arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Steinn Steinarr og Einar Áskell í Kiljunni

Í Kiljunni í kvöld verður sjónum beint að skáldinu Steini Steinarr, en 13. október eru 100 ár liðin frá fæðingu hans.

Matthías Johannessen segir frá kynnum sínum af Steini í afar skemmtilegu viðtali. Matthías kynntist Steini vel – og ræðir um líf hans, skáldskap, stjórnmálaskoðanir, drykkju og dauða.

Orri Harðarson ræðir um bók sína Alkasamfélagið en í henni kemur fram hörð gagnrýni á AA-samtökin og aðferðir sem eru notaðar gegn áfengissýki. Kenning Orra er sú að vegna einstrengingslegrar áherslu á AA-leiðina loki menn á aðrar aðferðir sem gætu reynst betur fyrir sumt fólk.

Kolbrún og Páll fjalla meðal annars um stórskemmtilega bók, Stúlkan með sígarettuna, sem fjallar um samfélag sem er svo umhyggjusamt að það hefur í raun breyst í einhvers konar fasisma.

Og svo fjöllum við líka um Einar Áskel – og ekki síst samband hans við föður sinn.
Seðlabankinn gefst upp

Seðlabankinn er búinn að gefast upp á að verja gengið, það er of kostnaðarsamt.

Þetta þýðir líklega að krónan fer niður um gólfið.

Davíð sagði í gær að krónan myndi reynast okkur vel, og von væri að hún styrktist.

Var það falsvon eins og annað?

Norðmenn eru að bjóðast til að hjálpa okkur. Það hefur verið margítrekað af þeirra hálfu. Bæði Stoltenberg forsætisráðherra og Halvorsen fjármálaráðherra segja þetta. Hví er sú aðstoð ekki þegin?
Kjarni máls

Síðan bankakerfið var einkavætt fyrir sjö árum höfum við byggt upp ótrúlega umsvifamikið fjármálakerfi. Undir því stóð veikasti flotgjaldmiðill í heimi og tvístígandi seðlabanki. Mistökin í hagstjórninni eru öllum augljós í dag, en því miður bárum við ekki gæfu til að leysa þau mál meðan hægt var. Freistandi er að halda að eitthvað sé bogið við umræðuhefð Íslendinga.

Skrifar sá grandvari blaðamaður, Sigurður Már Jónsson, í Viðskiptablaðið í dag.

Samspilið útþanið bankakerfi og fljótandi örmynt var banvænt, uppskrift að ógæfu, en menn neituðu að horfast í augu við það.
Á sama báti

Þetta er rétt hjá Guðmundi Magnússyni.

Menn eins og Björgólfur Guðmundsson, Björgólfur Thor, Jón Ásgeir Jóhannesson, Pálmi Haraldsson, Hannes Smárason og fleiri hljóta að selja eigur sínar í útlöndum og færa peninginn heim til að reyna að bjarga því sem bjargað verður.

Þeim er ekki stætt á öðru. En auðvitað gerist þetta ekki. Þeir ætla nefnilega ekki að vera á sama báti og við hin.

Hinn valkosturinn er að þeir geti aldrei látið sjá sig framar á Íslandi. Og þá verða að koma til dómsmál þar sem þeir verða miskunnarlaust sóttir til saka.

Þetta Icesave mál er annars það ljótasta sem maður hefur séð. Hvernig gátu eftirlitsstofnanir á Íslandi og Seðlabankinn samþykkt þetta?

Fólkið lagði inn peningana sína vegna þess að þarna yrði það óhult fyrir húsnæðispappírunum frá Bandaríkjunum sem voru eitraðir. En áttaði sig ekki á því að Ísland var í raun gjaldþrota.

Nígería hvað?
Björtustu stundir útrásarinnar

Þessa færslu ætla ég að helga skemmtilegustu stundunum frá tíma útrásarinnar. Ég ætla að biðja ykkur að hjálpa mér að rifja þær upp.

Hannes Smárason og Jón Ásgeir í Gumball kappakstrinum.

