arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Hamfarasvæði og ferðamenn

Eftir gosið í Eyjafjallajökli er myndin í útlöndum á Íslandi sú að hér vaði menn ösku í ökkla, umkringdir eiturgufum, en ekki sjáist til sólar fyrir ryki.

Að hér sé hamfarasvæði. Og hver vill ferðast á hamfarasvæði?

Það er líka almennt álitið að hingað sé ekki hægt að komast með flugi – og ekki heldur héðan.

Og svo kom þjóðarleiðtoginn líka fram í sjónvarpi og sagði að þetta væri bara eins og lítill formáli að hamförunum sem biðu okkar og heimsbyggðarinnar.

Afleiðingar þessa eru að það eru teikn á lofti um algjört hrun í ferðamannaiðnaðinum hér – nú þegar síst skyldi.

Það eru nánast engir ferðamenn í bænum núna, hótel eru tóm, og það sem verra er – bókanir í ferðir hingað standa algjörlega í stað.

Að einhverju leyti skrifast þetta á villandi fréttaflutning. Ég hef sagt við erlenda vini mína – og fjölmiðla sem tala oft við mig – að eina askan sem hafi fallið á mig í Reykjavík sé sígarettuaska.

Að svæðið sem varð fyrir raunverulegum áhrifum af eldgosinu – öskufallinu sem máttti sjá í fréttamyndum – sé örsmátt miðað við stærð Íslands.

Að hér sé ekkert hamfarasvæði heldur gangi lífið mestanpart sinn vanagang.

Skilaboðunum um hið gagnstæða hefur hins vegar verið komið rækilega á framfæri í heimspressunni. Vinir mínir í Grikklandi höfðu samband og höfðu áhyggjur af því hvort við hefðum nóg að borða.

Nú stendur til að fara í mikið markaðsátak til að reyna að ná ferðamannastraumnum aftur upp. Það er óhemju mikilvægt verkefni – enda átti þetta að verða stærsta ár ferðaþjónustunnar fyrr og síðar.

Og mun ekki af veita.
Time, Jón Ásgeir og lánsféð

Eyjan segir frá því að í hinu víðlesna tímariti Time séu nokkrir Íslendingar flokkaðir sem slimy bastards:

Björgólfur Guðmundsson, Hreiðar Már Sigurðsson og Jón Ásgeir Jóhannesson.

Í tímaritinu segir að enginn vilji lána Jóni Ásgeiri peninga lengur, ekki einu sinni í krónum.

Ekki er það nú alveg rétt, því Jón Ásgeir er sérfræðingur í að verða sér úti um lán – og í því að taka helst ekki upp veskið sjálfur – og ennþá virðast einhverjir vera til í að lána honum fé eins og Stöð 2 hefur verið að greina frá, eigenda sínum til mikillar gremju.
Þjóðstjórn í borg?

Þjóðstjórnarhugmyndir Hönnu Birnu Kristjánsdóttur vekja athygli.

Það er þá spurning hvað er átt við þessu – mun einfaldur meirihluti ráða í málum í borginni og ekki flokkadrættirnir?

Hvernig er með borgarstjóraembættið – yrði ráðinn utanaðkomandi borgarstjóri eða myndi það lenda hjá flokknum sem fær mesta fylgið?

Formennska í nefndum – yrði henni dreift á milli allra flokka og framboðsafla sem sitja í borgarstjórninni?

Og maður hlýtur að spyrja – af því að nú er kortér í kosningar – hvort þetta sé einhvers konar pólitísk brella? Hvernig ætla hinir flokkarnir að bregðast við þessu?

Að því sögðu: Ég hef lengi haldið því fram að flokkanir ættu ekki að tröllríða stjórnmálunum í borginni. Stjórnmálin þar ættu frekar að einkennast af því að gott fólk, virkir borgarar, úr hvaða flokki sem er geti unnið saman að framförum og velferð, enda eru borgarpólitíkusar núorðið sammála um flesta hluti..

