arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Með og á móti hvalveiðum

Til að það sé alveg á hreinu – almennt sé ég ekki neina ástæðu til þess að veiða ekki hvali.

Að því tilskildu að hvalastofnar séu ekki í hættu og að hægt sé að koma afurðunum í verð.

Hvalir eru glæsilegar skepnur og merkilegar – en það er mótsagnakennd tegundahyggja að ekki megi drepa hvali en hins vegar megi drepa svín unnvörpum. Eða sauðfé eða hross eða hvaðeina.

Hvalveiðar voru feikileg atvinnugrein frá 19du öld og langt fram á þá 20tu. Þá var gengið svo nærri stofnum að við lá að engir hvalir væru eftir í sjónum. Hvalveiðibann var algjörlega nauðsynlegt til að stöðva slátrunina. Nú horfir þetta dálítið öðruvísi við, hvalastofnar við Ísland hafa náð sér ágætlega á strik. Hvalir sem hér eru veiddir eru ekki í útrýmingarhættu.

En ég virði fullkomlega rétt þeirra sem eru ekki fylgjandi hvalveiðum – það má til dæmis færa ágæt rök fyrir því að hvalaskoðun sé ábatasamari og mikilvægari atvinnugrein en hvalveiðar geta nokkurn tíma orðið. Við munum aldrei aftur upplifa tíma að verði mikil eftirspurn eftir hvalaafurðum. Svo eru aðrir sem vilja ekki láta veiða hvali af því þeir eru svo sætir – sjálf drepum við ekki lóu, álft, hunda eða ketti og leggjum okkur til matar.

Fólk berst fyrir dýravernd alls konar, umhverfisvernd, verndun mýrlendis – og hvala. Svoleiðis virkar fjölradda samfélag. Rök vegast á. Stundum er erfitt að hafa eina einstrengingslega skoðun. Mörkin færast fram og til baka.

Og eins og ég segi, ég er hlynntur hvalveiðum, en ég er líka hlynntur því að Sigursteinn Másson megi berjast gegn hvalveiðum eins og hann lystir. Og það er ömurlegt ef hann þarf að sitja undir ásökunum um „landráð“ vegna þess eins og maður sér í athugasemdum sem hafa verið gerðar við pistil eftir Vilhjálm Birgisson sem sjálfur talar um „skemmdarverk“. Vilhjálmur talar um að þau séu Sigursteini ekki til sóma, en það má snúa ummælunum upp á hann sjálfan – þessi pistill er honum sjálfum ekki til sóma og viðbrögðin við honum eru afar lágkúruleg.
Nýr seðlabankastjóri – prófsteinn á stjórnarflokkana

Kjarninn fjallar um áhuga stjórnarflokkanna á að skipta Má Guðmundssyni út úr Seðlabankanum þegar skipunartíma hans lýkur í sumar.

Auðvitað er möguleiki á að láta Má halda áfram – en stjórnarflokkarnir líta ekki á hann sem „sinn mann“. Það mætti jafnvel segja að hann sé það sem kallast á ensku lame duck.

Það er Bjarni Benediktsson fjármálaráðherra sem skipar í stöðuna og segir í Kjarnanum að hann hafi áhuga á að setja Ólöfu Nordal, fyrrverandi varaformann Sjálfstæðisflokksins, í bankann.

Það væri náttúrlega í anda þess sem tíðkaðist hér áður fyrr þegar stjórnmálamenn eins og Birgir Ísleifur Gunnarsson, Finnur Ingólfsson, Steingrímur Hermannsson, Tómas Árnason vermdu stólana í bankanum.

Að ógleymdum sjálfum Davíð Oddssyni.

En Kjarninn segir að Sigmundur Davíð Gunnlausson hafi aðrar hugmyndir og vilji koma inn í bankann einum helsta samstarfsmanni sínum og vini, Sigurði Hannessyni, manninum sem öðrum fremur hannaði skuldaleiðréttinguna. Sigurður er stærðfræðingur og starfar hjá MP banka.

