arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Langt frá hverju?

Stundum segja menn vitleysu sem hljómar vel, en er engu minni vitleysa fyrir það.

Vitnað er í orð grænlensks stjórnmálamanns, Josefs Motzfeldt, sem sagði á fundi í Reykjavík að Evrópa væri „langt fra verden“.

Langt frá heiminum. Langt frá hvaða heimi?

Varla frá heimi þeirra 739 milljón manna sem byggja þessa heimsálfu. Þar af tilheyra um 510 milljónir manna Evrópusambandinu.

Þarna á meðal eru nokkur ríki sem eru meðal hinna auðugustu í heiminum. Og samkvæmt nýjum hamingjumælingum Sameinuðu þjóðanna er fólk ánægðast með hlutskipti sitt á Norðurlöndunum og í sumum af ríkjum Evrópusambandsins.

Þarna höfum við Íslendingar, 320 þúsund manna þjóð, risastóran markað fyrir afurðir okkar.

Svo getum við skoðað landfræðilega stöðu okkar aðeins nánar.

Einu sinni vorum við langt frá öllu, og það var okkar ógæfa. Til landsins voru nánast engar samgöngur um margra alda skeið. (Við skulum ekki tala um Grænland þaðan sem enginn kom eða fór í mörg hundruð ár.)

Það hefur breyst og við liggjum um þjóðbraut þvera milli Evrópu og Ameríku. Við höfum ekki sömu pólitísku vigt og var á tíma Kalda stríðsins, en Ísland er orðinn miklu fjölfarnari staður en var þá.

Það mun heldur ekki breytast í bráð að frá Íslandi er styst að fara til London, Edinborgar, Osló, Kaupmannahafnar, Amsterdam, Dublin, Berlínar og Parísar af erlendum stórborgum.

Og fólkið sem er að ferðast hingað kemur að mestu leyti frá þessum stöðum – og frá austurströnd Bandaríkjanna.

Kortið – sem er fengið af sjálfri heimasíðu Josefs Motzfeldt – sýnir þetta nokkuð gögglega.

Það mun víst ekki breytast í bráð að frá Íslandi er styst að fara til Edinborgar, London, Osló, Kaupmannahafnar Stokkhólms, Amsterdam, Berlínar og Parísar af erlendum stórborgum – og fólkið sem er að ferðast hingað kemur að mestu leyti þaðan. Kortið sýnir þetta reyndar mjög glögglega. Þess er nokkuð langt að bíða verði til dæmis miklir fólksflutningar milli Íslands og Longyearbyen, Thule, Hammerfest eða Jan Mayen – en reyndar eru nokkur flug á viku til Nuuk.

Ferðaþjónusta er orðin stærsta atvinnugrein á Íslandi. Hún byggir á samgöngum við fjölmenn og þróuð lönd. Við veiðum fisk, og þar er hið sama uppi á teningnum, verðmætasti markaðurinn er í ríkum og þéttbýlum nágrannalöndum. Draumar okkar um framtíðina liggja svo í fyrirtækjum eins og Össuri, CCP, Plain Vanilla, hugviti og hátækni – aftur eru það samskiptin við hinn þróaða markað sem skipta sköpum.
Góð frammistaða Gunnars Braga

Það verður að segjast eins og er að framganga Gunnars Braga Sveinssonar utanríkisráðherra í Úkraínumálinu er til fyrirmyndar.

Gunnar Bragi drífur sig til Úkraínu, talar við heimamenn, sýnir þeim stuðning í baráttunni fyrir lýðræði og gegn yfirgangi og spillingu.

Við getum ekki horft á þetta gerast eins og ekkert sé. Það er nú líka komið þannig að það er árið 2014 og við viljum ekki að menn geti farið og breytt landamærum Evrópu svona eins og ekkert sé. Eftir því sem fleiri lýsa því yfir og sýna það í verki að þeir styðja Úkraínumenn, þeir eru á móti innrásinni frá Rússlandi og að við styðjum líka umbætur. Ég held að hver einasta rödd í þessu skipti máli.

