arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
70 ár frá D-degi

Í dag eru liðin 70 ár frá D-degi, innrás herja Bandamanna í Normandí.

Þetta er stórkostlegur dagur sem á að lifa í minningunni. Þarna börðust ungir menn til að bjarga frelsi og lýðræði. Stríð eru hræðileg, en þetta var réttlátur hernaður og óhjákvæmilegur.

Svartnætti einræðis og kúgunar lá yfir Evrópu. Þegar verst lét voru einungis fimm lýðræðisríki í álfunni.

Fólki er hollt að minnast þessa þegar það gerir gælur lýðskrum og öfga. Það var einungis með samstilltu átaki þjóðanna að helstefnan nasismi var sigraður.

Ógæfan var sú að önnur helstefna, kommúnismi, spegilmynd nasismans, kom úr austri og lagðist með þungu fargi yfir Austur-Evrópu næstu áratugina. Bandalagið við sovétkommúnisman var illnauðsynlegt, en um leið varð að fela þá sögulegu staðreynd að Stalín var ekki síður árásaraðili en Hitler. 1939 til 1940 réðust herir Sovétmanna inn í Finnland, Pólland, Lettland, Litháen og Eistland.

Í Bandaríkjunum hefur kynslóðin sem barðist á fjörum Normandí 1944 verið kölluð the great generation – mikla kynslóðin. Þegar ungu mennirnir komu heim úr stríðinu var talið mikilvægt að þeirra biði atvinna og öryggi. Næstu áratugi á eftir ríkti meiri jöfnuður í Bandaríkjunum en hafði verið áður. Um þetta var þjóðarsátt, en hún var rofin á tíma Ronalds Reagans og nú er það sem helst ógnar Bandaríkjunum sívaxandi ójöfnuður.
Glæpir kaþólsku kirkjunnar á Írlandi

Alltaf eru að koma fram ný og ný gögn um framferði kaþólsku kirkjunnar á Írlandi. Það síðasta er málið í Tuam, nærri Galway, þar sem lík 800 barna fundust í rotþró.

Sum voru kornabörn, önnur eldri – þau höfðu látist á heimilinu á árunum 1925 til 1961 úr alls konar sjúkdómum og vannæringu. Ekki var haft fyrir því að grafa börnin, heldur var þeim hent eins og einhvers konar rusli. Sagt er að dánartíðni barna á svona stofnunum hafi verið fjórum til fimm sinnum það sem var annars staðar í þjóðfélaginu.

Kaþólska kirkjan á Írlandi var miðstöð fáfræði og fordóma. Það voru ekki síst nunnureglur eins og Bon Secours sem unnu óhæfuverkin fyrir karlana sem voru ofar í híerarkíi kirkjunnar. Eins og oft er um trúarbrögð hlýtur áhugi kirkjunnar á kynlífi að teljast sjúklegur. Ungt fólk sem lenti í því að eignast börn utan hjónabands var ofsótt. Og þurfti ekki alltaf börn til, stúlkur sem renndu hýru auga til pilta gátu átt það á hættu að vera lokaðar inni og settar í nauðungarvinnu.

Þegar ég var við nám í París á níunda áratugnum kynntist ég Írum sem höfðu flúið land af þessum sökum. Þá eimdi enn eftir af þessu ástandi. Það var ekki fyrr en liðið var á tíunda áratuginn að þessu fólki taldi sér óhætt að fara aftur heim – til dæmis var það vinur minn Johnny sem var samkynhneigður. Hann flutti loks heim aftur til bæjarins Dingle á vesturströnd Írlands þegar komið var undir 2000.

Viðhorfin voru farin að breytast verulega. Ástæðurnar voru einkum aukin velmegun, vera Íra í Evrópusambandinu – af þessu leiddi að kirkjan hafði þverrandi áhrif.

Emer OToole skrifar harða ádrepu um þessi níðingsverk í Guardian. Hún segir að kirkjan sé ekkert að biðjast afsökunar á framferði sínu, heldur segi þjónar hennar að ekki sé hægt að dæma frá sjónarhóli nútímans. Bon Secours reglan mun hafa gefið einhverja smáupphæð sem á að fara í að reisa minnisvarða.

En Emer OToole segir að kirkjan eigi ekki að komast upp með að lesa kaþólskar bænir yfir þessum börnum, heldur eigi hún að upplýsa hvar er að finna fleiri svona grafir. Heimili af þessu tagi hafi verið út um allt Írland.

