arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Fallinn ólígarki

Ég sat eitt sinn á næsta borði við hinn látna rússneska auðmann Boris Berezovskí á veitingahúsi í London. Hann fannst látinn á heimili sínu í Surrey í dag.

Nærvera hans var ekkert sérlega þægileg. Hann fiktaði án afláts við síma, hringdi, hætti við, talaði stutt við einhvern, með honum á borðinu var kona sem virkaði eins og einkaritari. Hann sjálfur var á iði, virtist vera taugaveiklaður. Hann var ekkert að flýta sér að borða, þetta var í hádeginu, en það var því líkast að borð á veitingahúsum væru eins og skrifstofa fyrir hann.

Berezovskí var stærðfræðingur að mennt, þótti fluggáfaður, og náði að auðgast í upplausninni í Rússlandi á tíma Jeltsíns forseta. Þá var hann í innsta hring hjá fjölskyldu forsetans. Hann var einn hinna svokölluðu ólígarka sem sagðir eru hafa rænt Rússland innan í frá. En honum sinnaðist við Pútín eftir að KGB-naglinn varð forseti. Bereszovskí flúði land og settist að í London; annar ólígarki, Mikhail Khodorkovskí hefur verið í fangelsi síðan 2003.

Berezovskí var dæmdur fyrir fjársvik og spillingu í Rússlandi, en fékkst ekki framseldur. Berezovskí hélt því fram að öfl heima í Rússlandi vildu myrða sig og hefðu margsinnis reynt það, Alexander Litvinenko, samstarfsmaður hans, var drepinn með geislavirku efni í London 2006.

Nú er sagt að Berezovskí hafi hugsanlega fyrirfarið sér. Hann hafi verið orðinn blankur, þurft að borga háa lögfræðireikninga vegna eilífra málaferla sem hann stóð í – meðal annars við annan ólígarka, Roman Abramovits, eiganda Chelsea. Sagt er að nýskeð hafi hann verið að reyna að selja mynd sem Andy Warhol gerði af Lenín – myndin er þó ekki talin vera nema að hámarki 75 þúsund punda virði. Slíkt fé hefði verið smáaurar fyrir Berezovskí á mestu veltiárunum.

Það má svo rifja að Berezovskí kom í viðtal á Sky-sjónvarpsstöðinni snemma árs 2009. Þar sagði hann meðal annars að Ísland hefði verið notað til að þvo illa fengið fé frá Rússlandi.
Alþingi og skipulagsvaldið í Miðbænum

Hvernig í ósköpunum getur hótel á Landsímareitnum svokölluðum truflað starfsemi Alþingis eða ógnað öryggi þess?

Spölkorn frá Alþingi er annað hótel, hið stærsta í miðbænum, Hótel Borg. Alþingi er með stærsta torg bæjarins fyrir framan sig, Austurvöll, það verður ekki hróflað við honum.

Alþingismenn koma akandi á bílum sínum og hafa aðgang að sérstöku bílastæði í Vonarstræti – nema Mörður Árnason sem kemur á hjólinu sínu.

Þeir hafa skrifstofur í nokkuð mörgum húsum í bænum – þingið hefur þanist út í margar byggingar, það er meira að segja komið í Morgunblaðshúsið.

Sök sér að alþingismenn hafi sæmilega starfsaðstöðu.

En þegar þeir vilja líka fara taka sér skipulagsvald á svæðinu sem þeir hafa lagt undir sig – ja, þá er nokkuð langt gengið.

Þingforsetinn sem gengur fram með þessum hætti er reyndar að hætta á Alþingi. Hún á afar stuttan tíma eftir í embætti.

Meðan ríkir algjör glundroði á Alþingi, annað eins hefur varla sést, forsetinn ræður ekki við neitt. Er það kannski eitthvað sem þyrfti að sinna fremur en skipulagsmálum í Miðbænum?

Þetta er heldur ekkert smásvæði sem þingforsetinn vill að Alþingi leggi undir sig, og í raun stærsti hlutinn af gamla Miðbænum:

Frá horni Lækjargötu og Vonarstrætis að Tjarnargötu, frá Tjarnargötu að Kirkjustræti, frá Kirkjustræti að Aðalstræti, frá Aðalstræti að Vallarstræti, frá Vallarstræti að Veltusundi, frá Veltusundi að Austurstræti, frá Austurstræti að Lækjargötu og frá Lækjargötu að Vonarstræti.
Hitinn í kringum flugvöllinn

Merkilegt er flugvallarmálið.

