Nýlendukúgun og landrán

Vefritið Nei birtir mjög greinargott viðtal við Önnu Tómasdóttur, nema í hjúkrunarfræði við Háskóla Íslands, en hún hefur starfað á svæðum Palestínumanna á Vesturbakka Jórdanár. Í viðtalinu sést glöggt sú grímulausa nýlendustefna sem Ísraelsmenn beita með því að búta í sundur heimalönd Palestínumanna og setja niður fjölmennar byggðir landtökufólks.

Anna segir meðal annars:

„ Ég hafði ímyndað mér Vesturbakkann sem ákveðna heild“, segir hún. „En eitt sinn, í upphafi dvalar minnar, var ég að keyra á ísraelskum vegi og hélt að ég væri í Ísrael en gerði mér þá ekki grein fyrir því að ég var stödd á Vesturbakkanum alveg upp við Jórdaná. Þessi ruglingur orsakaðist af því að Ísraelar hafa allstaðar bútað niður og girt af landsvæði Palestínumanna og komið fyrir landnemabyggðum þar á milli. Það er í raun og veru ekki til neinn palestínskur Vesturbakki lengur.

Þetta kemur hörmulega niður á allri atvinnuþróun: Þú kemst ekki til vinnu í næsta bæ og einskorðast við borgina, bæinn eða þorpið sem þú býrð í og ert í raun og veru lokaður þar inni. Ef fólk ætlar að komast á milli bæja þá fylgir því sú niðurlæging að þurfa að fara í gegnum varðstöðvar (check-point) en það eru þrjár til fjórar varðstöðvar á milli allra bæja. Sú staðhæfing Ísraelsmanna að varðstöðvarnar séu þarna af öryggisástæðum á ekki við rök að styðjast því þarna eru aðrir vegir sem fólk getur notað til að komast á milli. Ísraelsmenn vita alveg af þessum vegum en þeir eru lengri og torfærari og alls ekki færar öllum. Ég hélt að það væri einhver heildstæð ísraelsk stefna á bak við þessa kúgun, en ég get ekki séð að það sé nokkur annar tilgangur með varðstöðvunum en að niðurlægja Palestínumenn og gera þeim lífið eins erfitt og mögulegt er.“

Áður en ég fór út fannst mér aðskilnaðarmúrinn vera helsta tákn óréttlætisins. En í raun og veru er hann ekki neitt miðað við landránsbyggðirnar. Þær eru 149 talsins og í þeim búa yfir 450.000 manns ólöglega á Vesturbakkanum sem á að vera svæði fyrir framtíðarríki Palestínumanna. Landránsbyggðirnar eru á milli allra palestínsku borganna og bæjanna og þær eru forsendur varðstöðvanna. Sumir landránsbæir eru svo stórir að farið er að kalla þá borgir, og þangað flytur kannski fjögurra manna bandarísk fjölskylda vegna þess að pabbinn fær ekki vinnu í Bandaríkjunum. Honum býðst vinna í ólöglegri landránsbyggð Ísraela á Vesturbakkanum, ókeypis húsnæði fyrstu tvö árin og ef hann býr þarna lengur en sjö ár fær hann 30% af húsnæðinu greitt af ísraelska ríkinu; sjálfsbjargarviðleitni fólks segir því að fara til Ísrael án þess að það hafi einhverja hugsjón um að vernda hið „Helga land” eða neitt svoleiðis. Viðhorf þessa fólks til Palestínumanna byggjast svo auðvitað á neikvæðri umfjöllun um Palestínumenn í ísraelskum og bandarískum fjölmiðlum. Þarna eru líka gríðarlega margir öfgafullir landræningjar sem flytja á Vesturbakkann af hugsjóninni einni saman.“

Anna lýsir einnig ástandinu í borginni Hebron sem ég nefndi fyrir stuttu hér á vefnum:

„ Það er sérstaklega í Hebron sem landrændræningjarnir eru ágengir og í kringum lítil þorp á borð við þorpið Yannun. Í því búa 100 fjölskyldur sem eru algerlega umkringdar landránsbyggðum. Landræningjarnir áreittu íbúana svo mikið að árið 2006 þurftu þeir allir að yfirgefa þorpið, en þeir snéru svo aftur nokkrum mánuðum seinna með alþjóðlegu liði sjálfboðaliða í hjálparstarfi sem hafa verið þar síðan. Fólkið þarf alþjóðlega vernd allan sólarhringinn og allt árið til að geta búið í þorpinu sínu. Hebron hefur verið palestínsk borg í mörg hundruð ár. Gömlu miðborginni er nú skipt niður og ákveðin svæði eru bönnuð Ísraelsmönnum eða gyðingum og önnur eru bönnuð Palestínumönnum eða múslimum. Þegar við fórum að skoða Hebron eltu hermenn okkur út um allt og með þeim var lítill strákur, sjö eða átta ára, og talaði með bandarískum hreim. Við komumst að því að hann hafði nýverið flutt ásamt foreldrum sínum frá Kanada til landránsbyggðar í miðborg gömlu borgar Hebron þar sem allir ganga með M-16 vélbyssur! Foreldrar þessa drengs hafa tekið þá ákvörðun að flytja frá Kanada í gömlu borgina í Hebron! Í gamla bænum búa 400 landnemar og í kringum þá búa 175.000 Palestínumenn sem hafa verið hraktir í burtu frá gamla bænum. 500 ísraelskir hermenn hafa það hlutverk að gæta ísraelsku landránsmannanna.“

Ég rifja upp það sem ég skrifaði í athugasemdirnar:

Ég ferðaðist um þessar slóðir fyrir tíu árum og kynnti mér ástandið af eigin raun.

Eftir það er óhugsandi að maður geti velkst í vafa um hver er kúgarinn og hverjir eru kúgaðir.

Ísraelar hafa ævinlega fylgt þeirri stefnu að beita Palestínumenn ítrustu hörku.

Og með landtökumannabyggðum sínum hafa þeir breytt því sem eftir er af byggðum Palestínumanna í land sem er sundurskorið af vegum og bæjum herraþjóðarinnar.

En það verður aldrei friður þarna nema með samningum.

Í þeim verður að viðurkenna tilvist Ísraels skilyrðislaust. Landtökubyggðunum verður að loka og Jerúsalem þarf að verða opin borg, opin fyrir öll trúarbrögð sem gera tilkall til hennar, helst undir eftirliti Sameinuðu þjóðanna – nema þá að henni verði skipt í tvennt.

Þetta er tveggja ríkja lausnin.

Betri væri auðvitað eins ríkis lausnin. Það er að stofnað verði eitt ríki fólksins sem þarna býr þar sem allir hafa jafnan rétt.

En sú lausn virðist því miður útópísk vegna hatursins sem þarna grasserar.

Tek svo fram að ég er að mörgu leyti hliðhollur Ísrael og hef alltaf hrifist mikið af menningu gyðinga. Eins og ég segi verður lausn á málinu að tryggja tilverurétt Ísraels og frið fyrir þegna ríkisins.

En sá friður getur ekki byggt á stanslausu ofríki.