arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Vondur andi

Ég og konan mín ræddum um að það væri eins og vondur andi lægi yfir bænum seint í kvöld.

Stuttu síðar las hún á blogginu að lögreglumaður hefði slasast í mótmælunum.

Ég fór út og gekk út að Stjórnarráði. Þar var vond stemming. Vont andrúmsloft. Og ekki bara vegna þess að táragasi hafði verið sleppt í bænum.

Friðrik Þór Guðmundson skrifar ágætan pistil þar sem hann furðar sig á að mótmælendur hafi ekki farið að fagna. Aðgerðin þegar þeir þustu á Samfylkingarfundinn í Þjóðleikhúskjallaranum var mjög vel heppnuð.

Ríkisstjórnin er svo gott sem fallin.

En það sem þeir eru að gera í nótt hefur þveröfug áhrif. Margir munu frekar styðja ríkisstjórnina eftir nóttina en áður.

Í einhverju þrasi á blogginu fyrr í nótt skrifaði ég að ef mótmælendurnir hérna úti væru bolsévíkar og Hjörtur Guðmundsson er hvítliði, þá ætli ég pant að vera mensévíki.

Ég stend við það.

Viðbót kl. 2.36

Ég les á Vísi að hópur mótmælenda hafi stillt sér upp fyrir framan lögreglu til að verja hana fyrir grjótkasti. Það er áhrifarík og táknræn aðgerð.
Varðliðar

Ég sit hér fyrir ofan Kvosina og heyri lætin úr bænum. Sírenuvæl og sprengihvelli.

Held að mótmælendur mættu íhuga að fara heim.

Það er málstaðnum ekki til framdráttar að standa í slagsmálum við lögreglu að næturþeli.

Það ber aðallega vott um …. löngun til að slást við lögregluna.

Svo birtast svona náungar úr djúpum internetsins og vilja stofna borgaralegt varðlið.
Er búið að setja ráðherrana af?

Enginn ráðherra Samfylkingarinnar mætir á fund hjá flokksfélaginu í Reykjavík þar sem er samþykkt að slíta stjórnarsamstarfinu.

Á fundinum er því fagnað með lófataki þegar borin er fram hugmynd um að allir núverandi þingmenn Samfylkingarinnar víki.

Ingibjörg Sólrún á að hafa fullvissað Geir Haarde um að stjórnin sitji áfram.

Á maður að líta þannig á að almennir félagar í Samfylkingunni séu að setja forystuna og ráðherrana af?

Annars er atburðarásin mjög hröð þessa dagana.

Það er farið að tala um að Geir segi af sér á landsfundi Sjálfstæðisflokksins. Sumir flokksmenn vilja að Þorgerður Katrín fari líka.

Bjarni Benediktsson er nefndur sem arftaki. Bjarni er af einni elstu og helstu valda- og peningaætt landsins og hefur verið virkur í viðskiptalífinu. Maður er ekki viss um að það sé vænlegt til að falla í kramið hjá kjósendum.

Annars er umburðarlyndi fólks gagnvart stjórnmálaflokkunum einstaklega lítið þessa dagana og sömuleiðis áhuginn á þeim. Það heyrast háværar kröfur um róttækar kerfisbreytingar, ekki kosningar og svo enn eina samsteypustjórnina samkvæmt gamla kerfinu.

Það var erfitt að gera upp á milli þess hvor var vandræðalegri Geir Haarde eða Steingrímur J. Sigfússon í Kastljósinu í kvöld.

Skein einhvern veginn í gegn að hvorugur þeirra hefði svör.
Reykjavíkurdagar

Þegar ég var lítill þvældist ég víða um Reykjavík.

Bærinn var minni þá og kannski saklausari.

Ég man til dæmis eftir því að hafa verið niðri í bæ árið 1968 þar sem var gerður aðsúgur að Bjarna Benediktssyni. Ég horfði á fólkið ráðast á bíl forsætisráðherrans.