Það verður hins vegar að segjast eins og er að eftir hrun íslenska efnahagslífsins og eftirmála þess ætti að vera mjög erfitt – ef ekki óhugsandi – að setja í Seðlabankann aðra en bestu og hámenntuðustu hagfræðinga. Seðlabankastjóri þarf að vera óháður og nógu sterkur í fræðunum til að standast þrýsting – það myndi ekki saka að við litum í kringum okkur og sæjum hvernig fólk það er sem stjórnar Seðlabönkum í nágrannalöndum.

Það verður prófsteinn á stjórnarflokkanna hvernig þeir höndla þetta mál.

Stjórnarflokkarnir hafa lítinn áhuga á að Már Guðmundsson verði áfram í Seðlabankanum. En hversu „faglega“ yrði staðið að ráðningu nýs seðlabankastjóra? Hér í skjali frá 2009 má sjá yfirlit yfir menntun og störf seðlabankastjóra í ýmsum löndum.
Nokkuð sterkur listi hjá Samfylkingu – Sjálfstæðisflokkurinn styrkir sig nema í Reykjavík

Það er furðulegt hjá Samfylkingu að birta einungis úrslit í fjögur efstu sætin í prófkjörinu og það án þess að gefa neina skýringu.

Eru úrslitin eitthvað óviss – kunna menn ekki að reikna í Samfylkingunni?

En listinn sem kom út úr prófkjörinu virkar nokkuð sterkur. Dagur B. Eggertsson hefur verið að finna sig vel í borgarmálunum í samstarfinu við Besta flokkinn og eftir að hann hætti að ströggla við að vera varaformaður Samfylkingarinnar.

Í fjórða sætinu, sem er líklega baráttusæti, er kröftug ung kona, Kristín Soffía Jónsdóttir, menntuð í verkfræði.

En það voru fleiri prófkjör. Í bæjarpólitíkinni í Kópavogi eru endalausar deilur sem fæstir skilja. Þar vann bæjarstjórinn, Ármann Kr. Ólafsson, góðan sigur. Ef fer sem horfir ætti Sjálfstæðisflokkurinn að geta unnið sigur í kosningunum í Kópavogi, rétt eins og í bæjunum í kring sem farið er að kalla „bláa kragann“ – einn gallharður Sjálfstæðismaður kallaði það reyndar „bláa öryggisbeltið“ í kringum Reykjavík.

Í Mosfellsbæ var þetta allt eftir bókinni hjá Sjálfstæðisflokknum og á Akureyri líka, skilst manni. Þar er reyndar skrítið ástand. L-listinn sem fékk hreinan meirihluta í síðustu kosningum bíður nær örugglega afhroð í kosningunum í vor og fylgið fer aftur á gömlu fjórflokkana. Gunnar Gíslason fræðslustjóri er nýr oddviti Sjálfstæðismanna á Akureyri og þykir líklegur til að afla flokknum fylgis.

Það gæti semsagt farið svo að Sjálfstæðisflokkurinn yrði sigurvegari bæjar-og sveitarstjórnakosninganna í vor – nema þá kannski helst í Reykjavík þar sem flokkurinn er í vandræðum.
Skrautsýningar íþróttamanna fyrr og nú

Það er talað um Ólympíuleikana í Sochi sem leika Pútíns.

En það er ekki nýtt í einræðisríkjum að íþróttir séu notaðar valdhöfum til framdráttar.

Til dæmis er hægt að vísa í fyrirmyndir í rússneskri sögu. Á tíma Sovétsins, sem fóstraði Pútín, ríkti alltaf mikil hrifning á fjöldagöngum og skrautsýningum íþróttamanna undir vökulu auga valdmanna.
Að halda vinstri árunni hreinni

Vinstri græn halda upp á 15 ára afmæli sitt

Það er dálítið merkilegt hvert flokkurinn horfir á þessum tímamótum.

Hann er nýkominn úr ríkisstjórnarsamstarfi. Innan VG er tvenns konar orðræða um þessa ríkisstjórn. Hjá stórum hluta flokksins segir að þarna hafi Íslandi verið bjargað frá frekari ógæfu, að þetta hafi verið eins og björgun á strandstað.

Svo eru aðrir – þeir eru reyndar margir farnir úr flokknum – sem telja að flokkurinn hafi þarna svikið vinstri gildi sín. Í þeim hópi er Ögmundur Jónasson sem rauk upp til handa og fóta að gagnrýna bók Steingríms J. Sigfússonar þar sem hann réttlætti störf sín í ríkisstjórninni. Svo mikið lá Ögmundi á að hann var ekki einu sinni búinn að lesa bókina áður en hann gagnrýndi hana.

