arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Úrslit sem sundra í allar áttir

Þjóðaratkvæðagreiðslan breska fer í rauninni eins illa og hún gæti farið. David Cameron efnir til hennar vegna innanflokksátaka í Íhaldsflokknum og vegna ógnar frá sjálfstæðisflokknum UKIP. Svo þarf að efna loforðið um atkvæðagreiðsluna – og þá sundrast Bretland gjörsamlega.

David Cameron lyppast niður og fer frá völdum. Pólitísk arfleið hans er að engu orðin. Hann hefur hingað til þótt frekar farsæll – og heppinn. En atkvæðagreiðslan var hreinn afleikur, það dugði ekki þótt forsætisráðherrann að síðustu færi að reyna að sýna einhverja sannfæringu með því að berjast gegn útgöngunni úr ESB.

Það bætir ekki úr skák hvað mjótt er á mununum – útgöngusinnar sigra, en það er langt í frá að vera afgerandi.

Skotar vilja vera áfram inni. Og það vilja Norður-Írar líka. Hugsanlegt er að Bretland liðist í sundur.

Tveir þriðjuhlutar kjósenda sem eru undir 35 ára aldri vilja vera áfram í ESB. Sextíu prósent af þeim sem eru yfir fimmtugu vilja fara út. Gamla fólkið er að ákveða framtíð unga fólksins.

Sjötíu prósent þeirra sem erum með háskólapróf vilja vera áfram í ESB, en fólk með litla menntun vill fara út.

Mikill meirihluti Lundúnabúa vill vera áfram, fólk í öðrum borgum vill fara.

Kosningabaráttan hefur verið óvenju svæsin og hrikalega ómálefnaleg. Sár hafa opnast sem verður erfitt að lækna og gjár sem verður erfitt að brúa. Það var spilað á þjóðernisofstæki, útlendingahatur og fordóma. Öfgahægrifólk eins og Marine Le Pen í Frakklandi, Geert Wilders í Hollandi og Norbert Hofer í Austurríki fagna þessum úrslitum – og auðvitað Nigel Farage sem lætur eins og hann sé aðamaðurinn í Bretlandi í dag.

Hverjir geta tekið upp þráðinn og leitt Bretland út úr þessu – og náð einhverri skynsamlegri lendingu? Þar mun líka reyna á forystumenn annarra Evrópuríkja.

Maður vaknar við þessar fréttir með kvíðahnút í maganum – og ótta vegna framtíðar barnanna sem þurfa að búa í Evrópu eftir að okkar kynslóð er farin. Það er ekki síst spurningin um hvort önnur lönd fylgi fordæmi Breta og við sjáum samstarf Evrópuríkja molna niður.

Þetta samstarf hefur, þrátt fyrir ýmsa galla, átt þátt í að tryggja frið, frelsi og velmegun. Pawel Bartoszek orðar það ágætlega:

Regla: Þegar fólk hefur upplifað stöðugleika, frið og velmegun í marga áratugi má alltaf treysta því að einhver stigi fram og lýsi því yfir að „almenningur sé búinn að fá nóg.“

ps. Það er svo pínu spaugilegt í ljósi umræðu um stjórnmál á Íslandi að þjóðaratkvæðagreiðslan í gær var einungis „ráðgefandi“. En varla komast menn upp með að hunsa úrslit hennar.
Gerum betur! Áfram Ísland!

Það er orðin til frásögn, sem maður heyrir bergmála hjá öllum erlendum íþróttafréttamönnum, um þjóðina sem fjárfesti í fótbolta. Litla landið sem lætur ekkert aftra sér. Gervigras, góður vinnumórall og metnaður – „Við gætum öll lært mikið af þeim,“ þráast þeir hér í EM-stofunum.