Það er eiginlega ekki hægt að nefna það án þess að allir fari á háa c-ið.

Kergju landsbyggðar í garð borga er að finna í mörgum löndum og hefur verið svo að minnsta kosti frá tíma Rómverja.

Hér brýst hún aðallega fram hvenær sem flugvöllurinn er nefndur á nafn – þá er eins og sé komið leyfi til að kalla borgarbúa öllum illum nöfnum.

Bak við þetta liggur einhver óljós hugmynd um að Reykvíkingar hafi gert eitthvað af sér gagnvart landsbyggðinni, skuldi henni mikið eða séu jafnvel afætur.

Þetta gerist líka þegar reynt er að impra á einhvers konar málamiðlun. Strax byrja stóryrðin að fjúka – og guð hjálpi mönnum ef þeir hafa sést á reiðhjóli eða liggja undir grun um að hafa drukkið latte.

Kannski er þetta vegna þess að málið er frekar einfalt í sniðum, og máski ekki svo yfirmáta mikilvægt þegar öllu er á botninn hvolft? Það er auðveldara að missa sig yfir slíku en stærri og flóknari málum.
Forsendubrestur þess tíma

Þessa mynd fann ég á Facebook. Hún er af sparimerkjunum sem börn á Íslandi á eftirstríðsárunum fengu – þetta var ennþá í gangi þegar ég var að alast upp. Þau áttu að efla sparnað og hyggindi.

En sparimerkin brunnu upp í verðbólgunni. Þau urðu lítils virði. Þetta var semsagt lexía í hagfræði – maður lærði að verðgildi peninga væri ekki treystandi. Má jafnvel segja að það hafi verið forsendubrestur þess tíma.

Á verðbólguárunum var eiginlega best að hlaupa beint út í búð og kaupa frystikistu eða þvottavél áður en peningarnir næðu að étast upp.

Nú erum við aftur á tíma þegar er varla mikið vit í að spara – eða hvað? Peningarnir missa verðgildi sitt í verðbólgunni og ávöxtunin sem bankar bjóða upp á er fremur neikvæð en hitt.
Listamenn, lögfræðingar og rónar í borg

Það eru ákveðnir hlutir sem borgir draga að sér.

Um daginn var til dæmis birt í blaði skýringamynd þar sem var sýnt að meirihluti listamannalauna færi til borgarinnar.

Kom svosem ekkert sérstaklega á óvart.

Listsköpun er starfsemi sem er fremur bundin við þéttbýli. Meira að segja á miðöldum var það svoleiðis. Reykholt Snorra Sturlusonar var þéttbýlt miðað við það sem var annars staðar á landinu. Ítalska endurreisnin, sem er álitin einhvers konar upphaf nútímans, varð í borgríkjum.

En það eru aðrar atvinnugreinar sem þrífast í borgarumhverfi – til dæmis lögfræðingar. Íslendingar hafa mun hærra hlutfall lögfræðinga en aðrar þjóðir og þeir safnast flestir saman í borgarumhverfinu.

Og svo eru það rónar, útigangsmenn og eiturfíklar.

Einhvern veginn sækja þeir sem lenda í slíku frekar í borgirnar en sveitirnar.
Hví þarf að slíta þingi svo fljótt?

Ég held að fæstir sem fylgjast með þingstörfum úr fjarska skilji hvað liggur á að slíta þingi. Það er enn vika til páska – maður gerir ráð fyrir því að eftir páskana hefjist nokkuð snörp kosningabarátta.

Það þá um það bil 2.-3. apríl sem flautan gellur – kosningabaráttan hafin!

Enn er vika til páskahátíðarinnar, jú, þingmenn fá páskafrí eins og aðrir, en það væri svosem engin goðgá þótt þingstörfum lyki ekki fyrr en segjum þegar þrjár vikur eru í kosningar – sá dagur er 6. apríl.
Álfyrirtækin og skattarnir – skúbbið í Kastljósi

Íslendingar hafa lengi haft furðulega glýju gagnvart stórum alþjóðlegum fyrirtækjum sem hér starfa. En staðreyndin er sú að þetta eru auðhringar sem hugsa um það fyrst og fremst að hámarka arð hluthafa. Það er númer eitt, tvö og þrjú.

