arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Nemirovsky – og Grossman

Í Kiljunni í gær fjölluðum við um Franska svítu eftir Irene Nemirovsky, bók sem var næstum glötuð. Kom ekki út fyrr en sextíu árum eftir að hún var skrifuð, varð metsölubók og mun halda nafni höfundarins lengi á lofti.

Önnur bók sem við nefndum stuttlega til sögunnar er Líf og örlög eftir Vasily Grossman. Grossman var líkt og Nemirovsky gyðingur frá Úkraínu, hann var fæddur tveim árum síðar en hún, árið 1905.

Grossman varð fyrst frægur sem blaðamaður í stríðinu – hann skrifaði frásagnir af stórrorustum eins bardaganum um Moskvu, Stalíngrad, Kúrsk og Berlín.

Á þeim tíma var Grossman sanntrúaður stalínisti. En hann fór að bila í trúnni þegar Stalín hóf ofsóknir gegn gyðingum eftir stríðið. Grossman settist við að skrifa skáldskap, sagan Líf og örlög er feikilega breið lýsing og heimstyrjöldinni og fólkinu sem upplifði hana.

En þá var Grossman kominn í ónáð. Bækur hans fengust ekki útgefnar. Mikhail Súslov, hugmyndafræðingur Kommúnistaflokksins, á að hafa sagt við hann að Líf og örlög myndi ekki fást útgefin næstu tvö hundruð árin. KGB leitaði í íbúð Grossmans, gerði upptæk handrit og meira að segja borðann úr ritvél hans.

Fáir vissu líka af tilvist hennar. Grossman dó 1964, en loks tókst að smygla bókinni út úr Sovétríkjunum – þar hafði andófsmaðurinn Andrei Sakharov hönd í bagga – og hún kom út í Sviss 1980. Fyrsta útgáfan í heimalandinu leit ekki dagsins ljós fyrr en 1988.

Rétt eins og hjá Nemirovsky er þetta stórt og epískt verk – Nemirovsky skrifar í Franskri svítu um fall Frakklands árið 1940, Grossman um hildarleik heimstjaldarinnar – með stalínismann að bakgrunni. Persónurnar eru fjölmargar, það er verið að lýsa heilum þjóðum á umbrotatímum – og að nokkru leyti minna þau bæði á Tolstoj.

Vasily Grossman í heimstyrjöldinni.
Samdráttur

Hagvöxtur er hér minni en ráð var gert fyrir í spám Seðlabankans– sem var reyndar voða erfitt að taka mark á. Fyrri spár hafa verið heldur skeikular.

Það er reyndar spáð samdrætti víða í heiminum, OECD mælir með því að vextir verði lágir.

Það eru þeir ekki á Íslandi. Hér eru háir vextir í hagkerfi þar sem er sama og engin fjárfesting.

Fé er geymt í bönkum þar sem það er tryggt upp í topp af ríkinu.

Við erum umgirt gjaldeyrishöftum, en gengi krónunnar en nógu lágt til að útgerð og ferðaþjónusta skili gjaldeyristekjum til að setja í skuldahítina sem myndaðist við hrunið. Miklar skuldabyrðar hafa lent á almenningi.

Meiri snilld er nú ekki hérna á ferðinni.
Björgólfur og einkavæðingin

Ég las um daginn viðtal við Lars Christiansen hjá Danske Bank þar sem hann sagði að rétt hefði verið að einkavæða íslensku bankana.

Jú, bankarnir hér voru einkavæddir seint og um síðir – síðar en víðast hvar í heiminum. Það getur oft verið skynsamlegt að selja eignir – en það er ekki sama hverjir kaupa og hvernig. Ég get selt íbúðina mína, en ég passa mig á því að selja hana ekki skúrkum. Pólitísku klíkurnar gátu ekki hugsað sér að sleppa hendinni af bönkunum – og þeir vildu græða á þeim líka.

