arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Ferðalög eru frelsi

Ég skrapp til Rómar. Það er auðvelt og ódýrt að komast hingað frá grísku eyjunum. Ítalir eru stærsti hópur ferðamanna þar.

Ég kom fyrst til Rómar fyrir 29 árum, var á á gistihúsi nálægt Campo di Fiore. Ég man ekki betur en Dagur Sigurðarson hafi bent mér á það, svo það var enginn lúxus.

Mér sýnist Róm hafa breyst ansi mikið síðan þá. Borgin er ansi mikið hreinni og velmegunarlegri. Áratugirnir fram til 2008 voru dæmalaus veltiár í Evrópu, það leynir sér ekki.

Ferðamönnum hefur líka fjölgað rosalega. Ég man eftir að hafa skoðað Colosseum og Trevi-gosbrunninn í ró og næði, þótt það væri hásumar. Nú er varla hægt að komast að Trevi fyrir mannfjölda og það eru langar biðraðir við Colosseum. Ég komst þangað inn á endanum – ég sá ekki kettina sem voru eitt aðaleinkenni staðarins fyrir þremur áratugum.

Maður getur látið ferðamannafjöldann fara í taugarnar á sér. En á honum er önnur hlið, fátt er órækara merki um velmegun og gott þjóðskipulag en að fólk geti ferðast að vild. Ferðalög eru frelsi.

Þegar ég var í Róm 1983 gat stór hluti Evrópubúa ekki ferðast. Þá var Austur-Evrópa lokuð. Kínverjar ferðuðust heldur ekki. Þetta hefur breyst – og fleira fólk hefur líka efni á að ferðast en áður. Vonandi breytist það ekki.

Það kemur líka til Íslands. Ísland er að fá mjög mikla umfjöllun sem ferðamannaland þessa dagana. Í gær sá ég opnugrein í stórblaðinu La Repubblica um ferðamannalandið Ísland – í Grikklandi hafa líka verið að birtast greinar og sjónvarpsmyndir frá Íslandi og margir hafa spurt mig hvor það sé svona stórkostlegt.
Stéttaskipting

Fáar þjóðir eru jafn mikið með stéttaskiptingu á heilanum og Englendingar. Og vissulega er það svo að yfirleitt er auðvelt að greina úr hvaða stétt Englendingur kemur. Myndin kemur úr gömlum sjónvarpsþætti og lýsir þessu ágætlega.
Ameríski draumurinn – í Kanada

Kanada er líkt Bandaríkjunum en samt ólíkt. Kanadamenn virðast miklu hæverskari og hlédrægari en Bandaríkjamenn upp til hópa – þeir eru löghlýðnir, ég hef aldrei komið til lands þar sem er rólegri umferðarmenning.

Það var sagt um Kanada að meðan Bandaríkjamenn sunnan landamæranna svæfu með byssur undir koddanum, læstu Kanadamennirnir norðan þeirra ekki einu sinni útidyrunum hjá sér.

Samt er Kanada mikið fjölmenningarsamfélag, langflestir íbúar landsins eru aðkomufólk – og ekki svo langt síðan margt af því kom og fólksstraumur liggur enn til Kanada.

Efnahagslega gengur vel í Kanada, það er ekki síst því að þakka að landið er olíuríki. Og nú eru meðaltekjur í Kanada orðnar hærri en í Bandaríkjunum.

Þegar ég var í Kanada í vor sagði aldraður maður sem hefur búið víða um heim við mig að Kanada væri landið þar sem ameríski draumurinn hefði ræst.
Blessað AMX?

Ólafur Arnarson spyr nokkuð áleitinnar spurningar á vefnum Tímarím.

Er Bjarni Benediktsson að leggja blessun sína yfir maðkaveituna AMX?
Ríka fólkið verður að borga

Risastór snekkja með fjölmennri áhöfn hefur lónað hér við Eyjuna síðustu daga.

