arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Í hinum besta allra heima

Suðurskautslandið er friðað samkvæmt alþjóðlegum samningum. Sumir hafa látið sig dreyma um að þetta gæti orðið fyrirmynd að samningum um Norðurheimskautið, en það verður örugglega ekki. Löndin sem eiga lögsögu upp við Norðurheimskaut ætla að nýta auðlindir þess – þar eru Rússar langstórtækastir, en Norðmenn hafa líka ýmis áform.

Íslendingar eiga ekki lögsögu svona langt norður þótt það mætti halda af umræðunni, við erum reyndar lengst fyrir sunnan. Hins vegar gætum við komist í að bora eftir olíu upp við Jan Mayen. Nú fer olíuverð reyndar hríðlækkandi – og um leið minnkar áhuginn á að leita olíu á miklu hafdýpi við erfið skilyrði.

Í hinum besta allra heima væri Norðurheimskautið – það er nefnilega hætt við að sóknin eftir auðlindunum muni valda ómældum skaða á umhverfinu þar norðurfrá. Í slíkum heimi væru Íslendingar heldur ekki að pæla í að bora eftir olíu, heldur værum við að hugsa um hvernig við gætum knúið bíla- og skipaflota okkar með okkar hreinu orkugjöfum.

En svoleiðis er veröldin víst ekki.
Erfiður eða meðfærilegur forseti

Þessi litla fréttaskýring Eiríks Jónssonar er athyglisverð. Þar segir að Ólafur Ragnar Grímsson muni gera Sjálfstæðisflokknum og Framsóknarflokknum lífið leitt þegar – og ef – þessir flokkar komast til valda.

Maður hefur verið að heyra þessa kenningu úr öðrum áttum. Stuðningsmenn Þóru Arnórsdóttur innan Sjálfstæðisflokksins eru sagðir beita þessu á flokksfélaga sína – semsagt þeirri kenningu að Ólafur Ragnar geti reynst Bjarna Ben erfiður ljár í þúfu ef hann verður forsætisráðherra, en Þóra verði auðveldari viðskiptis.
Forsetakosningar, borgin og landsbyggðin

Hún er fróðleg úttekt Morgunblaðsins sem sýnir að þrír síðustu forsetar hafa sótt talsvert meira fylgi til landsbyggðarinnar en í Reykjavík.

Einhvern veginn hefur maður á tilfinningunni að sú sé líka raunin með Ólaf Ragnar Grímsson í þetta skiptið, að staða hans sé sterkari úti á landi en í borginni.

Bæði Vigdís Finnbogadóttir og Kristján Eldjárn nutu mests fylgis á Austurlandi – fyrrum tíð þótti sá landshluti hneigjast mjög til vinstri – en Ólafur Ragnar Grímsson skoraði hæst á Vestfjörðum þegar hann var fyrst kosinn.

Kristján Eldjárn er sá eini forsetanna sem í raun hlaut afgerandi kosningu, fylgi hans var 65,6 prósent en Vigdís var kjörin forseti með aðeins 33,8 prósentum atkvæða.
Smávinir fagrir

Við ókum upp undir Langjökul og þar mátti sjá mestu undur í íslenskri náttúru. Þessi skringilegu litlu blóm sem vaxa upp úr auðninni.
Meginþráður Ólafs Ragnars

Ólafur Ragnar Grímsson virðist ætla að fljóta inn á Bessastaði á öldufaldi einnar stærstu grasrótarhreyfingar sem hefur verið til á Íslandi, andstöðunnar við Icesave-samningana. Það er meginskýringin á því allt stefnir í endurkjör hans. Í hugum margra er Ólafur leiðtoginn sem stóð með þjóðinni þegar stjórnmálamennirnir voru tilbúnir að svíkja.

