arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Áróðursstaða VG er ekki svo slæm

Grein Jóns Steinssonar hagfræðings um góðan árangur ríkisstjórnarinnar hefur að vonum vakið athygli. Og henni er náttúrlega fagnað í röðum stjórnarliða.

Margir hafa gert því skóna að Vinstri græn muni sprengja ríkisstjórnina í vetur – vegna Evrópumála. En grein Jóns sýnir að VG hefur fullt af púðri í sinni kistu til að fara í kosningabaráttu, við þetta bætast ummæli í erlendum stórblöðum og hjá frægum hagfræðingum þar sem íslenski efnahagsbatinn er mærður.

Eitt viðkvæði stjórnarandstæðinga er að hér hafi tapast tími eftir hrun, þeir eiga yfirleitt þá við að slæmt sé að ekki hafi verið farið í stóriðjuframkvæmdir.

En í raun vinnur þetta með Vinstri grænum. Þeir geta bent á efnahagsbatann og sagt að hann sé án stórvirkjana, álvera eða annars umhverfisrasks. Þeir hafa semsagt staðið á bremsunni varðandi náttúruna.

Eitt af því sem menn munu sjálfsagt deila um eru neyðarlögin og setning þeirra. Það er bent á að Vinstri græn hafi verið setið hjá þegar þau voru samþykkt. En það er ótrúlegt þegar menn láta eins og setning neyðarlaganna hafi verið stjórnviska – það var búið að sökkva landinu með skuldum og fáránlegri efnahagsstjórn – ríkið var svo gott sem stjórnlaust, Seðlabankinn tæknilega gjaldþrota, þeir leituðu logandi ljósi að fyrirgreiðslu en var alls staðar vísað á náðir Alþjóða gjaldreyrissjóðsins.

Menn þrjóskuðust við – en eitt af því sem var óhugsandi að gera var að taka yfir erlendar skuldir bankanna. Nóg er nú samt.

En svo er reyndar mjög fyndið að sjálfur formaður Vinstri grænna – sem að sönnu ber enga ábyrgð á hruninu – skuli á fjórum árum vera orðinn nokkurs konar poster boy hjá AGS.
Tomma og Jenna ísinn

Þetta er dálítið slysalegt.
Aðalnámskrá og félagslegur rétttrúnaður

Á þessari slóð er að finna nýja aðalnámskrá fyrir leikskóla, grunnskóla og framhaldsskóla sem samþykkt var í fyrra – og á að innleiða í áföngum á næstu þremur árum.

Það hefur verið um margt að ræða í íslenskum samfélagi síðustu árin, og líklega hefur samþykkt aðalnámskrárinnar farið framhjá mörgum.

En tvennt einkennir aðalnámsrána umfram annað – ótrúlegur orðavaðall og áhersla á það sem kallast félagslegur rétttrúnaður. Það mætti jafnvel segja að námsskráin sé eins konar manífestó fyrir hann.

Það mætti jafnvel ætla að skólinn hafi tekið við af foreldrum sem uppalandi – í siðferðislegum, pólitískum og félagslegum efnum.
Hví ekki á frjálsum markaði?

Ég skrifaði litla grein um helgina þar sem ég benti á að kaup Síldarvinnslunnar – sem er dótturfyrirtæki Samherja – á Bergi-Hugin beindi sjónum að þremur óvinsælum eiginleikum kvótakerfisins.

Að afli og skip geti horfið snögglega úr byggðarlögum, samþjöppun eignarhalds og veðsetningu aflaheimilda.

Og að Vestmannaeyingar stæðu nú frammi fyrir þeim sjálfir, eftir ódeiga varðstöðu við kerfið um langt árabil.

Við þetta má bæta einum þætti í viðbót, sem leiðir af eiginleika númer tvö:

Hví er fyrirtækið Bergur-Huginn ekki selt á frjálsum markaði, skip þess og kvóti? Hvers vegna er það sett í hendurnar á stærsta útgerðarrisanum á Íslandi, eða dótturfélagi hans – þótt Fiskistofa geti reyndar ekki séð að Samherji og Síldarvinnslan tengist.