Áhuginn á að leggja eitthvað sérstakt af mörkum í landi eins og Íslandi er sáralítill, en hins vegar eru auðhringir oft hræddari við almenningsálitið þegar þeir starfa á Vesturlöndum en í ríkjum Þriðja heimsins. Þar er oft auðveldara að fela misferli og spjöll, fjölmiðlar eru lamaðir, embættis- og stjórnmálamenn eru mútuþægir.

Kastljós birti í kvöld sláandi upplýsingar um hvernig stór álfyrirtæki sem starfa hér komast hjá því að borga skatta. Þetta er eftir öðru í starfsemi slíkra fyrirtækja, svona reyna þau að hegða sér út um allan heim. Við höfum hins vegar viljað trúa því á Íslandi að við værum undanþegin svona brögðum – að við séum kannski svo lítil og sæt?

En samkvæmt Kastljósumfjölluninni er það ekki svo. Fyrirtæki eins og Alcoa beitir kaldrifjuðum bókhaldsaðferðum til að komast hjá því að greiða sem væri eðlilegt að fyrirtækið standi skil á. Það má vera að lagaumhverfið hér leyfi þetta, en þá hlýtur maður að grípa til gamla frasans og segja að þetta sé löglegt en siðlaust.

Íslendingar hafa lagt ansi mikið á sig til að þessi fyrirtæki geti starfað hér. Fórnað náttúruverðmætum, gengið í gegnum áralangar deilur, gefið mikinn afslátt á raforkuverði.

Í Bretlandi urðu mikil læti í vetur þegar kom í ljós að fyrirtæki eins og Starbucks, Google og Amazon höfðu beitt svipuðum brellum til að komast hjá því að greiða skatta þar í landi. Síðan þá hefur David Cameron haldið margar ræður um skattskil.

Ein ástæða reiðinnar var auðvitað sú að minni fyrirtæki sem starfa í heimalandinu geta ekki beitt svona skattabrellum. Þau sitja uppi með skattbyrðina!

Og það sama er í raun á ferðinni hér – stóru fyrirtækin eru að láta aðra borga fyrir sig.

Þetta skaðaði Starbucks mjög mikið, salan á kaffihúsum fyrirtækisins í Bretlandi dróst saman um tugi prósenta. Það endaði með því að Starbucks beinlínis bauðst til þess að greiða meiri skatta.

Þar var það almenningsálitið sem virkaði. Spurning hvernig það verður hér á landi?

Sjá frétt RÚV um málið.
Aftur 2007

Erlendur blaðamaður sem hefur verið skoða málin á Íslandi spurði mig hvort Íslendingar vildu kannski fá 2007 aftur?

Hann var farinn að komast að þeirri niðurstöðu eftir dvölina hér.

Ég hugsaði mig aðeins um, gat svo ekki neitað.

Þetta er teikning Halldórs Baldurssonar úr Fréttablaðinu í dag.
Kosningaloforð rætast – fyrir kosningar

Það er stórfrétt að 60 prósent íbúðalána sem eru tekin nú skuli vera óverðtryggð.

Fréttin hefur ekki farið sérlega hátt, en þetta kom fram í svari Steingríms J. Sigfússonar atvinnuvegaráðherra við fyrirspurn Einars K. Guðfinnssonar á Alþingi.

Segir að hlutur óverðtryggðra lána hafi vaxið úr einu prósent í 60 prósent á stuttu árabili.

Má kannski segja að kosningaloforðin séu farin að rætast löngu fyrir kosningar?
Slegið á drauma um norðursiglingar

Sérfræðingur í alþjóðasiglingum heldur erindi á Íslandi í gær, hann heitir Per Jessing, sagt er frá þessu á Mbl.is.

Jessing fjallar um mál sem nokkuð oft hefur verið til umræðu hér á vefnum, möguleikum á skipaflutningum yfir Norðurpólinn.

Margir hér hafa talað eins og þetta sé að verða að veruleika innan tíðar og að í þessu búi ríkuleg tækifæri fyrir Íslendinga, til dæmis með byggingu umskipunarhafnar.

Sérfræðingurinn Jessing er annarar skoðunar. Hann segir að hugmyndir um þessar siglingar séu óraunhæfar. Veður haldi áfram að vera vond í norðrinu, skyggnið sé mjög lélegt, hætta sé á ísreki, það séu til afar fá skip sem geti annast þessar siglingar, þær geti orðið mjög erfiðar. Tíminn sem myndi sparast sé ofmetinn vegna þessa.