Mér er sagt að eigandinn sé forstjóri Eurobank sem er þriðji stærsti banki Grikklands.

Það er mikið af fólki í Grikklandi sem á fullt af peningum.

Vinur minn einn sagði við mig að Grikkland kæmist ekki út úr kreppunni fyrr en ríka fólkið færi líka að borga.
Fjórir asnar

Hér á þessari síðu.
Eyjarlíf

Á Eyjunni var baráttan fyrir lífinu hörð. Til marks um það eru grjótgarðar sem eru um alla eyjuna, merki um stallaræktun, þar sem var reynt að nýta hvern skika. Garðarnir hafa verið hlaðnir upp í aldanna rás – dagsverkin hafa verið ótrúlega mörg og erfið. Það er lítill jarðvegur hér og vatn er af skornum skammti. Regnvatni var safnað saman á vetrum, neðarlega í fjallshlíðum eru brunnar þangað sem vatnið er ennþá sótt á ösnum.

Geitur- og sauðfé var aðal bústofninn, en einnig sóttu eyjarskeggjar björg í hafið bláa sem umlykur eyjuna.

Helsta ógnin fyrir utan skortinn voru sjóræningjar. Vegna sjórána eru þorp á eyjum eins og þessari byggð efst á tindum. Þá er tími til að flýja ef sést til sjóræningja – og eins er passað upp á að hafa þorpin dálítið eins og völundarhús. Stundum komu sjóræningjar og rændu næstum öllu fólkinu, seldu það í ánauð til landa í suðri og austri.

Stundum komu sterkir menn og tóku völdin. Feneyingar voru lengi hér á Eyjunum – og síðar Tyrkir. Sterku mennirnir byggðu virki eða litla kastala – elsta hverfið í bænum hér heitir Kastro eða Kastalinn. Þeir veittu vissa vörn gegn sjóránum, en á móti kröfðust þeir skatta og þrengdu að frelsi fólksins.

Hér sáust ekki peningar fyrr en í upphafi tuttugustu aldar. Þá tóku nokkrir eyjaskeggjar sig til og fóru til Alexandríu – grísku borgarinnar í Egyptalandi – þar fengu þeir sér launavinnu. Þeir sendu peninga heim.

Eyjan þótti svo afskekkt að hún var notuð sem nýlenda fyrir pólitíska fanga. Það er gamalþekkt að eyjar í Miðjarðarhafi væru notaðar í slíkum tilgangi – Rómverjar sendu fólk sem lenti í ónáð út á eyjar. Pólitísku fangarnir á Folegandros voru margir kommúnistar. Þeir voru látir leggja götur og vegi og hlaða ennþá fleiri grjótgarða. Sums staðar á götum má sjá krot sem þeir hafa rispað í steininn.

Íbúar eyjarinnar eru gestrisnir og glaðlyndir. Þeir þóttu koma vel fram við útlagana sem undu hag sínum nokkuð vel. Til dæmis var læknir hér á eyjunni fram til 1967, vinsæll og virtur, hann kom sem útlagi á árum Metaxa-stjórnarinnar fyrir stríð og settist að.

Í stríðinu var hér slæðingur af Ítölum og svo einn til tveir Þjóðverjar. Eyjan var ekki talin hernaðarlega mikilvæg. Mér er sögð sú saga af áræðanlegum heimildamanni að lok stríðsins hafi verið jöfnuð met. Einn eyjaskeggi hafði gerst sekur um of mikið samstarf við hernámsliðið. Þegar stríðinu lauk gekk maður upp að honum í þorpinu og hjó hann með exi í hausinn. Líkið var látið hverfa, það var ekki talað um þetta mér. Mér er sagt að maðurinn sem framdi verkið hafi búið í þorpinu þangað til fyrir fáum árum en þá dó hann.