Þá var kreppuástand á Íslandi vegna aflabrests.

Ég hef verið átta ára.

Ég var ekki með foreldrum mínum og þau sendu mig ekki heldur.

Tveimur árum síðar elti ég hóp af Fylkingarfólki neðan úr bæ og upp að bandaríska sendiráði.

Ég man að þetta var fallegur vordagur og ég var í hvítum buxum sem ég var mjög stoltur af.

Fylkingarfólkið fór að kasta rauðri málningu í sendiráðið og vildi ekki betur til en að ein málningarblaðran lenti á fínu hvítu buxunum.

Málið var leyst með því að buxurnar voru settar í pott og þær litaðar.

Urðu fagurbleikar sem þótti allt í lagi árið 1970.
Á að kjósa – núna eða seinna?

Einhvern veginn sýnist manni að ríkisstjórnin sé á síðustu metrunum, að hún sé þrotin að kröftum.

Formaður Samfylkingarinnar á við erfið veikindi að stríða og á sama tíma er allt upp í loft í flokknum.

Sjálfstæðismenn eru fullir kvíða vegna landsfundar eftir viku. Hann átti að snúast um ESB, en líklega mun hann snúast um miklu brýnni mál – eins og hvort forystu flokksins sé sætt áfram.

En hvað tekur við ef stjórnin fellur?

Margir heimta kosningar strax. Til dæmis vilja Vinstri græn ólm að boðað verði til kosninga. Þau sjá hilla í mikinn kosningasigur. Og vissulega er það lýðræðislegt – aðstæður í þjóðfélaginu eru gjörólíkar því sem var í apríl 2007 þegar síðast var gengið til kosninga. Maður sér varla að þingið hafi alvöru umboð lengur frá þjóðinni.

Öðrum finnst vond tilhugsun að fara í kosningar í vetur eða vor og þurfa kjósa sömu flokkana enn einu sinni – sem kannski hafa fengið smá andlitslyftingu.

Það er geysimikill pólitískur áhugi í samfélaginu – og sjálfsagt að hann fái að njóta sín. Fólk þurfi að fá tíma til að skipuleggja sig í nýjar stjórnmálahreyfingar – eða taka yfir gömlu flokkana.

Í þessu tilviki eru tveir möguleikar í stöðunni:

Að mynduð verði þjóðstjórn með þátttöku allra stjórnmálaflokkanna.

Eða að sett verði saman neyðarstjórn – utanþings – sem myndi stjórna þangað til yrði kosið í haust eða á næsta ári.

Þetta eru hlutir sem þarf að pæla í af alvöru. Hvað viljum við?
Óþarfa harka

Þessar tvær ljósmyndir hér að neðan sýna að lögreglan er að miða piparúðanum beint á ljósmyndara. Svipaða sögu má finna hér. Einhvern veginn er vandséð hvaða tilgangi þetta þjónar.

Annað er spurning.

Var hugsanlega beitt óþarfa hörku í mótmælunum í gær. Ungmenni voru tekin og handjárnuð fyrir aftan bak, sett í einhvers konar Guantanamostellingar og látin krjúpa ofan í bílageymslu.

Kannski er ég barnalegur, en hefði kannski farið betur á ef Geir Jón hefði gefið þeim kakó og rætt við þau.

Því allir treysta Geir Jóni. Forsætisráðherra hefði alveg mátt slást í hópinn.

Ég mæli ekki ofbeldi bót. Ég hef skömm á því. En undireins og lögregla fer að beita óþarfa hörku æsist allt upp og atburðarásin verður stjórnlaus.

Mynd eftir Jóhannes Gunnar Skúlason.

Mynd eftir Júlíus Sigurjónsson.
Þingið lokað í dag

Nú á maður ekki orð.

Það er búið að fella niður þingfund í dag.

Hvað er það annað en uppgjöf?