Þetta skrifar Fríða Garðarsdóttir á Facebook í framhaldi af hinni miklu umfjöllun um frammistöðu Íslands á Evrópumótinu í fótbolta. Hún heldur áfram og ályktanirnar sem hún dregur er eiginlega það besta sem maður hefur séð af þessu tilefni – betra en allt sem fjölmiðlamenn, stjórnmálamenn eða forsetaframbjóðendur hafa sagt.

Ég kaupi. Það var fjárfest í gervigrasi. Það er varla til það litla krummaskuð á landsbyggðinni sem dreymir ekki um upplásinn íþróttavöll til að þjálfa landsliðskandídata. Margir vellir voru byggðir í góðærinu og eftir hrun gáfumst við ekki upp. Börnin og íþróttirnar voru víða látin ganga fyrir í forgangsröðuninni um áframhaldandi uppbyggingu – hjól atvinnulífsins og klára prósjektin og allt það. Þið munið.

Allt er þetta hið besta mál! Við erum komin í fokkin 16-liða úrslit! JÖSS! Og nú megið þið ekki misskilja mig!!! Ég vil ekki taka neitt frá fótboltanum. Gó á allt heimsins gervigras! En lærum! Lærum – eins og dönsku íþróttafréttamennirnir vilja gera – af fótboltaævintýri Íslands.

Fjárfestum í menntun! Fjárfestum í heilbrigðisþjónustu! Fjárfestum í nýsköpun. Gervigras er kennsluefni og geislalækningatæki. Þjálfaraþjálfun er endurmenntun og launakjör. Komaso! Gerum betur – víðar! Áfram Ísland!
Leikurinn í Nice, heiðursborgarinn Albert og hefndin fyrir Icesave

Nú er maður farinn að lesa að leikur Íslands og Englands í Nice á mánudaginn verði hefnd fyrir Icesave. Og jafnvel þorskastríðin líka. Jú, það var óhjákvæmilegt að þetta yrði nefnt.

Er ekki hægt að finna eitthvað fleira til að hefna fyrir?

Innrás Breta 5. maí 1940, þegar sagt er að Íslendingum hafi verið kippt inn í nútímann?

Viðskipti Englendinga við Íslandsstrendur fyrr á öldum – í óleyfi? Dráp Björns Þorleifssonar hirðstjóra 1467?

Við Íslendingar eigum reyndar ágætt tækifæri núna til að koma Englendingum úr jafnvægi. Við gætum tekið upp á því að syngja ættjarðarljóðið Eldgamla Ísafold eftir Bjarna Thorarensen.

Eldgamla Ísafold,

ástkæra fósturmold,

fjallkonan fríð.

Mögum þín muntu kær,

meðan lönd girðir sær

og guma girnist mær,

gljáir sól á hlíð.

Eldgamla Ísafold

ástkæra fósturmold,

Fjallkonan fríð.

Ágætust auðnan þér

upp lyfti biðjum vér,

meðan að uppi er

öll heimsins tíð.

Þetta ljóð er einatt sungið við lag eftir Thomas Augustine Arne, sem er breski þjóðsöngurinn – God Save Our Queen/King.

Það má svo geta þess að í Nice, þar sem leikurinn fer fram, var Albert Guðmundsson atvinnumaður í fótbolta. Hann lauk ferlinum með liði Nice. Mig minnir reyndar að Jónas frá Hriflu, sem skrifaði knattspyrnusögu Alberts, bók sem margir drengir lásu á sinni tíð, hafi notað hið ítalska heiti borgarinnar, Nizza – eins og súkkulaðið.

Albert var raunar heiðursborgari í Nice – eins og sjá má í frétt frá 1979. Þegar ég var sem mest í Frakklandi á níunda áratugnum hitti maður enn margt fólk sem mundi eftir fótboltaferli hans.