Tom Jones að syngja fyrir veislu útrásarvíkinga um áramót í London.

Elton John í afmæli Ólafs Ólafssonar.

Existabræður á þyrlunni að kaupa pylsu.

Þegar Fréttablaðið kaus Hannes Smárason sem markaðsmann ársins.

50cent í partíi Björgólfs yngri í Karíbahafinu.

Tónleikar Stuðmanna í Albert Hall.

Galaveisla Glitnis í Laugardalshöll.

Þegar forseti Íslands veitti Baugi útflutningsverðlaun forsetans. Jafnvel þótt Baugur flytji ekkert út, nema kannski fjármagn.

Kynningarfundurinn í London þegar næstum því var búið að selja orkulindirnar í hendurnar á Hannesi, Jóni Ásgeiri og Bjarna Ármannssyni.

Partíin á Three Vikings snekkjunni.

Uppboðið þar sem selt var ómálað verk eftir Hallgrím Helgason fyrir 20 milljónir.

Laugardagarnir í stúkum íslensku bankanna og fjármálafyrirtækjanna á enskum knattspyrnuvöllum.

Það eru miklu fleiri dæmi. Hjálpið mér.
Ný pólitík

Haukur Már Helgason heimspekingur skrifar mikla grein um ný stjórnmál.

Þar segir meðal annars:

„Aldrei verði ríkisvaldi beitt í þágu einkafyrirtækja, banka eða annarra, ef hagsmunum almennings er betur borgið með öðrum aðgerðum. Allar aðgerðir ríkisins, ekki bara lagasetning, þurﬁ að réttlæta með tilvísan til grundvallaratriða og almennra hagsmuna, en ekki tiltekinna.“

Þetta er löng grein, en vel þess virði að lesa hana. Haukur er sjaldnast leiðinlegur.
The Greed Game

Þetta er sjónvarpsþátturinn sem allir eru að tala um. Þeir græða, við borgum. Þeir sköpuðu ekki neitt, bjuggu ekkert til, bröskuðu bara með peninga. En borga minni skatta en þjónustufólkið.
Tími neyðarlaga

Spurning er hvort stjórnmálamennirnir sem við höfum kosið okkur ráði við það verkefni sem bíður þeirra.

Þeirra er ábyrgðin á því að hafa ekki aðhafst þegar þeir voru margsinnis varaðir við hættunni. Þeir flutu sofandi að feigðarósi – nei, með bros á vör.

Það eykur ekki traust á þeim.

Og nú er Landsbankinn kominn í þrot.

Menn eru að velta því fyrir sér hvort Geir Haarde verði síðasti forsætisráðherra Sjálfstæðisflokksins um langa hríð.

Steingrímur J. gerði tilkall til að fá að stjórna landinu í þinginu í gær – öðruvísi gat ég ekki skilið framgöngu hans.

Það er spurning hvenær reiði almennings brýst út og með hvaða hætti.

Önnur leið sem hefur verið nefnd er einhvers konar utanþingsstjórn – en væri hægt að finna hóp fólks sem nýtur nógu mikils trausts til að skipa slíka stjórn?

Það eru neyðarlög í landinu – það þarf ekki bara að bjarga þjóðinni upp úr feninu, slá skjaldborg um almenning eins og sagt er þessa dagana, heldur verður líka spurt um pólitískt réttlæti í vetur.

Öðruvísi gerist þetta ekki.

Þegar líður á veturinn þarf svo að stofna þingnefnd með miklum mannafla og víðtækum rannsóknarheimildum – þess vegna ætti að vera hægt að færa menn fyrir nefndina með lögregluvaldi – til að fara í saumana á þessu öllu.
Rússar og efnahagsleg gereyðingavopn

Síðunni barst þetta þankastrik.

Flugher Rússlands fær nú aðstöðu á Keflavíkurflugveli í hlýjum faðmi hermálastofnunar lýðveldisins.

