arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Brattar ályktanir um kosningaúrslit

Það er nokkuð brött ályktun að sigur Ólafs Ragnars Grímssonar í kosningunum í gær sé sérstakur ósigur ríkisstjórnarinnar.

Það var að vísu viss hópur innan Samfylkingarinnar sem hvatti ákafast til framboðs Þóru Arnórsdóttur, en að öðru leyti héldu stjórnarliðar sig hæga í kosningunum og raunar stjórnarandstaðan líka.

Þetta er fyrst og fremst sigur Ólafs Ragnars – hann hefur alla tíð spilað sóló í stjórnmálum, líka þegar hann var formaður Alþýðubandalagsins, og það er út í hött að álíta að hann sé nú orðinn sérstakur Framsóknar- eða Sjálfstæðismaður – eða „óskakandídat Sjálfstæðismanna“.

Það verður meira að segja að teljast líklegt að Ólafur Ragnar mun á næstu misserum tala mikið um efnahagsbatann á Íslandi og þar verður hann samstíga stjórninni – hann hefur reyndar gert talsvert af því nú þegar.

Önnur ályktun sem er brött er að Ólafur muni verða umdeildari á næsta kjörtímabili en hann hefur verið.

Er það? Það er varla hægt að verða umdeildari en Ólafur Ragnar hefur verið síðustu fjögur árin – og miðað við það má fimmtíu og þriggja prósenta fylgi teljast harla gott.

Það gæti auðvitað byrjað einhver ófriður í kringum embættið ef kosið verður um aðild að Evrópusambandinu. En sú kosning virðist vera langt undan – og eins og stendur er það mikil minnihlutaskoðun að Ísland skuli ganga í ESB.
Stór sigur Ólafs

Ég hef stundum líkt Ólafi Ragnari Grímssyni við pólitískan fimleikamann.

Hæfileiki hans til að taka undarleg stökk er makalaus, alltaf skal hann ná að sveifla sér úr einni rólu í þá næstu, þótt stundum sýnist manni að hann hljóti að detta og lenda í gólfinu. Í þetta sinn nær hann þeim einstaka árangri að skipta að miklu leyti um kjósendahóp. Og hann nær að sveifla sér vel yfir hin mjög svo táknrænu 50 prósent.

Ólafur vann ansi stóran sigur í kosningunum í gær – í upphafi kosningabaráttunnar var hann með þriðjungsfylgi, hann endar með rúmlega helming. Kjörinn forseti hefur ekki verið kosinn með hærra hlutfalli í „alvöru“ kosningum síðan 1968

Helsti keppinautur hans, Þóra Arnórsdóttir, reyndist veikari frambjóðandi en búist var við. Framboð hennar fór í gang með miklum látum strax um páska en eftir það fjaraði smátt og smátt undan því. Það háði framboði Þóru að skilaboðin voru aldrei nógu skýr, mestöll kosningabaráttan fór líkt og í að leita að þeim – það var eins og stuðningsmennirnir hefðu talið nóg að sýna frambjóðandann, þá væri kosningin unnin. Þegar svo reyndist ekki vera átti framboðið engin svör.

Fylgi Þóru er þó nægjanlegt til þess að hún ætti að geta átt ýmsa möguleika í stjórnmálum, ef hún kýs að leggja þau fyrir sig. Það er þó ekki víst að hún hafi áhuga á því. Einhverjir stuðningsmenn hennar hljóta þó að hvetja hana til þess, þegar þeir eru búnir að jafna sig á vonbrigðunum – sem eru æði mikil. Það eru alþingiskosningar eftir innan við tíu mánuði.

Kosningabaráttan var alltof löng, eins og vill verða á Íslandi. Eins og segir var það framboð Þóru sem byrjaði strax um páska með miklum krafti. Að sumu leyti var það til þess að fæla frá aðra frambjóðendur. En afleiðingin var sú að kosningabaráttan varð langdregin og leiðinleg – það er ekki nóg að tala um í forsetakosningum til að það endist í þrjá mánuði.

Þetta gætu svo orðið síðustu forsetakosningarnar í þessum anda. Líklegt verður að telja að í næstu forsetakosningum verði búið að breyta stjórnarskránni þannig að skýrar er kveðið á um hlutverk forsetans. Umræðan um hvort forseti skuli vera pólitískt virkur eða hvort hann eigi að vera sameiningartákn á ekki heima í kosningabaráttu. Sá sem er kjörinn forseti á ekki að ákveða þetta, heldur á þetta að vera partur af því hvernig embættið er skilgreint í stjórnarskrá.

