arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Jónas: Brotlending mörgæsanna

Jónas Bjarnason efnaverkfræðingur er nýliði í hópi bloggara á Eyjunni. En pistlar hans eru yfirleitt afar fróðlegir.

Í nýjasta pistli sínum sem nefnist Brotlending mörgæsanna skrifar hann meðal annars um kaup þýskra stjórnvalda á upplýsingum um innistæður auðugra Þjóðverja í svissneskum bönkum. Margir skjálfa vegna þessa.

Jónas skrifar:

„Nú er í augsýn, að ekkert fé geti verið geymt á reikningum í skattaparadísum. Við heyrum hér á landi, að gerðir hafi verið samningar við upplýsingadeildir skattayfirvalda um aðgang að gögnum eða bankastofnunum, sem veita upplýsingar um innistæður. Um einhverja „pakka“ er að ræða, sem ráða verður í, en íslensk yfirvöld hafa ekki aðgang að reikningum einstakra manna vegna bankaleyndar, sem er á undanhaldi víðast hvar. Vísast verður hún aflögði í því formi, sem hún er nú, en t.d. stjórnvöld í Þýskalandi munu breyta lögum þarum. En þá opnast möguleikar til að fá keyptar upplýsingar eins og nú háttar til í Þýskalandi. Það getur orðið erfitt fyrir íslenska útrásarvíkinga og aðra peningamenn að geyma fé í útlöndum, hvar sem er, af sömu ástæðum. Hvenær koma CD diskar bara í pósti frá Tortola? Eða bara tölvugögn í viðhengjum í E-bréfum? Og þá eiga menn ekki bara að greiða skatta af slíkum eignum heldur einnig sektir, en vísast verður að bæta löggjöfina til að svo geti orðið í raun og sektir það háar, að menn fari að gefa yfirvöldum upplýsingar af sjálfsdáðum. Já, það verður spennandi að fylgjast með þróuninni. Og með slíkum uppljóstrunum verður einnig unnt að rannsaka nánar tilurð peningainnistæðna, þ.e. hvernig menn hafa komist yfir þær.“
Frjálshyggja og hormónar

Þegar maður sér listann yfir hina nýju stjórnarmenn Frjálshyggjufélagsins veltir maður því fyrir sér hvort frjálshyggja sé að einhverju leyti tengd hormónaframleiðslu líkamans.

Þarna eru bara karlmenn, nítján talsins, og ég held sé rétt hjá mér að þeir séu flestallir frekar ungir að aldri.

Það mætti jafnvel gera sérstaka rannsókn á þessu, frjálshyggja og hormónastarfsemi ungra karlmanna.

Eða hvar eru konurnar?

Frjálshyggjumennirnir koma til varnar auðmönnunum sem settu Ísland á hausinn. Varla hafa aðrir orðið til þess svo það er að vissu leyti vasklegt. Og manni vöknar um augu þegar maður les að hér sé nánast farið með auðmenn eins og gyðinga á tíma þriðja ríkisins.

Svo má jafnvel segja, eins og einn lesandi bendir á, að þessi stjórn sé hálfgert „bákn“. Nítján í stjórn, á fundi sem var ekki ýkja fjölmennur.
Ein af hversdagshetjum Joly í Sifrinu

Meðal gesta í Silfrinu á morgun er John Christiansen. Eva Joly fjallar um hann í bók sem kom út fyrir jólin og nefnist Hversdagshetjur. Sú bók segir frá fólki sem leggur allt að veði í baráttunni gegn spillingu. John Christiansen gerðist eins konar njósnari í skattaparadísinni á Jersey til að geta skilið innanífrá hvernig slík starfsemi fer fram. Sögurnar sem hann segir um pappírsviðskipti og undanskot eru lyginni líkastar – og hann telur að við Íslendingar getum andað léttar að ekki tókst að breyta Íslandi í slíkt skattaskjól eins ýmsa dreymdi um.
Nýtt orð

Þjóðfélagsumræðan á Íslandi tekur á sér ýmsar myndir.