Mynd af börnum sem dvöldu á Tuam heimilinu. Sagt er að þau hafi sum hver verið með útstæða maga vegna vannæringar og holdið hafi lafað á beinunum. Þegar þau dóu var þeim hent eins og rusli.
Áunninn athyglisbrestur?

Harpa Hreinsdóttir, kennari við Fjölbrautarskóla Vesturlands á Akranesi, skrifar grein í Kvennablaðið þar sem hún fjallar um fyrirbæri sem hún nefnir „áunninn athyglisbrest“. Þetta gerist að hennar sögn þegar fólk er orðið svo háð því að nota snjallsíma og fartölvur að það getur ekki lesið lengri texta.

Harpa telur að þessi kvilli hái mörgu ungu fólki – og reyndar líka einhverjum af þeim sem eru miðaldra.

Þegar fólk venur sig á að vera sífellt að tékka á Facebook, fylgjast með sleitulausu tísti á Twitter, hlusta á meðan á tónlist í sínum eyrnafíkjum, senda eina og eina mynd á Instagram, kíkja á fyndin myndbönd á YouTube, skanna fyrirsagnir með tröllaletri á helstu slúður-vefmiðlum til að missa nú ekki af neinu og vera í leiðinni að læra með hjálp Google og skima vefsíður í stað þess að lesa þær … tja slíkt ýtir ekki beinlínis undir hæfileikann til að sökkva sér ofan í eitthvert sæmilega bitastætt efni, jafnvel torskilinn texta eða torskilda stærðfræði.

Allir kennarar kannast við hve erfitt er að fá nemendur til að leggja frá sér ástkæru snjallsímana sína í kennslustundum: Það er eins og verið sé að slíta úr þeim hjartað að heimta að síminn sé settur ofan í tösku! Og þetta er svo sem skiljanlegt: Í heilli kennslustund gæti nemandinn misst af alls konar SMS-um, spennandi Fb. skilaboðum, ógeðslega fyndnum Snapchat myndum o.s.fr.

Harpa fjallar líka um hugmyndir um að koma til móts við þetta með því að spjaldtölvuvæða skólakerfið og sjóða námsefnið niður í æ styttri glósur sem hægt er að setja á YouTube.

Flottar skýrslur um að þetta auki sjálfstæði í námi birtast; þegar frændur vorir Danir eru uggandi yfir hve I-pad tilraunakrakkarnir þeirra mælast með allt niðrum sig í Pisa benda Íslendingar kokhraustir á að Pisa-prófin mæli einfaldlega ekki réttu hlutina og halda ótrauðir áfram á sinni snjallbraut, með snjallsíma og snjalltölvur. Og því er flaggað að kennarar sem ætlast til að nemendur lesi eða reikni eða læri í kennslustundum séu gamaldags einstefnumiðlarar sem séu löngu dottnir úr móð án þess að fatta það sjálfir. Þeir kennarar sem ætlast til heimanáms eru nátttröll.

Árangurinn af öllu þessu snjalla og netvædda er að krakkar læra snifsi hér og snifsi þar en hafa engan grunn til að standa á, ekkert bitastætt til að tengja við, þekkingarmolarnir svífa í lausu lofti.

Og þegar þeir loksins komast ekki hjá því að lesa heila bók uppgötva þeir sér til skelfingar að þeir eru komnir með áunninn athyglisbrest: Texti sem er lengri en ein skjáfylli verður þeim ofviða.
Iðnaðaruppbygging og hagvöxtur

Nú virðist stefnt á að að reist verði fjögur kísilver á Íslandi á næstu árum.

Tvö í Helguvík, á Húsavík og í Hvalfirði.

Furðulega lítil umræða hefur verið um þetta. Það heyrist ekki mikið í náttúruverndarsinnum.

Þarna eru ýmsar spurningar – um orkuöflun og umhverfisáhrif. Álver í Helguvík er líklega alveg úr sögunni ef af þessum áformum verður.

Þetta eru miklar framkvæmdir og mikil innspýting í íslenska hagkerfið. Þetta mun skapa umtalsverðan hagvöxt.

Hann mun væntanlega koma okkur til góða á ýmsan hátt, en um leið er líklegt að verðbólga magnist upp. Þá er hætt við að skuldaleiðréttingar gufi fljótt upp.