Hinn virki forseti sigraði í gærkvöldi – það er einhvern veginn ekki mikil eftirspurn eftir mennsku sameiningartákni á Íslandi nútímans. Ég hallast samt að því að Ólafur Ragnar muni hafa sig nokkuð hægan á næstunni. Ríkisstjórnin situr út kjörtímabilið, það er nokkuð ljóst. Ef kosningaúrslit verða sæmilega afgerandi næsta vor verður ekki sérstök þörf á Ólafi. ESB-samningarnir eru ekki að klárast í bráð. Dómurinn í Icesavemálinu verður Íslandi hugsanlega í óhag – og þá gæti Ólafur Ragnar farið á stjá. Þá verður líklega pláss fyrir hann aftur í erlendum fjölmiðlum og fréttaveitum.
Lélega kjörsóknin, einfaldar skýringar

Getur verið að léleg kjörsókn hafi tiltölulega einfaldar skýringar?

Að frambjóðendurnir séu ekki sérlega spennandi?

Að kjósendur skilji að forsetakosningar hafa mátulega mikla þýðingu?

Og að nú er hásumar og mikil ferðahelgi?

Það er í raun algjör tímaskekkja að hafa kosningar á þessum tíma – eins og kveðið er um í sjálfri stjórnarskránni.

Engum myndi detta í hug að efna til alþingiskosninga um mánaðarmót júní/júlí.
Beðið eftir að 2008 komi aftur

Kreppur eru af ýmsu tagi – og sú sem höfum verið að upplifa er eins sú skæðasta. Miðað við tapið er Ísland að komast furðu vel út úr kreppunni, flestöllum ber saman um það. Slæmar efnahagshorfur í Evrópu geta þó ógnað batanum.

En hér er kominn góður hagvöxtur og svo virðist verða áfram næstu árin. Atvinnuleysi minnkar hratt. Eins og segir í grein Magnúsar Halldórssonar á Vísisvefnum er líklega framundan tímabil mikillar uppbyggingar.

Hér er hins vegar hagfræðingurinn Ragnar Árnason sem telur að kreppan sé ekki búin fyrr en aftur er komið árið 2008. Þá líklega fríkástandið sem þá var með hlutabréfamarkaðnum í 9000 stigum og öllu klabbinu – og einhverri mestu efnahagsbólu allra tíma.
Syngjandi lögreglumaður

Það getur verið að Grikkir séu í kreppu, en þeir kunna að njóta lífsins betur en flest fólk sem býr norðar í Evrópu.

Hér á eyjunni eru allir saman, ungir og gamlir – það er fjarskalega mikið langlífi hér og gamla fólkið situr úti á torgum.

Börnin hlaupa um og eru í bolta- og búðarleikjum og enginn er að fást um þótt klukkan sé orðin margt. Litlir krakkar leika sér með stórum krökkum.

Það var spiluð tónlist á uppáhaldskaffihúsinu okkar í kvöld, hjá Stratosi, það var kona með gítar sem er ættuð frá eyjunni og eyjarskeggi með bouzouki.

Margir þekktu lögin og sungu með. Sumir brugðu undir sig betri fætinum og dönsuðu undir laufþaki torgsins.

Sá sem söng hvað mest og lengst er lögregluþjónninn á eyjunni – hann lítur út eins og hann sé kominn beint úr lögguþætti, er hávaxinn, grásprengdur og myndarlegur, en á frekar hrjúfan hátt. Hann er reyndar sjaldnast í búningi.

Það er mjög traustvekjandi að löggan sitji á torgi með fólkinu og syngja á föstudagskvöldi.

Í dag var nafndagur þeirra sem heita Petros. Þeir eru margir sem bera það nafn og því var hvarvetna verið að bjóða manni kökur – nafndagar sem eru helgaðir dýrlingum þykja ekki síður merkilegir hér en eiginlegir afmælisdagar.

Talandi um lögregluna, þá var framinn nokkuð frægur glæpur hérna fyrir svona þrjátíu árum. Þá var í heimsókn á eyjunni mikill kirkjuhöfðingi, gott ef það var ekki sjálfur Patríarkinn í Kostantínópel, höfuð grísku kirkjunnar. Allir eyjarskeggjar voru mættir niður á höfn til að kveðja hann, það var fjöldi báta úti á sjónum.

