arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Ekki svo erfitt

Gunnar Helgi Kristinsson prófessor kom í fréttir til að útlista hvað það væri ægilega vandasamt að kjósa til stjórnlagaþings.

En í Silfrinu í dag var fólk sem var á öðru máli.

Fjalar Sigurðarson og Guðrún Pétursdóttir töluðu um hvað þetta er einfalt.

Maður þarf nefnilega ekki að kjósa nema einn frambjóðanda eða tvo eða þrjá, en maður má kjósa tuttugu og fimm.

Ok, maður þarf að nótera hjá sér einkennistölur frambjóðendanna sem maður kýs – en það er fjandakornið ekki svo flókið.

Kerfið sem verður notað er hannað í þeim tilgangi að hvert atkvæði nýtist sem best. Ef það nýtist ekki efsta manni nýtist það þeim sem næst kemur og svo koll af kolli.

En kjósendur þurfa auðvitað ekki kunna skil á því, ekki fremur en þeir kunna að reikna út hvernig atkvæði dreifast á bak við frambjóðendur í alþingiskosningum. Það er ekki tali forsenda til að kjósa til þings að menn skilji hvenig „flakkarinn“ virkar.

Fjalar kom með athyglisverðan punkt í þættinum.

Stjórnmálaflokkarnir eyða líklega um fimm hundruð milljón krónum á kosningaári. Þeir fá stórar fjárhæðir frá ríkinu og svo verða þeir sé úti um fé frá fyrirtækjum. Það fer ekki framhjá neinum þegar verið er að spandera þessum peningum í auglýsingar.

Þegar á í hlut stjórnlagaþing þar sem 521 manns eru í framboði er ástandið annað. Það er erfitt fyrir fjölmiðlana að tækla þetta. Það er ekki hægt að bjóða upp á staðlaðar umræður með flokksformönnum. En það er ekki þar með sagt að þetta sé óyfirstíganlegt verkefni – eða getum við ekki ráðið við að kjósa nema eftir forskrift stjórnmálaflokkanna? Ef svo er – eigum við þá nokkuð betra skilið en hið gelda flokkakarp?

Það er heldur ekki víst flokkarnir að þeir fylgi því sem þeir segist ætla að gera þegar kosningum er lokið – oft gera þeir eitthvað þveröfugt. Og ekki er eins og við þekkju alltaf nöfn frambjóðendanna – hvað þá innstu sálarkima þeirra.

Það sem kemur upp úr kössunum í þingkosningum getur verið alveg jafn ófyrirséð og það sem kemur upp út þeim þegar búið verður að telja atkvæðin í kosningunum á laugardag. Eða lofaði einhver stjórnmálaflokkur því að afhenda bönkum öll völd á Íslandi og láta ríkið svo hrynja í kjölfarið?
Pétur segir

Í Péturspostillu sinni orðar Pétur Gunnarsson hugsun sem er áleitin þessa dagana ansi vel:

Hvernig ríkjandi hagsmunir klæðast jafnan „holdi skynseminnar“.
Cantona gegn bönkunum

Gamli fótboltakappinn Eric Cantona var þekktur fyrir að ganga hreint til verks á vellinum.

Í viðtali sem hefur farið víða og vakið mikla athygli segir Cantona að það sé ekkert mál að gera byltingu, bara fara í bankana og taka peningana út.

[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=-Uop5R7E314&feature=related]
Netið, upplýsingarnar og óhroðinn

Það er að sumu leyti erfitt að vera stjórnmálamaður á tíma internets, bloggs og stöðugra spjallþátta í sjónvarpi.

Það er auðvelt að missa einbeitinguna þegar mestur hávaðinn er í nýmiðlunum, fara á taugum – vera eins og lauf í vindi.

Stjórnmálamenn höfðu vissulega meiri frið þegar samskiptin voru ekki svona almenn og ekki svona hröð. Nú geta allir verið með, allir hafa sína rödd, einokun á upplýsingum heyrir sögunni til. Það þarf enginn lengur að fara á ritstjórnarskrifstofur manna eins og Matthíasar og Styrmis til að fá að vera gjaldgengur í umræðunni.

En það þýðir samt ekki að sakna þeirra tíma þegar menn biðu eftir bréfum sem bárust með skipi frá kansellíinu í Kaupmannahöfn. Þeir tímar koma ekki aftur.

