arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þroskasaga Jóns Gnarrs í Kiljunni

Jón Gnarr er í viðtali í Kiljunni í kvöld um nýju bókina sína, Útlagann. Þetta er einlægt og hreinskilið viðtal – ég segi eins og er að mér fannst áhrifamikið að tala við Jón um unglingsárin, lífið í héraðskólanum að Núpi í Dýrafirði, ógnvekjandi læknisaðgerð sem hann fór í og tímann þegar hann var á lausum kili í Reykjavík og neytti fíkniefna og læknadóps. Þetta er lýsing á ungum manni sem á mjög erfitt að fóta sig í tilverunni, er haldinn einhvers konar ofurnæmi og er mjög hæfileikaríkur á sinn hátt – þótt hann skilji það ekki sjálfur, hvað þá aðrir.

Þetta er afar merkileg þroskasaga.

Svo er fleira fínt efni í þættinum. Jón Kalman Stefánsson segir frá nýju bókinni sinni, Eitthvað á stærð við alheiminn, hún er framhald af Fiskarnir hafa enga fætur sem kom út í fyrra. Kristín Svava fer með kvæðið Stormviðvörun, eitthvert skemmtilegasta ljóð sem maður hefur heyrt í seinni tíð. Kvæðið hefur eftirfarandi tileinkun, sem kemur frá veðurfræðingnum Birtu Líf Kristinsdóttur – semsagt úr veðurfréttunum:

Dagurinn á morgun verður verri, en það þýðir ekki að dagurinn í dag sé ekki slæmur.

Í upphafi þáttarins fjöllum við svo um Hundadaga eftir Einar Má Guðmundsson og Lausnina, bók sem er skráð á höfundinn Evu Magnúsdóttur, sem mun ekki vera til eins og komið hefur fram í fjölmiðlaumræðu undanfarinna daga. Margir hafa tjáð sig um bókina, líklega flestir án þess að hafa lesið hana. En hvernig er hún í alvörunni?
Freistnivandi

Má ekki segja að þarna hafi skapast ákveðinn freistnivandi? (Hugtak sem fór að heyrast kringum hrunið, ég játa að ég skil ekki alveg muninn á þessu og því sem eitt sinn kallaðist brotahneigð.)

Að Sjálfstæðisflokkurinn leiðist út í að skammta sínum mönnum annan bankann en Framsóknarmenn fái hinn.

Annað eins hefur nú gerst.
Hvað á að gera í málinu?

Bjarni Benediktsson segir að salan á Símanum sé klúður og ólíðandi að útvaldir búi að sérkjörum.

Jú, gott.

En hvað á að gera í málinu?
Óvæntur stórsigur Frjálslynda flokksins í sögulegum kosningum í Kanada

Kanadískir vinir mínir á Facebook fagna flestir sigri Frjálslynda flokksins í Kanada – og þá ekki síður ósigri Stephens Harper.

Það var löngu komið gott af stjórn Harpers sem var orðin spillt og makráð. Það hefði verið óhollt fyrir Kanada ef hann hefði náð endurkjöri, kosningabarátta hans var líka ljót og neikvæð.

Stórsigur Frjálslyndra er reyndar nokkuð óvæntur. Lengi vel virtist eins og að þrír stóru flokkarnir, Íhaldið, Frjálslyndir og Nýju demókratarnir stæðu nokkuð jafnt. Síðastnefndi flokkurinn er lengst til vinstri af þessum þremur – og hann beið afhroð sem ekki var fyrirséð.

Sveiflan fór til Frjálslyndra. Forsætisráðherra verður hinn 44 ára gamli Justin Trudeau. Þegar hann varð formaður flokksins 2013 þótti hann ekki vera til stórræðanna – algengur frasi sem var notaður um hann var að hann væri „léttvigt“. Hann væri sætur og vel ættaður en hefði enga innistæðu. Eitt af því sem hefur verið sífellt í umræðunni er hárið á Trudeau – sem er þykkt og fallegt, en hefur af einhverjum ástæðum verið notað af Íhaldsmönnum til að gera grín að honum.