Við getum svo bætt við litlum fróðleiksmola. Albert Guðmundsson er tengdaafi Guðmundar Benediktssonar, knattspyrnulýsandans sem nú er orðinn heimsfrægur – Guðmundur er kvæntur Kristbjörgu, dóttur markakóngsins Inga Björns, sonar Alberts.
Ævintýri landsliðsins – snilldarleikur Gumma Ben

Þetta er eins og ævintýri. Ég var svartsýnn fyrir leikinn, eins og endranær. Sonur minn var bjartsýnn – hann er það að eðlisfari. Gott hvað hann hefur haft oftar rétt fyrir sér í þessari keppni en ég. En æðið á Íslandi er slíkt að meira að segja systir mín er komin til Parísar að horfa á fótbolta – ég hefði seint búist við því.

En í kvöld, þegar pressa Austurríkismannanna var orðin nær óbærileg, og það var nánast eins og sjálfspynting að horfa, ná Íslendingarnir skyndisókn í blálokin, á síðustu sekúndu, og skora. Þetta gat ekki verið dramatískara eða skemmtilegra.

Mæta svo Englendingum í næsta leik! Englendingum! Þeir eru kannski ekki með besta liðið í keppninni, en stór hluti af hugmyndum og draumum Íslendinga um fótbolta hverfist um England og „enska boltann“. Í því liði eru leikmenn sem eru nánast eins og heimilisvinir á Íslandi.

Við höfum horft á leikina í Grikklandi. Hér braust út fögnuður þegar Ísland skoraði sigurmarkið. Hérna hafa reyndar dvalið ungverskir gestir sem fóru óskaplega í taugarnar á syni mínum þegar Ungverjar jöfnuðu um daginn. Þá fann hann Ungverjum allt til foráttu. En í kvöld var sameiginlegur fögnuður Íslendinga og Ungverja.

Það verður að segjast eins og er að ungverska liðið hefur spilað sérlega vel – eins og það óttist ekki neitt. Má jafnvel segja að þeir séu hugumstórir í leik sínum Ungverjarnir. Fyrri leikirnir tveir í kvöld voru báðir frábærlega spennandi.

Hér má sjá auglýsingu á veitingahúsi Stratosar vinar okkar. Hann var með tvo skjái, þannig hægt var að fylgjast með báðum leikjunum í einu. Takið eftir hinum fallega teiknaða íslenska fána.

Margir Grikkir rifja upp Evrópukeppnina 2004. Þá sendu þeir lið sem litlar vonir voru bundnar við. En það byrjaði á því að vinna Portúgal 2-1 í opnunarleik mótsins. Gerði svo jafntefli við Spán, tapaði reyndar fyrir Rússlandi.

En svo upphófst ævintýrið af alvöru. Grikkirnir unnu Frakkland í átta liða úrslitum, svo Tékkland í undanúrslitum og loks Portúgal í úrslitaleiknum.

Ég var á eyjunni Naxos þegar leikurinn var – að honum loknum voru allir komir út á götur, slökkvibíllinn sem þeytti sírenur, lúðrasveit þar sem yngsti meðlimurinn var líklega sjö ára en sá elsti virtist níræður. Það var flugeldasýning yfir höfninni – Kári svaf þó í kerru sinni með grískan fána í bolnum sem stóð á Charisteas, það var markaskorari Grikkja, ógurlegur skallamaður. Á grísku hljómar fyrri huti nafnsins reyndar svolítið eins og Kári – eftir því var tekið á sínum tíma.

Ekki ætla ég að fullyrða að Ísland fari svona langt – en að komast í leik gegn Englandi á slíku stórmóti er einfaldlega frábærlega skemmtilegt. Liðið mun fá feikilega athygli fyrir vikið. Leikurinn fer einhvern veginn – það er um að gera að njóta þessa ævintýris. Í Washington Post er Ísland kallað „nýja uppáhaldsliðið“.