Og hann brýnir líka fyrir þeim að þeir verði að standa sig sjálfir í þessari baráttu. Það eru kosningar framundan í Úkraínu og mikil uppbygging sem þarf að ráðast í.

Það var afar áhrifamikil upplifun að koma þar sem svo margir létu lífið og að hitta mótmælendur, sem segjast munu hvergi fara, fyrr en þeir telja tryggt að breytingar verði til frambúðar. Það er ljóst að Úkraínumanna bíður risavaxið verkefni við að tryggja stöðugleika og takast á við gríðarlegan efnahagsvanda. Ég fékk ágæta mynd af stöðu mála og hvatti bæði stjórn og stjórnarandstöðu til að vinna að efnahagsumbótum, takast á við spillingu, tryggja mannréttindi, málfrelsi og réttindi minnihlutahópa.

Maður heyrir fólk hér á landi tuða yfir því að utanríkisráðherrann sé þarna að „styðja lýðræði erlendis og ekki hér heima“. Í hinu stóra samhengi er það heldur léttvægt.

Andrii Deshchytsia, starfandi utanríkisráðherra Úkraínu, og Gunnar Bragi Sveinsson utanríkisráðherra í Kænugarði í gærkvöldi. Mynd: Utanríkisráðuneytið.
Hvalveiðar – þrýstingurinn magnast

RÚV greinir frá því að matvælafyrirtækið High Liner Foods ætli að hætta viðskiptum við HB Granda vegna tengsla þess við Hval.

Jón Gunnarsson, formaður atvinnuveganefndar Alþingis, segir að þetta sé „ákveðin hryðjuverkastarfsemi“.

Það er óþarflega stórt orð. Fyrirtæki ráða því hverja þeir versla við, þau eru í fullum rétti til þess – og fyrirtæki eru viðkvæm fyrir þrýstingi og fyrir almenningsálitinu.

Það heitir að kjósa með buddunni.

Hin „svokölluðu“ náttúruverndarsamtök, sem Jón kýs að kalla svo, virðast fylgjast nokkuð vel með, eins og lesa má í frétt RÚV.

Og hér er vefur sem nefnist dontbuyfromicelandicwhalers.com.

Þarna er að finna upplýsingar um fyrirtæki sem tengjast Hval og þær nokkuð ítarlegar. HB Grandi fær til dæmis mjög mikla athygli á vefnum.
Makrílsamningarnir og Grænlandskvótinn

Grein norska sjávarútvegsráðherrans, Elisabeth Aspaker, sem birtist í Morgunblaðinu, vekur upp stórar spurningar um makrílsamningana sem Íslendingar fengu ekki aðild að. Hvað var það sem í rauninni gerðist í viðræðunum?

Var hagsmunum Íslendinga fórnað vegna nokkurra útgerða sem vilja komast í makrílkvóta Grænlands? Og þá um leið grafið undan öllu hinu hátimbraða tali um norðurslóðir og samvinnu ríkjanna þar?
Lítið lag sem varð pólitískt

Þetta er skemmtilegt.

Lag eftir söngvarann Pharrell Williams, úr teiknimyndinni Despicable Me 2, heitir Happy og fjallar um gildi þess að vera glaður og jákvæður.

Einhvern veginn hefur þetta lag verið að breytast í mótmælasöng með afar skemmtilegum hætti. Ákall um að fólk sameinist. Gefist ekki upp fyrir valdi.

Og hér er lagið eins og það hefur hljómað á Maidan torgi í Kiev. Þetta er magnað.

Hér sjáum við útgáfu af laginu frá Túnis þar sem hafa verið mikil átök síðustu árin.

Eins og segir í þessari grein var þetta lag algjörlega ópólitískt þegar það varð til, en nú hefur það öðlast sterka pólitíska merkingu víða um heim.
Þegar Mogginn var í Miðbænum

Þessa mynd er að finna á vefnum Gamlar ljósmyndir.