Björgólfur Thor Björgólfsson talaði um einkavæðingu bankanna á fundi í Kaupmannahöfn í gær. Hann staðfesti það sem er alkunna, að einkavæðing bankanna fór fram með stórkostlega ámælisverðum og ósiðlegum hætti – það mætti jafnvel nota orðið glæpsamlegt í þessu tilviki. Bankarnir voru jú í eigu almennings.

Björgólfur segir að ferlið hafi verið sýkt af pólitík:

„Ríkisstjórnin átti líka að krefjast hærra eiginfjárhlutfalls en hún gerði, til að tryggja fjárhagslegri sterkari kaupendur. Hvorugt gerði ríkisstjórnin. Ástæðan er sú að eftir að ég og viðskiptafélagar mínir höfðum að eigin frumkvæði samband við stjórnvöld og lýstum áhuga á að kaupa Landsbankann – sem var í söluferli, þar sem við áttum erlent fjármagn til slíkra kaupa, þá sýktist ferlið af pólitík. Aðrir aðilar þröngvuðu sér inn í ferlið og spilltu því. Við uppfylltum stærsta skilyrðið, þar sem við vorum í raun erlendir fjárfestar. Þeir sem komu síðar inn i ferlið áttu ekkert eigið fé, hvað þá erlent fjármagn. Til að halda mikilvægum aðilum ánægðum ákvað ríkisstjórnin að selja báða bankana á sama tíma og um leið var ákveðið að fara ekki fram á hátt eiginfjárhlutfall. Þetta var gert til að liðka fyrir fjárvana, pólitískum bandamönnum, sem gátu nýtt pólitísk tengsl sín til að fá lán fyrir bankanum. Salan á Landsbankanum varð að forskrift fyrir sölu á Búnaðarbankanum.

Ég hafði ýmislegt við þetta ferli að athuga á sínum tíma og lét óánægju mína í ljós á opinberum vettvangi. Ég velti fyrir mér að hætta við kaupin og ég hefði átt að ganga á brott þegar ég áttaði mig á að verið var að hagræða ferlinu, til hagsbóta fyrir meinta kaupendur Búnaðarbankans. En ég ýtti eigin efasemdum frá mér og það reyndust mestu mistök sem ég hef gert. Pólitísku vildarvinirnir fengu bankann og hófu að blása út gengi hlutabréfa í honum til að afla fjár til að greiða kaupverðið.“

Reyndar var það svo að eitt skilyrði þess að Landsbankinn var seldur var að Kjartan Gunnarsson fylgdi með í kaupunum. Kjartan var gerður að varaformanni bankastjórnarinnar og þar sat hann þangað til í hruninu. Eins og sagt hefur verið frá var þetta til þess að „talsamband“ héldist milli bankans og forsætisráðuneytisins. Auk þess að vera pólitískur kommissar var Kjartan á sama tíma framkvæmdastjóri Sjálfstæðisflokksins.
Braggahverfi

Lesandi síðunnar sendi þennan litla póst:

„Ég er er alvarlega að spá í hvort ekki þurfi að reisa braggahverfi aftur í Reykjvík. Þú ættir kannski að koma þessu á framfæri í miðlunum þínum, góður í því.

Spurning hvort það yrði á sléttum Kópavogs kannski frekar.

En án gríns, íbúðavandi fólks hér í höfuðborginni stefnir í vitleysu.“
Hanna Birna býður sig ekki fram

Upplegg Bjarna Benediktssonar á landsfundi Sjálfstæðisflokksins í vetur er að valda sem flesta reiti.

Bjarni er ekki formaður sem getur stjórnað með hörku eins og Davíð Oddsson.

Því reynir hann að valda svæðin þar sem helst er hægt að sækja að honum. Vegna þessa kann hann stundum að virðast vingulslegur.

En þetta er að takast ágætlega hjá Bjarna – og eins og stendur eru engar líkur á að Hanna Birna Kristjánsdóttir fari í framboð gegn honum.

