Après nous, le deluge

Gunnar Tómasson sendi mér þetta bréf:

- - -

Þann 14. nóvember 2006 opnaði ég umræðuþráð á vefsíðu Gang8 (hópur hagfræðinga beggja vegna Atlantshafs, sjá www.creditary-economics.org) með heitinu „Après nous, le deluge – Anno 1972-2006.” Þar vík ég m.a. að samþættingu alþjóðapeningakerfisins og hnattræna hagkerfisins með þessum orðum:

„It is self-evident that, concurrently, monetary feet of clay have been evolving under the world economy – for „structural disintegration of the international monetary system“ cannot be separated from the ultimate collapse of the „globalised, technologically sophisticated capitalism“ which has developed with amazing speed during the past thirty years or so.”

Með öðrum orðum, hrun alþjóðapeningakerfisins og hnattræna hagkerfisins eru tvær hliðar á sama máli.

Eftirfarandi upphafsinnlegg mitt á umræðuþræðinum fer aðeins nánar út í þá samþættingu sem aðeins var tæpt á Í viðtali okkar í Silfri Egils 1. febrúar sl.

Lawrence Summers er fyrrverandi (a) aðalhagfræðingur Alþjóðabankans, (b) fjármálaráðherra Bandaríkjanna, (c) forseti Harvard University, og (d) núverandi efnahagsráðgjafi Barack Obama, forseta Bandaríkjanna.

Gunnar

***

Dear Gang.

Here is something which I posted today on an Icelandic Internet forum – in translation. The subject matter is Lawrence Summers Los Angeles Times Opinion article, which James forwarded the other day.

Nothing new in this for the Gang – but the stage would seem to be set for an economic and financial reckoning of sorts.

Gunnar

***

Summers:

There are no easy answers. The economic logic of free, globalised, technologically sophisticated capitalism may well be to shift more wealth to the very richest and some of the very poorest in the world, while squeezing people in the middle.

Comment:

I agree with Summers – the problem is not easily resolved. In fact I consider it beyond resolution so long as the „globalised, technologically sophisticated capitalism“ as it has evolved after the end of the Bretton Woods system after 1970 commands center stage – I have just as long been of the view that developments in international financial markets during the past three decades are the equivalent of what I have termed „the structural disintegration of the international monetary system“.

It is self-evident that, concurrently, monetary feet of clay have been evolving under the world economy – for „structural disintegration of the international monetary system“ cannot be separated from the ultimate collapse of the „globalised, technologically sophisticated capitalism“ which has developed with amazing speed during the past thirty years or so.

The Icelandic authorities are not the only ones to have treated the obvious precursors of the monetary fimbulvetur [stormy winter, three of which are held to herald the advent of Ragnarök or Twilight of the Gods in Icelandic Edda/Saga Myth – insert] which has been brewing as mere wind blowing by their ears [an Icelandic saying – insert] – academic economists, mainstream and monetarist alike, who welcomed the demise of the Bretton Woods system at the time, know only the kind of monetary economics which is the root of the problem ahead.

The International Monetary Fund was established at the end of World War II with a mission of ensuring that mistakes in the field of monetary affairs analogous to those which caused the world depression of the 1930s would not be repeated.

For the past thirty years, those who call the shots at the Fund have chosen to float sleeping to the mouth of the river of death [another Icelandic saying – insert] – the chances are that history will judge the „mistakes“ in the field of monetary affairs in the 1930s to have been as mere childs play compared to the consequences thereof in the period ahead.

The problem is not easily resolved – but necessity is the mother of invention.

When „the structural disintegration of the international monetary system“ has run its course, then – and only then – will the academic and political „leaders“ who have served as godfathers to the Hrunadans [dance of collapse; yet another Icelandic term – insert] of the „globalised, technologically sophisticated capitalism“ awake from a bad dream.

I will let this suffice.

-–

Ég leitaði að íslenzku útgáfuna af umsögn minni Apres nous o.s.frv. frá 14. nóvember 2006 á málefnin.com.

Og fann hana – hún byrjar á tilvitnuninni til Summers.

Summers:

There are no easy answers. The economic logic of free, globalised, technologically sophisticated capitalism may well be to shift more wealth to the very richest and some of the very poorest in the world, while squeezing people in the middle.

Ég er sammála Summers – vandinn er ekki auðleystur.

Reyndar tel ég hann vera óleysanlegan svo lengi sem „globalised, technologically sophisticated capitalism“ eins og hann hefur þróast eftir afnám Bretton Woods kerfisins upp úr 1970 ræður ríkjum – ég hef jafnlengi verið á þeirri skoðun, að framvinda mála á alþjóða fjármagnsmörkuðum síðustu þrjá áratugina jafngildi því, sem ég hef kallað „the structural disintegration of the international monetary system“.

Það gefur auga leið, að jafnlengi hafa peningalegir brauðfætur verið að skapast undir alþjóðahagkerfinu – því „structural disintegration“ alþjóðapeningakerfisins verður ekki fráskilin endanlegu hruni þess „globalised, technologically sophisticated capitalism“ sem hefur þróast með leifturhraða síðustu þrjátíu árin eða svo.

Íslenzk stjórnvöld eru ekki ein um það að láta augljósa fyrirboða þess peningalega fimbulveturs, sem hefur verið að gerjast, sem vind um eyru þjóta – akademískir hagfræðingar, mainstream jafnt sem monetarist, sem fögnuðu afnámi Bretton Woods kerfisins á sínum tíma, kunna þá peningahagfræði eina, sem er rótin að aðsteðjandi vanda.

Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn var stofnsettur í lok seinni heimsstyrjaldar til þess að fyrirbyggja að mistök á vettvangi peningamála hliðstæð þeim, sem orsökuðu heimskreppuna á fjórða áratug 20. aldar, myndu endurtaka sig.

Síðustu þrjátíu árin hafa þeir, sem ráða málum Sjóðsins, kosið að fljóta sofandi að feigðarósi – af líkum má ráða að sagan muni telja „mistökin“ á vettvangi peningamála á fjórða áratugnum vera nánast sem barnaleik miðað við afleiðingar þess á komandi tíð.

Vandinn er ekki auðleystur – en neyðin kennir naktri konu að spinna.

Þegar „the structural disintegration of the international monetary system“ hefur runnið sitt skeið, þá – og þá fyrst – munu akademískir og pólitískir „leiðtogar“ og ábyrgðarmenn Hrunadans „globalised, technologically sophisticated capitalism“ vakna við vondan draum.

Læt þetta duga.

***

Dóttir mín Ragnheiður (f. 1961) hringdi í mig í morgun og hafði séð viðtal okkar á YouTube.

Henni fannst athyglisvert að heyra mig endurtaka hluti sem ég hafði nefnt við hana 14 ára gamla – og sem hún skildi þá strax!

Það má líta á íslenzka hagkerfið sem hnattræna hagkerfið í hnotskurn.

Íslenzka efnahagskreppan gefur okkur því forsmekk af aðsteðjandi hnattrænni efnahagskreppu.

Og rétt skilgreining á rótum vandans er forsenda farsællar lausnar.

Slík skilgreining verður ekki gerð á grundvelli ríkjandi hagfræðihugsunar (e. mainstream economics).