arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Hollendingar ráða þessu

Hollendingar geta leyft Rúmenum að vinna sig og þá eru knattspyrnustórveldin Frakkland og Ítalía dottin úr keppninni í fyrstu umferð.

Liðin sem spiluðu úrslitaleikinn í heimsmeistarakeppninni fyrir tveimur árum.

En ef Hollendingar ákveða samt að vinna Rúmena, já þá er hreinn úslitaleikur um framhaldið milli Frakka og Ítala.

Liða sem spila langt undir ætlaðri getu – hvernig sem svo á því stendur.

Hollendingar hafa fáar stórstjörnur í sínum röðum. Þeir eru hins vegar algjörlega ólatir. Og spila ennþá hinn fræga tótal fótbolta frá tíma Cruyffs og Neeskens. Pakka aldrei í vörn.

Og svo hafa þeir besta markmann í heimi, Edwin van der Sar.

Hollenska liðið á tíma ofangreindra stórstjarna spilaði tvenna úrslitaleiki í heimsmeistarakepninni og tapaði í bæði skiptin. Fyrir Þýskalandi 1974 og fyrir Argentínu 1978.

Seinna kom svo kynslóðin þar sem Van Basten, Gullit og Rikjaard. Þeir náðu aldrei nógu langt á heimsmeistaramótum en urðu Evrópumeistarar 1988.

Svo getum við yljað okkur við minningar um Cruyff sem hafði gagnrýnt hollenska liðið fyrir keppnina, en sást með bros á vör í stúkunni í gærkvöldi.

[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=yr1VWSntqRg]
Bestu lögin?

Hér er kynnt úrval með 100 bestu lögum lýðveldisins.

Sagt að það verði ábyggilega umdeilt. Miðað við fréttina sýnist mér að það sé svona vægast sagt.

Sálin hans Jóns míns með fimm lög!

Læt hér fylgja með klippu með einum helsta meistara íslenskrar dægurtónistar, þetta er úr þætti síðan 1984.

[youtube=http://youtube.com/watch?v=dfafKYJutuM]
Fluxus

Í viðtali sem ég átti við heimspekinginn Slavoj Zizek töluðum við um Evrópusambandið.

Hann sagði að kosturinn við ESB væri hversu óformað það er. Það eru í gangi stöðugar samningaviðræður um eðli þess – milli þjóðanna og þjóðarbrotanna sem skipa það og milli hagsmunahópa.

Má jafnvel segja að samningaviðræður séu sjálft inntak sambandsins.

Það er ekki statískt heldur í hægum fluxus.

Það verður ábyggilega sagt vera áfall fyrir sambandið ef Írar fella Lissabon-saminginn.

Í ljósi þessa er það samt ekki víst. Það er einmitt styrkur ESB að geta alltaf sest við borðið aftur og samið upp á nýtt.

Sem er einmitt ágætt.
Kynlíf í borginni

Ég hef alltaf haft sérstaka óbeit á geldkerlingunum í Sex & the City og öllu sem þær standa fyrir.

Handtöskum, skóm og kaffi í götumáli. Og þessari hrollvekjandi yfirborðsmennsku.

Ég er líka alveg sammála könnuninni sem var gerð út um víða veröld og sýndi að körlum finnst aðalleikkonan vera ókynþokkafyllsti kvenmaður í heimi.

Þess vegna gladdist ég þegar ég sá í blaði dóm um kvikmyndaútgáfuna af Sex & the City þar sem stóð að hún væri svo léleg að hún væri ekki einungis á botninum, heldur bryti hún undan sér botninn og sykki niður fyrir hann.
Tækifærissinninn

Ég held að fæstir hafi búist við því að gríska liðið ynni mikil afrek í Evrópukeppninni. Lýstur eldingu tvisvar niður á sama stað? var spurt í blaði hérna fyrir nokkrum dögum.