Það eru heldur fánýtar vangaveltur að pæla í því.
Kiljan á Bókmenntahátíð

Fyrsta Kilja vetrarins er í kvöld. Hún er helguð Bókmenntahátíð í Reykjavík sem er sett í dag.

Þrír merkilegir gestir af hátíðinni koma í þáttinn. Það eru egypska skáldkonan og baráttukonan Nawal el Sadaawi, þýski höfundurinn Ingo Schulze og Denise Epstein, en hún er dóttir Irene Némirovsky – sem lést í Auschwitz 1942 en skildi eftir sig handrit að bókinni Frönsk svíta sem uppgötvaðist síðar og hefur farið sigurför um heiminn.

Páll Baldvin og Kolbrún Bergþórsdóttir fjalla um Franska svítu en einnig um nýútkomna þýðingu á skáldsögu eftir Nóbelsverðlaunahafann Hertu Müller sem nefnist á íslensku Andarsláttur.

Valinn hópur áhugafólks um bókmenntir sér svo um að kynna höfundana á hátíðinni.

Irene Némirovsky og fjölskylda hennar. Hjónin voru myrt í Auschwitz, en önnur dóttirin, Denise Epstein, er gestur á Bókmenntahátíð.
New Yorker: Íslandsstund Kínverja

Evan Osnos, sem er búsettur í Peking, er með óvænta sýn á landakaup Kínverja á Íslandi á vef tímaritsins The New Yorker.

Hann bendir á að um tíma á á níunda áratugnum hafi Japanir verið að kaupa allt sem hreyfðist. Þá hækkaði fasteignaverð í Japan stöðugt. Heimurinn skuldaði Japan fé. Japanskir bankar voru voldugir.

Þetta hrundi árið 1990. Við tók langvinn verðhjöðnun.

Osnos veltir fyrir sér hvort eitthvað svipað sé uppi á teningnum með Kína – Kínverjar séu ekki bara að kaupa land á Íslandi, heldur hafa þeir líka falast eftir hafnaboltaliðinu Los Angeles Dodgers.

Osnos segir að í hverri efnahagsbólu komi sú stund að allt virðist pínulítið á skjön. Han spyr hvort sú stund sé að renna upp fyrir Kína – á Íslandi.
Sultur allt árið

Knut Hamsun skrifaði bók sem nefndist Sultur.

Helga Sigurðar skrifaði bók sem nefndist Ber allt árið.

Reyndar mun hún hafa heitið Grænmeti og ber allt árið – en galgopar sneru út úr titlinum.

Nú er komin út bók sem á tíma samningar gekk stundum undir nafninu Sultur 2.

En hún heitir útkomin Sultur allt árið.

Sumir myndu kannski halda að hún fjalli um bág kjör, en það gerir hún ekki.

Umfjöllunarefnið eru sultur sem eru gerðar úr ýmsu hráefni, ekki bara rababara og berjum, heldur líka gulrótum, banönum, ferskjum og ýmsu fleiru, Þarna eru líka kryddmauk, chutney, marmelaði, hlaup, síróp, kryddlegir, edik og rauðkál.

Bókin er samin af konu minni, Sigurveigu Káradóttur – og þess má geta að hún stílíseraði líka hinar afar fallegu myndir sem prýða bókina. En þá má ekki gleyma ljósmyndaranum Gunnari Sverrissyni.
Ekki óvinir

Það má vera að ekki henti Íslandi að ganga í Evrópusambandið. Það má líka vera að ekki sé rétti tíminn til að ganga í Evrópusambandið – að það séu óvissutímar í Evrópu og óvíst hvernig sambandið þróist.

Óvissan snertir aðallega evruna, evrusamstarfið gæti leyst upp þótt erfitt sé að ímynda sér að öll ríkin hverfi aftur til sinnar þjóðlegu myntar. Það gæti orðið til tvenns konar evra, ein fyrir hin stöðugu lönd í norðrinu, önnur fyrir ríkin í suðri. Það er líka möguleiki að Evrópusambandinu verið veitt meiri stjórn yfir fjármálum aðildarríkja – það myndi aðallega fela í sér að möguleikarnir á að ríkin lentu í miklum fjárlagahalla yrðu takmarkaðir.