Það minnir helst á þá gömlu góðu daga í Landsbankanum þegar starfað var samkvæmt þeirri reglu að engin tengsl væru milli Björgólfs eldri og Björgólfs yngri. Lagatæknin lætur ekki að sér hæða.

Bæjarstjórn Vestmannaeyja sættir sig ekki við þessa niðurstöðu og vill nú fá að ganga inn í kaupin, með góðu eða illu.
Nauðsyn að takmarka fjórfrelsið vegna krónunnar

Fréttablaðið hefur birt tvær afar athyglisverðar greinar um gjaldmiðilsmál eftir bandarískan hagfræðing, Zack Vogel að nafni.

Greinarnar hafa yfirskriftina Krónan á þunnum ís.

Vogel hefur kynnt sér vel stöðu íslensku krónunnar og er ekki bjartsýnn fyrir hennar hönd. Hann telur að frjálst flæði hennar muni alltaf leiða af sér sveiflur, skapa bólur sem geti endað með hruni. Þess vegna sé nauðsynlegt að taka tillit til veikleika krónunnar innan EES samstarfsins.

Vogel er ómyrkur í máli þegar hann ræðir um orsakir íslenska hrunsins, þetta er í fyrri greininni:

„Rekja má ástæðu þess að Íslendingar vilja losa sig við krónuna til reynslu þeirra frá október 2008. Enginn Íslendingur hefur áhuga á að endurupplifa þá óvissu og það verðmætatap sem fylgdi gengisfalli krónunnar. Ég vil halda því fram að þessi martraðarkennda reynsla Íslendinga sé nánast ávallt niðurstaðan þegar stjórnvöld sem búa við fljótandi gengi leyfa myntinni að styrkjast mikið umfram jafnvægisgildi sitt. Íslensk stjórnvöld gengu lengra en að leyfa myntinni að styrkjast, stjórnvaldsaðgerðir beinlínis ýttu undir frekari styrkingu þó það hafi ekki verið ætlunin. Hækkun stýrivaxta án þess að gripið væri til takmarkana á innflæði erlends fjármagns dró slíkt fjármagn til landsins í áður óþekktum mæli. Innflæði fjármagns fylgdi bóla í fasteignaverði og verði annarra eigna, útblásinn bankageiri, útrás og útlánaþensla. Allt þetta má í mismiklum mæli rekja til haftalausrar styrkingar gengis krónunnar á sínum tíma.“

Hann segir að nauðsynlegt sé að breyta samningnum um Evrópska efnahagssvæðið þannig að Íslendingar megi hafa stjórn á gjaldmiðlinum, þetta er úr síðari grein Vogels:

„Valið milli þess að halda krónunni eða að taka upp erlenda mynt kann að tengjast áframhaldandi aðild Íslands að Evrópska efnahagssvæðinu. Ísland getur ekki haldið krónunni og samtímis komist hjá takmörkunum á að- og frástreymi erlends fjármagns. Yrði reynt að halda krónunni og heimila jafnframt frjálst flæði fjármagns inn og úr landi myndi fyrirkomulagið magna upp bólur sem á endanum spryngju rétt eins og í október 2008. Íslensk stjórnvöld þurfa að ræða við EFTA og Evrópusambandið um aðferðir til að halda aðildinni að Evrópska efnahagssvæðinu þrátt fyrir nauðsynlegar takmarkanir á fjórfrelsinu þannig að Íslendingar geti áfram búið í haginn fyrir stöðugan hagvöxt og verðlagsstöðugleika og gengisstöðugleika. Markmið viðræðna af hálfu Íslendinga ætti að vera að halda krónunni og aðildinni að Evrópska efnahagssvæðinu.“
Hetjuleg barátta gegn sparperum

Nýjasta hugðarefni andstæðinga Evrópusambandsins á Íslandi er barátta gegn upptöku svokallaðar sparperu.