Á sama tíma var að reyna að laumast burt hollenskur maður með þungar byrðar. Hann hafði farið um kirkjur á eyjunni og stolið íkonum. Ætlaði að reyna að komast burt meðan augu eyjaskeggja beindust annað.

En hann var semsagt handtekinn áður en að hann komst í skip.

Kaffihúsið hjá vini okkar Stratosi. Þarna sitja eyjaskeggjar löngum stundum – á sunnudaginn horfum við á úrslitaleikinn í EM þarna á torginu.
Skemmtilegar Kvosartillögur

Tillögur arkitektanna Þorsteins Helgasonar og Gunnars Arnar Sigurðssonar eru mjög áhugaverðar. Þeir taka reitinn milli Austurvallar og Ingólfstorgs og vilja byggja hann upp á nýtt. Það verður að segjast eins og er að nú er þetta svæði í niðurníðslu. Það er líka skemmtileg hugmynd að vilja byggja á suðurhluta Ingólfstorgs, þar sem áður var Hallærisplanið og þar áður Hótel Ísland.
Yfirburðir Ólafs Ragnars

Grétar Þór Eyþórsson stjórnmálafræðingur tók saman myndina hér að neðan og setti á Facebook – ég leyfði mér að taka hana þaðan. Endurkjör Ólafs Ragnars virðist næsta öruggt og svo hefur verið nokkra hríð.

Eftir kosningarnar munu menn leita skýringa á því hvers vegna Ólafur Ragnar nær að höfða svona til þjóðarinnar. Við lestur Facebook mætti halda að helmingur þjóðarinnar sé barasta svona heimskur – þar er mikið um upphrópanir þess efnis – það er skýring sem er þægilegt að grípa í þegar leikar hitna.

En virðingin fyrir skoðunum annarra er náttúrlega í nokkru lágmarki á Íslandi um þessar mundir.

Lífið mun halda áfram sinn vanagang þótt Ólafur Ragnar sigri. Í haust er ráðgerð þjóðaratkvæðagreiðsla um stjórnarskrártillögur Stjórnlagaráðs – þar eru vissar breytingar á hlutverki forsetans og einkum þó getu kjósenda til að krefjast þess að mál séu sett í almenna atvkæðagreiðslu.

Alþingi þarf líka að samþykkja þessar tillögur, ekki einu sinni heldur líka eftir næstu kosningar. Þá verður væntanlega mynduð ný ríkisstjórn á Íslandi og margir hafa gert því skóna að þar ætli Ólafur Ragnar sér hlut. En verði kosningaúrslitin sæmilega skýr, þ.e. ef ekki kemur til sérstakar stjórnarkreppu, er ólíklegt að það gerist.

Þannig að líklega verður ekki neinna sérstakra stórtíðinda að vænta frá Bessastöðum næstu misserin.
Háar arðgreiðslur

Eins og sjá má á þessari frétt úr Viðskiptablaðinu hafa háar arðgreiðslur tíðkast til eigenda Vinnslustöðvarinnar í Vestmannaeyjum – sem nú segir upp fólk að sögn vegna auðlindagjalds.

Arðgreiðslurnar virðast að einhverju leyti hafa farið í að greiða skuldir félaga sem eiga hluti í Vinnslustöðinni, Seilu og Stillu sem er í eigu Guðmundar Kristjánssonar úgerðarmanns, en hann er oftast kenndur við Brim.
Hálfgildings kóngur (eða drottning)

Þóra Arnórsdóttir gerir að umtalsefni að Ólafi Ragnari Grímssyni sé tamt um að tala um sig í þriðju persónu.

Þetta er nokkuð sem ég hef margoft vakið athygli á, en ég hef ekki orðið var við að aðrir hafi tekið það upp.

Ólafur segir gjarnan „forseti“ eða „forsetinn“ þegar hann talar um sjálfan sig. Stundum er dálítið holur hljómur í þessu.

En þetta er mjög í samræmi við þá venju á Íslandi að forsetinn sé hálfgildings kóngur (eða drottning).

Einn franskur fræðimaður orðaði það svo á tíma Vigdísar að embættið væri quasi-regal.
Búin kreppa?

Þau eru athyglisverð orð Gylfa Zoëga að kreppan sé búin á Íslandi. Gylfi er sá íslenskur hagfræðingur sem nýtur einna mestrar virðingar.