Þarna sést Moggahöllin, órifinn Fjalaköttur, Hallærisplanið.

Árið er líklega 1976. Maður sér að á litla húsinu sem hýsti minjagripaverslun (sem síðar fjölgaði ört) eru auglýsingar frá leikhúsunum. Leikfélag Reykjavíkur er þarna að sýna Equus, það var mjög vinsæl sýning sem var sett upp þetta ár. Ég næ ekki að greina hvaða aðrar sýningar hafa verið í boði.

Á þessum árum var verslunarrýmið í Moggahúsinu kallað Vesturver. Þar var þegar ég fór að muna eftir mér leikfangaverslun, hljómplötubúð, lítil bókaverslun og svo opnaði í kjallaranum glæsileg verslun með tískufatnað fyrir ungt fólk sem nefndist Adam.

Lýsingin í Adam var fjólublá og stólarnir í búðinni voru djúpir og mjög eftirminnilegir. Maður gerði sér sérstaka ferð í Adam til að komast í snertingu við töffheit.

Þarna er Morgunblaðið á hápunkti veldis síns, í stórhýsi í Miðbænum. Gamlir Moggamenn sem ég þekki sakna þessa húss og þessa tíma.

Svo var allt í einu rokið til og byggt hús fyrir Moggann í Nýja Miðbænum, eins og það var kallað, í Kringlumýrinni. Þaðan fór blaðið svo út fyrir bæinn – alla leið upp í Hádegismóa.

Eftir á að hyggja finnst manni það hafa verið tómur misskilningur.

En þarna stendur Fjalakötturinn ennþá. Hann var rifinn 1985. Þá var húsfriðun ennþá umdeilt mál, þessi stóra bygging var í niðurníðslu, eigendur hússins réðu illa við að halda því í viðunnandi ástandi.

Síðar var Fjalakötturinn endurbyggður í nokkuð breyttri mynd, utar í Aðalstrætinu, en það er ekki það sama.

Á þessu svæði, þar sem Austurstrætið mætti Aðalstræti er nú hryggðarmyndin Ingólfstorg, eitt ljótasta bæjartorg á norðurhveli jarðar og þótt víðar sé leitað. Meira að segja þetta var skárra en það.
Ævintýramaðurinn Kristján og hvalkjötið hans

Það verður ekki annað sagt en að Kristján Loftsson sé ævintýramaður – um það þarf enginn að efast sem les þessa frétt Eyjunnar. Og ekki er hann gjarn á að gefast upp.

Nú er hann búinn að taka yfir flutningaskipið Ölmu sem var mikið í fréttum fyrir tveimur og hálfu ári þegar það var kyrrsett á Fáskrúðsfirði eftir að það tapaði stýrinu í vondu veðri.

Kristján ætlar að láta skipið sigla með 2000 tonn af hvalkjöti til Japans. Hann ætlar semsagt beint með kjötið á markað, það virðist vera ófært að koma því í gegnum önnur lönd.

Og náttúrlega er spurning um markaðinn í Japan. Hvalkjöt er ekki auðseljanlegt þar og hefur meðal annars farið í hundamat. Það hefur mælst afar illa fyrir.

En Kristján lætur ekki deigan síga fremur en fyrri daginn. Það verður fróðlegt að fylgjast með því hvernig gengur að koma skipi og farmi alla leiðina til Japans, þessa óralöngu siglingaleið, og hvort samtök eins og Greenpeace láta skipið óáreitt – nú eða Bandaríkjastjórn?

Hvalkjötinu skipað upp í Ölmu í höfninni í Hafnarfirði. Mynd: Eyjan.
Hætta á að ferðaþjónustan breytist í sjoppu

Það geisa harðar deilur um hvort rukka skuli inn á ferðamannastaði.

Menn geta líka spurt sig hvernig eigi að fara að þessu?

