arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Bók í skólann

Kári hefur þann vana að fara með bók í skólann. Undanfarið hefur hann verið að lesa Harry Potter, er kominn á fimmta bindi, það þykkasta.

Í morgun hélt ég að ég hefði stungið bókinni í töskuna hjá honum.

Þegar Kári kom heim úr skólanum sagði hann að ég hefði sent hann með vitlausa bók.

Hann fór með Öreigana í Lodz – doðrantinn sem ég bloggaði um í gær.

Hér á heimilinu er uppi sú kenning að ég sé búinn að lesa yfir mig og sé orðinn alveg ringlaður.
Jólin og bjórinn

Við Kári vorum að velta fyrir okkur hvort ekki væri aðeins of snemmt til að setja upp jólaskreytingar.

Svo fórum við niður Laugaveg og sáum að þetta voru eiginlega ekki jólaskreytingar.

Það voru jólabjórsskreytingar.
Að koma viti fyrir einhvern á netinu

Eitt er víst um internetið – að það er fullt af fólki sem maður er ekki sammála og er ekki sammála manni.

Þar er innan um fólk sem manni finnst vont, vitlaust og illa innrætt. Og svo eru kannski einhverjir sem telja að maður sjálfur sé vondur og vitlaus.

Þetta getur ekki verið öðruvísi.

Með tilkomu internetsins og Facebook geta allir tjáð sig – allir fá einhverja rödd. Líka þeir sem hafa vondar og vitlausar skoðanir. Þeir höfðu þær alltaf, en áður heyrðist minna í þeim.

Um daginn birti ég teiknimynd þar sem maður sat rauðeygur yfir internetinu, hann gat ekki farið að sofa vegna þess að einhvers staðar á netinu var einhver sem var ósammála honum.

Mér datt þetta í hug þegar ég las þessa grein.

Hún segir mér það fyrst og fremst að maður getur orðið gráhærður ef maður ætlar að elta ólar við alla vitleysuna á netinu.

Oftast þýðir ekki að ergja sig – það er mjög óalgengt að maður komi vitinu fyrir einhvern á netinu. Líklegra er að sá sem andmælt er verði bara háværari og æstari.
Fjáraustur vegna fallinna sparisjóða

Sparisjóður Keflavíkur er eitt stærsta hneykslið í íslenska hruninu – jú, reyndar er það með ólíkindum hvernig sparisjóðakerfið hér var lagt í rúst af taumlausri græðgi.

Þetta eru mál sem ekki hafa verið rannsökuð almennilega – við vitum einfaldlega ekki nógu vel hvað gerðist innan sparisjóðanna. Einstaka sparisjóður stóð þó utan við ruglið og ekki furða að marga langi að setja fé sitt þangað. En manni hefur stundum komið tryggð fjármálaráðherrans við sparisjóðina einkennilega fyrir sjónir.

Nú bendir flest til þess að ríkið þurfi að borga stórar fjárhæðir, allt upp í 30 milljarða, vegna Sparisjóða Keflavíkur. Málefni Byrs – annars sparisjóðs sem var eyðilagður – eru líka á döfinni, þar þarf ríkið að leggja fram fé gegn tryggingum sem ekki fæst uppgefið hverjar eru.

Málið er allt hið skringilegasta, þingmenn fá ekki upplýsingar, það er engin furða þótt stjórnarandstaðan hafi brugðist illa við þessu í gær. Það er verið að læða þessu í gegnum þingið í tengslum við afgreiðslu fjáraukalaga.

Öll þessi málsmeðferð ber vott um skort á gegnsæi og hún beinlínis æpir á að sparisjóðirnir verið rannsakaðir með opnum og heiðarlegum hætti – einhver slík rannsókn er gangi en það ferli er ekki sérlega traustvekjandi, hún fékkst ekki í gegn nema með miklum semingi fyrir tilstilli stjórnarandstöðuþingmanna, og niðurstaða er ekki að vænta fyrr en seint og um síðir fyrir tilstilli– mörgum árum eftir hrunið.
Rumkowski og öreigarnir í Lodz

Öreigarnir í Lodz eftir sænska höfundinn Steve Sem-Sandberg er mikið stórvirki.

Þetta er löng bók og feiki ítarleg – það hefur ekki verið áhlaupaverk að þýða hana, en Ísak Harðarson gerir það með miklum sóma.

Bókin segir frá gettóinu í Lodz í Póllandi á tíma hernáms Þjóðverja. Gettóið í Lodz þraukaði lengur en gettóið í Varsjá sem var algjörlega jafnað við jörðu. Hins vegar eru ennþá til minjar um gettóið í Lodz eins og Sandberg sagði í viðtali sem birtist í Kiljunni í október.

Aðalpersóna sögunnar er einkennilegur maður: Chaim Rumkowski, misheppnaður kaupsýslumaður sem varð nokkurs konar konungur gettósins.

Rumkowski náði samkomulagi við Þjóðverja um að halda uppi atvinnustrarfsemi í gettóinu. Þar voru meðal annars saumaðir búningar fyrir þýska herinn, smíðuð húsgögn og framleiddur kvenfatnaður. Hann var mjög auðsveipur gagnvart Þjóðverjunum en beitti hörku inn á við.

