arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Varla þrír seðlabankastjórar – eða hvað?

Einhvern veginn finnst manni óhugsandi að snúið verði aftur til gamals tíma með þrjá seðlabankastjóra, að hluta pólitískt skipaða, eins og segir að muni gerast í frétt á Eyjunni.

Það er öruggt að slík aðgerð vekur tortryggni og úlfúð í samfélaginu. Það er nákvæmlega engin þörf á þremur bankastjórum.

Ekki er þar með sagt að ekki megi gagnrýna Seðlabankann, hann er ekki heilög kýr. Vaxtastefna hans hlýtur til dæmis að vekja spurn meðan vextir eru nálægt núllinu í nágrannalöndum.

En ýmislegt má þó virða honum til vorkunnar í því sambandi. Hollvinur síðunnar sendi til dæmis þessa hugleiðingu um Seðlabankann og vextina.

Slagur SÍ er við verðbólguna. Ef laun hækka þá eykst einkaneysla, gengið gefur eftir. Ef vextir lækka þá aukast ráðstöfunartekjur heimila og það verður meiri freisting til þess að taka neyslulán. Aukin einkaneysla, gengið gefur eftir.

Afleiðing, meiri verðbólga því framleiðsla og framleiðni er ekkert að aukast.

Að auki er hluti vandans mjög dýrt fjármálakerfi, og þar eru lífeyrissjóðirnir ekki vandamálið heldur bankarnir.

Seðlabankinn er í vonlausri baráttu á meðan við erum með krónuna sem gjaldmiðil.

Verkefni SÍ við núverandi aðstæður, að halda verðbólgu í skefjum er líklega vonlaust.

Þetta er tafla um vaxtamun er að mig minnir frá 2011. Staðan hefur líklega frekar versnað en batnað fyrir Íslendinga.

Gallinn er sá að við erum hræddari við breytingar en óbreytt ástand, og bakhjarlar núverandi stjórnarflokka telja betra fyrir sig og sína hagsmuni að viðhalda óbreyttri stöðu mála.
WSJ í Sochi: Hví eru Íslendingar svo lélegir í vetraríþróttum?

Í grein í Wall Street Journal er spurt hvers vegna Íslendingar séu svo lélegir í vetraríþróttum – það rímar auðvitað ekki við nafn landsins.

Ýmsar skýringar eru gefnar, til dæmi að hér sé þrátt fyrir allt ekki sérlega mikill snjór, ís er nokkuð stopull – veðráttan er jú fremur umhleypingasöm –, við erum meira fyrir íþróttir sem eru stundaðar í upphituðum íþróttahúsum og svo erum við náttúrlega svo fá.

Við þetta má bæta í sambandi við skíðaíþróttina að fjöllin á Íslandi eru ekkert sérlega há – og svo er auðvitað spurning um hefð, það er til að mynda sáralítil hefð fyrir skautaíþróttum hér á landi.

Þannig að að þessu leyti erum við ekki lík frændum okkar Norðmönnum sem skara algjörlega fram úr í vetraríþróttum og heldur ekki Íslendingunum sem fluttu til Kanada en þeir fóru að leggja rækt við íþróttir sem stundaðar eru á ísi lögðum vötnum eins og íshokkí og curling.

The Winnipeg Falcons, lið skipað Vestur-Íslendingum, sigraði í íshokkí á Ólympíuleikunum í Antwerpen 1920. Íslendingarnir þurftu að flytja af landi brott til að ná slíkum árangri í vetraríþrótt.
Afglæpavæðing fíkniefnaneyslu – merkileg yfirlýsing Kristjáns Þórs

Það má segja að nokkur stórtíðindi hafi orðið á fundi hjá Heimdellingum í gærkvöldi.

Þar lýsti heilbrigðisráðherrann, Kristján Þór Júlíusson, því yfir að hann hefði miklar efasemdir um stefnuna í fíkniefnamálum. Frá þessu segir á Vísi.

„Ég er mjög hallur undir þá skoðun að við eigum að reyna að afglæpavæða neysluna í þessum málum,“ sagði ráðherrann.

Ekki er vitað til þess að slík yfirlýsing hafi komið áður frá svo háu stjórnvaldi.