Internetið og bloggið og spjallþættirnir eru veruleiki sem mun ekki breytast. Þetta er heldur ekki bara raunin hér, í Bandaríkjunum hefur þingmaðurinn Jay Rockefeller til dæmis vakið athygli fyrir að segja að internetið sé þjóðarvá númer eitt.

Því er heldur ekki hægt að neita að veruleikinn sem birtist manni á netinu er oft býsna brotakenndur , það er glundroðakennt eins og heimurinn sjálfur.

En þetta hefur líka sínar góðu hliðar. Það er auðveldara að koma upplýsingum á framfæri, erfiðara að stunda leynimakk og komast upp með spillingu. Það er erfiðara að segja fólki að það sé af góðsemi eða vegna gereyðingarvopna að ráðist var inn í Írak eða að það sé vit í efnahagskerfi heimsins. Ógnarstjórnir eins og í Kína og Norður-Kóreu takmarka aðgang þegnanna að internetinu. Gamlar valdamiðstöðvar eins og kirkjan eiga í vök að verjast á netinu.

Eftir hrunið á Íslandi var umræðan á internetinu lifandi og kvik, gömlu prentmiðlarnir sátu eftir – það verður varla séð að þeir hafi mikið fram að færa umfram það sem er að finna á netinu. Upplýsingastraumurinn um athæfi hrunverja í fjármálastofnunum og stjórnkerfinu var ekki síst í gegnum netið. Þegar hrunkvöðlar reyndu að ljúga sig út úr flækjunum voru þeir samstundis reknir á gat á netinu.

Bloggið og Facebook gerir mann stundum þunglyndan eins og Sölvi talar um, og það er auðvitað dálítið lýjandi hvað það er mikið af skoðunum út um allt á netinu og lítið af beinhörðum upplýsingum í hlutfalli við þær. En þá getur maður spurt á móti hversu mikið af upplýsingunum sem maður fær í hefðbundnum miðlum séu trúverðugar og hversu mikið sé áróður, misjafnlega vel dulbúinn – og hvort ástandið á netinu sé eitthvað óheilbrigðara en til dæmis á blöðunum þar sem peningaöflin hafa sín sterku áhrif.
Vond hugmynd

Flugfargjöld til og frá landinu eru hrikalega dýr eftir hrun krónunnar. Sérstaklega finna Íslendingar fyrir þessu sem þurfa að nota þennan fallna gjaldmiðil.

Hugmyndir um að leggja gjöld ofan á farseðla til að borga fyrir náttúruvernd eru ekki góðar. Stór hluti þeirra sem flýgur til landsins er ekki að fara að skoða náttúruperlur. Þarna eru Íslendingar í alls kyns erindagjörðum, útlendingar í viðskiptaferðum, vegna menningar eða menntasamstarfs.

Til hvers ætti þetta fólk að vera að borga fyrir gangstíga í Landmannalaugum eða við Gullfoss?

Nei, þá er mun eðlilegra að þeir borgi sem ferðast á þessa staði, hvort sem það er í formi inngangseyris eða kannski bílastæðagjalda.

Það er líka vandinn við gjaldtöku af þessum toga að ríkinu hættir til að nota hana mjög frjálslega. Maður veit ekki fyrr en farið er að nota hana í eitthvað allt annað en ætlað var. Þannig er það til dæmis með útvarpsgjöldin, þau hafa ekki lækkað en hins vegar fær Ríkisútvarpið minna en áður því ríkið er farið að taka peningana í önnur verkefni.
Grikkland og spillingin

Manfred Ertel skrifar um vandræði Grikklands í Der Spiegel. Vandamálin felast fyrst og fremst í ofboðslegri spillingu, klíkustarfsemi, frænd- og vinahygli og stjórnmálaflokkum sem eru notaðir útdeila gæðum til flokksmanna. Dómskerfið er lélegt vegna klíkuráðninga, ótrúlegum fjölda ríkisstarfsmanna hefur verið raðað á jötuna í gegnum flokkstengsl, embættismannakerfið er spillt. Það er þetta sem ríkisstjórn Georgs Papandreou þarf að eiga við, hún nýtur stuðnings meirihluta kjósenda, en kerfið er býsna fast fyrir. Sósíalistaflokkur Papandreous á líka sinn hlut í því – því fer fjarri að hann sé saklaus – þótt Nýi lýðræðisflokkurinn sem fór frá völdum með skömm í fyrra hafi verið bíræfnari.