Það er til dæmis ekki til prýði að raða upp beljökum á stað eins og Geysi og hafa hópa af ferðamönnum í biðröð. Svoleiðis gengur þetta ekki.

En það er vel skiljanlegt að landeigendur vilji fá eitthvað fyrir sinn snúð – og líka fé til að sinna nauðsynlegu viðhaldi. Ferðaþjónustufyrirtæki sem koma með túrista á þessa staði mokgræða og borga ekkert fyrir afnotin.

Við Geysi er það reyndar þannig að ríkið á hverina – en heimamenn landið í kring.

Það er alls ekki óþekkt erlendis að rukkað sé inn á náttúruvætti. En yfirleitt fer betur á því að innheimta gjald til að fólk komist inn á stærra svæði – eins og til dæmis heilan þjóðgarð. Það er verra ef selt er inn á einstaka fossa eða hveri.

Hætta er á að þetta getið orðið til mikillar óprýði – ferðamennskan má alls ekki við því að verða sjoppulegri en hún er. Í raun er óskiljanlegt hvað ferðaþjónustunni er hlíft við sköttum – vilji menn afla fjár til að byggja upp innviði fyrir ferðamennsku er langauðveldast að gera það með skattheimtu.

Þar eru ýmsir möguleikar sem hafa verið ræddir fram og aftur, hærri virðisaukaskattur, gistináttagjald og hugsanlega náttúruverndargjald á farmiða. Sú staðreynd að ferðamennirnir sem hingað koma eyða minnu en áður, eru úr „ódýrari“ klassa, rennir stoðum undir frekari skattheimtu.
Hamingjusömustu löndin – hvers vegna?

Á vef CNN má lesa um hamingjusömustu lönd í heiminum, eins og þau birtast í alþjóðlegri hamingjumælingu frá Sameinuðu þjóðunum.

Löndin eru í þessari röð:

Danmörk, Noregur, Sviss, Holland, Svíþjóð, Kanada, Finnland, Austurríki, Ísland og Ástralía.

Hvað eiga þessi lönd sameiginlegt?

Jú, þarna eru öll Norðurlöndin samankomin. Fimm þessara landa eru í ESB.

Í flestum þessara landa eru mjög virk velferðarkerfi – og þetta eru líka lönd þar sem er lítil áhersla lögð á hernað.

Það ríkir lýðfrelsi að vestrænum hætti en um leið eru í flestum þessum löndum nokkuð sterkar hugmyndir um jöfnuð.

Frá Kaupmannahöfn. Danmörk mælist sem hamingjusamasta land í heimi, öll Norðurlöndin komast í tíu efstu sætin, Ísland er í því níunda.
„Norðurskautið er rússneskt“

Það er rétt hjá Styrmi Gunnarssyni sem skrifar að Rússar séu á ný orðnir ógn við nágranna sína.

Þetta er reyndar ekki alveg nýtt, en nú er yfirgangurinn að færast á nýtt stig – í ófáum ríkjum í kringum Rússland eru stórir hópar Rússa sem hugsanlega vilja sameinast gamla landinu eða sem stjórnvöld í Moskvu geta notað í þeim tilgangi að magna upp átök.

Þjóðernisbullugangurinn er kominn á hættulegt stig.

Ólafur Ragnar Grímsson segir að ekki megi blanda gagnrýni á framferði Rússa í Úkraínu við samstarf á Norðurslóðum. En staðreyndin er nú samt að þjóðrembingurinn hefur náð þangað norðureftir.

Ólafur Ragnar situr í heiðursstjórn klúbbs sem nefnist Arctic Circle. Þessi klúbbur á næst að halda fund í Reykjavík í lok október á þessu ári.

Arctic Circle er sem félagsskapur reyndar mjög hallur undir olíuvinnslu. Meðal þeirra sem sitja í stjórninni ásamt Ólafi er Lisa Murkowski, bandarískur öldungadeildarþingmaður frá Alaska, sem gætir hagsmuna olíuiðnaðarins af miklu kappi og hefur sett sig gegn lögum sem eiga að takmarka útblástur gróðurhúsalofttegunda.

