arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Samfylkingarfólk gegn landsdómi

Samfylkingin er mjög að reyna að fjarlægja sig frá landsdóminum yfir Geir Haarde. Í flokknum heyrist varla í neinum sem mælir málsmaðferðinni bót.

Jóhanna er á móti þessu – kannski er hún líka þreytt á endalausu tali um hana sjálfa eigi að draga fyrir landsdóm. Sigmundur Ernir segir að þetta sé pólitísk aðför.

En Ingibjörg Sólrún skrifar undir lista til stuðnings Geir – og það sem meira er, sérleg aðstoðarkona hennar, Kristrún Heimisdóttir, flytur dramatíska ræðu á samkomu í Hörpunni til stuðnings Geir, og segir:

„ Mig langar til að lýsa því hér í þessum sal, þá varð ég vitni að yfirvegun og æðruleysi eins manns, sem fyrir þann sterka mátt örlaganna sem við ráðum ekki við, sem valdist úr hópi Íslendinga til að taka flest spjótalögin og sverðshöggin. Ég held að Íslendingar séu almennt þeirrar skoðunar að Geir H. Haarde eigi sanngirni skilda.“
Umræður um landsdóm á vef Guardian

Guardian birtir frétt um réttarhaldið yfir Geir Haarde.

Það er athyglisvert að lesa athugsemdirnar við fréttirnar, þær eru flestar á einn veg – Íslendingum er hrósað fyrir framtakið.

Í einu kommentinu segir:

„Well here is an interesting turn of events.

Who else could we put in the dock on this basis?

The IMF – the ratings agencies – the banks – the Fed – Derivatives traders – the last Labour government – George Bush – Bill Clinton – Alan Greenspan – the list goes on and on…

Is this guy from Iceland going to be the only man who doesnt get to pocket a fortune and walk away grinning from ear to ear?

Astonishing! What do the Icelandic people have that we dont? Morals and ethics probably.“

Og í öðru:

„Amazing! A senior politician is being called to account for (alleged) maladministration of his country. You should consider yourself lucky, Mr Haarde, that you live in a civilised place and have avoided (at least so far) the more traditional methods that have been used elsewhere in the World since1905.

Has Icelands Landsdomur really been in existence since 1905 without a single case being brought before them? I would be interested to hear if there are any similar organisations elsewhere.

And no, Mr Haarde, it is not a “ political trial”. You are charged with criminal incompetence. We can only hope that the administrators of law and justice in all the other countries involved have the guts to follow suit … I wont hold my breath though.“
Varla stjórnviska

Það er enn verið að fabúlera um „hárrétt viðbrögð“ ríkisstjórnar Íslands við efnahagshruninu.

Jú – fram að þeim tíma hafði hún gert allt vitlaust.

Ríkisstjórnin. Seðlabankinn, bankarnir og Fjármálaeftirlitið stefndu landinu beint fram af hengifluginu.

En hvað með þessa „hárréttu“ ákvörðun.

Hún fólst í því að taka ekki ábyrgð á bönkunum.

Sannleikurinn er sá að hvorki ríkið né Seðlabankinn höfðu bolmagn til þess. Allt fram á haustið 2008 voru stjórnvöld að leita logandi ljósi að fjármagni til að dæla í bankana, en það fékkst einfaldlega ekki. Hið eiginlega hrun byrjaði reyndar þegar ríkið tók yfir Glitni. En sú aðgerð núllaðist út þegar allt hitt hrundi líka.

Samt eru að verða til einhver viðtekin sannindi sem segja að hér hafi verið á ferðinni einhver ógurleg stjórnviska.

Jón Daníelsson hagfræðingur við LSE notaði orðið heppni um þetta í viðtali í vetur. Það má kannski kalla það lán í óláni.

En
Lífríkið við Tjörnina

Hópur skólabarna fór að grilla í Hljómskálagarðinum í gær.

Mávager sveimaði yfir. Gerðist ágengara þegar leið á veisluna.

Maður var farinn að óttast að mávarnir létu sér ekki nægja molana af grillinu – heldur hyrfu kannski á brott með börnin líka.

Þeir skræktu ógurlega þannig að fór um gestina.

Einhverjir gripu til kaldhæðininnar og sögðu að réttast væri að halda sérstaka grillveislu bara fyrir mávana – og setja þá vænan skammt af eitri út í veisluföngin.

