arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þegar Katrín Jakobsdóttir var líklegasta forsetaefnið – fyrir aðeins tveimur mánuðum

Ég á satt að segja erfitt með að kaupa kenningar um að konur séu jaðarsettar í forsetakosningunum vegna þess hvernig Ólafur Ragnar Grímsson hefur mótað hugmyndirnar um það.

Það er þá hugmyndin um hinn sterka og reynslumikla mann sem standi einn á vaktinni – gegn ytri öflum og setji sig jafnvel á háan hest gagnvart Alþingi.

En þjóðin var í rauninni ekkert að rjúka til og kjósa Ólaf Ragnar í hinu stutta framboðsúthlaupi hans. Það mætti strax miklum efasemdum. Og sá sem nú er langhæstur í skoðanakönnunum er fræðimaður sem hefur alls ekki lagt neina áherslu á ímynd sterka mannsins, heldur miklu frekar sættir og sanngirni. Hann birtist á myndum með eiginkonu og barnahópi.

Sterki og reynslumikli maðurinn sem er í framboði hefur hins vegar mælst með í kringum 15 prósent í skoðanakönnunum. Spurnin eftir honum hefur reynst takmörkuð.

Þá má líka minna á að í vetur var Katrín Jakobsdóttir talin langsigurstanglegasta forsetaefnið. Þannig var það fyrir rúmum tveimur mánuðum – það hefur æði margt gerst síðan. Þá voru engin framboð orðin að veruleika, en þegar spurt var um forsetakosningarnar í skoðanakönnunum var hún með margfalt meira fylgi en aðrir sem þóttu koma til greina. Katrín hefði líklega getað orðið forseti – hefði hún viljað.

Hún tók sér tíma til umþóttunar en ákvað svo að fara ekki fram. Forsetakosningar með Katrínu hefðu þróast allt öðruvísi en kosningarnar nú. Tilviljanir og atburðir sem enginn sá fyrir hafa ráðið miklu. Mikil ósköp, Katrín hefði þurft að svara fyrir Icesave og gjörðir síðustu ríkisstjórnar. Það hefði getað orðið erfitt og kannski hefði gengið á pólitíska innistæðu hennar.

En þetta þarf meira að segja Guðni Th. Jóhannesson að gera – fræðimaðurinn sem kom hvergi nærri völdum eða ákvörðunum.

Birgir Hermannsson stjórnmálafræðingur sem flutti umræddan fyrirlestur nefndi Höllu Tómasdóttur sem dæmi um frambjóðanda sem ekki nær að samsama sig hugmyndinni um sterkan forseta, heldur tali hún eins og fyrirliði eða móðir, þetta er samkvæmt frásögn á Vísi.is.

En þá er þess að gæta að málflutningur Höllu er allt öðruvísi en hann var fyrir um það bil tíu árum, á tíma útrásarinnar. Þá var allt annað í gangi. Á þeim tíma var hún fremst í flokki í að boða hugmyndir sem geta ekki talist annað en grjóthörð frjálshyggja. Í skýrslu sem hún kynnti sem framkvæmdastjóri Viðskiptaráðs 2007 var að finna tillögur um einkavæðingu menntastofnana, heilbrigðisþjónustu og almannatrygginga, flata og lága skatta, auk þess sem lagt var til að „höftum og íþyngjandi reglum“ yrði aflétt af viðskiptalífinu og því gefinn kostur á að „setja sér sjálft reglur“.
Afstaða

Það eru ýmsar áleitnar spurningar sem þarf að svara í baráttunni fyrir forsetakosningarnar.

Eins og hvar varstu í Icesave?

Og nú hefur bæst við spurningin – hvar varstu í þorskastríðunum?

Þá má kannski bæta við – hver var þín afstaða til ritsímans?

Fjárkláðans (sem olli því á sínum tíma að Jón forseti móðgaðist).