Slíkar ljósaperur á nú að taka upp hérlendis – vegna aðildar okkar að EES (nei, við höfðum ekkert um það að segja).

Þetta er reglugerð frá ESB – en reyndar má geta þess að samskonar bann við notkun glópera hefur sett í Bandaríkjunum og Ástralíu.

Sparperurnar útheimta mun minni orku og þær endast miklu lengur. Eins og menn vita verða glóperur funheitar, mikið af orkunni fer semsagt í varma.

En ESB-andstæðingar á Íslandi sjá í þessu enn eitt samsærið frá Brussel.

Vigdís Hauksdóttir tjáir EIR að hún hafi orðið sér úti um margra ára birgðir af glóperum – til 25-30 ára. Mun ekki af veita, því framleiðsla glópera leggst brátt niður.

En í athugasemdum vef Páls Vilhjálmssonar má meðal annars lesa að þetta séu Stalín-ljósaperur, enda sé „þetta græna“ einungis hugsað til að koma á kommúnisma. Sá sem það skrifar er reyndar álitsgjafi sem einatt er vitnað til í Morgunblaðinu.
Hver er Arna Mosdal?

Nær algjör styrjöld virðist vera brostin á milli fylkinga í Vinstri grænum.

Úlfar Þormóðsson rithöfundur skrifar lítinn pistil á Smuguna þar sem hann gerir að umtalsefni Facebook-síðu sem birtist undir nafninu Arna Mosdal.

Þar er að finna alls kyns illmælgi um Steingrím J. Sigfússon, Björn Val Gíslason og Árna Þór Sigurðsson og annað forystufólk í Steingrímsarmi VG. Það má eiginlega segja að allir sem halla máli á Ögmund Jónasson séu teknir til bæna.

Og ávallt er tekinn málstaður Ögmundar – af mikilli hörku.

Úlfar skrifar:

„Einn kjarklaus tignarkarl hefur gengið svo langt að skipta um kyn til þess að geta ausið úr sér lágkúrunni. Hann felur sig á bak við konu sem ekki er til. Reyndar virðist hann líka hleypt öðrum undir pilsin hjá henni, mönnum með sömu lyndiseinkunn. Saman, og hver í sínu lagi, heita þeir Arna Mosdal og hreyta fúkyrðum í fólk sem skrifar á netið um það sem þeim er andstætt. Tilgangurinn er augljós: Að fæla fólk frá því að taka þátt í umræðu um mál sem þeir vilja að liggi í þagnargildi.“

Hann bætir svo við að brátt verði Arna Mosdal afhjúpuð – „stórmennið“ standi þá „nakið fyrir allra augum“.

Hér má sjá Facebook-síðu Örnu Mosdal. Hver skyldi það nú vera sem verður afhjúpaður – hvaða stórmenni er þetta?
Að kynda undir

Það er furðulegt ástand innan Vinstri grænna – sem oftar.

Ögmundur Jónasson náði aftur að vinna sig mjög í álit meðal stuðningsmanna flokksins vegna framgöngu sinnar í Nubo-málinu. En nú er hann búinn að fá femínista í flokknum upp á móti sér vegna jafnréttisbrots. Í stefnuskrá VG stendur beinlínis að flokkurinn sé feminískur – og sá armur flokksins er mjög kröftugur. Enn hefur þó ekki heyrst í Höllu Gunnarsdóttur, einum helsta leiðtoga femínista innan VG, um þetta mál – hún er aðstoðarmaður Ögmundar í innanríkisráðuneytinu.

Ögmundur og Jón Bjarnason eru stöðugt í fréttum meðan þeir eru að valda usla innan Vinstri grænna.

Ef þeir færu úr flokknum yrði staða þeirra nokkuð önnur. Lilja Mósesdóttir, Atli Gíslason og Ásmundur Einar Daðason hurfu úr sviðsljósi fjölmiðlanna undireins og þau yfirgáfu VG. Lilja virðist eiga mjög erfitt með að sætta sig við þetta. En hvarvetna í heiminum er það svo að uppreisn innan ríkisstjórnar þykir meiri fréttir en stofnun nýs smáflokks – eins og hart og það kann að virðast.