Menn geta svo deilt um hvort þetta sé svona einfalt – það eru ýmsir fletir á Icesave-málinu – en Ólafur Ragnar birtist hér heima og í erlendum fjölmiðlum sem stjórnmálamaður sem var tilbúinn að segja beint út að almenningur ætti ekki að borga skuldir fjármálastofnana.

Margir kvarta undan því að ekki sé gert nóg af því að rifja upp framgöngu Ólafs Ragnars á útrásartímanum. Einhvern tíma sagði ég að Ólafur hefði verið nánast eins og aðalhugmyndafræðingur útrásarinnar – mikið af orðfæri hennar var frá honum komið. Sumar ræðurnar er skelfilegt að lesa núorðið. En stór hluti kjósenda virðist ekki ætla að láta þetta á sig fá – þeir muna vel hvernig þetta var, en eru búnir að taka Ólaf Ragnar í sátt. Upprifjanir á þessu munu ekki breyta niðurstöðum kosninganna.

Upplausnin í Evrópu og á alþjóðlegum fjármálamörkuðum hjálpar líka Ólafi. Evrópusambandið – sem hann er andsnúinn – er í upplausn. Þjóðirnar við Miðjarðarhaf sökkva dýpra í atvinnuleysi og örvinlan. Tilfinningin er almennt magnleysi gagnvart fjármálakerfinu – sem Íslendingar storkuðu á sinn hátt.

Stuðningsmönnum ríkisstjórnarinnar hættir til að gera lítið úr þessu, en erlendis er mikið talað um þjóðina sem sagði þó eitt eða tvö stór „nei.“

Aðrir frambjóðendur hafa eiginlega ekki átt neitt svar við kosningabaráttu Ólafs – þessum meginþræði sem er lýst hér að ofan – kosningarnar eru að leysast upp í smáskítlegt og geðvonskulegt nagg milli stuðningsmanna. Það eru ennþá eftir tíu dagar til kosninga – og spurning hvort frambjóðendunum tekst að slá einhvern nýjan tón á þeim tíma. Það virðist reyndar ekki mjög líklegt.
Exista og sparisjóðirnir

Exista er einhver stærsta svikamylla sem hefur verið til á Íslandi. Eins og Már Wolfgang Mixa bendir á hafði Sparisjóður Keflavíkur fjárfest svo mikið í Exista að hann þoldi í raun sáralitla lækkun á bréfum í félaginu, hvað þá að þau þurrkuðust út.

Þeir voru fleiri sparisjóðirnir sem settu allt sitt í Exista og lífeyrissjóðir voru líka drjúgir við að fjárfesta í félaginu.

En þetta var algjör spilaborg, því Exista fjárfesti fyrst og fremst í Kaupþingi – og var dauðadæmt við fall þess banka. Það ráð að halda uppi gengi Kaupþings með alls kyns brellum og gjörningum sem hljóta að teljast ólöglegir gekk ekki nema í stuttan tíma.

Í framhaldi af þessu er svo hægt að spyrja: Hvað fengu forsvarsmenn sparisjóðanna sem tóku þátt í þessu fyrir sinn snúð?

Rannnsókn á falli sparisjóðanna mun vera væntanleg í haust – það ætti að verða forvitnileg lesning.
ESB-sinni?

Hvað er að vera ESB-sinni?

Þessi samsetning er mikið notuð í umræðu hér á landi, síðast í dag var ég kallaður ESB-sinni á vef Heimssýnar.

Á tíma deilnanna um her í landi var aldrei talað um BNA-sinna, en reyndar var stundum í háðulegum tóni talað um Kanadindla. Það var samt ekki mikið notað á prenti.

Ég hef skrifað margt um Evrópusambandið í gegnum tíðina, séð á því bæði kost og löst – og nú sé ég að nokkrir áhugamenn um inngöngu Íslands í ESB (ESB-sinnar?) eru moðfúlir út í mig fyrir að hafa fullyrt að mjög ólíklegt sé að Ísland gangi í ESB. Einn skrifaði að hann væri hættur að lesa bloggið mitt vegna þessa.
Assange vill pólitískt hæli – í Ekvador

Það eru skrítnar fréttir af Íslandsvininum Julian Assange. Það hefur ýmislegt breyst síðan maður sá hann reglulega á gangi í Bankastrætinu eða í heitu pottunum í laugunum.