Rafmagnið kom ekki hingað fyrr en 1980. Og vatnsskorturinn var alltaf vandamál. Fólkið hafði ekki rennandi vatn í húsum sínum. Það gat farið í almenningsböð á morgnana milli tíu og eitt. Sturturnar voru kaldar. Það voru varla neinir bílar, bara asnar og múlasnar – fólk þurfti að tipla á milli taðhraukanna. Skip komu ekki nema á margra daga fresti, það gátu liðið tvær vikur milli ferða. Fyrstu ferðamennirnir fóru í raun ekki að koma fyrr en á níunda áratugnum og nú koma skip á hverjum degi.

Gata í Kastrohverfinu á Folegandros.
Prestar og pólitík

Það er sjaldgæft að kirkjan losi sig við þjóna sína vegna skoðana þeirra, eins og Guðni Ágústsson vill að gert verði við Davíð Þór Jónsson.

Margir stjórnmálamenn hafa reyndar verið prestar, til dæmis Tryggvi Þórhallsson, sem var forsætisráðherra, Sigurður Einarsson í Holti – sem orti hið stórbrotna kvæði Sordavala til heiðurs bolsévíkum í Finnlandi – og Hjálmar Jónsson, nú Dómkirkjuprestur.

Bjarni Jónsson bauð sig fram til forseta, en Bjarni Karlsson, Baldur Kristjánsson og Svavar Alfreð Jónsson blogga og hafa skoðanir á pólitík. Bjarni er prúður, Baldur er fyrrverandi stjórnmálaskýrandi á Tímanum en Svavar getur orðið nokkuð ákafur.

Gunnar Benediktsson var sósíalisti, rauðastur allra klerka og umdeildur sem slíkur. Ég held ég fari rétt með að hann hafi hætti prestsstörfum, fremur en að hann hafi verið sviptur kjól og kalli.

Séra Baldur í Vatnsfirði á að hafa sagt að skemmtilegustu embættisverk sín væru að jarða Framsóknarmenn. Það mun þó ekki vera alveg nákvæmlega haft eftir karli.
Órólega deildin

Björn Valur Gíslason er í órólegu deildinni á Alþingi, en hann getur líka verið skemmtilega harðsnúinn í vörn sinni fyrir það sem ríkisstjórnin er að gera. Hann trúir á þessa ríkisstjórn og gefur ekkert eftir þegar sótt er að henni.

Illugi Gunnarson segir að Björn Valur sé til skammar í þinginu. Ég fæ ekki séð að það sé endilega rétt. Hann sakaði þingmann um að vera undir áhrifum áfengis á tíma þegar öll þingstörf voru komin í rugl í vor. Hann vændi annan þingmann um að hafa þegið mútur, en það má minna á að sjálfur landsfundur Sjálfstæðisflokksins samþykkti að sá þingmaður skyldi hverfa af þingi.

Þeir eru fleiri í órólegu deildinni, Vigdís Hauksdóttir, Árni Johnsen og Einar Kr. Guðfinnsson. Björn Valur er ekkert endilega verstur.
Tölvu- og netsýki

Í gegnum árin hef ég skrifað fjölda pistla um netfíkn og hvað tölvur og tölvuleikir geta reynst mikill háski, aðallega fyrir drengi og unglingspilta.

Oftast hefur mér verið svarað með skömmum, það er furðuleg hversu margir virðast líta á umfjöllun um þetta sem árás á sig. Það er sagt að börn geti lært margt af tölvuleikum – jú, kannski er það hægt, en sú færni er í besta falli takmörkuð.

Drengir sem ánetjast tölvum hverfa inn í einhvers konar óraunveruleika. Stundum minna áhrifin það sem gerist við langvarandi hassreykingar. Þeir verða sljóir og sinnulausir – þeim fer að ganga illa í skóla og eiga á hættu á að flosna upp úr námi. Eðlilegur metnaður gufar upp. Það eru bein tengsl milli tölvuleikja og lélegs námsárangurs pilta og fjölda þeirra sem hætta í skóla.

