arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Vaxandi óþol innan VG gagnvart ESB umsókn

Frétt á forsíðu Morgunblaðsins gefur til kynna hvernig ástandið verður í pólitíkinni næsta vetur – þegar líður að þingkosningum um vorið.

Vinstri grænir eru mjög farnir að ókyrrast vegna Evrópusambandsumsóknarinnar sem hefur kostað þá mikið fylgi. Aðildarviðræðurnar eru að dragast von úr viti, en stefnan var að ljúka þeim í tæka tíð fyrir kosningarnar. Það mun ekki takast. Samkvæmt fréttum er stefnt að því að opna stóru kaflana fyrir árslok, en ekki víst að það takist. Þess vegna eru Vinstri grænir farnir að þrýsta á um að það fáist einhverjar niðurstöður áður en þær renna upp.

Steingrímur J. Sigfússon segir í fréttinni að þrýsta þurfi á Evrópusambandið um að fara nú að opna lykilkaflana í viðræðunum, ekki síst sjávarútvegskaflann. Ögmundur Jónasson sagði í Silfri Egils um daginn að hann vildi að ferlinu yrði hraðað, og þótt því yrði ekki alveg lokið, ætti að greiða atkvæði um það fyrir kosningarnar.

Þetta sýnir vaxandi óþol VG gagnvart umsókninni og þetta mun lita stjórnarsamstarfið næsta vetur – það er mikil spurning hversu lengi Samfylkingunni tekst að halda óbreyttum kúrsi í viðræðunum við ESB.
Styrmir og fjölskyldufyrirtækið

Greinar Styrmis Gunnarssonar í Mogganum verða stöðugt áhugaverðari.

Styrmir telur sig vera Sjálfstæðismann – en í rauninni er það frá honum sem beittasta gagnrýnin á flokkinn kemur.

Hann hefur ekki legið á þeirri skoðun sinni að flokkurinn sé alltof undirgefinn hagsmunahópum.

Og í greininni sem Styrmir skrifaði í Moggann nú um helgina spurði hann hvor það væri regla að þriðja kynslóð í fjölskyldufyrirtækjum sólundi ættarsilfrinu.

Það dylst varla neinum við hvern hann á.
Forsetakosningarnar og Samfylkingin

Það er mikið deilt um það núna hvort framboð Þóru Arnórsdóttur sé á vegum Samfylkingarinnar eða Evrópusinna. Einum þeirra sem hefur haldið þessu fram, Páli Vilhjálmssyni, er úthúðað á internetinu eins og hann sé fábjáni eða þaðan af verra. Það lýsir miklu óþoli – og er áhyggjuefni.

Framboðið er ekki á vegum Samfylkingarinnar eða stjórnarflokkanna – en það á upptök sín þar. Fólk úr Samfylkingunni hefur í langan tíma verið í dauðaleit að kandídat sem gæti fellt Ólaf Ragnar, það var mikið þrýst á Rögnu Árnadóttur að fara í framboð, hún kærði sig ekki um það á endanum. Svo var stofnuð vefsíða þar sem voru tilnefndir kandídatar og loks var efnt til skoðanakönnunar. Niðurstaðan í þessu var að Þóra væri sterkasti kandídatinn.

Að baki þessu ferli stóð fólk sem langflest er í Samfylkingunni og stuðningsliði ríkisstjórnarinnar. Það hefur svo gerst að Þóra hefur víðari tilhöfðun en bara inn í raðir stuðningsmanna stjórnarinnar – sem hvort sem er fer mjög fækkandi. Ef hún liti bara út eins og agent stjórnarflokkanna myndi hún seint geta náð fjöldafylgi.