Því þannig:

losnum við undan endurgreiðslu allra rússneskra lána

og Aronskan fær loks að njóta sín að fullu

krónan tengd rúbblunni

íslenskir gamlingjar dvelja við Svarthafið

íslenskum fjármálsnillingum boðin námsdvöl í skólum KGB

og þeim svo laumað inn í fjármálkerfi hins kapítalíska heims sem efnhagslegum gereyðingarvopnum hins ný-rússneska málstaðar
Evruvæðing

Þegar krónan er fest við evru – gengið ákveðið 131 króna – erum við þá ekki nánast búin að taka upp evru?

Er hægt að skilja það öðruvísi?
Krosseignarhald

Þessi skýringamynd úr sænsku pressunni útskýrir nákvæmlega hvað krosseignarhald þýðir.

Mann setur eiginlega hljóðan þegar maður sér þessa mynd.

Og er ekki nánast allt sem er á henni að þurrkast út?
Icesave

Í Bretlandi virðast menn telja að við séum ábyrg fyrir Icesave reikningum Landsbankans í Bretlandi. Þar er um miklar fjárhæðir að ræða.

Bresku blaðamennirnir eru að spyrja um þetta á fundinum með Geir.

Mér heyrist hann eiga í vandræðum með að svara þessu.
Ófrjálsir fjölmiðlar

Ég hef alla mína tíð verið þeirrar skoðunar að fjölmiðlar eigi að standa með almenningi.

Ekki með kapítalistum, stjórnmálaflokkum eða þrýstihópum.

Að fjölmiðlamaður geti ekki átt betri inneign en traust hjá almennu fólki.

Einu sinni voru það stjórnmálaflokkar sem áttu fjölmiðla á Íslandi, svo eignuðust auðmenn þá.

Ég er eiginlega á því að flokkarnir hafi verið betri eigendur. Áróðurinn sem þeir stunduðu í gegnum fjölmiðla sína var svo gegnsær – klaufalegur liggur manni við að segja.

Það er miklu erfiðara að átta sig á því hvernig fjölmiðlar í eigu auðmanna virka; hvernig eignarhaldið hefur áhrif framsetningu efnisins. Tengslin eru flóknari. En ég tel víst að einn áhrifaþátturinn í því hvernig er komið fyrir íslenskri þjóð sé að fjölmiðlarnir eru ekki frjálsir – reyndu ekki að grafast fyrir um sannleikann, heldur hegðuðu sér eins og það sem ég hef kallað „útrásargrúppíur“.

En stundum verður þetta algjörlega banalt. Eins og til dæmis í leiðara Fréttablaðsins sem birtist í dag.

„ Það er ekki fallegt útsýnið út um glugga bloggheima inn í þjóðarsálina þessa dagana. Ef eitthvað er að marka stemninguna má búast við fólki með heykvíslar við dyr Seðlabankans, Alþingis, bankanna, og ekki síst útrásarvíkinganna svokölluðu, sem fyrir svo stuttu voru í svo miklum metum meðal þjóðarinnar.

Það eina jákvæða við fúkyrðaflauminn er að vonandi ná einhverjir að fá útrás fyrir reiði sína og líður fyrir vikið betur á eftir. En mikið skelfing er þetta ófrjó, ótímabær og niðurdrepandi umræða.“

Ég læt svo fylgja með þessu mynd þar sem einkaþota eiganda Fréttablaðsins, Jóns Ásgeirs Jóhannessonar, er tilbúin til brottfarar frá Reykjavíkurflugvelli. Myndina tók Árni Sæberg á Morgunblaðinu, ég vona að hann fyrirgefi mér að hafa tekið hana traustataki – ég tel þetta vera eina af fréttamyndum ársins.
Lygileg atburðarás

Rússar lána okkur 700 milljarða.

Og búið að setja Björgólf Guðmundsson og Kjartan Gunnarsson af í Landsbankanum.

En hvað gerðist þegar Straumur keypti erlendar eigur Landsbankans í síðustu viku?