Í frétt Rúv er sagt frá netsjúkum ungmennum sem þurfa að leita á náðir barna- og unglingageðdeildar.
Hótel

Það er einhver bábilja í gangi um að Miðbærinn í Reykjavík sé fullur af hótelum.

Ferðamannastraumurinn til Íslands stefnir óðfluga í milljón manns á ári – og flest hótelin í Miðborginni eru lítil. Hótel Borg er ekki risahótel.

Hótelum fylgir mikið mannlíf. Á hótel kemur fólk sem á peninga og er tilbúið að eyða þeim – í verslunum og á veitingahúsum í nágrenninu,

Sem er nákvæmlega það sem Miðbæinn vantar.

Menn geta haft uppi alls kyns draumóra um að annars konar þjónusta sé að fara að snúa aftur í Miðbæinn, en það er ekki beinlínis að að gerast.
Hús við hafið

Við erum í húsi úti í sveit.

Ég vakna á morgnana við köll í geitahirði – ela, ela, koma koma.

Það eru asnar hér bak við steinhlaðinn vegg, Kári skýst til þeirra og gefur þeim agúrkur. Ösnunum finnst gúrkurnar ljúffengar. Þau eru skemmtileg hljóðin sem heyrast þegar þeir bryðja þær.

Asnarnir horfa með stórum augum á Kára, hann telur að það sé merki um vináttu.

Þetta eru heitir dagar, en húsið stendur úti á klettabrún, með útsýni yfir blátt hafið. Það er engin loftkæling og óvenju lítill vindur. Við húsið eru nokkrar vindmyllur sem hætt er að nota. Eyjan er mjög vindasöm og þetta er einn vindasamasti staðurinn á henni.

Ef maður opnar glugga myndast þó alltaf einhver trekkur í gegnum húsið – náttúruleg loftkæling. En næturnar eru heitar, og þegar gerir svona langan hlýviðriskafla koma skordýrin fram. Þau eru ekki skaðleg, en hvimleið.

Seinni part dags voma yfir djúpinu haukar – ég veit ekki hvað ég á að kalla þá, mér er sagt að á grísku sé þessi fugl stundum nefndur anemogamis (sá sem „ríður“ vindinum) – þeir nota vænghafið til að láta sig svífa í uppstreyminu meðfram klettunum, þurfa ekki að blaka vængjunum langtímum saman.

Það er er ekkert internet hérna og ekkert sjónvarp. Maður horfir út á blátt hafið, í fjarska má sjá eyjarnar Sifnos, Paros og Antiparos. Á nóttinni hvelfist yfir mann stjörnuhiminn eins og maður hefur varla séð áður, fjarlægar stjörnur og stjörnuþokur. Ég er að reyna að þekkja stjörnumerkin, en er frekar lélegur í því.

Það er kreppa á Grikklandi, en margt hérna er eins og hefur verið í þúsundir ára. Um ljósaskiptin í gær komum við fram á karl sem hafði farið með asna sínum yst út á Eyjuna til að mjólka geitahjörð. Hann bjástraði þar í rólegheitum við að mjólka í fötu.

Á sama tíma reið framhjá okkur annar asnakarl, sá var nánast kominn úr öllum fötunum vegna hitans. Heilsaði glaðlega.

Maður áttar sig ekki á því hvað íbúarnir í sveitaþorpinu Ano Meria eru gamlir. Staðurinn mun hafa verið rannsakaður vegna langlífis. Flestir virðast aldurhnignir, en svo kemur maður fram á konur sem manni sýnast vera ævafornar ganga léttilega upp brattar brekkurnar í þorpinu.

Gamla fólkið er úti fram eftir öllu – innan um aðra íbúa eyjarinnar. Það tórir, þótt það hafi lifað á ógerilsneyddum ostum – sem sumir eru býsna stækir.