Þegar ástandið er svona sjá margir sér hag í að kynda undir.

Staða Ögmundar er mjög skrítin að því leyti að aðdáunini á honum virðist mest í hópi stjórnarandstæðinga. Þá er spurning hversu djúpt hún ristir – Sjálfstæðismaður sem ég ræddi við sagði að þetta væri allt á yfirborðinu. Það er athyglisvert að sjá andstæðinga ríkisstjórnarinnar taka málstað Ögmundar í deilunum um jafnréttisbrotið – en það virkar óneitanlega nokkuð hentistefnulegt.
Framsókn gegn nýjum Landspítala?

Fyrrverandi þingmaður Sjálfstæðisflokksins sem ég hitti stundum á förnum vegi fór eiginlega alltaf með sömu rulluna fyrir mig. Þingmaðurinn dauðsá eftir því að hafa samþykkt stefnu Framsóknarflokksins í heilbrigðismálum meðan flokkarnir voru saman í ríkisstjórn.

Framsókn átti heilbrigðisráðuneytið í langan tíma – þá var mótuð stefna sem byggði á mikilli miðstýringu og sameiningu sjúkrastofnana. Bygging nýs Landspítala við Hringbraut er beint framhald þessarar stefnu, enda var fyrsti yfirmaður byggingaframkvæmda þar einn helsti trúnaðarmaður flokksins í Reykjavík.

Nú virðist Framsókn ætla að snúa við blaðinu, því borist hefur fréttatilkynning frá Framsóknarfélaginu í Reykjavík þar sem byggingaáformum við Hringbraut er mótmælt – þau eru kölluð „örlagarík mistök sem stríði gegn allri skynsemi“.

Ennfremur segir að fjármagni í heilbrigðiskerfið eigi að verja í að bæta kjör og efla tækjakost, og líka að ekki megi skera niður aðra heilbrigðisþjónustu vegna „þeirrar miðstýrðu hugsunar sem þetta risaverkefni óneitanlega ber með sér“.

Það væri forvitnilegt að heyra hvað heilbrigðisráðherrar Framsóknarflokksins segja um þetta? Þau mótuðu stefnuna, ætlar flokkurinn að yfirgefa hana?
Óskiljanlegt kerfi

Ég talaði um daginn við erlent fólk sem fylgist mjög vel með íslenskum málefnum og kemur hingað reglulega.

Það furðaði sig á kerfi sem byggir á því að fólk borgi og borgi húsnæðislán – en eigi svo ekki neitt þótt það hafi greitt samviskusamlega af þeim í 15-20 ár.

Þau töldu að þetta væri óhugsandi annars staðar – skildu ekki að Íslendingar byggju við slíkt kerfi til langframa.

Þau veltu því líka fyrir sér hvers vegna Íslendingar hefðu eytt svo miklum tíma í Icesave, þegar hið stóra mein eftir hrunið hefðu verið skuldirnar – og væru enn.

Ég var spurður hvort þetta yrði ekki stórt kosningamál í vor?

Ég sagðist ekki vera viss um það, flestir stóru flokkarnir væru heldur áhugalitlir um þetta – eða treystu sér ekki til að taka á málinu – og ný framboð sem væru á móti þessu kerfi hefðu lítið fylgi.
Draumurinn um að Kaninn komi aftur

Bandaríski herinn fór frá Íslandi 2006. Það voru til menn sem trúðu þessu ekki, þeim leið eins og þeir hefðu verið sviknir af eiginkonunni. Þeir höfðu haldið fast í þá kröfu að Bandaríkjamenn hefðu fjórar herþotur á Keflavíkurflugvelli. Bandaríkjamönnum datt það ekki í hug – átakasvæðin í heiminum voru allt annars staðar. Ísland hafði enga vigt í Washington, þrátt fyrir að vitnað væri í „sérstakt“ samband við ráðamenn vestra og jafnvel vináttu við suma þeirra.