Og ef til vill má fara enn lengra: Hvernig stendurðu gagnvart kristnitökunni?
Carnaby Street = Karnabær

Um daginn var rifjað upp að fimmtíu ár væru liðin frá stofnun tískuverslunarinnar Karnabæjar. Það var á bítlatímanum og búðin seldi föt fyrir ungt fólk. Mér hefur alltaf þótt nafnið afar snjallt, Carnaby Street í London, helsta tískugatan á þessum árum, varð að hinum íslenska Karnabæ, rétt eins og The Beatles urðu að Bítlunum.

Guðlaugur Bergmann sem stofnaði Karnabæ var snjall maður og ákaflega líflegur, frumkvöðull um margt. Ég man til dæmis eftir því að hann er fyrsti íslenski maðurinn sem ég heyrði segja „fuck“.

Síðar var þetta orð notað í tíma og ótíma, en ég var vestur í KR-húsi að spila badminton sem oftar, hef verið svona 10-12 ára, en Gulli var að spila á næsta velli. Hann hitti boltann eitthvað illa og heyrðist þá segja hátt og snjallt „fuck“. Ég man að mér brá nokkuð, þetta var óvenjulegt.

Karnabær var á þessum árum á horni Skólavörðustígs og Týsgötu, eins og sjá má á þessari ljósmynd sem Sigurður Finnsson setti inn á vefinn Gamlar ljósmyndir og gaf mér leyfi til að birta. Þetta er á síðari hluta sjöunda áratugarins, Hallgrímskirkjuturn er hálfbyggður eins og hann var lengi, þarna má líka sjá verslun Sláturfélags Suðurlands – búðir SS voru víða um borg með ágætu vöruúrvali. Þarna má líka greina skilti með auglýsingu fyrir danska tóbaksfyrirtækið Hirschsprungs, en þar mun hafa verið tóbaksverslunin Havana.
Sögulegar sættir – vangaveltur um framboð

Kosningar í haust eru enn mjög á vangaveltustiginu. Náttúrlega, við vitum ekki einu sinni hvort þær verði haldnar. Flokkarnir hjóta að vera að undirbúa sig af kappi, en þjóðin er aðallega að ræða undarlegar vendingar í forsetakosningum.

Gömul afturganga skýtur upp kollinum í pistli eftir Styrmi Gunnarsson. Það er draumurinn um „sögulegar sættir“, eins og það hét í eina tíð. Þá var Styrmi mjög áfram um að kæmist á ríkisstjórn Sjálfstæðisflokks og Alþýðubandalags, hann ritaði oft fabúleringar þar um – taldi stundum góða möguleika á þessu, einkum eftir að mesti hitinn fór úr hermálinu.

En af þessu varð aldrei – Sjálfstæðisflokkurinn og sósíalistar fóru aldrei saman í stjórn, ef undanskilin er ríkisstjórn Gunnars Thoroddsen, þar sem var brot úr Sjálfstæðisflokknum og Alþýðubandalagið. En Styrmir var ekki hrifinn af þeirri ríkisstjórn.

Nú lætur Styrmir sig dreyma um stjórn Sjálfstæðisflokks og Vinstri grænna sem yrði mynduð eftir kosningar. Hann segir meira að segja frá því að forystumenn í VG hafi haft áhuga á að fá Sjálfstæðisflokkinn í ríkisstjórnina síðustu, þegar farið var að fjara undan henni.

Að auki er vitað að VG hafði áhuga á að fá Sjálfstæðisflokk inn í ríkisstjórn í tíð fyrri ríkisstjórnar, þegar meirihluti hennar í þinginu var orðið efamál.

Spurning hvort VG-liðum tekst að rifja þetta upp? Og hvað þeir segja um samstarf við Sjálfstæðisflokkinn?