Hvað fólst í þeirri tilfærslu?
Bankamaður gerður kjaftstopp

Hann setti einn stærsta banka heims á hausinn og þáði ofurlaun fyrir.
Einkaþotur

Myndin hérna er sögð vera af smástirnum, en mér sýnist þetta vera einkaþotur á leiðinni suður.
Línan

„Framundan eru erfiðir tímar og ég vona svo sannarlega að forsætisráðherra haldi áfram að tala beint við okkur um ástandið og að við bregðumst ekki traustinu og gerum það sem í okkar valdi stendur til að þreyja þorrann og góuna. Svo komum við eldri og þroskaðri undan vetri, hvenær sem honum lýkur.“

Þessi orð Gísla Marteins eru algjörlega óborganleg. Við megum ekki bregðast trausti ráðamanna.

Annars er það merkilegt. Sjálfstæðismenn sem maður hittir í dag eru allir með sömu möntruna, eins og hún hafi verið send úr Valhöll:

Þetta er ekkert verra ástand en annars staðar, segja þeir.

Les: Þetta er eiginlega engum að kenna.

Hvernig ætli krónunni muni heilsast á næstunni?
Frasar

Mjög er áberandi hvað menn grípa til líkinga úr sjómannamáli þegar gefur á bátinn.

Já, einmitt – gefur á bátinn

Við siglum krappan sjó.

Við eigum að leggjast öll á árar.

Allir verða að róa í sömu átt.

Við erum öll á sama báti.

Meðan við erum í brimgarðinum.

Eða brimskaflinum?
Sérfræðingarnir

Væri ekki hægt að fá Bjarna Ármannsson, Jón Ásgeir, Hannes Smárason og co í vinnu hjá Fjármálaeftirlitinu?

Þeir hafa sýnt að þeim er öllum betur lagið að berstrípa fyrirtæki – gætu kannski bjargað einhverjum verðmætum út úr bönkunum sem þeir settu á hausinn?
Hafskip

Ætli Stöð 2 sé búin að fresta þættinum um Hafskipsmálið sem átti að vera á dagskrá þar í kvöld?

Menn eru kannski ekki alveg í stuði til að horfa á hann.
Afrek

Þeir fengu bankana fyrir lítið.

Og það tók þá fimm ár að eyðileggja þá.
Ágætur dagur

„Af hverju er staðan erfið í dag?“ spyr Kári sem heyrir Össur tala í sjónvarpinu.

„Jú, þetta snýst bara um peninga, þú þarft ekkert að hugsa um það.“

„Mér þykir þetta ágætur dagur.“
Staðan

Bankarnir eru farnir á hausinn.

Er það ekki málið?
Haustferð

Sjálfstæðisflokkurinn fer í haustferð og allir eru glaðir.

Ég veit um sjálfstæðismenn sem eru dauðskelkaðir við að tíma Sjálfstæðisflokksins eins og við höfum þekkt hann sé að ljúka.

Að framundan sé uppstokkun í stjórnmálum, reikningsskil.

Maður vonar altént að tími blindrar flokkshollustu sé brátt fyrir bí.

Flokkar eru falsguðir.
Amma Obama

Það er dálítið fyndið er McCain og Palin ætla að fara að lýsa Barak Obama sem sérstökum elítumanni.

Sagt er að næsta stig í kosningabaráttunni sé taumlaust skítkast frá repúblikönum.

Sjálfum finnst mér svolítið magnað að maður sem á svona ömmu – 86 ára konu í litlu þorpi í Kenýa – geti orðið forseti Bandaríkjanna.

[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=pT1PBlud8GQ&feature=related]
Visagengi

Mogginn skýrir frá því að munurinn á opinberu gengi – þ.e. því gengi sem er skráð í Seðlabankanum – og genginu sem Visa notar sé 11 prósent.

Þegar fréttin var skrifuð var gengi breska pundsins 199 krónur, en Visa var að láta viðskiptavini sína hafa pund á 222 krónur.

Eru þetta mistök eða bíræfið peningaplokk?
Úrelt fríhöfn

Ég er eiginlega sammála Ástu Möller. Hún vill að hætt verði að selja ódýrar sígarettur í Fríhöfninni.