Þingið þarf kannski að finna sér annan fundarstað?

Kannski einhvers staðar þar sem fólkið finnur það ekki?
Bretland: Líkindi með Íslandi

Fer Bretland sömu leið og Ísland. Hér er grein eftir Ambrose Evans Pritchard úr The Daily Telegraph. Hann talar um að Bretar geti ekki gert eins og Íslendingar og skilið skuldir eftir í gömlum bönkum. Það er reyndar merkilegt að Royal Bank of Scotland sem þarna er talað um var uppáhaldsbanki íslensku útrásarvíkinganna í Bretlandi.

The parallels with Iceland are disturbing. The country was ruined by the antics of its three big banks. They built up foreign liabilities equal to 900pc of GDP. Operating as hedge funds, they borrowed in dollars, euros and pounds to speculate. However, the state lacked the foreign reserves to match this leverage.

But Iceland at least had the luxury of letting banks default – shifting losses on to the rest of the world. It refused to honour foreign debts.

„They drew a line,“ said Jerry Rawclifffe, who tracks Iceland for Fitch Ratings. „They created new banks, parking the old losses in resolution committees. It is not easy for other governments to walk away. They have a duty of care.“

Indeed, if Britain walked away from UK banks $4.4 trillion of foreign liabilities – worth eight times Lehman Brothers – it would destroy the credibility of the City and take the whole world into deeper depression.

„The UK cannot go down that route because it would set off an asset price death spiral,“ said Marc Ostwald, a bond expert at Monument Securities. „The Western banking system is already on life support. That would turn it off altogether.“

So whatever the temptations, and whatever the feelings of righteousness over the follies of the RBS leadership in its debt-driven campaign of Napoleonic expansion, the Treasury is wedded to the banks and all their sins. Chancellor Alistair Darling cannot copy Iceland.
Þorsteinn frá Hamri, Vilhjálmur og Poe í Kiljunni

Þorsteinn frá Hamri skáld og Vilhjálmur Árnason, prófessor í heimspeki, verða gestir í Kiljunni í kvöld.

Þorsteinn segir frá skáldskap sínum og ljóðabókinni Hvert orð er atvik, en hún kom út nú fyrir jólin.

Vilhjálmur ræðir bókina Farsælt líf, réttlátt samfélag, hún fjallar um ýmsar meginkenningar siðfræðinnar og er tilnefnd til Íslensku bókmenntaverðlaunanna.

Fjallað verður um skáldið og furðufuglinn Edgar Allan Poe, en 19. janúar voru liðin 200 ár frá fæðingu þessa meistara hrollvekjunnar.

Kolbrún og Páll fjalla um Bréf til föðurins eftir Franz Kafka og bók sem nefnist Morðin í Betlehem, en þessi spennusaga sem er eftir Matt Rees veitir merkilega innsýn inn í palestínskt samfélag og ítök öfgahópa sem halda samfélaginu í heljargreipum.

Bragi segir frá því þegar hann fór í sveit, fékk blóðeitrun og heyrði undurfallegt lag einna fyrstur manna.
Jólatrjám forðað

Ég sé að í þessum orðum er flokkur borgarstarfsmanna að taka niður jólatréð sem enn stendur á Lækjartorgi.

Líklega telst það vera fyrirbyggjandi aðgerð.
Catch 22

Þetta er eiginlega svona catch 22 hjá Sigurði Einarssyni og félögum í Kaupþingi.

Annað hvort játa þeir að hafa dælt peningum út úr bankanum til vildarvina og sjálfra sín – eða – ef þeir neita því – þá eru þeir í raun að játa stórfellda markaðsmisnotkun.

Að hafa haldið uppi verði á hlutabréfum með blekkingum.

