arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Óhjákvæmilegt að taka upp gjaldtöku á ferðamannastöðum

Það er rætt um gjaldtöku á ferðamannastöðum. Virðist eiginlega óhjákvæmilegt, miðað við fjölgun ferðamanna og átroðninginn sem er á vinsælustu stöðunum. Við Mývatn, á Þingvöllum, Gullfoss og Geysi, í Landmannalaugum.

Forstöðumanni Rannsóknarmiðstöðvar ferðamála finnst þetta vond hugmynd. Hann vill nota styrkjasjóði til þessa.

En meðan við tökum ekki skattfé og setjum í þessi mál þá verður þetta svona áfram. Og það er líka spurning hvort þetta er ekki miklu sanngjarnara fyrirkomulag? Notandinn borgar.

Meðal þess sem hefur verið lagt til er að útbúa sérstakt Íslandskort sem ferðamenn geta keypt. Það ætti ekki að vera alltof dýrt. Eitt kort á bifreið myndi duga. Kortinu mætti svo framvísa á helstu ferðamannastöðunum ef fólk vill fara þangað. Hins vegar yrði dýrara að kaupa einstakan aðgang að vinsælustu stöðunum.

Staðir sem eru ekki síður fallegir en minna sóttir yrðu gjaldfrjálsir. Þannig væri jafnvel hægt að beina meiri umferð á til dæmis Vestfirði, þar eru fáir erlendir ferðamenn en ekki minni náttúrufegurð á ofantöldum stöðum.

Svona fyrirkomulag er alvanalegt vestanhafs. Ég ók í Klettafjöllin í Kanada í fyrra og þá þurftum við að borga fyrir að komast í þjóðgarðinn í Banff. Okkur þótti það ekki nema sjálfsagt.

Það er altént betra að taka vægt gjald og takmarka aðganginn aðeins en að þurfa að loka alveg vegna átroðnings eins og gerist í Dimmuborgum.
Gerður Kristný á hindí – á Skólavörðustígnum

Ég er ekki vanur að ganga með bækur á tungumálinu hindí undir hendinni.

Á því var þó undantekning í gær. Ég hélt á ljóðasafni eftir Gerði Kristnýju á hindí á Skólavörðustígnum.

Þá kom indversk fjölskylda, þau voru að leita að ítölskum veitingastað, sögðust vera frá Mumbai.

Ég sýndi þeim náttúrlega bókina sem ég hélt á, jú, þarna voru lesendurnir komnir. Þau urðu frekar undrandi og ég fékk að taka þessa mynd.
Væntingastjórnun

Einhvern veginn kemur upp í hugann orðið „væntingastjórnun“ í sambandi við það tímabil sem nú stendur yfir í stjórnarmyndunarviðræðunum.

Ég veit ekki hvort þetta er almennt notað.

En þetta er nákvæmlega það sem er að gerast núna – það er verið að reyna að stýra væntingum fólks til nýrrar ríkisstjórnar, gíra þær niður.

Það kemur svo í ljós hvernig til tekst, en þetta er heilmikið starf fyrir ímyndarsmiði.

Sporin hræða, enda má segja að „væntingastjórnun“ síðustu ríkisstjórnar hafi gjörsamlega mistekist.
Árni Magnússon, torfbæir, Bókmenntahátíð og Börnin í Dimmuvík

Við verðum á afar þjóðlegum nótum í Kiljunni í kvöld.

Við fjöllum um Árna Magnússon í tilefni af því að 350 ár eru liðin frá fæðingu hans, förum á Árnastofnun og skoðum handrit sem tengjast honum undir leiðsögn Svanhildar Óskarsdóttur.

Við skoðum nýja bók sem nefnist Af jörðu. Hún er eftir Hörleif Stefánsson arkitekt og fjallar um íslenska torfbæinn.

Stella Soffía Jóhannesdóttir, framkvæmdastjóri Bókmenntahátíðar í Reykjavík, kemur í þáttinn og segir frá höfundum sem koma á hátíðina sem verður í september næstkomandi.