Meðal þess sem Trudeau lofaði fyrir kosningar var að eyða opinberu fé í framkvæmdir til að vega upp á móti niðursveiflunni í kanadíska hagkerfinu, herða baráttuna gegn loftslagsbreytingum, hækka skatta á auðmenn en lækka skatta á millistéttina, hann hefur heitið því að bæta kjör frumbyggja Kanada, hann vill lagfæra kosningakerfið og lögleiða kannabis.

En nú er Frjálslyndi flokkurinn kominn aftur til valda. Enginn flokkur hefur mótað Kanada í svipuðum mæli og hann. Áhersla á almenna heilsugæslu, mannréttindi, fjölmenningu og sjálfstæða utanríkisstefnu sem einkennir Kanada á að miklu leyti upptök sín í langri stjórnartíð Frjálslynda flokksins. Má segja að Stephen Harper hafi unnið að því leynt og ljóst að grafa undan arfleifð Frjálslyndra. Hann vildi færa Kanada nær þjóðfélagsgerðinni sem tíðkast sunnan landamæranna í Bandaríkjunum, en því hefur nú verið hafnað í þessum sögulegu kosningum.

Meðal merkra leiðtoga hans eru forsætisráðherrann og Nóbelsverðlaunahafinn Lester B. Pearson, upphafsmaður friðargæslusveita Sameinuðu þjóðanna, og Pierre Trudeau, faðir Justins, en hans er ekki síst minnst fyrir hinn stórkostlega Frelsis- og mannréttindasáttmála Kanada. Báðir eiga sinn kafla í sögu mannréttindabaráttu.

Justin Trudeau er sonur hins stórmerka stjórnmálamanns Pierre Eliott Trudeau og Margaret Trudeau, sem var fastagestur í slúðurpressunni í eina tíð og skemmti sér með Rolling Stones.
Píratar þurfa ekki að flækja málin

Fyrir Píratahreyfinguna er feigð fólgin í því að ætla að verða öllum allt. Þegar einsmálshópar streyma inn í Pírata með kröfur sínar er stutt í endalokin. Maður talar nú ekki um ef Píratar myndu komast til valda og þyrftu að fara aða uppfylla óskir þeirra sem þola engar málamiðlanir eða tafir.

Fyrir Pírata er það vond hugmynd að bindast hreyfingu aldraðra – með fullri virðingu fyrir baráttu hennar – eða öðrum félögum af slíku tagi. Þeir græða ekkert á því – auka ekki fylgi sitt um svo mikið sem prósentustig. Píratar hafa náð árangri sínum með tiltölulega fáum og einföldum stefnumálum, sem byggja á grunnhugmyndum um betra stjórnkerfi og aukið gagnsæi.

Það er engin ástæða fyrir þá að flækja þetta. Fólk mun kjósa Pírata út á prinsíppin, ekki vegna þess að þeir fari að elta vinsældir og atkvæði út í hvern krók og kima.
Versti sjúkleiki íslenska hagkerfisins – og engin lækning í sjónmáli

Þegar Framsóknarflokkurinn var kosinn til valda var það í kjölfar háværrar umræðu um afnám verðtryggingar. Nú er staðan sú að forsætisráðherrann vill ekki mæta niður á Alþingi til að ræða verðtrygginguna.

Í þessu fólust náttúrlega fyrirheit um laga vaxtakjörin á Íslandi – þau eru algjörlega fráleit. Sturluð.

Þar kemur aðallega tvennt til, óstöðugleiki sem stafar ekki síst af örmyntinni íslenskri krónu og græðgi og sjálftaka fjármálastofnana.

Þetta er hugsanlega versti sjúkleiki íslenska hagkerfisins og það er skrítið að líkast er að stjórnarflokkarnir hafi gefist upp á því verkefni að koma vöxtunum í viðunnandi horf.

Sjálfstæðisflokkurinn mun lýsa því yfir á landsfundi um helgina að hann sé hættur að leita nýrra leiða í gjaldmiðilsmálum, það stendur til að taka aftur samþykkt þess efnis. Framsókn mætir ekki í umræðuna.

Stundum segja einstök dæmi meira en þúsund orð. Eftirfarandi Facebook-færsla eftir Sigurð Ragnar Eyjólfsson, fyrrverandi landssliðsþjálfara kvenna í knattspyrnu, hefur vakið mikla athygli:

Var að fá bréf frá bankanum mínum í Noregi sem ákvað að lækka vextina á húsnæðisláninu mínu í þriðja skipti síðan í apríl, að þessu sinni niður í 2.15% óverðtryggða breytilega vexti. Sambærilegt húsnæðislán í Landsbankanum er á 7% vöxtum.

