arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Íslandsblogg Krugmans

Blogg Pauls Krugman Nóbelsverðlaunahafa um Ísland er athyglisvert.

Í fyrsta lagi virðist hann telja að prógramm Alþjóða gjaldeyrissjóðsins og íslensku stjórnarinnar sé að virka – semsé gjaldeyrishöftin og hið lága gengi krónunnar. Ísland sé að ná sér hraðar upp úr kreppunni en á horfðist.

Hann er þeirrar skoðunar að Ísland hafi orðið fyrir óvenju þungu höggi, þetta séu einhverjar mestu efnahagshamfarir sögunnar.. Gælir meira að segja við þá (að því er virðist fjarstæðukenndu) hugmynd að það sé betra að verða fyrir stóru höggi en litlu höggi.

Krugman er ómyrkur í máli þegar hann talar um ástæður efnahagshrunsins á Íslandi. Hann talar um blöndu af frjálshyggju og klíku-kapítalisma sem hafi hleypt öllu í bál og brand:

„ Iceland is, of course, one of the great economic disaster stories of all time. An economy that produced a decent standard of living for its people was in effect hijacked by a combination of free-market ideology and crony capitalism; one of the papers (pdf) at the conference I just attended in Luxembourg shows that the benefits of the financial bubble went overwhelmingly to a small minority at the top of the income distribution:

And in the process of building short-lived financial empires, a handful of operators built up enormous debts that their fellow citizens are now expected to repay.“

Ég hef áður getið þess að það er ekki líklegt að gengi krónunnar verði leyft að hækka að ráði næstu árin. Hins vegar er þetta ekki alveg nákvæmt hjá Krugman, gengi krónunnar var ekki fellt, heldur hrundi það einfaldlega – og með því lífskjör í landinu. Krugman tekur ekki tillit til þess. En afleiðingin er auðvitað sú að íslenskur útflutningur er samkeppnishæfari – og að innlend framleiðsla fyrir heimamarkað fær ný tækifæri.

Dæmi um það eru til dæmis súkkulaðitegundir sem hættar voru að sjást í búðum, en eru nú aftur komnar á markað, líkt og gamlir vinir.

Spurning hvenær aftur verður farið að framleiða Kórónaföt?
Breska stjórnin vill meiri áhrif í Evrópu

Nú þegar breski Íhaldsflokkurinn er kominn til valda ætlar hann ekki að fjarlægjast Evrópu, eins og sumir hefðu haldið, heldur þvert á móti að færa sig nær. Utanríkisráðherrann William Hague vill að Bretar hafi meiri áhrif í Brussel og breskum starfsmönnum þar fjölgi. BBC segir að breska stjórnin vilji berjast fyrir hagsmunum sinum innan í frá en ekki utanífrá.
Bestu og verstu forsetar

Guardian segir frá könnun sem gerð var meðal sérfræðinga um forsetaembættið í Bandaríkjunum um verstu og bestu forseta. Franklin D.Roosevelt er á toppnum, en það vekur athygli að George W. Bush er í fimmta neðsta sæti.

Listinn er annars svona:

F. Roosevelt 1

T. Roosevelt 2

Lincoln 3

Washington 4

Jefferson 5

Madison 6

Monroe 7

Wilson 8

Truman 9

Eisenhower 10

Kennedy 11

Polk 12

Clinton 13

Jackson 14

Obama 15

L.B. Johnson 16

J. Adams 17

Reagan 18

J.Q. Adams 19

Cleveland 20

McKinley 21

G.H. Bush 22

Van Buren 23

Taft 24

Arthur 25

Grant 26

Garfield 27

Ford 28

Coolidge 29

Nixon 30

Hayes 31

Carter 32

Taylor 33

B. Harrison 34

W.H. Harrison 35

Hoover 36

Tyler 37

Fillmore 38

G.W. Bush 39

Pierce 40

Harding 41

Buchanan 42

A. Johnson 43
Úr vaxmyndasafninu

Við fórum á vaxmyndasafn í Pétursborg, í Gostinij Dvor, sem mun vera ein elsta verslunarmiðstöð í heimi, hún var byggð í þeim tilgangi 1785.

Á safninu voru ýmsar þekktar persónur úr sögunni, Stalín, Lenín, Nikulás II keisari, Gorbatsjov og Pútín, en líka feitasti maður í heimi, hæsti maður í heimi og skeggjuð kona.