En það á að ganga lengra og einfaldlega loka Fríhöfninni. Eða hætta að selja varninginn þar tollfrjálst.

Það er ekkert vit né réttlæti í því að ríkið haldi úti búð sem selur ódýrt góss í samkeppni við verslunina sem er handan við hliðið.

Þetta er gamaldags og úrelt fyrirkomulag.
Steinn

Í næstu viku eru liðin hundrað ár frá fæðingu Steins Steinarr. Maður fréttir ekki af því að eigi að efna til neinnar stórhátíðar. Hví ekki? Er Steinn dottinn úr tísku, þykir hann ekki nógu fínn eða á hann ekki neinn söfnuð sem heldur nafni hans á lofti?

Ég hef verið að glugga í Stein að undanförnu og hann er mikið skáld – kannski mesta ljóðskáld Íslands á tuttugustu öld.

Við munum reyndar fjalla um hann með viðeigandi hætti í Kiljunni.

Þetta kvæði er ágætt fyrir svefninn á þessum degi :

Í draumi sérhvers manns er fall hans falið.

Þú ferðast gegnum dimman kynjaskóg

af blekkingum, sem brjóst þitt hefur alið

á bak við veruleikans köldu ró.

Þinn draumur býr þeim mikla mætti yfir

að mynda sjálfstætt líf, sem ógnar þér.

Hann vex á milli þín og þess, sem lifir,

og þó er engum ljóst, hvað milli ber.

Gegn þinni líkamsorku og andans mætti

og öndvert þinni skoðun, reynslu og trú,

í dimmri þögn, með dularfullum hætti

rís draumsins bákn og jafnframt minnkar þú.

Og sjá, þú fellur fyrir draumi þínum

í fullkominni uppgjöf sigraðs manns.

Hann lykur um þig löngum armi sínum,

og loksins ert þú sjálfur draumur hans
Ledger

Ég rakst á Ledger þennan í Grikklandi fyrir nokkrum árum, gerði mér enga grein fyrir að það væri merkilegt.

En svo virðist hafa verið.

Hann virkaði bara eins og venjulegur ástralskur ferðamaður.
Frábær Halldór

Skopmyndateiknarinn ástsæli, Halldór Baldursson, sem teiknar í 24stundir og Viðskiptablaðið, er gjörsamlega að blómstra í kreppunni. Myndir hans verða bara betri og betri og sýnin beittari. Hér er mynd úr 24stundum frá því um helgina.
Morgunspeki Kára

Það fyrsta sem hann sagði þegar hann vaknaði:

„Mér finnst svo gaman að vera til. Mér finnst ekki gaman að vera loft eða eitthvað.“
Brot úr efnahagsumræðum

Dugnaðarkonan Lára Hanna hefur klippt saman þessi brot úr Silfri Egils á árinu þar sem er rætt við menn sem eru sérfróðir um efnahagsmál, Jónas Haralz, Ragnar Önundarson, Þorvald Gylfason, Jón Baldvin Hannibalsson, Vilhjálm Bjarnason, Ársæl Valfells og Ólaf Ísleifsson.

Það er eins og stundum er sagt: Kann ég henni góða þökk fyrir.

Sjá hér.
Í draumi annars manns

Ég verð að viðurkenna að þetta finnst mér dálítið fyndið.

Ég virðist hafa verið mjór í draumnum.
Þorvaldur í Silfrinu

Þorvaldur Gylfason, prófessor í hagfræði, verður gestur í Silfri Egils á sunnudag.

Margt af því sem Þorvaldur hefur sagt um efnahagssmálin á Íslandi, meðal annars í Silfrinu, hefur verið að rætast að undanförnu – þótt ýmsum hafi fundist sumt af því hljóma ótrúlega meðan allt lék í lyndi.
Gamblað með sparifé

Fjármálaeftirlitið er batterí sem ég á dálítið erfitt með að skilja.