Gamalreyndur blaðamaður, Kristján Þorvaldsson, bregst við þessu á Facebook með svofelldum orðum og hefur mikið til síns máls:

Umræða sem vinstrimenn hafa ekki þorað að taka. Auðvitað er sorglegt að sjá ungmenni fara bak við lás og slá út af fíkniefnum, burðardýr og ungfíkla. Skríllinn gerir samt ráð fyrir því að þessir krakkar hafi kynnt sér refsirammann og frelsissvipting þeirra verði öðrum víti til varnaðar. Hvernig getur mönnum dottið slík vitleysa í hug?
Stytting skólans – og óhagkvæmni í verslun og fjármálaþjónustu

Viðskiptaráð leggur áherslu á styttingu framhaldsskólans og skólagjöld.

Hvort tveggja má vel athuga.

Það er reyndar svo með framhaldsskólann að ungmenni eru misjafnlega lengi að ljúka honum, sumir geta tekið mjög langan tíma í áfangakerfi, aðrir bruna í gegn. Þetta verður þó að skoðast í samhengi við grunnskólann. Þar er veruleg þörf á breytingum, ef á að vera hægt að stytta framhaldsskólann er nauðsynlegt að skoða námsframvinduna í grunnskólum líka.

Og skólagjöld sem eru mestanpart fjármögnuð með auknum námslánum eru ekki góð hugmynd. Þau kalla til dæmis á kerfi styrkja sem góðir námsmenn geta sótt sér, en við höfum ekkert slíkt hér á landi.

En kannski ætti Viðskiptaráð að líta sér nær.

Samkvæmt McKinsey-skýrslunni, sem er algjört grundvallarplagg hvað varðar greiningu á íslensku samfélagi, er minnst framleiðni í verslun og fjármálaþjónustu á Íslandi.

Þar er óhagkvæmnin mest og ónýtt umframgeta.

Kannski ætti Viðskiptaráð að skoða þetta betur – um leið og við gleymum því heldur ekki að ræða skólamálin.
Er aldrei tilefni til að lækka vexti?

Ég vitna stundum í Friðrik Jónsson sem bloggar um hagfræðileg málefni hér á Eyjunni. Oft skrifar hann spaklega – og hann er óhræddur við að synda gegn meginstraumi fræðanna.

Þetta er stutt og laggóð tilvitnun – en mjög umhugsunarverð – kemur úr nýjum pistli sem nefnist Vaxta- og verðbólgusögur.

Er aldrei tilefni til að lækka vexti? spyr Friðrik.

„Á síðustu tveimur árum hefur verðbólgan lækkað um meira en helming, úr 6,5% í 3,1%. Á fyrri hluta þessa tímabils hækkuðu dagvextir Seðlabankans úr 5,75% í 7,0% og hafa haldist óbreyttir síðan. Lækkun verðbólgu gefur ekki tilefni til lækkunar vaxta. Lækkun skulda gefur ekki tilefni til hækkunar vaxta. Lækkun gengis krónunnar gefur ekki tilefni til lækkunar vaxta, og ekki heldur hækkun gengis hennar. Minni hagvöxtur gefur ekki tilefni til lækkunar vaxta, og ekki aukinn hagvöxtur heldur.

Er þetta trúverðugt? Er þetta hafið yfir gagnrýni?“
HhhH og Harry Quebert – tvær frábærar bækur úr frönsku

Tvær bækur úr hinum frönskumælandi heimi eru nú meðal hinna vinsælustu á Íslandi.

Þar er annars vegar bókin sem heitir því einkennilega nafni HhhH, þetta er komið úr þýsku og útleggst: Heili Himmlers heitir Heydrich.

Bókin fjallar um eitt mesta illmenni sögunnar, ljóshærða djöfulinn Reinhard Heydrich, hinn stórvirka böðul sem öðrum fremur skipulagði Helförina – en gekkst í leiðinni upp í að þykjast fágaður, var skylmingameistari og lék á fiðlu.

Í bókinn er sagt frá morðinu á Heydrich í Prag 1942, tilræðismönnunum, þeim sem aðstoðuðu þá – flestir tíndu lífinu – og manninum sem sveik þá. Og loks fáum við svo að vita um hinar hyllilegu hefndaraðgerðir vegna morðsins.

Þetta er ekki einföld frásögn, heldur er höfundurinn, Laurent Binet, sífellt að velta fyrir sér hvernig hann eigi að segja söguna, hann er að semja sögulega skáldsögu á sama tíma og hann segist ekki kæra sig um slíkar bókmenntir. Útkoman er magnað bókmenntaverk í afbragðs góðri þýðingu Sigurðar Pálssonar.