Húsið við vindmyllurnar.
Frekja í forseta þings

Það segir í fréttum að forseti Alþingis sé „rasandi“ vegna fyrirhugaðra bygginga á reitnum norðan Kirkjustrætis.

Alþingi hefur lagt undir sig fjölda húsa í miðbænum. Ekki bara í næsta nágrenni þingsins, heldur hefur það líka umsvif í tveimur byggingum í Austurstræti. Annað húsið var byggt sérstaklega fyrir þingið – það fellur sérlega illa að götumyndinni. Þingið er hefur líka tekið sér bólfestu í gamla Moggahúsinu.

Það má vel ræða um vinningstillögurnar í samkeppninni um byggingarnar á þessu svæði – en Alþingi hefur engan sérstakan rétt á að vera með frekju. Það hefur breitt vel úr sér, og það er enginn hætta á að verði „þrengt að löggjafanum“ eins og forsetinn segir.

Það er líka rangt sem sagt er að gatan verði eins og „gjá“ ef byggt er út í bílastæðið sem er fyrir framan gamla Landsímahúsið. Meginreglan á Íslandi er að það er hægt að byggja hátt norðanmegin, en lágt sunnanmeginn. Þannig opnast fyrir sól, en um leið myndast skjól. Nýbyggingarnar eru norðanmegin götunnar, en hin nýuppgerðu hús sem forseti þingsins talar um verða eftir sem áður sunnan hennar.
Er skákinni viðbjargandi?

Skák var lengi ein af þjóðaríþróttum Íslendinga, en áhugi á henni hefur farið mjög minnkandi. Sú var tíðin að skákskýringar, karlar að færa trékubba við töflu, var mjög vinsælt sjónvarpsefni hér. Kona mín, sem aldrei hefur teflt, segir að hún hafi horft hugfangin á þetta í æsku.

Þetta er ekki sér-íslenskt, skákin hefur alls staðar verið á undanhaldi.

Þegar heimsmeistaraeinvígi Fischers og Spasskís var haldið í Reykjavík fyrir fjörutíu árum var skákin hvarvetna á forsíðum blaða.

Síðari einvígi héngu enn inni í fréttum, einvígi Karpovs og Kortsnojs 1978 og svo maraþonviðureignir Kasparovs og Karpovs.

Síðan hefur skákin nánast horfið – það var varla nokkur sem tók eftir því þegar Anand sigraði Gelfland í viðureign um heimsmeistaratitilinn í Moskvu í maí.

Guardian segir frá bandaríska kaupsýslumanninum Andrew Poulson sem hefur gert samning við alþjóðaskáksambandið, Fide, um markaðssetningu á heimsmeistarakeppninni í skák. Poulson hefur búið lengi í höfuðvígi skákarinnar, Rússlandi, og ætlar að reyna að koma skákinni aftur á áberandi staði, í fjölmiðla, í sjónvarp – og tryggja henni stuðning stórfyrirtækja.
Pissusund

Ég lagði orð í belg um uppbyggingu á reitnum milli Ingólfstorgs, Vallarstrætis og Fógetagarðs.

Ég fékk nokkur viðbrögð – og einu þeirra svaraði ég um það bil með þessum hætti:

„Á svæðinu sem um ræðir er varla að finna verslunar eða veitingarými á jarðhæð eða neitt slíkt. Það er ekkert sem laðar fólk að. Mest af þessu stendur autt – og milli Austurvallar og Ingólfstorgs og Ingólfstorgs og Fógetagarðs liggja pissusund – nánast eins og opnir útikamrar. „
Brigsl

Manni nokkrum sem lengi hefur stundað pólitísk skrif varð það á fyrir næstum tveimur áratugum að kalla mig Júdas – það var vegna greinar sem ég hafði skrifað í Alþýðublaðið sáluga.

Hann iðraðist eftir þetta og bað mig margfaldlega afsökunar. Ég tók það til greinar og hef ekki erft það við manninn. Hann sá að sér – þetta eru brigsl sem eru ekki notuð í siðaðri umræðu.