Svo voru þarna ýmsar nafnkunnar persónur úr skemmtanaiðnaðnum.

Við vorum að skoða ljósmyndir frá ferð okkar í safnið þegar Kári sagði hátt:

„Pabbi, þarna er söngvarinn í Queen á mynd með mér.“
Penguin

Penguin heldur upp á 75 ára afmæli sitt.

Penguinbækurnar eru eitthvert merkilegasta fyrirbæri í sögu bókaútgáfu. Mörgæsin varð tákn fyrir ódýrar og góðar vasabrotsbækur.

Þegar ég var að alast upp las maður aðallega tvo bókaflokka, Penguin Classics og Penguin Modern Classics.

Í hillum fann maður svo ennþá eldri bækur, hið klassíska Penguinsnið, bláar, grænar eða rauðar með hvítri rönd í miðjunni.

Mér líður ennþá vel þegar ég sé svona bækur, þessa einföldu og stílhreinu hönnun og menntahugsjón stofnandans Allens Lane sem vildi gefa út góðar bækur á svipuðu verði og sígarettupakki.

Á heimasíðu útgáfunnar má finna alls kyns fróðleik um Penguinbækur.
Hnúturinn vegna gengislánanna

Ég verð að viðurkenna að mér finnst þessi deila um gjaldeyrislánin erfið. Það er skiljanlegt að margir vilji láta dóm Hæstaréttar standa eins og hann er, en um leið er það vond tilhugsun að fólk sem tók svona lán vitandi vits þurfi að borga sáralítið til baka meðan þeir sem tóku verðtryggð lán verða að sligast undan greiðslum næstu áratugi. Það er eiginlega óþolandi misrétti og ólíðandi í réttarríki.

Áhættan við gengislánin var auðvitað alltaf til staðar. Flestir sem tóku þau hljóta að hafa gert sér einhverja grein fyrir því. En fæstir skildu auðvitað að hún væri svona rosalega mikil. Sjálfur skrifaði ég færslu sem stundum hefur verið vísað í og sumir hafa hlakkað yfir árið 2007 þar sem ég sagði að það væri ólíkt hagstæðara að taka lán í erlendum gjaldmiðli en íslenskum krónum. Vissulega voru vextirnir lægri, lántakendur sáu ganga hratt á höfuðstólinn ólíkt því sem er í verðtryggingunni. Einhverjir hafa túlkað það svo að ég hafi verið að hvetja fólk til að taka svona lán, en þá hafði ég leitað upplýsinga og var sagt að krónan mætti falla um 30-40 prósent og þrátt fyrir það yrðu gengislán enn hagstæðari.

Ég verð að viðurkenna að á þeim tíma hafði ég ekki hugmyndaflug til að ímynda mér að evran myndi meira en tvöfaldast í verði gagnvart íslensku krónunni og japanska jenið næstum þrefaldast. Þetta er eitt mesta gengishrap sögunnar. Þá sem tóku gengislán gat fæsta órað fyrir þessu og því er sjálfsagt að tala um forsendubrest. Það er fáránlegt að halda því fram að þeir sem tóku gengislán séu upp til hópa óráðsíufólk.

En verði farið eftir dómi Hæstaréttar sem þýðir að þessi lán muni aðeins bera sirka tvö prósent vexti er ljóst að gengislánin eru sérlega hagstæð. Það má nánast tala um gjöf á peningum í því sambandi.

Skömmin er auðvitað hjá fjármálastofnunum sem deildu út þessum lánum þrátt fyrir óvissu um að þau stæðust lög og hjá yfirvöldum, Fjármálaeftirliti og Seðlabanka sem létu þetta viðgangast. Gengislánin voru líka eitt af því sem gróf undan efnahagskerfinu, Seðlabankinn hækkaði vexti til að reyna að koma böndum á efnahagslífið en á sama tíma en á sama tíma magnaðist þenslan sökum þessa að fólk og fyrirtæki tóku gengislán til að forðast vaxtabölið. Þetta gerði vaxtastefnuna í raun óvirka – og Seðlabankann líka.

En um leið verður að gæta að tvennu. Það verður að stefna að einhvers konar jafnræði, eins og áður er nefnt, og það er heldur engin ástæða til að tala af léttúð um vanda fjármálakerfisins vegna þessa. Margir bera haturshug til bankakerfisins – og það er vissulega of stórt eins og það er núna – en Ísland rís samt ekki úr öskustónni án þess að hafa sæmilega stönduga banka.
Eins og grín

Rússneski njósnahringurinn í úthverfum bandarískra borga hljómar eins og grín. Maður fer að hugsa um Desperate Housewives eða eitthvað slíkt.