Sá sem vekur mesta athygli í stjórninni er þó vinur og bandamaður Pútíns, Artur Chilingarov, hetja frá Sovéttímanum. Það var Chilingarov sem stýrði leiðangri kafbáts sem kom fyrir rússneskum fána á hafsbotninum undir Norðurpólnum árið 2007. Við það tækifæri fullyrti hann einfaldlega:

Norðurskautið er rússneskt.

Fyrir þetta fékk Chillingarov æðsta heiðursmerki sem veitt er í Rússlandi, en á árum áður fékk hann líka Lenínorðuna og fleiri slík heiðursmerki.

Bandaríkjamenn og Kanadamenn svöruðu því til þetta væri ekkert að marka þetta. Fáninn var úr títaníumi, en Bandaríkjastjórn sagði að það skipti ekki máli hvort hann væri úr málmi, gúmmíi eða hvort þetta væri einfaldlega rúmlak.

En Chilingarov svaraði við mikinn fögnuð:

Mér er skítsama hvað þessir stjórnmálamenn segja um þetta. Ef einhverjum líkar þetta ekki, fari hann þá bara sjálfur þarna niður og leiki þetta eftir. Rússland verður að vinna. Rússland hefur það sem þarf til að vinna. Norðurskautið hefur alltaf verið rússneskt.

Artur Chilingarov, hetja í Sovétríkjunum og Rússlandi, þjóðernissinni og meðlimur Arctic Circle.
Forsetinn skensar norskan ráðherra

Ólafur Ragnar Grímsson flaskar á einu.

Það er ekki gagnrýni á athafnir Rússa sem spillir samstarfi á Norðurslóðum, heldur eru það sjálfar athafnir Rússa sem spilla samstarfinu.

Á þessu er munur.

Norðmenn eru rík þjóð og stolt og þeir hafa oft gert hluti sem hafa komið sér illa fyrir þá sjálfa á vettvangi alþjóðaviðskipta.

Þar má nefna þegar Norðmenn veittu andófsmanninum Liu Xiaobo friðarverðlaun Nóbels.

Það vakti mikla reiði hjá Kínastjórn og hún hefur reynt að ná sér niðri á Norðmönnum með ýmsum hætti.

Gagnrýni norsks ráðherra á Rússa kemur ekki á óvart, hún er mjög í anda norskrar utanríkisstefnu. En viðbrögð forseta Íslands vekja athygli – í raun hefði farið betur á því að hann hefði þagað fyrst hann hafði ekki annað til málanna að leggja en að skensa norska ráðherrann.
Ögmundur enn að kljúfa VG

Hafi einhver haldið að sárin séu gróin innan VG, þá fer hinn sami villur vega.

Ögmundi Jónassyni er til dæmis einstaklega lagið að ýfa þau upp.

Nú lýsir hann beinlínis yfir stuðningi við framboð Þorleifs Gunnlaugssonar í borgarstjórn – Þorleifur er þar á lista Dögunar.

Þorleifur hefur lengi verið einn helsti vinur og bandamaður Ögmundar innan VG.

Ögmundi finnst það óráð að Þorleifur sé ekki í sæti á lista VG, en þá er þess að gæta að Þorleifur sóttist ekki eftir því. Hann bauð sig ekki fram í forvali flokksins.

Reyndar bendir fátt til þess að Dögun muni ná nokkru fylgi í borgarstjórnarkosningunum. Í nýrri skoðanakönnun er framboðið með 1,1 prósent.
Höfnin – Hér heilsast skipin

Í Kiljunni á miðvikudagskvöld fræðumst við um sögu Reykjavíkurhafnar af Guðjóni Friðrikssyni, en fyrir stuttu kom út bók eftir hann þar sem er rakin saga hafnanna við Faxaflóa, Hér heilsast skipin nefnist hún.

