arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Ekki einsdæmi

Það er eitthvað til í því hjá Styrmi Gunnarssyni að úrslitin í fyrri umferð frönsku kosninganna sýni útbreidda ónánægju með ráðandi stjórnmálaelítu.

Styrmir vísar þar í mikið fylgi Marine Le Pen, frambjóðanda Þjóðfylkingarinnar.

En þessi úrslit eru samt langt í frá að vera einstök. Í fyrri umferð franskra forsetakosninga er fjöldi frambjóðenda og atkvæðin dreifast jafnan mikið.

En 2002 varð mikill skellur þegar faðir Marine, Jean Marie Le Pen, vann mikinn sigur í fyrri umferð forsetakosninga.

Hann fékk 17 prósent – svipað fylgi og dóttir hans nú.

Þá fékk Lionel Jospin, fyrrverandi forsætisráðherra og frambjóðandi Sósíalista á baukinn, komst ekki í aðra umferðina. Hann fékk 16 prósent, en sjálfur forsetinn, Jacques Chirac, fékk ekki nema tæp 20 prósent.

Þetta var miklu verri skellur fyrir „stjórnmálaelítuna“ en nú.

Í annarri umferð var svo kosið á milli Chiracs forseta og Le Pen. Þá brugðust franskir kjósendur við með því að flykkja sér um Chirac – Le Pen bætti ekki við sig nema einu prósentustigi milli umferðanna, en Chirac fékk 82 prósent. Það var svar kjósenda við framsókn öfgaaflanna.

Í þetta sinn kemst Marina Le Pen ekki í aðra umferð. Sarkozy forseti mun hins vegar reyna að biðla til kjósenda hennar, en það er vandrötuð leið – með því gæti hann fælt frá fylgi á miðjunni.

En það er athyglisvert að fylgjast með kosningum í Evrópu eftir að efnahagskreppan hófst. Í Bretlandi komust íhaldsmenn aftur til valda – með skóladrengi úr úrvalsskólanum Eton í fararbroddi – á Spáni unnu hægrimenn yfirburðasigur um daginn. Á Írlandi var valdaflokknum Fiánna Fail sópað burt.

Í Grikklandi verður svo kosið 6. maí. Það gæti orðið áhugavert – því óvíða er jafn mikil andúð á stjórnmálaelítum og þar.

Marine Le Pen.
Við hverju bjuggust menn?

Landsdómsmálið gegn Geir Haarde fór nokkurn veginn eins og ég bjóst við, hann er þó sakfelldur fyrir einn ákærulið – að boða ekki til ríkisstjórnarfunda.

Það er kveðið á um þessa landsdómsleið í lögum – og það ber að árétta að þeim hefur ekki verið breytt þótt mörg tækifæri hafi verið til. En hún hefur aldrei verið farin áður – og maður spyr sig við hverju þeir bjuggust sem voru helstu talsmenn hennar?

Því það verður að segjast eins og er – það er erfitt að dæma stjórnmálamenn fyrir vondar ákvarðanir eða fyrir að gera ekki neitt.
Björguðu konur Íslandi?

Blaðamaðurinn og rithöfundurinn John Carlin skrifar í The Independent og segir að bylting hafi orðið á Íslandi – konurnar hafi tekið yfir og komið landinu á lappirnar eftir að karlarnir settu allt í þrot.

Í greininni fjallar Carlin sérstaklega um Jóhönnu Sigurðardóttur forsætisráðherra, Birnu Einarsdóttur bankastjóra og Katrínu Jakobsdóttur menntamálaráðherra.

Carlin er þekktastur fyrir bókina Playing the Enemy, sem fjallar um Suður-Afríku, rugby og Nelson Mandela. Hann hefur áður skrifað um Ísland, það var í maí 2008, en þá lagði hann út af því að þjóðin væri hin hamingjusamasta í heimi í grein í Guardian.
Sýkna?