Aðalgestur Vinstri grænna á afmælinu er Lina Barfod, formaður Enhedslisten í Danmörku. Hann var stofnaður upp úr bræðingi vinstri flokka, þar á meðal gamla kommúnistaflokks Danmerkur.

Flokknum hefur vegnað vel á síðustu árum, hann er nú með 12 fulltrúa á danska þinginu. En þetta er flokkur sem er þeirrar tegundar að hann vill ekki vera í ríkisstjórn, hann vill heldur halda árunni og stefnumálunum hreinum utan stjórnarsamstarfs.

Það er einmitt sagt að Lina Barfod ætli að ræða stöðu norrænna vinstri flokka sem hafa komið laskaðir úr stjórnarsamstarfi.

Gæti orðið forvitnileg umræða eftir reynslu í ríkisstjórninni. Verður niðurstaðan kannski sú að best sé fyrir flokka lengst til vinstri að koma ekki nálægt ríkisstjórnum og þurfa ekki að gera málamiðlanir sem þær útheimta? Nema að kæmi til greina velja þá leið að veita ríkisstjórnum hlutleysi en taka ekki sæti í þeim. Það hefur lengi tíðkast á Norðurlöndum.
Lokað hagkerfi með ónýta mynt

Guðsteinn Einarsson, kaupfélagsstjóri í Borgarnesi, sendir eftirfarandi bréf vegna umræðu um lífeyrissjóði og fjárfestingar þeirra:

Sæll Egill

Smá athugasemd frá f.v. stjórnarmanni í lífeyrissjóði sem finnst umræðan um lífeyrissjóðina varla vera á vitrænum nótum.

Spyrja má:

Eru fjárfestingar lífeyrissjóðanna vandamálið, eða er vandamálið lokað hagkerfi með ónýta mynt?

Eru lifeyrissjóðirnir vandamálið, eða stjórnmálamenn sem fólkið kýs og vilja lokað hagkerfi, ónýta og ónothæfa mynt og neíta að horfast í augu við vandann?

Það væri rökrétt að spyrja stjórnmálamennina sem fólkið kýs hvort eðlilegt sé að segja að fjárlög séu hallalaus á meðan vandi opinberu lífeyrissjóða eru óleystir, en þar liggur mesti hluti halla lífeyrissjóðanna sem heildar?

Það má margt betur fara hjá lífeyissjóðunum. En þeirra vandi er afleiðing þeirra stjórnarhátta og þeirrar efnhagsstefnu sem rekin er. Þeirra vandi í dag er afleiðing en ekki orsök.

Með opnu hagkerfi gætu lífeyrissjóðir fjárfest með eðlilegum hætti, en það er ekki í boði.
Flestir vilja búa í Vestur- og Miðbænum – ekki þörf á meira sérbýli

Ný könnun Capacent á fasteignamarkaði rennir stoðum undir þær áherslur sem birtast í aðalskipulagi Reykjavíkur.

Þar kemur í ljós að flestir myndu vilja búa í Vesturbænum eða Miðbænum í Reykjavík.

Og eins og gengið hefur verið út frá er það aðallega ungt og eldra fólk sem vill vera á þessu svæði.

Einnig má lesa að af þeim sem vilja búa í Reykjavík myndu 90 prósent þeirra sem eru á aldrinum 18-24 ára kjósa að búa í Vestur- eða Miðbænum.

Líkt og kona sem ég þekki og á son á þessum aldri segir: Þetta fólk er ekki að fara að fá sér lóð og naglhreinsa.

Ennfremur segir að ekki sé grundvöllur fyrir uppbyggingu á sérbýli, en eftirspurn eftir minni íbúðum sé mjög mikil.

Tölurnar um húsnæðiskostnað eru athyglisverðar, þar kemur fram að 25 prósent af ráðstöfunartekjum landsmanna fari í húsnæði en hjá tekjulágu fólki sé það allt að 45 prósent.
Sérostar

Hér er skemmtileg frétt um osta.