Það er hins vegar ljóst að Samfylkingarfólk mun telja það mikinn sigur fyrir sig að fella Ólaf Ragnar Grímsson. Það leggur fæð á hann vegna synjunarinnar í Icesavemálinu – það var í raun hún sem gerði út um möguleika stjórnarinnar til að halda trausti og vinsældum. Það sér að mál sem flokkurinn hefur beitt sér sérstaklega fyrir eru að klúðrast, sérstaklega þó ESB aðildin. Það verður viss huggun að fá forseta sem er skaplegri en Ólafur Ragnar – en það vegur varla upp á móti á vonbrigðunum sem felast í því að stjórninni, með fyrsta forsætisráðherra Samfylkingarinnar, er að mistakast að gera þær stóru breytingar á samfélaginu sem kveðið var á um í stjórnarsáttmála, og því að fylgi flokksins er hrunið.

Staðreyndin er nú samt sú að í sögu lýðveldisins hefur skipt frekar litlu máli hver er forseti – nema sá sé tilbúinn að beita valdi sínu eins og Ólafur Ragnar hefur gert. Hann er umdeildur maður, Ólafur, en þó sá forseti sem fær langmest pláss í sögubókunum. Við erum að fara inn í forsetakosningar þar sem við vitum eiginlega ekki hvað við fáum yfir okkur, viljum við forseta sem beitir málskotsréttinum oft, sjaldan eða aldrei?

Og í hvaða málum þá?

Það er stóreinkennileg staða þegar kosið er í slíkt embætti að það velti í raun á geðslagi frambjóðandans hvernig hann beitir valdi sínu.
The Dubliners

Þegar ég var strákur voru til plötur með The Dubliners á heimili mínu. Ég lærði fullt af lögum þeirra, Dirty Old Town, The Foggy Dew og baráttusöngva eins og Wrap The Green Flag Round Me Boys. Gat sungið þetta með mikilli tilfinningu og leikið á tinflautu.

Af þessu varð ég mikill áhugamaður um Írland, írska sögu, tónlist og bókmenntir. Ennþá blundar í mér írskur repúblikani.

Ég ferðaðist heilmikið um Írland þegar ég var unglingur, það var allt annar staður en það er nú, fátæktarbæli, reyrt í íhaldssemi og kenningar kaþólsku kirkjunnar. En um leið undarlega heillandi staður með öllum sínum sögum, tónlist, skrítna fólki og gömlum sárindum.

Ég fór og hlustaði á Dubliners spila á tónleikum, það var upp í sveit fyrir utan Dublin, þá voru upprunalegir meðlimir hljómsveitarinnar með nema hinn rámi Ronnie Drew – ég náði að heyra í honum í klúbbi í borginni.

Reyndar var farið að halda því að manni á þessum tíma að Dubliners væru ekki nógu hreinir í músíkinni – það væri til miklu hreinni írskur tónn. Til að kanna það fór ég á stað sem heitir Doolin í Clare-héraði, en sagt var að þar væri sjálf uppsprettulind írskrar tónlistar. Og viti menn, þar var mikið af ungu tónistarfólki að spila með gömlum skrítnum körlum með sixpensara.

Á þessum árum kvæntust karlmenn almennt ekki í afskekktari héruðum Írlands – þeir voru ungir piparsveinar til fimmtugs og þá urðu þeir gamalmenni. Ég held þetta hafi átt við um marga hljóðfæraleikarana í Doolin.

Ég hef ekki hlustað mikið á Dubliners eða írska tónlist síðan þá. Þessum Írlandskafla ævi minnar lauk fyrir tvítugt. Seinna komst ég að því að Dubliners höfðu átt fyrirmynd í frægri sveit sem nefndist The Clancy Brothers. Þeir spiluðu mest í Bandaríkjunum og voru vinir Dylans þegar hann var að byrja. Dubliners voru þó óheflaðri en Clancy-bræðurnir – og pólitískari. Clancy-bræður voru í fallegum Aranpeysum (var þeim ekki heitt?) en Dubliners voru úfnir, skeggjaðir og ansi brennivíslegir.