En í fyrrum virðulegasta blaði landsmanna er búið að draga pólitísk skrif niður á plan slíks hamsleysis og haturs að brigsl af þessu tagi eru orðin nánast d aglegt brauð.

Það er ólíklegt að nokkur iðrun fylgi.
Dýrmæt almenningssvæði?

Kynslóðirnar hafa átt sín tónlistarhús í Reykjavík. Aldurshópurinn sem kom á undan mér var í Glaumbæ, minn aldurshópur var á Hótel Borg, síðar kom Gaukurinn og síðustu árin hefur staðurinn sem kallast Nasa verið vinsælasta tónleikahúsið. Allir þessir staðir hafa liðið undir lok, hver með sínum hætti, ég man það það þótti afar slæmt þegar tónleikahaldið hætti á Borginni. Um Glaumbæ hafa verið samin lög – það er meira að segja talað um Glaumbæjarkynslóðina. Meðal frægra gesta í Glaumbæ var Ólafur Ragnar Grímsson – það er sagt í gamni að hann hafi alltaf verið með glas í annarri hendi og fagra konu við hina höndina, en snert á hvorugu.

Nú virðist úti um tónleikahald á Nasa. Það er vissulega sjónarsviptir að því fyrir tónlistarmenn og tónleikagesti.

En söknuðinum eftir tónleikum í húsinu er ruglað saman við stærra mál, sem er skipulag svæðisins í kringum Ingólfstorg. Það hefur verið efnt til undirskriftasöfnunar þar sem er sagt að eigi að byggja „sex hæða risahótel sem muni varpa skugga á Austurvöll, Fógetagarðinn og Ingólfstorg og skerða dýrmætustu almenningssvæði okkar borgarbúa“.

En er það svo?

Sex hæðir er varla neitt risahótel – og eins og ferðamannstraumi er háttað er ljóst að þörf er á auknu hótelrými í bænum. Það má færa rök fyrir því að núorðið séu það erlendir ferðamenn sem helst haldi uppi lífi í miðborg Reykjavíkur – geri hana lífvænlega fyrir veitingarekstur og verslun.

Hótelið stendur fyrir norðan hinn mjög svo dapra Fógetagarð og mun tæplega varpa skugga á hann. Það varpar líklega ekki skugga á Austurvöll heldur, hann er suðaustan við hótelið. Þar stendur þegar hálftómt Landsímahúsið með stórri viðbyggingu – sem stendur til að fella inn í hótelið.

Þá er það Ingólfstorg – ég hef áður sett fram þá skoðun að Ingólfstorg sé eitt ljótasta svæði í miðbænum. Eins og stór steinsteypuklumpur. Byggðin í kringum torgið er líka einstaklega tætingsleg. Ingólfstorg er tiltölulega nýtt af nálinni, þarna var áður Hallærisplanið og Steindórsplanið hinum megin, Austurstræti náði þá alla leið út að Aðalstræti. Torgið sem slíkt þarfnast mikilla endurbóta svo það nái að verða aðlaðandi borgarumhverfi.

Nú er ég ekki endilega að segja að tillögurnar um uppbyggingu á þessum reit séu þær einu réttu. En að halda því fram að þarna séu „dýrmæt almenningssvæði“ er út í hött – umhverfið þarna gæti verið svo miklu fallegra og betra.
Með nasistafund á stéttinni hjá sér

Kreppan á Grikklandi tekur á sig ýmsar myndir. Ótalinn er sá fjöldi fólks sem hefur hrapað ofan í fátækt. Skattbyrði er líka að nálgast það að vera óbærileg – fyrir þá sem ekki geta komist undan því að borga skatta. Smugunum hefur reyndar fækkað og nú eru til dæmis lagðir á þungir eignaskattar.