Assange hefur nú leitað pólitísks hælis í Ekvador og er sagt að hann dvelji í sendiráði Ekvadors í Lundúnum.

Honum hefur ekki tekist að verjast því að vera framseldur til Svíþjóðar en þar er hann ákærður fyrir kynferðisbrot.

Assange heldur því fram að Svíar muni framselja hann til Bandaríkjanna og þar verði hann dreginn fyrr dóm vegna njósna.

En er það í alvörunni líklegt?
Fyrst kvenna til að kjósa

Vilhelmina Lever á Akureyri mun hafa verið fyrst íslenskra kvenna til að kjósa í almennum kosningum. Það var í kosningu til sveitarstjórnar 1863.

Kosningaréttur var ekki einungis bundinn kynferði, heldur líka eignastöðu. Þeir máttu kjósa sem greiddu meira en ákveðna upphæð í útsvar, í kosningalögunum sem voru á dönsku stóð að allir „fullmyndugir“ menn hefðu kosningarétt og því gat Vilhelmina borið fyrir sig. Hún var eignakona og rak veitingasölu þar sem nú heitir Nonnahús. Var fráskilin og átti son. Vinnumenn máttu ekki kjósa, þótt karlar væru.

Ljósmynd er til af Vilhelminu Lever og er varðveitt á Minjasafni Akureyrar.
Ótrúleg Hallgrímskirkja

Þekktur arkitekt skensaði mig á götu um daginn eftir að ég hafði sagt að mér þætti Hallgrímskirkja falleg bygging.

Það eru þó einhverjir sem eru sammála mér, því í danska blaðinu Politiken er hún nefnd í hópi tíu „ótrúlegra“ kirkjubygginga sem er upplifun að skoða.
Hvers vegna ekki ESB?

Ég las einhvers staðar á vefnum að ég fullyrti að Ísland myndi ekki fara inn í Evrópusambandið án þess að gera nánar grein fyrir ástæðunum. En það er ekki erfitt – þetta er bara kalt mat.

Hvers fer Ísland ekki inn í ESB í þessari atrennu?

Vegna upplausnarástands innan Evrópusambandsins sem ekki sér fyrir endann á.

Vegna þess að evran sem var eitt að því sem helst laðaði Íslendinga að ESB hefur reynst skaðleg fyrir hagkerfi álfunnar.

Vegna þess að ekki er hægt að sjá fyrir hver verður framtíð ESB – fer sambandið lengra í átt til efnahagslegrar og pólitísks samruna?

Vegna þess að aðeins einn stjórnmálaflokkur á Íslandi mælir fyrir Evrópusambandsaðild og sá flokkur er í heldur veikri stöðu.

Vegna þess að íslensk stjórnmál eru mjög þjóðernissinnuð – andstæðingar ESB hafa mjög sterka áróðursstöðu.

Vegna þess að næsta ríkisstjórn Íslands og forsetinn verða væntanlega á móti aðild að ESB.

Vegna þess að sjálvarútvegurinn, voldugasta atvinnugreinin í landinu, er mestanpart á móti.

Vegna þess að hagsmunasamtök sem hafa verið fylgjandi aðild að ESB eru að miklu leyti hætt að tala fyrir málinu.

Vegna þess að Evrópusambandið á í málaferlum við Ísland út af heitasta deilumáli seinni tíma, Icesave.

Vegna lýðræðishallans innan ESB – sem er hin stóra þversögn innan sambandsins. Nú virkar Evrópusambandið eins og Þýskaland ráði þar lögum og lofum en hið ógurlega skriffinnskubákn í Brussel (sem er reyndar ofmetið) sé vita máttlaust.