Hann nefnir fleira, til dæmis skort á höfnum og stoðkerfum á leiðinni, sem myndi gera þessar siglingar mjög áhættusamar.

Í fréttini er klykkt út með að segja að ólíklegt sé að umskipunarhöfn á Íslandi verði að raunveruleika á næstu áratugum.
Jú, heimur fer batnandi

Í kvöld komst ég að því að heimurinn fer batnandi.

Ég fór á leiksýningu í Hagaskóla, gamla gagnfræðaskólanum mínum. Krakkarnir þar hafa sett upp söngleikinn fræga, Konung ljónanna, með tilheyrandi dansi, söng og hljóðfæraslætti.

Þetta er ferlega skemmtileg sýning, það er sungið af innlifun, dansatriðin eru flott og fjölmenn hljómsveit, einungis skipuð nemendum, leikur undir af kunnáttu.

Það er frábært að verða vitni að því að börn og unglingar takist á við slíkt verkefni – og skili því með svona líka prýði. Maður fer út af sýningunni glaður í bragði.

Og hugsar, þegar maður horfir yfir svæðið, þar sem maður sjálfur eyddi allnokkrum æskuárum:

Okkur, jafnöldrum mínum, hefði aldrei dottið í hug að gera neitt svona metnaðarfullt á þessum aldri. Og við hefðum heldur ekki getað það!

Úr sýningu nemenda Hagaskóla á Konungi ljónanna. Krakkarnir leika sjálfir á hljóðfæri, semja dansa og sjá að talsverðu leyti um búninga og förðun. Fyrir utan að leika og syngja.
Veitingakonan sem varð persóna í Heimsljósi, Viveca Sten og gáfumannaklúbbur Braga

Í Kiljunni á miðvikudagskvöld fjöllum við um endurminningar Kristínar Dahlstedt veitingakonu. Þær komu út 1961 en hafa nú verði endurútgefnar.

Ferill Kristínar var mjög litríkur. Hún var frá Dröngum í Dýrafirði, og vegna kynna við Magnús Hjaltason, skáldið á Þröm, verður hún persóna í Heimsljósi Halldórs Laxness.

Hún fór til Danmerkur og lærði veitingarekstur, rak mörg veitingahús um dagana, sum glæsileg, önnur miður.

Við fáum í þáttinn sænska rithöfundinn Viveca Sten. Hún er höfundur bókaflokks sem gerist í bænum Sandhamn í sænska skerjagerðinum, þetta eru glæpasögur sem hafa notið mikilla vinsælda og selst í risaupplögum Svíþjóð. Fyrsta bókin eftir Viveca Sten er komin út á íslensku og nefnist Svikalogn.

Við kynnumst ljóðskáldinu Degi Hjartarsyni sem fékk bókmenntaverðlaun Tómasar Guðmundssonar fyrir bókina Þar sem vindarnir hvílast og fleiri einlæg ljóð.

Margrét Tryggvadóttir alþingismaður segir okkur frá uppahaldsbókum sínum, hún starfaði við bókaútgáfu áður en hún fór á þing.

Gagnrýnendur þáttarins fjalla um tvær bækur: Smásagnasafnið Ást í meinum eftir Rúnar Helga Vignisson, en bókin sú fékk menningarverðlaun DV í síðustu viku, og Líf annarra en mín eftir Emmanuel Carrère.

Bragi segir frá félagsskap gáfumanna sem hann tilheyrði sem ungur maður og sýnir merka mynd sem Alfreð Flóki teiknaði af félögunum.

Kristín Dahlstedt rak veitingahús víða um Reykjavík. Þeirra frægast var Fjallkonan sem starfaði á nokkrum stöðum við Laugaveg – um tíma var yfir henni mikill glæsibragur. Svo var þó ekki alltaf á veitingaferli Kristínar.
Framsókn getur valið um stjórnarmynstur

Hallur Magnússon skrifar hér á Eyjuna um að eftir kosningar verði hægt að mynda „miðjustjórn“ Framsóknarflokksins, Samfylkingarinnar og Bjartrar framtíðar, með Sigmund Davíð Gunnlaugsson sem forsætisráðherra. Hallur er bjartsýnn evrópusinni og telur að slík stjórn muni ljúka viðræðum við Evrópusambandið, bendir á nýja skoðanakönnun þar sem kemur fram að meirihluti kjósenda vill leiða viðræður til lykta.