Ég held auðvitað með Grikkjum. Ég var hérna þegar þeir unnu mótið fyrir fjórum árum – það var ógleymanleg gleði á eyjunni Naxos. Það var flugeldasýning, skipin blésu í flautur sínar, lúðrasveit, skipuð bæði mjög ungum og háöldruðum hljóðfæraleikurum var kölluð út, og brunabíllinn keyrði eftir aðalgötunni.

En svo gerist maður tækifærissinnaður. Liðin sem maður heldur með tapa oftast og detta út og maður finnur sér önnur. Kári hefur ákveðna tilhneigingu til að halda alltaf með liðinu sem er að vinna – hann er ekki viss um nema þannig eigi það að vera.

Þó eru ákveðin lið sem ég myndi ekki halda með: Sviss, Rússland, Ítalía, Króatía (þjálfari þeirra er með hring í eyranu).

Og svo lið sem mér gæti ekki staðið meira á sama um: Portúgal, Holland, Tékkland, Austurríki, Rúmenía.

Ég hef smá tilhneigingu til að halda með Svíþjóð, Spáni og jafnvel Þýskalandi. Þó meiri tilhneigingu til að halda með Tyrklandi. Eftir ferð til Istanbul hef ég mikinn áhuga á þeirri þjóð.

Frakkland var hefur oftast verið mitt lið – alveg síðan Platini, Tigana og Giresse voru upp á sitt besta. Hins vegar hef ég sjáldan séð jafn leiðinlegt franskt lið og spilaði gegn Rúmeníu um daginn. Hópurinn sem lék þann leik á ekkert gott skilið.

Verða það annars ekki Spánverjar og Portúgalir sem spila úrslitaleikinn?
Náttúra

Það er oft talað um að komast í tengsl við náttúruna. Sumir virðast jafnvel halda að það sé hvergi hægt nema á Íslandi, helst upp á íslensku hálendi. Að þar sé eina náttúran sem skipti máli.

En hér á Krít er dásamleg náttúra, fjöll, strendur og haf. Þetta er einstaklega fögur eyja.

Ég hef reyndar þá kenningu að óvíða komist maður í betri tengsl við náttúruna en einmitt á strönd. Maður er í flæðarmálinu. Fer við og við út í sjóinn sem umlykur mann. Fylgist jafnvel með sjávarlífi.

Ég uppgötvaði þetta alltof seint á ævinni – og er nú að bæta mér upp tapaðan tíma.

En í leiðinni hef ég ákveðið að framlengja grískunámskeiðið um viku. Það er með þetta eins og sumt annað. Maður lærir til þess eins að komast að því að maður kann ekkert.
Barátta sem er erfitt að botna í

Ég er ekki viss um að ég skilji náttúruverndarbaráttuna á Íslandi.

Fyrst snerist þetta um Eyjabakka. Það tókst að færa góð rök fyrir því að þeir væru náttúruperla sem ekki mætti fórna. Ég man að ég heyrði Össur Skarphéðinsson tala fyrstan manna um Kárahnjúka – hann sagði að þeir væru góður virkjanakostur í stað Eyjabakka.

Svo voru Kárahnjúkar allt í einu orðnir einstæð náttúruperla. Maður heyrði í sífellu talað um Kringilsárrana. Samt mátti lesa í Árbók Ferðafélagsins grein eftir Hjörleif Guttormsson þar sem sagði að þarna væri ekkert sérstakt að sjá.

Þá eru það Þjórsárver. Þeim hefur líklega verið bjargað. En kannski voru þau ekki í raunverulegri hættu. Í hugum náttúruverndarsinna voru Þjórsárverin nefnilega skilgreind mjög vítt, en í ráðherraúrskurði um Norðlingaölduveitu var gert ráð fyrir að hún væri öll kirfilega utan friðlandsins.

Þetta var samt kallað að „fórna“ Þjórsárverum.

Svona má halda áfram. Steingrímur J. Sigfússon sagði á sínum tíma að eðlilegt væri að virkja í neðrihluta Þjórsár. Stuttu síðar hófst mikil barátta gegn virkjunum á þessum stað. Samt er Þjórsá alsett virkjunum og tæplega hægt að segja að þarna myndu neinar náttúruperlur fara undir vatn.