Fyrir Rússum er þetta hins vegar dauðans alvara. Það er reyndar spurning hverju þeir töldu sig geta komist að með þessum aðferðum sem eru eins og út úr Kalda stríðinu.

Staðreyndin er hins vegar sú að Rússlandi er að miklu leyti stjórnað af FSB, arftaka Tséka og KGB, og gömlum agentum þaðan. Pútín sjálfur eru gamall KGB maður – það sannast einu sinni enn að það er erfitt að kenna gömlum hundum að sitja.
Krónupælingar

Gjaldmiðilsmálin á Íslandi eru býsna flókin.

Það er rétt eins og bent hefur verið á að krónan hjálpar við að komast upp úr kreppunni.

Það gerir hún með tvennum hætti: Það fást fleiri krónur fyrir útflutningsvörur og með því að rýra kjör almennings verulega.

Með hinni hrikalegu gengisfellingu sem hefur orðið á Íslandi hafa launin snarlækkað og en lánskjör hríðversnað.

Nú virðist þar reyndar standa til bóta fyrir suma, eftir dóm Hæstaréttar sem úrskurðaði um ólögmæti svokallaðra gjaldeyrislána.

Á móti má fullyrða að krónan hafi verið ein orsök þess að kreppan skall á, þ.e. hvernig gjaldmiðlinum var leyft að vera fáránlega hátt skráður um langt árabil. Þannig voru lífskjör hér fölsuð – með tilheyrandi ójafnvægi í hagkerfinu. Það var líka brjálæðisleg hugmynd að halda að hægt væri að byggja risastórt bankakerfi á krónunni.

Ef Ísland hefði verið partur af stærra gjaldmiðilssvæði er semsagt ekki víst að við hefðum lent í svo alvarlegri kreppu. En hefði það gerst, þá hefði orðið að fara aðrar leiðir til að komast út úr henni, laun hefði þurft að lækka með handafli og atvinnuleysi hefði orðið meira. Það er hætt við að kreppan hefði orðið langvinnari. En kaupið hefði ekki snarlækkað og lánskjörin ekki versnað eins og þau gerðu.

Eins og staðan er núna er líklegt að krónugengið verði áfram um það bil 150 á móti evru. Það er sagt nauðsynlegt svo útflutningsgreinarnar geti togað okkur upp úr kreppunni. Krónan má helst ekki styrkjast meira en það. En um leið þýðir þetta langvarandi lífskjaraskerðingu þar sem almenningur verður í langan tíma að súpa seyðið af rugli áranna fyrir 2008. Það verður mjög kostnaðarsamt fyrir Íslendinga að ferðast til útlanda og innfluttar vörur verða áfram mjög dýrar.

Þetta eru svona sirkabát staðreyndir málsins, svo verða menn að dæma hvert skal stefna. Eins og stendur er krónan að koma hagkerfinu til hjálpar, að minnsta kosti vissum hlutum þess. Það er svo spurning hvernig hún dugir okkur til langframa.
Landsfundur: Ráðstöfun auðlinda í höndum þjóðarinnar

Landsfundur Sjálfstæðisflokksins var sögulegur af ýmsum ástæðum. Flokkurinn virðist veikari eftir hann en áður, hann hefur þrengri skírskotun og forystumenn hans er ekki fólk sem nýtur mikils trausts, þótt bæði Bjarni Benediktsson og Ólöf Nordal séu ættstór.

Það er forvitnilegt að lesa stjórnmálaályktun fundarins – og þá ekki bara með tilliti til ESB aðildar.

Þar er til dæmis að finna eftirfarandi málsgrein, það er sagt já við:

„Aðkomu erlendra aðila að fjárfestingu í atvinnulífinu. Eign og ráðstöfunarréttur á auðlindum er og verði í höndum þjóðarinnar.“

Stefna Sjálfstæðisflokksins – líkt og margra annarra flokka er afar óljós eftir efnahagskreppu síðustu ára og það er ekki sér-íslenskt fyrirbæri. Hugmyndakreppan er allsráðandi bæði á hægri og vinstri væng.

En það verður ekki betur séð en að þarna sé sleginn varðandi eign – og þó ekki síst ráðstöfun – á auðlindum.