Flokkapólitíkin í Reykjavík hefur frekar virkað eins og boð í spillingu og það sem er kallað verktakalýðræði – á það hefur til dæmis verið bent að styrkjakóngar stjórnmálanna komi margir úr borginni, enda er það einmitt þar sem návígið við framkvæmdir er mest.
Morfís

Eitt hlýtur að blasa við eftir hrunið á Íslandi:

Að Morfís verði bannað með lögum.
Styrkjahneykslið: Gagnrýni innan úr flokkunum

Stjórnmálamenn bíða eftir því að styrkjahneykslið blási yfir. Að það gleymist í hafsjó annarra frétta. Það gerist sjálfsagt með tíð og tíma. En það er ekki komið að því, og það er ljóst að þeir pólitíkusar sem þáðu hæstu styrkina eru mjög laskaðir. Tvær greinar sem birtast í dag taka á þessu. Og það vekur athygli að ádeilan kemur innan úr flokkunum sem eiga í hlut. Höfundur þeirrar fyrri er útvarpsmaðurinn Hjálmar Sveinsson, sem nú er kominn í framboð fyrir Samfylkinguna hér í Reykjavik. Hann segir meðal annars:

„ Íslenskt samfélag breyttist á örfáum árum í styrkjaþjóðfélag. All í einu var ekkert hægt að gera nema að fá styrki frá Landsbankum eða Baugi. Allt í einu áttum við allt undir velvilja örfárra manna. Það var eins og enginn gæti gengið uppréttur lengur nema að fá styrk frá til dæmis Björgólfi. Þjóðleikhúsið þurfti slíka styrki til að halda áfram að starfa, Listasafn Íslands, Ríkisútvarpið, Frjálsir leikhópar, Morgunblaðið, Kling og Bank-myndlistarhópurinn, ekkjur austur í sveitum, bókútgáfa róttækra ungskálda Nýhil og stjórnmálamenn. All í einu var ekki hægt að vera stjórnmálamaður nema að fá milljónir frá Landsbankanum og FL-Group.

Á tímabili virtust nánast allir þokkalega sáttir við þetta. Það voru ekki gerðar neinar alvarlegar athugasemdir við styrkjapólitíkina í menningargeiranum. Mig minnir að henni hafi verið fagnað. Það var heldur ekki mjög hávær umræða um það meðal almennra kjósenda að það væri stórkostlegt áhyggjuefni hvað flokkar og frambjóðendur eyddu miklu í prófkjör og kosningar. Mig minnir að meiningar hafi fyrst og fremst verið deildar um hver ætti flottustu auglýsingarnar.

Þessir tímar eru vonandi liðnir. Það er samt áhugavert að skoða styrkina svolítið og pólitíkina á bak við þá. Fáeinar spurningar hljóta að vakna. Til að mynda þessi: Afhverju veitti Landsbanki ekki öllum frambjóðendum, sem sóttu um styrk til hans, sömu hóflegu styrkupphæðina? Hefði það ekki verið eðlilegri styrkjapólitík? Afhverju styrkti Landsbankinn Steinunni Valdísi þrjár og hálfa milljón árið 2006, en Valgerði Bjarnadóttur um tvöhundruð þúsund? Getur verið að það hafi skipt máli að Steinunn Valdís hafði verið borgarstjóri og var áreiðanlega talin leiðtogaefni í flokknum? Og hvernig datt Seinunni Valdísi að sækjast eftir svo miklum peningum frá bankanum, verandi félagi í Jafnaðarmannflokki sem vildi setja lög um styrki til flokka og frambjóðenda?“

- - -

Seinni greinin fjallar um Guðlaug Þór Þórðarson og birtist í Viðskiptablaðinu í dag. Höfundurinn er nafnlaus penni sem kallar sig Tý og hefur skrifað í blaðið í gegnum árin – það má nefna að Viðskiptablaðið er í eigu gallharðra stuðningsmanna Sjálfstæðisflokksins:
Uppsögn vegna forsíðu

Um daginn skrifaði ég að ég teldi að fyrirsögnin á forsíðu Moggans daginn eftir að skýrsla rannsóknarnefndar kom út hefði í raun verið samin áður en skýrslan birtist.

Ég viðukenni að ég byggði þetta á tilfinningu, því sem kallast gut feeling, eftir áratuga starf í blaðamennsku.

Nú er komið á daginn að þetta var rétt. Blaðamaður á Morgunblaðinu segir upp starfi sínu vegna ágreinings á ritstjórninni um forsíðu þessa tölublaðs.

Fimmdálka fyrirsögnin var svohljóðandi:

Ábyrgðin er bankanna!