Þetta er hálfgert ógeð. Ekki af því að mávar eigi ekki sinn tilverurétt, heldur vegna þess að fjöldi þeirra og hvað þeir eru ágengir ber vott um mikið ójafnvægi á svæðinu þarna í kringum Tjörnina.

Það er vitað að krían hefur meira og minna forðað sér, andarungar eru hættir að komast á legg, og nú sér maður þá breytingu að gæsin hefur líka látið sig hverfa. Gæsir hafa verið mjög stórtækar í að skíta út Hljómskálagarðinn, en nú eru þær komnar út undir Öskju og Norræna hús og skíta þar í gríð og erg.
Verðbólgið land

Í síðustu færslu fjallaði ég um myntbreytinguna árið 1980. Þegar manni fannst skyndilega að íslenskir peningar væru aftur verðmætir. Og þá var íslenska krónan skamma stund á pari við þá dönsku.

Það var eitt sem ég gleymdi að nefna.

Það að ef myntbreytingin hefði ekki orðið myndi kaffibolli á kaffihúsi í Reykjavík kosta 45 þúsund krónur.

Flugfar til útlanda 5 milljónir.

Og meðalíbúð 2,5 milljarða.
Enginn ber ábyrgð á neinu

Ég hef haft efasemdir um að það sé rétt að lögsækja Geir Haarde einan fyrir efnahagshrunið á Íslandi. Það lítur allt út fyrir að þetta ferli verði bæði erfitt og vandræðalegt.

Og fyrst ákveðið var að hafa réttarhöld af þessu tagi eru aðrir sem þar hefðu líka átt að vera.

En það er samt skrítið að heyra tóninn í valdsmönnunum frá þessum tíma. Það kannast enginn við að hafa gert neitt.

Davíð Oddsson er náttúrlega við sitt heygarðshorn – hann er maður sem ófær um að biðjast afsökunar eða játa að hann hafi gert mistök.

Halldór Ásgrímsson kom í sjónvarpsviðtal og þumbaðist við eins og hans er háttur.

Björgvin G. er keikur á þingi og ætlar að sitja þar lengi enn.

Árna Matt var útvegað fínt djobb í Róm.

Ingibjörg Sólrún rétt slapp við að lenda fyrir landsdóminum.

En Geir sjálfur – hann segir á blaðamannafundi í dag að ákvarðanir ríkisstjórnar hans í aðdraganda bankahrunsins hafi reynst „réttar“.

Já það er nú einmitt það – enginn er ábyrgur og ekki heldur Hannes Smárason sem nú er farinn að segja að hann beri ekki ábyrgð á þessu „blessaða hruni“.
Karlakarlar

Ég nota stundum orðið karlakarl. Hefur ekki dottið annað í hug.

Það eru karlar sem eru í góðu áliti hjá öðrum körlum, eru í réttum karlaklúbbum, fara í góðar laxveiðiár með hinum körlunum – og eru gjarnan skipaðir í alls konar ráð og nefndir og stjórnir.

Það þarf þá ekki að leita langt yfir skammt – því yfirleitt eru þetta sömu karlarnir.

Þeir geta verið ágætlega klárir og hæfir – en þurfa ekkert endilega að vera það. En yfirleitt hafa þeir lítið nýtt fram að færa. Sumir eru bara þarna af gömlum vana. Þeir eru oft taldir vera það sem kallast á ensku a safe pair of hands.

Hér er til dæmis eitt batterí þar sem mér sýnist að sé dálítið af svona karlakörlum.

Hér er annað dæmi þar sem karlakarlar eru gjarnan á ferðinni – þegar á að kynna íslenskar landbúnaðarvörur erlendis.

Jú, og er ekki stjórnarformaður Hörpunnar, sá sem setti saman hinn umdeilda boðslista, og Bubbi skrifar um í þessum pistli, einmitt karlakarl af þessu tagi?

Einu sinni voru sagðar sögur af Seðlabankastjóra sem þá var. Hann var svo mikill karl – og svo hátt skrifaður hjá öðrum körlum – að hann sat í fjörutíu stjórnum, nefndum og ráðum.