En það má ljóst vera að einn af sigurvegurum þessa móts er knattspyrnulýsandinn Gummi Ben. Þetta verður ekki betra.
Óáhugaverðar kosningar – en sannarlega ekki þær fyrstu

Vinur minn einn, glöggur á pólitík, sagði að hann hefði ekki upplifað óáhugaverðari og minna spennandi kosningar á Íslandi en forsetakosningarnar á laugardaginn.

Það kann að vera rétt – en ég fór að hugsa, þær eru fleiri kosningarnar sem hafa ekki verið sérlega áhugaverðar.

Ég held ég hafi notað atkvæði mitt fyrst í forsetakosningum 1980, þá voru í framboði Guðlaugur Þorvaldsson, Albert Guðmundsson, Pétur Thorsteinsson og Vigdís Finnbogadóttir. Eftir á að hyggja var þetta ekki sérlega áhugavert. Umræðurnar kvöldið fyrir kosningar voru man ég alveg ótrúlega andlausar, það sem ég man mest eftir var að einn frambjóðandinn var í of stuttum buxum þannig að sást í bert milli sokkanna og skálmarinnar. Þá var kjörinn forseti með lægsta hlutfalli atkvæða sem hefur þekkst, aðeins 33,8 prósentum.

Það var heldur ekki eins og maður væri djúpt snortinn í forsetakosningunum 1996 þegar í framboði voru Pétur Kr. Hafstein, Guðrún Agnarsdóttir, Ólafur Ragnar Grímsson og Ástþór Magnússon. Þá var sagt að frambjóðandinn sem sigraði hefði gert það vegna þess að hann átti svo góða konu og vegna þess að auglýsingar þar sem hann var rægður höfðu öfug áhrif. Að sumu leyti var það þó eins og kraftaverk hvað pólitískum áflogamanni af sauðahúsi Ólafs Ragnars tókst að vera penn og skikkanlegur í kosningunum – hann birtist allt í einu eins og nýr maður.

Forsetakosningar snúast ekki um hag landsmanna, stefnu eða framtíð þjóðar. Það hafa þær í raun aldrei gert. Embættið er einfaldlega ekki þess eðlis. Það er á mörkunum að við vitum til hvers það er og við eigum í raun fjarskalega lítið undir því sjálf hver er forseti – ólíkt því þegar er kosið til þings. Einn þráðurinn í umræðum fyrir forsetakosningar er í raun leitin að tilgangi embættisins, um hann er rætt fram og til baka kosningar eftir kosningar. „Hvernig“ forseti ætlarðu að vera er spurt í umræðum. Eitthvað er svo reynt að koma af stað umræðum um mál sem eru í raun ekki á verksviði forsetans, en slíkt fær eðlilega litlar undirtektir.

Þegar þessu sleppir fara forsetakosningar gjarnan að snúast um skrítna hluti eins og maka, furðulegar ávirðingar sem eru grafnar upp úr gömlum skrifum eða meinta veru frambjóðenda í pólitískum flokkum sem þeir kannast ekki sjálfir við.

Fyrstu kosningarnar sem ég man eftir voru forsetakosningarnar, 1968, þegar Kristján Eldjárn og Gunnar Thoroddsen áttust við. Meðal þess sem var rætt á tíma þeirra kosninga var hvað Gunnar væri snobbaður og á hinn bóginn að Halldóra, eiginkona Kristjáns, væri svo ófín að hún hefði farið í slopp út í mjólkurbúð.

Nú virðist aðalmálið vera hvort Guðni sé laumu-sjálfstæðismaður og hvort Ríkisútvarpið hafi verið á bak við framboð hans. Þetta er í raun endurtekið efni frá síðustu kosningum þegar því var komið á kreik að Þóra væri laumu-samfylkingarkona og þá voru áflogin aftur komin upp í Ólafi Ragnari, andstæðingi hennar, sem einmitt beindi spjótum sínum að Ríkisútvarpinu.