Nú er hefur til dæmis verið búið til orðið baugsfasískur.
Síðustu ár Elvis

Ég hef alltaf átt dálítið erfitt með að meika Elvis Presley. Kannski er ég bara ekki á réttum aldri. Þegar ég var lítill og móttækilegur komu Bítlarnir og blésu Elvis burt. Hann hafði verið í hernum og lék í ógurlega leiðinlegum bíómyndum.

Mjög fyndinn norskur sjónvarpsmaður var um daginn að herma eftir lífinu sem Elvis lifði síðustu ár ævi sinnar í Graceland.

Hann borðaði samlokur með hnetusmjöri og beikonni, steiktar upp úr þverhandarþykkri klípu að smjöri.

Hann hafði hóp manna í kringum sig og þegar hann vildi gleðja þá gaf hann þeim byssur.

Hann stundaði karate með vinum sínum og þeir leyfðu honum að vinna.

Hann hafði sérstakt löggumerki sem FBI hafði gefið honum.

Hann hafði 18 sjónvörp í húsi sínu.

Hann tók að minnsta kosti fimmtán tegundir af lyfjum á dag, þar á meðal fimm mismunandi sortir af svefnlyfjum.

Ég náði ekki nafninu á norska sjónvarpsmanninum, en hann setti á sig barta og gerði úr þessu hið besta grín.
Ekki góðgerðastarfsemi

Forsvarsmenn Haga hafa alltaf látið eins og það sé góðgerðastarfsemi hjá þeim að selja mjólk undir kostnaðarverði, en ekki liður í að drepa samkeppni á matvörumarkaði.

Þeir þykjast ekki skilja úrskurð samkeppnisstofnunar sem nú hefur verið staðfestur með dómi héraðsdóms.

Svo spyr maður hvort þeir sem fá á sig svona dóma séu endilega best fallnir til að reka stærstu matvöruverslanir á Íslandi?

Menn láta hérna eins og það séu einhvers konar geimvísindi að reka búðir – og að það sé Bónus sem hafi fært alþýðu manna stórkostlegar kjarabætur.

Staðreyndin er hins vegar sú að þetta er þróun sem hefur orðið um allan hin vestræna heim. Matvara hefur lækkað, og hlutur matar í útgjöldum heimila hefur dregist saman. Hann var eitt sinn kringum 50 prósent en hefur lækkað niður í kringum 15 prósent.

Tölur frá öðrum löndum eru svipaðar, í norskum sjónvarpsþætti sem ég sá um daginn var sagt að þessi tala væri komin í 11 prósent.

Og samt hafa þeir ekki Bónus í Noregi.

Í framhaldi af því minni ég á viðtal við Friðrik G. Friðriksson sem fór fram í Silfri Egils í október síðastliðinum. Þar er meðal annars minnst á verðstríðið sem varð til þess að Hagar fengu á sig umræddan dóm. Það er hér í tveimur hlutum:

[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=Qk6R44cMYBs]

[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=-grXJLFBgkg&feature=related]
Klúbbur sem vill ekki reglur eða eftirlit

Björn Þór Sigbjörnsson skrifar leiðara um viðskiptaþing í Fréttablaðið undir yfirskriftinni Sérkennileg sýn á samfélagið.

- - -

Ágæt var ræða formanns Viðskiptaráðs á viðskiptaþingi á miðvikudag. Það er að segja fyrir þá sem tilheyra þeim klúbbi eða aðhyllast þær kenningar og samfélagsgerð sem hann boðar og berst fyrir. Skammirnar í garð stjórnvalda hafa hljómað sem tónlist í eyrum þinggesta enda veit Viðskiptaráð fátt verra en stjórnvöld sem vilja stjórna. Viðskiptaráð vill stjórnvöld sem búa svo um hnútana að engu er að stjórna. Markaðurinn sér um sig sjálfur, segir Viðskiptaráð sem hefur þann megintilgang að gæta hagsmuna viðskiptalífsins og koma almenningi í skilning um mikilvægi frjálsræðis í viðskiptum.