Menn gera sér almennt ekki grein fyrir því að hve miklu leyti Reykjavíkurhöfn er á landfyllingum – svo er um langstærstan hluta hennar. Fyrir 1913, þegar ráðist var í byggingu hafnarinnar, var hafnarkanturinn við hús við enda Aðalstrætis, þar sem nú er Café Reykjavík. Út í Örfirisey var eiði sem flæddi yfir.

Við skoðum ýmsa hluta hafnarinnar, meðal annars furðulegan hraðbrautarspotta uppi á húsþaki og svo fiskihöfnina sem er sú stærsta á Íslandi.

Óli Gneisti Sóleyjarson heldur ásamt fleirum úti rafbokavefur.is. Hann kemur í þáttinn og segir frá því hvernig er að koma gömlum bókum á rafrænt form. Óli hefur notið hjálpar sjálfboðaliða við að yfirfæra texta úr ritum eins og Hómerkviðum, Þúsund og einni nótt og sögum H.C. Andersen.

Gagnrýnendur þáttarins fjalla um tvær bækur: Háborgina eftir Ólaf Rastrick og Frásagnir af Íslandi eftir Johann Anderson.

Höfnin var vettvangur sunnudagsbíltúra æskunnar, eins og kemur fram í Kiljunni, og þangað sóttu listamenn líka myndefni. Hér er málverk frá Reykjavíkurhöfn árið 1924 eftir Jón Stefánsson.
Ógnvekjandi ljósmynd

Hér er ljósmynd sem sýnir nokkuð hvað við er að eiga í Úkraínu/Rússlandi. Myndin er tekin á Krímskaga.

Annar karlinn á myndinni er klæddur búningi tsjekista. Þetta voru meðlimir NKVD, lögreglusveitanna alræmdu sem myrtu fyrir Stalín og fluttu fólk í fangabúðir í milljónatali.

Þessi búningur ætti í raun að vera jafn alræmdur og búningar SS-sveitanna.

Hinn karlinn er í búningi hvítliðakósakka. Það voru sveitir á tíma keisaranna sem gengu fram með mikilli grimmd, ekki síst gegn gyðingum.

Þarna sameinast öfgarnar í þjóðrembunni.
Rækjukvótinn – og pólitískt auðmagn ríkisstjórnarinnar

Umfjöllun Kastljóss um rækjuveiðar er mjög athyglisverð. Þetta var í sjónvarpinu í gær, Kastljósið má sjá með því að smella hérna.

Í stuttu máli snýst þetta um hvort eigi að færa rækjukvóta frá bátum sem hafa stundað veiðarnar undanfarin ár yfir á báta sem hafa ekki stundað þessar veiðar. Þar erum við komin út í mjög þrönga og kreddubundna túlkun á kvótakerfinu – þar sem er í raun litið á aflaheimildir sem eign.

Nokkuð öruggt hlýtur að teljast að þessi tilfærsla á kvótanum mælist afar illa fyrir. Það má vera að þröng lagatúlkunin bendi í þessa átt, en réttlætis- og sanngirnissjónarmið varðandi nýtingu fiskveiðiauðlindarinnar benda í aðra átt.

Ríkisstjórnin hlýtur að íhuga þetta vel. Það hefur nefnilega komið í ljós að stjórnin, sem virkaði sterk á pappírnum, er frekar veik. Hún hefur sólundað sínu pólitíska kapítali að undanförnu af nokkru gáleysi.

Hugsanlega hefur hún ekki styrk til að fara í átök út af máli eins og þessu?
Spilavíti er ekki staður fyrir „heimilin“

Í frétt í Morgunblaðinu í gær var fjallað um „stóraukna ásókn heimila“ í hlutabréf.

Maður trúir þessu varlega, aðeins hálfum áratug eftir mesta hlutabréfahrun sögunnar, þegar íslenski hlutabréfamarkaðurinn þurrkaðist út, fór á stuttum tíma úr 9040 stigum niður í 300.