Segjum að lánsupphæðin sé 20 milljónir til 25 ára, þá verður mánaðarleg greiðsla 141.476 kr á Íslandi en 87.603 kr í Noregi, munar semsagt 53.873 kr á mánuði á afborguninni.

En í Noregi myndirðu reyndar fá 9.850 kr endurgreiddar frá skattinum (27% af vaxtargreiðslum ársins eru endurgreiddar til fólks í Noregi) svo í raun munar um 63.000 krónum á mánuði á mánaðarlegri afborgun eða um 756.000 krónum á ári eða 18.9 milljónum á þessum 25 árum.

Lántökugjaldið á Íslandi er svo miklu hærra en í Noregi. Það má því segja að miðað við vaxtastig landanna í dag þá er 20 milljón króna lán til 25 ára 19 milljón krónum dýrara á Íslandi en í Noregi.

Svo segir einn talsmaður ríkisstjórnarinnar að ekki sé lengur ástæða til að flytja til Noregs. Jæja, er það?
Gott partí hjá Helgarpóstinum

Ég fann þessa mynd af blaðamönnum og skríbentum hjá Helgarpóstinum – hún hefur líklega verið tekin 1983 eða aðeins síðar. Það er eiginlega ótrúlegt að sjá hversu mikið mannval var á þessu litla blaði. En það var alltaf mikil stemming í kringum Helgarpóstinn, ungt fólk í Reykjavík hlakkaði til þegar hann kom á göturnar – ég man ekki lengur hvort það var á fimmtudögum eða föstudögum.

Blaðið var á sinn hátt málgagn minnar kynslóðar, það var byggt nokkuð á hugmyndum Vilmundar Gylfasonar um pólitík og fjölmiðla og þarna var í bland gagnrýnin blaðamennska, stjórnmálaskýringar, vönduð viðtöl, greinar eftir snjöllustu pistlahöfunda landsins og menningarumfjöllun þar sem var mikið fjallað um það sem ungt fólk var að fást við.

Á þessari mynd má sjá í fremstu röð Vernharð Linnet sem skrifaði um djass; Gunnlaug Sigfússon sem skrifaði um dægurtónlist; pistlahöfundinn Sigurð A. Magnússon og hinn frábæra ljósmyndara blaðsins, Jim Smart.

Í annarri röð blaðakonuna og rithöfundinn Jóhönnu Sveinsdóttur (sem maður saknar alla tíð); pistlahöfundinn Sigríði Halldórsdóttur; pistlahöfundinn Auði Haralds; Kristínu Ástgeirsdóttur blaðamann; Pétur Gunnarsson pistlahöfund og Ingólf Margeirsson ritstjóra (jú, maður saknar líka Ingós).

Í efstu röð eru Gísli Helgason pistlahöfundur; blaðamaðurinn Egill Helgason, líklega yngstur í hópnum; Árni Þórarinsson ritstjóri; Guðmundur Arnlaugsson aldursforseti sem skrifaði um skák; Magnús Torfi Ólafsson pistlahöfundur; Páll Kristinn Pálsson pistlahöfundur; Árni Óskarsson, líklega pistlahöfundur; Guðjón Arngrímsson blaðamaður; Hallgrímur Thorsteinsson blaðamaður og Sigurður Pálsson pistlahöfundur.

Glæsilegur hópur – og jú, þetta var gott partí. Mig minnir að hluti af hópnum hafi endað á veitingahúsi sem kallaðist Rán og var við Skólavörðustíg. Það var dálítið eftirminnilegur staður.
Ekki missa af þessu!

Það væri hálfgerð bilun fyrir tónlistarunnendur að fara ekki að hlýða á Philharmonia Orchestra frá London – fyrri tónleikarnir voru í Hörpu í kvöld, seinni tónleikarnir eru annað kvöld, semsagt mánudag.