Liður í útbreiðslustarfinu voru skýrslur og greinar um útrásina og bankana. Þetta er æðislegt, sagði Viðskiptaráð. Þetta er gjörsamlega æðislegt. Svo hrundi þetta allt saman og ekkert stendur eftir nema skuldirnar.

Viðskiptaráð hefur ekki enn sagt okkur hvað fór úrskeiðis.

„Mikið gæfuspor var stigið með einkavæðingu á ríkisbönkunum og því væri það mikil afturför ef hið opinbera ætlaði að setja umsvifum fjármálafyrirtækja skorður sem afmörkuðust við eina tegund starfsleyfa,“ sagði Viðskiptaráð einu sinni.

Sé frelsi fyrsta boðorð Viðskiptaráðs er afnám eftirlits boðorð númer tvö. Viðskiptaráði er almennt illa við allt eftirlit með starfsemi fyrirtækja og kallar það íþyngjandi. Viðskiptaráði virðist líka almennt illa við upplýsingar. Tillögur á Alþingi um úttekt á stjórnunar- og eignatengslum í viðskiptalífinu, úttekt á vöxtum og þjónustugjöldum banka og úttekt á starfsskilyrðum Fjármálaeftirlitsins voru óþarfar að mati þess.

Það er svo önnur saga en segir sitt að Viðskiptaráð taldi líka óþarfi að gerð yrði framkvæmdaáætlun um launajafnrétti kynjanna og gat ekki fellt sig við tillögu um aðgerðir gegn fátækt.

Það er von á skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis um bankahrunið. Af því tilefni er rétt að rifja upp hvað Viðskiptaráð sagði um það mál allt þegar löggjöf um nefndina var í smíðum. Jújú, það er ágætt að rannsaka en „ekki svo unnt sé að draga einstaklinga til ábyrgðar, hvað þá til að gagnrýna siðferði þeirra og stjórnarhætti“.

Og af því að aðgerðir sérstaks saksóknara voru í fréttunum á dögum er líka rétt að rifja upp hvað Viðskiptaráð sagði um það embætti þegar lögin um það voru í mótun. Tiltekin ákvæði eru „frávik frá grundvallarreglum réttarríkisins,“ sagði Viðskiptaráð um frumvarpið. Einnig: „Talsverðar líkur eru jafnframt á því að efnisreglur þess muni draga úr trausti umheimsins í garð íslensks fjármálakerfis.“

Þegar allt er talið saman má spyrja hvers vegna í ósköpunum forsætisráðherra er að ávarpa samkomu klúbbs sem hefur ofangreint að leiðarljósi. Klúbb sem ekki vill eftirlit, helst engar reglur, telur upplýsingar óþarfar, leggst gegn aðgerðum gegn fátækt, vill ekki að fjallað sé um siðferði og stjórnarhætti ábyrgðarmanna bankahrunsins og heldur að stofnun sérstaks embættis um rannsókn á saknæmum gjörðum tengdum hruninu dragi úr trausti útlendinga á fjármálakerfinu.

Það gæti orðið landi og þjóð til farsældar að gera allt öfugt við það sem Viðskiptaráð segir.
Fátt um vini

Stuttu eftir hrun var skýrt frá því að Rússar myndu bjarga Íslendingum með risaláni. Af því varð ekki neitt, lánið kom aldrei.

Sendinefnd frá Framsóknarflokknum fór til Noregs til að sækja risalán. Það var ekki veitt.

Nú síðast fara tveir útsendarar úr utanríkisráðinu í bandaríska sendiráðið og biðja um hjálp. Svarið er nei, við komum ekki nálægt þessu. Í staðinn leka út óþægilegar upplýsingar um þennan fund.