Það varðar líka við lög – þótt raunar hafi ekki verið látið á þau reyna á Íslandi…
Alþingi í dag

Einhvern veginn er þessi ljósmynd sem Matthías Ásgeirsson tók af Kristjáni Möller samgönguráðherra dæmigerð fyrir stöðu Alþingis og ríkisstjórnar á þessum degi. Myndin er tekin inn um glugga þingsins; það er búið að henda snjóbolta í gluggann.

Þingmenn héldu að það gæti orðið business as usual.

Að þeir gætu bara haldið áfram eins og fyrir jól; rætt nokkur frumvörp sem skipta litlu máli, eru góðærisleg eða sem enginn hefur í raun áhuga á.

Á meðan loga eldar út um samfélagið og reiðin magnast, ekki síst vegna stöðugra frétta af spillingarmálum í viðskiptalífinu. Landsbankinn með sitt Icesave virðist hafa verið píramíðafyrirtæki og Kaupþing, sem átti að vera traustur banki, virðist hafa verið í bullandi glæpastarfsemi. Það er varla hægt að orða þetta öðruvísi.

Ríkisstjórnin hefði þurft að sýna smá stjórnvisku á fyrsta degi þingsins. Forsætisráðherra hefði þurft að ávarpa þing og þjóð. Koma með einhverja stefnu. Sýna röggsemi. Leiðtogahæfileika.

Einhvern veginn finnst manni líklegt að muni verða umsátur um þingið í nokkra daga enn. Mótmælendurnir virðast ekki vera á förum.

Ríkisstjórnin virðist vera á síðustu metrunum. Traustið í samfélaginu er fokið út í veður og vind. Stjórnin er hvorki að ráða við hina efnahagslegu né hina siðferðislegu kreppu.

Landsfundur Sjálfstæðisflokksins er eftir rúma viku. Venjulega er það mjög sjálfumglöð samkoma þar sem forystumenn eru klappaðir upp. Spurning er hvort krafa um breytingar nái að komast alla leið inn á fundinn?
Ísland í dag í kvöld

Nærmynd – eða glansmynd – af Bjarna Benediktssyni í Íslandi í dag.

Í kvöld.

Kemur fram að hann sé latur við heimilisstörfin.

En áður hafa Ólafur Ólafsson og Róbert Wessman fengið fengið slíka glansmeðferð í þættinum.

Er ekki allt í lagi?

Fyrir þetta ráku þeir Sölva Tryggvason.

En láta þennan halda uppi þjóðfélagsumræðunni í staðinn.

Hvar er trúverðugleiki þessa fjölmiðils?
Obama

Ég ætla að leyfa mér að binda miklar vonir við Barack Obama.

Hann nær að hrífa fólk með sér – vonandi til góðra verka.

Og það er vonandi tímanna tákn að gamla glæponinum Dick Cheney er rúllað burt í hjólastól.
Hvar er virðing þingsins?

1. Óundirbúinn fyrirspurnatími.

2. Vátryggingastarfsemi (heildarlög, EES-reglur) 225. mál, lagafrumvarp viðskiptaráðherra. 1. umræða.

3. Greiðslur til líffæragjafa (heildarlög) 259. mál, lagafrumvarp félags- og tryggingamálaráðherra. 1. umræða.

4. Sala áfengis og tóbaks (sala léttvíns og bjórs) 37. mál, lagafrumvarp SKK. 1. umræða.

5. Olíugjald og kílómetragjald (endurgreiðsla gjalds) 40. mál, lagafrumvarp HöskÞ. 1. umræða.

6. Andstaða við eldflaugavarnakerfi í Austur-Evrópu 49. mál, þingsályktunartillaga

7. Tóbaksvarnir (reykherbergi á veitingastöðum) 57. mál, lagafrumvarp JM. 1. umræða.

8. Stjórnarskipunarlög (bráðabirgðalög, þingseta ráðherra) 58. mál, lagafrumvarp KHG. 1. umræða.

9. Prófessorsembætti á sviði byggðasafna og byggðafræða 59. mál, þingsályktunartillaga ÁJ. Fyrri umræða.

10. Skipafriðunarsjóður 60. mál, þingsályktunartillaga MS. Fyrri umræða.

11. Áhrif markaðsvæðingar á samfélagsþjónustu 66. mál, þingsályktunartillaga ÖJ. Fyrri umræða.