Gunnhildur Arna Gunnarsdóttir, blaðakonan sem sagði upp, segir um annan ritstjóra Morgunblaðsins:

„Hins vegar skildi ég ekki ástæður þess að hann vildi ekki fjalla með ítarlegri hætti um vanræslu stjórnmála- og embættismanna á forsíðunni en ákvað að lúta því. Það fauk í mig þegar aðstoðarritstjóri og yfirmaður menningarmála komu og reyndu að sannfæra mig um að ákvörðun Haraldar og fréttamat væri rétt.“

Annars virkar eignarhaldið á stóru blöðunum hér sífellt ankanalegra – ekki síst eftir birtingu skýrslunnar miklu – þau eru í eigu fámennra en harðsvíraðra hagsmunahópa, sem er algjörlega á skjön við kröfur um gegnsæi og lýðræði sem eru uppi í samfélaginu.
Evrópsk skuldasúpa

Der Spiegel birtir þetta yfirlit yfir skuldir ríkja í Evrópusambandinu sem hlutfall af landsframleiðslu.

Á hinum alþjóðlega vef tímaritsins er líka grein þar sem er skýrt út hvers vegna Angela Merkel hikaði svo mjög við að taka á vanda Grikklands. Ástæðan eru kosningar til fylkisstjórnar Nordrhein- Westfalen, fremur en að hún sé svona mikil járnkona eins og götublöðin eru farin að skrifa.
Brostin verðbólgumarkmið

Hákon Hrafn Sigurðsson er höfundur þessarar greinar:

- - -

Fyrir ári voru birtar hér tölur um verðbólgu síðustu 30 ár og svo örlítil umræða um verðbólgumarkmið Seðlabankans og frekar vonlausa spá hans. ( http://silfuregils.eyjan.is/2009/04/23/um-verdbolgu-og-vanda-heimilanna/) Það var semsagt dregið í efa að spá hans væri raunhæf og byggði á réttum forsendum. Í dag birtist ný verðbólgumæling sem sýnir 8,29% ársverðbólgu og verðbólgutölur síðustu 13 mánaða (frá fyrri birtingu sem vísað er í) sýna að verðbólgan var að meðaltali 9,63% á tímabilinu (sem þýðir að verðlag tvöfaldast á rúmlega 7 árum).

Ef Peningamál Seðlabankans eru skoðuð ( http://www.sedlabanki.is/?PageID=87) kemur í ljós að fyrir ári taldi bankinn verðbólguþrýsting á „hröðu undanhaldi“ og þar stendur einnig „Gert er ráð fyrir að verðbólga verði 10,7% á öðrum árs- fjórðungi, um 8% á þeim þriðja og tæplega 5% á fjórða fjórðungi.“ en staðreyndin var 11,91%, 11,01% og 8,61%. Spá bankans gerði einnig ráð fyrir því að verðbólgumarkmið bankans næðust snemma á þessu ári, þ.e. að verðbólgan færi niður fyrir 2,5% í dag en staðreyndin er nærri 3x hærri verðbólga.

Ég geri mér grein fyrir því að þetta er spá en ef spá bankans er skoðuð ítarlega síðustu ár eftir að verðbólgumarkmið voru tekin upp þá held ég að hér sé frekar um óskhyggju að ræða en spá sem byggir á réttum forsendum. Í tilraunavísindum væri búið að henda forsendum módels sem hefði aðeins staðist í 7 tilraunum af nærri 100 (og þá þegar rauða strikið var sett sem launþegar stóðu að mestu fyrir og var dæmt til þess að springa). Reyndar setur bankinn fyrirvara um þessa spá sem er eðlilegt og segir að helsti óvissuþátturinn sem gæti leitt til meiri verðbólgu sé gengi krónunnar en aðrir undirliggjandi þættir ættu að draga úr verðbólguþrýstingi. Frá þessum tíma hefur gengið veikst örlítið þó Evran sé nú á aftur sama stað og fyrir ári (170kr). Flestir undirliggjandi þættir hafa ekki dregið svo úr verðbólguþrýstingi. Seðlabankinn segist jafnframt alltaf vera að endurskoða forsendurnar en það virðist ekki bera árangur.

Skyldu menn aldrei hafa hugleitt það að verðtrygging sem á að tryggja verðgildi tryggir líka það að allir aðilar á markaði geta hækkað sína vöru og þjónustu og alltaf bent á verðbólgan hafi hækkað svo mikið síðan síðast. Léleg hagstjórn veitir t.d. samkeppnisaðilum nánanst „löglega“ afsökun fyrir verðhækkunum. Um áramót hækka ríki og sveitarfélög sín gjöld sem skilar sér í aukinni verðbólgu, þá næst hækkar aðili B verðið hjá sér og svo C o.sv.frv. Þetta væri hugsanlega í lagi ef laun hækkuðu líka.