Þetta fer að minna á orðin úr Íslandsklukkunni: „Minn herra á aungvan vin.“
Flokksblöð voru hátíð miðað við þetta

Í gamla daga skiptust dagblöðin eftir flokkum og það var hægt að rýna í allt sem þar stóð með hinum frægu flokksgleraugum.

Nú er það breytt. Tengslin eru flóknari og síður sýnileg.

Í Morgunblaðinu í dag er kvartað undan því að auglýsingar frá Högum birtist nær eingöngu í Fréttablaðinu.

Það væri svosem hægt að skýra það með því að Fréttablaðið hefur miklu meiri dreifingu en Mogginn.

En það er auðvitað ekki eina skýringin.

Á móti kemur að nánast á hverjum degi birtist fjöldi auglýsinga í Morgunblaðinu frá fyrirtækjum Jóns Helga Guðmundssonar sem kenndur er við Byko.

Frá Nóatúni, Krónunni, Intersport, Byko og Húsgagnahöllinni.

Ástæðan er ekki sú að Mogginn sé svo góður auglýsingamiðill, það er hann ekki.

Blöðin eru í höndunum á klíkum sem eiga þröngra hagsmuna að gæta – Jón Ásgeir heldur enn hlut sínum í Fréttablaðinu , en á Mogganum ríkir Davíð í umboði ekkjunnar frá Vestmannaeyjum og fjárhaldsmanns hennar, Gunnlaugs Sævars Gunnlaugssonar.

Miðað við þetta voru flokksblöðin eiginlega hátíð.
Financial Times kallar eftir málamiðlun

Financial Times birtir leiðara um Icesave. Þar stendur að Bretar og Hollendingar eigi að hætta að tuddast á Íslendingum.

„ London and Amsterdam should stop their bullying and accept the earlier offer – or take Landsbankis assets and write off any remaining balance. It is a small price to pay for mending their side of the fence.“
Þeir skulu landið erfa

Hjörtur Hjartarsson sendi þetta bréf:

- - -

Ríkisstjórn Samfylkingar og Vinstrihreyfingarinnar græns framboðs ætlar að láta gott heita að hamfarakapítalistar erfi landið. Menn sem kölluðu samfélagsleg móðuharðindi yfir þjóðina. Bankamálaráðherrann segir ástæðuna þá að við búum í réttarríki. Forsætisráðherra telur afskipti af bönkum viðsjárverð, og útskýrði það með svofelldum orðum á þingi hins alræmda Viðskiptaráðs í gær (viðeigandi):

„Þeim sjónarmiðum hefur verið haldið fram að ríkisstjórnin ætli að láta það afskiptalaust að sömu persónur og leikendur og fóru með stórt hlutverk í fjármála- og viðskiptalífinu fyrir hrun, verði áfram við stjórnvölinn. Að þessu tilefni vil ég láta koma fram að ég er algerlega mótfallin því að stjórnmálamenn handstýri fjármálakerfinu.“

Þetta er dálítið snúið, því ríkisstjórnin ætlar reyndar að láta það afskiptalaust, „að sömu persónur og leikendur og fóru með stórt hlutverk í fjármála- og viðskiptalífinu fyrir hrun, verði áfram við stjórnvölinn“, og út á það ganga afsakanir ráðherrans.

Máli sínu til stuðnings vísaði Jóhanna Sigurðardóttir til einkavæðingar bankanna á sínum tíma, en þá stálu stjórnmálamenn bönkunum og létu í hendur klíkubræðra sinna, sem síðan settu bankana á hausinn og þjóðina með. Ólafur nokkur Ólafsson, kenndur við Samskip, kom þar við sögu ásamt fleiri virðingarmönnum sem vilja endurnýja og staðfesta yfirráð sín í íslensku samfélagi. Nú í skjóli Samfylkingar og Vinstrihreyfingarinnar græns framboðs.