Það eru náttúrlega uppi miklar vangaveltur um Samfylkinguna, hvort hún lifi af, og jafnvel hvort endurvekja eigi Alþýðuflokkinn. Sumir gamlir liðsmenn hans sjá hann í hillingum. Spurning þó hvort það breytir miklu meiru en þegar Pipp-súkkulaði verður Síríus. Í síðustu kosningunum sem Alþýðuflokkurinn bauð fram í fékk hann 11 prósenta fylgi.

Stofnfundur stjórnmálaflokksins Viðreisnar verður haldinn 24. maí. Flokkurinn er að miklu leyti klofningur úr Sjálfstæðisflokknum – og nú er farið að nefna til sögunnar hugsanlega frambjóðendur. Þar er hvíslað um nöfn eins og Þorstein Pálsson, fyrrverandi formann Sjálfstæðisflokksins, og Þorgerði Katrínu Gunnarsdóttur, fyrrverandi varaformann Sjálfstæðisflokksins.
Aðallega tilfærslur innan liðsins

Skoðanakannanir upp á síðkastið hníga í þá átt að Sjálfstæðisflokkurinn sé aftur orðinn stærstur – stærri en Píratarnir. Uppsveifla Pírataflokksins sem hófst af alvöru í apríl í fyrra er nokkuð að ganga niður.

Skoðanakönnun Félagsvísindastofnunar sem Mogginn birtir í dag staðfestir þetta. Í fyrirsögn fréttarinnar segir að taflið sé að snúast við.

En þá er þess að geta að sammerkt er með flestum könnunum undanfarið að hlutföllin milli stjórnarflokkanna og stjórnarandstöðunnar breytast lítið. Mest virðast þetta vera tilfærslur innan liðsins.

Sjálfstæðisflokkur tekur frá Framsókn, Vinstri grænir taka frá Pírötum – VG er allt í einu komið á mikla siglingu. Píratar verða kannski ekki sá afgerandi forystuflokkur sem leit út fyrir um tíma.

Stjórnarflokkarnir hafa verið með á bilinu 35-37 prósent samanlagt og þurfa að bæta heilmiklu við sig ef ríkisstjórnin á að halda velli. Í kosningunum 2013 var þessi tala 51 prósent.
Lifandi tónlistarflutningur

Maður getur leyft sér að vona að bandaríski popparinn Justin Timberlake hafi breytt Evróvision keppninni með spilamennsku sinni í gærkvöldi. Timberlake var mörgum klössum ofar en aðrir flytjendur sem komu fram þetta kvöld.

Hann er náttúrlega heimsstjarna, en þetta felst líka í því að Timberlake var með lifandi tónlist. Hann hafði fjölda hljóðfæraleikara og söngvara á sviðinu – og þetta var live.

Eitt af því sem manni sýnist vera að fara með Evróvision er að allir nota playback – tónlistin er flutt af tölvudiskum, hið eina sem er lifandi er eitthvað af söngnum. Þannig verður þetta gelt eins og karaókí.

Vonandi fara aftur að sjást hljóðfæri á sviðinu – eða má það ekki?

En það má reyndar fagna sigri Úkraínu sem komu í keppnina og sigruðu með lag og texta sem hefur þó einhverja þýðingu – krafan um algjört innihaldsleysi í Evróvision er máski orðin aðeins of stíf.

Lagið fjallar um hryllilegar þjóðernishreinsanir á tíma Stalíns. Þar er sungið um Tartara á Krím, en það voru miklu fleiri þjóðir sem urðu fyrir slíkum brottflutningi fyrir stríðið, eftir stríðið og meðan á því stóð: Pólverjar, Litháar, Lettar, Eistar, Tsétsénar, Ingusetar, Grikkir sem bjuggu á Krímskaga, Finnar sem bjuggu í Karelíu og svo má halda áfram að telja.