Þeir urðu heldur ekki allir mjög gamlir. Luke Kelly, rauðhærði krulluhausinn, var þjóðargersemi, strákur úr verkalýðsstétt, uppreisnargjarn og frakkur, flutningur hans á lögum eins The Town I Loved So Well og Raglan Road er ótrúlegur. Hann var aðeins 44 ára þegar hann dó 1984. Áfengið tók sinn toll. Ciáran Bourke missti heilsuna snemma, um nokkurn tíma var hann heiðursmeðlimur í hljómsveitinni – hann fékk áfram sinn hluta af tekjunum.Hinn aðalsöngvarinn, Ronnie Drew, dó 2008.

Síðasti upphaflegi meðlimurinn, Barney McKenna, andaðist svo 5. apríl. Hann spilaði aðallega á banjó – hélt uppi fjöri með írskum rælum sem hann lék af mikilli list og var mjög vinsæll hjá áhorfendum.

Hér er flutningur Lukes Kelly og The Dubliners á dásamlega fallegu kvæði, Raglan Road, eftir Patrick Kavanagh. Kvæðið er líka til í mjög flottum flutningi annars Íra, Van Morrison – jú, þetta er eitt af mínum uppáhaldslögum og ljóðum.
Öfgamaður í háu ráðherraembætti

Herferðinn gegn Günter Grass beinir sjónum að stjórnmálum í Ísrael.

Ísrael telst vera lýðræðisríki – en það er vandséð að í lýðræðisríkjum Evrópu kæmist til valda maður eins og Eli Yishai, innanríkisráðherra og vara-forsætisráðherra.

Maðurinn er rasisti, hann telur að útlendingar sem koma til Ísraels beri með sér alnæmi, lifrarbólgu og berkla, hann vill varpa sprengjum á Gazasvæðið og hann telur að samkynhneigð sé sjúkdómur.

Í grein í ísraelska blaðinu Haaretz segir að í þokkabót sé Shas, flokkur Yishai, algjör karlrembusamkunda. Yishai sé að valda miklum skaða í ísraelsku samfélagi með því að breiða út hatur á útlendingum og öfgaþjóðernishyggju.

Yishai krefst þess í dag að Grass verði sviptur Nóbelsverðlaununun.

Þegar grannt er skoðað er bitamunur en ekki fjár á þessum manni og Ahmadinejad, forseta Írans.
Landsframleiðsla í norrænum samanburði

Það er vitað mál að kjör á Íslandi eru að dragast langt aftur úr því sem er á Norðurlöndunum.

Við lentum í skelfilegri efnahagsóstjórn og svo efnahagshruni. Ríkisstjórnin sem nú situr hefur ekki náð að byggja upp atvinnuvegi að nýju, það sem hefur gerst er að gengi krónunnar er svo lágt að það hentar útflutningsgreinum.

Andri Geir Arinbjarnarson birtir sláandi tölur á bloggi sínu um landsframleiðslu á Íslandi, eins og hún er frá 2004 til 2011. Ég leyfi mér að birta pistilinn í heild sinni.

- - -

Landsframleiðsla á mann á Norðurlöndunum 2011 og 2004 í USD:

Ár 2011 2004 breyting

Noregur – $96,000 $56,000 +71%

Danmörk – $63,000 $45,000 +40%

Svíþjóð – $61,000 $40,000 +52%

Finnland – $50,000 $36,000 +39%

Ísland – $43,000 $45,000 -4%

Þessar tölur frá AGS tala sínu máli, sérstaklega í litlu hagkerfi sem er mjög háð innflutningi á nauðsynjavörum.

Þá má spyrja, ætlar Ísland að ná fyrri landsframleiðslu-stöðu á meðal Norðurlandanna, ef svo, hvernig og á hvað löngum tíma? Getur lítið og strjálbýlt land haldið úti norrænu velferðarkerfi á landsframleiðslu sem nemur 2/3 af meðaltali hinna Norðurlandanna?

Ps. AGS reiknar landsframleiðslu Íslands 2011 á meðalgengi, 118 kr. dollarinn.