Jóhanna Sigurðardóttir hlýtur að telja öll afskipti stjórnmálamanna af bönkum ógurlega vond. Önnur helsta ástæða hrunsins er nefnilega af flestum, nema heittrúuðum frjálshyggjumönnum, álitin vera afskiptaleysi stjórnvalda og stjórnmálamanna. Ófullnægjandi löggjöf og reglurverk, ásamt slöku eftirliti. Í einu orði sagt, VANRÆKSLA.

Svo er það réttarríkið á Íslandi. Áhyggjur landsmanna af því snúast helst um hvort sá sterkari geti, refsilaust og án alvarlegra afleiðinga, komist upp með að svipta þann veikari eignum og lífsafkomu. Ríki þar sem slíkt viðgengst getur ekki talist réttarríki. Áhyggjur Gylfa Magnússonar bankamálaráðherra eru af öðrum toga. Hann vill slá skjaldborg um hamfarakapítalistana og gæta þess að þeir njóti fullra og óskoraðra réttinda. Hvað sem það kostar land og lýð. Engu skiptir t.d. þótt einn þeirra sæti sakarannsókn sem grunaður maður í einu mesta fjársvikamáli sem sögur fara af. Máli sem hefur helsært íslenskt samfélag. Gylfi gerir ekki neitt. Ekki frekar en Jóhanna.

Afsakanir þessara tveggja ráðherra á vanrækslu ríkisstjórnarinnar eru að engu hafandi. Almenningur á að reka af höndum hverja þá ríkisstjórn sem lætur viðgangast að mafíuríki festist í sessi á Íslandi. Almenningur má almennt ekki vanrækja borgaralegar skyldur sínar og dyggðir, og alls ekki þegar stjórnvöld bregðast algjörlega. – Ábyrgð þeirra er mikil sem verja vanrækslu ríkisstjórnarinnar með þögn aðgerðarleysi.
Breytt staða

Skjölin sem fréttastofa RÚV byggði frétt sína á sýna að hversu staða Íslands í heiminum er önnur en á tímanum þegar herinn var í Keflavík.

Bandaríkin hafa hvorki áhuga né tíma til að styðja Íslendinga.
Snúið á hvolf

Á Íslandi snúast stjórnmál stundum upp í algjöra vitleysu.

Margir þeirra sem áður hrópuðu hátt um að stjórnvöld mættu ekki hafa afskipti af viðskiptalífinu telja nú að ríkið eigi að taka til hendinni þar.

Og sumir þeirra sem áður heimtuðu að stjórnvöld skiptu sér af viðskiptalífinu telja nú að það sé ekki hægt.
Viðskiptaflétta

Frétt eftir Þorbjörn Þórðarson sem birtist á Stöð 2 í gær varpar ljósi á viðskiptahætti íslenskra útrásarvíkinga. Myndin undirstrikar líka hversu fréttnæm hún er ljósmyndin þar sem bankastjóri Landsbankans sést í skemmtiferð ásamt Baugsmönnum. Einn lesandi síðunnar túlkar fréttina með þessum hætti:

- - -

Þeir keyptu Iceland keðjuna í Bretlandi með skuldsettri yfirtöku, fjármögnuðu það í gegnum íslensku bankana.

Pálmi Baugsmaðurinn í Fons átti um 29%.

Stuttu fyrir hrun stofna þeir félagið Stytta ehf. sem er í meirihluta eigu félags sem er skrásett á eyjunni Mön.

Þangað fluttu þeir skuldir Pálma upp á um 430 milljón sterlingspund eða sem jafngildir um 90 milljörðum.

Pálmi greiddi sem sagt aldrei sinn hluta. Arðgreiðslur frá Iceland undanfarin 3 ár hafa numið tug milljarða íslenskra króna.