En hugsanlega gæti það orðið svo að ríkisstjórnin getur státað sig af kröftugu hagvaxtarskeiði í lok kjörtímabilsins – það skaðar ekki þegar sóst er eftir endurkjöri.
BF í Hafnarfirði vill að allir stjórni saman

Það er athyglisvert að sjá hvað Björt framtíð er að gera í Hafnarfirði.

Hún vill að í staðinn hefðbundinna meirihlutaviðræðna í bæjarstjórninni ræði allir flokkar saman.

Í sveitarstjórnarlögum stendur ekkert um að mynda skuli meirihluta í bæjarstjórnum, heldur er þetta siður sem er orðinn algjörlega rótgróinn.

Það er í raun ekkert því til fyrirstöðu að allir flokkar og bæjarfulltrúar starfi saman að heill bæjarfélagsins – í staðinn fyrir að leggjast í flokkspólitískan garra og útilokun.

Guðlaug Kristjánsdóttir, sem skipar fyrsta sætið hjá BF, segir á Vísi:

Við vorum aldrei tilbúin að mynda hefðbundinn meirihluta og taka einhverja U-beygju. Þetta kom hinum flokkunum vissulega á óvart. Í ellefu manna bæjarstjórn eru margir með mismunandi bakgrunn og kemur úr allskonar rekstri. Við viljum nýta krafta allra.

Þetta virðist koma dálítið flatt upp á bæjarfulltrúa hinna flokkanna í Hafnarfirði, en úrslit kosninganna voru þannig að erfitt er að mynda meirhluta án Bjartrar framtíðar. Hún er í oddaaðstöðu.

Ef Björt framtíð er ekki með eru ekki aðrir meirihlutar í kortunum en Sjálfstæðisflokks og Samfylkingar eða Vinstri grænna.

Guðlaug Kristjánsdóttir, oddviti Bjartrar framtíðar í Hafnarfirði.
Bætir það ímynd að ráðherrar þiggi boð í dýra laxveiðiá?

Stundum er hægt að snúa hlutum þannig á hvolf að maður skilur ekki neitt.

Sigmundi Davíð Gunnlaugssyni og Bjarna Benediktsson er boðið að veiða í Norðurá á fyrsta degi laxveiðitímabilsins.

Norðurá er nú í höndum nýrra aðila, áður leigið Stangarveiðifélag Reykjavíkur ánna – eins og annars staðar í laxveiði fer verðið á leyfum stöðugt hækkandi. Margir einlægir áhugamenn um veiði geta ekki leyft sér þann munað að renna fyrir lax.

En Sigmundur og Bjarni eru báðir sterkefnaðir menn. Munar ábyggilega ekki um að kaupa veiðileyfi.

Talsmaður þeirra sem nú selja veiðileyfin í ánna segir í samtali við vefsíðuna Vötn og veiði:

Einar Sigfússon sölustjóri Norðurár sagði það til fyrirmyndar að þeir skyldu þiggja boðið því það væri liður í að breyta til batnaðar ímyndarvanda sem laxveiði á Íslandi hefði átt í eftir hrun. Einar sagði í samtali við VoV að veiðileyfasalar hefðu þurft að kljást við ímyndarvanda eftir hrunið, greinin hefði verið komin með ímynd bruðls og óhófs og það væri miður því hér væri um eina merkustu auðlind sem Ísland hefði upp á að bjóða. Hann vildi stuðla að því að breyta þessari neikvæðu ímynd og liður í því væri að bjóða umræddum forystumönnum þjóðarinnar. „Mér finnst það vera til fyrirmyndar að þeir Sigmundur og Bjarni skuli taka undir þessa skoðun og þiggja þetta boð, að það sé sómi að því að geta boðið og að þiggja. Það er í þágu allra sem að þessu koma að ímyndin færist á ný til betri vegar.

Hvernig á það að bæta ímynd laxveiða – þessa rándýra sports – að forsætisráðherra og fjármálaráðherra veiði lax í einni dýrustu á landsins?

Og er þeim yfirleitt stætt á að þiggja boð af þessu tagi? Eitt sinn voru ráðamenn út og suður í laxveiði og borguðu ekki sjálfir. Ímyndin var samt aldrei góð. Ýmislegt var makkað í veiðihúsum landsins. En við lifum aðra tíma, siðferðiskröfurnar eru meiri og eins kröfurnar um gegnsæi.
Úrelt skipulag við Austurhöfn

Fátt eldist jafn illa og hugmyndir okkar um framtíðina.