Heimildir: IMF, Gross domestic product per capita, current prices (USD) 2004, 2011 (est.), Hagstofa Íslands
Óraunhæfar spár

Fyrir hrun var látið eins og Reykjavík væri að missa af einhverju með því að byggja ekki íbúðir og hús í gríð og erg eins og nágrannasveitarfélögin. Bæjarstjórnin sem þá sat varð fyrir mikilli gagnrýni vegna þessa.

Að allir myndu flytja í Kópavog og Hafnarfjörð en Reykjavík stæði uppi með enga fjölgun.

Nógu er reyndar dapurt um að litast við Úlfarsfell þar sem rísa átti nýtt reykvískt úthverfi – það stendur nú hálfbyggt og hálfkarað.

En samkvæmt þessari frétt RÚV var æðið sem rann á menn í nágrannasveitarfélögum slíkt að ef spárnar hefðu átt að ganga eftir hefði þurft að verða helmingsfækkun á landsbyggðinni á stuttum tíma.

Í fréttinni kemur líka fram að fólk sem býr í þessum nýju hverfum er oft mjög skuldugt. Það er kannski ekki við örðu að búast. En daprast er að mörgum þessara hverfa var hrúgað upp á stuttum tíma og lítt vandað til byggingarlistar og skipulags.
83 dagar

Löng kosningabarátta er böl í mörgum löndum. Í Skandinavíu passa menn upp á að boða til kosninga – og kjósa fáum vikum síðar.

Það getur verið hrikalegt að horfa upp á kosningabaráttu sem dregst á langinn mánuðum og misserum saman. Bandaríkin eru náttúrlega sérstakt dæmi um þetta. En kannski þurfum við ekki að óttast þetta, það eru stærri mál en forsetakosningar sem eru á döfinni, breytingar á fiskveiðistjórnun og stjórnarskráin.

Maður heyrir talað um að Þóra Arnórsdóttir sé að stinga aðra frambjóðendur í forsetakosningum af. Framboð hennar er að miklu leyti sprottið úr fjölmiðlum og það er greinilega mikil þekking á fjölmiðlum innanborðs – það er líka ástæða fyrir aðra frambjóðendur að óttast að hún hafi greiðari aðgang að fjölmiðlum en þeir.

En það er snjallt að gera það að fjöldaathöfn að safna undirskriftum fyrir frambjóðandann. Hingað til hafa menn gert slíkt í kyrrþey.

Einhver sagði að það væri mikilvægt að koma sér í umræðuna fyrir fjölskylduboðin á páskum og fermingarveislurnar.

Þetta kann að vera rétt, en hins er að gæta að það eru 83 dagar til kosninganna – og vonandi þurfum við ekki að fá yfir okkur kosningabaráttu allan þann tíma.
Hin mikla uppreisn Íslands sem fordæmi

Það er útbreiddur misskilningur – eða kannski er það partur af einhverjum áróðri – að Íslendingar hafi orðið sér til minnkunnar þegar Ólafur Ragnar Grímsson neitaði að skrifa undir Icesave lögin og málið var sent í þjóðaratvkæðagreiðslu tvívegis – og kolfellt í bæði skiptin.

Raunin er einmitt þveröfug. Þetta skóp Íslendingum virðingu á alþjóðavettvangi og vakti mikla athygli, ekki síðst meðal ríkja sem eiga við skuldavanda að glíma.

Kannski er ofmælt að Íslendingar séu hetjur, en á þessum vef sem nefnist Causes er talað um „hina miklu uppreisn Íslands“ gegn fjármagninu. Það er talað um að hún þurfi að breiðast út til Portúgals, Spánar og Grikklands.

Á vefnum er meira að segja myndband af manni sem heldur ræðu á Rossio torgi í Lissabon, með stóran íslenskan fána í bakgrunni.
79 af stöðinni, Erik Balling og Indriði

Ég verð að viðurkenna að ég hef aldrei séð 79 af stöðinni áður – það var gaman að sjá myndina í sjónvarpinu í gær.