Pálmi fær því að halda arðgreiðslunum en skilur 90 milljarða skuldir eftir í íslenska bankakerfinu en félagið Stytta ehf. tapaði 12 milljörðum 2008 og er með milljarða neikvætt eigið fé og einu eignirnar eru hlutabréfin í Iceland keðjunni.

Tap Landsbankans mun verða tugir milljarða króna.
Útvegsmenn og Deloitte

Útvegsmenn veifa skýrslu frá endurskoðunarfyrirtækinu Deloitte sem segir að fyrningarleiðin leiði til gjaldþrots þeirra.

En ekki til dæmis skuldir útgerðarinnar sem eru metnar á að minnsta kosti 550 milljarða króna. Sem þýðir í raun að útgerðin er að veiða og veiða upp í skuldirnar sem hún hefur stofnað til.

Nema að lán fáist afskrifuð í stórum stíl. Gengið er reyndar afskaplega hagstætt útgerðinni á þessum tíma – nokkuð á kostnað margvíslegra annarra umsvifa í samfélaginu.

Deloitte er þó ekki alveg hlutlaus aðili í þessu máli. Fyrirtækið unnið mikið fyrir útgerðir í gegnum tíðina, eiginlega sérhæft sig í því. Í ljósi þess hvernig útgerðin er stödd – og þeirra fjármuna sem hafa runnið út úr greininni má spyrja hvort öll sú ráðgjöf hafi verið góð.

Lengi vel var reyndar einn eigandi Deloitte, Lárus Finnbogason, formaður skilanefndar Landsbankans, en í þeim banka er mikið af skuldum sjávarútvegsins.

Svona hafa hlutirnir tilheigingu til að bíta í skottið á sér á Íslandi.
Ísland og auðæfin í Norður-Íshafi

Ein bábilja sem stundum er haldið fram er að við Íslendingar eigum eitthvert sérstakt tilkall til auðæfa sem kunna að leynast á Norðurskautinu. Og að þess vegna ásælist Evrópusambandið Ísland.

Staðreyndin er að svo er ekki. Það sést greinilega á heimskautafundinum sem nú er haldinn í Kanada. Þar ráða ráðum sínum ríki sem eiga land að Norður-Íshafinu, Rússland, Bandaríkin, Kanada, Noregur og Danmörk (vegna Grænlands). Öðrum ríkjum er ekki hleypt að borðinu.

Þarna er að finna olíu, gas og málma – jú, og fiskistofna. Sumir eru í landhelgi þjóðanna við norðurhöf, aðrir koma inn á alþjóðleg hafsvæði.

Auknar siglingar á þetta svæði gætu hins vegar haft áhrif á Íslandi bæði til góðs og ills. Umsvif í íslenskum höfnum gætu aukist, en um leið hættan á mengunarslysum sem gætu spillt fiskimiðum eða orðspori þeirra. Það gæti reynt á íslensk yfirvöld að hafa nægilegt eftirlit með þessum skipaferðum. Hugsanlega höfum við ekki nægt bolmagn til þess sjálf.

Það sem helst er að óttast er að grípi um sig gullgrafaraæði á Norðurskautssvæðunum með tilheyrandi togstreitu, stjórnleysi og umhverfisvá. Rússar ætla sér stóra hluti þarna norðurfrá og eru löngu byrjaðir í kapphlaupinu um pólsvæðin – og það vekur talsverðan ugg í Noregi. Rússar eiga líka langstærstu strandlengjuna við Norður-Íshafið eins og sjá má á þessu korti. Landhelgi Íslands er hins vegar langt í suðri.
Skaðar stjórnina meira en allt annað

Skilanefndarmenn eru hin nýja yfirstétt á Íslandi. Ríkisstjornin horfir aðgerðarlaus á spilinguna sem dafnar í kringum hrundu bankana og þykist ekki geta gert neitt. Ráðamenn segjast vera agndofa og hneykslaðir, en hafa í raun gefið endurreisn viðskiptalífsins frá sér. Hún er að komast í hendurnar á fámennum klíkum. Þetta er ekki beinlínis sú leið sem maður hefði talið að vinstri stjórn færi, en einhvern veginn virðist hún lömuð af ákvarðanafælni – kerfið er sterkara en hún.