Og það er svo skrítið að framan af í kosningabaráttunni var það Davíð Oddsson sem gaf tóninn, þrátt fyrir lítið fylgi, en nú virðist það helst vera Ástþór Magnússon.
Úrslitin réðust í apríl

Það eru forsetakosningar eftir fimm daga en kosningabaráttan virkar eins og hálfgert mjálm.

Það auðvitað engin spenna í þessu – og það er enginn kraftur heldur. Úrslitin eru líka svo gott sem ráðin; þau hafa eiginlega verið það síðan í apríl þegar fór af stað röð atburða.

1. Sigmundur Davíð Gunnlaugsson lenti í vandræðum vegna Panamaskjala og þurfti loks að segja af sér.

2. Maggi í Texasborgurum sagðist ætla að bjóða sig fram. Alls staðar ágerðist sú tilfinning að kosningarnar væru að snúast upp í skrípaleik. Mælirinn er fullur, hugsuðu margir, í raun hafði þetta furðu mikil áhrif.

3. Guðni Th. Jóhannesson birtist dag eftir dag í sjónvarpinu og snögglega fóru margir að hugsa að þarna væri loks komið fram ágætt efni í forseta. (Nei, þetta var ekki skipulagt fyrirfram; uppákoman með Panamaskjölin var ekki alveg þess eðlis).

4. Ólafur Ragnar Grímsson tilkynnti framboð að nýju en virkaði vandræðalegur. Fáum dögum síðar lenti hann líka í vandræðum vegna Panamaskjala og hætti við framboðið. Hann sá fram á að tapa kosningunum.

5. Þá var Guðni líka kominn í röð frambjóðenda, það var merkilegt að skynja bylgjuna í samfélaginu, hvernig fylgið fór af Ólafi til hans. Þetta taldi ég mig finna alls staðar þar sem ég fór einn föstudag.

Staðan hefur í raun ekki breyst neitt að marki síðan þá. Það er nokkuð öruggt að úrslitin réðust þarna upp úr miðjum apríl. Framboð Davíðs Oddssonar breytti engu þar um, enda er það mislukkað. Og frambjóðendurnir Andri Snær og Halla hafa í raun ekki að öðru að keppa en að komast skikkanlega frá kosningunum.

Það er semsagt enginn hiti í þessu né spenna. Reyndar er pínu áhugavert að fylgjast með því hvernig reynt er að koma höggi á Guðna. Af hægri væng hefur heyrst að hann sé ESB-sinni og Icesave-maður, en nú heyrist af vinstri væng að Guðni sé umkringdur Sjálfstæðismönnum og sé í raun einn slíkur sjálfur, já, laumu-Sjálfstæðismaður. Það er líka haft þessu til marks að hann hafi einu sinni búið í Garðabæ en eigi núna heima á Seltjarnarnesi.

Úr þessu verður varla mikil kosninganótt. Má þó skoða hversu hátt hlutfall Guðni fær í kosningunum, verður það yfir 50 prósent? Og hversu lágt Davíð fer – einhverjir eiga væntanlega eftir að fyllast Þórðargleði yfir því. Og svo er spurning hversu kjörsóknin verður mikil?
Göngum saman til tunglsins

Almennt held ég að Grikkir hafi meira af lífsnautninni frjóu en flestar aðrar þjóðir.

Hér handan við litla vík heyri ég tónlistina frá veislu sem er búin að standa í allt kvöld. Tónlistin er héðan úr eyjunum, leikin á fiðlu og lútu – hljómar dálítið einhæf fyrir óæfð eyru sem skilja kannski ekki nema brot úr textunum – en það er leikið og dansað án afláts.

Nei, þetta er ekki brúðkaup, heldur skírnarveisla. Hún stendur ennþá yfir þótt klukkan sé að ganga þrjú um nótt.

Það er fullt tungl. Ég á yfirleitt eitt fullt tungl á ári í Grikklandi og mér finnst það dýrmætt. Þetta er ekki mjög góð ljósmynd af tunglinu.