Ísland hefur verið mikið í fréttum síðustu árin og þetta er mjög í samræmi við það sem sagt er um Ísland er erlendis – það sem fólk hafði frétt frá Íslandi 2009 var um landið sem hrundi, 2010 var það neiið við Icesave, 2011 voru það eldgos og í ár er aðallega talað og spurt um landið sem er að ná sér betur út úr kreppu en önnur ríki.

Fólk verður heldur hissa þegar það heyrir að á Íslandi sitji ein óvinsælasta ríkisstjórn allra tíma. Það er spurning hvort hún muni einhvern tíma njóta efnahagsbatans?
Spiegel: Ef evran hrynur

Der Spiegel birtir forsíðugrein um afleiðingar hruns evrunnar – og það verður að segjast eins og er að þetta eru ekki bjartar horfur. Meðal annars má í sjá í greininni þessa skýringamynd þar sem áhrifum evruhrunsins á einstök ríki er lýst. Þið getið smellt á myndina til að stækka hana:

Hér er svo merkilegt viðtal, líka úr Der Spiegel, við ofurfrjárfestinn og bókahöfundinn George Soros þar sem hann segir að Þýskaland verði að breyta afstöðu sinni til evrukreppunnar – annars sé hætta á að önnur lönd innan Evrópusambandsins fari að næra haturshug til Þýskalands. Haldi skuldabyrðin áfram að vera svo dýrkeypt verði litið á Þýskalands sem drottnunarvald í Evrópu. Löndin á suðurjaðri Evrópu muni kannski ná að hanga inni í evrunni, en þau munu ekki hafa burði til hagvaxtar eða bættra kjara. Þýskaland hafi heldur ekki tapað að marki á evrukreppunni enn – framlag þess sé aðallega í formi lána – en hættan sé að þau lán verði ekki endurgreidd ef ástandið versnar enn. Soros leggur til leiðir til að vinna bug á skuldakreppunni, meðal annars einhvers konar Marshall-aðstoð.

En hann segir að tíminn sé mjög naumur.
Eitt aðalatriðið í Icesave málinu – almenningur á ekki að bera ábyrgð á einkabönkum

Hér er málið skoðað í víðum skilningi en ekki í gegnum þröngt rör – þar sem Davíð Oddsson er gerður að aðalatriði. Þetta er úr forystugrein Financial Times, eins virtasta dagblaðs í heimi, 12. desember 2010:

„The Netherlands and the UK will keep Icelands taxpayers hostage until they recover their outlays in full. This is a pity. It encourages the current fad for furnishing banks with unlimited sovereign guarantees. In this case the need for guarantees can barely be argued on legal grounds, and not at all on the grounds of fairness: the UK or Dutch governments would never honour foreign depositors claims to a third of yearly national output should one of their big banks fail.“

Þess má geta að hvarvetna í Evrópu, þar sem almenningur er að sligast undan skuldafargi, nýtur Ísland almennrar virðingar fyrir að hafa tvívegis sagt nei við fjármálavaldið.
Hvernig má bæta fótboltann?

Eftir síðustu leiki í Evrópukeppninni í fótbolta virðast nokkrir hlutir til ráða:

Að stækka mörkin.

Að fækka leikmönnum.

Að stækka völlinn.

Að hætta með rangstöðu.

Að spila með tvo eða fleiri bolta.
Gríska kreppan

Fótboltinn fór upp á kirkjuþak í fyrradag þannig að Kári og vinir hans þurfa að spila fótbolta með tómri plastflösku. Það ætlar einhver í málið – að ná í boltann það er að segja – en það er óvíst hver og nákvæmlega hvenær, en það mun gerast. Í millitíðinni verður flaskan að duga.

Við kíktum á þá í gærkvöldi og spurðum hvort þetta væri að ganga. Kári sagði: „Þetta er náttúrulega hámark grísku kreppunnar – að spila fótbolta með tómri plastflösku“.
Nerdrum

Odd Nerdrum bjó um tíma í Reykjavík, í gamla borgarbókasafninu við Þingholtsstræti – húsi sem nú er í skelfilegri niðurníðslu.

Hann sagðist vera flóttamaður frá Noregi – honum lynti ekki við listaelítuna þar sem fannst púkalegt að mála eins og hann og kannski áttu skattamál einhvern þátt í þessu líka.