Þetta getur líka átt við um borgarskipulag. Á tuttugustu öldinni sáum við uppgang módernismans, það átti helst að ryðja öllu gömlu og úreltu burt og byggja nýtt. Svo varð afturhvarf frá þessu og menn áttuðu sig á gildi gamalla bygginga og bæjarhluta.

Ákveðin viðhorfsbreyting varð á Íslandi við hrun efnahagskerfisins. Hverfið í kringum Borgartún byggðist upp á árunum fyrir hrun og þá voru líka uppi hugmyndir um að rífa fjölda húsa við Laugaveg. Þar átti meðal annars að troða stórri byggingu Listaháskóla Íslands.

Nú er eins og menn séu orðnir fráhverfir þessum hugmyndum. Þær minna á árin fyrir hrun og einnig er að flykkjast hingað fjöldi ferðamanna sem kann augljóslega að meta gömlu byggðina í Reykjavík. Það hefur reyndar oft verið svo að útlendingar þurfa að opna augu okkar fyrir því sem er raunverulega verðmætt hér á Íslandi.

Í Fréttatímanum í síðuststu viku birtist grein þar sem er fjallað um skipulag Austurhafnarinnar í Reykjavík, svæðisins milli Miðbæjarins og Hörpu.

Skipulagið er frá því 2006.

Blaðið hefur eftir Ólöfu Örvarsdóttur, sviðsstjóra umhverfis- og skipulagssviðs Reykjavíkur, að skipulagið sé barn síns tíma.

„Það er mikið byggingarmagn þarna. Ef við værum að gera þetta deiliskipulag núna, í samræmi við nýtt aðalskipulag, þá væri það eflaust af öðrum toga. Nú er áhersla á staðaranda og sérkenni Reykjavíkur og tengsl við eldri byggð höfð að leiðarljósi við þéttingu byggðar. En eldri deiliskipsáætlanir falla ekki úr gildi þó við setjum nýja stefnu í aðalskipulagi.“

Ólöf segir að í samningaviðræðum borgarinnar við lóðahafa hafi byggingamagn aðeins verið minnkað, byggingarnar séu samt sem áður háar – á þessu viðkvæma svæði.

Hilmar Þór Björnsson arkitekt, sem heldur úti bloggi um arkítektúr og skipulagsmál hér á Eyjunni, segir:

„Borgin vann af mikilli alúð að undirbúningi að samkeppninni um svæðið umhverfis Ingólfstorg sem lauk árið 2012. Þar var markvisst unnið að því að halda í staðaranda og sérkenni miðborgarinnar. Áherslan þar var í samræmi við skipulag Kvosarinnar frá árinu 1986 þar sem hæðir húsa voru stallaðar frá tveimur upp í sex hæðir. Þess vegna kemur það mér á óvart að öll sú vinna og umræða hafi ekki skilað sér í nýju deiliskipulagi við Austurhöfn. Hlutföllin þar eru algjörlega á skjön við það sem menn höfðu áður sæst á. Við endurskoðun deiliskipulagsins voru aðalbreytingarnar þær að gatnamót Tryggvagötu og Kalkofnsvegar voru lagfærð og húsin lækkuð aðeins. Það sem þurfti að gera var að leggja áherslu á að deiliskipulagið tæki mið af þeirri stefnu sem tekið hefur verið mið af í Kvosinni, með styttri húslengdum, stölluðum húsahæðum, kannski frá þrem upp í sjö og auðvitað með fjölbreytilegri húsagerðum.“
Björt framtíð vegur salt

Björt framtíð er komin í mjög áhugaverða stöðu eftir kosningarnar.

Hún getur leikið þann gamla leik Framsóknarflokksins að starfa ýmist til hægri eða vinstri.

BF stendur til boða að verða í stjórn þriggja stærstu bæjarfélaga á Íslandi.

Í Reykjavík með Samfylkingu og Vinstri grænum, jafnvel Pírötum, en í Hafnarfirði og Kópavogi með Sjálfstæðisflokknum.

Þannig getur flokkurinn farið að vega salt milli vinstri og hægri.

Í Kópavogi er sagt að Sjálfstæðismenn vilji mjög gjarnan vinna með Bjartri framtíð, enda komin þreyta í samstarf með Framsóknarflokki sem hefur staðið lengi, þó með smá hléi.