Jón Atli Jónasson kemur í þáttinn með nýja bók eftir sig, nóvellu sem nefnist Börnin í Dimmuvík.

Gagnrýnendur okkar fjalla um tvær bækur: Fyrsta bindi sagnabálksins mikla Krúnuleika eða Game of Thrones sem er komið út á íslensku og spennusöguna Drekann eftir Sverri Berg.

En Bragi talar um kínversk ljóð – og ellina.

Þetta er síðasta Kiljan á þessari vertíð – við tökum aftur upp þráðinn í haust, á Bókmenntahátíð.

Árni Magnússon fæddist á Kvennabrekku í Dölum 1663.
Úr öllu samræmi

Niðri við höfn og út á Granda hefur verið að myndast mikið líf. Mest er það sjálfsprottið, þ.e. hið opinbera kemur ekki nærri. Að sumu leyti er þetta ferðamennskunni að þakka, ferðamenn koma þarna að skoða hafnarsvæðið og á leiðinni í hvalaskoðun eða slíkar ferðir.

En þarna hafa sprottið upp veitingahús og búðir og þarna er til dæmis búið að opna nýtt hótel við Slippinn sem fellur vel að hverfinu.

Flest er þarna frekar smágert eins og í gömlu Reykjavík.

En svo fara menn og hugsa stórt og þá verður útkoman eins og á myndinni hér fyrir neðan.

Þetta er sjö hæða bygging sem á að rísa við Mýrargötu. Það er farið að auglýsa íbúðir í henni til sölu.

Húsið er algjörlega út úr skala við hverfið, þarna er bara hugsað um hámarksnýtingu, að koma fyrir eins miklu byggingamagni á reitnum og unnt er.

Þetta er frekjulegur og klúr kassi – og mesta furða ef borgaryfirvöld leyfa þessu ferlíki að rísa.

Svo má líka hugsa um vindinn, hvernig hegðar vindurinn sér í kringum svona hús?
Að draga úr væntingum

Nú, tveimur vikum eftir kosningar, í miðri ríkisstjórnarmyndun, eru menn farnir að tala um dökkar horfur í þjóðarbúskapnum.

Svona var ekki talað fyrir kosningarnar. Það var helst að Árni Páll Árnason reyndi það, en hann fékk lítinn hljómgrunn.

Staðan hefur samt varla breyst neitt að ráði. Það var vitað fyrir kosningarnar að skuldavandinn væri mjög erfiður viðfangs, að við yrðum að ná hagstæðum samningum við erlenda kröfuhafa, að krónan yrði að vera veik og að hagvaxtarhorfur væru ekki sérlega góðar. Viðmælendur mínir í Silfri Egils á sunnudag voru sammála um að þetta væru ekki ný tíðindi.

Það hentaði ekki að ræða þetta á tíma þegar lofað var skuldaniðurfellingum, skattalækkunum, auknu fé í heilbrigðisþjónustuna, meira fé til öryrkja og aldraðra og afnámi verðtryggingar.

En nú kveður semsagt við annan tón, stuttu áður en ný ríkisstjórn tekur þetta við. Maður hlýtur að spyrja hvort þetta sé spuni sem er hannaður til að draga úr væntingum?

Það gagnaðist síðustu ríkisstjórn ágætlega að benda á að ríkisstjórnin þar á undan hefði skilið allt eftir í rjúkandi rúst. Svo hætti það dálítið að virka. Eigum við von á því sama?
Ferðamenn og miðborgin

Hópur kaupmanna við Laugaveg kvartar enn eitt árið yfir því að götunni sé lokað fyrir bílaumferð yfir sumarið.

Þetta hefur raunar þótt takast afar vel síðustu árin – eða það finnst flestum.

Í raun er þetta afar einfalt reikningsdæmi.

Gert er ráð fyrir að á þessu ári komi til Íslands hátt í 750 þúsund ferðamenn.