Margir hafa brugðist við með því að taka fé út úr bönkum sem þeir treysta ekki lengur. Sá dagur gæti líka runnið upp að evrum verði breytt í verðlitlar drökmur – og þá telur fólk betra að hafa evrur undir koddanum. Auðmenn hafa flutt fé út úr landi í stórum stíl.

Ein afleiðingin af þessu er að margt fólk geymir verulegar fjárhæðir heima hjá sér. Þetta hefur getið af sér öldu innbrota. Glæpatíðni hefur alltaf verið lág í Grikklandi, en nú fer hún hækkandi.

Vinafólk okkar sem býr í Aþenu lenti illilega í þessu.

Það hefur geisað innbrotafaraldur í hverfinu þeirra. Gengi hafa brotist inn í mannlaus hús, en bófarnir koma líka í hús þar sem er fólk, vopnaðir kylfum, og hóta öllu illu.

Tvívegis hafði verið brotist með freklegu hætti inn í hús nágranna þeirra. Í þriðja skiptið var sonurinn á heimilinu á varðbergi, vopnaður riffli skaut hann glæpamennina á götunni fyrir utan húsið. Hann hæfði vel, í einu skoti drap hann annan þeirra og særði hinn á fæti.

Nú vill svo til að bófarnir voru frá Albaníu. Lík hins látna lá nokkuð lengi á stéttinni, beint fyrir utan hús vinafólks okkar.

Nokkrum stundum síðar dreif mikið fjölmenni þarna að. Það voru um fimm hundruð meðlimir nýnasistaflokksins Gullin dögun – sem nú á fulltrúa á þinginu í Aþenu. Flokksmenn notuðu semsagt þetta tækifæri til að halda nasistafund á stéttinni fyrir framan hús vina okkar.

Hér á Eyjunni veit ég um einn mann sem kaus Gullna dögun. Hann rekur hótel – svo hann verður varla sakaður um að nota atkvæðið til að efla sinn eigin hag.
Stjórnarandstaðan og þingkosningarnar í vor

Eyjan birtir samantekt um alþjóðlega umfjöllun um efnahagsbatann á Íslandi. Eftir því sem hann verður sýnilegri ætti hagur stjórnarflokkanna að vænkast. Þetta er nokkuð álitlegt efni til að nota í kosningabaráttu.

Það er þá spurning með hvaða stefnumál stjórnarandstöðuflokkarnir Sjálfstæðisflokkur og Framsókn fara í kosningarnar í apríl. Geta þeir boðið upp á nokkuð annað en meira af því sama?

Varla verður séð annað en að Sjálfstæðisflokkurinn leggi áherslu á uppbyggingu atvinnulífs – þá aðallega stóriðju, en það virkar kannski ekki mjög vel ef hagkerfið er komið á ágætt ról án hennar. Horfur í heimsbúskapnum eru reyndar þannig að ekki er víst að mikill áhugi sé á byggingu álvera – og það er ljóst að Landsvirkjun mun ekki bjóða jafn lágt orkuverð og áður.

Sjálfstæðisflokkurinn er ekki líklegur til að lofa meiri skuldaaðlögun fyrir almenning, en Framsóknarflokkurinn gæti reynt að fara þá leið í kosningunum. Það var Framsókn sem á sínum tíma lagði til tuttugu prósenta almennan skuldarakstur, en það er spurning hvort hægt sé að bjóða upp á slíkt nú þegar meira en fjögur ár eru liðin frá hruninu.

Bæði Sjálfstæðisflokkur og Framsókn munu reka nokkuð harðan málflutning á móti ESB í kosningunum, það verður þó viðkvæmt mál innan beggja flokka hvort beinlínis eigi að slíta aðildarviðræðum. – Hvað varðar gjaldmiðilsmál eru varla horfur á að flokkarnir leggi annað til en að haldið verði áfram með krónuna.