Áferðin á myndinni er sérlega skemmtileg – þessi andblær áranna í kringum 1960. Maður sér Ísland eins og það leit út þá og skynjar átökin sem voru í kringum flutninga fólks til Reykjavíkur og bandaríska herinn. Alls staðar glymur kanaútvarpið.

Gunnar Eyjólfsson og Kristbjörg Kjeld eru sérlega þokkafull í aðalhlutverkunum. Tónlistin sem er samin af Sigfúsi Halldórssyni og Jóni bassa Sigurðssyni telst svo með helstu afrekum í íslenskri dægurtónlist.

Manni finnst alltaf jafn skrítið að svo vegleg mynd hafi verið gerð á Íslandi, um íslenskt efni á þessum tíma. Íslensk kvikmyndgerð var algjör eyðimörk löngu á undan og eftir.

En þessi mynd var gerð í norrænni samvinnu, leikstjórinn var heldur enginn aukvisi – hann hét Erik Balling og er einn vinsælasti maðurinn í kvikmyndasögu Dana. Balling stjórnaði tveimur af vinsælustu sjónvarpsseríum Danmerkur, Húsinu á Kristjánshöfn og Matador. Hann leikstýrði líka myndunum um Olsen-gengið og að auki Midt om natten með Kim Larsen, en það er vinsælasta bíómynd í sögu Danmerkur.

Verk Ballings eru sérlega manneskjuleg og hlý – og það skín líka í gegn í 79 af stöðinni. Þetta er perla í kvikmyndasögu okkar.

Og fyrir þá sem ekki vita er myndin byggð á samnefndri bók eftir Indriða G. Þorsteinsson, föður Arnaldar. Það er alveg óhætt að mæla með skáldsögum Indriða, sérstaklega 79 af stöðinni, Landi og sonum og Norðan við stríð. Þær fjalla flestar um átökin milli borgar og sveitar, en það var náttúrlega sá raunveruleiki sem Indriði ólst upp við – og raunveruleikinn Íslands á árunum eftir stríð þegar flestir borgarbúar voru í raun nýkomnir úr sveit.

Ég þyrfti einhvern tíma að finna viðtal sem ég tók við Indriða um átthagafélög. Þar fór hann alveg á kostum. Fólk er löngu búið að gleyma þessu, en á þessum árum voru það líflegustu félögin í Reykjavík, félög þar sem brottfluttir Skagfirðingar, Húnvetningar og Breiðfirðingar komu saman og hugsuðu heim.
Frábær dagur

Einu sinni fannst manni föstudagurinn langi hræðilegur. Allt lokað, algjört fásinni, ekkert nema þyngsli og sinfóníugaul alls staðar.

Svo kemst maður til vits og ára og uppgötvar að þetta er frábær dagur – sérstaklega ef maður hefur tilhneigingu til félagsfælni.

Það ætlast enginn til neins af manni á þessum degi, enginn hringir og maður þarf ekkert að fara eða gera frekar en maður vill.

Mér finnst gott að hafa þetta svona af því ég er miðaldra og vil helst vera útaf fyrir mig. En einhvern tíma held ég að honum verði að ljúka þessum „helgidagafriði“ páskanna – ég hef farið víða um heim á páskum og hvergi kynnst öðru eins.
Kvótinn og málskotsrétturinn

Nú er óvíst hvort frumvörp ríkisstjórnarinnar um fiskveiðistjórnun nái fram að ganga á þessu þingi. Stjórnin hlýtur þó að leggja mikla áherslu á það.

Þegar heyrir maður að eru komnar upp kröfur um að forseti beiti málskotsrétti sínum gagnvart þessum frumvörpum.

Þau kljúfa þjóðina í fylkingar – uppfylla í raun flest skilyrði sem Ólafur Ragnar setti þegar hann synjaði Icesavelögum um framgang.