Stærstur hluti þessa fólks kemur um sumarið og flestir fara til Reykjavíkur.

Þetta er mjög rúmlega tvöföld íbúatala þjóðarinnar og reyndar er því spáð að ekki líði á löngu þar til ferðamannastraumurinn nær þrefaldri íbúatölunni.

Það má ætla að ferðamennirnir séu í meirihluta þeirra sem eru í miðborginni á sumrin. Og þeir eru fæstir að troðast á bílum niður Laugaveginn.

Og raunar er það svo að ferðamennirnir standa undir stórum hluta starfseminnar í miðborginni – án þeirra væri stór hluti af búðunum og veitingahúsunum einfaldlega ekki til.
Forgangsröðun

Það er ekkert sérlega auðvelt að vera stjórnmálamaður á upplýsingaöld og á tíma samskiptamiðla.

Menn eru minntir rækilega á orð sem þeir láta falla, á fyrirheit, loforð og meint svik.

Þannig var það um skjaldborgina henar Jóhönnu.

Um hana var skrifað á Facebook nánast daglega.

Og það verður eins með loforð Framsóknarflokksins um skuldaniðurfellingar. Ef flokkurinn stendur ekki við þau stefnir hann í glötun.

Það er afar mikilvægt að eitthvað sem skiptir sköpum í þessu máli komi fram strax eftir að ríkisstjórnin er mynduð – og það er afar varasamt fyrir væntanlega stjórnarflokka að rugla með loforðin frá því fyrir kosningar og byrja á því að afnema veiðigjaldið.

Nú er liklegt að baktjaldamenn í flokkunum hamist í formönnunum að taka burt gjaldið strax, en það gæti snúist illa í höndunum á þeim.

Þetta er spurning um forgangsröðunina – og ekki síður hvernig kemur almenningi fyrir sjónir. Skuldarar þurfa að vera fyrir framan kvótaeigendur, annað væri afleikur hjá nýrri stjórn.
Kolla og fótboltinn

Kolbrún Bergþórsdóttir vinkona mín slær algjörlega í gegn með Moggapistli sínum um fótboltann.

Henni tekst að pirra fullt af fólki – aðallega karlmenn – og það er fínt.

Fótbolti er ágætur leikur, en offramboðið á honum er gengdarlaust núorðið. Nú er varla sá kappleikur að hann sé ekki sýndur í beinni útsendingu og ef einhver dettur á hausinn eða sparkar í annan leikmann þarf að fjalla um það í löngu máli, greina það ofan í smáatriði. Ég tala nú ekki um ef fótboltamaður segir eitthvað ljótt.

Í þessu er náttúrlega ákveðinn veruleikaflótti, þetta er heimur með einföldum lögmálum þar sem er þægilegt að dvelja. Allt endurtekur sig aftur og aftur; yfirleitt vinna sömu liðin alltaf og þannig gerist í rauninni sama og ekki neitt.

Ekki frekar en til dæmis í skáldsögu eftir Jane Austen; þar líður líka allt áfram í sínu fasta fari.
Sjálfstæðisflokkurinn í skrítnum félagsskap

Af einhverjum ástæðum hefur Sjálfstæðisflokkurinn kosið að vinna á Evrópuvettvangi með furðulegum félagsskap sem nefnist AECR. Í þessum hópi eru breski Íhaldsflokkurinn – þarna er enn eitt dæmi um hvernig við fylgjum forskrift breskra stjórnmála – og svo mestanpart flokkar frá Austur-Evrópu. Þar eru innan um einkennilegir spássíuflokkar og stjórnmálamenn sem eru hafa orðið uppvísir kynþáttahyggju, andúð á samkynhneigðum eða eru þekktir fyrir að vera í hópi þeirra sem viðurkenna ekki að loftslagsbreytingar af mannavöldum eru veruleiki.