Spiegel nefnir Nikos Kanellopoulos, háttsettan embættismann í menningarmálaráðuneytinu sem er orðinn frægur í Grikklandi. Hann er nú sestur í helgan stein, en á ferli sínum tókst honum að eignast tíu húseignir og ellefu bankareikninga sem innihalda næstum níu milljónir evra. Það virðist ekki vera nein almennileg skýring á því hvaðan allt þetta fé kom.

Umbótastefnan í Grikklandi hefur fengið nafnið kalikratis – og það er lögð mikil áhersla á hún nái fram að ganga. Það er kallað á bætta stjórnarhætti og bætta stjórnmálamenningu. Margir hafa þó hag af því að láta þetta ekki rætast. Dómskerfið er hægt og tregt. Á móti stendur atimoritsia sem er hugtak sem notað yfir bíræfni, að komast upp með hlutina. Í Grikklandi hefur löngum verið borin ákveðin virðing fyrir því – yfirvöld eru ekki hátt skrifuð í landinu.

Stjórn Papandreou náði að halda sjó í sveitarstjórnarkosningum nýlega þrátt fyrir sársaukafullar aðgerðir sem hún hefur þurft að grípa til. Grikkir gera sér upp til hópa grein fyrir því að það þarf að höggva að rótum spillingarinnar í landinu. Grikkir geta ekki bara kennt öðrum um ófarir sínar. En það fjarri lagi að hægt sé að bóka sigur í þessu stríði.
Ibsen og Baltasar

Þjóðleikhús Noregs stendur á fallegum stað í miðborg Osló, á milli konungshallarinnar og Stórþingsins, Karls Jóhannsgötu og Stórþingsgötu. Þetta er helsta musteri Ibsens í veröldinni, svo það er mikill heiður fyrir Baltasar Komák að leikstýra sjálfri Villiöndinni þar. Ibsen hefur verið leikinn ótal sinnum þarna á fjölunum – og andi hans lifir í húsinu.

Þegar ég var strákur fékk ég mikla dellu fyrir Ibsen. Það var kannski ekki af annarri ástæðu en að heildarsafn leikrita hans var til upp í hillu heima. Ég fór að lesa mig í gegnum þetta og var svo áhugasamur að þegar ég var 18 ára gerði ég mér sérstaka ferð til Osló á slóðir Ibsens. Sat á veitingahúsinu á Grand hótelinu þar sem hann kom á hverjum degi, fór á Þjóðbókasafnið og las mér til um Ibsen og sótti svo leiksýningar í Þjóðleikhúsinu um kvöldið.

Man að ég sá leikrit sem heitir Fruen fra havet og hins vegar Gengangere. Hið fyrra er frá síðasta skeiði Ibsens þar sem symbólismi er orðinn áberandi í verkum hans – það er sjaldan leikið – sem nefnist Afturgöngur á íslensku fjallar á nístandi hátt um hræsni borgaranna. Það vakti mikla hneykslun á sínum tíma.

Fyrir mér hefur Ibsen alltaf verið hinn dverghagi smiður. Bygging leikrita hans er ótrúlega nákvæm, hvernig persónurnar eru afhjúpaðar í gegnum orð sín. Það verður ekki betur gert. Fyrir leikritaskáld hlýtur að vera skóli að rýna í verk Ibsens, en um leið er hætt við að menn finni til smæðar sinnar gagnvart slíku trölli.

Á seinni hluta æviskeiðs síns ímynda ég mér líka að hann hafi verið eins og einhver tegund af trölli – þar sem hann gekk inn á Grand með pípuhattinn, þykka bartana og lonníetturnar.

Fræg veggmynd á Grand Café í Osló. Í horninu sést Ibsen ganga inn á staðinn eins og hann gerði á hverjum degi. Á myndinni má líka greina Edward Munch. Norðmenn voru ekki snauðir af miklum listamönnum á þessum tíma, þeir áttu líka Grieg, Björnsterne Björnson og nokkru síðar Hamsun.