Kvótamálin hafa verið deiluefni í áratugi. Líklega er þjóðaratvæðageiðsla eina leiðin til að leiða deilurnar til lykta.

Það væri forvitnileg staða er Ólafur Ragnar sæi sig knúinn til að beita máskotsréttinum einu sinni enn fyrir kosningar – eða ef það yrði eitt af fyrstu verkum nýs forseta að senda kvótamálin til þjóðarinnar.
Bærinn í dag

Lækjartorg og Austurstræti klukkan 11.40 í dag. Það gleymdist greinilega að taka til eftir öskrandi fyllerísnótt í bænum. Á sama tíma er allt fullt af túristum sem skáskjóta sér framhjá ruslinu.
Forsetinn og sameiningin

Nú eru komin fram nokkur framboð til forsetakosninga og kannski hægt að fara að ræða af viti um tilgang þessa embættis. Hann er nefnilega mjög óljós, því fer fjarri að um hann sé einhver samstaða.

Í einni grein las ég að eitt forsetaefnið myndi ná að „sameina“ þjóðina. Jú, kannski er möguleiki að nýr forseti geti skapað meiri frið um forsetaembættið – ef við viljum það – en það eru furðu stórar væntingar fólgnar í því að sá sem gegnir þessu embætti geti sameinað þjóðina.

Forseti getur stuðlað að sátt um embættið með einum hætti – með því að segja sem minnst. Undir eins og forseti beitir málskotsréttinum er sáttin farin út í buskann – eðli málsins samkvæmt verður málskotsréttinum einungis beitt í umdeildum málum og væntanlega í óþökk sitjandi ríkisstjórnar.

Sameiningin og sáttin hjá Vigdísi og Kristjáni fólst í því að þau sátu á friðarstóli og sneiddu vandlega fram hjá pólitískum átakamálum. Þau störfuðu bæði samkvæmt því að embættið væri algjörlega ópólitískt. Þau voru bæði vinsæl, Kristján talaði mest um menningu okkar, Vigdís um menninguna og náttúruna, hún gróðursetti tré.

Á tíma Kristjáns Eldjárns geisuðu harðar deilur um hermálið – Kristján kom ekki nálægt þeim, hann var ekkert í því að sætta stríðandi fylkingar. Hann hafði engin tök á því.

Á fyrsta hluta valdaskeiðs Vigdísar Finnbogadóttur var hér óðaverðbólga og hræðilegt efnahagsástand. Það voru mjög hörð átök í stjórnmálunum – og aftur urðu átök þegar EES-samningurinn var gerður. Það voru áskoranir á Vigdísi að beita málskotsréttinum, en hún varð ekki við því. Hefði hún gert það hefði hún orðið hetja í röðum Alþýðubandalags og Framsóknar, en Alþýðuflokkur og Sjálfstæðisflokkur hefðu sett hana út af sakramentinu.

Þetta er vandmeðfarið. Í raun getur forseti afar lítið gert. Ólafur Ragnar hefur skapað sér svigrúm á löngu valdaskeiði, en um leið hefur hann bakað sér miklar óvinsældir. Á fyrstu árum sínum mátti Ólafur ekki einu sinni tjá sig um vegi á Vestfjörðum án þess að hann væri skammaður fyrir að fara út fyrir valdsvið sitt.

Við getum haft forseta sem beitir málskotsréttinum og þá verður hann óvinsæll.

Og við getum haft forseta sem talar á almennum nótum um að öll dýrin í skóginum eigi að vera vinir. Hann getur verið vinaleg persóna sem flestir kunna vel við.

Hér í samfélagi okkar deilum við um fiskveiðistjórnun, orkunýtingu, skuldir, Evrópusambandið og stöðu Íslands á alþjóðavettvangi, gjaldmiðilsmál, afleiðingar hrunsins – það er hægt að setja á alls konar ræður en forseti á í raun sáralitla aðkomu að þessum málum, en undir eins og hann gerir það er hætt við að hann brenni sig illa.
Bólgin orðræða

Stundum kvartar maður undan bólginni umræðuhefð á Íslandi.