Tunglið kemur fyrir í ótal söngvum og ljóðum í Grikklandi. Það er ekki furða, tunglskinið lýsir hér þannig að sést út á haf, kletta og engi. Hér dregur ekki oft fyrir ský. Manni verður hugsað til fólks í fornöld á þessum slóðum sem hafði ekki annað en eld, sól, tungl og stjörnur – hina miklu nálægð við náttúruöflin.

Hér er uppáhalds gríska lagið mitt um tunglið. Það er eftir eitt helsta tónskáld Grikkja á síðustu öld, Manos Hadjidakis, og heitir Pame mia volta sto feggari sem gæti útlagst Göngum saman til tunglsins. Þetta er angurvært ástarkvæði sem allir Grikkir þekkja. Hér má sjá enska þýðingu á textanum. Hann er ágætt dæmi um hversu grísk ljóðlist er oft myndræn, hversu myndhverfingar eru oft sterkar og frumlegar.

Það eru til ótal útgáfur af laginu, sú frægasta er með söng- og leikkonunni Melinu Mercouri, en hér er nýrri útgáfa með söngvaranum Vassilis Lekkas.
Tækifæri – einkavæðum klósettin

Fyrir nokkru var stofnuð hér Stjórnstöð ferðamála. Hún átti að bæta úr ófremdarástandi í ýmsu sem tengist túrisma á Íslandi.

Stjórnstöðin tók til starfa með pompi og prakt. Ráðinn var maður sem reyndar hafði enga reynslu af ferðamálum, en það var talið honum til tekna að hann kæmi „úr viðskiptalífinu“.

Nú kemur loks eitthvað frá Stjórnstöðinni, framkvæmdastjórinn vill reyndar ekki starfa þar lengur, en kemur með tillögu, líkt og í kveðjuskyni, segir að í henni séu fólgin mikil tækifæri.

Að klósett á landinu verði einkavædd.
Fyrsti EM-pistillinn

Hér í Grikklandi er Evrópukeppnin í fótbolta send út á ríkissjónvarpsstöðinni ERT. Þetta þýðir að víða eru sjónvörp þar sem leikirnir eru sýndir – og auðvelt er að nálgast þá. Mér sýnist reyndar að út um Evrópu sé mótið gjarnan sýnt á ríkisstöðvum, í Skandinavíu eru það DR, NRK, SVT og YLE, í Þýskalandi AED og ZDF og í Bretlandi BBC. Sums staðar eru þessar stöðvar í samstarfi við aðrar stöðvar – hérna má sjá yfirlit um þetta.

Almennt fer betur á því að stórir viðburðir eins og þessir séu í opinni dagskrá sem allir geta séð fyrirhafnarlítið, þannig var það áður fyrr og það á enn við um Ólympíuleika.

Ég get ekki sagt að brennandi áhugi hafi verið fyrir leiknum í gær – við horfðum á hann í háskerpu utandyra á veitingastað, tveir feðgar, og svo ungt par frá Ungverjalandi. Við fögnuðum þegar Íslendingarnir skoruðu, Ungverjarnir fögnuðu þegar lið þeirra jafnaði. Sonur minn var mjög móðgaður yfir því.

En það verður að segjast eins og er, að þegar maður horfði á leikinn svona í ró og næði, víðs fjarri allri stemmingu og hvatningarhrópum – þá blasti við að þetta var alls ekki nógu gott. Af hverju gekk Íslendingunum svona illa að senda boltann á milli sín? Af hverju lögðust þeir í vörn gegn liði sem oft hafði verið sagt að væri lakara en okkar?

Nú sé ég að Lars Lägerbeck er hundfúll og segir að íslenska liðið hafi spilað „án allrar skynsemi“. Jú, einhvern veginn virkaði það þannig héðanífrá séð. Tölfræði sem birtist á Vísi segir sína sögu:

71 prósent sendinga íslenska liðsins heppnuðust í leiknum eða 147 af 207. Ungverjar voru með 391 fleiri heppnaða sendingu í þessum leik en 538 af 605 sendingum heppnuðust hjá ungverska liðinu eða 89 prósent.