Haraldur Benediktsson, alþingismaður, varaformaður atvinnuveganefndar Alþingis og fyrrverandi formaður Bændasamtakanna, segist verða var við að kallað sé eftir „sérostum“ eins og hann orðar það.

Sérostar – það er merkilegt orð.

Sérostar eru þá væntanlega þeir ostar sem eru framleiddir erlendis. Við höfum þá franska sérosta, ítalska sérosta, hollenska og danska sérosta.

Ostar sem eru framleiddir á Íslandi eru hins vegar ekki sérostar. Þeir eru eiginlegir ostar. Það mætti jafnvel segja að þeir séu frumostar.

Þeir bera samt ýmis erlend nöfn eins og camenbert, brie, feta, mozzarella, gouda og kotasæla (cottage cheese). En þeir eru ekki ógerilsneyddir, ó nei.

Haraldur segir líka að hann kannist ekki við að það sé forgangsmál á Íslandi að fá „buffalóaosta“.

Buffalaostar eru meðal annars mozarella sem er vinsæll í matargerð.

Þetta er örugglega rétt hjá Haraldi. Þarna er ekkert forgangsmál. Ekki fremur en það er forgangsmál að flytja inn allar þessar tegundir af þvottaefni, kexi og bílum og fleiru sem var gjarnan kvartað undan í Þjóðviljanum í gamla daga. Við getum vel lifað án þess, eins og við lifðum þegar var bara ein sjónvarpsstöð, fólk gekk í Gefjunarfötum og drakk Bragakaffi frá Sambandinu.

Ýmsir franskir sérostar.
Fjárfestingar lífeyrissjóðanna í lokuðu hagkerfi – þegar partíið klárast

Það er nöturleg mynd af íslenska efnahagslífinu sem er dregin upp í grein Þórðar Snæs Júlíussonar í Kjarnanum. Þórður lýsir því hvernig peningar dælast inn í lífeyrissjóðina, 10-12 milljarðar á mánuði, og hvernig lífeyrissjóðunum gengur að fjárfesta í lokuðu hagkerfi. Lífeyrissjóðir eru sagðir eiga 37,44 prósent hlutafjár íslenskra félaga sem skráð eru í Kauphöll Íslands, en líklegast eiga þeir meira en það.

Lífeyrissjóðirnir eiga svo hluti í sjóðum sem standa í alls kyns fjárfestingum, eins og til dæmis Stefni, Gamma og Virðingu, þeir eiga hluti í stórum fyrirtækjum sem eru ekki skráð á markað og svo taka þeir þátt í að kaupa upp fasteignir og fjárfesta í fasteignaverkefnum.

Eins og Þórður segir, „lífeyrissjóðir eiga flest hlutabréf, skuldabréf og gommu af fasteignum“ og –

En það er full ástæða til að hafa áhyggjur. Þessi gríðarlega fjárfestingarþörf lífeyrissjóðanna innan hafta hefur nefnilega valdið því að hér myndast verðbólur. Mörg félög í kauphöllinni eru allt of hátt skráð einfaldlega vegna þess að vitað er að lífeyrissjóðir, eða fjárfestingasjóðir fullir af peningunum þeirra, geta illa selt þau bréf sem þeir eiga. Það er ekkert annað til að kaupa. Þetta vita aðrir fjárfestar, einkaaðilar sem fengu margir hverjir innstæður sínar tryggðar í botn með neyðarlögunum eða fluttu heim ágóðan sem þeir náðu að hirða út úr íslenska efnahagsundrinu áður en það rann á andlitið og drukknaði í drullupolli í október 2008. Þetta eru, í mörgum tilfellum, þeir sem skópu skrímslið og högnuðust gríðarlega á vegferð þess. Þeir „teika“ lífeyrissjóðina í þeirra fjárfestingum vegna þess að þeir vita að ekkert sem sjóðirnir kaupa mun nokkurn tímann falla á meðan að höftin hanga uppi. Á þessu græða margir einstaklingar óheyrilega.

Hvað gerist þegar höftunum verður lyft – er þessi vöxtur sjálfbær? Þórður segir að hættan sé að lífeyrissjóðirnir verði þá einir eftir í „partíi sem er löngu búið“.