Maður ætti kannski ekki að spá, en ég ætla samt að gera það.

Nefnilega því að Geir Haarde verði sýknaður fyrir Landsdómi í dag.
Sarkozy í vondri stöðu

Það verða hinn frekar litlausi Francois Hollande og Nicolas Sarkozy forseti sem keppa í seinni umferð frönsku forsetakosninganna.

Í raun er merkilegt að sjá hvernig atkvæðin dreifast, það er enginn sem tekur afgerandi forystu. Sarkozy er mjög óvinsæll og fær ekki nema 27,1 prósent. Það er afhroð fyrir sitjandi forseta og skilaboð um að Frakkland sé búið að fá nóg af honum. Hollande fær 28,6 prósent.

Sigurvegari þessarar umferðar er í raun Marine Le Pen, foringi Þjóðfylkingarinnar. Flokkur hennar fær 18 prósent – það þykir mörgum skuggalega há tala fyrir öfgaflokk til hægri.

Nú eru tvær vikur þangað til kosið verður milli Sarkozys og Hollandi. Þá hefst tími þar sem frambjóðendurnir fara að biðla til kjósendanna sem ekki kusu þá í fyrri umferðinni. Hollande þarf að tryggja sér fylgi úr röðum fylgismanna Græningja og vinstri frambjóðandans Jean-Luc Mélenchon, en Sarkozy er í þeirri vondu stöðu að þurfa að reyna að heilla kjósendur Þjóðfylkingarinnar.

Það verður forvitnilegt að fylgjast með næstu vikurnar, en í svipinn hlýtur að teljast líklegra að Hollande sigri. Það er þó ekki víst – kannski telja sumir kjósendur að Sarkozy sé nógsamlega refsað.
Flottir 10CC

Er eitthvert vit í að flytja inn poppara sem voru vinsælir einu sinni – mega sjálfsagt sjá fífil sinn fegurri – og gera varla annað en að spila gömlu lögin sín?

Það er ekkert afdráttarlaust svar við þessu, en ef marka má tónleika 10CC í gærkvöldi er óhætt að segja já.

10CC var einstök hljómsveit á sínum tíma. Hún spilaði popp sem var grípandi og sérlega sniðugt, lögin eru mjög haganlega samin og útsett, mikið um kaflaskipti og taktbreytingar, textarnir smellnir – enska orðið sem maður myndi nota um tónlistina er clever.

10CC var eitt aðalbandið á áttunda áratugnum, smellirnir voru fjölmargir – Rubber Bullets, The Wall Street Shuffle, Life Is A Minestrone, Dreadlock Holiday, I'm Not In Love, Things We Do For Love – jú, það var fullt af öðrum lögum.

Þeir voru aðalmennirnir í hljómsveitinni Graham Gouldman, Eric Stewart, Kevin Godley og Lol Creme. Þeir tveir síðarnefndu fóru burt og fengu meðal annars við gerð rokkvídeóa sem mörg urðu býsna fræg, meðal annars fyrir George Harrison, Frankie Goes to Hollywood, Duran Duran og Peter Gabriel.

Gouldman og Stewart héngu lengur saman og gekk býsna vel fram undir 1980, en þá var tími velgengninnar á enda.

Hljómsveitin sem hingað kom er á vegum Gouldmans, en með honum voru hjóðfæraleikarar sem sumir hafa spilað með 10CC síðan snemma á ferlinum. Hljómurinn í bandinu var því alveg ósvikinn – alls ekki eins og væri verið að reyna fanga eitthvað sem er löngu liðið.

Dægurtónlist er sérstök að því leyti að hún er mjög bundin við hinn upphaflega flytjanda, ólík klassíkinni sem er skrifuð á nótnablöð. Þess vegna skilur maður vel að gamlir popparar skuli þyrpast út á vegina með gömlu lögin sín – þau verða ekki flutt framar með þessum hætti eftir að þeir eru liðinir. Hjá sumum má jafnvel segja að séu síðustu forvöð. Í fyrra sá ég bæði Paul McCartney og Paul Simon á tónleikum. Það er ekki víst að gefist mörg tækifæri enn til að heyra þessa snillinga flytja lögin sín í eigin persónu.