Menn töluðu um að gufuaflsvirkjanir væru æskilegri en vatnsaflsvirkjanir, af þeim væru minni náttúruspjöll. En nú snúast menn öndverðir gegn hverri gufuaflsvirkjuninni á fætur annarri. Því er lýst yfir af sjálfum borgarstjóranum í Reykjavík sem miklum sigri að ekki megi reisa Bitruvirkjun.

Hefði hann ekki fremur átt að verða sorgmæddur vegna glataðra tækifæra til atvinnu og uppbyggingar?

Við Eyjabakka og Kárahnjúka var baráttan aðallega gegn virkjanaframkvæmdum – álverin sjálf komu miklu minna inn í umræðuna. En nú er eins og sá tónn hafi breyst. Iðnaðurinn er orðinn vondur í sjálfu sér, ekki bara orkuverin sem knýja hann áfram.Samt eru útlendingar sífellt að hrósa okkur fyrir að nota hreina orku.

En maður er farinn að fá á tilfinninguna að íslenskir náttúruverndarsinnar verði sífellt róttækari og einstrengingslegri og muni helst leggjast gegn öllum virkjanaframkvæmdum og þungaiðnaði, hvaða nafni sem hann nefnist.
Spam frá Heimsýn

Konan mín fékk áðan sent í tölvuna sína fréttabréf Heimssýnar, samtaka þeirra sem eru á móti Evrópusambandinu. Hún hefur aldrei beðið um að fá þennan póst, hefur aldrei tekið þátt í pólitísku starfi né sýnt áhuga á slíku, og eyðir póstinum líklega snimendis.

En einhvern veginn hélt maður að flestir vissu að svona sendingar eru ekki leyfilegar.
Finnski svipurinn

Hér á hótelinu þar sem við gistum eru finnskir gestir.

Við vorum að velta fyrir okkur finnska svipnum.

Andlitsvöðvarnir eru alveg slakir, sérstaklega í kringum munninn.

Maður þarf samt að lyfta brúnum aðeins, þó ekki of mikið.

Augun eru vakandi og sífellt á hreyfingu fram og til baka, upp og niður.

En höfuðið hreyfist ekki með augunum. Það er kyrrt.

Sumir myndu kalla þetta the hang dog look en það nær því ekki alveg.

Sá sem var fremstur í að setja upp þennan svip var leikarinn Matti Pellonpää sem dó fyrir aldur fram fyrir tíu árum.

En Finnarnir hérna á hótelinu eru líka frábærir í þessu. Þeir eru ekki mjög glaðlegir. Kári ætlaði að gefa sig að stúlkubarni, varla meira en eins og hálfs, sem er með þeim í för.

Svar föður stúlkunnar var einfalt, sagt með djúpri rödd:

„No.“

Rétt er þó að geta þess að Finnar eru mikil menningar- og dugnaðarþjóð – sagðir vera með besta skólakerfi í heimi.
Ekki drökmur aftur

Einhvern veginn tókst að ljúga því að íslenskum kjósendum – eða að minnsta kosti hluta þeirra – að uppgangurinn síðustu árin hefði aðallega verið á Íslandi.

Það er auðvitað fjarri sanni. Ýmis hagkerfi í Evrópu hafa verið á fullri ferð. Til dæmis í Grikklandi. Hér hefur verið mikill og samfellldur hagvöxtur í meira en áratug. Grískir bankar hafa vaxið mjög, þeir hafa farið að spila á alþjóðamarkaði, hlutabréfamarkaðurinn hefur blásið út, húsnæðisverð hefur hækkað.

En nú hægir á hlutunum eins og víðar. Verðbólgan í síðasta mánuði var 4,7 prósent og nú minnkar neyslan aðeins – síðasti mánuður var sá fyrsti í sjö ár að Grikkir eyddu minna en áður.