Íslendingar eiga margfalt færri sendingar en Ungverjarnir en miklu hærra hlutfall af þeim ratar ekki á samherja. Maður skilur að leikurinn hafi spilast svona gegn hinum snöggu og flinku Portúgölum – sem nú verða að fara að teljast frekar óheppnir – en varla gegn hinum mun þyngri Ungverjum.
17. júní á öðrum tíma

Á rápi um alnetið rekst ég á þetta myndasafn sem Guðmundur Eggert Finnsson hefur sett á vefinn Gamlar ljósmyndir. Þarna má sjá hvernig haldið var upp á 17. júní í eina tíð, meðan hann var alvöru hátíðisdagur, áður en Gay Pride og Menningarnótt tóku yfir sem aðal fjöldahátíðirnar í Reykjavík.

Á þessum tíma fjölmennti fólk í bæinn, það var prúðbúið, helstu skemmtikraftar þjóðarinnar komu fram, en um kvöldið var dansað í bænum.

Það verður að segjast eins og er að það er meiri bragur yfir hátíðinni þarna en nú er. Það eru aðrir tímar og í seinni tíð er eins og hafi ríkt hálfgert fálæti í garð 17. júní, eins og menn nenni þessum degi ekki alveg.

En það sakar ekki að spyrja: Hvað breyttist? Getur jafnvel verið að svörin við því séu mikilvæg.

Bessi Bjarnason, Ævar Kvaran og líklega Baldvin Halldórsson í hlutverki ræningjanna í Kardimommubænum á útisvið i á Arnarhóli.

Og píanóleikarinn Carl Billich.

Þuríður Pálsdóttir syngur, þarna má einnig sjá Guðmund Jónsson og Guðmund Guðjónsson.

Mannfjöldi í Lækjargötu og hvít sölutjöld.

Athöfnin á Austurvelli að morgni þjóðhátíðardags. Aðalmálið hefur greinilega verið að stíga ekki á grasið.

Skrúðganga upp Suðurgötu.

Mannfjöldi á Arnarhóli og í Lækjargötu.

Dansað að kvöldi í Lækjargötu.
Lítil reisn

Ég verð að viðurkenna að ég var ekkert yfir mig hrifinn á 17. júní í fyrra þegar hróp mótmælenda drekktu röddum stúlknakórs sem var að syngja við athöfnina á Austurvelli.

Það var engin sérstök reisn yfir þeim mótmælum.

En þetta var fámennur hópur – og af honum stafaði ekki nein ógn, þetta var bara dálítið lágkúrulegt.

Það er heldur engin reisn yfir því að girða af Austurvöll á 17. júní og ýta áhorfendum með þeim hætti langt frá athöfninni sem þar hefur farið fram allan lýðveldistímann.

Við höfum flest myndina af henni greipta í vitund okkar. Áhorfendur á Austurvelli, blómsveigurinn við styttu Jóns, forsetinn, fjallkonan, jú og forsætisráðherra.

Þetta lýsir bæði taugaveiklun og forpokun. Og alveg óskiljanlegt að slíkt skuli gert að kröfu forsætisráðuneytisins.

Fyrr.

Og nú.
Ófyrirleitinn og ljótur áróður

Hér er dæmi um hinn viðurstyggilega áróður sem dynur á Bretum í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslunar um Evrópusambandið. Það er látlaust höfðað til reiði, ótta og lægstu hvata – og forsvarsmenn útgöngusinna láta sér vel líka. Skuggaleg er sú tilhugsun að einhverjir þeirra komist kannski til valda í Bretlandi eftir atkvæðagreiðsluna.