Ég veit að þar starfa lífsnautnamenn, því ekki slógu þeir hendinni mót eðalvíninu sem Kaupþing færði þeim í jólagjöf.

En að öðru leyti fatta ég það ekki alveg.

Til dæmis hefur Fjármálaeftirlitið gert svokölluð álagspróf á íslensku bönkunum. Þeir hafa staðist þau öll með glans. Líka Glitnir.

Samt eru bankarnir á hausnum.

Má vera að réttu spurninganna sé ekki spurt í þessu prófi?

Svo er það hinn umtalaði Sjóður 9. Glitnismenn lögðu mikið á sig til að fá fólk til að leggja fé sitt inn í þennan sjóð. Ég veit dæmi þess að hringt var í fólk sem átti sparifé á reikningum í bankanum, meira að segja öryrkja. Þetta fólk var hvatt til að setja fé sitt í Sjóð 9 og það fullvissað um að hann væri 100 prósent öruggur.

Nú hefur margsinnis komið fram að skuldabréf fyrirtækja voru stór hluti af sjóðnum – bréfi Stoða og Baugs voru 27,3 prósent af samsetningu sjóðsins í lok júní, segir í frétt í 24stundum í dag. Þetta er þvert á fjárfestingarstefnu sjóðsins og það sem þeim sem festu fé sitt í honum var sagt.

Samt segir Fjármálaeftirlitið að þetta sé allt í sómanum.

Samtök fjárfesta nefna þetta í fyrirspurn til ríkisstjórnar og Seðlabanka vegna yfirtökunnar á Glitni.

„ Geta ráðamenn Glitnis og löggiltir endurskoðendur, PricewaterhouseCoopers, lýst því yfir að í verðbréfasjóðum Glitnis hafi aðeins verið bréf þeirrar tegundar, og í þeim hlutföllum, sem yfirlýst stefna hvers sjóðs segir til um?„
Stærð banka

Stærð banka í samhengi við þjóðir.

Hér er kortið úr Financial Times sem vitnað var til í fréttum útvarpsins áðan.
Dragbítur

Þegar Palin var valin sem varaforsetaefni McCains skrifaði ég að hún myndi verða dragbítur á framboð hans.

Svo greip um sig einhvers konar Palin-æði.

Það gekk hratt yfir. Og nú er hún farin að skemma fyrir McCain.
Eigum við að þegja?

Það er svosem allt gott að segja um orð Ólafs Ragnars að við þurfum að standa saman og eins um mjálm landlæknis og fleiri um að tala varlega.

Reyndar hef ég ekki séð neinn missa stjórn á sér í alvörunni. Helst að Steingrímur J. virkaði reiður á Alþingi í gær. En ég er samt ekki viss um að hann og Ögmundur séu alltaf reiðir þegar þeir þykjast vera það.

Hins vegar er ljóst að ákveðnir aðilar hafa gert meira en aðrir í að koma íslenska hagkerfinu fram á brún hyldýpis.

Ég sé enga ástæðu til að hlífa þeim eða sýna þeim sérstaka samstöðu umfram það sem brýnasti þjóðarhagur krefst.

Tiltrú almennings á stjórnmálamönnum er í algjöru lágmarki, en ég held að tiltrúin á útrásarvíkingum og fjármálasnillingum síðustu ára sé ennþá minni.

Í framhaldi af því mæli ég með þessari umfjöllun um mann ársins 2006, valinn af sérstöku málgagni útrásargrúpía, Markaði Fréttablaðsins.
Að standa vaktina

Eins og Gunni bendir á.

Nú er um að gera að standa vaktina og mæta öll á Korputorg klukkan 8 í fyrramálið.
Er Bónus kominn í pólitík?

Bónus ráðleggur fólki að birgja sig upp af vörum.

Skyldi þetta eitthvað tengjast því hverjir eiga Bónus og afstöðu þeirra til stjórnvalda?