Grikkir hafa notað evruna síðan 2001. Hagkerfið hefur styrkst mikið síðan þá. Ég sé hvergi að neinn stingi upp á því að drökmur verði teknar upp aftur.
Skemmtanamenning

Ekki man ég hver fann upp á því að hafa veitingastaði í miðborg Reykjavíkur opna til sex á morgnana.

En það var vond hugmynd. Það þekkist hvergi á byggðu bóli að veitingahús í miðbæjum séu opin svona lengi – varla þá nema eitt og eitt, sérstakir næturklúbbar, bak við luktar dyr.

Þannig starfsemi fer til dæmis fram á Smiðjuveginum hjá honum Geira. Ég ætla ekki að mæla nektardansinum bót, en fer ekki best á því að þeir sem vilja djamma eftir klukkan þrjú séu einmitt á Smiðjuvegi eða í Súðavogi.

Sniðugast væri reyndar að breyta skemmtanamenningunni þannig að fólk færi fyrr út á kvöldin. Ekki skil ég að veitingamennirnir tapi á því. Eða finnst þeim betra að fá fólkið dauðadrukkið inn á barina um tvöleytið – og horfa svo á það kýla í sig eiturlyfjum til að halda þetta út.
Donadoni

Á fyrstu árum beinna útsendinga í sjónvarpinu lék Donadoni með ítalska landsliðinu.

Nafn hans endalaus uppspretta gamanmála fyrir knattspyrnulýsendur.

Maður hálfvorkenndi Donadoni í kvöld. Kári var á því að þyrfti að taka upp refsistig til að jafna leikinn. Hann vildi allavega breyta reglunum – sem hann skilur reyndar ekki vel.

En Donadoni var í fallegum jakkafötum.
Meikar ekki diff

Það er fagnaðarefni að Hanna Birna skuli hafa tekið við hjá Sjálfstæðisflokknum, en einhvern veginn skiptir það ekki miklu máli meðan þau lafa með Ólafi F.
Mistök

Ég er í grískunámi hér á Krít, fjóra tíma á dag, og varla minna en tveir í heimanám.

Það er ekki mikill tími fyrir strandlíf.

En eftir að hafa komið á ströndina og séð stælta kroppa sannfærist ég æ betur um að Íslendingar gerðu mikil mistök í Evróvisjón.

Hei hei hei lagið hans Barða hefði kannski ekki unnið keppnina. En það hefði orðið vinsælasta lagið á ströndum Miðjarðarhafsins og diskótekunum við þær í sumar. Það hefði verið stiginn ákafur dans við lagið.

En Íslendingar vildu ekki lagið; það var einhvern veginn of skemmtilegt og glaðlegt, tók klisjuna með ákveðinum fyrirvara, notaði hana og skilaði aftur með góðum húmor.

Eins og vænta má þegar Barði á í hlut.
Fótbolti

Í raun er fótbolti ákaflega sívílíseraður leikur. Í Róm gengu leikar þannig fyrir sig að fólk var sent út á leikvang, ljón voru látin rífa það í sig, það var grillað og því misþyrmt með ýmsum hugvitsamlegum hætti.

Í kristnifræðikennslu í Hagaskóla hjá séra Þóri fengu nemendur nákvæmar lýsingar á þessu.

Í fótbolta eru tuttugu og tveir karlmenn að elta bolta í næstum því tvo klukkutíma. Yfirleitt gerist ekki neitt í leiknum og mjög fá mörk eru skoruð.

Samt horfa menn spenntir á þetta. Þeir sætta sig líka við reglur um rangstæðu sem eru settar til þess að enn færri mörk séu skoruð og leikurinn sé ennþá tíðindaminni.

Við Kári erum búnir að kaupa grískan landsliðsbúning til vonar og vara. Þegar við vorum hérna 2004 seldist allt svoleiðis upp. Við hlustum ekki á tal um að Grikkir spili leiðinlegan fótbolta.

