjarnt að bjarga fjárfestingarfélögum með lánalengingum, eða breytingu skulda í eignarhluti, eins og öðrum fyrirtækjum sem eru í verðmætasköpun og skapa fólki atvinnu. Það er erfitt að sjá réttlætinguna fyrir því að halda einhverjum eignarhaldsfélögum gangandi. Það má benda á að þessi félög og eignatengsl þeirra á milli voru ein af meinsemdunum í gamla hagkerfinu sem gerðu það ógagnsætt og drógu úr samkeppni.„