Þjóðleikhúsið í Osló. Það var opnað 1899 en rekur sögu sína aftur til Kristíaníuleikhússins sem var stofnað 1829.
Írland og fullveldið

Leiðari The Irish Times frá því á fimmtudag er umhugsunarverður, ekki aðeins fyrir Íra, heldur eru þarna hliðstæður við Ísland sem eru athyglisverðar. Niðurlag hans hljómar svo:

- - -

„The true ignominy of our current situation is not that our sovereignity has been taken away from us, it is that we ourselves have squandered it. Let us not seek to assuage our sense of shame in the comforting illusion that powerful nations in Europe are conspiring to become our masters. We are, after all, no great prize for any would-be overlord now. No rational European would willingly take on the task of cleaning up the mess we have made. It is the incompetence of the governments we ourselves elected that has so deeply compromised our capacity to make our own decisions.

They did so, let us recall, from a period when Irish sovereignty had never been stronger. Our national debt was negligible. The mass emigration that had mocked our claims to be a people in control of our own destiny was reversed. A genuine act of national self-determination had occurred in 1998 when both parts of the island voted to accept the Belfast Agreement. The sense of failure and inferiority had been banished, we thought, for good.

To drag this State down from those heights and make it again subject to the decisions of others is an achievement that will not soon be forgiven. It must mark, surely, the ignominious end of a failed administration.“
Dómsmorð?

Það er merkilegt að heyra Hauk Guðmundsson, fyrrverandi rannsóknarlögreglumann í Keflavík, tjá sig um Geirfinnsmálið.

Haukur var einn af þeim sem kom fyrst að málinu. Geirfinnur hvarf fyrir nákvæmlega 36 árum, kvöldið 19. nóvember 1974.

Málið hafði mikil áhrif á líf margra, enda varð þetta umtalaðasta sakamál í sögu þjóðarinnar. Allt líf Hauks hefur mótast af þessu máli. En svo voru þeir sem fóru enn verr út úr því, fjórmenningarnir sem sátu saklausir í meira en hundrað daga í gæsluvarðhaldi og svo unga fólkið sem var dæmt fyrir morðið á Geirfinni og fékk langa fangelsisdóma.

Haukur er sannfærður um að þau hafi ekki framið verknaðinn. Það er merkilegt að lesa bókina um hann sem nefnist 19. nóvember og er skráð af Freyju Jónsdóttur.

Það virðist í raun ekki hafa verið neitt sem tengdi Sævar Ciecielski og félaga við morðið á Geirfinni nema einhverjar sögusagnir. Það eru engin sönnunargögn, dómur yfir þeim byggði á engu öðru en játningum sem voru fengnar með því að láta þau dúsa lengi í gæsluvarðhaldi. Ekki var hægt að sýna fram á nein tengsl þeirra við Geirfinn. Þau voru smáglæpamenn, nutu lítillar virðingar, það var auðvelt fyrir dómara að dæma þau – það urðu fáir til að taka upp hanskann fyrir þau.

Eftir allan þennan tíma erum við engu nær um afdrif Geirfinns Einarssonar. Haukur segir að hann hafi verið hæglætismaður og ekki hafi verið hægt að finna að hann tengdist neinu vafasömu. Hins vegar hafi verið mannaferðir í kringum hann kvöldið sem hann hvarf. En það hefur aldrei verið sannað að Geirfinnur hafi verið myrtur.

Haukur telur að það sé miður að málið hafi ekki verið tekið upp að nýju – þetta hörmulega mál hefur skemmt marga mannsævina og það er stór spurning hvort þarna hafi ekki einfaldlega verið framið dómsmorð?
Að halda greiðsluviljanum

Það er komið í tísku að tala illa um Hagsmunasamtök heimilanna og aðra sem berjast fyrir skuldaleiðréttingu. Endalaust hljómar söngurinn að þetta sé óráðsíufólk sem geti ekki staðið skil á ruglinu sem það kom sér sjálft í.

Í nýrri lífskjararannsókn Hagstofunnar segir að nálega helmingur heimila hafi átt erfitt með að ná endum saman á árinu.

Það er ýmislegt sem hefur kollvarpað fjárhagsstöðu heimilanna. Hjá þeim sem skulda húsnæðislán eru þau stærsti þátturinn, hvort sem þau eru verðtryggð eða gengisbundin. Hækkanirnar eru upp á tugi prósenta.

Það munar um minna á tíma þegar laun lækka, yfirvinna dregst saman, atvinnuleysi herjar á, skattarnir hækka, gjaldmiðillinn er hruninn – jú, það er ekki ofmælt hvað allt hefur hækkað í þessu landi!