En eitt mun líklega sannast í aðildarviðræðum Íslands, það að Evrópa vill Íslandi ekki illt – eins og oft hefur mátt skilja á umræðunni hér þar sem er stundum talað um Evrópu líkt og hún sé full af óvinaríkjum. Það er miklu nær að halda að við njótum almennt velvildar, þótt smá babb hafi komið í bátinn í hruninu. Til dæmis er altalað að Íslendingar fá sérlega góðar móttökur í þýska stjórnkerfinu – alveg sama hverju þeir taka upp á – og lika þótt þýskir bankar hafi tapað stórum fjárhæðum á hruni íslensku bankanna.

Það má líka eitthvað á milli vera – oflætis útrásartímans og þess andrúmslofts sem nú ríkir hjá lítilli, særðri og tortrygginni þjóð.
Björgvin G. þingflokksformaður?

Samfylkingin þarf að kjósa sér nýjan þingflokksformann eftir brotthvarf Þórunnar Sveinbjarnardóttir.

Varaformaður þingflokksins er Jónína Rós Guðmundsdóttir.

En hugmyndir hafa verið uppi innan þingliðsins að gera Björgvin G. Sigurðsson að þingflokksformanni.

Það mælist þó misjafnlega, enda eru menn ekki alveg búnir að gleyma hruninu þegar Björgvin var viðskiptaráðherra.

Björgvin var ráðherrann sem vissi ekki neitt.

En á móti má náttúrlega benda á að Jóhanna og Össur úr hrunstjórninni héldu áfram eins og ekkert hefði í skorist.
Merkilegt plagg

Rýniskýrsla Evrópusambandsins um landbúnað á Íslandi er merkilegt plagg og það er alveg óhætt að lesa hana hvort sem maður er á móti eða með aðild að Evrópusambandinu – eða barasta ekki viss.

Þarna er í stuttu máli og hnitmiðuðu tekið á öllum þáttum landbúnaðarkerfisins, þannig að það verður meira að segja skiljanlegt fyrir leikmenn.

Meðal þess sem kemur fram er Ísland hafi enga heildstæða stefnu byggðaþróunarmálum – nei, stefnan er í rauninni bara hippsum happs.

Plaggið er samt alls ekki fjandsamlegt landbúnaðinum á Íslandi, heldur er gerð grein fyrir sérstöðu hans vegna fámennis, norðlægrar stöðu og loftslags.

Skýrsluna má finna hérna.
Merkilegar konur á Bókmenntahátíð

Það eru flottir erlendir höfundar sem eru að koma hingað á Bókmenntahátíðina sem hefst á miðvikudaginn.

Fyrsta er að telja Nóbelsverðlaunahafann Hertu Müller sem er ættuð frá Sjöborgalandi í Rúmeníu, en skrifar á þýsku.

Ég er að lesa magnaða bók eftir hana sem er nýútkomin, heitir á íslensku Andarsláttur. Hún er ekki auðlesinn höfundur, en nær að skapa einstakt andrúmsloft.

Denise Epstein er dóttir höfundarins Irene Némirovsky. Móðirin var rithöfundur sem var myrt í Auschwitz í stríðinu. Fyrir nokkrum árum kom út eftir hans skáldsagan Frönsk svíta – óhemju breið frásögn af Frakklandi á tímanum þegar Þjóðverjar voru að leggja það undir sig 1940. Bókin er nú komin út á Íslandi, en Epstein verður gestur á hátíðinni.

Þriðja konan sem rétt er að nefna er egypski höfundurinn Nawal el Saardawi – hún er fræg baráttukona fyrir kvenfrelsi og mannréttindum í heimalandi sínu, hefur setið í fangelsi og var virk í mótmælunum á Tahrir-torgi fyrr á þessu ári.