Það getur allavega ekki talist ábyrgt af svo stórri verslunarkeðju að ala á ofsahræðslu og ofsafengnum viðbrögðum.
Áherslumunur

„Hann er að fara langt út fyrir sitt verksvið með þessum tillögum. Auðvitað hefur hann skoðanir en hann er embættismaður og á ekki að vera á vettvangi stjórnmálanna.“

Þetta sagði Þorgerður Katrín í gærkvöldi um hina meintu tillögu Davíðs Oddssonar um að mynduð verði þjóðstjórn.

Mogginn hefur þetta hins vegar eftir Geir Haarde:

„ Geir H. Haarde, forsætisráðherra, sagði í kvöldfréttum Sjónvarpsins, að Davíð Oddsson, seðlabankastjóri, hefði ekki verið að viðra hugmynd um þjóðstjórn á vettvangi ríkisstjórnarinnar. Sagði Geir að það væri einhver misskilningur sem hefði komist á kreik.

„En auðvitað er það ekki hans mál, það er mál stjórnmálaflokkanna. En ég tel ekki að hann hafi verið að seilast þangað inn með því sem hann kann að hafa látið út úr sér,“ sagði Geir.“

Dálítill áherslumunur þarna.
Óraunverulegur heimur

Spákaupmaðurinn kóngur, sá sem framleiðir eitthvað er lúði.

Áhugavert myndband frá 2007 um Ísland og vaxtamunarviðskipti, eða carry trade, og þar sem er sagt fyrir um hrun þeirra.

[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=JjglR2KYz5o&eurl=]
Hvað er til ráða?

Hér eru nokkur atriði. Sum eru þversagnir, stangast innbyrðis á. Flest er þess eðlis að það gæti komið til framkvæmda á næstunni. Vinsamlega bætið við eftir hentugleikum:

Að ríkið taki stórt lán – á vondum kjörum. Hefði líklega átt að gerast fyrr.

Að Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn komi til hjálpar – með þeim hörðu skilyrðum sem því fylgja.

Að sé hægt að nálgast hjálp gegnum öryggisákvæði í EES samningnum.

Sameining banka – leysir kannski engan vanda til langframa.

Þjóðnýting banka – þótti fáránleg hugmynd fyrir nokrum vikum.

Að banki, Kaupþing, verði seldur úr landi. Virkar einfalt, en vill einhver taka við honum?

Að láta bankana fara í gjaldþrot. Við ráðum ekki við skuldirnar sem þeir hafa steypt sér í erlendis.

Að hækka vexti – samkvæmt þeirri hagfræðikenningu sem Seðlabankinn hefur unnið eftir ætti það að sporna gegn falli krónunnar og hækkun verðbólgunnar.

Að lækka vexti – það er í raun engin þensla hér lengur.

Að lýsa því yfir að stefnt sé að upptöku evrunnar og inngöngu í ESB.

Að hefja miklar stóriðjuframkvæmdir.

Að auka sóknina í þorsk og fleiri fiskistofna.

Að láta hrinu gjaldþrota ganga yfir þjóðina með tilheyrandi neyð og líta á það sem einhvers konar hreinsun, aðdraganda að nýjum tímum.

Að lífeyrissjóðirnir íslensku flytji meira fé til landsins.

Að einhvern tíma verði rannsakað hvernig þetta gat gerst, en það má víst ekki tala um sökudólga eins og stendur…
Ekkert enn

Nú eru Geir og Steingrímur báðir búnir að tala.

Og það er nákvæmlega ekkert konkret komið fram.

Bara klisjur.

Þetta virðist vera aðeins efnismeira hjá Jóhönnu.
Snjór

Það byrjaði að snjóa úti þegar Geir hóf að flytja ræðu sína í þinginu.
Hvað er dómínó á Íslensku?

„What's the Icelandic for domino?“

Er spurt í nýjasta leiðara The Economist.

Sem reyndar fjallar frekar um hagkerfi heimsins en Ísland.