Allt var þetta hálf kjánalegt – og í raun niðurlægjandi fyrir þá sem gengu hvað lengst í að halda í Kanann. Hann hvarf á brott, kvaddi varla. Eftir stóðu þeir, líkastir kokkálum.

Nú eru uppi draumar um að Bandaríkin fái aftur áhuga á Íslandi. Þetta ætti þá að vera í tengslum við breytingar á Norðurslóðum, bráðnun íss, olíuvinnslu, námagröft og siglingar. Þetta er ansi hreint langsótt, því Ísland á engan aðgang að auðævum Íshafsins – og ólíklegt er að landið spili einhverja sérstaka rullu í Íshafssiglingum.

En það er hægt að láta sig dreyma um gamla tíma, eins og þeir voru í Kalda stríðinu, þegar Íslendingar höfðu svo merkilega landfræðilega stöðu að þeir notuðu hana til að kúga stærri þjóðir. Henry Kissinger sagði á þessum tíma að Ísland væri einstaklega hrokafullt lítið land. Við notuðum aðstöðu okkar líka til að pína Bandaríkjamenn til að kaupa fisk sem þurftu ekkert á að halda.

Það er líka hægt að halda því fram að Evrópa hafi reynst Íslandi sérlega illa. Það er reyndar heldur lummulegt að vísa til Danakonunga, það er löngu búið að sýna fram á að það var íslensk yfirstétt sem kúgaði almúgann hér fremur en Danir.

En jú, gamlir vinir okkar í Bretlandi gengu hart fram þegar þeir settu lög á íslenska banka. Íslenska útrásin byrjaði eiginlega og endaði í Bretlandi. En þá má líka rifja upp 3000 milljarða króna tap þýskra banka vegna hruns íslenska bankakerfisins.

Maður sem þekkir vel til tengsla Íslands og Þýskalands sagði við mig í fyrra, á tímanum þegar Íslandi var hvað mest hampað á bókasýningunni í Frankfurt.

„Það er merkilegt með Þjóðverja, það er alveg sama hvaða vitleysu Íslendingar gera, þá er þeim bara klappað á bakið í Þýskaland og sagt að þeir séu litlir, skemmtilegir og sjálfstæðir í hugsun.“
Þjóðkirkjan hjálpar stjórnarskrárferlinu

Það sem þjóðaratkvæðagreiðslan um stjórnarskrártillögur Stjórnlagaráðs þarf eru deilur sem snúast ekki bara um formið á ferlinu eins og verið hefur hingað til, heldur átök um efnisatriði – um hugmyndirnar sem er að finna í plagginu.

Annars er hætt við að atkvæðagreiðslan fari út um þúfur – þá skilar varla nema þriðjungur kjósenda sér á kjörstað.

Nú verður loks vart við alvöru deilur um efnisatriði, Þjóðkirkjan skipuleggur sig í baráttunni og opnar sérstakan vef um þjóðkirkjuákvæðin í tillögunum – hún er búin að kjósa einn helsta markaðsmann Íslands sem forseta Kirkjuþings.

Loks fer blóðið að renna í æðum – svona vaknar áhugi á þjóðaratkvæðagreiðslunni, en hin slappa og langdregna umræða um málsmeðferð ber í sér algjöran dauða fyrir hana.

Þannig að þetta er fagnaðarefni fyrir þá sem vilja breyta stjórnarskránni – sama hvað þeim finnst um þjóðkirkjuna.

Agnes M. Sigurðardóttir biskup, myndin er af vef Þjóðkirkjunnar.
Romney gæti vel orðið forseti

Jonathan Freedland skrifar í Guardian og telur nokkuð jafnar líkur á að Mitt Romney verði kosinn Bandaríkjaforseti og að Barak Obama verði endurkjörinn.