Sagan segir að Sjálfstæðismönnum í Kópavogi lengi hafa þótt Framsóknarmennirnir full heimtufrekir. Það er þá spurning hverjar verða kröfurnar frá BF?

En svo er því líka haldið fram að ástæða þess að Ármann Kr. Ólafsson tortryggir Framsókn sé vegna vináttu Gunnars Birgissonar, fyrrverandi bæjarstjóra, og Birkis Jóns Jónssonar sem leiddi lista Framsóknar. Gunnar mun hafa stutt Framsókn gegn flokksbróður sínum og fjandmanni, Ármanni.
Sama fólkið?

Grein eftir Brynjar Níelsson er dreift á Facebook. Þetta er undarleg samsuða, en þetta fær sín „like“ – til dæmis frá séra Hjálmari Jónssyni, presti í Dómkirkjunni, og Sigmundi Davíð Gunnlaugssyni forsætisráðherra.

Þetta á greinilega að vera hábeitt lógík hjá Brynjari, en er það ekki. Hann segir að „sama fólkið“ hafi gagnrýnt Framsóknarflokkinn fyrir að vilja afturkalla leyfi til moskubyggingar og hafi ekki viljað leyfa bandarískum prédíkara að koma til landsins eða rússnesku rétttrúnaðarkirkjunni að byggja sitt guðshús.

Sama fólkið? Hverjir eru það? Á hvern er verið að skjóta?

Jú, einhverjir gagnrýndu orð rússneska rétttrúnaðarprestsins um samkynhneigða (reyndar varð líka fjaðrafok út af ummælum múslimaklerks í Öskjuhlíð um samkynhneigða) og svo voru aðrir sem voru að asnast til að reyna að kaupa upp miða á samkomu Franklins Graham í Laugardalshöll.

Var það þá sama fólkið? Jú, kannski er þarna mengi sem inniheldur fáeina einstaklinga – það skyldi þó aldrei vera.

Vandinn er að menn rugla öllu saman – stundum vitandi vits.

Þótt við leyfum trúfélögum að starfa og byggja sér hús, þá þýðir það ekki að við séum sammála öllu sem þeir boða. Við leyfum Vottum Jehóva að iðka sína trú – en við erum flest algjörlega á öndverðum meiði við þá hvað varðar blóðgjafir.

Við samþykkjum fæst afstöðu Páfagarðs til getnaðarvarna, eða rússnesku rétttrúnaðarkirkjunnar til samkynheigðra. Hið sama á við um kvennakúgun innan íslam. Við getum gagnrýnt þessi trúarbrögð og kreddur þeirra – rétt eins og við gagnrýnum íslensku þjóðkirkjuna.

En við neitum ekki þeim sem aðhyllast þessi trúarbrögð um að iðka þau – og að byggja hús til þess, enda kveður stjórnarskrá okkar á um trúfrelsi og bann við mismunun vegna trúarbragða.
Fer sínar eigin leiðir

Ég hitti Jón Gnarr vestur á Ásvallagötu í dag.

Hann var að labba með hundinn sinn í mildri vorrigningu.

Ég tók í höndina á Jóni og þakkaði honum framlag sitt til stjórnmálanna.

Jón kveður með reisn. Þvert á það sem er haldið fram í beiskjublöndnum skrifum hefði hann getað haldið áfram – og unnið sigur í Reykjavík.

Hann varð aldrei að eiginlegum stjórnmálamanni, en kveður samt sem einn vinsælasti stjórnmálamaður landsins. Í leiðinni hefur hann getið sér alþjóðlega frægð.

Það er sjálfsagt rétt sem sagt er að Jón gæti boðið sig fram til forseta – og haft sigur.

Ég er samt ekki viss um að hann kæri sig um neitt slíkt.

Það góða við Jón er að hann fer sínar eigin leiðir.

Ég skrifaði grein um borgarstjórnarkosningarnar í Fréttatímann í síðustu viku. Þar sagði ég um Jón Gnarr:

Síðustu borgarstjórnarkosningar í Reykjavík voru einstakar. Þær komu í kjölfar efnahagshruns. Nýr flokkur sem varð til í janúar á kosningaárinu blés allt í einu út og vann stórsigur, fékk meira en þriðjung atkvæða. Margir ráðlögðu Jóni Gnarr að láta sér ekki detta í hug að verða borgarstjóri, það væri nóg að hafa framið þennan óvenjulega pólitíska gjörning – að leiða grínframboð til sigurs. Nú skyldi Jón fá sér til fulltingis fagmann til að stjórna borginni.