Hér hafa verið í gangi tilraunir til að endurreisa hlutabréfamarkaðinn, en hann er afskaplega grunnur, það eru fá fyrirtæki á honum, og lífeyrissjóðirnir ráða ferðinni. Þeir eru að selja á milli sín í fyrirtækjunum. Nokkrir klárir fagfjárfestar fljóta með og geta grætt vel – en þeir falla ekki undir skilgreininguna „heimili“.

Magnús Harðarson í Kauphöllinni segir að „tiltrú almennings á hlutabréfamarkaðnum sé einfaldlega að aukast“

Við erum hér í lokuðu hagkerfi þar sem flæða um krónur sem eru afskaplega verðlitlar, í raun nokkurs konar gervipeningar.

Í svoleiðis árferði ætti að vara almenning – heimili – við því að spila á hlutabréfamarkaði.

Því hlutabréfaviðskipti á Íslandi hafa lengstum verið hreint spilavíti – og heimilin eiga varla heima á slíkum stöðum. Eða eru menn búnir að gleyma gráa markaðnum, Oz og deCode, útgerðarfélögunum sem fóru á markað og hurfu þaðan aftur, Baugsfyrirtækjunum sem gerðu hið sama, og svo bönkunum sem tjökkuðu upp hlutabréfaverð sitt með linnulausri markaðsmisnotkun?
Toppurinn á einhverju

Þessi setning í umtalaðri grein eftir Ragnar Árnason, prófessor í hagfræði, er toppurinn á einhverju – ég veit samt ekki alveg hverju.

Eins og jafnan í hagfræðilegri greiningu skulum við gera ráð fyrir markaðshagkerfi. Í slíkum hagkerfum ráðstafa neytendur tekjum sínum með hliðsjón af markaðsverði.

Nú fær maður bráðakrabbamein, hjartaslag, það er ekið á mann, maður fær skæða inflúensu – eða barnið manns veikist alvarlega.

Þá skal markaðurinn ráða um þá læknishjálp sem manni stendur til boða, samkvæmt Ragnari.

Annars hefur spunnist skemmtileg umræða um Breaking Bad, bestu þætti í sögu sjónvarpsins. Ekki hefði verið hægt að gera þessa þætti í Evrópu. Þeir byggjast nefnilega á því að venjulegur launamaður fær krabbamein og hefur ekki efni á meðferðinni. Hann leggst út í glæpi til að afla fjár og til að tryggja fjárhag fjölskyldunnar.

Í Evrópu hefði þáttunum lokið þegar Walter White gekk inn á sjúkrahúsið, fékk greiningu og var settur í meðferð við krabbameininu. Það hefði verið heldur snubbótt.

Breaking Bad hefði ekki getað gerst í Evrópu. Þar hefði Walter White einfaldlega fengið sína læknisaðstoð.
Klondæk í ferðaþjónustunni

Fréttirnar sem berast úr ferðaþjónustunni ekki sérlega uppörvandi.

Einhvern veginn skynjar maður upplausnarástand í ferðabransanum þar sem sjúkdómseinkennin eru ráðleysið kringum gjaldtökuna, brjálæðislegar hugmyndir um hótelbyggingar sem sumar eru svo blöskranlega ljótar að þær virka einnota og svo fréttir af því að ferðamennirnir sem hingað koma eyði sífellt minni peningum.

Þetta veit ekki á gott fyrir næsta sumar sem verður hið langstærsta í ferðaþjónustunni fyrr og síðar.

En ef við víkjum sérstaklega að gjaldtökunni, þá mun líklega ekki virka að ætla að selja ferðamönnum aðgang að vinsælum stöðum út um lúgur á skúrum.

Og náttúrupassinn svokallaður er ekki að komast í gagnið á næstunni – ef þá verður nokkuð af þeim fyrirætlunum. Hvernig ætla menn líka að fylgjast með því hverjir eru með náttúrupassa og hverjir ekki?