Á þetta ekki við um fiskveiðar jafnt og orku?

Annað sem er nefnt í stjórnmálályktuninni er:

„Að verðbólga, langtímavextir, halli á rekstri ríkissjóðs og heildarskuldir eigi að vera sambærileg og þau lægstu í helstu viðskiptalöndum Íslands.„

Nú er þetta markmið sem hefur hérumbil aldrei náðst í sögu lýðveldisins. Verðbólga og vextir hafa alltaf verið hærri en í viðskiptalöndum. Það væri gott að fá plan um hvernig þetta eigi að nást – í landi þar sem allt er að drukkna í skuldum.
Endalausar ófarir Englendinga

Enska sorppressan með The Sun í fararbroddi er sú mest forheimskandi í veröldinni. Hún er þjóðarmein í Englandi.

Fyrir HM voru þessi blöð full af upphrópunum um hið frábæra enska landslið sem myndi fara langt í heimsmeistarakeppninni og líklega sigra, nú væri stundin kominn.

Verst var þetta fyrir leikinn við Þjóðverja, en þá byrjaði pressan að ala á dæmigerðu útlendingahatri með tilvísunum í seinni heimstyrjöldina. Eins og Árni Snævarr bendir á í snjöllum pistli er eru sumir þýsku leikmennirnir fæddir kringum 1990 og þarna eru líka menn sem eru afrískum, tyrkneskum, pólskum og brasilískum uppruna.

Svo eftir tapið snýst sorppressan eins og hýenur gegn liðinu. Í dag gerir The Sun upp leikinn og kemst að því að einungis þrír af ensku leikmönnunum eigi heima í landsliði, það eru þeir Ashley Cole, Steven Gerrard og Wayne Rooney. Sá síðastnefndi var reyndar hræðilega lélegur, en blaðið fullyrðir að hann hafi mikla hæfileika.

En Englendingar hafa verið í þessari stöðu oft áður, að fara á stórmót fullir af væntingum, og koma svo heim með skottið milli lappanna. Hvernig var þetta aftur með leikmennina og konur þeirra – svokallaðar wags – á síðast heimsmeistaramóti?

Nú er aftur farið að heimta enskan þjálfara – er búið að gleyma Steve McClaren? – en það er varla rétta svarið heldur þarf bæði útlendan þjálfara og útlenda leikmenn eins og í ensku deildinni.

Þýska liðið var einfaldlega betra en hið enska í leiknum í gær. Englendingarnir voru þungir og silalegir, Þjóðverjarnir spiluðu bæði taktískt vel og af mikilli gleði.
Garður hinna framliðnu höggmynda

Í Moskvu, ekki langt frá Gorkí Park, er að finna Garð hinna framliðnu höggmynda. Þetta er reyndar afar fallegur og friðsæll garður, með litlum tjörnum, smáfuglum og jasmínublóma, en í honum er líka að finna höggmyndir sem hafa færst yfir á annað tilverustig, hafa verið fluttar af torgum og opinberum stöðum þar sem þær stóðu áður í þennan fáfarna garð, enda ekki pláss fyrir þær lengur í ríkjandi hugmyndakerfi.

Þarna má meðal annars finna fræga höggmynd af Felix Derzhinskí, stofnanda öryggislögreglunnar Tséka – sem síðar varð KGB. Hann hafði viðurnefnið Járn-Felix. Höggmyndin stóð áður á torginu fyrir framan Lubijanka, þar sem enn eru höfuðstöðvar rússnesku öryggislögreglunnar FSB, arftaka Tséka. Hún var fjarlægð eftir fall kommúnismans.

Þarna er líka Maxím Gorkí, höfundurinn sem var tignaður á tíma Sovétríkjanna, seldi sál sína, en var hugsanlega drepinn að undirlagi Stalíns.

Sverdlov sem um tíma gekk næstur Lenín sjálfum að metorðum, fyrirskipaði morðin á keisarafjölskyldunni, var sagður hafa dáið úr spænsku veikinni 1919, þótt önnur útgáfa segi að verkamaður hafi lamið hann í höfuðið svo hann hlaut af bana.

Og þarna er Stalín sjálfur með brotið nef.

Svona til áréttingar um staðreyndir málsins, við hliðina á Stalín – höggmynd tileinkuð fórnarlömbum kommúnismans.