Um allar þessar konur – og Bókmenntahátíðina – verður fjallað í Kiljunni sem verður á dagskrá sjónvarpsins á miðvikudagskvöldið.

Herha Müller.
Sáralítil líkindi

Björgólfur Thor Björgólfsson hefur farið þá leið að reyna að terrorísera þá sem um hann fjalla.

Kannski er honum vorkunn – hann hefur svosem ekki sömu ítök í fjölmiðlum og Jón Ásgeir sem ennþá ríkir yfir fjölmiðlaveldi.

En Björgólfur er gjarn á að hóta lögfræðingum hvenær sem eitthvað er fjallað um hann. Nú hótar hann lögsókn vegna greinar sem birtist í The Observer.

Þetta er ekki síst gert til að hræða fólk frá því að fjalla um Björgólf – nema þá til að lofa hann.

Næstu daga verður reyndar sýnd í Kaupmannahöfn heimildarmynd sem fjallar um Thor eins og hann kallar sig í útlöndum.

Þar verður rakin saga Thors – og svo annars Thors – langafa hans Thors Jensen.

Það verður forvitnilegt að sjá útkomuna. Manni skilst meira að segja að eigi að vera pallborðsumræður á eftir með þátttöku Björgólfs Thors.

En eins og allir á Íslandi vita er sáralítið líkt með Björgólfi Thor og langafa hans. Björgólfur er leikandi í stóru spilavíti, en gamli Thor byggði upp alvöru atvinnuvegi.

Eitt gleymist heldur ekki svo glatt.

Björgólfur sótti fast að fá að kaupa hús langafa síns að Fríkirkjuvegi 11. Þegar hann var svo búinn að eignast húsið þá var það undireins veðsett upp í rjáfur – svo Björgólfur gæti fengið meiri spilapeninga.

Nú á Thor Jensen fjölmarga afkomendur og margt af því er hið mætasta fólk. Maður veltir fyrir sér hvernig því líki að Björgólfur Thor sé sífellt að eigna sér ættföðurinn?
Tony Knapp og landsliðið

Þjálfarinn sem hentar íslenska landsliðinu í fótbolta er sá sem kanna að flytja bestu ræðuna í hálfleik.

Hella úr skálum reiði sinnar ef því er að skipta.

Einn litríkasti landsliðsþjálfari sem hér hefur verið er Tony Knapp.

Tony þjálfaði líka KR. Hann var enginn sérstakur þjálfari, þannig séð, en hann kunni að flytja ræðuna á undan leik og í hálfleik. Hann var algjör tappi.

Orðfærið var einstakt, segja þeir sem fengu að upplifa þetta.

Tony náði líka fínum árangri með landsliðið – hann stjórnaði því í hinum frækna sigurleik gegn Austur-Þýskalandi 1975.

Nú er hann orðinn gamall maður, 75 ára, svo kannski er hann ekki reiðubúinn í starfið.

En Roy Keane virðist vera dálítið svipuð týpa – og ef nást ekki samningar við hann þá er Gaui Þórðar ábyggilega maðurinn í djobbið.

Tony Knapp í þá gömlu góðu daga.
Innflytjendur ekki efst á blaði

Innflytjendamálin eru ekki lengur númer eitt í Danmörku.

Það eru að koma kosningar og Sósíaldemókrötum er spáð sigri.

Aðalmálin eru efnahagur þjóðarinnar og velferð.

Helsti stjórnarflokkurinn, Venstre, hefur notið mikillar velgengni. Hann hefur farið með forsætisráðuneytið í tíu ár – og þau ár hafa verið Danmörku nokkuð góð.

En Venstre gerði bandalag við skrattann í líki Þjóðarflokks Piu Kjærsgaard – lét teyma sig á slóðir útlendingahaturs. Nú er komið í ljós að innflytjendavandinn svokallaður er í raun nokkurs konar lúxusvandamál. Nokkuð sem hægt er að ræða fram og til baka þegar vel árar. En þegar harðnar á dalnum taka aðrir hlutir við – það má kalla það blákaldan raunveruleikann.