Rússar bregðast æfir við, en það er ágætt að þeir séu minntir á þessa ljótu fortíð sem þeir vilja ekki kannast við á tíma vaxandi þjóðrembu og yfirgangs. Og eins og flytjandinn, Jamala, sagði – þetta fjallar líka á sinn hátt um 2014.
Okkur öllum

Ég hef lengi verið með dálítið samviskubit vegna þess að mig grunar að ég hafi átt nokkurn þátt í að valda íslenska efnahagshruninu.

Árið 2007 stækkaði ég nefnilega húsnæðið sem ég bjó í um heilan fjórðung. Flutti úr 80 fermetra íbúð í 100 fermetra íbúð. Ég notaði reyndar ennþá bíl sem var frá árinu 1994 og átti eftir að aka honum í mörg ár enn.

En ég keypti mér flatskjá.

Eftir hrunið kom Björgólfur Guðmundsson með þá skörpu greiningu að við værum öll á okkar hátt samsek – við hefðum keypt okkur flatskjái. Þá var reyndar orðið erfitt að fá túbusjónvörp.

Björgólfur, sem hafði fyrir vinarsakir fengið banka í sinn hlut í einkavæðingu nokkrum árum áður, varð síðar gjaldþrota upp á 85 milljarða króna.

Fyrir þá fjárhæð hefði verið hægt að kaupa 850 þúsund flatskjái. Það eru líklega um fimm tæki á hvert heimili ef stuðst er við gögn Hagstofunnar.

Árið 2007 heyrði ég fjármálaráðherra þáverandi fara með fleyg orð. „Drengir, sjáið þið ekki veisluna!“ sagði hann.

Þá fékk ég samviskubit yfir því að vera ekki með, mér fannst ég vera að missa af einhverju. Ég fór í verðbréfasjóð við Suðurlandsbraut, fyllti út þartilgert eyðublað, var vísað inn í sérstakt viðtalsherbergi þar sem ég spurði hvort þeir gætu ávaxtað smá sparifé sem ég átti.

Mér var tjáð að ég ætti ekki nógu mikla peninga til að fá að vera með í sjóðnum. Ég lét mig hverfa við svo búið og reyndi ekki aftur.

Nokkrum vikum síðar fréttist að forstjóri verðbréfasjóðsins hefði verið handtekinn fyrir svik, þetta var í apríl 2007. Hann var einna fyrstur.

Fáum árum heyrði ég síðar einn trúnaðarmann ríkisstjórnarinnar sem þá var, Svavar Gestsson, lýsa því yfir að við Íslendingar værum í raun að bera burt „syndir heimsins“ vegna efnahagshrunsins. Við vorum semsagt að deila með okkur einhvers konar hópsekt.

Er furða þótt maður hafi verði hugsi? Á þeim árum var ekki hægt að fá nokkurn mann til að viðurkenna að hann hefði gert neitt rangt eða misjafn fyrir hrun. Það var meira að segja óhugsandi að neinn játaði á sig mistök, hversu smá sem þau voru.

Og svoleiðis er það reyndar enn. Enn hefur enginn fundist sem kannast við að bera nokkra ábyrgð.

Í dag les ég svo að forsetaframbjóðandinn Davíð Oddsson telji að hrunið hafi verið „okkur öllum“ að kenna.

Okkur öllum. Böndin berast semsagt enn einu sinni að okkur. Okkur öllum. Hann bætti meira að segja við „nær og fjær“. Það á enginn að sleppa.

Ég fór aðeins að spá í hvað það felur í sér. Fólkið til sjávar og sveita, fólkið í þéttbýli og dreifbýli, fólkið í Breiðholti og 101 og á Akureyri. Gamla fólkið, unga fólkið, miðaldra fólkið, launafólkið, öryrkjar, hjúkrunarfólk, leikskólakennarar, bændur, háskólafólk og hótelstarfsmenn.