Það er talsvert af Lenínstyttum í garðinum – hér er hann með Karli Marx og Leoníd Brésnef.

Gamalkunnur skúlptúr þar sem því er lýst yfir að Sovétríkin aðhyllist heimsfrið.

Fegurðar- og frækinleiksímynd Sovétríkjanna: Ung verkakona.
Hverjir eru hvar

Það væri í raun bara eðlilegt og ágætt að íslenskir stjórnmálaflokkar færu að klofna – og að þá mynduðust væntanlega nýjar fylkingar.

Ásmundur Einar Daðason á til dæmis ágætlega heima í sama flokki og Einar Kr. Guðfinnsson.

Þorsteinn Pálsson gæti vel verið í sama flokki og Árni Páll Árnason.

Jóhanna Sigurðardóttir og Steingrímur J. Sigfússon gætu verið saman í flokki.

Sigmundur Davíð Gunnlaugsson og Bjarni Benediktsson gætu verið flokksbræður.

Og Birgitta Jónsdóttir og Lilja Mósesdóttir flokkssystur.

Stundum finnst manni nánast eins og tilviljun hverjir eru hvar í íslenskri pólitík.
Eins og ekkert hafi í skorist

Nea Demokratia, gamli valdaflokkurinn í Grikklandi, heldur landsfund sinn núna um helgina. Flokknum var sparkað frá völdum síðastliðið haust og kom þá brátt í ljós að Grikkland var svo gott sem gjaldþrota.

Myndir af fundinum birtast í sjónvarpinu. Umgjörðin öll er mjög glæsileg, litirnir eru bláir og gráir, það er þekkt að sú litasamsetning vekur traust.

Formaður flokksins Antonis Samaras, stígur í pontu, og flytur mikla ræðu. Svo er klappað fyrir Kostas Karamanlis, fyrrverandi forsætisráðherra og formanni flokksins – sem öðrum fremur á heiðurinn af því að hafa sett landið á hausinn. Það sjást myndir af honum brosandi út að eyrum.

Alveg eins og ekkert hafi í skorist.
Gras

Ég hef nokkrum sinnum skrifað um Palast der Republik í Berlin, stórhýsið sem Honecker lét reisa á blómatíma Þýska alþýðulýðveldisins.

Eftir að Múrinn féll var rifist um hvernig ætti að nota húsið. Loks kom upp sá kvittur að það væri fullt af asbesti, og þá var það rifið.

Öflugur þrýstihópur barðist fyrir því að á staðnum yrði endurbyggð höll Hohenzoller-ættarinnar sem þar bjó þangað til Vilhjálmur II keisari var rekinn burt eftir fyrri heimstyrjöldina. Höllin var spengd í seinni heimstyrjöldinni og síðar jöfnuðu kommarnir hana við jörðu.

Þessi hópur hafði sitt fram að lokum, það var ákveðið að ráðast í endurbyggingu hallarinnar.

Sjálfum fannst mér þetta alltaf heimskulegt. Berlín er full af sögulegum minnismerkjum sem eru þrungin merkingu, það þarf ekki að endurreisa gamlar hallir sem eru snauðar af henni.. Í raun hefði verið meiri ástæða til að Palast der Republik – uppnefnd Lampabúð Erichs – stæði áfram.

Nú hefur hins vegar verið ákveðið að skjóta hallarbyggingunni á frest um óákveðinn tíma vegna fjárhagsstöðu þýska ríkisins.. Flestir telja að hugmyndirnar verði aldrei vaktar upp aftur. Hópurinn sem barðist fyrir endurbyggingu hennar er kominn til ára sinna; yngra fólk hefur lítinn áhuga á verkefninu.

En hvað á þá að gera við þetta flæmi inni í miðri Berlín? Nú er þar stór grasflöt þar sem fólk nýtur útivistar og spilar fótbolta.

Það má jafnvel hugsa sér að þetta sé ágæt lausn á málinu – að hafa bara tóm.