Romney þykir vissulega slappur og sjarmalaus frambjóðandi, og það er furðulegt hvað hann hefur skipt um skoðun í mörgum málum, en margt vinnur gegn Obama.

Hann er ekki vinsæll, ánægja með störf hans mælist undir 50 prósentum, og þrátt fyrir smávægilegan bata er efnahagurinn enn í ólagi og atvinnuleysi mikið. Það voru líka magnaðar upp miklar vonir kringum framboð hans sem hafa ekki ræst, vonbrigðin eru mikil.

Freedland segir að forsetar sem standi svo tæpt séu yfirleitt ekki endurkjörnir, undantekningin sé Franklin D. Roosevelt 1936.
Gunnar Smári um gulu hættuna

Hinn stórglöggi fjölmiðlamaður Gunnar Smári Egilsson setti þessa athyglisverðu færslu inn á Facebook síðu sína. Ég tek mér það bessaleyfi að birta hana:

„Óttinn við Kínverja, gulu hættuna, sem er að skjóta rótum í umræðunni á Íslandi er byggður á ótrúlega skakkri heimsmynd; hugmynd um að Vesturlandabúar, gömlu nýlenduherrarnir og kúgararnir; séu orðnir minnimáttar í veröldinni; og eigi á hættu að kremjast undir ógnarvaldi Kína. Ef skoðum þrjár heildir; Kína, Bandaríkin og Evrópusambandið; þá eru Kínverjar 19,1% mannkyns með um 10,5% af heimsframleiðslunni, Bandaríkjamenn eru 4,5% mannkyns en með um 21,7% af framleiðslunni og Evrópumenn eru 7,6% mannkyns en með 25,2% af framleiðslunni.

Ef erlendar fjárfestingar eru skoðaðar þá fer 28% af erlendri fjárfestingu í heiminum til Evrópu en Evrópumenn standa að baki 36% af heildarfjárfestingunni (nettó +8%), 15% af fjárfestingunni fer til Bandaríkjanna en Bandaríkjamenn standa að baki 27% af fjárfestngunni (nettó +12%) og 16% af fjárfestingunni fer til Kína en Kínverjar standa að baki 3% af fjárfestingunni (nettó -13%; mínus 13%).

Nýlendutíminn er því ekki liðinn; þvert á móti; gömlu nýlenduveldin eru enn að herða tök sín á heiminum. Þegar litið er á sáralitla fjárfestingu Kínverka erlendis sem sérstaka ógn; bendir það til næstum sjúklegra hugmynda um heilagan rétt gömlu nýlenduveldanna til að drottna yfir heiminum um allar aldir. Eða óskýrar tilfinningar um að þetta ástand geti ekki varað mikið lengur; en það er þá vegna yfirgangs nýlenduþjóðanna gagnvart restinni af heiminum - ekki öfugt.“
Skrítin fórnarlömb

Þegar Jón Ásgeir Jóhannesson sameinast Víglundi Þorsteinssyni í að kvarta undan meðferð bankakerfisins á sér dettur botninn alveg úr.

Jón Ásgeir tilheyrði fámennum hópi manna sem keyrði Ísland í kaf. Um það má lesa í skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis. Allt var skuldsett upp í rjáfur – þessi Ponzi- mylla hrundi þegar lánafyrirgreiðslan stöðvaðist. Það skiptir engu máli í þessu sambandi að eitt og eitt fyrirtæki hafi verið rekstrarhæft, eignarhaldsfélögin sem voru búin til utan um öll viðskiptin voru skuldug upp á mörg hundruð milljarða. Þess utan tókst Jóni Ásgeiri og félögum að setja heilan banka á hausinn.

Jóni Ásgeiri tókst reyndar að halda fjölmiðlaveldinu 365 með alls kyns brellum – það er áhyggjuefni.

Víglundur er svosem lítið peð í þessum samanburði – þótt hann hafi lengi verið meðal mestu áhrifamanna innan íslenska lífeyrissjóðakerfisins.