Líkt og í Þýskalandi þar sem jakkafatarasistinn Thilo Sarrazin varð umfjöllunarefni allra fjölmiðla um langt skeið og meira að segja virtir fjölmiðlar eins og Der Spiegel voru farnir að gera því skóna að innflytjendur væru stórkostleg ógn við þýskt samfélag.

Nú er það skuldakreppan sem er aðalmálið – hún er nefnilega raunveruleg ógn.
Önnur sjónarmið

Bændahjónin Eymundur Magnússon og Eygló Björk Ólafsdóttir í Vallanesi á Fljótsdalshéraði eru í stóru viðtali í Fréttablaði helgarinnar. Viðtalið stingur nokkuð í stúf við þá umfjöllun sem við eigum að venjast um landbúnað á Íslandi. Eymundur og Eygló standa fyrir stórfelldri ræktun á korni og grænmeti. Afurðirnar sem þau framleiða eru eingöngu lífrænar – og þau fá enga opinbera styrki.

Þau segja:

„Við horfum auðvitað helst til þeirra aðgerða sem Evrópusambandið hefur gripið til þess að styðja við lífrænan landbúnað og auka hlutdeild hans í heildinni. Þegar horft er til þess stuðnings sem þar er í boði fyrir þá sem stunda lífrænar framleiðsluaðferðir og hvernig er reynt að jafna aðstöðumun með tilliti til landfræðilegrar legu mætti ætla að lífrænum landbúnaði væri betur borgið innan Evrópusambandsins.“

Það kemur fram að ESB hefur einsett sér að tuttugu prósent af allri landbúnaðarframleiðslu verði lífræn fyrir árið 2020. Eftirspurn eftir lífrænum vörum hefur stóraukist – og búðir sem selja lífræna vöru eru út um allt, bæði í Evrópu og í Bandaríkjunum. Verðið er líka hærra en á annarri landbúnaðarvöru.

„Þar er stefnt á tuttugu prósent fyrir 2020 því þar sjá menn lífræna ræktun sem besta svarið við vaxandi mengun jarðvegs og grunnvatns. Hér er þetta eitt prósent og engin stefna hefur verið mótuð til framtíðar. Það er í raun áhyggjuefni.“

Síðan er fjallað um að engir styrkir séu veittir til framleiðslunnar í Vallanesi.

„Okkur þætti reyndar ekkert spennandi, á sama tíma og við berjumst fyrir okkar sjálfstæði sem matvælaframleiðendur, að þiggja styrki og það er ekki svo að við stundum okkar ræktun í skjóli styrkjakerfisins. En það sitja ekki allir við sama borð á Íslandi þegar kemur að fjarlægð frá mörkuðum, aðgengi að ódýrri orku og meira að segja fjarskiptum. Það má vissulega huga að því að jafna út slíkan aðstöðumun, og eðlilegt að þessi kerfi séu í stöðugri umræðu og þróun.“
11/9 var ekki stóra fréttin

Á næstu vikum verður fjallað mikið um áhrif hryðjuverkaárásanna á New York fyrir tíu árum.

Ég hef áður skrifað að þetta hafi ekki verið jafn mikilvægir atburðir og talið var á þeim tíma.

Og þó.

Alþjóðapólitíkin er flókin og það er erfitt að spá fram í tímann.

Hættan af íslömskum hryðjuverkamönnum reyndist miklu minni en ætlað var. Það varð ekkert stríð milli menningarheima.

Hins vegar eyddu Bandaríkjamenn ómældum kröftum í þetta – þeir töldu það vera mikilvægasta mál samtímans.

Það var gerð innrás í Afganistan og Írak og við sáum Guantanamo og Abu Ghraib.

En þeir voru að horfa í vitlausa átt.