Allir er nefnilega mjög stórt mengi. Nógu stórt til að þetta verður algjörlega merkingarlaust. Við getum til dæmis alveg látið vera að reikna gjaldþrot Seðlabankans yfir í flatskjái, en þar myndi talan skipta milljónum tækja. Hefði verið hægt að fylla hvert herbergi í landinu með þeim.
Tökum fastara á – sumarið 1964

Hjólreiðar eru ekki alveg jafn nýjar af nálinni og margir virðast halda – og maður þarf heldur ekki að vera klæddur spandexgalla til að stunda þær.

Hér er forsíða vikublaðsins Fálkans frá því í júní 1964. Þarna hafa nokkrir þekktir borgarar brugðið sér á reiðhjól eða myndast við að gera það.

Á myndinni má þekkja fremst Árelíus Níelsson prest, í röndóttum sokkum, Guðmund Jónsson söngvara, Kristínu Önnu Þórarinsdóttur leikkonu, Pál Ísólfsson organista, Matthías Johannessen ritstjóra, Indriða G. Þorsteinsson rithöfund, með hatt, Sigurð Sigurðsson íþróttafréttamann, Kristin Hallsson söngvara, Nínu Sveinsdóttur leikkonu og Jón Múla Árnason útvarpsþul.

Inni í blaðinu er svo að finna nokkurra blaðsíðna grein um þessa uppákomu og þar má lesa eftirfarandi brýningu. Mætti jafnvel kalla þetta „aðför að einkabílnum“.
Að fara frjálslega með sannleikann

Frjálsleg umgengni við sannleikann getur verið býsna lýjandi. Stundum er þetta reyndar kallaður spuni – og hann er mikið lýti á stjórnmálum nútímans. Spuninn er sums staðar orðinn eins og vísindi, svo er hann háþróaður, en alltaf hefur hann sama markmið, undanhald frá staðreyndum og sannleikanum.

Ólafur Ragnar Grímsson er í miklu viðtali í Fréttablaðinu í dag. Þar fer hann með rullu um hvers vegna hann hættir við forsetaframboð sitt. Hann segir að það hafi verið vegna þess að fram voru komnir kostir sem voru „ásættanlegir“, Guðni Th. Jóhannesson og Davíð Oddsson:

Þess vegna er ég svona glaður. Vegna þess að ég verð að skilja við embættið á þann hátt að þjóðin með góðum hætti finni sér nýjan forseta og hann geti tekið við á þann hátt að embættið sé sterkt, samband þess við þjóðina traust og forseti skilji sig frá þessari hringiðu sem einkennir flokkana, Alþingi og þann þátt lýðræðiskerfis.

Trúir þessu einhver?

Varla. Annars vegar er Ólafur að reyna að halda andlitinu vegna atburðarásar sem þar sem hann hljóp illilega á sig og hins vegar er hann kannski að passa upp á hvernig sagan af honum verður skrifuð.

Staðreyndin er auðvitað sú að það var lítil eftirspurn eftir enn einu kjörtímabili Ólafs, fréttir af aflandsmálum veittu þessu svo náðarhöggið og þannig fór að fylgið hrundi. Það blasti við að Ólafur myndi líklega tapa kosningunum.

Svo má reyndar taka annan pól í hæðina. Þarna er sitjandi forseti að nota embætti sitt til að lýsa því yfir að tveir frambjóðendur séu hæfari en aðrir – hann er beinlínis að styðja þá, en dæmir aðra frambjóðendur léttvæga.

Ólafur Ragnar hefur verið að móta embættið á ýmsan hátt eftir sínu höfði – en það er held ég alveg nýtt að sitjandi forseti blandi sér með þessum hætti í kosningabaráttu.
Smávegis um einelti

Ég man eftir skefjalausu einelti í minni skólagöngu, allt í kring. Það voru aðrir tímar. Börn gengu meira sjálfala og kennarar og foreldrar skiptu sér lítið af þessu. Börnin sem urðu fyrir eineltinu áttu í fá hús að venda. Mér verður hálf ómótt af því að hugsa um sum tilvikin – get ekki varist þeirri tilhugsun að sumir krakkar hafi borið merki þessa allt sitt líf.