Gras þar sem Lýðveldishöllin stóð áður og þar sem stóð til að endurbyggja höll Prússakeisara.
Friðrik: Verðtryggingarvíman

Friðrik Jónsson, hagfræðingur og friðargæsluliði, skrifar þarfa grein um verðtrygginguna hér á Eyjuna. Þar segir meðal annars:

- - -

„Við þá markaðsvæðingu sem varð á Íslandi á tíunda áratugnum hefði verið eðlilegt að vinda ofan af þessu kerfi verðtryggingar. Í síðasta lagi hefði aftenging verðtryggingarinnar átt að eiga sér stað 2001 við upptöku nýrra laga um sjálfstæði Seðlabanka Íslands og nýrrar peningastefnu hans. Enda varð reyndin sú að m.a. af stórum hluta vegna verðtryggingarinnar varð vaxtastefna Seðlabankans bitlaus í baráttunni við þennslu hagkerfisins frá árunum 2003 til 2008. Hvergi var grófari misnotkunin á þessu kerfi enn einmitt þegar bankarnir komu inn á húsnæðislánamarkaðinn. Þá voru aldeilis jólin, enda beinlínis partur af planinu að ýta hér af stað massífrí eignabólu þar sem hún skilaði sér beint inn í verðbólguna og varð þannig til varanlegrar hækkunar á höfuðstóli lánanna. Verðtryggingin íslenska var þannig mikilvægur hluti af píramídaplotti fjármálakerfisins íslenska sem hér hrundi haustið 2008.

Afleiðingar þessara deyfilyfja áhrifa á hagkerfið má nú berlega sjá í viðbrögðum sumra fjármálafyrirtækja og einstakra ráðamanna við gengisdómi Hæstaréttar. Þeim er gersamlega fyrirmunað að skilja að gengistryggingar“fixið“, sem var jú ein önnur útgáfa verðtryggingar, hafi verið tekið af þeim. Og þá HLÝTUR eitthvað annað fix að eiga að koma í staðinn! Því þannig hefur það ALLTAF verið. Lánveitendur og fjármagnseigendur fá alltaf sitt fix í formi verðbóta, vaxta og vaxtavaxta! Það að þeir hafi tekið einhverja raunverulega áhættu er þeim fyrirmunað að skilja.

Að áhættayfirfærslan frá lántakandanum yfir á lánveitandan hafi gerst vegna þess að lánin voru ólögleg er hins vegar sérkennileg, en verður kannski til þess að kenna ákveðna lexíu.

Verðtrygging á ekki að skipa þann sess í nútímahagkerfi og hún gerir á Íslandi og a.m.k. ekki með þeim deyfilyfjaáhrifum og nú er gert. Óbein afleiðing hennar hefur verið að ýta undir fjármálageira sem kunni ekki, og kann ekki enn, að meta raunverulega áhættu, heldur taldi sig, og telur sig enn vera spes og hann eigi að njóta sérstakrar verndar, ef ekki með verðtryggingu, þá gengistryggingu og ef um allt annað þrýtur, með innspýtingu frá ríkinu með peningum skattborgaranna. Það fannst þeim haustið 2008, og greinilega þykir þeim það mörgum enn.

Það þarf að klára afvötnun íslenska fjármálakerfisins og afnám verðtryggingar er hluti af því.“
Fyrirmyndarland

Það er merkilegt að koma til Þýskalands eftir að hafa verið í Rússlandi.

Í Rússlandi finnst manni vera óreiða á öllu. Lögregla situr fyrir fólki til að hafa af því peninga, fólk úr forréttindastétt ekur á ofurhraða á limósínum um göturnar, ef maður sest inn á veitingahús er maður í óvissu um hvernig reikningurinn verður; það er einhvers konar misgengi á öllum hlutum. Rússland er því miður ekki réttarríki.

Í Þýskalandi er allt í röð og reglu. Maður veit nákvæmlega hvað maður fær fyrir peningana, allt er á sínum stað. Berlín er sérlega þægileg borg að dvelja í. Manni finnst maður vera einstaklega öruggur hérna. Hér er stöðugt stjórnarfar og velferð og efnahagurinn er óvíða traustari.

Þegar hugsað er til sögu Þýskalands er merkilegt að sjá hversu lýðræðið er sterkt í landinu og þjóðfélagsumræðan er gagnrýnin en á sama tíma oft merkilega sanngjörn.. Stjórnarskrá Þýskalands er reyndar eitt merkasta plagg sinnar tegundar.

Rússland er spennandi og afar heillandi, en Þýskaland er eitt mesta fyrirmyndarland sem hægt er að hugsa sér.
Bjarni hefur allt að vinna

Sjálfstæðismenn halda aukalandsfund núna um helgina.

Menn eru farnir að spyrja sig hvort eitthvað sem máli skipti gerist á fundinum.