Ekki aðeins er þetta stór og ótrúlega þétt hljómsveit á heimsmælikvarða, heldur leikur líka með henni einhver frábærasti einleikari sem hefur komið í Hörpu, Daniil Trofimov frá Rússlandi.

Hann er aðeins 24 ára, frá Nizhny Novgorod, hefur sigrað í stórum píanókeppnum eins og Tsjaikovskí keppninni í Moskvu er satt að segja, ja hvaða orð á maður að nota – æðislegur!

Trofimov sló algjörlega í gegn á fyrri tónleikunum í hinum magnaða píanókonsert númer 2 eftir Rakhmaninov – sem er líklega vinsælasti píanókonsert heims. Má kannski segja að hann sé ofspilaður, en Trofimov spilaði hann eins og hver einasta nóta skipti máli. Þessi ungi maður er vissulega dálítið sérkennilegur þar sem hann situr við píanóið, heldur smár vexti, drengjalegur, með ofboðslega einbeitingu svo augun leiftra – ég vitna í sjálfa Mörthu Argerich sem hefur sagt um Trofimov að hann hafi í senn frábæra tækni, blíðu og mýkt í leik sínum en líka hinn djöfullega þátt.

Mynd tekin á síma, Daniil Trofimov er uppréttur, það er stjórnandinn Jakub Hrusa, sem hneigir sig.
Þögnuð umræða um flóttamenn – tilgangsleysi þess að reka fólk burt

Hér eru tvær fjölskyldur sem vilja búa á Íslandi en Útlendingastofnun ætlar að vísa burt. Það er ekki eins og sé ofsalegur troðningur á Íslandi – og reyndar vantar vinnuafl. Önnur fjölskyldan komst í fréttir um daginn af því börnin komust ekki í skóla, því var bjargað svo sæmd var að. En allt kemur fyrir ekki – það stóð hvort sem er til að reka fólkið burt.

Þetta eru hjónin Wael Aliyadah og Feryal Aldahash og dæturnar Jouli og Jana, þeim hefur verið synjað um efnislega meðferð á hælisumsókn sinni. Ástæðan er að þau eru nú þegar með hæli í Grikklandi. Í því felst að fjölskyldan hafi haft nægilega ástæðu þess að flýja heimalandið sitt, en Grikkland ræður ekki við allan flóttamannastrauminn. Hér er áskorun um að þau fái að dvelja á Íslandi.

Fyrir stuttu var mikil umræða á Íslandi um móttöku flóttafólks. Hún hefur nú þagnað – og önnur mál tekið yfir.

Og hér er Telati fjölskyldan frá Albaníu, hjón með þrjú börn. Hér er áskorun um að þeim verði ekki vísað úr landi. Hjónin vilja einfaldlega fá að vinna og koma börnunum í skóla. Hvað ætti að vera því til fyrirstöðu? Tilgangsleysi þess að reka fólkið burt er algjört.
Ýmiss konar svik í íslenskum stjórnmálum

Sumir upplifa það þannig að mestu svik í íslenskum stjórnmálum í seinni tíð séu að ekki tókst að koma í gegn nýrri stjórnarskrá. Svo eru aðrir sem telja mestu svikin að ekki hafi verið haldin þjóðaratkvæðagreiðsla hvort halda eigi áfram aðildarviðræðum við ESB eins og þeir telja að núverandi stjórnarflokkar hafi lofað.

Svo eru aðrir sem að mestu svikin séu þau að ríkisstjórn Sigmundar og Bjarna hafi ekki dregið aðildarumsóknina endanlega til baka. Í þeim hópi er Styrmir Gunnarsson sem telur að þar sé að finna dæmi um „augljósa fyrirlitningu“ stjórnmálastéttarinnar á fólki.

Sínum augum lítur hver silfrið.

ESB er raunar ekki mikið til umræðu á Íslandi þessa dagana og verður það varla næstu árin. En í Bretlandi er „brexit“ – útganga úr ESB eitt aðalmálið. Þjóðaratkvæðagreiðsla þar um hefur verið boðuð og ef niðurstaðan verður sú að ganga úr ESB er talið líklegt að Skotar fari sína leið, verði sjálfstæð þjóð.