Fólk er orðið svo vant þessu að fæstir taka eftir því. En það er merkilegt að sjá þegar öðruvísi fólk kemst að – það liggur við að manni bregði í brún þegar maður sér sumar týpurnar sem Besti flokkurinn og Vinstri græn setja í nefndir, stjórnir og ráð eftir að þessi stjórnmálaöfl komust til valda.

Þar má ekki bara sjá konur heldur jafnvel líka karla í lopapeysum…
Einfalt dæmi

Tökum dæmi af fólki sem ég talaði við í gær, það stendur alltaf í skilum og er ekki í neinni óráðsíu, lifði ekki um efni fram fyrir hrun, tók ekki bílalán eða neyslulán eða neitt slíkt. Ég held að í engu landi í Evrópu væri þetta talið að lifa um efni fram. En hins vegar varð hér algjör kollsteypa í efnhagslífinu.

Fólkið keypti íbúð sem er um 120 fermetrar. Telst ekkert óheyrilega stórt.

Hún kostaði 36,5 milljónir vorið 2007. Þá voru menn ekki farnir að gera sér grein fyrir því að allt væri á leiðinni til fjandans.

Fjölskyldan tók 27,5 milljónir króna með verðtryggingu að láni í banka. Greiddi semsagt 9 milljónir af sparifé sínu.

Nú hefur dæmið snúist við.

Íbúðin var nýlega verðmetin og telst markaðsvirði hennar vera 26,5 milljónir.

Lánin eru hins vegar komin í 38,5 milljónir.

Ég nefni þetta vegna þess að menn eru mikið að fárast yfir því að kröfur skuli vera uppi um frekari leiðréttingu lána. Landsbankinn hefur nú orðið við þeim og verður fyrir hnútukasti úr ýmsum áttum, meðal annars frá Kristni H Gunnarssyni sem skrifar nú miklar greinar um „lífskjör á lánum“. Aðrir bankar hafa boðið hina svokölluðu 110 prósenta leið, en það er furðulegur seinagangur á að hún komist í framkvæmd. Reyndar má segja að allt kerfið hafi dregið lappirnar í þessum málum.

Og AGS er reyndar ofboðið – telur að sé nauðsyn að flýta „skuldaaðlögun“ heimila og fyrirtækja.
Alveg eftir bókinni

Tvö núll tap gegn Dönum í fótbolta – það er nákvæmlega það sem má búast við, þrátt fyrir að menn fussi og sveii leikmönnum og þjálfara. Eitt sinn voru töp íslenska landsliðsins reyndar stærri. Einstöku sinnum hafa Íslendingar náð góðum úrslitum gegn landsliðum stórra fótboltaþjóða – en það er undantekning.

Danir eru með landslið sem keppir að staðaldri í heimsmeistarakeppninni og Evrópukeppninni. Leikmenn liðsins spila með stórliðum i Englandi og á meginlandinu.

Ef ég man rétt eiga Íslendingar nú einn leikmann sem spilar í úrvalsdeildinni ensku og einn sem spilar í þýsku Bundesligunni.

Danir eru 5,5 milljónir, Íslendingar 320 þúsund – álíka margir og íbúar borgarinnar Árósa.

Þannig að þetta er alveg eftir bókinni. Það er hægt að láta sig dreyma um frækna sigra á stærri þjóðum, en þeir koma sjaldnast.
Forsetinn móti kvótakerfinu?

Tvær ræður sæta tíðindum á sjómannadaginn.

Annars vegar að helsti hugmyndafræðingur kvótakerfisins, Ragnar Árnason, prófessor í hagfræði, skuli halda ræðu við hátíðarhöldin í Reykjavík. Samkvæmt fréttum var hann baulaður niður.

Hins vegar er það ræða sem Ólafur Ragnar Grímsson, forseti Íslands, hélt á Patreksfirði – í bæ sem hefur átt í erfiðleikum sem má ef til vill rekja til kvótakerfisins.