Við lifum aðra tíma núna – það er almennt betur hugsað um börn og ef kemst upp um einelti er reynt að grípa inn í. Aðferðirnar virka þó sérkennilegar oft á tíðum. Mikil áhersla er lögð á að sætta gerendur og þolendur, eins og það er kallað, kvalara og þá sem eru kvaldir.

Í Fréttablaðinu í dag er fjallað um hörmulegt eineltismál í Austurbæjarskóla. Þar er rætt við Vöndu Sigurgeirsdóttur sem er sérstaklega að rannsaka einelti. Hún segir að þurfi að beina athyglinni meira að gerendum:

Inngripin eru ekki nógu langvarandi og ítarleg. Það þarf að vinna meira með hópinn og sérstaklega þarf að vinna lengur með gerendur. Það dugar ekki að tala einu sinni eða tvisvar við þá og meira að segja getur það gert eineltið verra. Það þarf að lágmarki tíu skipta samskiptavinnu með gerendum.

Ég hef dálitla reynslu af svona málum frá því á síðustu árum. Kerfið virtist eiga að virka þannig að þegar eineltið fór yfir viss mörk var reynt að sætta gerandann og þolandann á fundi. Þeir skyldu takast í hendur. Með þessu eru gefin þau einkennilegu skilaboð að ábyrgð þess sem stendur fyrir ofbeldinu og þess sem verður fyrir ofbeldinu sé einhvern veginn jöfn. Það stenst auðvitað enga skoðun.

Þetta er hálfkák og getur verið mjög skaðlegt – og það er mjög hæpið að þetta virki.

Þolandi ber vitaskuld enga ábyrgð á ofsóknunum sem hann verður fyrir og það á ekki að reyna að magna upp hugmynd um að svo sé. Hann er skotmarkið, hefur einhvern veikleika í fari sínu eða útliti sem gerandinn kemur auga á – þeir sem hafa tilhneigingu til að beita einelti eru oft býsna næmir á slíkt. Ein hlið eineltis er einmitt að það magnar upp sjálfsefa og sjálfsásakanir hjá þeim sem verða fyrir því.
Forsetinn líklega fundinn – Davíð misreiknar sig illilega

Yfirburðir eins og Guðni Th. Jóhannesson nýtur – samkvæmt nýrri skoðanakönnun Fréttablaðsins – hafa vart sést í forsetakosningum áður. Gleymum ekki að menn hafa talið að þetta yrðu harðar kosningar þar sem forsetinn yrði jafnvel kosinn með fjórðungi atkvæða.

En það virðist ekki ætla að gerast. Guðni er með tæplega 70 prósenta fylgi í könnunninni. Maður sér varla að hróflað verði við Guðna úr þessu – hann er máski óreyndur í stjórnmálum en hann hefur hvergi stigið feilspor enn. Kosningabarátta hans virðist vel skipulögð og yfirveguð.

Þjóðin er semsagt komin býsna nálægt því að velja sér forseta og liggur við að sé hægt að snúa sér að talsvert mikilvægari kosningum, nefnilega alþingiskosningunum sem verða í haust. Ég hef heyrt þeirri kenningu fleytt að fólk muni láta nægja að veita þeim Ólafi Ragnari og Davíð ráðningu, en fari svo og kjósi gömlu flokkana í haust. Tek fram að ég ætla ekki að kvitta undir þetta sjálfur.

Enda hef ég margoft skýrt frá því að ég er ekki mikill spámaður. Þó lét ég þau orð falla í morgunkaffi í fyrradag að Davíð Oddsson væri 15 prósenta maður. Hann er með 13,7 prósent í könnun Fréttablaðsins. Margir hafa líklega haldið að hann yrði hærri – en það verður bara að segjast eins og er að hversu merkur sem stjórnmálaferill Davíðs kann að vera, þá er er hann ekki þeim kostum búinn sem Íslendingar leita að í forseta sínum.