Sjálfstæðismenn hamra nú á því að ef Framsókn vinni stóran kosningasigur í vor, þá fari flokkurinn í stjórn með vinstri flokkunum. Og vissulega getur Framsókn valið ef niðurstaða kosninganna verður eins og síðustu skoðanakannanir benda til.

En stjórn Sjálfstæðisflokks og Framsóknar er enn sem fyrr langlíklegasti kosturinn. Málefnalega ber þar minnst í milli – og sambúð þessara flokka í stjórnarandstöðu hefur verið góð. Samhljómurinn er mikill, þótt nú sé einhver meiningarmunur um verðtryggingu.

Stóra spurningin þessa dagana er hvort fylgið sem Framsókn hefur verið að taka frá Sjálfstæðisflokki skili sér að einhverju leyti aftur. Sjálfstæðismenn munu berjast, en samt virkar eins og ákveðið stemmingsleysi sé í herbúðum þeirra. Því má heldur ekki gleyma að Sjálfstæðisflokkurinn fékk ekki nema 23 prósent í síðustu þingkosningum.

Samkvæmt síðustu Gallupkönnun fá Sjálfstæðisflokkur og Framsóknarflokkur hvor um sig 19 þingmenn. Flokkarnir geta myndað ríkisstjórn með 38 þingmenn, það telst vera þægilegur þingmeirihluti.

Framsókn, Samfylking og Björt framtíð gætu samkvæmt könnuninni myndað stjórn með jafnmiklum meirihluta, 19 + 10 + 9 = 38. Það er miðjustjórnin sem Hallur talar um.

Vinstri stjórn undir forsæti Framsóknar er líka möguleiki í þessari stöðu, Framsókn, Samfylking, VG, 19 + 10 + 6 = 35. Verður samt að teljast ólíklegt.

Athyglisvert er að Sjálfstæðisflokkur og Samfylking geta ekki myndað tveggja flokka stjórn ef tölurnar verða svona. 19 + 10 = 29. Ekki þingmeirihluti.

Samningsstaða Samfylkingarinnar er afar veik og í raun Sjálfstæðisflokksins líka. Hann þarf eiginlega að reiða sig á Framsókn til að komast í ríkisstjórn.
Carl Bildt í Silfrinu

Carl Bildt, utanríkisráðherra Svíþjóðar, verður í viðtali í Silfri Egils næsta sunnudag.

Bildt er líklega þekktasti stjórnmálamaður Norðurlandanna á alþjóðavettvangi. Hann var forsætisráðherra Svíþjóðar 1991 til 1994, á árunum þegar Svíar sömdu um aðild að Evrópusambandinu. Hann var mikið í heimsfréttunum þegar hann var sáttasemjari í Balkanstríðunum á tíunda áratugnum.

Bildt hefur verið utanríkisráðherra síðan 2006, í þeirri hægri stjórn sem hefur setið lengst í Svíþjóð í seinni tíð. Stjórnin hefur gert ýmsar breytingar, til dæmis í heilbrigðis- og skólamálum, frá því sem var á tíma Sósíaldemókrata. Svíþjóð hefur komið ríkja best út úr efnahagskreppunni.

Í viðtalinu ræðir Bildt um Evrópumál, málefni Norðurslóða og pólitíkina í Svíþjóð. Við nefnum einnig þá staðreynd að Bildt er ötull bloggari. Í bloggi frá því í gær fjallar hann einmitt um heimsókn sína til Íslands.

Carl Bildt klæðist íslenskri lopapeysu í viðtalinu í Silfrinu.
Hvort á að leggja byrðar á þá sem eiga eitthvað eða þá sem eiga ekki neitt?

Philip Inman skrifar á vef Guardian og segir að aðferðin sem nota eigi á Kýpur, að leggja skatt á innistæður í bönkum, sé fullkomlega eðlileg við þau skilyrði sem þar ríkja.

Kýpur sé algjörlega gjaldþrota, þó séu þar margvíslegir atvinnuvegir og há þjóðarframleiðsla. En fjármálageirinn á eyjunni er risastór, aðallega vegna þess að landið er fjármagnsparadís.