Hins vegar er það Sannleikurinn um mál Harrys Quebert eftir ungan Svisslending sem heitir Joel Dicker. Bókin hefur náð margfaldri metsölu í hinum frönskumælandi heimi, en í maí er hún væntanleg í Bretlandi og Bandaríkjunum. Bjartur gefur hana út í þýðingu Friðriks Rafnssonar.

Þetta er morðsaga, en líka mynd af smábæ í Bandaríkjunum sem minnir dálítið á Twin Peaks og í þokkabót er þarna bókmenntaleg ráðgáta.

Það eru eilífar vendingar í frásögninni, þegar maður heldur að hún hjóti að vera búin tekur sagan undir sig stökk og allt í einu sér maður atburðina í allt öðru ljósi. Bak við leynist glæpur sem mann grunaði alls ekki að væri glæpur.

Þetta er semsagt bókmenntalegur þriller, heilar 700 blaðsíður að lengd, en þess eðlis að maður getur ekki hætt að lesa, heldur flettir maður látlaust áfram út að bókarlokum og vill þá helst fá meira.
Þarf að halda öllu í frosti?

Umræða um efnahagsmál upp á síðkastið ber öll að sama brunni.

Það þarf að halda öllu í efnahagslegu frosti svo ekki myndist verðbólguþrýstingur á krónuna.

Það ekki hægt að leiðrétta skuldir, það er ekki hægt að hækka launin og í raun er það svo að öll aukin umsvif valda verðbólgu.

Óttinn við verðbólguna er líka slíkur að fólk heldur áfram að taka verðtryggð lán þótt óverðtryggð séu í boði. Þannig getur það þó dreift greiðslubyrðinni.

Er þetta ástand sem hægt er að búa við til langframa? Er þetta bara spurning um „aga í hagstjórninni“, eða getur verið að vandinn sé kerfislægur?
Ræða Sigmundar – Már í ónáð

Hinn stríði tónn sem var í ræðu Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar forsætisráðherra á Viðskiptaþinginu í dag vekur athygli. Margir þinggestir voru nokkuð undrandi yfir því hversu mikils pirrings gætti í ræðu Sigmundar – og hversu miklum tíma hann eyddi í að kallast á við bloggara og álitsgjafa úti i bæ.

Jóhanna Sigurðardóttir var reyndar hætt að mæta á Viðskiptaþingin – þau voru reyndar ekki hátt skrifuð fyrst eftir hrun. Nú þegar er komin ríkisstjórn sem ætti að vera viðskiptalífinu þóknanlegri er ennþá ágreiningur – nú um Evrópu, gjaldmiðilinn, hagstjórnina.

Þetta leyndi sér ekki í ræðu Sigmundar og því hversu ergilegur hann virkaði. Hann fór meira að segja að rifja upp afstöðu Viðskiptaráðs til Icesave.

Annað sem var athyglisvert í ræðunni voru orð forsætisráðherrans um Seðlabankann. Hafi einhverjum dulist að Már Guðmundsson þarf ekki að kemba hærurnar í embætti seðlabankastjóra, þá ætti það að vera orðið deginum ljósara.

Sigmundur skammaði Seðlabankann fyrir að reikna út áhrifin af skuldaleiðréttingunum fyrirhuguðu í staðinn fyrir að greina greiðslujöfnuð landsins – en Sigmundur sagði að fyrir nokkru hefði verið farið fram á hið síðarnefnda.

Seðlabankinn ætti þó, skyldi maður halda, að ráða við hvort tveggja. Og sem sjálfstæð stofnun hlýtur hann að þurfa að skoða áhrif skuldaleiðréttinga eins og annars sem getur haft áhrif á gengi krónunnar og verðstöðugleika.

En Már er ekki í náðinni, það er ljóst. Tvennt er talið vera í stöðunni, að hann verði látinn taka pokann sinn og nýr bankastjóri verði ráðinn í staðinni. Það er þó ekki víst að stjórnarflokkarnir nái að koma sér saman um hver það eigi að vera. Hinn möguleikinn er að verði settir tveir yfirfrakkar á Má – að bankastjórarnir verði aftur þrír eins og var hér áður fyrr.
Árni segir sig úr Samfylkingunni með ádrepu á Kínastefnu Össurar og Ólafs Ragnars

Mikil ádrepa á fríverslunarsamning Íslands og Kína birtist hér á Eyjunni í dag. Höfundurinn er Árni Snævarr, sá margreyndi fréttamaður, sagnfræðimenntaður að auki, hann notar tækifærið til að segja sig úr Samfylkingunni. Tekur reyndar fram að starf hans í flokknum hafi verið falið í því einu að kjósa í prófkjörum.