Stóra fréttin í heiminum á þessum tíma var ris kínverska og indverska hagkerfisins og dvínandi völd Bandaríkjanna.

Óvenjuleg ljósmynd frá 11. september 2011. Hópur New York-búa slappar af í Brooklyn meðan Tvíburaturnarnir brenna. Myndin var ekki birt fyrr en fimm árum eftir árásirnar – það var talið að efni hennar væri of umdeilanlegt.
Lilja Mós: Gagnkvæmni

Lilja Mósesdóttir gerir litla athugasemd við þennan málflutning Ólafs Ragnars Grímssonar á Facebook.

Ólafur segir að ekki eigi að reka hér evrópska sérhagsmunastefnu, að það eigi að gilda sömu lög og sami réttur gagnvart allri heimsbyggðinni.

En þá er líka spurning um gagnkvæmni.

Lilja segir:

„Forsetinn talar um að Íslendingar eigi að meðhöndla Kínverja eins og Evrópubúa og leyfa þeim að fjárfesta hér á landi. Furðuleg röksemdafærsla í ljósi þess að EES samningurinn byggir á gagnkvæmni. Evrópubúar geta fjárfest hér á landi og Íslendingar á EES svæðinu. Í Kína er land aðeins til leigu í 70 ár og síðan tekið eignarnámi. Kínverjar ættu því aðeins að fá leyfi til að leigja land ekki kaupa.“
Svart er ekki hvítt

Stjórnmálaprófessorinn Gunnar Helgi Kristinsson segir að það hafi ekki verið viturlegt hjá Alþingi að ákæra Geir H. Haarde.

Það má vera rétt hjá Gunnari. Málið klúðraðist í meðförum Alþingis – og líklega hefði sannleiks- og sáttanefnd verið betri leið.

En menn mega samt ekki alveg missa sig. Það er ekki hægt að að halda því fram að svart sé hvítt.

Í fréttinni á mbl.is er vitnað í Geir sem sagði:

„Við komum í veg fyrir að landið yrði gjaldþrota.“

En nei, það er ekki rétt. Geir var í hópi fólks sem setti Ísland á hliðina – og við eigum lengi eftir að súpa seyðið af því.
Bílastæði og umferðaræðar

Horft frá Öskjuhlíð er Vatnsmýrin eitt allsherjar skipulagsslys.

Flugvöllurinn er þarna – en þar hefur hann verið síðan í stríðinu.

Það sem hefur bæst við á síðustu árum er net stórra umferðargatna sem skera svæðið þvers og kruss. Inn á milli eru grænar umferðareyjar – svona til að lappa aðeins upp á skelfinguna.

Og bílastæði – endalaus bílastæði.

Við Háskóla Íslands, Háskólann í Reykjavík, Landspítalann.

Það er eins og bilað fólk hafi verið þarna á ferðinni.

Sumar af þessum götum voru lagðar í tengslum við fyrirhugaðar nýbyggingar við Landspítalann. En þetta er ekki nóg. Það þarf að leggja fleiri götur – og nú er aftur farið að tala um nauðsyn mislægra gatnamóta lengst inni í borg.
Forsetinn og alþjóðapólitíkin

Viðtal Financial Times við Ólaf Ragnar Grímsson forseta er athyglisvert. Þar fagnar hann kaupum Kínverjans Huangs Nubo á Grímsstöðum á fjöllum og telur að Íslendingar muni hagnast á þeim.

En það sem vekur mesta eftirtekt er hvernig hann talar um alþjóðapólitík – stöðu Íslands í heiminum.

Sumir myndu reyndar telja að Ólafur sé enn talsmaður svokallaðrar útflutningsleiðar sem hann boðaði þegar hann var forseti Alþýðubandalagsins. Hún gekk út á aukin viðskipti við Austur-Asíu.

Ólafur segir að Kína og Indland hafi hjálpað Íslandi meðan Evrópa var fjandsamleg og Bandaríkin létu sér standa á sama.