BM Vallá safnaði ógurlegum skuldum í mestu byggingabólu Íslandssögunnar – þegar fyrirtæki af þessu tagi hefði átt að mala gull. Að auki skilaði fyrirtæki ekki reikningum árum saman.

Nú koma þeir báðir fram og leika fórnarlömb. En rullan fer þeim afar illa.
Kaupin á Bergi-Hugin – og óvinsælir eiginleikar kvótakerfisins

Fáir hafa verið harðari í varðstöðu fyrir kvótakerfið en bæjarstjórn Vestmannaeyja.

Það er merkileg staða ef bæjarstjórnin er komin í stríð vegna þeirra eiginleika kerfisins sem er hvað óvinsælastur – að skip og afli geta færst óforvarendis úr byggðarlögum. Vilji nú láta bæinn ganga inn í kaupin.

Það er útgerðarrisinn Samherji sem er á bak við Síldarvinnsluna sem ætlar kaupa útgerðarfélagið Berg-Hugin.

Þar höfum við annan óvinsælan eiginleika kerfisins – samþjöppun eignarhalds.

En eigendur Bergs-Hugins eru að missa skip og kvóta vegna þriðja eiginleika kerfisins sem er óvinsæll:

Veðsetningar aflaheimilda til að afla fjár til að nota í eitthvað allt annað en útgerðina sjálfa:

Í þessu tilfelli voru það Toyota, Straumur, Dominos pizzur, Sólning, Stoke, Arctic Trucks og fræg þyrla svo nokkuð sé nefnt.
Furðuleg samsæriskenning

Evrópuvaktin setur fram furðulega samsæriskenningu um að Ríkisútvarpið hafi sagt upp fréttaritara á Suðurlandi til að spara peninga til að eiga fyrir fréttaritara í Brussel.

Hann eigi svo að reka áróður fyrir aðild Íslands.

Annar aðalforsprakki Evrópuvaktarinnar notaði styrk upp á margar milljónir sem hann fékk frá Alþingi til að ferðast til Brussel og kynna sér málin þar af eigin raun. Hann taldi semsagt að eftir einhverju væri að slægjast þar.

Ég veit ekkert um hvort Ríkisútvarpið ætlar að koma sér upp fréttaritara í Brussel, en það er sannarlega ástæða til þess.

Þar í borg eru ekki aðeins höfuðstöðvar ESB, heldur hefur EFTA þar líka skrifstofu – og þar af leiðandi er þar aðsetur EES-samstarfsins sem hefur svo mikil áhrif á líf okkar og athafnir. Margir hafa bent á, og ekki síst andstæðingar ESB-aðildar, að við fylgjumst alltof illa með því sem gerist á þessum vettvangi.

Allir ríkisfjölmiðlar á Norðurlöndunum hafa fréttaritara í Brussel – sem og margir aðrir norrænir fjölmiðlar. Við erum smá og fá og höfum kannski ekki ráð á þessu – en tengingin sem er nafnd hér að ofan er fráleit og ekki ætluð til annars en að skapa tortryggni og leiðindi.
Að kaupa Grímsstaði

156 einstaklingar, víða að úr samfélaginu, birta yfirlýsingu þar sem er skorað á íslenska ríkið að kaupa Grímsstaði á Fjöllum.

Þarna er Vigdís Finnbogadóttir, Matthías Johannessen, Björk Guðmundsdóttir, Halldór Blöndal, Ragnar Arnalds, Guðni Ágústsson og Hörleifur Guttormsson.

En hví ætti ríkið að kaupa þessa jörð fremur en aðrar jarðir á Íslandi? Er það til að koma í veg fyrir að hún lendi í höndum útlendinga?

En útlendingar eru að kaupa jarðir út um allt land.

Er það vegna stærðar jarðarinnar? Voru ekki sett býsna umdeild þjóðlendulög fyrir ekki svo mörgum árum?

Eru fleiri jarðir sem ríkið ætti að kaupa – með skattfé? Á ríkið alltaf að kaupa jarðir ef útlendingar sem sumum þykja óæskilegir vilja fá þær?