Gunnar Smári Egilsson, sá glöggi fjölmiðlamaður, orðar þetta svo á Facebook:

Allt sem hægt er að kaupa á Íslandi mun hrynja í verði; skuldabréf, hlutabréf, steinsteypa. Þeir sem eiga pening ættu að kaupa eitthvað sem hægt er að flytja úr landi í næsta hruni; t.d. skip eða flugvélar. Það er skýringin á aukinni fjárfestingu útgerðarfyrirtækja (og reyndar Flugleiða og Eimskip líka). Þetta eru ekki fjárfestingar byggðar á trú á framtíð atvinnugreinarinnar heldur undirbúningur þess að koma fjármunum undan fyrirsjáanlegu hruni krónunnar – og þar með Íslands. Eins og á við um alla atvinnustarfsemi á Íslandi; þá eru allar fjárfestingar hér í eðli sínu spákaupmennska á gjaldeyrismarkaði.
Furðuhugmyndir um blaðamennsku

Hér koma fram alveg furðulegar skoðanir. Þarna er í rauninni verið að biðja um Prövdu. Fjölmiðil þar sem bara ein skoðun á rétt á sér.

Skyldi Morgunblaðinu vera stjórnað samkvæmt þessum hugmyndum um blaðamennsku?
Ónothæf námskrá?

Ég hef stundum nefnt það furðulega plagg sem er aðalnámskrá grunnskólans sem var samþykkt 2011 og er nú verið að innleiða.

Hilmar Hilmarsson, skólastjóri Réttarholtsskóla, skrifar grein í Fréttablaðið í morgun og fjallar um námskrána.

Þetta er afar kurteislega orðuð grein, eins og hæfir skólamanni, en þó dylst engum að Hilmar hefur miklar efasemdir um námsskrána og hvernig eigi að framfylgja henni.

Eins og kemur fram í greininni segja afsakendur námskrárinnar að menn skilji ekki lykilhugtök í henni. Hilmar talar hins vegar um flausturslegar skilgreiningar og takmarkaða nákvæmni í orðavali. Á einum stað segir hann svo að höfundum námskrárinnar geti varla verið sjálfrátt.

Dæmi sem Hilmar nefnir úr námsskránni er nokkuð sláandi, þetta er á blaðsíðu 55, hvað er eiginlega verið að fara?

„Vissa þætti í menntun í grunnskóla er erfitt að meta. Dæmi um slíka þætti eru siðgæði og siðferðileg viðhorf, jafnrétti, lýðræði, mannréttindi, borgaravitund, sjálfbærni og heilbrigði. Skólar skulu sjálfir móta leiðir til að meta slíka þætti….“

Í niðurlagi greinarinnar kemst Hilmar að kjarna málsins varðandi námsskrána – það dylst í rauninni engum að þetta er ekki plagg sem skólarnir geta unnið eftir:

Þá má nefna að hæfni sem lýst er og sagt að nemendur eigi að geta náð er á köflum svo stórfengleg að höfundum getur varla verið sjálfrátt. Þegar stjórnvöld senda frá sér aðalnámskrá sem ætlað er að stýra námi og stuðla að sem bestri menntun barna í skyldunámi er afar brýnt að þau segi það sem þau meina og meini það sem þau segja.

Hugtakanotkun verður að vera markviss og vafaatriði eins fá og kostur er. Markmið og hugmyndir verða að vera í samræmi við þann vettvang þar sem útfærsla þeirra á sér stað og þann tíma sem til ráðstöfunar er. Aðalnámskrá má nefnilega ekki bara vera skólapólitískt manífestó – hún verður líka að marka kennurum skýra og færa leið við skipulagningu daglegs skólastarfs. Því miður er erfitt að halda því fram að fyrirliggjandi aðalnámskrá uppfylli þær kröfur nægilega vel.
Lífleg umræða um hvernig er að búa á Norðurlöndunum

Nokkurt uppnám varð vegna greinar Michaels Booth sem birtist í Guardian en þar hraunaði hann yfir Norðurlöndin og norræna módelið – norræna kraftaverkið eins og sumir kalla það.