12. Umferðarlög (forgangsakreinar) 93. mál, lagafrumvarp
Ekki svalur

Væri hægt að fá Keith Richards til að hringja í sýslumanninn á Selfossi – svona til að segja honum að hann sé ekki cool?

Annars gæti hugsast að Ólafur sé maðurinn sem vantar í Fjármálaeftirlitið.

Hann gæti jafnvel verið svalur þar?
Kaupþing og VR

Ragnar Þór Ingólfsson bloggar um einkennilega náin tengsl milli Kaupþings annars vegar og Verslunarmannafélags Reykjavíkur og Lífeyrissjóðs verslunarmanna hins vegar.
Ólafur Ólafsson, einkavæðing bankanna og pólitísk spilling

Það þarf að rifja upp hvernig Ólafur Ólafsson auðgaðist svona mikið.

Davíð Oddsson og Halldór Ásgrímsson gerðu með sér helmingaskipti sem fólu í sér að Björgólfsfeðgar – sem Davíð hafði skyndilega hrifist af (sagan segir reyndar að enn trúi hann engu illu upp á þá) – fengju Landsbankann. Þá var kastað fyrir róða fögrum fyrirheitum og margendurteknum um dreifða eignaraðild að einkavæddum ríkisbönkum.

Björgólfar áttu peninga. Þeir höfðu auðgast í Rússlandi á miklum róstutímum. Þeir fengu reyndar bankann á gjafverði, en áttu þó fyrir honum. Í fjölmiðlum utanlands heyrðust þó raddir um að þessir menn væru ekki hæfir til að eiga banka. Það hefur sannast rækilega. Hér voru þeir fljótir að ná sér í einhvers konar þjóðhetjustatus – í anda þess almenna undirlægjuháttar sem tíðkaðist gagnvart auðmönnum á árunum 2002 til 2007. Kjartani Gunnarssyni var haldið áfram í stjórn bankans til að ríkti beint símasamband við forystu Sjálfstæðisflokksins.

Það var ákveðið að útvaldir framsóknarmenn fengju Búnaðarbankann. Þar vönduðust málin aðeins því þeir áttu ekki fyrir bankanum. Í raun hefði það átt að útiloka þá frá kaupunum. En Halldór Ásgrímsson og félagar dóu ekki ráðalausir. Útvegað var lán í Landsbankanum til að S-hópurinn með Ólaf Ólafsson í fararbroddi gæti keypt Búnaðarbankann. Lánið var veitt rétt áður en Björgólfar tóku yfir Landsbankann. Kaupverðið var jafn fáránlega lágt og tilfelli Landsbankans.

Á sama tíma var sett upp leikrit sem fjallaði um þýskan banka, Hauck und Aufhäuser sem átti að vera stór aðili að kaupunum. Þegar nánar var að gáð kom í ljós að bankinn var ekki annað en skúffa úti í Evrópu Valgerður Sverrisdóttir viðskiptaráðherra sagði að þetta væri það sem gerði útslagið, að virtur erlendur banki væri með. Ekki verður séð að þýski bankinn hafi komið með krónu inn í íslenska lögsögu– og kemur hann ekki meira við sögu.

Það var þetta sem átti að vera frjálsræðisvæðing atvinnulífsins. En í rauninni var þetta afhending á miklum verðmætum í hendurnar á vildarvinum.