Við héldum með Tyrkjum á móti Portúgal. Þrátt fyrir fornan fjandskap hafa margir Grikkir ákveðna samkennd með Tyrkjum og mér sýndist að sumir hérna væru á sama máli og við feðgarnir.

Við gleymdum samt að horfa á leikinn. Vorum bara að horfa á fólkið niðri í bæ, sjóinn og vitann sem stendur við innsiglinguna í höfnina.
Þeir skíttöpuðu

Pétur tekur Baugsmálið vel saman. Það er einungis dæmt fyrir það sem Jón Gerald kom með til lögreglunnar á sínum tíma.

Hinu hefur verið hent út af dómstólunum, sumu margoft.

Það þýðir ekki að Baugsmenn séu einstakir sakleysingjar. Sumt af viðskiptaháttum þeirra hefur ekki verið til neinnar fyrirmyndar.

Verst er bannsett fákeppnin sem þeir standa fyrir á ýmsum sviðum.

En að menn eins og Andrés og Sigurður Kári nenni að verja málatilbúnaðinn eftir öll þessi ár – það er ofar mínum skilningi.

Staðreyndin er sú að Davíð og vinir hans skíttöpuðu málinu. Og þannig verður skrifað um þetta í sögubókunum. Þær eiga eftir að segja frá forsætisráðherra sem byrjaði feril sinn glæsilega en endaði hann vægast sagt illa.

Og með því missti Davíð tækifærið til að verða einn af stærstu stjórnmálamönnunum í Íslandssögunni.

Blettirnir eru barasta of stórir til þess.
Kjánar í 101 og aðrir kjánar

Maður hnýtur hvarvetna um þau rök að þeir í hundrað og einum eigi ekki að tjá sig um ísbjarnardráp – eða helst ekki neitt sem gerist ofan við Elliðaár.

Í þessu felst þá væntanlega að skytturnar sem létu mynda sig með kjánalegan svip við hræið af ísbirninum séu einhvers konar sérfræðingar í svona.
Lýðræðisflokkurinn

Er Frjálslyndi flokkurinn ekki nógu góður fyrir Sturlu og co?

Hvað með formann ungra frjálslyndra sem skundaði upp á Norðlingaholt þegar fréttist að væri verið að lemja á Sturlu og félögum?

Hvers á hann að gjalda?
Auðuns þáttur

Nú rifja menn upp Auðuns þátt vestfirska. Hann fór með hvítabjörn og gaf Noregskonungi.

Og hlaut mikinn sóma af.

Átti væntanlega engin deyfilyf en var glæsilegur útrásarmaður.

- - -

Nú sé ég að mér hefur misminnt, Auðun gefur Danakonungi dýrið. Þáttinn má annars lesa hér.
Í kringum gullkálfinn

Baugsdómurinn minnir okkur aðallega á eitt.

Á sama tíma og ríkisvaldið hefði þurft að koma einhverjum böndum á fyrirtækin og bankana sem stigu trylltan dans í kringum gullkálfinn beindist öll orkan að þessu máli.

Að því er virðist fyrst og fremst vegna persónulegs haturs.

Það er mikil raunasaga.
Breyttir tímar

Við horfðum um daginn á stórkostlega norska mynd, Brudeferden i Hardanger, þögla mynd, frá 1926. (Hún er byggð á frægu málverki sem má sjá hér fyrir ofan.)

Ég hef áður sagt að kvikmyndalistin náði hápunkti milli 1915 og 1930. Síðan hefur henni hnignað.

Myndin fjallaði um konu, Marit, sem var svikin í tryggðum.

Þegar Marit uppgötvaði að heitmaður hennar hefði svikið hné hún í ómegin.

Svo eyddi hún afgangnum af ævinni í að hata hann, ná sér niðri á honum – og auðvitað elska hann líka í laumi.

Hún smitaði líka börn sín með hatrinu.

Í heimi Sex & the City er þessu öðruvísi farið.