Það er eiginlega vandséð hvað hinn nokkuð hófsami og velferðarsinnaði Sjálfstæðisflokkur er að vilja í þessum félagsskap. Nú um helgina var haldinn fundur þessara samtaka hér á Íslandi. Einn aðalræðumaðurinn var Evrópuþingmaðurinn Daniel Hannan, hann er þekktastur fyrir að fara um Bandaríkin og lýsa því yfir að breska heilbrigðiskerfið sé kommúnismi.

Maður skyldi ætla að flokkurinn ætti meiri samleið með hægri flokkum sem starfa á Norðurlöndunum og í Vestur-Evrópu. En þá er ekki að finna í þessum samtökum.
Varúð, foringjaræði!

Líkt og ég skrifaði í pistli í gærkvöldi er ekki óeðlilegt að formennirnir Bjarni og Sigmundur taki sér tíma til að mynda ríkisstjórn. Það hefur ekki frést hverjir eru þeim til halds og trausts, en maður hlýtur að gera ráð fyrir að þeir hafi sína ráðgjafa og reiknimeistara.

Ef íslenskir fjölmiðlar væru ákafari væri sjálfsagt hægt að komast að því – en kannski þó ekki nema með því að fara að elta menn og svoleiðis.

Það er þó eitt sem veldur ugg.

Formannaræði hefur löngum verið til baga í íslenskum stjórnmálum, og þetta hefur verið sérstaklega slæmt í ríkisstjórnum þar sem sitja tveir flokkar.

Við höfðum tvíeykið Davíð/Halldór, Geir/Ingibjörgu Sólrúnu og síðast Jóhönnu/Steingrím.

Í öllum þessum tilvikum var eins og formennirnir teldu sig geta ráðið flestum málum í einkasamskiptum sín á milli. En þetta hefur í raun virkað mjög illa. Á tíma Davíðs/Halldórs höfðum við ákvarðanir eins og um Íraksstríðið, Geir/Ingibjörg Sólrún töldu sig ekki þurfa að segja neinum að hagkerfið væri að hrynja og hjá Jóhanna/Steingrímur ætluðu að koma Icesave-samningi í gegn án þess að þingmenn fengju almennilega að vita hvað stæði í honum.

Þetta eru spor sem hræða – Bjarni og Sigmundur þurfa að vara sig á því að loka sig af með stjórn landsins. Það leiðir til firringar – jú og hroka.
Fréttir af stjórnarmyndun

Ingmar Karl Helgason fréttamaður, sem var framboði fyrir Vinstri græna í Reykjavík, hneykslast yfir því að fjölmiðlar séu að birta fréttir af stjórnarmyndunarviðræðum – þegar lítið er að frétta.

Hann sér merki einhvers ógurlegs spuna þarna að baki.

Nú er aðalvandamál fjölmiðlanna við þessar viðræður að ekkert lekur í raun út um gang þeirra, nema hvað sagt var að í dag myndu flokksformennirnir ræða skulda- og skattamál og einnig hefur verið upplýst að ráðherrum verði hugsanlega fjölgað.

Það má kannski gagnrýna formennina fyrir að gera þetta svona. Kannski ættu þingflokkarnir að koma meira að málinu, upp til hópa virðast þingmenn vita jafn lítið og fjölmiðlarnir. Við vitum þó ekki gjörla hvað er að fara fram – kannski er hópur fólks að fara yfir málin á ókunnum stað í leynd meðan formennirnir funda í sumarbústöðum?

En meðan ástandið er svona – og væntanlega verður þetta allt upplýst síðla í næstu viku þegar líklegt er að stjórn verði mynduð – fylgjast fjölmiðlarnir með utan í frá. Það er enginn að kjafta af sér. En það er ekki þar með sagt að þetta sé allt merkingarlaust. Val á fundarstöðum, já, jafnvel val á tónlist eða bakkelsi, getur haft sína merkingu.

Eða muna menn ekki þegar Jón Baldvin og Davíð Oddsson fóru út í Viðey að mynda stjórn á sínum tíma – þá var það svipurinn á andliti þeirra sem sagði meira en allar fréttirnar sem birtust?