Oft er tilefni til – umræðan í þinginu er til dæmis þannig að þjóðin vill ekki lengur hlusta á hana.

Stundum fer þetta líka út fyrir öll mörk.

Til dæmis í breska tímaritinu Prospect. Þetta er blað sem dáði Tony Blair og þriðju leiðina umfram allt á sínum tíma. Ég var áskrifandi stutta hríð – gafst svo upp af því mér fannst blaðið leiðinlegt.

En það hefur komist í krassandi efni á Íslandi þegar Friðrik J. Arngrímssyni, framkvæmdastjóra LÍÚ, tekst í greininni að líkja breytingum á fiskveiðistjórnunarkerfinu við bæði ofsóknir á hendur gyðingum á tíma Þriðja ríkisins og framferði stalínista í Sovétríkjunum.

Greinin er annars ekki óvinsamleg kvótakerfinu – og spyr áleitinna spurninga um hvort ástæða sé til að gera stórbreytingar á því.
Þekktar markalínur

Það er sérstætt hvaða farveg Evrópuumræðan getur farið hér á Íslandi.

Nú steyta menn stömpum yfir því að sendiherra ESB á Íslandi hafi haldið nokkra kynningarfundi. Það er látið eins og þetta hljóti að varða við lög og alþjóðasamninga.

Þetta eru opnir fundir – þar sem fólk getur mætt og borið fram spurningar. Líka þeir sem eru á móti Evrópusambandinu. Og það ætti ekki að þurfa að ítreka það að Íslendingar eru umsóknarþjóð, það eru í gangi aðildarviðræður við Evrópusambandið samkvæmt ákvörðun Alþingis.

Á sama tíma eru uppi deilur vegna styrkja sem Alþingi veitti til að fjalla um Evrópumál. Styrkupphæðinni var skipt í tvennt, annars vegar til þeirra sem eru algjörlega sannfærðir um Evrópusambandaðild og hins vegar til þeirra sem eru algjörlega á móti henni.

Styrkirnir voru semsagt veittir til þess að menn gætu haldið áfram að rífast yfir vel þekktar markalínur – og enginn yrði neinu nær.
Stenst Rammaáætlun þá ekki?

Hörður Arnarson, forstjóri Landsvirkjunar, kastar sprengju inn í umræðuna um orkunýtingu á forsíðu Fréttablaðsins í dag.

Samkvæmt Rammaáætlun sem nú er búið að berja saman, eftir langt nefndarstarf og síðan þóf milli stjórnarflokkanna, er eiginlega ekki gert ráð fyrir neinum vatnsaflsvirkjunum.

Í staðinn er gert ráð fyrir því að 95 prósent af orkunni í nýtingarflokki eigi að koma úr jarðvarmavirkjunum.

Hörður segir að það sé mikil trú á orkugetu lítt rannsakaðra svæða. Hann segist telja að aðeins 2,5 til 3 teravattsstundir séu öruggar úr jarðvarmavirkjunum – af þeim 8,5 teravattsstundum sem orkunýtingin er samkvæmt Rammaáætlun.

Einungis hafi farið fram yfirborðsrannsóknir sem tryggi engan veginn að umrædd orka sé nýtanleg, innihald gufunnar geti líka gert mönnum erfitt fyrir líkt og var við kröflu.