Stjórnmálamenn töluðu mikið um það eftir hrun að ná tökum á verðbólgunni. Það hefur ekki tekist og þessir sömu aðilar tala nú um eitthvað annað. Tala um það að Seðlabankinn eigi að vera sjálfstæður og eru þarmeð að afsala sér að miklum hluta ábyrgð á stjórn efnahagsmála. Seðlabankinn á að vera óháður pólítík hvers tíma en ríkisstjórn landsins hlýtur að vera sá aðili sem ber ábyrgð á stjórn efnahagsmála.
Nenntu ekki

Það er mikið talað á Íslandi, um að nú þurfi að gera eitthvað!

En svo kemur dugmikill maður með gagnaver í gámi, fer með það niður á Lækjartorg og býðst til að sýna stjórnmálamönnum.

Þá vill svo til að enginn hefur áhuga.
Að greiða til baka

Lesandi síðunnar sendi eftirfarandi línur:

- - -

Skúli Helgason segir að með því að Novator afsali sér skattaafslætti vegna gagnavers sé Björgólfur byrjaður að greiða til baka til samfélagsins! (sic)

Fyrir utan þá eðlilegu spurningu, hvers vegna enn eitt arðbæra fyrirtækið þarf meðgjöf ríkisins, þá er stærri spurning sem vaknar við þessi ummæli Skúla í fréttum í gærkvöld.

Ef Björgólfur afþakkar 100 milljónir í gjöf frá ríkinu, er hann þá þar með byrjaður að greiða til baka til samfélagsins?

Ég væri alveg til í að borga mínar skattaskuldir með því að afþakka gjafir frá ríkinu. Hvar sæki ég um?

Og halda menn virkilega að Novator jafni ekki út sínum fórnarkostnaði á aðra eigendur gagnaversins? Novator getur stöðvað framkvæmdina og hefur hana því í hendi sér. Fyrst ræða eigendur saman og Bjöggi kemur með hugmynd – „hey, við segjum bara að ég afsali mér 100 milljóna skattafrádrætti. Og svo splittum við 400 milljónum á milli okkar í staðinn. Það er ekki nema 20% minni meðgjöf ríkisins – svo við getum orðið ríkari.“
Einar syndir yfir Fossvoginn

Það hafa alltof fáir horft á þetta myndband þegar þetta er skrifað, aðeins 99 tölvunotendur.

Mál að bæta úr því – Einar syndir af mikilli karlmennsku yfir Fossvoginn.

Spurning hvað aðrir frambjóðendur geta gert til að toppa þetta?

Einhvers staðar var stungið upp á teygjustökki yfir eldstöðinni í Eyjafjallajökli.

[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=YTthsxJ1MjM]
Þýskur hofmóður og krísa evrunnar

Hagfræðingurinn Gustav A. Horn skrifar í Der Spiegel og segir að hik þýsku ríkisstjórnarinnar við að aðstoða Grikki hafi verið mikil mistök sem muni meðal annars orsaka að það verði dýrara en ella að koma gríska ríkinu til hjálpar, bæði fyrir Evrópuríkin og fyrir gríska borgara. Ráðleysi þýsku stjórnarinnar og dramb – sem helgaðist meðal annars af mikilli hatursherferð í götublöðum eins og Bild – virki svo eins og standandi veisluboð fyrir spákaupmenn og vogunarsjóði, og geti líka teflt stöðugleika á Spáni, Portúgal í tvísýnu. Nú sé dýrara og erfiðara að leysa vandann ef hann hefði verið tekinn föstum tökum í upphafi. Grísk skuldabréf eru komin í ruslflokk og álag snarhækkar á skuldir Portúgala og Spánverja. Og enn ráða hin ærulausu matsfyrirtæki á ferðinni.