The Economist birtir úttekt á horfunum varðandi Bretland og Evrópusambandið, Andri Geir Arinbjarnarson tekur saman nokkra punkta úr henni hérna á Eyjunni. Það sem er sérstaklega athyglisvert fyrir okkur Íslendinga er útreiðin sem Evrópska efnahagssvæðið fær:

Blaðið fer vandlega yfir þá valmöguleika sem Bretar hafa yfirgefi þeir ESB. Einn þeirra er að sækja um aðild að EES sem sé klúbbur “eins smáríkis og tveggja tittlinga” eins og segir í lauslegri þýðingu. Og EES fær ekki háa einkunn. Sá klúbbur er dýr og ólýðræðislegur. Bretar myndu missa öll völd en þurfa að beygja sig undir Brussel og borga 90% af því sem þeir borga í dag. Ansi léleg skipti að mati blaðsins. Þá er vitnað í norska skýrslu um EES og sagt að Norðmenn séu hundóánægðir með EES. Sérstaklega er tekið fram að Noregur geti lent í verri stöðu með fiskútflutning til ESB landanna en Kanada og USA þegar TTIP samningurinn kemst á.

Andri segir að Economist fari líka yfir hugmynd um að Bretland gæti fengið samning sem væri einhvers konar EES lite:

Þessi leið er talin óraunhæf enda var EES fyrst og fremst hugsuð sem biðstofa fyrir ríki sem væntanleg myndu sækja um aðild einn daginn, en ekki endastöð fyrir ríki sem segja sig úr sambandinu. Niðurstaða The Economister að það sé kalt fyrir utan ESB.

Það er nokkuð ljóst að það er lítil framtíð í EES. Þetta er barn síns tíma og passar ekki inn í nútímann. Þá hangir EES á velvilja og buddu Norðmanna og það er ekki víst að þeir séu sérstaklega spenntir fyrir því að halda þessum dýra og ólýðræðislega klúbbi gangandi nú þegar sér fyrir endann á olíuævintýri þeirra. Hver verður þá utanríkisstefna Íslands? Öskupokastefnan – „við höngum alltaf aftan í Norðmönnum” er nú aum lausn og harla lítil fullveldisreisn yfir þeirri leið.
Össur sakar Hönnu Birnu um dónaskap gagnvart forsetanum – Hollande er skúbb fyrir Ólaf Ragnar

Össur Skarphéðinsson skensar Hönnu Birnu Kristjánsdóttur, formann utanríkismálanefndar Alþingis, fyrir að halda aukafund um Þróunarsamvinnustofnun á sama tíma og Ólafur Ragnar Grímsson forseti er að ávarpa ráðstefnuna Arctic Circle í Hörpu.

Össur segir að þetta sé rakinn dónaskapur gagnvart forsetanum.

Meirihluta utanríkismálanefndar undir nýrri forystu Hönnu Birnu Kristjánsdóttur liggur hins vegar svo rosalega á að slátra Þróunarsamvinnustofnun að boðað var með hraði til sérstaks aukafundar til að ganga frá henni – á nákvæmlega sama tíma og forsetinn flutti ræðu sína. Deila má um hvort þetta speglar fremur sérkennilega heift gagnvart Þróunarsamvinnustofnun eða sorglegt áhugaleysi á norðurslóðum.

Milli hans og Ólafs hafa löngum verið kærleikar og í téðri Facebook-grein hrósar Össur forsetanum fyrir hinar árvissu Arctic Circle ráðstefnur og segir að norðurslóðamál hafi verið „eitt litríkasta flagg utanríkisstefnunnar á síðasta kjörtímabili“.

Síðan hefur það reyndar gerst að strandríkin við Norðurskautið, Bandaríkin, Rússland, Kanada, Danmörk/Grænland og Noregur hafa rottað sig saman í eins konar innra heimskautaráð þar sem Íslendingar fá ekki að vera með. Það eru nákvæmlega engin teikn á lofti um að heimskautið verði sérlega mikilvægt fyrir Íslendinga á næstu áratugum.

En hvað varðar Arctic Circle þá má þó segja að talsverð lyftistöng er fyrir þennan félagsskap að fá sjálfan Frakklandsforseta, Francoise Hollande, á fund í eigin persónu. Má segja að það sé skúbb fyrir Ólaf Ragnar. Frakkar hafa lagt mikla áherslu á friðsama og umhverfisvæna nýtingu heimskautasvæða, meðal annars með því að senda hingað margoft Michel Rocard, fyrrverandi forsætisráðherra – Íslendingar eiga algjöra samleið með þeim og ESB í þessum málum.