Þar bregðast sviknar konur einkum við með þrennum hætti:

Þær leggjast í ísát og borða yfir sig. Fá svo samviskubit yfir því.

Þær fara að versla.

Þær detta í það með vinkonum sínum og tala um karlmenn.
Lágkúrulegt

Eitt orð um hvítabjörninn:

Það er ótrúleg lágkúra að drepa þessi glæsilegu dýr í þau örfáu skipti sem þau koma til landsins eða nálægt því.
Furðuleg vinstripólitík

Makalaust er að horfa á talsmenn flokks sem kennir sig við vinstrimennsku berjast með oddi og egg gegn öllum breytingum á dýrasta og óhagkvæmasta landbúnaðarkerfi í heimi.

Innflutningur á landbúnaðarvörum skal í huga þeirra jafngilda því að kerfið verði lagt í rúst. Svo lítils meta þeir landbúnaðinn.

Þannig standa þeir vörð um fámenna stétt – eða telja sig gera það – gegn hagsmunum fjöldans sem er að borga óheyrilegt verð fyrir matvöruna.

Í greininni sem bent er á hér að ofan er þetta líka eins og hjá kommunum í gamla daga: Aðalóvinurinn eru kratarnir.

Samt horfa þeir núorðið til Norðurlandanna þegar þeir leita að hugmyndum um þjóðskipulag.
Vatnsskortur í Íslendingabyggðum

Það er vinsælt að kenna hlýnun jarðar um allar sveiflur í veðri – og er kannski stundum rétt.

Sveiflur í hita og úrkomu hafa þó vissulega þekkst í gegnum söguna. Og Suður-Spánn hefur alltaf verið þurr.

Ég var að lesa grein í Herald Tribune um neyðarástand sem er að skapast vegna vatnsskorts í Murcia héraði á suðaustur Spáni. Það er einmitt þar sem fjöldi Íslendinga á hús.

Í annarri hverri setningu voru þurrkar á svæðinu raktir til hlýnunar jarðar. En svo kom reyndar fram að oft áður hefðu orðið slæmir þurrkar í þessum landshluta.

Það sem hefur breyst er hins vegar fólksfjöldinn, íbúasamsetningin, atvinnuvegirnir, vatnsbúskapurinn, væntingar fólksins.

Þarna búa nú mörghundruð þúsund útlendingar sem hafa keypt sér hús, flest með sundlaugum. Það hafa verið lagðir golfvellir sem útheimta óhemju mikið af vatni. Á síðasta áratug bættust við hvorki meira né minna en 54 golfvellir.

Gras eins og þarf á golfvelli grær ekki í svona loftslagi nema með stöðugri vökvun.

Bændurnir hafa líka breytt háttum sínum. Þeir hafa farið að rækta jurtir sem þurfa mikið vatn eins og salatkál og jarðarber. Heimkynni þessara jurta er miklu norðar í veröldinni; á Suður-Spáni er eðlilegast að rækta sítrónur, appelsínur og ólífur.

Afleiðingin er sú að vatnsbólin eru orðin tóm. Það hefur verið sagt að hin taumlausa og stjórnlausa uppbygging á ströndum Spánar sé ein mesta umhverfiskatastrófa sögunnar.

Spurning hvor það sé tími fyrir Íslendingana sem þarna búa að selja – svona áður en vatnið verður jafn dýrt og olía?
Ekki lengur blað allra landsmanna

Indriði G. Þorsteinsson sagði eitt sinn við mig að Morgunblaðið vildi vera alls staðar. Það lægi við að það sópaði líka göturnar á nóttinni.

Þetta var meðan Mogginn var ennþá blað allra landsmanna. Blaðið er það ekki lengur. Það þarf að setja sér markmið um lestur og reyna að halda þeim. Það getur vel verið að ekki sé raunsætt að miða við meira en 30 prósent. Blöð eins og Mogginn eiga alls staðar í vök að verjast.