Í huga mér eru þessar myndir að minnsta kosti tákn fyrir allt sem þessi stjórn var; funandi ást sem braust fram í rjóðum vöngum beggja stjórnmálaforingjanna, en kólnaði síðar og endaði í gagnkvæmu óþoli og loks hatri.
Stigið á tær

Því miður sýnist manni að margt í umræðunni um skýrslu Samráðsvettvangsins ætli að fara út í þras og skæklatog.

Skýrslan er að mörgu leyti aðdáunarverð, sökum þess ekki síst að þarna er stigið á margar tær.

Og þess vegna munu margir leggjast í vörn og eru þegar byrjaðir að því.

Því fer auðvitað fjarri að þarna sé einhver endanlegur sannleikur, en rauði þráðurinn í þessu er viðleitni til að gera Ísland betur samanburðarhæft alþjóðlega.

Að draga aðeins úr íslensku sérstöðunni sem felst í alls kyns höftum og sérlausnum.

Því hefur verið haldið fram að þetta sé plagg sem sé runnið undan íslenskri valdastétt til að viðhalda ríkjandi ástandi.

En ekkert er fjær sanni, þarna eru nefnilega ýmsir hlutir sem þvert á móti ganga gegn ríkjandi valdakerfum: Þarna er stungið upp á nýjum leiðum í skólastarfi, í beislun orkunnar, í ferðaþjónustu, í fjármögnun og tilhögun rannsókna, í ríkisfjármálum, varðandi sameiningu sveitarfélaga og stofnana, rafræna þjónustu, í tollamálum og skattheimtu.

Í sumum tilvikum er einfaldlega um það að ræða að toga Ísland inn í nútímann – og betur inn í alþjóðasamfélagið – og þarna er margt býsna róttækt miðað við hérlendar venjur. Það þætti ansi djörf ríkisstjórn sem færi fram með þessi markmið.

Og þess vegna óttast maður að framtakið verði kjaftað í kútinn á forsendum eins og þetta komi ekki frá réttum aðilum eða að formið sé einhvern veginn ekki rétt , eða þá að einhverjir hagsmunahópar fari á stúfana og reyni að slátra þessu. Það væri sorglegt.
Merk skýrsla Samráðsvettvangs

Meðal þess sem við fjöllum um í Silfri Egils í dag eru tillögur svokallaðs Samráðsvettvangs um hvernig megi auka hagvöxt á Íslandi.

Tillögurnar hafa fengið misjafnar móttökur, en eftir að hafa lesið þær í gegn fullyrði ég að þetta sé stórmerkilegt plagg.

Þarna er tekið á ýmsum málum sem við þurfum að hugsa mjög alvarlega um, mikilli óskilvirkni og seinagangi í skólastrarfi, hversu fé sem er varið til rannsókna og þróunar nýtist illa, um slæmt fjárfestingaumhverfi, lélega framleiðni, afar óhagkvæmt landbúnaðarkerfi, ónóga atvinnuþáttöku öryrkja, um vafasama hagkvæmni þess að byggja virkjanir og álver til að keyra upp skammtímavöxt og um hverning megi standa að gjaldtöku til að vernda ferðamannastaði.

Þarna er bara fátt eitt nefnt.

Og það eru birtar tillögur til úrbóta – það vantar ekki. Menn þurfa ekki að vera sammála öllu, en þarna er fínn umræðugrundvöllur um hvert skuli stefna í íslensku samfélagi, og veitir ekki af.

Skýrsluna má finna á þessari slóð.
Að færa uppstigningardag og sumardaginn fyrsta – en 17. júní?

Samtök atvinnulífsins telja afskaplega óhentugt að hafa frídaga sem slíta í sundur vinnuvikuna. Þau vilja ræða þetta við verkalýðshreyfinguna.

Það er samt vandséð að af þessu hjótist sérstaklega mikið tap í sæmilega reknum fyrirtækjum.