Vegna þess að sjötíu prósent þjóðarinnar segjast beinlínis vera á móti aðild.

(Ég nefni ekki makríldeiluna, held ekki að hún hafi mikil áhrif.)
Ávanabindandi hneykslun

Það er að sumu leyti gaman að fylgjast með Facebook, en ég er ekki viss um að það sé að öllu leyti hollt.

Facebook er ávanabindandi – og henni virðist fylgja einhvers konar ávanabindandi hneykslun.

Þannig ganga hneykslunarbylgjurnar reglulega yfir Facebook – í dag vegna greinar sem Guðbergur Bergsson skrifaði hér á Eyjuna.

Ég hélt reyndar að Guðbergur væri löngu hættur að hneyksla – hann vakti reglulega hneyksli með skáldsögum sínum upp úr miðri síðustu öld. Það var á tíma Tómasar Jónssonar og Hermanns og Dídíar.

En nú er aftur kominn fjór jarðvegur fyrir hneykslun – Facebook er eins og opin „þjóðarsál“ allan sólarhringinn.

Í greininni fjallar Guðbergur um mál Egils Gilzenegger Einarssonar – á ansi ósmekklegan hátt, því verður ekki neitað.

En um leið finnst manni eins og Guðbergur hafi veitt þeim sem fóru harðast gegn Agli á sínum tíma einhvers konar alibí. Þeir virtust eiginlega kjaftstopp þegar máli hans var vísað frá – en nú gefst aftur tækifæri til að hefja hneykslunarumræðuna – og draga fram heykvíslarnar – í þetta sinn gegn Guðbergi.
Sjötugur Bítill

Þegar ég var strákur var einhver dýrmætasta eign mín bók sem hét The Beatles – Illustrated Lyrics. Mamma keypti bókina í London og gaf mér.

Þetta var hefti með textum Bítlanna – myndskreytt af þekktum listamönnum. Margar myndirnar voru sérlega fallegar, aðrar mjög sniðugar – flestar eru þær greiptar í vitund mína. Ég get nánast flett bókinni í huganum.

Ég lærði líka textana – ég held að enn kunni ég texta við nánast öll Bítlalög. Ég hef reyndar alltaf átt fremur auðvelt með að muna söngtexta.

Ein af myndunum varð nokkuð fræg á sínum tíma. Hún var aftast í bókinni og sýnir hvernig teiknari ímyndar sér að Bítlarnir muni líta út þegar þeir eru orðnir gamlir.

Þetta hefur ekki beinlínis ræst – John og George létust fyrir aldur fram, og ekki líta Paul og Ringo út eins og á myndinni fyrir neðan.

McCartney er sjötugur í dag. Ég hef notið þess að sjá hann á tónleikum tvívegis síðustu árin – í seinna skiptið í París stuttu fyrir síðustu jól. Þar spilaði hann og söng af miklum móð í þrjá klukkutíma. Fáir yngri menn hefðu leikið það eftir honum.
Bill O´Reilly og metnaður Íslendinga

Þau eru athyglisverð ummæli bandaríska sjónvarpsmannsins Bills O'Reilly að þeir Íslendingar sem eru metnaðargjarnir fari burt. O'Reilly er hefur reyndar þá lífsskoðun að lífið sé barátta þar sem þeir sem minna mega sín megi éta skít.

En þetta með Íslendinga og metnaðinn er byggt á furðulegri ranghugmynd. O'Reilly er reyndar kreddumaður og hann sér það sem hann vill sjá, það sem staðfestir fyrirfram mótaðar skoðanir hans. Mér er líka tjáð að hann hafi aðallega haldið sig á stað sem nefnist Enski barinn í miðbæ Reykjavíkur, það er spurning hvaða upplýsingar maður fær þar í bjórþokunni.