Vandinn við grein Booths var að í henni var lítið að finna annað en hótfyndni af því tagi sem oft einkennir bresk ferðaskrif. Það er gömul hefð og getur stundum verið skemmtileg. En hótfyndni er erfitt að svara. Um Ísland sagði hann til dæmis, þetta var allt og sumt:

We need not detain ourselves here too long. Only 320,000 – it would appear rather greedy and irresponsible – people cling to this breathtaking, yet borderline uninhabitable rock in the North Atlantic. Further attention will only encourage them.

Menn eru samt að reyna að svara Booth. Í dag birtist á vef Guardian grein eftir fimm Norðurlandabúa, þar á meðal Eirík Bergmann Einarsson – þetta eru viðbrögð við greininni sem blaðið hefur greinilega pantað. Eiríkur skrifar almennt um grein Booths:

The article fitted so neatly into a very British tradition of slightly ethnocentric, but awfully shallow journalistic entertainment literature. On all lists measuring quality of life, the Nordics tower over the UK.

En svo leyfir hann að efast um hversu vel Íslendingar eiga heima með Norðurlöndunum:

But here is the real secret. Iceland isnt really Nordic. Just look at the map. We are an Atlantic state. We might have similar societal fabric to our Nordic cousins, but culturally we are spot-on British. Even our pitch-black and desert-dry Icelandic humour is horribly non-Nordic.

En það eru fleiri sem hafa tekið til máls af þessu tilefni, til dæmis er það Andrew Mellor sem skrifar í New Statesman og segir að Skandinavía rísi algjörlega undir frægð sinni, þar sé fólk hamingjusamara en annars staðar, það sé listrænt og skapandi, hafi háþróað fegurðarskyn, lífsgæði séu mikill, samstaða og jöfnuður.

Booth talaði um hversu illa Norðurlandabúum er við að fólk flíki ríkidæmi sínu, metnaði og velgengni. Mellor segir að í reynd sé þetta einn styrkleiki Norðurlandanna:

Booth isnt the first to cite the Nordic unease with „displays of success, ambition and wealth“ as a weakness and he wont be the last. But its precisely those qualities – yes, qualities – which give the Nordic countries their egalitarian atmosphere, entrenched liberalism and distinct lack of a ruling class in politics, the media and elsewhere.
Tónleikaveisla í júlí – Wynton Marsalis og Neil Young

Byrjun júlí verður gósentíð fyrir tónlistarunnendur.

4. júlí spilar Wynton Marsalis í Hörpu. Hann er einfaldlega eitt stærsta númerið í jazzheiminum. Tónskáld, trompetleikari, uppfræðari – margverðlaunaður. Hann kemur hingað með 16 manna hljómsveit, Jazz at Lincoln Center Orchestra.

Og 6. júlí spilar Neil Young í Laugardalshöllinni ásamt sinni gömlu hljómsveit, Crazy Horse. Young er svosem ekkert unglamb lengur, en hann er á leiðinni í stóra Evrópuferð – spilar á sumartónleikunum í Hyde Park stuttu eftir Íslandsferðina.

Ég hef einu sinni séð Neil Young á sviði. Með hjálp internetsins getur maður flett svonalöguðu upp. Þetta var í Barcelona og nú sé ég að það var 24. apríl 1987. Það er meira að segja hægt að finna lagalistann, hann er svona:

Mr. Soul

(Buffalo Springfield song)

Cinnamon Girl

When You Dance, I Can Really Love

Down by the River

Heart of Gold

After the Gold Rush

Inca Queen

Drive Back

Opera Star

Cortez the Killer

Sugar Mountain

Mideast Vacation

Long Walk Home

The Needle and the Damage Done

When Your Lonely Heart Breaks

Powderfinger

Like a Hurricane

Encore:

Hey Hey, My My (Into the Black)
Lífeyrissjóðir að eignast allt

Svona fór verkalýðshreyfingin þá að því að ná völdum á Íslandi.

Það er svo spurning hvernig hún fer með völdin.
Jón lærði á Ströndum, smáatriðin í Reykjavík, Sögur um djöfulskap

Í Kiljunni í kvöld förum við norður á Strandir og hittum Magnús Rafnsson sagnfræðing sem býr í Bjarnarfirði. Hann segir okkur frá Jóni Guðmundssyni lærða sem bjó á Ströndum, stundaði ritstörf og útskurð, kvað niður draug en flæmdist burt eftir Spánverjavígin sem hann vildi ekki taka þátt í.