En Árni beinir sjónum sínum einkum að framgöngu Samfylkingarmanna og forseta Íslands í fríverslunarsamningunum við Kína.

Hvers vegna í ósköpunum lá svo mikið á að gera þennan samning?

Getur verið að Össur hafi viljað breiða yfir árangursleysi viðræðnanna við ESB þar sem þeim fágæta árangri var náð að málstaður Íslands þokaðist ekki millimetra nálægt samningi? Eða vóg þyngra hégómagirni forsætisráðherrans og draumar um Kínafrægð?

Hvernig stendur á því að Samfylkingin hreyfir engum athugasemdum við lof forsetans um fjöldamorðingja á Sri Lanka, þátttöku í Ólympíuleikunum gegn réttindum samkynhneigðra – og spilltan ríkiskapítalisma Kína?

Ég ætla að sleppa því að tala um ruglið um Norðurslóðir því ég mun gera því ítarlega skil á öðrum vettvangi. Athyglin sem ÓRG veitir Norðurslóðum og Kína er í raun ekkert annað en að finna einhvern valkost í utanríkisstefnu við aðild að ESB. Þetta er ekki leið sem Evrópusinnaður flokkur fer jafnvel þótt Össur bráðni þegar forsetinn lokkaprúði brosir til hans.

Árni telur líka að samningurinn hafi takmarkað gildi og geti reyndar verið skaðlegur:

Össur talaði í tvær blaðsíður af þremur í útprentinu af ræðu sinni um fisk. Það er maklegt. Þeir sem græða á fríverslun við Kína eru útvegsmenn. Sá sem tapar er ríkissjóður Íslands og skattgreiðendur, 2-3 milljarðar. Fyrir það mætti borga helming til tvo þriðju þróunaraðstoðar. Er ekki nóg af hafa tvo stjórnmálaflokka og hálfan (VG) og forsetann sem ganga erinda útvegsmanna ? Við þurfum ekki fleiri sægreifaflokka.

Og loks:

Hér í eina tíð þótti sjálfsagt forsprakkar Sósíalistaflokksins og verkalýðshreyfingarinnar færu í “hvíldar- og hressingarferðir til Sovétríkjanna” og þá var áfangastaðurinn gjarnan Sotsí við Svartahaf, þar sem heimsleikar í hommahatri fara nú fram. Hefur Samfylkingin ekkert lært af þjónkun eins forvera síns við einræðið í Sovétríkjunum?

Ég er ekki sá eini í hópi stuðningsmanna flokksins sem undraðist að ekki heyrðist hvorki hósti né stuna um afdrif andófsmanna í Kína eða einræði og spillingu kommúnista og svívirðilegan aðbúnað verkafólks í landinu. Nei, besti vinur Bessastaðabóndans óð á súðum með dollaramerki í augunum.
Upphlaup stór og smá

Hér eru dellur dagsins eða hin reglulegu upphlaup sem verða í samfélagi okkar eins og þau eru túlkuð af Hjálmari Gíslasyni hjá DataMarket.

Hann getur þess að matið sé alveg huglægt, en þetta sýnir fyrstu 42 daga, frá því rétt fyrir áramót, í íslenskri þjóðfélagsumræðu á grafískan hátt.

Við sjáum málin koma og fara, smá og stór, og kannski getur maður helst velt fyrir sér óþolinu og úthaldinu.

Verðskulduðu sum málin þessa skammlífu en heitu athygli – og svo er spurning hvort við hefðum ekki þurft að halda lengur áfram en önnur.