Ég held að nánast hvergi í heiminum sé að finna þrjú hundruð þúsund manna hóp sem hefur jafn mikinn metnað og Íslendingar. Og ég hefði gaman af því að koma í þrjú hundruð þúsund manna bandaríska borg sem hefði brot af metnaði Íslendinga.

Við streitumst við að halda úti velferðarkerfi, heilbrigðisþjónustu sem er með því besta sem þekkist í heiminum, vegakerfi sem nær hringinn í kringum landið, við gröfum göng, við höldum úti sinfóníuhljómsveit, óperu, listasöfnum, tónlistarmenntun, mörgum háskólum, við gefum út mörg blöð, erum framarlega í notkun internetsins, höfum fjölda sjónvarpsstöðva, við gefum út mörg hundruð bækur á ári á okkar eigin örtungumáli. Teljum samt að bækurnar okkar geti keppt á hvaða vettvangi sem er. Sumir myndu jafnvel segja að við streitumst við að gera of mikið sjálf miðað við stærð þjóðarinnar.

Þetta er ekki allt jafn gott eða fullkomið, en það er forvitnilegt að bera þetta saman við til að mynda Lúxemborg, svo við tökum dæmi frá Evrópu. Þar eru ívið fleiri íbúar en á Íslandi, þeir eru vel efnum búnir, en þar er eiginlega ekki neitt – einn háskóli sem var stofnaður 2003 og varla neinar menningarstofnanir.
Leim afsökun

Það er hægt að koma með tal um að ekkert traust sé milli stjórnar og stjórnarandstöðu – og það sé ástæðan fyrir því að þinglok dragast.

Þetta er samt það sem heitir á vondu máli leim afsökun.

Eftir öskurkeppnina og málþófið á þinginu í vetur er sjálfsagt ekki mikið traust.

En staðreyndin er samt sú að Sjálfstæðisflokkurinn og hluti Framsóknarflokksins ætla að gera allt sem í þeirra valdi stendur til að stöðva frumvarpið um veiðigjöldin.

Jafnvel þótt það hafi meirihluta á Alþingi – og jafnvel þótt stjórnarliðið virðist stöðugt vera að lækka upphæðina.
Sigurinn blasir við Ólafi Ragnari

Ólafur Ragnar Grímsson virðist vera kominn með öruggt forskot í forsetakosningunum. Sigurinn blasir við honum. Það er bara spurning hvað hann verður stór.

Margir gerðu því skóna að fylgi hans væri fast í rétt rúmum þriðjungi þjóðarinnar, en það virðist ekki ætla að reynast rétt. Ef kosningarnar fara eins og síðasta skoðanakönnun Fréttablaðsins bendir til hefur Ólafur bætt við sig verulegu fylgi í kosningabaráttunni.

Ólafur er klókur stjórnmálamaður. Hann kann að leika á kjósendahópinn eins og hljóðfæri – segir hluti sem falla í kramið, gegn Icesave og ESB, um þjóðarviljann og óvinsælt þing – og um leið hefur honum tekist að tengja helsta keppinaut sinn, Þóru Arnórsdóttur, við ríkisstjórnina, Samfylkinguna og ESB.

Ólafur fer um landið í kosningabaráttu sinni – mér er sagt að hann hitti mörg hundruð manns á dag.

Það verður ekki séð að Þóra, sem flaug hátt í skoðanakönnunum fyrstu vikurnar, eigi neitt svar við þessu. Málflutningur hennar hefur verið óskýr og hikandi – kannski er ekki von á öðru, hún er í hlutverki sem hún þekkir í raun ekki. Stuðningsmenn hennar virðast hafa haldið að það væri nóg að sýna hana til að sigra í kosningunum. Þeir ofmátu Þóru og vanmátu Ólaf.