DV túlkar það sem svo að forsetinn hafi tekið afstöðu gegn kerfinu þegar hann sagði:

,Vestfirðir eru prýðilegur prófsteinn á kosti og galla sérhvers kerfis fiskveiðistjórnunar. Sú skipan ein mun reynast farsæl til lengdar sem stuðlar að öflugum sjávarútvegi hér fyrir vestan, vexti og viðgangi byggðanna, styrkir búsetu og mannlíf í bæjarfélögum sem liggja vel við miðum og eru rík að verkkunnáttu og fagmennsku í sjávarútvegi, sjómennsku og fiskverkun. Því er málið í rauninni einfalt; umræðan þarf hvorki að vera löng né flókin. Hvernig mun Vestfjörðum og öðrum sjávarbyggðum vegna í nýrri skipan? Bendi svarið til verri stöðu hefur smíði kerfisins líklega brugðist. Slíkur er í raun kjarni málsins og vert að árétta hann á sjómannadaginn.“
Kalt sumarkvöld við Gróttu

Það var hífandi rok, flóð og öldugangur út við Gróttu áðan. Ekki gengt út að vitanum. Faxaflóinn var óárennilegur, en tignarlegur á að líta með grænfyssandi öldum. Birtan eins og hún er á svona dögum, köld og glær – það vantar alveg hlýju og mildi sumarsins.
Minni umferð á þjóðvegum

Menn eru að velta fyrir sér minnkandi umferð um þjóðvegi landsins – flestir kenna bensínverðinu um.

En það er fleira sem spilar inn í.

Bílafloti landsmanna er ekki jafn glænýr og fínn og fyrir nokkrum árum. Hann er farinn að eldast allverulega – mér er tjá að það sé mikið að gera á bílaverkstæðum landsins. Bílar sem áður fóru beint á haugana eru settir í viðgerð.

Það er dýrt að ferðast um landið. Gisting er dýr, matur er óhemju dýr. Í raun þarf ekki að vera mikið dýrara fyrir fjölskyldu að kaupa sólarlandaferð. Á mörgum stöðum finnst manni eins og verðlagið sé miðað við erlenda ferðamenn sem borga í gjaldeyri fremur en Íslendinga með sínar væsælu krónur. Kaupmátturinn hefur minnkað verulega.

Og kannski er nýjabrumið lika farið af tjaldvögnunum og hjólhýsunum sem voru keypt í góðærinu?
Fréttaflutningur og skerðing aflaheimilda

Ég hef áður vikið að því hversu fréttaflutningur frá þeim sem berjast gegn breytingum á kvótakerfinu á greiðan aðgang í fréttirnar. Ályktanir og yfirlýsingar frá þeim eru teknar upp. Sumpart er þetta vegna leti fjölmiðlanna, en líka vegna þess að það er hefð fyrir því að þeir sem hafa einhverja stöðu í samfélaginu – eru til dæmis stjórnarmenn í einhvers konar samtökum – geti notað fjölmiðla sem gjallarhorn. Nú eru yfirlýsingarnar því líkastar að fiskurinn hverfi af miðunum ef kerfinu verður breytt.

Þetta er allavega umhugsunarefni – til dæmis í sambandi við fullyrðingar sem komu fram í morgun um skerðingu aflaheimilda til Vestfirðinga. Annað sjónarmið kemur fram í þessum pistli Níelsar A. Ársælssonar og í þessum pistli Kristins Péturssonar en þeir hafa hins vegar ekki þennan aðgang að fjölmiðlum.
Þingið þarf skapandi hugsun

Nokkuð sérstæð umræða hófst hér á vefnum eftir að ég skrifaði pistilinn um útslitna þingmenn. Viðbrögðin eru flest á þá leið að þingmenn geti bara verið í vinnunni sinni, þeir séu ekki of góðir til að sitja á sumarþingum – það sé fráleitt að þeir fái einhver sérstök sumarfrí.

Nú vill svo til að þingmennska á að vera skapandi vinna, hún fjallar um hugmyndir – og á að byggja á gagnrýnni hugsun. Þetta krefst einbeitingar og tíma til að velta fyrir sér hlutunum, ekki bara því sem gerist innan þingsala, heldur líka því sem gerist á landinu, jú og líka úti í heimi.

Einn gallinn á þingmönnum hér er til dæmis hvað þeir eru miklir heimalningar. Menn virðast ekki hafa hugmynd um að aðrar þjóðir eru að fást við mjög svipuð vandamál og við.

Menn virðast halda að þingmenn séu einungis að störfum þegar þeir sitja á fundum. En það er auðvitað ótalmargt annað sem felst í þingmannsstarfinu. Þetta er ekki stimpilklukkudjobb. Í raun ættu þingmenn að hafa tíma til að lesa bækur, sækja fyrirlestra og námskeið, kynna sér nýjar hugmyndir og stöðuna í heimsmálum.