Jónas Kristjánsson gerir þessu góð skil í stuttum pisti:

Afskiptaleysi er stjórnarstefna

Jóhanna Sigurðardóttir og Gylfi Magnússon ráðherrar staðfesta afskiptaleysi sem stjórnarstefnu í bankamálum. Hvorugt telur æskilegt, að ríkisstjórnin taki ráðin af bankastjórum og skilanefndum, sem ögra þjóðinni. Bankastjórar veita rugluðum útrásarvíkingum forgang að fyrirgreiðslu, sem almenningur nýtur ekki. Skilanefndir stunda sjálftöku fjármuna úr rústum gömlu bankanna. Ráðherrarnir telja sig væntanlega hafa misst málin úr höndum sér við nýju einkavæðinguna. Þeir gera sér ekki grein fyrir, að afskiptaleysið hefur skaðað ríkisstjórnina meira en nokkuð annað. Gert þjóðina fráhverfa henni.
Ákveðin þversögn

Það er vissulega rétt að taka þarf til í ríkisrekstrinum og skera niður, en –

líklega hefur ekkert fyrirtæki á Íslandi fengið jafn ótæpilega meðgjöf, á kostnað efnahagslífsins alls – og íslenskrar náttúru – en einmitt fyrirtækið sem formaður Viðskiptaráðs stjórnar.

Eigum við ekki að segja að þetta sé ákveðin þversögn í málflutningi hans?

Annars er ágætt að rifja upp orð Williams Black um Viðskiptaráð.
Bókasafn Páls, jöklar á Íslandi og ferðabækur

Í Kiljunni í kvöld skoðum við bókasafn Páls Jónssonar sem varðveitt er í Héraðsbókasafninu í Borgarnesi. Páll var frá Örnólfsdal í Þverárhlíð, bjó lengst af í Reykjavík og starfaði við Borgarbókasafnið. Meðfram því var hann ástríðufullur bókasafnari og telur safn hans um 5000-7000 bindi og eru margt af því afar fágætar bækur. Margar bókanna batt Páll inn sjálfur af miklu listfengi.

Helgi Björnsson jöklafræðingur segir frá bók sinni Jöklar á Íslandi, en fyrir hana hlaut hann Íslensku bókmenntaverðlaunin.

Guðrún Eva Mínervudóttir fræðir okkur um uppáhaldsbækur sínar.

Páll og Kolbrún ræða um þrjár bækur sem fjalla um ferðalög: Færeyskur dansur eftir Huldar Breiðfjörð, Enginn ræður för eftir Runólf Ágústsson og Landið sem aldrei sefur eftir Ara Trausta Guðmundsson.

En Bragi talar um kvikmyndir.
Fáir borga skattana

Lesandi síðunnar sendi þetta súlurit með eftirfarandi texta:

- - -

Hér er „skemmtileg“ tölfræði frá USA þar sem fram kemur að 20% landsmanna greiða 86% af skatttekjum þjóðarinnar. Með tilliti til skekkjumarka þá má alveg álykta að hlutfallið sé ekki langt frá þessu hér á Íslandi. Þetta hef ég tuðað um lengi, þ.e. að þótt „lágt“ hlutfall þjóðarinnar flytjist í burtu þá verði skatttekjumissirinn gríðarlegur enda nánast allt þetta fólk í topp 30% og við það bætist svo að þetta er barnafólk sem á víst að framleiða skattgreiðendur komandi ára, sem verður ekki. Þetta virðast ráðandi aðilar í landinu ekki skilja enda fullkomlega óhæf í sínum störfum og þá á ég bæði við núverandi ríkisstjórnarflokka og ekki síður Sjálfstæðisflokkinn sem þráast við að skipta út spillingarpésum.
Undrandi umboðsmaður

Umboðsmaður Alþingis krefst skýringa á fíkniefnaleitinni í Tækniskólanum í síðustu viku.