Skoðum hvaða dagar þetta eru.

Varla 17. júní eða 1. maí. Þessir daga getur borið upp á hvaða dag vikunnar sem er, jú og stundum slíta þeir vinnuvikuna.

En varla dettur neinum í hug að færa 17. júní eða 1. maí. Það er varla hægt.

Þá eru eftir sumardagurinn fyrsti. Hann er samkvæmt hefð á fimmtudegi á bilinu frá 19.-25. apríl – hann er fyrsti dagur gamla mánaðarins sem ber það fallega nafn Harpa.

Sumardaginn fyrsta mætti kannski hafa á föstudegi, en svo væri líka hægt að hætta að hafa frí þennan dag.

En það versnar í því þegar uppstigningardagur kemur. Hann er fjörutíu dögum eftir páska og því verður trauðla breytt. Og hann er líka tíu dögum fyrir hvítasunnu. Ef uppstigningardagur á að vera á föstudegi þarf að ræða við kirkjuna um það, ekki verkalýðshreyfinguna.

Aðrir frídagar slíta ekki í sundur vinnuvikuna með þessum hætti, þ.e. þeir eru ekki stakir. Þannig að ekki er um að ræða nema fjóra daga á ári.

Og flestir eru þessir dagar býsna fastir á sínum stað.
Hvað ertu ríkur (fátækur) – á heimsmælikvarða?

Hér er merkileg vefsíða sem nefnist Globalrichlist.

Maður getur slegið inn árslaunum sínum – og sér hvar maður stendur gagnvart öðru fólki í heiminum.

Niðurstöðurnar koma kannski dálítið á óvart – ég ábyrgist ekki að sé fullkomlega að marka þær.

En ef maður flettir neðar á síðunni fær maður hugmynd hvar maður stendur gagnvart íbúum fátækari ríkja hvað varðar kaupmátt.

Allt í lagi að tékka á þessu.
Hverslags frelsi?

Netheimar eru í nokkru uppnámi vegna þeirra ummæla formanns Heimdallar að hún trúi því að sjálfstæðismenn sjái til þess að „við getum keypt hvítvín með humrinum“.

Nú er þetta skoðun sem er allt í lagi að hafa. Humar er reyndar í huga Íslendinga dæmi um hinn algjöra lúxus – hann er ekki beinlínis á borðum allra landsmanna. Því minnir þetta svolítið á Marie Antoinette drottningu sem á að hafa sagt um Parísarlýðinn – „hví borða þeir ekki kökur?“

En þetta er líka spurning um tímasetningu. Nú er tveir frekar ungir stjórnmálaforingjar úr Sjálfstæðisflokki og Framsókn að mynda ríkisstjórn. Svo vill til að þeir eru báðir vellauðugir. Líklega þyrfti hvorugur þeirra að vinna handtak það sem eftir er ævinnar – ólíkt flestum Íslendingum sem eru í þeirri stöðu að ef þeir missa úr tekjur í einn mánuð eru þeir í vondum málum.

Sigmundur Davíð og Bjarni Ben eru ræða um mál eins og bága skuldastöðu heimila, lífskjör sem hafa dregist aftur úr nágrannaþjóðum og væntanlega vandann við að greiða skuldir þjóðarbúsins.

Þetta er ekkert grín.

Við hliðina á þessu virkar tal formanns Heimdallar afar léttúðugt – og það á tíma þegar Sjálfstæðisflokkurinn er aftur að komast til valda.

Maður rifjar upp hvernig búsáhaldabyltingin svokölluð hófst í janúar 2009. Þá var fyrsta mál á þingi frumvarp um að leyfa sölu áfengis í búðum. Þetta gekk mjög fram af fólki – það var einfaldlega kolvitlaus tími til að ræða þetta mál.

Annars er merkilegt hvernig fólk hugsar um frelsi. Það er svo oft rætt í tengslum við að leyfa almennari sölu á víni – eða jafnvel á fíkniefnum.