Við erum ekkert bættari með langt og strangt þinghald þar sem allir eru sífellt að fara með sömu tuggurnar – þvert á móti, við þurfum þingmenn sem geta hugsað heila hugsun.

Í raunni er þörf á einhvers konar þjóðarsátt. Að þingmenn dragi andann djúpt og heiti því að verða heiðarlegri og málefnalegri. Og að þjóðin hætti á móti að umgangast þingið af slíkri fyrirlitningu. Því, þrátt fyrir allt, situr á þingi fólkið sem þjóðin kaus – og það er ekkert víst að það verði eitthvað betra þótt kosið yrði aftur.
Útslitið þing

Jóhanna Sigurðardóttir virðist vera ein af fáum sem vill halda sumarþing þar sem kvótafrumvörpin yrðu rædd. Í raun er ekki nauðsyn á þessu vegna þess að lögin eiga ekki að taka gildi fyrr en á næsta ári. En Jóhanna telur þetta kjörið tækifæri til að Sjálfstæðisflokkurinn afhjúpi sig sem fulltrúa sérhagsmunahópa. Hún vill sjá hann engjast. Þingflokkur Sjálfstæðisflokksins er laskaður eftir Icesavemálið – og blaktir nú aðallega eftir því hvernig vindurinn blæs í Hádegismóum.

Innan ríkisstjórnarliðsins er þó ekki ýkja mikil stemming fyrir þessu. Þingmenn eru þreyttir og útslitnir eftir mikil átök undanfarinna missera – ástandið þar innandyra er ekki beysið. Ég sá að kona ein orðaði þetta svo á Facebook:

„Horfði á Alþingi í gær í sjónvarpinu. Rosalega er þetta vondur vinnustaður. Fólk alltaf reitt…úthúðar og skammar samstarfsfólk…er alls ekki málefnalegt heldur bara reitt. Ekki gæti ég unnið þarna.“

Það gæti verið ráð að reyna að kæla söfnuðinn aðeins – hleypa úttauguðum þingmönnum í frí og vona að ástandið verði betra þegar þeir koma aftur saman í haust. Er hægt að vona það?
Er landsdómurinn sýndarréttarhöld?

Nú magnast deilur um landsdóminn yfir Geir Haarde.

Tryggvi Þór Herbertsson skrifaði í gær og bar saksóknarann, Sigríði Friðjónsdóttur, saman við Lavrenti Beria – sérlegan lögreglumann Stalíns.

Og í dag skrifar Þorsteinn Pálsson grein í Fréttablaðið og er á svipuðum slóðum – hann ber þetta saman við sýndarréttarhöld í Sovétríkjunum og þá sérstaklega réttarhöldin yfir Búkharín 1938.

En Ingibjörg Sólrún Gísladóttir skrifar á Facebook síðu sína:

„Er Sigríður Friðjónsdóttir saksóknari búin að tapa öllum áttum í moldviðrinu sem þyrlaðist upp eftir hrun? Hvernig dettur henni í hug að ákæruvaldið sé rétti aðilinn til að halda úti trúverðugri vefsíðu um landsdómsmálið? Og svo býðst hún til að gera þar grein fyrir sjónarmiðum hins ákærða!“
Óljósar fréttir um Kanadadollar

Jón Steinsson hagfræðingur skrifar um upptöku Kanadadollars á vefinn Pressuna:

„Í morgun birtist áhugaverð frétt á vísi um að áhrifamenn í fjármálaráðuneyti og seðlabanka Kanada hefðu sýnt því mikinn áhuga að Ísland tæki upp kanadadollar sem lögeyri. Ég er í engri aðstöðu til þess að meta áreiðanleika þessarar fréttar (og mér finnst hún satt að segja nokkuð ótrúleg – „too good to be true“ – eins og kaninn myndi segja). En ef hún er rétt þá tel ég að um sé að ræða tækifæri sem við ættum að hreinlega að stökkva á.

Af fréttinni að dæma virðast þessir aðilar í Kanada í raun vera áhugasamir um tvíhliða samkomulag um upptöku Íslands á kanadadollar. Ef slíkt samkomulag hefði í för með sér að Fjármálaeftirlit Kanada tæki að sér bankaeftirlit á Íslandi og að Seðlabanki Kanada gerðist lánveitandi til þrautarvara á Íslandi væri það afskaplega áhugaverður kostur fyrir okkur Íslendinga.“

Ég sá þetta fyrst í Fréttatímanum og svo birtist fréttin á Vísi. Þar er sagt að kanadískir embættismenn hafi rætt við íslenska kaupsýslumenn? Hverjir eru það?