Það er ekki lengur blað allra landsmanna. Og þess vegna er skiljanlegt að það loki Austurlandsdeild sinni. Blaðið þarf að einbeita sér að færri hlutum – og gera þá betur.
Bárujárn

Oftastnær þegar maður sér byggingar úr bárujárni í útlöndum eru það kofar, jafnvel fjár- eða geitahús. Í fátækrahverfum Þriðja heimsins er þetta byggingarefni líka vinsælt; þá eru gjarnan notaðar stakarbárujárnsplötur.

En hvernig stendur á því að bárujárnið barst til Íslands og varð svona vinsælt?

Og þykir jafnvel fínt núorðið.

Því seint getur bárujárn í sjálfu sér talist fallegt. Ræðst kannski svolítið af samhenginu.

Þessi bárujárnsbygging í fjallaþorpinu Elos á Krít er reyndar óvenju reisuleg – af erlendum bárujárnshúsum að vera.
Blómadýrð

Ég sagðist ætla að birta myndir af blómum á Krít. Þetta er hérna í garðinum.

En af þvi ég hlustaði ekki þegar mér var sagt frá blómum í bernsku veit ég ekki hvað það – né önnur blóm – heita.

Einhvers konar orkídea?
Flokkur allra stétta

Á bak við fullyrðinguna um Samfylkinguna sem flokk menntaðrar elítu sem líti niður á fólkið í landinu er hugmyndin um Sjálfstæðisflokkinn sem flokk allra stétta.

Flokk atvinnurekenda, en líka flokk duglegra karla og kerlinga úr alþýðustétt. Fólks sem kann að bjarga sér sjálft.

Þessi hugmynd var sterkust á tíma Ólafs Thors og Bjarna Benediktssonar. Þeir lögðu meira að segja áherslu á að Sjálfstæðisflokkurinn næði ítökum í verkalýðshreyfingunni. Að einhverju leyti var þetta alvara en að sumu leyti áróður líka. Sjálfstæðisflokkurinn var fyrst og fremst valdaflokkur; þeir sem tilheyrðu honum gengu fyrir um atvinnu, lóðir og alls kyns fyrirgreiðslu.

Sérstaklega var þetta áberandi í Reykjavík þar sem flokkurinn útdeildi gæðunum. Og svo í hermanginu sem Sjálfstæðisflokkur og Framsókn skiptu á milli sín.

Á tíma þegar ríkið er jafn umsvifamikið og núorðið er ekki víst að þessi hugmynd eigi jafn vel við. Eins og bent hefur verið á er stór hluti kjósenda Samfylkingarinnar og Vinstri grænna konur sem gjarnan gegna uppeldis- og umönnunarstörfum og fá fyrir það fjarska lág laun. Þetta er önnur tegund af verkalýð en á tíma þegar tíðkaðist meiri erfiðisvinna.

Og svo er annað:

Eftir að kvótakerfið var sett á í sjávarútvegi og fámennum hópi afhent mikilvægasta auðlind þjóðarinnar endurgjaldslaust og einkavæðingu sem fólst í því að láta einkavini Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks fá bankana gegn vægu verði – er þá hægt að segja að Sjálfstæðisflokkurinn þjóni ekki elítu?
Tími

„Hvað er tími?“ spurði drengurinn þegar við vorum að keyra upp í fjöllum í gær.

Útskýringar föðurins, sem er fúx í eðlisfræði, voru frekar lélegar.

Drengurinn á reyndar sama afmælisdag og Einstein – sem hafði líka áhuga á tímanum.
Kveðjuorðin

Styrmir segir í síðustu Staksteinum sínum að Samfylkingunni sé stjórnað af „menntaðri elítu“ sem líti niður á fólkið í landinu.