En Gnarr lét sér ekki segjast. Gjörningnum var fjarri því lokið. Hann settist sjálfur í borgarstjórastólinn – og hefur verið vinsælasti borgarstjóri Reykjavíkur í manna minnum. Það er engin leið að segja að Jón hafi staðið sig verr en aðrir borgarstjórar – á mörgum sviðum hefur hann raunar staðið sig miklu betur. Á tíma hans hefur verið stöðugleiki í stjórn borgarinnar eftir tímabil þar sem skipt var ótt og títt með tilheyrandi hjaðningavígum– og svo hefur framganga hans verið með þeim hætti að atvinnustjórnmálamenn virka kjánalegir við hlið hans – hjárænulegir og falskir.

Atvinnupólitíkusarnir hafa ekki átt neitt svar við Jóni – í samanburði við borgarstjórann sem var sagður vera trúður virka þeir eins og algjörir trúðar.

Kórónan á performans Jóns er auðvitað þegar hann hættir, býður sig ekki fram í annað sinn þótt hann gæti unnið auðveldan sigur. Það myndi engum hefðbundnum stjórnmálamanni detta í hug. Jón Gnarr er örugglega ekki að plotta neitt í líkingu við það, en hann gæti vísast boðið sig fram til forseta eftir tvö ár og sigrað, hatursmönnum sínum – eins og til dæmis á Morgunblaðinu – til ómældrar hrellingar. Jón gaf þeim langt nef og getur farið hróðugur burt.
Það stafar engin ógn af „pólitískum rétttrúnaði“

Ég hef verið dálítið hugsi yfir frasanum „pólitískur rétttrúnaður“ sem menn dreifa nú um sig.

Sjálfur er ég ekki saklaus af því að hafa notað þetta hugtak í gegnum tíðina.

Og vissulega getur pólitískur rétttrúnaður verið dálítið afkáralegur þegar menn fara til dæmis að endurskoða gamlar bækur eða vilja ritskoða skopmyndir. Umræðan um pólitískan rétttrúnað er reyndar gengin yfir víðast hvar – um þetta var aðallega talað undir lok síðustu aldar.

Nú virðist frasinn hins vegar vera að koma sterkur inn í pólitíska umræðu á Íslandi.

En pólitískur rétttrúnaður getur líka verið orð yfir háttvísi. Við lifum á tímum þegar kúgun og ofbeldi þykja ekki jafn sjálfsagðir hlutir og áður var. Fræðimaðurinn Stephen Pinker hefur til dæmis fjallað um þetta í hinni merku bók The Better Angels of our Nature.

Konur eru ekki lengur hlekkjaðar bak við eldavélar, þær hafa lagalega sömu stöðu og karlar, þótt enn vanti upp á fullkomið jafnrétti. Samkynhneigðir hafa fengið mannréttindi – það er ekki svo langt síðan þeir voru fyrirlitnir, smáðir og hundeltir. Upp hafa komið fjölmenningarsamfélög þar sem reynt er að tryggja jafna stöðu fólks óháð kynþætti. Rasismi þykir almennt ekki stofuhæfur.

Minna má á að það eru ekki nema 70 ár síðan Evrópa var í helgreipum kynþáttahyggju.

Pólitískur rétttrúnaður ógnar ekki frelsi eða lýðræði. Og oftast þegar maður sér þennan frasa er það í deilum þar sem hann er notaður án þess að komi fram nokkur skilgreining á því hvað þetta eiginlega þýðir – sem frekar innihaldslaust skammaryrði.
Sigmundur ekki á móti moskubyggingu

Sigurjón Magnús Egilsson átti þetta samtal við Sigmund Davíð Gunnlaugsson forsætisráðherra á Sprengisandi í morgun, Fyrst var hann spurður hvernig hann skýrði fylgisaukningu Framsóknarflokksins:

„Þær hafa lagt á sig mikla vinnu og hafa vakið mikla athygli. Þó eitt mál hafi verið mest áberandi í umræðunni þá hjálpaði þeim að hafa líka verið með sterkan ,málefnagrunn á öðrum sviðum.“

Hvað finnst þér um að borgin hafi úthlutað þessari lóð fyrir mosku?