Það hlýtur að vera hægt að komast að því hvort eitthvað er hæft í þessum hugmyndum, hvort raunverulegur áhugi er fyrir hendi í Kanada – maður spyr reyndar hví þá? – eða hvort þetta eru órar eins og þegar menn töldu að við gætum farið að taka upp norsku krónuna?

Og hvort menn eru að tala um samstarf milli þjóða og þá á hvaða grundvelli – eða hvort hér er að ganga aftur hugmyndin um einhliða upptöku annars gjaldmiðils?

Nú virðist verðbólga aftur vera á döfinni á Íslandi og hugsanlega vaxtahækkun, í stöðnuðu hagkerfi. Jón Steinsson skrifar líka:

„Íslenska krónan heldur mjög aftur af íslenska hagkerfinu eins og staðan er í dag. Tilvist hennar útheimtir annað tveggja gjaldeyrishöft eða himinháa vexti. Hún er þar að auki viðskiptahindrun og líklega sérstaklega hindrun í vegi fyrir aukinni samkeppni á fjármálamarkaði á Íslandi. Það er til mikils að vinna að losna við krónuna. Samningur um upptöku kanadadollars gæti verið besti kostur okkar hvað það varðar.“
Hinn vellauðugi Guðbergur

DV segir frábæra sögu í aðalvitali blaðsis.

Af Guðbergi Bergssyni, sem vinur hans, Bragi Kristjónsson, segir að kaupi bara sína ýsu á og sjóði hana á kvöldin. Þurfi eiginlega ekkert meira.

Í viðtalinu í DV segir að Guðbergur sé nú orðin moldríkur, eftir andlát spænsks vinar hans. Guðbergur er sjálfum sér líkur og segir að sér sé alveg sama.

Blaðið upplýsir að meðal eigna hans sé flugvöllurinn í Alicante.

Það væri þá fyndið í ljósi þess að um þennan flugvöll fara þúsundir Íslendinga á hverju ári – lesendur Guðbergs sem aðrir.
Ekki gert ráð fyrir svindli

DV fjallar í dag um viðskipti Birgis Þórs Runólfssonar, dósents í hagfræði, og Sparisjóðs Keflavíkur. Birgir fékk ofurlán hjá þessum einkennilega sparisjóði gegn afskaplega litlum tryggingum. Síðan tók hann sæti í stjórn sparisjóðsins. Ef marka má frétt DV eru þessi lán í sérstökum félögum – og því vafasamt að þau verði greidd til baka.

Birgir er varamaður í bankaráði Seðlabankans og hefur verið einn helsti boðberi frjálshyggju á Íslandi. Frjálshyggjan gerir ráð fyrir því að markaðurinn hegði sér skynsamlega. Ein gagnrýni sem hefur komið fram á frjálshyggjuna hin síðari ár gengur út á að hún geri ekki ráð fyrir svindli.
Upptaka Kanadadollars?

Í nokkuð yfirborðskenndri úttekt á íslensku efnahagslífi sem birtist í Fréttatímanum í dag er að finna einn punkt sem vekur athygli. Þarna eru þrír hagfræðingar, Hreiðar Már Guðjónsson, Ársæll Valfells og Guðmundur Ólafsson, auk Andra Snæs Magnasonar og Stefáns Einars Stefánssonar að spá í „raunhæfa“ efnahagsáætlun fyrir Ísland.

Það sem er helst athyglisvert er að finna í kaflanum um gjaldeyrismál. Þar stendur:

„Sú mynt sem endurspeglar helst íslenskt atvinnulíf er Kanadadollar en Kanada eygir langt hagvaxtarskeið og myntin mun verja kaupmátt þeirra sem hana nota. Möguleikinn á upptöku þeirrar myntar hefur verið kynntur stjórnvöldum í Ottawa. Bæði fjármálaráðuneyti Kanada og Bank of Canada eru mjög jákvæð í garð aðgerðarinnar.“

Nú er þetta eitthvað sem maður hefur ekki heyrt um – og væri gaman að fá að vita meira. Hverjir töluðu við ráðamenn í Kanada?