Graham Gouldman er varla kominn á grafarbakkann. Hann er fæddur 1946. Á tónleikunum í gær fékk maður yfirlit yfir feril þessa flotta tónlistarmanns. Það voru reyndar flutt fleiri lög en úr fórum 10CC – ég vissi ekki að hann væri höfundur laga eins og No Milk Today sem Herman's Hermits fluttu, Bus Stop og For Your Love sem urðu fræg með Hollies og For Your Love sem var stærsti smellur The Yardbirds.

Graham Gouldman: Maður vissi ekki hverju maður átti von á á tónleikunum í Háskólabíói í gærkvöldi, en þeim mun meiri var gleðin þegar þeir reyndust vera frábær upplifun.
Silfrið í dag

Meðal gesta í Silfrinu í dag eru Kristín Vala Ragnarsdóttir, forseti Verkfræði- og náttúruvísindasviðs Háskóla Íslands. Kristín er sérfróð um umhverfismál – við ræðum meðal annars nýtingu auðlinda og þá blekkingu sem við virðumst lifa í að endalaus vöxtur sé mögulegur.

Gunnar Tómasson hagfræðingur, sem er búsettur í Bandaríkjunum, kemur í þáttinn að ræða skuldavandann í heiminum. Gunnar er einn þeirra hagfræðinga sem voru mjög gagnrýnir á þær kenningar sem voru allsráðandi fyrir hrun.

Af öðrum málum sem verða rædd í þættinum má nefna heimsókn kínverska forsætisráðherrans, stöðu ESB-umsóknarinnar, forsetakosningar – jú, og stjórnmálaviðhorfið eins og það kallast.

Kristín Vala Ragnarsdóttir.
Forsetinn og þingræðið

Það hefur margoft verið bent á það á þessari síðu að þær reglur sem gilda um forsetaembættið eru í algjörum graut.

Forseti hefur í raun sjálfdæmi um það hvernig hann sinnir stöfum sínum – hvort hann vill beita sér úti á hinum pólitíska vettvangi eða vera nokkurs konar táknmynd.

Kjósendur eru líka mjög óvissir um hvað þeir vilja. Stundum er líkast því að þeir vilji hvort tveggja táknmyndina og pólitíska forsetann.En það er ekki hægt.

Undir eins og forsetinn beitir málskotsrétti – sem eðli málsins samkvæmt yrði alltaf í umdeildu máli – er hann orðinn umdeildur. Einhver hluti þjóðarinnar mun þá snúa við honum baki.

Grein sem Þóra Arnórsdóttir skrifar í Moggann í gær undirstrikar þessa þversögn. Þar talar hún bæði um forsetann sem sameiningartákn, en segist um leið ekki myndu hika við að beita málskotsréttinum.

Forsetinn eigi að vera tilbúinn að standa með þjóð sinni, segir hún, og það endurómar það sem Ólafur Ragnar hefur sagt undanfarin ár. Það má eiginlega segja að með greininni hafi Þóra fært sig nær Ólafi Ragnari, þau eru bæði á vinsælum stað, á móti þinginu.

En um leið segir frambjóðandinn að ekki sé boðlegt að stór mál séu knúin í gegnum þingið með minnsta mögulega meirihluta eins og hafi tíðkast hér um árabil.

Jú, átakapólitíkin er vond, en um leið hlýtur að verða að taka tillit til þess að við búum við þingræðiskerfi þar sem oftlega getur verið uppi sú staða að ríkisstjórnir hafa nauman meirihluta á Alþingi. Ef forseti tæki þá afstöðu að naumur meirihluti á þingi dugi ekki, þá gæti í raun verið ómögulegt fyrir slíkar ríkisstjórnir að starfa.