Það er ólíklegt að nokkuð breytist úr þessu. Frambjóðendur eru búnir að fara með rullurnar sínar í sjónvarpi. Það er varla von á miklum tíðindum úr þeirri átt. Gunnar Helgi Kristinsson stjórnmálafræðingur segir í Fréttablaðinu að Þóra þurfi að breyta kosningabaráttu sinni, en það er spurning hvernig það ætti að gerast. Hún gæti reynt að fara af meiri hörku í Ólaf Ragnar, en óvíst er að það myndi skila árangri. Gæti jafnvel haft þveröfug áhrif.
Máli vísað frá

Í vetur skrifaði ég litla færslu þar sem ég nefndi mál Egils Einarssonar sem kallaður er Gilzenegger. Ég sagði að best væri að hafa ekki alltof mörg orð um málið, það yrði varla gert út um það í fjölmiðlum.

Nú hefur málinu verið vísað frá, það er enn á huldu hvers vegna sú er niðurstaðan. Enn er svo að fæst orð hafa minnsta ábyrgð. En manni verður samt hugsað um heiftina sem gaus upp í umræðunni í vetur vegna þessa máls. Hefði kannski verið ráð að fara aðeins varlegar í sakirnar?
Hverfandi forsetakosningar

Í Vesturheimi hitti ég mann af íslenskum ættum, fæddan í Kanada, bónda og skáld. Hefði ég átt að stinga upp á forseta fyrir Ísland þá hefði þessi maður orðið fyrir valinu. Hann er leiðtogi í sínu byggðarlagi vegna innri styrks, visku og rósemi.

En það er nánast eins og forsetakosningarnar séu að hverfa. Maður verður ekki var við að neinn sé að tala um þær nema þeir sem eru mjög ákafir í einhverju liðinu. Það virðist vera mun meiri áhugi á Evrópukeppninni í fótbolta.

Umræðan snýst um hluti eins og hvers vegna Herdís vilji ekki vera á forsíðu Grapevine, af hverju Ólafur Ragnar hafi ekki mætt á ráðstefnu um Nató, en stuðningsmenn Þóru Arnórsdóttur eru að efna til „Þórudags“ um „allt land“ með boltaleikjum, ljóðalestri og hlaupum.
Frosti: Grískt bókhald í Vaðlaheiðargöngum

Frosti Sigurjónsson rekstrarhagfræðingur skrifar meitlaða grein um Vaðlaheiðargöng sem Alþingi samþykkti að bora nú í vikunni, þar segir meðal annars:

„Einhverjir þingmenn og örfáir vinir þeirra hafa þá lífskoðun að það taki heilum níu mínútum of langan tíma að aka Víkurskarð. Þrátt fyrir að leitun sé að fallegra útsýni en ber fyrir augu í þessar níu mínútur, eru þessir menn ekki ánægðir og vilja aka um jarðgöng hvað sem þau kosta.

Samgöngubætur geta vissulega verið mjög arðbærar en þá aðeins ef tilkostnaðurinn er minni en ávinningurinn. Vaðlaheiðargöng munu kosta níu milljarða að minnsta kosti en munu aðeins spara ökumönnum níu mínútur og vegegerðinni einhvern snjómokstur nokkra daga á ári.

Til að sýna fram á hagkvæmni af göngunum hafa menn gefið sér afar lítinn fjármagnskostnað (3,7%) þótt enginn fjárfestir hafi reynst tilbúinn til að veita lán til verksins á slíkum kjörum. Ætluð arðsemi byggir líka á þeirri óvissu forsendu að meira en 90% ökumanna kjósi fremur að borga gjald fyrir að aka um dimm og daunill jarðgöng en að njóta eins besta útsýnis sem gefst.

Grísku bókhaldi er beitt til að láta sem framkvæmdin sé í raun einkaframkvæmd. Eigið fé verður samt ekki nema 7% og verkefnið fjármagnað að mestu með láni sem ríkið útvegar eða ábyrgist. Það er því augljóst að lítið má út af bregða til að framkvæmdin lendi í fangi ríkisins.“
Slappt á sautjándanum

Það verður að segjast eins og er að hátíðarhöld 17. júní, á þjóðhátíðardegi okkar Íslendinga, hafa verið fremur döpur í nokkuð mörg ár.