Verður ekki betur séð en að Davíð hafi misreiknað sig illa með framboði sínu.

Og kannski verða kosningar sem talið var að yrðu mjög spennandi alls ekkert spennandi þegar allt kemur til alls.
Árni Páll og hraðleiðin til hægri

Fyrir mörgum árum skrifuðum við Gunnar Smári Egilsson saman grein í löngu horfið tímarit sem kallaðist Heimsmynd. Greinin nefndist Landakort íslenskra stjórnmála og með fylgdi ítarlegt kort sem vinur okkar Andrés Magnússon gerði. Þetta var tilraun til að skilgreina ýmsa hópa og hreyfingar í íslenskum stjórnmálum.

Einum hópi gáfum við heitið „Hraðleiðin til hægri“. Í henni var ýmislegt vinstra fólk sem hafði verið í Alþýðubandalaginu flest en stefndi nú hraðbyri í átt að hægri vængnum. Þetta var nokkrum árum áður en Tony Blair tók við Verkamannaflokknum í Bretlandi, en margt af þessu fólki varð síðar það sem kallaðist „blairistar“.

Flest endaði það svo í Samfylkingunni – og komst þar til áhrifa. Ég held að mig misminni ekki að við höfum sett Árna Pál Árnason, fráfarandi formann Samfylkingarinnar, í hópinn.

Árni kemur í viðtal á Morgunvaktinni og segir að ekki sé „sjálfgefið“ að Samfylkingin lifi. Hann talar um að flokkurinn hafi farið of langt til vinstri:

Með því að leggja höfuðáherslu á að vera hreinn vinstriflokkur, og á hreina vinstristjórn, hefur Samfylkingin gleymt því að hún komst til valda vegna þess að miðjan kaus hana.

Árni segir ennfremur að það beri dauðann í sér að „teygja sig ekki“ í átt til miðjunnar. En það er kannski ekki heldur sjálfgefið að Árni eigi samleið með Samfylkingunni. Samferðin í formannstíð hans var aldrei sérlega farsæl. Hinn pólitíski pendúll hefur sveiflast til vinstri með vaxandi auðræði í heiminum og æpandi ójöfnuði. Jafnaðarmannaflokkar hafa víða lent í vandræðum vegna þess hversu þeir hafa dyggilega þjónustað peningavaldið.

Í einni bók man ég að rithöfundurinn John Le Carré segir að sumir virðist halda að það að vera á miðjunni – mitt á milli póla – sé afstaða. Le Carré segir að svo þurfi ekki að vera, fólk telji sig standa á miðjunni en í rauninni sé það hvergi.

They think of themselves in the middle, whereas of course really, theyre nowhere.

Maður getur ekki varist þeirri tilhugsun að Árni Páll eigi kannski betur samleið með Bjartri framtíð og máski Viðreisn fremur en jafnaðarmannaflokki – í hreyfingu sem gæti verið í anda frjálslyndra flokka í Evrópu, frjálslyndir demókratar fremur en sósíaldemókratar.

Líklegast verður að telja að Samfylkingin kjósi sem formann Oddnýju Harðardóttur, þann frambjóðanda sem hefur hvað eindregnastan vinstri svip. Þar vaknar reyndar sú spurning hvort Samfylking og VG þurfi að vera sitthvor flokkurinn – er sérlega mikill munur á Oddnýju og Katrínu Jakobsdóttur?

“
Lundasúpa

Lundi er tákn um ferðamannaæðið á Íslandi. Þessi fugl sem var sagður vera fjölmennasti stofn við Ísland, en hefur verið á undanhaldi sunnanlands.

Reykvíkingar vissu ekkert um lunda – en þetta var kjörfugl Vestmannaeyinga. Veiddur í háf, reyttur og étinn á þjóðhátíð, oft reyktur.