En frelsi getur snúist um margt fleira. Til dæmis eru þær frelsishugmyndir sem lýðræðisfélagið Alda fjallar um að mörgu leyti áhugaverðari en þetta. Þar eru til dæmis pælingar um vinnuna, hvers vegna við vinnum svona mikið – hvort ekki megi stytta vinnudaginn – og hvers vegna starfsmenn eigi ekki meiri hlutdeild í því að stjórna fyrirtækjum.

Það virðist einhvern veginn ekki jafn spennandi og hvort hægt sé að kaupa hvítvínsflösku í Hagkaup fremur en í vínbúðinni sem er við hliðina á, en skiptir auðvitað miklu meira máli.
Eldra landnám en talið er

Þessa bráðskemmtilegu mynd er að finna utan á bæklingi eftir Pál Theodórsson eðlisfræðing sem nefnist Upphaf landnáms á Íslandi. Bæklinginn má finna á þessari slóð.

Páll heldur því fram að landnám á Íslandi sé miklu eldra en menn hafa hingað talið, það geti munað allt að tvö hundruð árum. Fyrir því færir hann ýmis rök – en hugsanlega má segja að við höfum hangið um of í bókstaf Ara fróða þegar við héldum þjóðhátíðar 1874 og 1974.

Svo er hér viðtal við Pál sem birtist í síðustu Kilju. Þar segir hann meðal annars frá því að með nútíma rannsóknaraðferðum ættum við að geta ákvarðað tíma landnáms í öllum landshlutum.

En myndin sýnir semsagt komu Ingólfs inn um sundin til Reykjavíkur. Eins og sjá má er þar fyrir fólk, búfénaður og hús.
Hafði Sighvatur rétt fyrir sér?

Elvar Örn Arason skrifar færslu hér á Eyjuna sem ég get ekki stillt mig um að vísa í.

Elvar nefnir Sighvat Björgvinsson sem var úthrópaður í fjöl- og samskiptamiðlum fyrir skrif sín um „sjálfhverfu kynslóðina“.

En eins og Elvar segir hefur Sighvatur nú fengið stuðning úr óvæntri átt.

Hann kemur frá bandaríska vikuritinu Time sem í forsíðugrein fjallar um það sem blaðið kallar ég ég ég kynslóðina – the me me me generation.
Heyskapur í Hljómskálagarði

Þessi ljósmynd er úr hinu gagnmerka Ljósmyndasafni Reykjavíkur og er eftir Ólaf Magnússon.

Myndin sýnir heyskap á sumardegi í Hljómskálagarðinum.

Hún mun vera tekin á árunum 1937-1940. Á þeim árum voru góðviðrasöm sumur.

Við sjáum í bakgrunni byggðina við Sóleyjargötu – maður tekur eftir því að mörg húsin eru ómáluð. Að öðru leyti er götmyndin ekki ekki mikið breytt.

Nema það vantar trén. Þau uxu ekki fyrr en seinna.

Litli skógurinn, mestanpart birki og reynir, í vesturhluta Hljómskálagarðsins er reyndar nokkuð gamall á mælikvarða borgarinnar. Sjálfur lék ég mér þar þegar ég var lítill strákur.

En hann skyggir auðvitað á útsýni íbúa Bjarkargötu yfir Tjörnina. Þeir hljóta að áskilja sér allan rétt til að grípa til sinna ráða eins og íbúarnir í Rituhólum.
Ferguson og pólitíkin

Mikið hefur verið fjallað í dag um hinn snjalla Alex Ferguson sem nú er að láta af störfum sem knattspyrnustjóri Manchester United.

Það er sama hvort maður heldur með Manchester United eða ekki – maður hlýtur að bera virðingu fyrir Ferguson. Hann virkar afar heill og sannur og árangur hans er einstæður.

Ég heyrði sagt um Ferguson í útvarpinu í dag að hann hugsaði bara um fótbolta, en það er ekki alveg rétt.