Það er líkt og fjörið sé miklu meira á menningarnótt eða á Gay Pride – kannski eru þetta hinir raunverulegu þjóðhátíðardagar núorðið?

En þetta þarf auðvitað ekki að vera svona – sautjándinn er haldinn í bjartasta mánuði ársins þegar gróðurinn skartar sínu fegursta.

Ástæðan er fyrst og fremst metnaðar- og hugmyndaleysi skipuleggjenda. Það hefur verið einkennilegur stöðnunarbragur yfir hátíðarhöldunum.

Og nú blasir við algjör uppgjöf borgarinnar gagnvart verkefninu – það á ekki einu sinni að halda kvöldskemmtanir í borginni á sautjándanum, eins og hefur verið hefð öll árin síðan lýðveldið var stofnað.

Það er í einu orði sagt slappt.

Þegar ég var níu ára sá ég gæjalegustu hljómsveit landsins, Flowers, spila í miðbænum sautjánda júní.
Miðsumarmúsík í Hörpu

Ég hef skrifað að tónlistarhúsið Harpa hafi breyst úr tákni fyrir hrun í tákn fyrir endurreisn.

Fjölbreytni tónlistarlífsins í kringum húsið er ævintýraleg.

Í kjölfar stórviðburða á Listahátíð og tónleika Elvis Costello kemur tónlistarhátíðin Reykjavík Midsummer Music sem Víkingur Heiðar Ólafsson stendur fyrir.

Þetta er kammermúsíkhátíð með íslenskum flytjendum, en efnisskráin er fjölbreytt og skemmtileg: Þarna má finna verk eftir meistara eins og Prokofiev, Ravel og Messiaen (hinn dásamlega Quatuor pour la fin du temps), en líka eftir Jón Nordal, Þorkel Sigurbjörnsson, Þórð Magnússon og Megas.

Hér er vefsíða Reykjavík Midsummer Music og hér er Facebook-síða þar sem meðal annars má sjá skemmtilegar myndir sem ljósmyndarinn Karólína hefur tekið af tónskáldum og flytjendum.
Kosið aftur í Grikklandi á sunnudag

Þegar örfáir dagar eru til þingkosninganna í Grikklandi, kosninga númer tvö á stuttum tíma, bendir flest til þess að hægriflokkurinn Nýtt lýðræði sé að auka fylgi sitt. Þetta er flokkurinn sem var við völd frá 2004-2009, á tímanum þegar kom í ljós að gríska hagkerfið var ósjálfbært.

Nú er eitt slagorð flokksins „drakman er dauði“ – flokkurinn varar við því að Grikkir gangi úr evrunni, hann vill í meginatriðum fylgja áætlunum ESB og AGS, þótt hann vilji endursemja um ýmis atriði.

Ef flokkurinn nær nægu fylgi er líklegt að hann reyni að mynda stjórn með PASOK, gömlu erkióvinum sínum úr flokki sósíalista, en fylgi þess flokks hrundi úr 44 prósentum í 15 prósent í kosningunum í síðasta mánuði. Evangelos Venizelos, formaður flokksins, hefur þó ekki breytt stefnu hans.

Sigurvegari kosninganna 6. maí var vinstri bandalagið Syriza sem fékk rúmlega sextán prósenta fylgi og leysti PASOK af sem næst stærsti flokkurinn. Kosningabaráttan í þetta sin hefur að miklu leyti snúist um formann flokksins Alexis Tsipras, sem er ungur, reffilegur og mælskur. En honum er legið á hálsi fyrir að setja fram óraunhæfar hugmyndir – einn flokksmanna hans gekk úr flokknum um daginn og sagði að Tsipras væri þjóðhættulegur lýðskrumari.