Þarna er mynd af fólki sem er að flýja stríð. Evrópusambandinu er kennt um. Það á að hafa brugðist „okkur öllum“. En það var ekki Evrópusambandið sem hóf styrjaldarreksturinn sem hefur haft þessar afleiðingar – Þýskaland og Frakkland vöruðu þvert á móti við, meðan Bretar ásamt Bandaríkjamönnum æstu til stríðs.

Þessi framsetning er bæði ljót og ófyrirleitin og hún spilar á frumstætt útlendingahatur, en kemur aðildinni að ESB í rauninni ekkert við.

Á neðri myndinni má svo sjá samanburð frá áróðri þýskra nasista á árunum fyrir seinni heimsstyrjöld.
„Þarf að skilgreina hvað forsætisráðherra á að gera“

Viðskiptablaðið spyr í skoðanakönnun hvor Píratanna nýtur meira fylgis til að verða forsætisráðherra, Birgitta Jónsdóttir eða Helgi Hrafn Gunnarsson. Niðurstaðan er sú að Helgi nýtur talsvert meir hylli. 29 prósent eru jákvæð gagnvart honum sem forsætisráðherra, en 18 prósent Birgittu.

Á umræðusvæði Pírata má sjá að menn eru undrandi yfir þessu, þar túka margir skoðanakönnunina sem tilraun til að magna upp klofning, en í raun er ekkert óeðlilegt að spurt sé. Eins og staðan er virðist líklegt að Píratar verði í næstu ríkisstjórn – leiði hana jafnvel. Það hafa verið ýmis teikn á lofti um að Helgi Hrafn njóti meira trausts en Birgitta – hann er einfaldlega óvenju vinsæll stjórnmálamaður.

Birgitta Jónsdóttir segir að þarna sé „gamla Ísland að reyna að láta Pírata passa í eitthvað box sem hverfist um völd“.

Á það er bent á móti að erfitt sé að komast undan þeirri hefð á Íslandi að forsætisráðherra leiði ríkisstjórn. Birgitta svarar þá:

Fyrst þarf væntanlega að skilgreina hvað það er nákvæmlega sem forsætisráðherra á að gera í næstu ríkisstjórn. Ég persónulega hef engan áhuga á að vera slíkur né hefur Helgi Hrafn langað í það embætti. Væri t.d. ekki Smári McCarthy flottur forsætisráðherra, mér sýnist hann hafa margt gott til að bera til að valda því embætti?

Birgitta spyr hvort Smári McCarthy geti ekki orðið forsætisráðherra?
Rússland í dag

Datt í það í gær á hótelherbergi að horfa aðeins á Russia Today sem er einhver sérkennilegasta sjónvarpsstöð í víðri veröld – hún sendir út algjörlega blygðunarlausan áróður fyrir stjórn Pútíns en flytur þess á milli fréttir um hvað allt er í kalda koli á Vesturlöndum.

Rétt eins og fjölmiðlar á Sovéttímanum. Ég kynntist því aðeins sjálfur á sínum tíma þegar ég fór austur fyrir tjald og fékk nasaþef af fréttaflutningi þar. Ég man til dæmis eftir því um miðjan áratuginn þegar því var komið inn í hausinn á fólki í kommúnistaríkjum að HIV væri samsæri CIA.

Í gær gengu aðalfréttirnar á RT út á algjöra upplausn í Frakklandi vegna Evrópukeppninnar í fótbolta. Manni skildist á fréttunum að allt logaði þar. Russia Today hefur fengið vestræna „fréttamenn“ til að fronta dagskránna, þeir virka reyndar þriðja flokks miðað við það sem maður sér í sjónvarpi vestar í álfunni, en þarna var mest sagt frá ofbeldi fótboltabulla frá Wales og Slóvakíu, en ef minnst var á rússneska áhorfendur var það mest til að sýna að þeir væru í raun til algjörrar fyrirmyndar.

Við það skipti ég um stöð.