Icesave hefur verið hinn mikli dragbítur ríkisstjórnar Jóhönnu Sigurðardóttur – auk skuldamálanna. Dómur ESA í Icesave málinu ætti að falla fyrir kosningar en flækjustigið er hátt og erfitt að spá hvaða áhrif hann myndi hafa.

Það er svo merkilegt hversu lítils fylgis nýir flokkar eins og Samstaða, Dögun og Björt framtíð njóta. Þeir eru úti á jaðrinum og ekki líklegir til að koma nema örfáum þingmönnum að. Samt er traust á stjórnmálaflokkum og Alþingi í lágmarki. Þessir flokkar eru með stefnumál sem almenningi líkar, niðurfellingu skulda, afnám verðtryggingar, en það er ekki að virka.
Fremur rjómabú en spilavíti

David Cameron hefur reynt að bera í bætifláka fyrir bankamenn, hann hefur haldið því fram að ekki megi tala illa um svo mikilvæga atvinnugrein.

En nú eru öll þau orð fyrir gíg.

Liborvaxtahneykslið sem nú skekur Bretland sýnir að það er líkt og dregin víglína milli bankanna og almennings.

Ofurgreiðslurnar sem fóru til á þriðja hundrað af stjórnendum Barclays bankans eru ótrúlegar, í samanburði eru skattarnir sem bankinn greiddi afar litlir.

Eins og Aditya Chakrabortty bendir á í Guardian er þetta ekkert annað en skipulagt rán.

Flestir starfsmennirnir sem fá ofurgreiðslurnar starfa í fjárfestingararmi Barclays, BarCap, en það er breska stjórnin sem ber ábyrgð á starfsemi viðskiptabankans Barclays. Þarna eru svo stórar fjárhæðir í húfi að þær gætu sökkt breska hagkerfinu. Það er talað um spilavítiskapítalisma, en Chakrabortty segir að þegar ríkisábyrgðin sé tekin með sé nær að tala um rjómabú en spilavíti. Bankastjórnarnir og hirð þeirra eru ekki að hætta sínum eigin peningum.
Svipað og Kárahnjúkavirkjun og álverið til samans

Ketill Sigurjónsson orkubloggari skrifar um framtíðarmöguleika Grænlendinga í námavinnslu, það eru engin smá tækifæri sem blasa við nágrannaþjóðinni í vestri. Meðal annars eru miklar járnnámur á svæði sem nefnist Isua, um 150 kílómetra frá höfuðborginni Nuuk. Ketill skrifar:

„Þarna er talið unnt að vinna u.þ.b. 15 milljónir tonna af hreinsuðu járngrýti á ári á 10-15 ára starfstíma. Að auki eru vísbendingar um að járngrýtið þarna við jökuljaðarinn teygi sig vel undir jökulinn og með frekari bráðnun og sprengingum megi vinna ennþá meira járngrýti en miðað er við í núverandi áætlunum. Skemmst er frá því að segja að taldar eru góðar líkur á að náman við Isua reynist svo stór að vinnslan muni standa yfir í allt að 30 ár.

Mati á umhverfisáhrifum vegna verkefnisins lauk í fyrrasumar (2011) og nú liggur umsókn um vinnsluleyfi hjá grænlenskum stjórnvöldum. Ef áætlanir ganga eftir munu framkvæmdirnar jafnvel hefjast strax á þessu ári (2012) og sjálf námuvinnslan yrði þá komin í gang 2015.

Þar verður um sannkallaða risafjárfestingu að ræða. Alls er kostnaðurinn talinn verða nálægt 2,5 milljörðum USD! Það er svipað eins og Kárahnjúkavirkjun og álverið á Reyðarfirði til samans. Byggja þarf höfn, veg, flugvöll, um 135 MW díselvirkjun við námuna og aðra 15 MW virkjun við höfnina. Svo þarf auðvitað að reisa íveruhúsnæði fyrir allt starfsfólkið, sem verða um 300-400 talsins (en um 1.000 manns á uppbyggingartímanum).“