Fyrir Íslendinga hlýtur þetta að vekja upp margar spurningar: Evran er í krísu. Hún fer lækkandi, sem í sjálfu sér er ágætt fyrir Íslendinga. En er einhver hvati fyrir okkur að vilja taka upp þennan gjaldmiðil eins og aðstæður eru nú – og kannski þá ekki síst í ljósi þess hofmóðar sem hefur einkennt viðbrögð Þjóðverja.
Raforkusala á pólitískum forsendum

Ýmsar stórar fréttir falla í skuggann þessa dagana. Meðal annars þegar Landsvirkjun upplýsti um raforkuverð til stóriðju um miðjan þennan mánuð. Orkubloggarinn Ketill Sigurjónsson – sem var gestur í síðasta Silfri – fjallar um þetta á heimasíðu sinni:

- - -

„Það er því miður svo að íslensku orkufyrirtækin hafa lengst af selt raforkuna á afar lágu verði til álveranna. Þetta birtist okkur skýrt og greinilega í gögnum sem kynnt voru á stórmerkum fundi Landsvirkjunar fyrir um viku síðan.

Þar var þjóðinni loksins sýnt svart á hvítu að frá árinu 2002 hefur raforkuverð Landsvirkjunar til stóriðjunnar hér á Íslandi verið talsvert mikið lægra en sem nemur meðalraforkuverði til slíkra fyrirtækja í heiminum. Það er meira að segja svo, að Landsvirkjun hefur verið að fá minna fyrir raforkuna heldur en sum álver í svörtustu Afríku greiða fyrir vatnsaflið þar.

T.d. greiða bæði álver í Ghana og Kamerún nú hærra raforkuverð heldur en álbræðslurnar á Íslandi. Og það þrátt fyrir að Ísland bjóði upp á mjög traust og stöðugt raforkuframboð (öfugt við það sem gerist í Afríku). Og þrátt fyrir að hér ríki sterkt lýðræði og pólitískur stöðugleiki, sem álfyrirtækin meta mikils. Jamm – þrátt fyrir marga góða kosti við að staðsetja álver á Íslandi, þá hafa íslensku orkufyrirtækin fallist á að útvega álbræðslunum raforku á ennþá lægra verði en gengur og gerist víða í Afríku. Fyrir vikið eru álfyrirtækin á Íslandi einhver þau allra hagkvæmustu í veröldinni. Sennilega eru allt að 75% allra álfyrirtækja heimsins með lakari afkomu en íslensku álbræðslurnar – en lifa samt þokkalega góðu lífi!“

Og Ketill segir ennfremur:

„Eina skýringin sem virðist koma til greina er sú að stóriðju- og raforkustefna íslenskra stjórnvalda hafi einfaldlega ekki byggst á forsendum rekstrar og arðsemi. Heldur á einhverjum óáþreifanlegum pólitískum forsendum. Þar sem ríkisvaldið hefur fyrst og fremst horft til þess að koma á umfangsmiklum framkvæmdum; virkjanaframkvæmdum án tillits til þess hvaða arðsemiskröfu sé eðlilegt að gera til slíkra verkefna til lengri tíma litið.

Þó svo virkjanir Landsvirkjunar – og vonandi líka annarra orkufyrirtækja hér á landi – hafi almennt skilað hagnaði, er afar vafasamt að nota um þær frasann ferlega. Þann að virkjanirnar „mali okkur gull“. Samanburðurinn sýnir að við höfum verið að undirverðleggja raforkuna til stóriðjunnar. Gott ef arðsemin hefði ekki orðið mun meiri ef einfaldlega hefði verið fjárfest í traustum erlendum ríkisskuldabréfum!

Það er vart ofsagt að virkjana- og stóriðjustefna íslenskra stjórnvalda síðustu áratugina hafi fyrst og fremst stjórnast af tilviljanakenndum draumum stjórnmálamanna, þar sem byggðastefna og verktakablöðruframkvæmdir hafa ráðið ríkjum. Kannski varla við öðru að búast, þegar haft er í huga að stjórn Landsvirkjunar er pólitísk, auk þess sem fyrirtækið var um árabil undir stjórn stjórnmálamanns, með nákvæmlega enga reynslu af rekstri stórra fyrirtækja.“
Ekki von á stefnubreytingu

Fréttablaðið segir frá því að Árni Páll Árnason og Nick Clegg séu gamlir skólabræður og að þeir haldi ennþá sambandi.

Svo fara menn náttúrlega að velta fyrir sér hvort þetta gæti haft einhver áhrif á Icesave.

Svarið er: Varla.