Æ, er þetta ekki hálf glatað?
Μπαρινν

Yfirleitt reynist það ekki góð viðskiptahugmynd að stofna Íslendingabar í útlöndum. Altént var þessi sem við keyrðum framhjá í gærkvöldi lokaður:
Ofmetið Kína

Í bókinni L'année du coq (Ár hanans) eftir franska blaðamanninn og hagfræðinginn Guy Sorman segir að Kína sé risi á brauðfótum. Pappírstígrísdýr svo vitnað sé í orð Maós formanns. Fjölmiðlamenn og stjórnmálamenn á Vesturlöndum mikli hins vegar fyrir sér uppgang Kína, sumpart vegna tíðra boðsferða þangað og sumpart vegna þess hvað landið virðist dularfullt.

Og vegna þess að þeir skilja það ekki. Þetta sé gömul saga; vesturlandabúar hafi alltaf átt erfitt með að skilja Kína – allt frá því á miðöldum og fram til menningarbyltingarinnar.

Staðreyndin er samt sú að efnahagur Kína er á stærð við Ítalíu segir Sorman. Tekjur á mann séu tuttugu sinnum lægri en í Evrópu. Kínverska efnahagsundrið sé að rotna að innan.

Hagvöxtur sé mikill – en þá er til þess að líta að hagvöxtur var líka mikill í kommúnistaríkjum Austur-Evrópu eftir stríðið. Margir töldu meira að segja að þau myndu fara fram úr Vesturlöndum.

Áður en Kína breytist í risa sem geti keppt við Evrópu, Japan eða Bandaríkin þurfi að verða miklar breytingar. 800 milljón Kínverjar séu fastir í helgreipum fátæktar. Stjórnmálakerfið sé undirlagt af spillingu og klíkuskap; allt vald er í höndum hins gerspillta kommúnistaflokks sem hugsar einungis um eigin hagsmuni. Ótrúleg mengun, hætta á farsóttum, óstöðugir bankar og hinn gríðarlegi fjöldi öreiga, uppreisnir til sveita – allt ógnar þetta kerfinu.

Annað er ekki síður mikilvægt þegar horft er til Kína.

Kínverjar finna ekkert upp. Kínversk fyrirtæki setja einungis saman vörur sem eru hannaðar annars staðar – á Vesturlöndum. Þetta er annar veruleiki fyrr á öldum þegar Kínverjar fundu upp silkið, byssupúður og postulín.
Condi og hugsjónirnar

Andrés Jónsson segir að farið hafi verið í Íraksstríðið vegna viðskiptahagsmuna og kaldrifjaðrar valdapólitíkur.

Það er eiginlega ekki rétt.

Neoconarnir sem heimtuðu stríðið voru þvert á móti hugsjónamenn.

Þeir héldu að Írakar myndu fagna Bandaríkjaher og upp frá því yrði til ríki sem yrði útvörður lýðræðisins í Miðausturlöndum. Þaðan myndi lýðræðið svo breiðast út. Bandaríkjamenn þyrftu heldur ekki framar að reiða sig svo mikið á hina ógeðfelldu konungsfjölskyldu í Saudi-Arabíu.

Hugsjónir þeirra byggðu hins vegar á misskilningi og vanþekkingu.

En fall Condi Rice hefur verið talsvert. Þessi gáfaða kona – sem hefur helgað allt líf sitt stjórnmálunum – var nefnd sem hugsanlegt forsetaefni fyrir nokkrum árum. Núorðið dettur engum það í hug lengur.

Þetta minnir á að hugsjónamenn er oft hættulegri en þeir sem hafa bara hagsmuni að leiðarljósi. Hin frábæra skáldsaga Grahams Greene, The Quiet American, fjallar um bandarískan hugsjónamann af þessari tegund, sem setur allt í bál og brand af einskærum góðvilja – að hann telur.

Þess utan má minna á að Lenín, Stalín og Hitler voru allir hugsjónamenn á sinn hátt.
Fallinn smákóngur

Þarna fauk maður sem fyrir löngu hefði átt að taka pokann sinn.
Krít

Það er 27 stiga hiti og hér á Krít er slíkt blómahaf nú í maílok að ég hef aldrei séð annað eins.

Ábyggilega besti tíminn til að koma hingað.