Annars má sjá þetta allt miklu betur á heimasíðu Hjálmars.
Viss grautarhausháttur og skortur á þjálfun til að gaumgæfa

Jón Björnsson talar í útvarp í þættinum Sjónmál og fer stundum á kostum. Hann er fjarska áheyrilegur og grefur upp skemmtilegan fróðleik. Í þætti nýskeð talaði hann um ýmsar lýsingar á Íslendingum. Þar á meðal var þessi lýsing frá Bretanum W.C. Collingwood sem ferðaðist um Ísland 1897, málaði og skrifaði. Jón segir að Íslendingar hafi kveðið rímur og lesið bækur, en reyndar alltaf sömu bækurnar upp aftur og aftur. Það hafi varla verið uppörvandi. Svo hélt Jón áfram:

Prófessor Collingwood … var þvílíkur séntilmaður að hann talaði vel um okkur útífrá og málaði þokkafullar myndir af lífinu hér. En í einkabréfi til Edith Merry, konu sinnar skrifaði hann þetta: „Mér finnst að Íslendingar komi aldrei hreint til dyra. Að einhverju leyti kann það að stafa af því að þeir vilja, líkt og Írar, þóknast öllum, en þó einkum af vissum grautarhaushætti og algjörum skorti á þjálfun til þess að gaumgæfa og fara með staðreyndir. Sé í raun og veru um einhverjar gáfur að ræða eru það helst á bókmenntasviðinu, enda er fjöldi manna kallaður skáld á þessu landi þar sem hver gæs er gerð að háfleygum svani. Aftur á móti virðist engin lifandi sála bera skyn á vísindalegar staðreyndir, efnahagsleg sannindi, stjórnmálalegt raunsæi eða nokkur önnur fræðileg efni. Þeir eru haldnir hverskyns hugarórum.“

Ein af myndunum úr Íslandsför Collingwoods. Þetta er úr Vatnsdal. Hér er svo tengill á pistil Jóns í Sjónmáli.
Sjón og ferlill hans

Sjón verður sérstakur gestur í Kiljunni á miðvikudagskvöld. Hann er nýr handhafi Íslensku bókmenntaverðlaunanna fyrir skáldsöguna Mánastein.

Í viðtalinu stiklum við ástóru í ferli höfundarins. Notum til þess hina miklu fjársjóðskistu sem er safn sjónvarpsins – þar leynist margt merkilegt efni um bókmenntirnar. Við tölum um bækurnar hans, súrrealismann, pólitíkina, mannréttindamálin, Björk og Breiðholtið.

Gagnrýnendur þáttarins fjalla um tvær bækur: Sannleikann um mál Harrys Quebert, en það er mikil metsölubók eftir ungan Svisslending sem heitir Joël Dicker, og Bara börn eftir Patti Smith, en það er sagan af henni og ljósmyndaranum Robert Mapplethorpe.
Hlægilegt – en líka alvarlegt

Maður hefur haft þetta hvalabjórsmál í flimtingum. Einhvern veginn er ekki annað hægt. Þetta sýnir þjóðrembuna í svo furðulegu ljósi.

En auðvitað hefur þetta aðra hlið – þar sem alvaran er meiri.

Matvæla- og heilbrigðiseftirliti er haldið uppi á þessu landi. Það getur meira að segja verið býsna strangt. Framleiðendur þurfa að gera grein fyrir því hvaða hráefni þeir nota og í hvaða mæli þau eru. Hreinlæti þarf að vera í lagi og allur aðbúnaður.

Undir þetta eru allir sem starfa í matvælaiðnaði og við veitingarekstur seldir. Undanþágur eru almennt ekki veittar.

Því er það afar vond stjórnsýsla þegar ráðherra grípur inn í starfsemi eftirlitsstofnana til að heimila að notað sé í matvælaframleiðslu hráefni sem ekki leyfilegt.

Í þessu tilviki hvalamjöl sem getur verið allt að fimm ára gamalt.

Jú, þetta er spaugstofulegt – en líka alvarlegt. Má búast við fleiri stjórnvaldsaðgerðum af þessu tagi sem byggja á hreinum geðþótta.

Því eins og segir í áliti frá Heilbrigðiseftirliti Vesturlands og Matvælastofnun er ekkert sem réttlætir ákvörðun ráðherrans.
Að rukka ferðamenn

Umræðan um hvernig eigi að hátta gjaldtöku í ferðaþjónustu er dálítið krampakennd.

Í fyrra hófu eigendur Kersins að rukka aðgangseyri af ferðamönnum sem vilja sjá þessa náttúruperlu. Gjaldið mun vera sem nemur 2 evrum á mann.

Nú ætla eigendur Geysissvæðisins að fara sömu leið – þeir hyggjast setja á 600 króna gjald.