„Ég ætla ekki að blanda mér í hvort Reykjavíkurborg eigi að gefa trúfélögum ókeypis lóðir eða ekki. Skipulagslega get ég alveg skilið að menn geri athugasemdir við þetta. Þarna var gert ráð fyrir grænu svæði, á miðpunkti höfuðborgarsvæðisins. Og það er ekkert óeðlilegt að menn hafi skiptar skoðanir á um hvernig á að nýta slíkt svæði.“

Gefum okkur að þú værir kjósandi í Reykjavík og við kysum um hvort moskan fengi að rísa í Sogamýri, eða ekki, hvernig greiddir þú atklvæði?

„Ef staðan væri sú að menn væru að velta fyrir sér hvað ætti að gera við þetta svæði myndi ég styðja að þar yrði almenningsgarður, þetta er líka miðpunktur höfuðborgarsvæðisins.“

Að moska yrði þá byggði annarsstaðar eða ekki?

„Það er nóg af byggingarlandi í Reykjavík og á höfuðborgarsvæðinu.“

Myndir þú vilja að moska yrði þá byggð annarsstaðar en þar sem rætt hefur verið um að hún rísi? Að hún verði byggð eða ekki.

„Ég hef fyrst og fremst skoðun á hvernig byggingar falla að umhverfinu, ekki hvað menn gera í byggingunum. Moskur, eða önnur hús, geta menn byggt ef þær falla vel að umhverfinu.“

Semsagt, þú gerir engar athugasemdir við að múslimir byggi sér bænahús?

„Nei.“
Myndun meirihluta í borginni virðist fremur einföld – en Halldór og Dagur starfa saman í SÍS

Sóley Tómasdóttir útilokar samstarf við Framsóknarflokkinn í borgarstjórn. Samfylkingin og Björt framtíð eru varla að fara að starfa með Framsókn heldur.

Á Sprengisandi í morgun kom upp úr dúrnum að Halldór Halldórsson og Dagur B. Eggertsson væru formaður og varaformaður Sambands íslenskra sveitarfélaga.

Þar ættu þeir gott samstarf.

Eitt einkenni síðustu borgarstjórnar var að borgarfulltrúar gátu þar unnið saman þvert á flokkslínur. Þetta áréttaði Þorbjörg Helga Vigfúsdóttir á Sprengisandi.

Sums staðar mæltist þetta reyndar illa fyrir, eins og til dæmis á Mogganum – kannski stefnum við í borgarstjórn þar sem verða meiri átök. Maður sér þó varla fyrir sér að hinn margreyndi sveitarstjórnarmaður, Halldór Halldórsson, muni fara þá leið. Það er einfaldlega ekki hans stíll.

Þorbjörg Helga stakk upp á því að Samfylking og Sjálfstæðisflokkur færu í samstarf – það gæti snúist um úrbætur í menntamálum og átak gegn því böli sem er atvinnuleysi meðal ungs fólks, fjölgun bótaþega og mikið álag á félagsþjónustuna vegna þess.

Þetta verður þó varla.

Nokkuð einsýnt er að Sóley Tómasdóttir gengur til liðs við Dag og Björn Blöndal í nýtt meirihlutasamstarf. Samfylking og BF eru bundin trúnaði í borginni og Sóley hefur staðið nærri samstarfi þeirra. Undir lok kosningabaráttunnar sögðu Vinstri græn beinlínis að það þyrfti að greiða þeim atkvæði til að passa upp á að Samfylkingin færi ekki of langt til hægri.

Menn spyrja hvort Píratar eigi ekki líka að vera með. Halldór Auðar Svansson, fulltrúi þeirra, virkar eins og skynugur maður. Meirihlutaflokkarnir telja máski að það myndi flækja málin að bjóða Pírötum til fulls samstarfs, en hins vegar hlýtur að vera sjálfsagt að hafa þá með í stjórnun og ákvarðanatöku eins og hægt er – það væri í anda hugmyndanna sem ríktu í síðustu borgarstjórn.

Líklegast verður að teljast að Dagur B. Eggertsson verði borgarstjóri, Björn Blöndal formaður borgarráðs en Sóley Tómasdóttir forseti borgarstjórnar.

Því skal svo spáð hér að Björt framtíð fari í samstarf með Sjálfstæðisflokknum í Hafnarfirði. Það hentar flokknum nokkuð vel að starfa til vinstri í borginni en til hægri í stóru bæjarfélagi eins og Hafnarfirði.