Margir eru að lenda í vanskilum – en svo eru það hinir sem eru að glíma við fyrirbærið sem nefnist „greiðsluvilji“.

Þetta er eitthvert ógeðslegasta hugtak í íslenskri tungu. Það er talað um að halda greiðsluviljanum, að hafa fólk á einhverjum mörkum svo það hætti ekki að borga – þannig að hér myndist ekki ástand eins og lýst var í ítalska leikritinu Við borgum ekki.

Á sama tíma er verið að endurreisa gömlu bankana sem stýrðu þjóðinni í hrun í nánast óbreyttri mynd. Þetta er mjög furðulegt. Enginn sér að sé þörf á þessu bankabákni.

En bankarnir hafa kastað syndunum á bak við sig – maður er fullvissaður um að þetta séu ekki sömu bankar og voru fyrir hrun þótt sama fólkið starfi í sama húsnæði.

Það má spyrja hvaða réttlæti er í þessu. Stór hluti þeirra sem eiga erfitt með að ná endum saman er ekki óráðsíufólk. Það lenti einfaldlega í því að efnahagslegar forsendur fyrir tilveru þess gjörbreyttust á skammri stundu.

Það situr uppi með skellinn, hjá mörgum er skuldirnar komnar langt fram yfir verðið á húsnæðinu, og það sér ekki fram á annað en að strita við að borga fram yfir gröf og dauða.
Ágætur íslenskur skáldskapur, skortur á þýddum fagurbókmenntum

Ég er ekki búinn að komast yfir allt jólabókaflóðið, en af því sem ég hef lesið er nokkrar ansi flottar skáldsögur:

Svar við bréfi Helgu eftir Bergsvein Birgisson, Furðustrandir eftir Arnald Indriðason, Ljósa eftir Kristínu Steinsdóttur og svo bókin með langa titlinum, Handritið að kvikmynd Arnar Featherby og Jóns Magnússonar um uppnámið á veitingahúsinu eftir Jenný Alexson – höfundur hennar er Bragi Ólafsson.

Ljóðabækur má nefna, Blóðhófnir eftir Gerði Kristýju, Ljóð af ættarmóti eftir Anton Helga Jónsson og Þrjár hendur eftir Óskar Árna Óskarsson.

Mér þykir hins vegar vanta nokkuð upp á þýðingar á góðum erlendum bókum. Flóðið af norrænum sakamálalitteratúr stendur enn sem hæst – það er með ólíkindum hvað er verið að þýða mikið af slíkum bókum.

En það er áberandi lítið þýddum fagurbókmenntum miðað við stundum áður.

Ég er ábyggilega að gleyma einhverju og yfirsést annað, en ég les baki brotnu.

Þó má nefna lausamálsþýðingu Erlings E. Halldórssonar á Gleðileiknum guðdómlega eftir Dante, Silas Mariner eftir George Eliot í þýðingu Atla Magnússonar – jú og svo Hreinsun eftir Sofi Oksanen.
Krugman og Gauti

Nóbelsverðlaunahafinn Paul Krugman segir frá grein sem hann og Gauti Eggertsson hafa skrifað saman.

Sjá hérna á NYT bloggi Krugmans.
Íbúðalánasjóður sem heildsölubanki

Vilhjálmur Bjarnason lýsir því hvernig Íbúðalánasjóður lánaði bönkunum peninga til að áframlána til húsnæðiskaupenda. Vilhjálmur segir að stjórnendur Íbúðalánasjóðs og starfsmenn hafi tekið fram fyrir hendurnar á Alþingi og ætlað að breyta bankanum í „heildsölubanka“. Þetta sé ein af ástæðum þess að Íbúðalánasjóður er nú tæknilega gjaldþrota og þarf 40 milljarða innspýtingu frá ríkinu.

Í þessari frétt Morgunblaðsins frá 14. mars 2006 segir frá því að Halldór Ásgrímsson, þáverandi forsætirsáðherra, sé að flýta hugsanlegri breytingu Íbúðalánasjóðs í heildsölubanka. Þannig að það verði hlutverk sjóðsins að lána bönkunum sem síðan sjái um hina eiginlegu lánastarfsemi til almennings.