Málið er í höndum embættismanna í Bretlandi og þeir sem til þekkja segja að það skipti engu máli hvaða ríkisstjórn sé við völd. Flokkarnir þar muni fylgja þeirri stefnu sem þegar hefur verið mörkuð.
Fjölmiðlakafli skýrslunnar

Ég setti saman þessa athugasemd vegna umræðna hér á vefnum um fjölmiðlakafla skýrslu Rannsóknarnefndar Alþingis:

Nú veit ég ekki betur en að stuttu fyrir hrun hafi Stöð 2 hleypt af stokkunum umræðuþætti sem nefndist Markaðurinn með Birni Inga!

Á sama tíma voru á RÚV tveir þættir sem voru mjög krítískir á allt þetta dót, Spegillinn og Silfur Egils. Það var í þessum þáttum að komu fram mennirnir sem helst vöruðu við: Vihjálmur Bjarnason, Þorvaldur Gylfason, Andrés Magnússon læknir, Jóhannes Björn, Ragnar Önundarson, sumir af þeim margoft.

Svo er reyndar nokkur munur á dagblöðunum: Morgunblað Styrmis Gunnarssonar varaði við ýmsu, var húðskammað fyrir að slá upp neikvæðum skýrslum.

Greiningin á fjölmiðlum í skýrslu rannsóknarnefndar er ekki nema 20 blaðsíður og tekur einungis á eiginlegum fréttum, rannsóknin ristir semsagt ekki ýkja djúpt. Spegillinn er ekki nefndur, ekki Silfrið, það er ekkert fjallað um vefmiðla og ritstjórnarefni, leiðarar og slíkt er ekki skoðað – og viðskiptablöðin eru ekki tekin sérstaklega fyrir. Gagnaöflun er ekki sjálfstæð heldur er byggt á upplýsingum sem koma frá fyrirtækinu Credidinfo.

Þessi lauslega úttekt er þannig býsna takmörkuð, enda er hún ekki nema stuttur viðauki í skýrslunni. Það þyrfti að skoða þetta miklu betur til að fá nákvæmari niðurstöður.
Síðasta Kilja vetrarins

Síðasta Kiljan á þessu misseri verður á dagskrá í kvöld.

Í þættinum verður fjallað um ferðabókahöfundinn, fjölfræðinginn og málarann W.G. Collingwood sem ferðaðist um Ísland sumarið 1897 og gerði um þrjú hundruð vatnslitamyndir og teikningar sem þykja ómetanlegar heimildir. Ljósmyndarinn Einar Falur Ingólfsson hefur undanfarin ár ferðast á staði sem Collingwood lýsti í myndum sínu, hann hefur meðal annars tekið ljósmyndir á nákvæmlega sömu stöðum og Collingwood málaði – þessi vinna hans verður uppistaðan í sýningu á Listahátíð í vor en einnig gefur Crymogaea út bók með þessu verki.

Sagt verður frá nýju úrvali kvæða eftir Jóhannes úr Kötlum sem Silja Aðalsteinsdóttir hefur tekið saman.

Sýningu í Þjóðmenningarhúsi sem lýsir rithöfundinum, blaðamanninum, Grikklandsvininum og baráttumanninum Sigurði A. Magnússyni.

Ingibjörg Hjartardóttir, sem búsett er í Svafaðardal, segir frá skáldsögu eftir sig sem nefnist Hlustarinn, en þar er meðal annars fjallað um „Esjustelpurnar“, þýskar konur sem komu til starfa í sveitum landsins eftir seinni heimstyrjöld.

Við sýnum brot úr nýrri heimildarmynd eftir Erlend Sveinsson, en þar segir frá ferð Thors Vilhjálmssonar eftir Jakobsveginum svokölluðum, pílagrímaleiðinni sem liggur um Norður-Spán til hinnar helgu borgar Santiago de Compostela.

Kolbrún og Páll fjalla um nýja nóvellu eftir Guðberg Bergsson sem nefnist Missir og Bláu minnisbókina eftir lækninn James Levine, en þar er lýst með nöturlegum hætti lífi barna sem eru neydd til að stunda vændi á Indlandi.

Og Bragi er á sínum stað í lok þáttarins.
Ekki andstæður

Ég hef lengi haft þá kenningu að Baugsliðið og hópurinn sem hefur verið kallaður náhirð (tek fram að ég vil helst ekki nota þetta heiti) séu í raun tvær hliðar á sama peningnum.

Það er til dæmis merkilegt að menn úr síðari hópnum hafa léttilega getað fært sig yfir í þann fyrri. Leiðin hefur kannski ekki legið í hina áttina, enda ögn þrengra hliðið þar.