Því Nerdrum seldi málverk fyrir stórar fjárhæðir í Bandaríkjunum – þar var fólk sem skildi að hann er ansi fínn listamaður.

Nedrum gekk um göturnar í Reykjavík í sínum skósíða kufli – eins og miðaldamaður í klæðaburði. Við vorum nágrannar og heilsuðumst, hann kallaði mig „Silfur Egils“.

Hann kom eitt sinn í viðtal í þáttinn hjá mér og var mjög ánægður með það.

Nú hafa Norðmenn dæmt karlinn í næstum þriggja ára fangelsi fyrir skattsvik – það er vegna tekna sem hann aflaði sér í Bandaríkjunum og greiddi ekki skatt af.

Málverk eftir Odd Nerdrum.
Danskan

Ég hef verið heldur hlynntur því að Íslendingar læri dönsku eða eitthvert Norðurlandamálanna. Það er gott fyrir okkur að geta tjáð okkur aðeins á þessum málum og ekki síður að geta lesið þau.

Fréttir um að tæpast neinn geti skilið talaða dönsku koma hins vegar ekki á óvart. Danska hefur tekið talsverðum breytingum, sú danska sem nú heyrist er ekki sú sama og við lærðum í skólum og heyrðist í sjónvarpsþáttum eins og Matador. Þar var talað hægt og afar skýrt kveðið að.

Síðan hefur danskan líkt og spíttast upp og um leið rekist lengst ofan kok hinna dönskumælandi, hún er eiginlega komin langleiðina ofan í maga – og því erfitt að heyra hvað sagt er.
Kalimera

Morgunverður í boði Sigurveigar – ljósmynd eftir hana. Baksvið gríska Eyjahafið.
Þarf forsetinn að vera kristinn?

Skiptir máli hvort forseti Íslands sé kristinn – og þá fylgjandi hinum lútersk-evangelíska sið sem er þjóðkirkja Íslands?

Forsetinn þarf stöðu sinnar vegna að sækja trúarathafnir. Það er kirkja við embættisbústað hans.

En það er líka trúfrelsi á Íslandi og hér er fólk sem aðhyllist mörg trúarbrögð – og sumir eru ekki trúaðir eða jafnvel andstæðingar trúarbragða.

Þannig að þetta ætti í raun ekki að vera neitt mál.

Þóra Arnórsdóttir segist ekki vera kristin, ég man að Ólafur Ragnar Grímsson var ítrekað spurður að þessu í kosningunum 1996 og það var allt heldur vandræðalegt. Þá mátti ljóst vera að Pétur Kr. Hafstein væri vel kristinn, en uppi voru efasemdir um Ólaf. Þetta var hugsanlega meira mál þá en það er nú.

Svo er kannski spurning hvort brátt verði farin sú leið að skilja á milli ríkis og kirkju, líkt og frændur okkar Norðmenn hafa gert – við fögnuð norsku kirkjunnar?
Hverfandi norður

The Economist birtir forsíðugrein um The Vanishing North, norðrið sem er að hverfa. Greinin fjallar um heimskautaísinn sem bráðnar ört og sóknina í auðlindir sem leynast undir honum. Blaðið segir að Norður-Íshafið hlýni tvöfalt hraðar en aðrir staðir á jörðinni.

Blaðið segir að mikið sé í húfi fyrir þjóðirnar í kringum heimskautið – Ísland er ekki nefnt í greininni – en hins vegar séu hætturnar miklu meiri og þá aðallega vegna hlýnunarinnar. Yfirborð hafsins muni hækka og hafstraumar gætu verið í hættu.

Blaðið segir að Norðurheimskautið sé líklega glatað, en vonandi sé ekki enn of seint að bregðast við hlýnun loftslagsins.
DV og forsetakosningarnar

Líklega hefur enginn fjölmiðill á Íslandi skrifað fleiri og harðari gagnrýnisgreinar um Ólaf Ragnar Grímsson en DV.

Svo þegar fréttastjóri blaðsins skrifar grein þar sem hann vekur athygli á furðulegum hlutum í kosningabaráttunni er blaðið allt í einu sagt vera komið í lið með Ólafi Ragnari og látið líta út eins og þetta sé eitthvert kynjamál.