Fljótlega kom svo í ljós að þetta var angi af stærra plotti. Það var búið að ákveða að Búnaðarbankinn hyrfi inn í Kaupþing þar sem voru á fleti fyrir menn með góð tengsl við Framsóknarflokkinn. Fremstur í flokki var Sigurður Einarsson, sonur gamals ráðherra úr flokknum. Þegar Búnaðarbankanum var rennt inn í Kaupþing fóru upphæðirnar að hækka verulega. Gunnar Axel Axelsson skrifar á vef sínum að Egla, eignarhaldsfélag Ólafs Ólafssonar, hafi hagnast um 16 milljarða króna á samrunanum.

Það er ansi góð þóknun fyrir að vera milliliður í því að færa banka úr ríkiseigu til einkaaðila.

Þessi fræga mynd birtist í Morgunblaðinu á sínum tíma. Hún sýnir Ólaf Ólafsson og Finn Ingólfsson eftir að gengið var frá Kaupum S-hópsins á Búnaðarbankanum. Þeir eru laughing all the way to the bank.
Olían á Drekanum

Ketill Sigurjónsson heldur úti svokölluðu Orkubloggi þar sem oft birtast fróðlegar greinar um orkumál og ýmislegt því tengt. Síðustu daga hefur hann birt tvær greinar um olíulindir á Drekasvæðinu sem eru allrar athygli verðar.

Sú fyrri heitir Æpandi bjartsýni.

Og sú seinni nefnist Bakkafjarðar soldánninn.

Það er ýmislegt á reiki í þessum málum. Heyrst hafa spár um að þarna sé að finna 10 milljarða tunna af olíu, eða tvo milljarða tunna eða að kannski finnist ekki neitt sem hægt er að vinna – Færeyingar frændur okkar hafa verið að leita að olíu í mörg ár.

Ketill skrifar:

„ Enga fjárans svartsýni! Þessir tveir milljarðar olíutunna eru alveg örugglega þarna. Og kannski finnast ekki bara 2 milljarðar tunna á Drekanum – heldur 10 milljarðar tunna. Rétt eins og hann Terje Hagevang hjá Sagex segir. Og svo finnst ennþá meira á Bergrisanum og Gamminum. Og þá verður Ísland með 25 milljarða tunna af olíu og gasi í undirdjúpunum og olíuframleiðslu upp á 4 milljón tunnur á dag. Það er í reynd framtíðarsýnin sem álykta má af spádómum Sagex. Og þess vegna er iðnaðarráðuneytið væntanlega farið að hringja niður í fjármálaráðuneyti, til að undirbúa stofnun íslenska olíusjóðsins. Sem verður einn sá öflugasti í heimi.

Því miður verður Orkubloggið að klykkja út með því, að þessar spár eru allar algjört rugl. Það eru vissar vísbendingar um að olía og/eða gas kunni að finnast á Drekasvæðinu. Ef svo fer, veit enginn hversu mikið það magn verður. Að nefna 2 milljarða tunna eða 10 milljarða tunna er bara skot í myrkri. Þó sínu meira kæruleysi að skjóta á 10 milljarða tunna en 2 milljarða.

Eitt er aftur á móti öruggt. Olía verður ekki unnin á Drekasvæðinu meðan verðið á olíutunnunni er undir 60-80 dollurum. Einfaldlega vegna þess að break-even í djúpvinnslunni er í kringum 70 dollarana (ca +-10 dollarar). Í dag er olíuverðið… 35 dollarar á Nymex. Er þetta í alvöru rétti tíminn að bjóða út leit á Drekasvæðinu? Tæplega.“

Á meðfylgjandi mynd frá Orkustofnun má sjá hvar Drekasvæðið er.
Þingsetning

Það er boðað til mótmæla við setningu Alþingis á Austurvelli á morgun. Í sjálfu sér ekki vitlaus aðgerð. Betra að mótmæla þegar húsið er örugglega fullt en þegar enginn er þar inni.
Landsfundurinn

Augu fólks fara að beinast að landsfundi Sjálfstæðisflokksins sem verður haldinn í lok mánaðarins.