Hollande er mun betri gestur en bandaríski öldungadeildarþingmaðurinn Lisa Murkowski sem situr í stjórn Arctic Circle og er fulltrúi stórolíunnar og þekktur afneitari loftslagsbreytinga – að ógleymdum sérstökum vini Pútíns, rússneska heimsvaldasinnanum Artur Chilingarov, sem einnig er í stjórninni.

Þessi tvö eru ekki góður félagsskapur.
Mynd um Jóhönnu magnar upp svikabrigsl

Líklega finnst mörgum í stjórnarliðinu gaman að sjá vinstri menn rífa hver aðra á hol í gagnkvæmum ásökunum um hverjum sé um að kenna að stjórnarskrármálið fór út um þúfur. Svikabrigslin ganga fram og aftur. Ný mynd um Jóhönnu Sigurðardóttur ýfir upp þessar deilur – þar er sagan náttúrlega sögð frá bæjardyrum þessarar ágætu stjórnmálakonu. Hún er náttúrlega að reyna að rita stjórnmálasöguna á sinn hátt.

En minnið er mjög valkvætt þegar kemur að þessu máli. Það virðist gleymast að á síðustu metrunum var stjórn Jóhönnu í raun minnihlutastjórn og að innan hennar var bullandi ágreiningur um stjórnarskrána og varla meirihluti til að þröngva henni í gegn.

Áköfustu stjórnarskrársinnar segja að stjórnin hefði þá átt að láta á þetta reyna, það hefði átt að beita þingskaparlögum og knýja fram atkvæðagreiðslu, standa og falla með stjórnarskránni. En það hefði þá ekki verið nema hluti ríkisstjórnar sem þegar var búið að kvarnast verulega úr eins og Ögmundur Jónasson segir:

Stjórnarráðið neitaði að horfast í augu við að ekki var fyrir því meirihluti á Alþingi að beita þingskapalögum til að höggva á umræðuna um Stjórnarskrána með því að svipta þingmenn málfrelsi og knýja fram atkvæðagreiðslu. Tillögur í þessa veru voru þó ræddar jafn fráleitt og það kann að hljóma. Sannast sagna veit ég ekki hvernig atkvæðagreiðsla um aðskiljanlega þætti stjórnarskrárdraganna hefði farið, jafnvel þótt meirihluti hefði náðst til að knýja hana fram.

Svo virðast menn líka gleyma hinum málunum sem klúðruðust á tíma vinstri stjórnarinnar, aðildinni að Evrópusambandinu, breytingum á kvótakerfinu og svo því að henni mistókst algjörlega að skapa betra og manneskjulegra bankakerfi.

Síðustu misserin var ríkisstjórn Jóhönnu farin að lifa sjálfa sig – og það stefndi í hörmulegan ósigur í kosningum. Ósigurinn var ekki vegna stjórnarskrármálsins. Hugsanlega hefði stjórnin átt að fara frá miklu fyrr, jafnvel eftir ófarirnar í Icesave-málinu. En það þurfti að sanna að loks gæti vinstri stjórn setið í heilt kjörtímabil – undir lokin var það nánast eins og réttlætingin á tilvist stjórnarinnar.
Hví ættu þeir að spá rétt núna?

Það er nóg af spám um að allt fari til andskotans á Íslandi ef laun hækka. Við heyrum þetta frá greiningardeildum banka og frá Samtökum atvinnulífsins. Það er svo merkilegt að spámennirnir voru margir í sömu hlutverkum fyrir hrun – en sáu þá ekki neitt. Allt kerfið féll saman með brauki og bramli – og það var ekki launafólki að kenna – og það kom þessu sama fólki alveg á óvart.

Áhyggjurnar verða alltaf mjög þungar yfir laununum, en hins vegar eru sjaldnast gerðar athugasemdir við sjálftöku á fjármálamarkaði, ofurgróða útgerðarinnar eða almenna misskiptingu í samfélaginu.