Allt bendir svo til þess að ný-nasistaflokkurinn Gullin dögun haldi sér inni á þingi. Það er verulegt áhyggjuefni, því hegðan flokksmanna hefur ekkert skánað þótt þeir séu komnir á þing. Frægt var þegar einn þingmaður flokk sins lamdi andmælanda sinn í beinni útsendingu í sjónvarpi – og undanfarið hafa flokksmenn hótað því að fara inn á barnaheimili og sjúkrastofnanir og bera þaðan út innflytjendur og börn þeirra.

Antonis Samaras, leiðtogi hins Evrópusinnaða hægri flokks Nea Demokratia. Tekst honum að mynda stjórn eftir kosningarnar á sunnudag?
Við þurfum fjölbreyttara efnahagslíf

Á árum áður var oft talað um að einhæfni íslensks efnahagslífs væri vandamál. Frasinn var að þyrfti að skjóta fleiri stoðum undir það.

Svo urðu Íslendingar snögglega fjármálaþjóð – töldu sig besta í heimi í þeirri starfsemi. Það er eftirminnilegt að árið 2007, þegar tilkynnt var um mikinn niðurskurð í fiskveiðum haggaðist íslenska hlutabréfavísitalan ekki. Það var eins og þessar fréttir kæmu okkur ekki lengur við.

Svo hrundi fjármálakerfið, það er ekkert sjálfstraust eftir í þeirri grein og sjálfsagt langt í að Íslendingar njóti sérstaks trausts á því sviði.

En, líkt og fyrr, er nauðsynlegt að skjóta fleiri stoðum undir efnahagslífið.

Þó ekki sé nema af tveimur ástæðum:

Til að reyna að flýta því aðeins að hægt sé að aflétta gjaldeyrihöftunum.

Og til að koma í veg fyrir að útgerðin ráði öllu í landinu.
Sukk í Sparisjóði Keflavíkur

Það eru liðin hátt í fjögur ár frá hruni – og það er farið að fenna yfir ýmislegt.

Eitt af því sem maður var farinn að gleyma eru hinar skelfilegu lýsingar á því hvernig Sparisjóði Keflavíkur var stjórnað.

Ríkisútvarpið rifjaði þetta upp í gærkvöldi – og maður spyr sig: Hvers vegna í ósköpunum er ekki löngu búið að efna til lögreglurannsóknar á þessari starfsemi?

„Fréttastofa RÚV sagði í kvöld frá kolsvartri skýrslu Price Waterhouse Coopers, sem unnin var um starfshætti Sparisjóðsins í Keflavík að beiðni Fjármálaeftirlitsins. Samkvæmt henni stóð ekki steinn yfir steini í starfsemi sjóðsins. Sparisjóðsstjórinn var nær einráður og stjórn og lánanefnd sjóðsins nánast upp á punt. Stjórinn samþykkti háar lánveitingar sem hafði verið hafnað í lánanefnd og breytti skilmálum lána sem hann hafði ekki heimild til.

Stjórnarmenn og starfsmenn fengu háar lánveitingar án trygginga og haldbærra veða, og börn sparisjóðsstjórans sömuleiðis. Vegna vinnubragðanna afskrifaði sjóðurinn ríflega sjö milljarða króna síðustu tvö árin fyrir fall hans og færði niður útlán fyrir röska átján milljarða króna.“
Deyfð yfir kosningunum

Maður finnur að áhuginn á forsetakosningunum er áberandi minni nú en var í síðasta mánuði. Það er eins og spennan fyrir kosningunum hafi gufað upp.

Kannski spilar það inn í að flest bendir til þess að Ólafur Ragnar Grímsson hafi þetta í hendi sér – og kosningabaráttan er æ meira farin að snúast um að það verði að koma honum frá með öllum ráðum, fremur en um málflutning og stefnu hinna frambjóðendanna.