Framsókn átti nokkuð dirfskufullan leik um helgina þegar Sigmundur Davíð var kosinn formaður. Það breytir vissulega ásýnd flokksins. Svo á eftir að koma í ljós hvernig úr rætist.

Mál margra er að Sjálfstæðisflokkurinn þurfi líka að sýna dirfsku á landsfundi sínum. Það dugi ekki bara að klappa upp forystuna og hita upp aftur gamlar tillögur um einkavæðingu.

Heldur þurfi að koma fram viti bornar tillögur um endurreisn íslensks þjóðfélags, efnahagsmál, sjávarútveginn og Evrópu.

Og svo er líka spurning um forystuna. Er kannski tímabært að hún verði endurnýjuð á fundinum? Að Geir Haarde dragi sig einfaldlega í hlé?

Annars segir genetískur sjálfstæðismaður, Benedikt Jóhannesson, þetta allt í pistli sem birtist á vefnum Heimi.
Uppeldisstöð fyrir lánabrall

Gunnar Tómasson, hagfræðingur í Washington, sendi mér þessa athugasemd.

- - -

Í Silfri Egils í dag komu áhugaverðar upplýsingar í ljós í máli Ingólfs Arnarsonar: kvótakerfið hefur verið nokkurs konar uppeldisstöð fyrir lánabrall útrásarvíkinga byggt á bókfærðri viðskiptavild.

Við samruna fyrirtækja í sjávarútvegi hefur bókfært eigið fé verið blásið upp með óraunhæfu virðismati á yfirteknum kvóta (t,d, 4000 kr. per þorskkíló) til þess að “réttlæta” auknar lántökur í bönkunum.

Ingólfur taldi skuldir sjávarútvegs í dag vera af stærðargráðunni 400-500 milljarðar og jafngilda ca. þreföldu ársaflaverðmæti. Með öðrum orðum, sjávarútvegurinn er á barmi gjaldþrots.

Á fundi í Reykjavík fyrir e.t.v. 40 árum lét ég svo ummælt að sjávarútvegurinn væri hluti af íslenzka velferðarkerfinu – ungur blaðamaður á Vísi, Þorsteinn Pálsson að nafni, notaði orð mín sem fyrirsögn á baksíðufrétt af fundinum.

Upptaka kvótakerfisins markaði tímamót í þessu sambandi – velferð hinna dreifðu byggða landsins var fórnað og mannréttindi virt að vettugi undir því yfirskini að slikt myndi hámarka arð af sameign þjóðarinnar, fiskistofnunum við Íslandsstrendur.

Við úttekt á siðferðislegum hliðum kollsteypu íslenzka hagkerfisins verður ekki hjá því komist að rannsaka ábyrgð stjórnvalda á kvótakerfinu og þeirri fjármálalausung og spillingu sem reynst hefur vera fylgifiskur þess.
Að fara undan í flæmingi

Viðtalið við Ingimund Friðriksson seðlabankastjóra í Fréttablaðinu er eins og við mann frá brotnu heimili.

Skýring hans á aðgerðaleysi stjórnvalda þegar efnahagshrun vofði yfir er svohljóðandi:

„En það var svo margt sem var sagt á þessum tíma og ekki bara þetta.“

Í raun virðist þetta vera það eina sem Seðlabankinn hefur til málanna að leggja þessa dagana – að fara undan í flæmingi.

Eins og Willem Buiter og Anne Sibert sögðu í Silfrinu í gær finnst fólki í útlöndum mjög skrítið – og ekki traustvekjandi – að sömu aðilar og bera ábyrgð á hruninu ætli líka að stjórna uppbyggingunni.
Ofurskuldsettur sjávarútvegur

Sjávarúvegssérfræðingurinn Dr. Ingólfur Arnarson var í viðtali hjá mér í Silfrinu í dag. Hann hefur lengi verið viðriðinn sjávarútveg, á Íslandi, í Noregi og Bandaríkjunum meðal annars.