Rússar sem eiga mikla peninga í kýpverskum bönkum eru reiðir – sem og bankastofnanir í Evrópu. Þarna er mikið af fé í bönkum sem hefur leitað þangað einmitt vegna þess að Kýpur er skattaskjól.

Þegar allt hrynur er víst að þetta fjármagn reynir að komast úr landi – meðan þeir sem eiga lítið sitja uppi með reikninginn.

En er ekki eðlilegra að þeir borgi sem eiga pening, en þeir sem eiga ekki neitt? Á að leggja þetta á launafólk, sem þénar kannski bara nóg til að lifa af hvern mánuð, í gegnum lakari kjör og versnandi velferðarkerfi.

Inman tekur þó fram að rétt sé að litlar innistæður á bankareikningum séu undanþegnar þessum skatti.

Hér á Íslandi voru bankainnistæður verndaðar upp í topp og eru það enn. En var það endilega rétt ákvörðun? Það er allavega umhugsunarvert – rétt eins og aðgerðirnar á Kýpur.
Íraksstríðið og lygarnar – fleiri púsl í myndina

Stjórnmálaleiðtogi getur ekki tekið stærri ákvörðun en að fara í stríð. Með því hættir hann lífi og limum landa sinna – og fólks af öðrum þjóðum, almennings ekki síður en hermanna. Hann hefur tekið sér vald yfir lífi og dauða.

Þetta er grafalvarlegasta mál sem stjórnmálaforingi getur fjallað um, í lýðræðisríki verður að reyna allar leiðir áður en farið er í stríð. Í einstaka tilvikum kann það að vera réttlætanlegt – en við erum ekki að tala um þrjóta eins og Hitler eða Djengis Khan.

Það er sífellt að koma betur og betur í ljós að George W. Bush og Tony Blair beittu lygum til að hefja stríð gegn Írak – nú eru rétt liðin tíu ár síðan það hófst. Stofnanir ríkja þeirra voru notaðar til að hanna lygarnar.

Það er eiginlega ekki hægt að hugsa sér stærra afbrot hjá stjórnmálaleiðtoga en að ljúga til að komast í stríð – hver er þá orðstír Bush og Blairs? Hvernig komast svona menn til valda og fá að beita slíkum aðferðum?

Hér má sjá frétt Guardians um nýjar upplýsingar í Íraksmálinu. Þær verða birtar í Panorama-þætti í BBC og segir þar að leyniþjónusturnar CIA og MI6 hafi haft upplýsingar um að Írak væri ekki að framleiða nein gereyðingarvopn.
Politiken: Gerum eins og Íslendingar

Hátíðin HönnunarMars er búin að festa sig í sessi hér á Íslandi – hún er haldin á tíma þegar fer að koma smá vorfiðringur í mann.

Hátíðin lyftir bæjarbragnum og beinir sjónum okkar að hlutum sem eru mikilvægir – hvernig við getum notað hugvitið til að skapa hluti sem hafa notagildi eða eru fallegir og skemmtilegir – jú, og verðmætir.

Því hönnun getur verið afskaplega margvísleg. Hún er náttúrlega allt í kringum okkur. Flestallir hlutir í umhverfi okkar eiga einhvern höfund/hönnuð.

HönnunarMars er farinn að vekja athygli út fyrir landsteinana. Til dæmis skrifar blaðamaðurinn Lars Hedebo Olsen í danska stórblaðið Politiken og segir að þótt Íslendingar séu frægari fyrir tónlist og sýsl kringum furðulegar fjárfestingar, þá séu þeir að sýna umheiminum að þeir kunni sitthvað annað. Það sé mjög skemmtilegt hvernig menningarstofnanir, búðir og veitingahús, já bæjarlífið sé innstillt á hönnun þessa daga – að ógleymdum forsetanum og ráðherrum.

Blaðamaðurinn segir að dönsk hönnun sé vissulega þekktari en íslensk, en þarna hafi Íslendingar fundið skemmtilega leið til að beina athyglinni að hönnun og lyfta henni upp – hann spyr hvort Danir gætu lært af þessu og jafnvel haldið sinn eigin HönnunarMars?

Heimasíða HönnunarMars.
Samfylkingin, stjórnarskráin og sjálfstortímingin

Samfylkingin kaus sem formann eina lögfræðinginn í þingliði sínu – og þann þingmann sem hafði hvað minnstan áhuga á stjórnarskrármálinu. Árni Páll hafði margsinnis áður en hann var formaður goldið varhug við að flýta stjórnarskrármálinu of mikið og í miklu ósamlyndi.