Það er Heiðar Már sem hefur haft mikinn áhuga á einhliða upptöku annarrar myntar – sem margir telja óframkvæmanlega. Hann er hins vegar maður með mikið sjálfsálit og hikar ekki við að tala við stórmenni í útlöndum, eins og sást þegar hann ræddi um árás á krónuna við George Soros og Bruce Kavner.

Heiðar skýrði það reyndar út síðar – þegar DV fjallaði um málið – að þetta hefðu frekar verið einhvers konar mannalæti í sér.
Ójafn leikur

Þetta gæti orðið framtíðin í kvótaumræðunni. Hvert einasta útvegsmannafélag á landinu kemst í fréttirnar með málflutning sinn. Og líka sveitarstjórnarmenn sem eru undir miklum þrýstingi frá kvótahöfum. Þessir aðilar hafa stöðu sem veldur því að aðgangur þeirra að fréttum er mjög greiður.

En þeir sem vilja breytingar á kerfinu hafa fæstir slíka stöðu, jafnvel þótt þeir séu í meirihluta meðal landsmanna.

Að þessu leyti gæti þetta orðið nokkuð ójafn leikur. Það er til dæmis ekki víst að sjónarmið eins og þessi fái mikið rúm.
Hertu þig barn

Það var löngum hlegið að konum sem vildu gera dætur sínar að ballerínum – kannski af því þær gátu það ekki sjálfar. En það er sjaldnar hlegið að körlum sem vilja gera börnin sín – ja, aðallega syni sína – að afreksmönnum í knattspyrnu.

Litlir drengir út um allt land eru klæddir upp í búninga enskra fótboltaliða frá blautu barnsbeini, þeir eru keyrðir á æfingar mörgum sinnum í viku. Mjög fljótlega er reynt að koma þeim í skilning um að þetta sé ekki bara gaman, heldur dauðans alvara. Þeir megi ekki missa úr æfingar því þá dragist þeir aftur úr. Og æfinganar eru síður en svo bara leikur einn – lítil börn eru látin hlaupa og gera armbeygjur. Svo er snemma farið að keppa. Þá standa feðurnir æpandi á hliðarlínunni – prúðustu menn missa sig. Svo er farið að fórna sumarfríum fjölskyldunnar og ferðum út í sveit fyrir fótboltaleiki og fótboltamót. Æfingarnar eru svo tíðar að æ sjaldnar sér maður börn leika sér í fótbolta úti á túnum eða við skóla.

Líklega eru þetta áhrif frá ensku knattspyrnunni. Það er alið á draumum um að litlir drengir verði atvinnuknattspyrnumenn. En þeir eru sárafáir sem meika það. Sumir komast upp í meistaraflokk á Íslandi og spila þar einhver ár. Oft þurfa þeir samt að horfa upp á það, eftir þrotlausar æfingar í mörg ár, að aðkeyptir leikmenn taka liðsplássið sem þeir ætluðu að komast í.

Og svo er ferillinn búinn – hann endist ekki miklu lengur en til rúmlega þrítugs.

Þetta er allt partur af leiknum og hann er mjög vinsæll. En samt er þetta svolítið fábreytt. Ég hefði haldið að íþróttafélögin ættu að reyna að bjóða upp á fjölbreyttara starf þar sem sem börn geta reynt fyrir sér í ýmsum greinum – og ekki alltaf með það að markmiði að komast í afreksflokk.

Sigríður Víðis Jónsdóttir skrifar ágæta grein um þetta í Fréttablaðið. Nefnir hana Kæra 7 ára barn, hertu þig. Hún segir meðal annars:

„Hvernig varð það að viðtekinni hugmynd að börn sem hafa áhuga á að stunda íþróttir stefni almennt á að verða afreksíþróttafólk eða atvinnumenn? Þau skuli öll skara fram úr – með góðu eða illu. Hreyfing er fyrir öllu. Kannski sérstaklega í ljósi þess að fimmta hvert barn á Íslandi mælist yfir kjörþyngd og fimm prósent barna of feit. Við eigum mikið af frábærum kornungum íþróttabörnum – en það þurfa ekki allir krakkar að verða afreksmenn. Við myndum aldrei gera þá kröfu á alla fullorðna sem vilja hreyfa sig.“