Lýsingar hans á skuldsetningu sjávarútvegsins eru hrollvekjandi. Kvótaverð var blásið upp til að hækka efnahagsreikningana og svo var hægt að veðsetja meira.

Eftir stendur atvinnugrein sem er vonlaust að geti staðið skil á skuldum sínum. Hagnaður margra ára eða áratuga var tekinn fyrirfram út úr greininni.

Varla verður séð en að eftir þetta sé annað til ráða en að breyta fiskveiðistjórnunarkerfinu. Kannski er ekkert vit í öðru?

Annars væri í raun verið að afhenda kvótann í annað sinn.

Hér má sjá frétt um Ingólf í norska blaðinu Fiskaren. Þið getið stækkað myndina með því að smella á hana.

Og hér er endursögn Magnúsar Þórs Hafsteinssonar á grein eftir Ingólf sem birtist í sama blaði.
Undarleg viðskipti

Af öllum undarlegheitunum sem er að koma upp í kringum bankahrunið, þá er mál Al Thani, bróður emírsins af Katar það furðulegasta. Það hlýtur að vera kominn tími á að opinberir aðilar sem væntanlega fara með rannsókn málsins skýri frá málavöxtum.

Svona hljómar frétt Stöðvar 2 um málið:

„ Kaup hins konungsborna Al-Thani frá Katar á tuttugu og fimm milljarða króna hlut í Kaupþingi kostuðu bankann sjálfan 37,5 milljarða. Hvorki Al-Thani né vinur hans Ólafur Ólafsson, einn stærsti hluthafi Kaupþings, sem lánaði honum tólf og hálfan milljarð fyrir kaupunum, töpuðu krónu.

Heimildir fréttastofu herma að Al-Thani hafi fengið helming verðmætis 5 prósenta hlutar í Kaupþingi, tólf og hálfan milljarð, lánaðan hjá Kaupþing án þess að leggja nokkur önnur veð fyrir láninu en bréfin sjálf. Hinn helminginn fékk hann lánaðan frá félagi í eigu góðvinar síns Ólafs Ólafssonar sem er skráð á Bresku Jómfrúareyjunum. Peningarnir sem Ólafur lagði Al-Thani til komu þó ekki úr hans vasa.

Skömmu áður en Ólafur lánaði Al-Thani umræddan tólf og hálfan milljarð keypti hann skuldabréf í Kaupþingi fyrir tuttugu og fimm milljarða af erlendum aðilum. Hann keypti bréfin á 50% undirverði sem þýðir að hann borgaði aðeins tólf og hálfan milljarð fyrir bréfin. Fljótlega á eftir seldi Ólafur, sem var annar stærsti hluthafinn í Kaupþingi, skuldabréfin til Kaupþings fyrir tuttugu og fimm milljarða. Ekki hefur fengist skýrt hvers vegna Kaupþing greiddi helmingi hærra verð fyrir skuldabréfin heldur en Ólafur greiddi sjálfur skömmu áður. Þessi viðskipti skiluðu Ólafi hagnaði upp á tólf og hálfan milljarð. Þeir peningar voru síðan lánaðir til Al-Thani.

Katarbúinn lagði því aldrei krónu í tuttugu og fimm milljarða viðskipti sín með bréfin í Kaupþingi. Hann tapar því engu þótt milljarðarnir tuttugu fimm hafi gufað upp þegar Kaupþing féll níunda október síðastliðinn. Ólafur Ólafsson tapar heldur ekki krónu jafnvel þótt hann lánað Al-Thani tólf og hálfan milljarð. Þá upphæð fékk hann gefins í skuldabréfaviðskiptum við Kaupþing. Eftir situr Kaupþing með veð í verðlausum bréfum og tuttugu og fimm milljarða skuldabréf í eigin banka sem er einnig verðlaust. Tap bankans nemur 37,5 milljörðum