Í þáttinn kemur Annetta Scheving en hún hefur tekið saman bók sem nefnist Reykjavík í hnotskurn. Þar fer hún um bæinn með myndavél og skoðar ýmis smáatriði sem fólk tekur kannski ekki eftir í dagsins önn: Skilti, hlið, gluggaskreytingar, hurðir, áletranir og fleira.

Þórdís Gísladóttir rithöfundur segir okkur frá uppáhaldsbókum sínum.

Við förum í Hallgrímskirkju og hittum Hauk Guðlaugsson, organista og fyrrverandi söngmálastjóra Þjóðkirkjunnar. Hann hefur nýlega gefið út kennslubók í orgelleik í þremur bindum og sýnir okkur handtökin á stærsta orgeli landsins sem er í kirkjunni.

Gagnrýnendur þáttarins fjalla um tvær bækur: Ó – sögur um djöfulskap eftir Carl Jóhan Jensen og Síðasta elskhugann eftir Val Gunnarsson.

Síða úr Reykjavík í hnotskurn eftir Annettu Scheving.
Þegar skíðin gleymdust

Einhver ógleymanlegasta frægðarför Íslendinga á Ólympíuleika var hér um árið þegar skíðin gleymdust heima. Ekki man ég hvar þessir Ólympíuleikar voru haldnir, en þetta olli ákveðnum vandkvæðum fyrir íslensku keppendurna.

Einhvern veginn tókst þó á endanum að útvega skíði, en þá tók ekki betra við, því áburðurinn sem er notaður til að skíði renni betur í snjó gleymdist líka.

Þannig að Íslendingarnir þurftu að nota lánsskíði sem komust eiginlega ekkert áfram.

Nú er verið að efna til annarrar ferðar á Ólympíuleika.

Og til að koma í veg fyrir að svona endurtaki sig les maður að alls verði „11 aðilar“ frá ÍSÍ á leikunum. Keppendur munu vera fjórir.

Við þetta bætast tveir ráðherrar úr ríkisstjórninni með mökum og forseti Íslands með maka.

Það ætti að vera öruggt að skíðin gleymast ekki þegar svona margir hæfir einstaklingar fara á vettvang – og ekki heldur áburðurinn.
Sigur hinna ríku

Hinir ríku hafa unnið stéttastríðið, skrifar Josh Bornstein í grein í Guardian.

Fremur en að deila auði sínum reyna þeir að forðast að borga skatta og hella svo úr skálum reiði sinnar ef reynt er að koma lögum yfir þá, segir Bornstein.

Alls staðar í heiminum erum við farin að þekkja þetta mynstur, en Bornstein segir frá því þegar hann fór að vinna á virtri lögfræðistofu.

Þá þurfti hann ekki lengur að standa í röð í bankanum, heldur fóru bankamenn að hafa samband við hann, bjóða honum fjárfestingakosti og aðferðir til að komast hjá því að greiða skatt – líkt og það eigi að vera eitthvað valkvætt.

Bornstein lýsir vaxandi stéttaskiptingu, nefnir ríkasta eitt prósentið í Ástralíu sem sankar sífellt að sér meiri auði eins og annars staðar, og lágmarkslaunin í Bandaríkjunum sem eru svo léleg að ekki er hægt að lifa á þeim nema að fá félagslega aðstoð.

Hann vísar svo í orð auðmannsins Warrens Buffett sem hefur mælst til þess að skattkerfinu verði breytt svo hann geti borgað hærri skattprósentu en ritarinn hans.

„Við unnum,“ sagði Buffett um stríðið milli stéttanna.

Borstein nefnir aðferðir sem stórfyrirtæki og auðmenn nota til að komast hjá því að greiða til samfélagsins og reiðina sem grípur um sig þegar nefnt er að jafna megi kjörin eða tækifærin – ellegar að skoða hvernig er í pottinn búið.

Og eins og hann segir er það helst Frans páfi sem reynir að malda í móinn þar sem stjórnmálamenn hafa gefist upp. Hann sé í fararbroddi þar sem róttækar hugmyndir um efnahagsmál eru annars vegar með tölur sínar um ójöfnuð, dýrkun fjármagnsins og smánarlega stéttaskiptingu.