En blaðið virðist ekki vera alveg á sama máli og forsetinn, heldur bendir á að Ísland hafi fengið aðstoð frá Alþjóða gjaldeyrissjóðnum – og þar hafi Evrópuríki verið fremst í flokki. Það segir líka að Ísland sé í viðræðum um að ganga í Evrópusambandið.

Það vitnar líka í forsetann sem á að hafa sagt að Bandaríkin hafi haft „núll áhuga“ á Íslandi síðan herstöðinni nærri Reykjavík var lokað fyrir fimm árum.

„While Iceland received a European-led bail-out from the International Monetary Fund and talks are under way for the country to join the European Union, Mr Grímsson accused the EU of “turning their guns” on Iceland during the dispute over money lost by UK and Dutch depositors in the failed Icesave bank . He added that the US had shown “zero interest” in the country since closing its air base near Reykjavik five years ago.“

Blaðið segir að Ólafur Ragnar hafi heimsótt Kína fimm sinnum á síðustu sex árum – og hefur eftir honum að hann hafi tekið á móti fleiri kínverskum sendinefndum á Íslandi en frá Bandaríkjunum, Bretlandi, Þýskalandi, Frakklandi, Ítalíu, Spáni samanlögðum.

Hann nefnir einnig að Kínverjar hafi gert gjaldmiðlaskiptasamning við Ísland eftir hrunið fyrir hans tilstilli – upphæðin sem um ræðir hafi verið 500 milljónir dollara.

Hann segir að Indverjar hafi líka sýnt stuðning, boðið honum í opinbera heimsókn meðan á Icesave deilunni stóð og einnig ráðgeri þeir að byggja fimm stjörnu hótel nálægt Þingvöllum.
Afdrif Kvennalista innan Samfylkingar

Það er rætt á Facebook að megnið af Kvennalistakonum séu komnar út úr Samfylkingunni, eigi ekki heima þar lengur.

Á það má minna að það var hópur kvenna úr Kvennalistanum sem var einna mest áfram um að stofna Samfylkinguna.

En svo heltist Ingibjörg Sólrún úr lestinni – henni var kennt um efnahagshrunið.

Kristrún Heimisdóttir, samstarfskona hennar, hefur verið óánægð síðan.

Steinunn Valdís hvarf af þingi – hún fékk lítinn stuðning þegar mótmælendur sátu um heimili hennar. Nú er hún komin í vinnu hjá Ögmundi í Innanríkisráðuneytinu.

Guðrún Ögmunds datt út af þingi 2007.

Þórhildur Þorleifsdóttir fór inn í Stjórnlagaráð – hún hefur stundum talað um hvort ekki þurfi að stofna nýjan Kvennalista.

Í dag skrifaði ein Kvennalistakonan á Facebook:

„Þá er engin eftir…“

Það er reyndar ekki alveg satt, því Sigríður Ingibjörg Ingadóttir situr enn á Alþingi og það er jafnvel sagt að hún ætli að sækjast eftir varaformennsku í flokknum.

Flestar þessar konur voru á beinni framabraut fyrir nokkrum árum, þær höfðu mikil áhrif í Samfylkingunni, en það hefur breyst. Þá er spurning hvort þær hugsi sér til hreyfings með einhverjum hætti – og hvort þær hafi etthvert fylgi til þess.
Brotthvarf Þórunnar

Þórunn Sveinbjarnardóttir gerir óvenjulegan hlut þegar hún hættir þingmennsku á miðju kjörtímabili – af sjálfsdáðum.

En þetta hefur maður reyndar verið að heyra, að margir þingmenn gætu hugsað sér að hætta.

Hætta sjálfir.

Það hefur löngum verið talið óhugsandi í íslenskri pólitík.

En nú eru aðrir tímar. Hin pólitíska umræða er svo þrúgandi, ástandið í þinginu svo leiðinlegt og launin svo léleg að margir vildu helst komast burt.