Umræðan fyrir kosningarnar bendir eindregið til þess að ekki verði lengur beðið með að skýra ákvæðin um forsetann í stjórnarskránni.
Kynlegar kommúnistahreyfingar

Ari Trausti Guðmundsson forsetaframbjóðandi hefur ekki verið þekktur fyrir pólitísk afskipti síðan snemma á áttunda áratugnum þegar hann var formaður Einingarsamtaka kommúnista (maxistanna-lenínistanna) – sem gengu undir skammstöfuninni EIK(ml).

EIK(ml) voru samtök maóista – þau horfðu til Kína, ólíkt trotskíistum sem störfuðu í Fylkingunni. Þar var meðal annars innanborðs Már Guðmundsson seðlabankastjóri, en aðstoðarseðlabankastjórinn Arnór Sighvatsson var í EIK(ml). Flokkurinn var byggður á norskri fyrirmynd, í Noregi starfaði flokkur sem hét AKP(ml) – það var gert grín að því á Íslandi að Maó væri líklega norskur, því „hugsun“ hans bærist fyrst og fremst hingað frá Noregi, með námsmönnum sem þar höfðu dvalið – og voru almennt undir sterkum áhrifum frá Noregi.

Þannig voru EIK(ml) miklu heilnæmari samtök en Fylkingin – EIK-arar gengu í útivistarfötum og ræktuðu líkamann meðan Fylkingarmenn voru meira í því að reykja og drekka. Flokksaginn var líka miklu meiri hjá maóistum en trotskíistum – hinir síðarnefndu voru meiri bóhemar.

EIK(ml) átti svo einn erkióvin. Það var KSML sem seinna varð að Kommúnistaflokki Íslands(ml). Samkvæmt þessari grein á Wikipedia voru EIK-arar nokkuð víðsýnni en KSML-arar og reyndu að starfa innan annarra hreyfinga sem vildu breyta samfélaginu.

Ari Trausti var alla tíð formaður miðstjórnar EIK(ml). Samtökin lognuðust út af þegar leið á áttunda áratuginn. Og það skal tekið fram að talsvert af mektarfólki í samfélagi okkar starfaði í þessum kommúnistahreyfingum – sem virðast óneitanlega ansi kynlegar þegar litið er um öxl.

Málgagn EIK(ml) var Verkalýðsblaðið, málgagn Fylkingarinnar var Neisti en málgagn KSML var Stéttabaráttan. Blaðaútgáfa skipti miklu máli á þessum árum. Það er langt síðan maður hefur séð þessi blöð – kannski væri gaman að rifja aðeins upp kynnin af þeim? Hvað var unga fólkið að hugsa á þessum árum?
Ekki velkomnir í Kerið

Óskar Magnússon lögfræðingur er framkvæmdastjóri Morgunblaðsis.

Hann er líka forsvarsmaður Kerfélagsins – sem meinaði Wan Jiabao, forsætisráðherra Kína, að skoða þessa náttúruperlu.

Í umfjöllun Fréttablaðsins segir að Óskar hafi nefnt tvær ástæður fyrir þessari ákvörðun:

„Önnur sé sú að þeir séu ekki hrifnir af stefnu kínverskra og íslenskra stjórnvalda og hin sé að stórar hópaferðir hafi ekki verið leyfðar í mörg ár þar sem náttúran sé viðkvæm.“

Var Óskar þá að mótmæla bæði gegn kínversku ríkisstjórnini – og hinni íslensku?
Dómstólaleiðin – varla svo óvænt

Eitt af því sem var vitað þegar Icesave var fellt í annað sinn var að nú væru samningaviðræður ekki í boði lengur. Það yrði líklega farin svokölluð „dómstólaleið“.