300 manns hafa boðað komu sína á Viðskiptaþing á morgun. Ég geri ekki ráð fyrir að lögreglan muni mæta með hundana.
Existu-lífeyrissjóðir

Sigrún Davíðsdóttir fjallar um lífeyrissjóði undir yfirskriftinni Lífeyrissjóðirnir og gagnrýnið aðhald í Speglinum. Í pistlinum segir meðal annars:

„ Fjárfestingar lífeyrissjóðanna í Existu eru kapítuli út af fyrir sig – það var talað um Existu sparisjóði, líka tilefni til að tala um Existu-lífeyrissjóði. Þessar vikurnar fara fram harðsnúnar samningaviðræður kröfuhafa Existu um nauðasamninga og já, það er ástæða til að tala um harðsnúnar viðræður. Þarna eins og víðar er tekist á um hvort og hvernig fyrri eigendur haldi eignum og ítökum. Gríðarleg átök þó hljótt fari. Aðkoma lífeyrissjóðanna í félögum í nauðasamningum er umhugsunarverð. Þó það gildi sömu reglur um gjaldþrot og nauðasamninga sýnir reynslan undanfarið að framkvæmdin vill vera öll önnur þegar um nauðasamninga er að ræða. Þá er eins og kröfuhafar sjái litla ástæðu til að eyða tíma og fé í að fara í saumana á bókhaldinu. Þannig grafast og firnast fyrri gerðir og gjörningar.

Viðmælandi Spegilsins í stjórnkerfinu segir það umhugsunarvert að lífeyrissjóðirnir, sem beri beina ábyrgð gagnvart launþegum, hafi lítið gert í að krefjast upplýsinga um hrap stóru eignarhaldsfélaganna sem áttu Ísland. Sjóðirnir séu stórir aðilar sem hafi borið mikinn skaða – en virðist þó ekki spyrja gagnrýninna spurninga varðandi rekstur, bókhald og uppgjör þessara félaga. – Reyndar má bæta því við að skaðinn er tæplega allur kominn fram. Skortir líka að lífeyrissjóðsfélagar hafi krafið stjórnir sjóðanna reikningsskila, þá einnig siðferðislegra skila.

Þegar litið er til undanfarinna ára má segja að stórir aðilar í viðskiptalífinu hafi getað gengið að því vísu að fé fengist úr lífeyrissjóðunum. Oft þegar er nóg af einhverju er eins og þar með sé ekki farið sérlega vel með ofgnóttina. Þannig var það um fjármagnið sem flæddi um heiminn á lágum vöxtum, ekkert séríslenskt fyrirbæri. En gríðarlega sterkir lífeyrissjóðir eru að vissu leyti séríslenskt fyrirbæri. Auðvitað hin mesta blessun en gagnrýnislausar fjárfestingar þeirra voru ekki að öllu leyti blessun. Nú er talað um að lífeyrissjóðirnir þurfi að taka þátt í uppbyggingunni. Vissulega þarf fé – en það þarf líka miklu gagnrýnna hugarfar en áður og ábyrgt aðhald.„
Glatt á hjalla

Ljósmynd þessi mun vera tekin í skíðaskála Jóns Ásgeirs Jóhannessonar árið 2006. Þarna má sjá ýmsa aðalleikara í útrásinni sem lesendur geta skemmt sér við að bera kennsl á – þó vekja sérstaka athygli þau Sigurjón Árnason og Elín Sigfúsdóttir sem eru saman rétt til hægri við miðja mynd.

Myndina er hægt að stækka með því að smella á hana.