En inni í blaðinu segir þetta:

„The Icelandic government has taken a 75% stake in Glitnir, a bank with outrageous reliance on gummed-up wholesale funding markets.“
Undur eða viðundur

Gaman er að hugsa til þess að fyrir innan við einu ári var haldin ráðstefna hjá Háskóla Íslands undir yfirskriftinni Íslenska efnahagsundrið.
Sparifé litla fólksins

Írska ríkisstjórnin ábyrgist innistæður í sex írskum bönkum – til að reyna að örva streymi fjármagns inn í írskar bankastofnanir. En enskir bankar mótmæla, enda eru sumir írsku bankarnir starfandi á Englandi. Frakkar hugleiða að fylgja fordæmi Íra.

Nú stendur baráttan ekki lengur um verðbréfagróða, heldur um sparifé litla fólksins.

Hér í norðrinu er maður einna hræddastur við að fólk fari að taka út fé af innlánsreikningum íslenskra banka í útlöndum. Það gæti haft vondar afleiðingar.
Síðustu forvöð

Í kvöld flytur Geir Haarde stefnuræðu forsætisráðherra.

Maður hlýtur að hlusta með athygli á boðskap hans.
Siðlaust, löglegt eða hvað?

Eitt er að bankar ráðlögðu fólki að taka lán, sum mjög stór, í erlendri mynt.

Fólk sem tók slíkum ráðum getur kannski sjálfu sér um kennt.

En í sumum tilvikum virðist beinlínis hafa verið um sakhæft eða allavega fullkomlega ósiðlegt athæfi að ræða hjá bönkunum.

Í gærmorgun opnaði aftur til dæmis svokallaður Sjóður 9 hjá Glitni. Þúsundir einstaklinga hafa fest fé í þessum sjóði. Sjóðnum var lokað meðan mest gekk á í bankanum, þegar hann opnaði aftur hafði verðgildi hans rýrnað talsvert.

Sjóðfélögum var sagt af ráðgjöfum í bankanum að hann væri alveg áhættulaus, 99 prósent öruggur.

Í Viðskiptablaði Morgunblaðsins í dag er frétt um að fjárfestingar sjóðsins hafi verið allt öðruvísi en stefna hans kvað á um. Fréttin er reyndar skrifuð á einhverju rósamáli, en í raun þýðir þetta að bankamennirnir sögðu ósatt.

Heildareignir sjóðsins áttu til dæmis að vera ríkisskuldabréf upp að 20 prósentum. Það voru engin ríkisskuldabréf í sjóðnum í gær, segir Mogginn. Skráð skuldabréf fyrirtækja áttu ekki að vera nema 10 prósent af sjóðnum, en reyndust vera 23 prósent af honum. Ekki áttu að vera önnur skuldabréf í sjóðnum, en þau reyndust vera 18 prósent af honum.

Stærstu skuldarar Sjóðs 9 reyndust vera Glitnir, semsagt bankinn sjálfur, Stoðir, Baugur Group, Straumur, Exista og Kaupþing. Að miklu leyti fyrirtæki sem eru í eigu mannanna sem eiga (áttu) bankann.

Bankinn notaði semsagt féð til að kaupa skuldabréf af félögum eigenda bankans.

Mogginn telur að þetta sé ekki ólöglegt. Jæja. En samt sér maður ekki betur en að sé verið að ljúga að fólki og tefla sparnaði þess og lífsafkomu í hættu.

Eða hvað segja þeir sem töpuðu fé á Sjóði 9?

Er ekki kominn tími til að einhverjar almennilegar reglur verði settar um lífið í þessum frumskógi?

Og að þeim verði framfylgt.

(Tek fram að ég átti enga peninga í Sjóð 9 og hafði aldrei heyrt um tilvist hans fyrr en nú í vikunni, það litla fé sem ég á í handraðanum er á sparisjóðsbók. :))
Gjaldeyrisskortur

„Sú fixídea íslenskra stjórnmálamanna sumra, að halda í krónuna af forpokuðum smákóngaástæðum, veldur okkur núna verulegum búsifjum, umfram þær sem annars hefðu orðið.“

Sjá hér.

Eða hvað segja menn nú um þá kenningu að vandamál okkar séu ekki krónunni að kenna?