Meginlandsbúar samsömuðu sig frekar við fálka en lunda. Fálkinn varð tákn stærsta stjórnmálaflokksins sem réð hér lögum og lofum um áratugaskeið.

Hann var ekki með lunda í merki sínu – engum öðrum flokki datt það heldur í hug. Lundar eru sætir og skrítnir, stjórnmálaflokkar sækjast yfirleitt ekki eftir slíkri ímynd, sérstaklega ekki valdaflokkar.

Það eru engar fálkabúðir í Reykjavík, heldur eru lundar í gluggum annarrar hverrar verslunar. En við höfum ekki komist upp á lag með að borða hann. Lundi er ekki á boðstólum á veitingahúsum í Reykjavík.

Ég hef verið að hvetja konu mína til að fara að bjóða upp á lundasúpu. Hún tekur dræmt í það. Heldur að það muni stuða gestina á staðnum hennar í Bergstaðastrætinu.

Kannski er það rétt.

Ég hef séð fyrir mér súpu í ógurlega stórum potti þar sem eru jafnvel smá fjaðrir innan um. Það er hrært í með mikilli sleif og stundum bætt í nýjum lunda.

Til eru uppskriftir af lundasúpu. Í þessum texta er hún kölluð kofnasúpa en þar er fjallað um matarveislu á Skarðströnd.

Hér er grein í Morgunblaðinu frá 1978. Hún er eftir sjálfan Árna Johnsen. Þarna eru nokkrar aðferðir við matreiðslu á lunda. Þetta er súpan:

Lundinn er settur í pottinn og síðan eru súpujurtir settar í vatnið, gulrætur, hvítkál, mikið af lauk, rófur og ef menn eru á þeirri línunni er gott að setja lófafylli af haframjöli eða hrísgrjónum út í og síðan er það suðan sem gildir í 3 tíma til 3 1/2.
Sneypuför Ólafs Ragnars

Ólafur Ragnar Grímsson hættir við að hætta við að hætta. Nú er það bara kunngjört með lítilli fréttatilkynningu, herskari blaðamanna er ekki boðaður á Bessastaði.

Það verður að segjast eins og er að það er frekar lítil reisn yfir þessum vendingum hjá forsetanum. Þetta var sneypuför hjá honum. Eða kannski jafnvel eins og skrípó.

Hann kallaði til blaðamannafundar með pompi og prakt, fundurinn var sendur beint út í fjölmiðlum. Vinna stöðvaðist út um allt land. Fáum vikum síðar er allt búið.

Ólafur tilkynnti að hann yrði að halda áfram vegna óvissu. Þessa óvissu skynjuðu ekki margir, en vissulega átti hann séns á endurkjöri þar til fóru að koma fram upplýsingar um fjármál konu hans og Ólafur lenti í vandræðum með að svara spurningum um þau.

Vendipunkturinn var kannski viðtalið við Christiane Amanpour á CNN. Nei-in sem Ólafur lét falla þar hafa bergmálað síðan. Hann fyllir í rauninni flokk stjórnmálamanna sem hafa þurft að lúta í gras vegna uppljóstrana um aflandseignir.

Maður skynjaði greinilega í síðustu viku að almenningur var að snúa baki við Ólafi, nú staðfestist það rækilega í skoðanakönnun.

Þetta verður máski bara lítil neðanmálsgrein við stjórnmálaferil Ólafs Ragnars, en ef til vill má segja að hann hverfi á braut eins og segir í kvæðinu The Hollow Men eftir T.S. Eliot:

Not with a bang but a whimper.

En hjá manni ágerist sú tilfinning að eitthvað sé mikið bogið við stjórnmálin á Íslandi.
Lítil getraun um kvæði eftir Stein

Þetta kvæði birti Steinn Steinarr í tímaritinu Helgafelli árið 1942. Þetta er meinhæðið, eins og Steins var von og vísa.

Með þessu fylgir lítil getraun: Um hverja var Steinn að yrkja?