Og hvernig ætti ríkið svo að nýta þessar jarðir?

Margir í hópi 156 menninganna eru reyndar ágætlega stæðir. Þarna eru fyrrverandi ráðherrar til dæmis. Kaupverð Grímsstaða á Fjöllum hefur ekki verið ýkja hátt. Hópurinn gæti jafnvel slegið saman og keypt jörðina.
Langt til vinstri við Bandaríkin

Það er staðreynd að íslensk pólitík er langt til vinstri við það sem tíðkast í Bandaríkjunum.

Ég sat eitt sinn boð með þingmanni Sjálfstæðisflokksins og bandarískum kvikmyndaframleiðanda. Kvikmyndaframleiðandinn var forvitinn um íslenska hagi og spurði þingmanninn spjörunum úr.

Loks sagði hann:

„In my country they would consider you a socialist.“ Í landi mínu værir þú álitinn sósíalisti.

Á Íslandi er almenn pólitísk sátt, frá hægri til vinstri, um almannatryggingar, velferðarkerfi, lífeyriskerfi sem allir eru skyldaðir til að borga í, ríkisrekið heilbrigðiskerfi og menntakerfi sem er nær eingöngu í höndum opinberra aðila.

Það er hægt að finna einhver smávægileg frávik, en í raun mæla engir stjórnmálaflokkar fyrir grundvallarbreytingum á þessu. Maður á ekki von á að neinar hugmyndir í þá átt heyrist fyrir næstu kosningar. Einkavæðing verður ekki á döfinni.

Það er spurning hvernig Ragnheiður Elín Árnadóttir, þingflokksformaður Sjálfstæðisflokksins, er í sveit sett á flokksþingi Repúblikana í Flórída.

DV skýrir frá því að hún muni tala á fundi sem hefur yfirskriftina: „Hey! Ameríka, ekki fara þessa leið!“

Þar á, samkvæmt blaðinu, að ræða um hvað Bandaríkin eiga ekki að taka upp eftir Evrópu.

Annar gestur þar er Daniel Hannan, enski Evrópuþingmaðurinn, en hann er þekktur fyrir að fara um Bandaríkin og lýsa breska heilbrigðiskerfinu, NHS, sem kommúnisma. Þetta olli David Cameron nokkrum vandræðum og Íhaldsflokkurinn hefur hálfpartinn reynt að fela Hannan síðan þá.

En það væri forvitnilegt að heyra hver verður boðskapur Ragnhildar Elínar til þessarar samkomu?

Sjálfstæðisflokkurinn getur alls ekki talist til hægri í bandarískum skilningi, hann á sama og ekkert sameiginlegt með Repúblikanaflokknum – í siðferðis og félagslegum efnum er Sjálfstæðisflokkurinn vel frjálslyndur – og á hinu evrópska pólitíska litrófi er ekki einu sinni víst að hann teljist vera ýkja langt til hægri heldur.

- - -

Þess er reyndar að geta að í kynningu segir að á fundinum verði rætt um Evrópusambandið og evruna.

Þá er þess að gæta að Bandaríkin eru það sem heitir federalísk, bandalag margra ólíkra ríkja og alríkisstjórn yfir. Þetta er módelið sem suma dreymir um í Evrópu, en vekur jafnframt upp mikla andstöðu. Áformin um federalíska Evrópu eru ekki síst hugsuð til að vega upp á móti afli stórvelda eins og Bandaríkjanna og Kína.

En Bandaríkin eru undir einni yfirstjórn, með eitt tungumál og einn gjaldmiðil. Þetta gerðist reyndar með miklum harmkvælum – skírt í eldi borgarastríðsins 1861-1865. Nokkrum áratugum síðar voru Bandaríkin orðin stórveldi.

Stundum er kvartað undan skrifræðinu í Evrópusambandinu, en þeir sem þekkja til í Bandaríkjunum vita að skrifræðið þar er engu líkt.