Reyndar var mikið viðkvæði á tíma Icesave-deilanna að segja: „Af hverju ekki dómstólaleiðina?“

Það voru semsagt margir sem töldu réttast og best að málið færi fyrir þar til bæra dómstóla. Aðrir sögðu að Evrópuþjóðir myndu ekki vilja setja málið í dóm – það reyndist röng greining. Dómurinn sem fjallar um málið er EFTA-dómstóllinn sem sker úr um ágreiningsmál milli ríkja innan EES.

Samkvæmt því sem var rætt á sínum tíma fellir dómstóllinn sinn úrskurð, en hann er ekki endanlegur, því málið þarf líka að koma til kasta dómstóla á Íslandi – sem munu þá byggja á úrskurði EFTA dómstólsins. Það gæti verið nokkuð langt ferli.

Það er heldur ekki víst að óhagstæður dómur í málinu myndi valda Íslendingum sérstökum búsifjum – það stendur enn að nægt fé sé til í þrotabúi Landsbankans til að greiða Icesave kröfurnar.

Þessi þróun málsins er ekki óvænt og varla heldur sú beiðni framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins að fá aðild að dómsmálinu. Þarna er verið að skera úr um býsna afdrifaríka huti, innistæðutryggingakerfi og mismunun vegna þjóðernis.

Eftir því sem sérfræðingar segja ættu Íslendingar að standa býsna vel hvað varðar fyrra atriðið – en síður varðandi hið seinna.

Þorsteinn Pálsson, fyrrverandi forsætisráðherra, fjallar um þetta í grein í Fréttablaðinu í dag. Það er rétt sem Þorsteinn segir, það voru mikil pólitísk átök um Icesave og að lokum endaði málið í þeim farvegi þar sem það er nú. Það var upplýst val eftir mikla umræðu og varla ástæða til að kvarta yfir því.

Þorsteinn segir að margir hafi talið hyggilegast að semja:

„Einmitt það sjónarmið réði mestu um að ríkisstjórnin og Sjálfstæðisflokkurinn sameinuðust um síðustu úgáfu af Icesave-samningnum. Þessi breiði meirihluti á Alþingi taldi hagsmuni Íslands betur varða í tvíhliða samningi við Breta og Hollendinga. Á hitt borðið réru forseti Íslands, Framsóknarflokkurinn, Hreyfingin, vinstri vængur VG og minnihluti þingflokks sjálfstæðismanna. Þau höfðu forystu um að það samkomulag var fellt í þjóðaratkvæðagreiðslu.

Sú ákvörðun opnaði fyrir aðkomu Evrópusambandsins. Það var skýrt og vel upplýst val. Þeir sem beittu sér fyrir þeim málalokum geta ekki hneykslast nú á þeirri stöðu sem málið er í. Þetta er sá dans sem þeir buðu upp í. Þjóðaratkvæðagreiðslan leysti ekki Icesave-deiluna. Hún flutti hana aðeins úr farvegi tvíhliða samninga og opnaði þar með leiðina að EFTA-dómstólnum.“
Frábær La Bohème

Ég hef séð margar uppfærslur af La Bohème, en sýning Íslensku óperunnar í Hörpu er ein sú besta – ef ekki sú allrabesta.

Þetta helgast af ýmsu, einstaklega góðum og samstilltum leikhóp, glæsilegu sjónarspili sem tekst að setja upp í þessu rými – sem þó er ekki óperuhús – krafti og innileika sem ríkir í sýningunni – jú, og auðvitað góðum söng.

Einhvern veginn hefur maður verið skeptískur á óperuflutning í Hörpu, en í þetta sinn tókst það með glæsibrag. Sviðslausnirnar eru afar skemmtilegar, með þök Parísarborgar, skuggamyndir sem birtast á þili, kvikmyndabúta – og sérdeilislega fallega búninga.