Bjarni Ben verður endurkjörinn formaður, Ólöf Nordal verður kosin varaformaður. Þau eru bæði ágætlega frambærilegt fólk, það sópar svo sem ekki að þeim, en þau eru tilbúin að ganga býsna langt til að halda flokknum saman.

Það hefur verið hreyfing fyrir því innan flokksins að lögð verði fram tillaga um að draga Evrópusambandsumsókn til baka. Bjarni kærir sig ekki um að þessi tillaga komi fram – verði hún samþykkt myndi hún hlaupa illu blóði í stuðningsmenn ESB innan flokksins og jafnvel vera ávísun á klofning. Evrópuandstæðingar tortryggja reyndar Ólöfu, finnst hún bera kápuna á báðum herðum í Evrópumálum, eins og það var orðað á vefsíðunni.

Svo er spurning hvað annars gerist á landsfundinum. Í Valhöll hefur tekið völdin fólk sem leggur meiri áherslu á framsetningu en spuna en málefnavinnu.

Eða kemur eitthvað marktækt fram á fundinum um stórmál sem brenna á þjóðinni: Auðlindmál, stjórnlagaþing, niðurskurð í ríkiskerfinu, skuldir heimilanna?

Já, og hvað varð um endurreisnarskýrsluna frá því á síðasta landsfundi?

Sjálfstæðismaður sem sendi mér nokkrar línur vegna landsfundarins skrifar:

„Það er mitt mat að Bjarni hafi engu að tapa á landsfundinum með því að skera á tengsl sín við fyrrum formenn, flytja mikla leiðtogaræðu sem hann skrifar sjálfur frá eigin brjósti.

Sjálfstæðisflokkurinn er úti úr ríkistjórn, úti í Reykjavík, úti í Kópavogi, Hafnarfirði og Akureyri s.s. stærstu sveitarfélögum landsins.. Bjarni hefur engu að tapa heldur allt að vinna!“
Við grafhýsi Leníns

Hópurinn á myndinni hér að neðan skar sig nokkuð úr á Rauða torginu þegar ég fór að skoða grafhýsi Leníns.

Inn í grafhýsið kemst maður eftir að hafa staðið í langri biðröð, þó ekki fyrr en maður er búinn að skilja eftir myndavélar og farsíma sem hægt er að nota til að taka myndir.

Þá fær maður að ganga meðfram Kremlarmúrum inn í grafhýsið þar sem smyrðlingurinn hvílir í eilífum kulda og dimmu – en þó með ljósgeisla á andlit sitt og líkama til að magna upp áhrifin.

Ef líkama má kalla – því kannski er það sem eftir er af Lenín eftir öll þessi ár ekki nema brúða. En hann er ennþá sköllóttur, með hafurskegg, höndunum er vandlega stillt upp, annar hnefinn er krepptur, hin höndin opin.

En karlinn er þarna enn og verður kannski ekki færður úr þessu. Þeir eru aftur farnir að hafa hersýningar á Rauða torginu.

Manni er hraðað gegnum grafhýsið, má ekki stoppa og hugleiða eins og væri ekki vanþörf á, en gengur þvínæst að gröfum sem standa meðfram veggjunum. Þar hvílir meðal annars Stalín, sem var fluttur úr grafhýsinu 1961, á milli félaga sinna Kalinins og Súslovs. Og þar eru líka Brésnev, Andropov, og Tsjernenko.

En aftur að hópnum á myndinni. Þetta voru lenínistar sem voru komnir til að hylla leiðtoga sinn. Lögreglan heypti sumum inn beint af torginu, þeir þurftu semsagt ekki að standa í röðinni, þeir höfðu meðferðis merki Sovétríkjanna og rauð blóm sem þeir lögðu á grafhýsið.

Þarna var hávaxinn ungur maður af asískum uppruna, ung horuð kona sem virtist frekar skrítin, hún bar rauða hafnaboltahúfu með stöfunum CCCP (skammstöfun fyrir Sovétríkin), og svo nokkur gamalmenni, tvær konur og karl sem líka var með rauða húfu. Varla neitt til að byggja á endurkomu bolsévismans.
Ekki góð hugmynd

Í Gorkí Park er hægt að láta taka myndir af sér með tígrisdýri – þessu sem sjá má hérna á myndinni.

Ég spurði Kára hvort hann vildi ekki gera þetta, sagði að vinir hans yrðu kannski hrifnir.

Þá sagði hann:

„Pabbi, viltu eiga hálfétinn son?“