Einn vandinn er að það eru ekki til óháðir álitsgjafar um efnhagsmál og hagstjórn. Þeir eru upp til hópa að leika hlutverk, passa upp á hagsmuni. Hverjum getur maður tekið mark á?

Og annar vandinn er sá að fjölmiðlarnir hafa ekki á sínum snærum fólk sem getur séð í gegnum áróðurinn og hagsmunatengslin – fjölmiðlarnir eru einfaldlega ekki nógu sterkir til að geta greint hlutina sjálfir, rétt eins og var fyrir hrun.

Við erum nú samt í þeirri stöðu að laun eru lág á Íslandi – svo lág að fólk hefur enn ærna ástæðu til að flytja til Norðurlandanna – en húsnæði að verða svo dýrt að ungt fólk hefur ekki efni á því. Á sama tíma dælist fé inn í gegnum ferðaþjónustuna og verður svo áfram og það eru veltuár í sjávarútvegi. Krónan er enn lágt skráð og gengisfall ekki líklegt.

En brask er aftur komið á fullt og spákaupmennska og greiningarliðið er ekkert sérstaklega mikið að vara við því. Það eru teikn á lofti um að aftur sé farið í að blása upp hlutabréfabólu sem gæti sprungið með hvelli eins og síðast.
Tveir landsfundir

Tveir stjórnmálaflokkar sem eru í hálfgerðri krísu halda landsfundi um þarnæstu helgi. Sjálfstæðismenn koma að vanda saman í Laugardalshöll, en Vinstri græn þinga á Selfossi.

Í Sjálfstæðisflokknum fer nú fram nokkur naflaskoðun, menn spyrja hvers vegna fylgið sé svo miklu minna en forðum tíð og þá ekki síst hvers vegna flokkurinn sé svo fylgislítill meðal ungs fólks.

Maður hefur heyrt tvær skýringar: Annars vegar að flokkurinn sé ekki nógu frjálshyggjusinnaður (frjálshyggjan sé í raun innan raða Pírata) og hins vegar að hann hafi gleymt gamla kjörorðinu „stétt með stétt“.

Þetta gengur hins vegar ekki upp – frjálshyggjan og stétt með stétt eiga ekki samleið.

Landsfundir eru skrítnar samkomur. Eitt sinn birtist þar hið mikla vald sem Sjálfstæðisflokkurinn hafði í samfélaginu, þangað komu sveitarstjórnarmenn, skólastjórar, prestar, útgerðarmenn og forstjórar og klöppuðu fyrir ræðu formanns flokksins. Allt gekk þetta út á traust – það var sagt að málamiðlanirnar í samfélaginu gerðust á landsfundum Sjálfstæðisflokksins.

Nú er staðan dálítið öðruvísi og menn muna helst skrítnar uppákomur á landsfundum, eins og ræðu Davíðs Oddssonar þegar hann hraunaði yfir endurreisnarskýrslu flokksins og landsfundarsamþykktina sem rétt tókst að afstýra um að kristin gildi skyldu ráða för í lagasetningu á Íslandi.

Það er því fremur ólíklegt að landsfundurinn breyti einhverju um stöðu flokksins, pólitískar skrautsýningar eru ekki í tísku – á tíma þegar Píratar ráða ráðum sínum á netinu og þykja flottir fyrir vikið.

Flokksþing Vinstri grænna er náttúrlega miklu minna í sniðum – fer fram á Hótel Selfossi, í kjördæmi þar sem flokkurinn á engan þingmann. Það sem er kannski helst einkenni á VG þessi misserin er deyfð. Formaður flokksins er vinsæll, en það kemur afskaplega lítið frá flokknu, líkt og hann sé ennþá dasaður eftir stjórnarsetuna 2009-2013. Maður sér ekki að séu sérstakar líkur á að Vinstri græn rífi sig upp úr deyfðinni á landsfundinum.

Það kom í ljós á árum VG í ríkisstjórn að flokkurinn er ekkert sérlega róttækur og kannski ekki furða að ungt fólk leiti annað.
Sanders og Clinton

Tveir forsetaframbjóðendur – annar er sjálfstæður og heiðarlegur og segir eins og er að á Wall Street sé svindl viðskiptalíkan, hinn er undirlægja fjármagnsaflanna, fer undan í flæmingi, og svo verður það áfram.