Og hvað varðar viðhorfin til lífsins og tilverunnar –“græða á daginn, grilla á kvöldin“ – þá eru þau ósköp svipuð eins og Stefán Snævarr rekur í snjöllum pistli.
Styrkir Glitnis

Skilanefnd Glitnis hlýtur að birta í dag eða á morgun upplýsingar um styrki bankans til stjórnmálamanna.

Það er ekki hægt að skilja orð formanns skilanefndarinnar öðruvísi en að þessar upplýsingar séu aðgengilegar.

Og þá er ekki eftir neinu að bíða.

Það er svo spurning hvort það breytir einhverju í umræðunni um þessa fjárstyrki – það er farið að hitna verulega undir nokkrum stjórnmálamönnum vegna þeirra.

Svo er eitt aðalatriði, sem Bjarni Harðarson – eini þingmaðurinn sem í raun hefur sagt af sér á Íslandi í seinni tíð – nefndi í Silfri Egils á sunnudaginn:

Hvernig upplifa þingmennirnir sjálfir stöðu sína? Finnst þeim að þeir njóti traust til að sitja áfram á þingi – til að ná árangri í störfum sínum þar? Og svo hitt: Hvernig er að vera á Alþingi hafandi mál eins og þessi vofandi yfir sér – vitandi að þau muni komast upp fyrr eða síðar?
Pressuviðtal við Halldór

Stundum er allt í lagi að hafa í fjölmiðlum litlar neðanmálsgreinar þar sem getið er tengsla.

Pressan birtir í dag viðtal við Halldór Ásgrímsson þar sem hann heldur því fram að einkavæðingin hafi verið í sómanum og að það hafi verið góð hugmynd að skipa Davíð Oddsson sem seðlabankastjóra.

En þá er þess að geta að stofnandi og einn eigandi Pressunnar er fyrrverandi aðstoðarmaður Halldórs og núverandi ritstjóri er fyrrverandi upplýsingafulltrúi hans. Pressan er því eins nálægt því og hugsast getur að vera málgagn Halldórs Ásgrímssonar.
Forsetaembættið og siðareglur

Siðareglur fyrir embætti forsetans er kannski ekki beinlínis það sem er kallað eftir. Maður hefur á tilfinningunni að það séu stjórnmálamenn í hefndarhug sem leggja þetta til. Þeir vilji ná sér niðri á Ólafi Ragnari Grímssyni fyrir Icesave málið og framgöngu hans í fjölmiðlum heima og erlendis.

Málið er að embætti forsetans þarf að skilgreina upp á nýtt á stjórnlagaþingi. Hvernig viljum við hafa þetta embætti – ef það er þá yfirleitt nauðsynlegt?

Við það verður ekki búið að sitjandi forseti, sé einn að baksa við að endurskapa embættið – ýmislegt sem hann gerir og segir eru hlutir sem hefðu þótt gjörsamlega óhugsandi í tíð forvera hans, Vigdísar Finnbogadóttur og Kristjáns Eldjárns, forseta sem voru vinsælli en hann og nutu meira trausts.

Það er ekki þar með sagt að þetta eigi ekki að vera svona. Stjórnlagaþing gæti vel komist að þeirri niðurstöðu að forsetaembættið ætti að vera mun virkara ein áður, að það ætti að vera meira mótvægi við ríkisstjórnir – ráðherraræðið hér hefur jú verið yfirgengilega mikið. Um leið hefur orðið ber sú brotalöm í ráðherraræðinu sem er mikil tilhneiging til að forðast að taka ábyrgð.

Víðast í kringum okkur er kerfi þar sem þjóðhöfðingjar hafa fyrst og fremst táknrænt gildi – en svo er líka til hitt sýstemið, líkt og í Frakklandi, Bandaríkjunum og Rússlandi, þar sem forseti fer með mikil og eiginleg völd.

Þetta þarf að ræða, en það verður ekki búið við það til lengdar að forseti upp á sitt eindæmi sé að endurskapa forsetaembættið – það er ekki í verkahring hans heldur þarf það að gerast í tengslum við breytingar á stjórnarskrá sem lengi hefur verið vitað að er alltof óskýr þar sem forsetinn er annars vegar.

En þessi siðaregluhugmynd ber vott um að ráðherrana langi að verða sér úti um eitthvað til að geta lamið Ólaf Ragnar í hausinn.