Það hlýtur að vera hægt að finna aðrar leiðir. Einfaldast væri sjálfsagt að leggja eins og 10 evrur á hvern farþega sem kemur hingað til lands og eyrnamerkja þær til uppbyggingar á ferðamannastöðum og til að þróa nýja ferðamannastaði. Þetta myndi leggjast á hvern farmiða – og miðað við fjöldann ætti ábatinn að verða allverulegur.
Heimssýn skerpir á áróðrinum – líka fyrir ferðamenn

Eftir ákvörðun ríkisstjórnarinnar um að leggja fram þingsályktunartillögu um að draga til baka umsóknina að ESB, hafa evrópusinnar á Íslandi loks komist i dauðafæri.

Þeir hafa átt undir högg að sækja í áróðursstríðinu, en nú hafa þeir í höndunum undirskriftasöfnun með meira en 50 þúsund nöfnum. Og klaufaskapur ríkisstjórnarinnar virkar eins og vatn á myllu evrópusinna.

Því er ekki furða að Heimssýn, samtökin gegn aðild að ESB, blási til sóknar. Baráttan heldu semsagt áfram – það var allsendis ótímabært þegar Styrmir og Björn veltu fyrir sér að loka Evrópuvaktinni eftir kosningarnar síðastliðið vor.

Eyjan greinir frá því að Heimssýn hafi fengið lánuð húsgögn hjá Bændasamtökunum á nýja skrifstofu sína.

En það eru ekki bara stólarnir sem batna, heldur er líka verið að skerpa áróðurinn eins og sjá má á þessari gluggaskreytingu sem blasir við á Lækjartorgi.

Vigdís Hauksdóttir, formaður Heimssýnar, birtir myndina á Facebooksíðu sinni og skrifar undir:

glæsilegt@lækjartorg

Nú eru það ekki bara Íslendingar sem fá ESB andstöðuna beint í andlitið, heldur líka ferðamennirnir sem eru megnið af vegfarendum á Lækjartorgi.
London – miðstöð rússneskrar spillingar

Bresku yfirstéttinni hefur hnignað svo mjög að forgangsmál hennar er að passa upp á rússneska peninga.

Og ennfremur:

Bretland er til í að svíkja Bandaríkin til að vernda óhreint rússneskt fé sem er geymt í City í London. Og skítt með Úkraínu.

Þetta skrifar Ben Judah, höfundur bókarinnar Fragile Empire: How Russia Fell In and Out of Love With Vladimir Putin, í harðorðri grein í New York Times.

Greinin hefur vakið mikla athygli, en þarna segir Judah frá gömlu heimsveldi sem hefur algjörlega misst stöðu sína í heiminum, þar sem auðkýfingar frá Rússlandi og Qatar hafa lagt undir sig höfuðborgina sem er orðin miðstöð fyrir spillingafé víða að úr heiminum.

Ungir og klárir Bretar verða nú ráðgjafar, listaverkasalar, þeir fá vinnu í bönkum og vogunarsjóðum – eða eins og Judah segir, þeir eru þjónar oligarkanna. Og þeir halda áfram að vera það þótt þeir skjótist inn um dyrnar á pólitíkinni og setjist í ríkisstjórnir.

Ben Judah segir að þetta gæti verið öðruvísi:

Refsiaðgerðir gætu lokað peningaveitunum þangað sem spilltir embættismenn dæla rússneskum peningum. Takmarkanir á vegabréfsárintunum gætu aftrað klíkunni í kringum Kreml frá því að komast í hallir sínar. Það væri hægt að opna skattaskjólin sem eru notuð til að ræna millljörðum og aftur milljörðum af þjóðarauði. Bretland gæti haft vald til að gera klíkuna í kringum Pútín gjaldþrota.

En í staðinn eru Englendingar ekki lengur við stjórnvölinn í sjálfri höfuðborg sinni, segir Judah. Þeir eru málaliðar.

Rússneskir ólígarkar geta keypt allt sem þeir vilja í Bretlandi, kannski ríkisstjórnina líka. Þetta er heimili Romans Abramovits í Kensington.