Sem er furðulegur útúrsnúningur.
Forsetakosningar og fótbolti

Það er sálarskemmandi að fara inn á Facebook þessa daganna vegna geðvonskunnar og skítkastsins í fylgismönnum forsetaframbjóðenda. Þetta eru sýnist mér fremur fámennir hópar en þeir láta öllum illum látum. Virðast halda að hægt sé að vinna baráttuna í innbyrðis rifrildi á Fésinu.

Afþreyingar leitar maður í Evrópukeppninni í fótbolta. Leikirnir hafa verið misskemmtilegir, en það er svosem ekki nýtt í svona keppnum. Hins vegar ber svo við, ólíkt því sem maður hefur stundum upplifað, að það eru liðin sem eru sannanlega best sem standa eftir nú þegar er komið í fjögurra liða úrslit.

Það eru stórir leikir framundan, Spánn-Portúgal og Þýskaland-Ítalía. Öll þessi lið hafa í sínum röðum snillinga sem geta lyft leiknum á hærra plan, Inesta, Ronaldo, Pirlo og svo er það leikmaður eins og Mario Gomez sem kemur eiginlega aldrei við boltann í leiknum en skorar samt.

Við gætum sem hægast fengið endurtekið efni úr síðustu Evrópukeppni, þegar Spánn og Þýskaland léku til úrslita.

Spánverjar geta orðið fyrsta liðið til að vinna þrjú stórmót í röð, en þeir eru heimsmeistarar og Evrópumeistarar frá því fyrir fjórum árum. Reyndar virðist núverandi landslið Spánverja líklegt til að fara í sögubækurnar sem eitt allrabesta fótboltalið fyrr og síðar.

Andrés Inesta, einn snjallasti fótboltamaður í heimi.
Lopi og band

Það er mikill ákafi í þingmanninum Ásmundi Einari Daðasyni sem hefur áhyggjur af stöðu íslensku lopapeysunnar.

Ásmundur Einar vill að sett verði lög um að lopapeysur verði prjónaðar á Íslandi.

Það vill reyndar svo til að flestir aðilar sem stóðu í svona framleiðslu eru farnir á hausinn, en hins vegar dafna ágætlega lítil fyrirtæki sem hafa gert tískuvarning úr fatnaði sem er í ætt við lopapeysuna.

Þeir hafa ekki átt annan kost en að láta framleiða vöruna fyrir sig erlendis.

Ásmundur Einar talar um aldalanga hefð í þessu sambandi. En þá fara menn að gúgla – það getur reynst gagnlegt – og í ljós kemur að íslenska lopapeysan er varla nema svona 60 ára gömul.

Í þessu bloggi hinnar margfróðu Hörpu Hreinsdóttur segir að íslenska lopapeysan komi fram á sjötta áratug síðustu aldar, bloggarinn heldur meira að segja á lopapeysu, svipaðri hinni íslensku, sem hún hefur fundið á Krít. Munstrin sem fóru að tíðkast á peysum á árunum eftir stríð eru hugsanlega komin frá Grænlandi eða Svíþjóð.

Farmer's Market er nútímalegt fyrirtæki sem framleiðir fatnað í anda lopapeysunnar.
Icesave og flokkslínurnar

Ég held að Guðni Th. Jóhannesson hafi rangt fyrir sér þegar hann segir að línur í Icesavemálinu hafi alltaf mótast af því hvort menn eru í stjórn og stjórnarandstöðu. Þetta var ekki einu sinni svo í þrengsta flokkspólitískum skilningi, innan Vinstri grænna var mjög virk andstaða gegn Icesave sem fór langleiðina með því að kljúfa flokkinn.

Samfylkingin hélt betur saman í málinu, en innan flokksins var þó fólk eins og Össur Skarphéðinsson, Árni Páll Árnason, Kristrún Heimisdóttir og Ingibjörg Sólrún Gísladóttir sem höfðu miklar efasemdir um málatilbúnaðinn.

Úti í samfélaginu var andstaðan svo grasrótarleg og þverpólitísk. Því má ekki gleyma með hversu miklum yfirburðum Icesave samningarnir voru felldir. Ríkisstjórnin missti mikið af stuðningsmönnum vegna Icesave og hefur ekki endurheimt þá enn.

Innan þrengsta kjarna ríkisstjórnarinnar hneigðust menn til að lita svo á – og gera sumir enn – að Icesave hafi verið einhvers konar brella hjá Sjálfstæðisflokknum. Það lýsir mjög veikum skilningi á atburðunum og eðli hreyfingarinnar gegn Icesave.
Úti í móa

Einhvern veginn finnst manni að þetta mál varðandi Jóhönnu og jafnréttið sé löngu komið út í móa – og enginn viti lengur hvað snýr upp og hvað snýr niður.