Úr þessu varð ekki – það fór að halla undan fæti í íslensku efnahagslífi – en það er athyglisvert að skoða líka hvernig Halldór Ásgrímsson mærir íslensku bankana og Fjármálaeftirlitið á þessum tíma.
Stím

Lárus Welding var fyrst spurður um Stím í viðtali sem ég tók við hann stuttu fyrir hrun.

Þá þóttist hann ekkert vita um þetta félag sem þó tengdist bankanum hans.

Nú er hann í yfirheyrslu hjá saksóknara og þarf að svara spurningum um Stím.
Hin indjánaættaða formóðir

Eitt skemmtilegasta atriðið í Hvíta víkingnum eftir Hrafn Gunnlaugsson er þegar hópur af indíánum situr saman á þingi – gott ef ekki á Alþingi við Öxará.

Hrafn gefur sér semsagt að þeir hafi komið austur um haf með víkingum.

Það var hlegið að þessu atriði á sínum tíma, en nú gæti Hrafn verið að fá uppreist æru.

Sagt er að í genasúpu Íslendinga sé erfðaefni frá indíánakonu frá Nýja heiminum. Og að þessi kona sé formóðir einhverra Íslendinga.

Þetta virkar pínu ótrúlegt við fyrstu sýn, en þá má reyndar geta þess að ferðir norrænna manna sem bjuggu á Grænlandi yfir til heimsálfunnar sem seinna hét Ameríka kunna að hafa verið ögn tíðari en getið er um í heimildum.

Annars skrifar Vilhjálmur Örn Vilhjálmsson fornleifafræðingur nokkuð skemmtilega grein um þessar rannsóknir.
Lilja: Gildismat sem kemur í veg fyrir félagslegt réttlæti

Lilja Mósesdóttir setti þessa athugasemd inn á Facebook síðu sína:

„Við erum sjúklega upptekin af því að einhver annar gæti komist léttar í gegnum lífið en við hin. Þess vegna má bara aðstoða þá sem þurfa mest á aðstoð að halda. Við erum föst í gildsmati sem kemur í veg fyrir breytingar og félagslegt réttlæti. Þjóð sem leggur meiri áherslu á að safna í (lífeyris)sjóði en að veita grunn velferðarþjónustu verður að endurskoða gildismat sitt ef hún á að lifa þrengingarnar af.“
Þjóðkirkjan og stjórnlagaþingið

Á Ítalíu voru prestar lengi í bullandi pólitík. Þeir þrumuðu í prédikunastólum og bönnuðu sóknarbörnum að kjósa kommúnista. Trúað fólk skyldi kjósa Kristilega demókrata.. Frægast var þetta í kosningum 1948 þegar talin var hætta á að kommúnistar kæmust til valda á Ítalíu í lýðræðislegum kosningum.

Þetta er svosem ekki einsdæmi – skilin milli trúar og stjórnmála eru oft óljós.

Nú hefur þjóðkirkjan á Íslandi sent frambjóðendum til stjórnlagaþings bréf þar sem hún óskar eftir svörum um afstöðu þeirra til ríkis og kirkju.

Ég veit ekki hvort margir hafa svarað þessu bréfi, en velti fyrir mér hvað kirkjan ætlar að gera við upplýsingarnar.

Ætla prestarnir nokkuð að þylja upp í prédíkunarstólunum á sunnudaginn hvaða frambjóðendur eru Kristi þóknanlegir?
Síð-prússneskar skrifræðishefðir

Ögmundur Jónasson gerist mjög orðmargur þegar hann skrifar um Evrópusambandið. Frægt varð þegar hann talaði um glerperlur og eldvatn og innlimun.

Nú skrifar hann grein um ESB og talar um „síð-prússneskar skrifræðishefðir“.

Það væri áhugavert að vita meira um þær – og hvernig Prússland tengist þessu.
Icesaveaðventan

Það er spurning hvort verður hægt að hita Icesave aftur upp sem deiluefni. Einhver orðaði það þannig að nú væri enn ein Icesaveaðventan í uppsiglingu.

Ef það er eitthvað hæft í samningsdrögunum sem hafa lekið út er ljóst að kostnaðurinn sem fellur á Íslendinga er miklu minni en hefði getað orðið.

Og sagt að þetta verði hægt að borga úr sjóðum hins fallna Landsbanka.

Auðvitað hefur þetta ekki fengist staðfest, svo allur er varinn góður, en þetta hlýtur að teljast talsverður sigur fyrir þá sem vildu fara sér hægt í málinu og sættu sig ekki við tvo fyrri samninga.