Eitt af því sem kemur á óvart þegar maður ferðast erlendis er hversu gjaldtaka af þessu tagi er útbreidd og verðið nokkuð hátt. Ég hef borgað mig inn á náttúruvætti í Evrópu, þjóðgarða vestan hafs og í fyrra var ég í losti þegar ég þurfti að borga 40 evrur til að koma fjölskyldunni inn í Colosseum í Róm. Það voru hátt í 7000 krónur.

Útlendingar verða tæplega hissa yfir gjaldtöku af þessu tagi og hún er ekki líkleg til að fæla neinn frá, sérstaklega ekki ef tekið er fram að peningarnir fari til verndunar og viðhalds.

Það er svo spurning hvernig þetta rímar við hugmyndir um svokallaðan náttúrupassa. Þær eru hins vegar ómótaðar enn og ólíklegt að þær komist til framkvæmda nú – ef þá nokkurn tíma.

Mesta furðan er reyndar sú að horfið hafi verið frá hækkun virðisaukaskatts á gistingu sem áformuð var í tíð síðustu ríkisstjórnar. Þá ráku menn upp mikið ramakvein sem olli því að þetta fór að virka sem argasta óréttlæti.

En þetta er sjálfsögð leið til tekjuöflunar fyrir fjárvana ríkissjóð á tíma þegar bóluástand er í ferðamennsku – það gengur ekki alveg til lengdar að launþegar axli allar byrðar.
Engin trúnaðarskylda gagnvart sendanda minnisblaðsins

Ég sem nokkuð gamalreyndur blaðamaður fæ ekki skilið að sá sem sendi minnisblað um hælisleitandann Tony Olmos til fjölmiðla eigi skilið að njóta verndar eins og heimildarmenn blaðamanna – hvað þá uppljóstrarar.

Minnisblaðið mun hafa verið sent á Morgunblaðið, 365-miðla og fréttastofu RÚV. Tveir fyrrnefndu fjölmiðlarnir unnu gagnrýnislaust fréttir upp úr minnisblaðinu, RÚV fór aðra leið.

Í fréttinni á mbl.is 20. nóvember 2013 er beinlínis vitnað í það sem „óformlegt minnisblað innanríkisráðuneytisins“.

Það er alveg ljóst í mínum huga að engin trúnaðarskylda ríkir hjá blaðamönnum gagnvart upplýsingum af þessu tagi, þær koma beinlínis frá stjórnvaldinu og í þokkabót hefur orðið uppvíst að ýmislegt í minnisblaðinu er ekki sannleikanum samkvæmt.

Þetta eru semsagt rangar og villandi upplýsingar frá opinberum aðila – nema einhver óprúttinn aðili hafi gert sér að leik að senda út „óformlegt minnisblað“ í nafni innanríkisráðuneytisins. Í fréttinni á mbl.is greinir maður engan vafa um að minnisblaðið sé komið úr ráðuneytinu, það er beinlínis birt mynd af innanríkisráðuneytinu með fréttinni.

Sá bráðskarpi bloggari Ragnar Þór Pétursson skrifar grein um þetta hér á Eyjuna og kemst eins og oftar að kjarna máls.

Ragnar vitnar í álit siðanefndar kanadísku blaðamannasamtakanna í svipuðu máli, en þar segir:

Í tilteknum sjaldgæfum kringumstæðum er réttmætt að afhjúpa heimildarmenn. Þegar blaðamenn nota nafnlausar heimildir er skylda þeirra fyrst og fremst gagnvart almenningi en ekki heimildarmanninum. Að afhjúpa heimildarmenn væri til dæmis réttlætanlegt ef opinber aðili eða stofnun læki út villandi upplýsingum – en aðeins ef þeir vita af því sjálfir en eru ekki blekktir sjálfir. Stjórnvöld, lögreglan og aðrir aðilar leka oft upplýsingum að ásettu ráði og til að hafa áhrif á fréttaflutning. Ef þeir segja þér ósatt til að koma sinni hlið að eiga þeir afhjúpunina skilið. Þetta sýnir hversu mikilvægt það er að aðgæta heimildiarmennina og mótíf þeirra.