Loks er haft eftir Herði í fréttinni:

„Þar að auki verður að nýta jarðvarmann í skrefum. Þó 8,5 terawattstundir væru heildarmagnið á þessum svæðum verður að fara mjög varlega af stað, til að tryggja sjálfbæra nýtingu. Það er alls ekki þannig að hægt sé að ráðast í þetta á næstu misserum.“
Helgi Seljan: Samsærissplæs sem ekki heldur

Helgi Seljan svarar Páli Guðmundssyni, útgerðarmanni í Eyjum, sem hafði uppi stór orð vegna umfjöllunar Kastljóss um verðmyndun sjávarafurða. Grein Helga birtist í Eyjafréttum, en upphaf hennar er svona:

„Þú skrifaðir fyrir helgina langan og sundurlausan reiðilestur vegna umfjöllunar Kastljóss um verðmyndun sjávarafurða. Satt best að segja er ekki hlaupið að því að átta sig á því hverjum klukkan glymur í pistli þínum. Þar eru enda alls ótengd hugðarefni þín undir; allt frá deilum um nýtt kvótafrumvarp til þjóðarmorða á gyðingum. Þessu grautarðu svo saman, bætir í og býrð til, eins og lund þín leyfir. Og mikið djöfull leyfir hún.“
Vantar talsmenn

Loks koma samtök Evrópusinna með útspil sem getur haft áhrif á afstöðu þjóðarinnar til ESB.

Verðlag æðir áfram á Íslandi, en í Evrópu er stöðugleiki í þessum efnum.

En vandi Evrópusinna er ekki síst sá að þá vantar talsmenn sem geta mælt fyrir málstað þeirra.

Ríkisstjórnin er klofin í málinu og gerir það ekki. Forsætisráðherrann gerir það ekki – og hinn flugmælski utanríkisráðherra er lítt sýnilegur.

Einhver gæti sagt sem svo að það þurfi ekki að flytja rök fyrir aðildinni fyrr en samningur liggur á borðinu. Það stenst varla skoðun – því á meðan verður þjóðin sífellt fráhverfari aðild.
Hættuspil

Eftir því sem olíulindir minnka, en eftirspurn eftir vökvanum dregst ekki saman, fara menn að teygja sig lengra eftir olíunni.

Fyrir skemmstu sá ég mynd um hryllilega vinnslu olíu úr sandi sem fer fram í Alberta í Kanada. Stór svæði hafa orðið mengun að bráð vegna þessa – tíðni krabbameins er óvenju mikil vegna þessa.

Um leið fara menn lengra og lengra út á haf í sókn eftir olíu. Umhverfisverndarsamtök vara við þessu. Það er sagt að næsta olíuævintýri – sem Íslendingar ætla að taka þátt í – verði í og í kringum Íshafið.

Þar eru aðstæður allar mjög erfiðar, dýpi mikið og veður válynd. Allir vita að þetta er hættuspil – það getur verið mjög erfitt að stöðva olíuslys á þessum slóðum – en fíknin í olíuna – og letin við að þróa aðra orkugjafa – lætur ekki að sér hæða.

Olíusandar í Kanada. Eftir því sem olíuverðið hækkar borgar þessi vinnsla sig betur – og einnig leit að olíu í Íshafinu og þar í kring. En fórnarkostnaðurinn getur verið skelfilegur.
Einar: Borgin með klám á heilanum?

Einar Steingrímsson stærðfræðingur vekur athygli á bæklingi, útgefnum af Mannréttindaskrifstofu Reykjavíkur, á bloggsíðu sinni hér á Eyjunni.

Bæklingurinn fjallar um klámvæðingu og kynferðislega áreitni á vinnustöðum, það mætti ætla að þetta sé mikið vandamál, en eins og Einar segir sýnir bæklingurinn ekki fram á það – því fer eiginlega fjarri.

Þarna er talað um vinnustaði sem eru gegnsýrðir klámfenginni umræðu – jú, á unglingsárum var maður í sumarvinnu á vinnustöðum þar sem héngu uppi dagatöl með berbrjósta konum, en eftir að ég kom á fullorðinsaldur kannast ég ekki við að hafa verið í slíku vinnuumhverfi.

Ætli það sé algengt?

Ég er reyndar tepra og konur sem ég vinn með ganga stundum fram af mér með óhefluðu orðbragði – það kemur jafnvel fyrir að þær geri í því.

Á ég að líta á það sem vandamál?