Umsækjandinn sem metinn var hæfastur var ráðinn eftir langt matsferli.

Og Jóhanna komst hjá því að þurfa að ráða flokkssystur sína – sem hefði líka valdið hneyksli.
Kombakk

Ýmsir eru að hyggja á kombakk á Íslandi.

Existabræður vilja kaupa aftur Bakkavör og þá virðist ekki skorta peninga – en aðrir spyrja, hvernig í ósköpunum eiga þeir fé, menn sem skilja eftir sviðna jörð á Íslandi.

Og svo er það kombakk Jóns Ásgeirs. Fyrir einstaka velvild (og góðar afskriftir) hefur honum reyndar tekist að halda eign sinni á stærsta fjölmiðlafyrirtæki landsins. Reksturinn gengur ekki sérlega vel – en þó er næg framlegð til að kaupa dýra lúxusbifreið handa Jóni.

Hann er svo að koma aftur með nýja sportvöruverslun í Smáranum og svo útibú Iceland-keðjunnar, og ekki verður vart við annað en að kaupóðir Íslendingar fagni þessu.
Forsetaembættið og þjóðaratkvæðagreiðslur

Einhver mesta lýðræðisyfirsjón seinni tíma á Íslandi var að senda EES samninginn ekki í þjóðaratkvæði. Í EES samningnum felst mikið fullveldisafsal – og hugsanlega brot á stjórnarskrá. Það er jafnvel hugsanlegt að í því skrefi að fara úr EES inn í ESB fælist minna afsal fullveldis en í EES samningnum.

EES samningnum hefði því skilyrðislaust átt að vísa í þjóðaratkvæðagreiðslu á sínum tíma. Ríkisstjórn Davíðs Oddssonar og Jóns Baldvins Hannibalssonar vildi það ekki – þjóðaratkvæðagreiðslur voru ekki tíðkaðar á Íslandi þess tíma – og Vigdís Finnbogadóttir forseti skrifaði undir lögin þrátt fyrir umræðu um að hún ætti beita synjunarvaldi sínu,

Eins er með Nató aðildina 1949. Fólk safnaðist fyrir utan Alþingishúsið til að mótmæla, en auðvitað hefði réttur farvegur fyrir þessa stóru ákvörðun verið þjóðaratkvæðagreiðsla.

Nú má vera að þessi mál hefðu verið felld í þjóðaratkvæðagreiðslu, það er þó alls ekki víst. Nú teljum við sjálfsagt að þjóðin fái að hafa síðasta orðið um inngöngu í ESB. Ríkisstjórn sem reynir að víkjast undan þvi þarf ekki að kemba hærurnar.

Ólafur Ragnar Grímsson er fyrsti forseti Íslands sem fer að beita synjunarvaldi sínu, það þýðir að hann sendir mál í þjóðaratkvæðagreiðslu. Lengi var sú meginkenning ríkjandi varðandi embættið að forsetinn hefði í raun ekki þetta vald.

Af þessum sökum er ekki óeðlilegt að umræðan um kosningarnar sé að einhverju leyti í þáskildagatíð, kosningarnar fjalla að miklu leyti um venjurnar í kringum embættið, og frambjóðendur séu spurðir:

Hefðirðu vísað Icesave I og II í þjóðaratkvæði? Hefðirðu vísað fjölmiðlalögunum í þjóðaratkvæði? Hefðirðu vísað EES í þjóðaratkvæði? Já, og jafnvel, hefðirðu vísað Nató í þjóðaratkvæði?
Baulað á Merkel

Ég fylgdist með leik Grikkja og Þjóðverja á Evrópumótinu í fótbolta hér í Grikklandi í gærkvöldi. Grikkir fögnuðu ákaft þegar lið þeirra jafnaði leikinn, en svo fór að síga á ógæfuhliðina.

Það verður samt að segjast eins og er að vonbrigðin voru ekkert ógurleg. Grikkir líta á sig sem smáþjóð og búast yfirleitt ekki við því að lið þeirra sigri stórliðin.

Það var helst þegar Angela Merkel birtist á skjánum – í einstaklega ljótum grænum jakka – að Grikkirnir bauluðu. Og ég verð að segja eins og er, ég baulaði með þeim.