Og Ragnar bætir við sjálfur:

Svo virðist sem þær upplýsingar sem láku um hælisleitandann hafi ekkert erindi átt til almennings. Það er einnig rætt um að þær hafi beinlínis verið blekkjandi. Hafi þær komið frá Ráðuneytinu virðist sem reynt hafi verið að stýra almenningsálitinu með rógi. Hafi þær ekki komið þaðan virðist sem reynt sé að villa á þeim heimildir. Hvor sem niðurstaðan er þá virðist um vísvitandi blekkingu að ræða. Sá sem gerir slíkt verðskuldar afhjúpun. Fjölmiðill sem ekki sér það er í vondum málum.
Naktir íslenskir karlar í kvikmynd Gabriels Axel

Gabriel Axel, danski kvikmyndaleikstjórinn, er látinn í hárri elli, 95 ára. Hans er fyrst og fremst minnst fyrir kvikmyndina Gestaboð Babettu. Hann fékk Óskarsverðlaun fyrir hana, fyrstur Dana.

Í Gestaboði Babettu gekk allt upp hjá Axel. Leikur, saga, umgjörð. Efnið hentaði honum algjörlega, sagan sem var færð á jósku heiðarnar, hin ögn dulúðga kímni sem var komin frá Karen Blixen, hið skemmtilega hátíðlega orðfæri.

Annars var Gabriel Axel afar mistækur leikstjóri og hann náði aldrei þessum hæðum fyrr né síðar. Hann vann mikið fyrir sjónvarp og telst einn af frumkvöðlum Dana í gerð sjónvarpsmynda.

Flestir eru sennilega búnir að gleyma því en Gabriel Axel tengist íslenskri kvikmyndagerð á tíma þegar hún var nánast ekki til. Hann leikstýrði kvikmyndinni Rauðu skikkjunni sem var tekin upp á Íslandi og frumsýnd 1967. Þetta var stórmynd, sameiginleg framleiðsla Nordisk film og Sovétmanna. Hinn íslenski framleiðsluaðili myndarinnar var Edda Film, og Íslendingar fóru með nokkur hlutverk, meðal annarra Gísli Alfreðsson, Flosi Ólafsson og Borgar Garðarson.

Aðalhlutverkin léku Rússinn Oleg Vidov, danska ungstirnið Gitte Hænning (sú sem söng Ich will einen Cowboy als Mann) og stórleikarinn sænski Gunnar Björnstrand, sem lék í mörgum frægustu myndum Ingmars Bergman.

Hér má sjá nakta karlmenn í atriði úr Rauðu skikkjunni. Meðal þeirra sem bregður fyrir eru áðurnefndir Gísli og Borgar.
Hvenær verða höftin þá afnumin?

Bjarni Benediktsson talaði í viðtali við Gísla Martein gær að Íslendingar ættu að hafa þann „aga sem fylgir því að hafa eigin mynt“.

Þetta er reyndar orðið frekar seint – hefur varla tekist í sögu íslenska lýðveldisins. Minnir dálítið á mann sem er alltaf á leiðinni að hefja nýtt líf, en getur aldrei lagt frá sér flöskuna eða komið sér í ræktina.

Nú erum við enn einu sinni með hagkerfi sem er farið að skekkjast verulega. Það eru gjaldeyrishöftin sem valda. Þetta sést á bólu sem er að myndast á fasteigna- og hlutabréfamarkaði og stafar aðallega af ómældu fé frá lífeyrissjóðum sem dælist þangað inn og hefur ekkert annað að fara.

Bjarni segir að kannski verði hægt að byrja að afnema gjaldeyrishöftin á þessu ári. Það byggist þó á því að „samstilla væntingar“ allra sem eiga í hlut.

Á síðasta ári talaði Bjarni um að hægt yrði að fara afnema gjaldeyrishöftin nú í apríl. Þá talaði hann um að „samrýma væntingar“, sbr. þessa frétt á Eyjunni.

Eins og staðan er núna er ekkert talað við kröfuhafa bankanna, íslenskar krónur sem eru læstar inni í kerfinu eru að blása upp stóra bólu, Seðlabankinn sem á að sjá um losun haftanna hefur ekki til þess umboð stjórnvalda heldur verður hann að fara í gegnum ríkisstjórn og Alþingi – og að auki stefnir í stórátök á vinnumarkaði.

Er þá útlit fyrir að höftin verði afnumin á þessu kjörtímabili? Maður getur ekki treyst á það. Það er ekki auðvelt að fjarlægja slík höft þegar þau eru komin á – og svo er jafnvel hugsanlegt að sumir séu fjarska ánægðir með áhrif sín, auð og völd innan þeirra.