Kannski er þetta mál svo pólitískt að einhver vill fá tækifæri til að lýsa yfir sigri. Það verða tæplega Jóhanna og Steingrímur sem geta það.

En svo er auðvitað spurning hvort einhverjum þyki ekki nóg að gert, þoli enga eftirgjöf í málinu – vilji alls ekki borga neitt.

Þá annað hvort vegna þess prinsíps að Íslendingar eigi ekki að setja krónu í þetta – sem má vel virða – eða vegna þess að Icesave er þægilegur lurkur til að berja ríkisstjórnina með.
Dagur íslenskrar tungu á Útvarpi Sögu

- Ummæli () [if lt IE 9]><script>document.createElement('audio');</script>
Snýst fremur um völd en gróða

Það eru stórtíðindi ef fjölmiðlaveldi 365 er til sölu.

Gunnar Smári Egilsson ýjaði reyndar að því grein sem hann sendi til Eyjunnar fyrir nokkrum dögum.

Það hafa löngum verið átök um eignarhaldið á þessu fyrirtæki. Ekki endilega vegna þess að þetta sé svona mikill gróðabisness, heldur vegna áhrifanna sem eign á svo stórum fjölmiðlum veitir.

Það voru eilífar sápuóperur í kringum Stöð 2, Jón Ólafsson náði loks tökum á fyrirtækinu, hann varð persona non grata hjá valdamönnum í þjóðfélaginu, seldi svo til Jóns Ásgeirs – sú saga er þekkt.

Maður hélt að Jón Ásgeir myndi hanga á þessu í lengstu lög, þó ekki sé nema vegna þess að þá er hann ennþá einhvers konar þátttakandi í íslensku athafnalífi. Elín og Sigurjón í Landsbankanum bjuggu svo um hnútana við hrunið að Jón gat haldið 365. En kannski er kominn sá tími að hann getur ekki varið þessa eign sína lengur – hann er reyndar búinn að skrifa hana á konu sína.

Nú er spurning hvort hefst á nýjan leik barátta um þetta volduga fjölmiðlafélag. Þarna er stærsta dagblað Íslands, stærsta einkasjónvarpsstöðin og nokkrar minni stöðvar. Á íslenskan mælikvarða er þetta mjög stórt.

Gunnar Smári segir að félagsskapur sem hann kallar „Dauða herinn“ vilji ná undir sig fjölmiðlum 365 með því að semja við bankana. Það er athyglisverð kenning.

En einhverjir aðrir hljóta samt að hugsa sér gott til glóðarinnar, með þeim fyrirvara að fjölmiðlarekstur á Íslandi er yfirleitt botnlaust tap og snýst frekar um völd en gróða.
Tvö merkisrit

Það voru tvö blöð borin í hús síðustu daga. Bæði eru mjög merkileg.

Annars vegar eru það Bókatíðindi – með upplýsingum um útgáfu ársins. Það er nauðsynlegt uppflettirit.

Hins vegar er það kynningarblaðið um Stjórnlagaþingið með upplýsingum um alla frambjóðendur og myndir af þeim.

Það fylgir meira að segja tölvupóstfang frambjóðenda þannig að maður getur haft samband við þá sjálfur.

Ég sá svo í gær að Ríkisútvarpið er farið að rúlla skjámyndum af frambjóðendum með upplýsingatextum þegar önnur dagskrá liggur niðri – það er þó altént skref í rétta átt.
Ritæði

Ég ætla að biðjast afsökunar fyrirfram að hafa notað erlent orð í upptöku á Kiljunni í dag – á degi íslenskrar tungu.

Þátturinn verður sýndur annað kvöld.

Orðið er grafómanía – þýðir ritæði.

Þegar ég fletti Bókatíðindum er ég ekki alveg frá því að þessi litla þjóð sé með snert af þessu.

Mér varð reyndar líka hugsað til þess í gær þegar ég var á biðstofu lækna og virti fyrir mér alls konar tímarit sem hér eru gefin út.

Og öll blöðin og bloggið.

Við erum náttúrlega á heimsmælikvarða í mörgu, en ætli sé nokkur þrjú hundruð þúsund manna hópur í heiminum sem sendir frá sér jafn mikið af rituðu máli.

Og það á tungumáli sem enginn annar getur lesið.