Ég sat framarlega, aðeins tveimur röðum frá hljómsveitargryfjunni – þar ofan í er heil sinfóníuhljómsveit – og sýningin ríghélt, maður tók varla eftir tímanum fyrr en hún var búinn.

Ópera hefur ekki áður verið flutt með svo veglegum hætti á Íslandi – þetta tókst frábærlega.

Maður gengur út úr Hörpu eftir svona sýningu og hún er eins og ævintýrahöll – eins og eitthvað sem maður trúir varla að sé á Íslandi, sagði tíu ára sonur minn.
Vitleysingar

Í alkafræðunum segir að þegar allir eru orðnir vitleysingar í kringum mann þurfi maður kannski að fara að hugsa sinn ganga.

Hagfræðiprófessorinn Þráinn Eggertsson er í viðtali í Morgunblaðinu í dag. Hann fárast yfir öllum vitleysingunum sem hafi farið á kreik eftir hrunið.

Þessir vitleysingar eru fólk sem er með aðrar hugmyndir en Þráinn um hagkerfið – hugmyndir sem byggjast ekki á markaðsfúndamentalisma.

Og svo er náttúrlega spurningin hvort vitleysingunum hefur fjölgað – eða hvort áhrif þeirra náðu ekki einmitt hámarki á árunum eftir 2000 þegar hagkerfi heimsins var stefnt í hrun sem enn sér ekki fyrir endann á?
Pólitískt hæli?

Jónína Benediktsdóttir skrifar bráðskemmtilega grein í Morgunblaðið í dag. Þar kemst hún meðal annars að þeirri niðurstöðu að Kínverjar geti prísað sig sæla fyrir að hafa ekki lent undir Samfylkingunni.

Jónína varar Kínverja líka við því að „hrægammakapítalisminn“ nái völdum þar eystra – líkt og hann gerði á Íslandi.

Jónína ávarpar Wen Jiabao forsætisráðherra – maður spyr sig hvort næsta skref hjá Jónínu sé ekki að leita pólitísks hælis í Kína, fjarri „landráðamönnunum“ sem hafa ánetjast því spillta bákni ESB eins og Jónína orðar það.
Eðli pólitískra stöðuveitinga

Brynjar Níelsson skrifar grein þar sem hann segir að sé nóg komið af „árásum“ á Ólaf Börk Þorvaldsson hæstaréttardómara.

Hængurinn er bara sá að svona virka pólitískar stöðuveitingar.

Þeir sem fá embætti úthlutað pólitískt þurfa að sæta því að njóta ekki trausts.

Og skiptir þá ekki máli hvort þetta eru sérstök valmenni eða ekki.

Pólitískar stöðuveitingar eru mein. Þær eiga ekki að líðast, þær grafa undan samfélaginu og gefa til kynna að flokkshollusta, frændskapur og fleðugangur séu mikilvægari en hæfileikar, reynsla og menntun.

Það er sjálfsögð krafa að ráðamenn iðki ekki slíkar stöðuveitingar – en það verður líka að horfa til þeirra sem þiggja slíkar stöður. Þeir ættu að hafa manndóm til að taka ekki við þeim.
Levon Helm

Levon Helm var trommuleikari og söngvari í hljómsveitinni The Band, einni merkustu rokksveit allra tíma. Hljómsveitarmeðlimir voru frá Kanada, nema Helm, hann var frá Arkansas. Tónninn sem The Band ræktaði var einstakur og sérlega amerískur – blanda af rokki og þjóðlagatónlist úr ýmsum áttum. Hljómsveitarmeðlimir léku á ýmis hljóðfæri, Helm spilaði á mandólín milli þess að hann söng og lamdi húðirnar. Hann var tenging þeirra við uppsprettur bandarískrar tónlistar í Suðurríkjunum.

Þeir eru nú þrír látnir úr The Band, Richard Manuel, Rick Danko og Levon Helm. Það var ólifnaðurinn í kringum rokkstjörnulífið sem felldi Manuel og Danko, en Helm var sterkari á svellinu. Banamein hans var krabbamein. Hann var 71 árs.