New Statesman birtir á vef sínum nokkurra ára gamalt viðtal við Ferguson þar sem hann talar meðal annars um pólitík. Sá sem tekur viðtalið er frægur líka – og af skoskum ættum – það er Alistair Campbell, sem var helsti kosningastjóri Verkamannaflokksins á tíma Tonys Blair.

Í viðtalinu kemur fram að þeir hafi verið vinir lengi. Ferguson segir að hann fylgist vel með stjórnmálum og sé mjög pólitískur. Á skalanum einum til tíu sé fótboltinn með tíu hjá honum en pólitíki svona sjö og hálfan.

Þarna koma fram fróðlegar upplýsingar um bakgrunn Fergusons. Hann er alinn upp í verkamannahverfi í Glasgow og varð fljótt stuðningsmaður Verkamannaflokksins. Það segist hann enn vera.

Ferguson vann síðar í skipasmíðastöð á Clydeside og fór þar að taka þátt í starfi verkalýðsfélags. Hann segist þá hafa skilið mikilvægi verkalýðsbaráttunnar, hann kveðst á sínum tíma hafa leitt vinnustöðvun vegna launaskerðingar. Heimili Fergusons er nefnt Fairfields eftir skipasmíðastöðinni þar sem faðir hans vann.

Heimilið var fátækt, leið Fergusons út úr fátæktinni var fótboltinn. Hann varð leikmaður Glasgow Rangers – stuttu eftir að Þórólfur Beck var þar – og síðar knattspyrnustjóri Aberdeen, skoska landsliðsins og Manchester United.

Ferguson segir að síðar hafi það gert hann enn pólitískari þegar móðir hans lá fyrir dauðanum á sjúkrahúsi í Glasgow þar sem allt var í ólestri. Síðan þá hafi hann litið á Verkamannaflokkinn sem stjórmálaafl sem hugsi um velferð almennings meðan Íhaldsflokkurinn hugsi einungis um hag yfirstéttarinnar. Þess ber auðvitað að gæta að Íhaldsflokkurinn er nánast dauður í Skotlandi þar sem Ferguson er upprunninn.
Af hverju getum við ekki verið eins og Þjóðverjar?

Íhaldsmenn í Bretlandi eru verulega farnir að ókyrrast vegna stórsóknar Sjálfstæðisflokks Nigels Farage, Ukip.

Þeir láta eins og þetta snúist allt um Evrópusambandið, en það er ekki raunin. Þetta snýst líka um innflytjendamál, um hjónabönd samkynhneigðra, um frjálslyndi – það er minnst frjálslyndi hluti Breta sem velur Ukip. Kjósendur fara líka frá Verkamannaflokknum þangað yfir.

En innan Íhaldsflokksins er alltaf togstreitan um Evrópu. Nú segir fyrrverandi fjármálaráðherra Thatcher, Nigel Lawson, að Bretar eigi að ganga úr Evrópusambandinu. Lawson hefur síðustu árin einkum vakið athygli fyrir framgöngu sína í loftslagsmálum – hann er framarlega í hópi þeirra sem efast um að loftslagsbreytingar séu af mannavöldum.

Lawson var á sínum tíma lykilmaður í þeim stóru breytingum sem Thatcher gerði á bresku samfélagi. Langtímaáhrif þeirra voru meðal annars að fjármálastarfsemi óx geigvænlega en iðnaði hrakaði – ójöfnuður fór mjög vaxandi og ákveðnum landshlutum hnignaði.

Nú finnst mörgum í Bretlandi að þetta hafi verið frekar misráðið – að þarna hafi skammsýni ráðið för. Þeir spyrja, eins og má sjá á forsíðu síðasta heftis vikublaðsins New Statesman.

Ekki bætir úr skák að eftir tvær vikur fer fram á sjálfum Wembley -leikvanginum í London úrslitaleikurinn í Meistaradeildinni í fótbolta. Þar keppa tvö lið, annað frá München og hitt úr Ruhr-héraðinu. Ensk lið eru víðs fjarri.