Hann situr svo uppi með málið eftir að hann er orðinn formaður. Það er kaldhæðni örlaganna. Hefur ekki neina brennandi sannfæringu í því og er ekki í þeim hópi sem telur að hægt sé að þrýsta málinu í gegnum þingið. Hann reynir að semja.

Það springur í andlitið á honum – í Samfylkingunni og nálægt flokknum er fólk sem þolir enga eftirgjöf varðandi stjórnarskrána.

Flokkurinn er með innan við helming fylgisins í síðustu kosningum samkvæmt skoðanakönnunum. Fylgið fer svosem ekki langt eða mestanpart yfir til Bjartrar framtíðar þar sem ráða ríkjum tveir fyrrverandi Samfylkingarliðar. Fylgi Samfylkingar og Bjartrar framtíðar kemur úr sama menginu.

Björt framtíð er hins vegar hikandi í stjórnarskrármálinu – þannig verður ekki séð að það sé að hafa sérstök áhrif á fylgið. Það er ekki beinlínis að sópast til þeirra tveggja framboða sem leggja mesta áherslu á stjórnarskrána, Dögunar og Lýðræðisvaktarinnar.

Málið er hins vegar að fara mjög illa með Samfylkinguna – því er líkast að flokkurinn sé kominn í sjálfstortímingarleiðangur kortéri fyrir kosningar.
Björgun banka á Kýpur – sem eru fullir af rússnesku fé

Fréttir frá Kýpur eru þær nýjustu til að skekja Evrusvæðið.

Kýpverskum bönkum verður bjargað, en það verður lagður skattur á bankainnistæður, þeir sem eiga innistæður undir 100 þúsund evrum greiða af því 6,75 prósent skatt, þeir sem eiga innistæður yfir 100 þúsund evrum greiða 9,9 prósent.

Þetta þykir harkaleg aðgerð – og hún varpar enn frekari efasemdum á evruna. Hversu örugg er hún þá? Gæti hið sama endurtekið sig í öðrum evrulöndum sem eru í efnahagsvandræðum, verður þar líka hægt að ganga með þessum hætti í bankareikninga?

Hér á Íslandi gátum við gert þetta öðruvísi, gengi krónunnar féll, innistæður töpuðu tugum prósenta af verðgildi sínu.

Eitt af því sem flækir málið á Kýpur er gríðarmikið fé sem Rússar eiga í bönkum þar. Sumt af þessu er óhreint fé, annað er sent þangað nokkurn veginn löglega vegna þess að skattar á fjármagn eru mjög lágir á eyjunni. En Kýpur hefur verið stór peningaþvottastöð fyrir Rússland.

Þetta er ein af ástæðunum fyrir því að Evrópuríki séu treg til að bjarga kýpverskum bönkum án slíkra skilyrða – sem muni ekki eiga við annars staðar í álfunni.

En hvort því er hægt að treysta, það er annað mál?

Auglýsing fyrir rússneskan banka á Kýpur.
Silfrið á morgun

Kosningarnar eftir sex vikur setja mark sitt á Silfur Egils á morgun. Við ræðum meðal annars kosningaloforð og breytingar á fylgi flokka.

Af gestum í þættinum má nefna Hönnu Birnu Kristjánsdóttur, Þórð Snæ Júlíusson, Svönu Helen Björnsdóttur, Bjarna Harðarson, Ólöfu Guðnýju Valdimarsdóttur, Sigurð Má Jónsson og Ólaf Arnarson.
Þing Píratanna

Píratar voru kannski dálítlir klaufar að kalla sig ekki bara Sjóræningja. Hefði eiginlega verið flottara. Hitt minnir dálítið á prímata.

En þeir hafa sumt með sér, markhópurinn er nokkuð skýr – ungt fólk sem hefur áhuga á tölvum og ýmsu sem þeim fylgir, upplýsingafrelsi og gagnsæi. Og Píratar ættu að kunna að notfæra sér tölvutæknina.

Maður sér heldur ekki betur en að svo sé á þingi sem þeir hafa opnað á netinu. Þarna er hægt að ræða ræða um ýmsa málaflokka og kjósa.

Þetta er bráðsniðugt og vel útfært, virkar örugglega betur en fámennur landsfundur nýs flokks í miðlungsstórum sal.

Sjáið með því að smella hérna.