Levon Helm lék einnig í kvikmyndum eins og The Coal Miner's Daughter og The Right Stuff – síðustu æviárin var hann mjög virkur og gaf út plötur sem falla undir þá skilgreiningu að vera americana, Dirt Farmer og Electric Farm. Báðar fengu Grammy verðlaun. Hann hélt tónlistarhátíð í hlöðunni heima hjá sér í Woodstock, svokölluð Midnight Rambles, sagði þetta vera í anda næturskemmtana sem tíðkuðust í heimasveit hans þegar hann var strákur. Hann hafði fengið krabbamein í háls – sem tók sig aftur upp og dró hann til dauða – og röddin var veikari en áður. Tilfiningin var samt jafn ósvikin.

Hér er Levon Helm í mikilli sveiflu á Last Waltz tónleikum The Band árið 1976. Lagið er The Night They Drove Old Dixie Down. Þetta er einhver besta tónleikamynd sem hefur verið gerð, enda var leikstjórinn sjálfur Martin Scorsese.
Hannes: Bólguseðill

Hannes Pétursson skáld er einn mesti stílisti sem nú er uppi á Íslandi. Hannes skrifar einstöku sinnum greinar í blöð og þá les maður. Hann er höfundur greinar sem birtist í Fréttablaðinu í morgun undir yfirskriftinni Bólguseðill.

Hér er brot úr greininni:

„Í því skyni að tákngera horbjúg íslenzku krónunnar betur en áður stendur til að gefa út nýjan verðbólguseðil, tíuþúsundkall. Og er ætlunin að mynd af Jónasi Hallgrímssyni prýði seðilinn, einnig mynd af heiðlóu sem vorboða. Vorboði Jónasar var reyndar þröstur. Svo er hitt að Jónas Hallgrímsson dó blásnauður, var jarðsunginn á kostnað annarra. Kannski á því seðillinn meðfram að vera vísbending um hliðstæð sögulok hins íslenzka krónubúskapar og væri það vel til fundið.

Í eðli sínu er gott og gilt að prýða peningaseðla með myndum stórmenna liðins tíma eins og alsiða hefur verið hér og víða um lönd, svo sem til brýningar og eflingar fjármálaviti þegnanna. Sú hefð hefur þó engu skilað á meðal vor. Jón forseti, Brynjólfur biskup Sveinsson, Hannes Hafstein, Einar Benediktsson og enn fleiri urðu í áranna rás að litlum körlum hver á sínum seðli, í fullu samræmi við snúningshraða verðbólguhjólsins. Og er athugandi hvort nú væri ekki rökrétt að taka upp annan sið, þannig að valin yrði mynd af einhverjum sem naut ekki mikils álits út á við í lífinu fremur en íslenzka krónan um þessar mundir. Til er fjöldi ljósmynda af íslenzkum körlum og konum sem stóðu höllum fæti. Mér myndi lítast vel á Sæfinn á sextán skóm. Hann safnaði hlunkum og smáeyringum og geymdi þá haganlega.“
Heilagt stríð

Ég hef undanfarið vakið athygli á dæmum um algjört hömluleysi í þjóðfélagsumræðu á Íslandi. Með því er verið að gengisfella tungumálið.

Margir álíta kannski að það séu einungis bloggarar og stjórnmálamenn sem eru búnir að missa stjórnina, en svo er ekki.

Í Morgunblaðinu í dag er sagt frá aðalfundi Samtaka atvinnulífsins. Í fyrirsögn er haft eftir formanninum Vilmundi Jósefssyni, hann mun hafa sagt þetta í ræðu:

„Stjórnvöld í heilögu stríði gegn fyrirtækjum og hagsmunum almennings.“

Nú veit ég að ríkisstjórnin sem nú situr er í mörgum greinum ósammála Vilmundi – þetta er jú vinstri stjórn, amk. að nafninu til – og ég er viss um að hann lítur ekki á ráðherra stjórnarinnar sem sitt fólk.

En heilagt stríð – það er þá eins og krossferðirnar eða jihad….
Gleðilegt sumar

Sumardagurinn fyrsti er sérstakt fyrirbæri – hann er fyrsti dagurinn í mánuðinum sem ber hið fallega heiti Harpa.

En hvað varð um vorið – er það þá ekki til á Íslandi? Nafn dagsins ber vott um mikla bjartsýni, við segjum gleðilegt sumar. Förum við þá bara beina leið í sumarið?

Varla, maður man eftir mörgum sumardeginum fyrsta í frosti og napurri norðanátt, sem er oft ríkjandi á þessum tíma.

Í dag er hérumbil svoleiðis veður – það er orðið mjög bjart, en birtan er glær og sólin nær ekki almennilega að hlýja fólkinu.

Við þurfum enn eitt árið að hlusta á klisjuna um að vetur og sumar hafi frosið saman.

En þetta er allt að koma. Fallegasti tími ársins fer í hönd. Og í gær sá ég lóu.
Kvótinn og þjóðaratkvæði

Deilurnar um kvótakerfið eru komnar í slíkt öngstræti að varla er hugsanleg nema eina leið til að klára þær – þjóðaratkvæði. Það virðist vera nokkuð almenn krafa í íslenskum stjórnmálum að efla beint lýðræði – við fengum ágætis æfingu í því í Icesave.

Steingímur J. mun leggja allt kapp á að koma frumvörpum sínum í gegn á þessu þingi – maður heyrir úr Sjálfstæðisflokknum að þótt það takist verði öllu snúið aftur í fyrra horf þegar flokkurinn kemst til valda.

Þetta er mál sem hefur klofið þjóðina í fylkingar í marga áratugi. Sárin virðast ekki ætla að gróa.

Þegar og ef tillögur Stjórnlagaráðs um að tiltekinn fjöldi kjósenda geti krafist þjóðaratkvæðagreiðslu verða að veruleika er þess varla langt að bíða að kröfur komi upp um þjóðaratkvæði um sjávarauðlindina. Það er talað um að tíu eða fimmtán prósent kjósenda geti krafist þjóðaratkvæðis – það ætti varla að vera erfitt að ná saman slíkum fjölda í þessu máli.

Svo getur forseti auðvitað knúið fram þjóðaratkvæðagreiðslu – en það yrði þá væntanlega að vera um tiltekið frumvarp sem Alþingi hefur samþykkt.

Framkvæmdin á þjóðaratkvæðagreiðslu að kröfu kjósenda gæti reyndar orðið flókin. Það yrði að stilla upp valkostum – þeir geta varla verið færri en þrír. Svo mætti reyndar hugsa sér að kjósa aftur um þá tvo valkosti sem verða eftir.
Stærstu tíðindin

Kiljan er fjölbreytt í kvöld.

Ég ætla að leyfa mér að halda því fram að þar fjöllum við um stærstu tíðindin í íslenskum bókmenntum það sem af er árinu.
Tvær fréttir – hvor úr sinni átt

Baráttan um sjávarauðlindina harðnar stöðugt.

Morgunblaðið er nánast undirlagt af málinu dag eftir dag – í aðalfréttinni á forsíðu blaðsins í dag fullyrðir Ragnar Árnarson hagfræðiprófessor að hækkað veiðigjald myndi ekki bara ríða útgerðinni á slig, það yrði einnig mikill skellur fyrir bankana.

DV er með stríðsforsíðu þar sem segir að Samherji eigi 8 milljarða króna í skattaskjóli á Kýpur. Blaðið hefur eftir Þorsteini Má Baldvinssyni að hann ætli ekki að fara að tja sig um málið.