Um framferði hans hefur verið mikið deilt, hann hefur verið talinn argasti svikari, en svo eru aðrir sem sem hafa borið í bætifláka fyrir hann og sagt að hann hafi þó náð að framlengja líf gettósins. Íbúum gettósins í Lodz vegnaði eilítið betur en annars staðar, þótt þeir gengju í gegnum hryllilegar þrengingar og töpuðu loks lífinu.

Tveir af helstu höfundum sem hafa skrifað um helförina hafa ólíka sýn á hann: Primo Levi ber blak af Rumkowski en Hannah Arendt er full fyrirlitningar gagnvart honum.

En í aðra röndina var þetta skelfilegur maður, hann var fjarska sjálfhverfur, hafði litla stjórn á skapi sínu, gat breyst úr að því er stilltum manni í óheflaðan rudda á augabragði. Hann hélt sig ríkmannlega, hafði um sig hirð samverkamanna sem var yfirstétt í gettóinu, hann hafði rekið munaðarleysingjahæli fyrir stríðið – heimildir benda til þess að hann hafi verið kynferðislega brenglaður og níðst á stúlkubörnum sem voru í umsjá hans.

Fræg er ræðan Rumkowski þar sem hann fór þess á leit að íbúar gettósins afhentu börnin sín, tíu ára og yngri, svo aðrir mættu lifa. Hún sýnir betur en margt annað hryllinginn í helförinni.

Rumkowski dó í Auschwitz í ágúst 1944, samstarfið við Þjóðverja bjargaði honum ekki – þeir litu á hann sem hvern annan gyðing.

Sandberg lýsir Rumkowski, lífinu í gettóinu og fólkinu þar á stilltan og nákvæman hátt. Þetta er mögnuð saga, fjarska óhugnanleg, breið og stór, sem vindur fram með miklum þunga.

Chaim Rumkowski í vagni sínum í gettóinu í Lodz eða Litzmannstadt eins og þýsku nasistarnir vildu kalla borgina.
Með gamla laginu

Ein af ráðgátum Íslandssögunnar er hvernig menn fluttu hingað til lands stórviðina sem þurfti til að reisa hinar miklu miðaldakirkjur í Skálholti og á Hólum.

Pétur Gunnarsson gerir þessu góð skil í bók sinni Leiðin til Rómar.

Timbrið kemur á tveimur skipum til landsins á tíma Klængs biskups Þorsteinssonar, þetta er í kringum 1158 – við Klæng er ein dómkirkjan kennd. Þar þjónaði sjálfur Þorlákur helgi.

„Timburskipin leita hafnar hjá Eyrarbakka.

Hvernig á að koma öllum þessum trjáviði upp vegalaust landið 40 kílómetra leið heim í Skálholt?“

Stórviðirnir vega hátt í þrjú tonn hver. Það verður að bíða þess að snjórinn jafni út misfellur og harðfenni leggi rennisléttan flöt niður að Hvítá og frostið steypi samfleytt gólf þessa 20 kílómetra sem áin og byggingarefnið eiga samleið.

Mannskapur úr Ölfusi og Flóa er kvaddur til með hross til burðar og naut til dráttar. Stóllinn leggur til skaflajárn.

Það útheimtir fjögur naut að draga hvern stöpul, þeir eru 25 talsins, það gera eitt hundrað naut og jafn marga menn til taumhalds. Og þetta eru bara stöplarnir. Þegar farmurinn er allur kominn á hross eða aftan í naut og hver gripur með teymandi mann er líkast því að landið sé allt á iði.“

Nú er uppi hugmynd um að byggja kirkju í miðaldastíl í Skálholti – Þorláksbúð er ekki talin nægja. Það væri kannski skemmtilegt að gera þetta með gamla laginu – það gæti veri saga til næsta bæjar.

Það væri jafnvel gaman að sjá jötnana úr Þorláksbúðarfélaginu spreyta sig við þetta.

En kannski er ekki lengur almennilegur ís á ánum á Suðurlandi?

En Klængskirkja, hún brann 1309 þegar eldingu laust niður í hana.
Guðrún Eva, Hallgrímur og Morgunn lífsins

Meðal gesta í Kiljunni í kvöld eru Guðrún Eva Mínervudóttir og Hallgrímur Helgason.

Guðrún Eva segir frá skáldsögu sinni sem nefnist Allt með kossi vekur en Hallgrímur ræðir um bók sína Kona við 1000 gráður.

Við fjöllum um skáldsögu Kristmanns Guðmundssonar Morgun lífsins og sýnum brot úr þýskri stórmynd sem var gerð eftir henni árið 1954.

Kolbrún og Páll Baldvin fjalla um þjár bækur: Málverkið eftir Ólaf Jóhann Ólafsson, Bónusstelpuna eftir Rögnu Sigurðardóttur og Gegnum glervegginn eftir Ragnheiði Gestsdóttur.

En Bragi segir söguna af bandarískri auðmannsdóttur sem kom til Íslands snemma á áttunda áratugnum, lenti í ástarsambandi við skáld og draumóramann – en endaði líf sitt í sorg.
Ákveðin tímamót

Það eru merkir hlutir uppi í orkumálunum.

Forstjóri Landsvirkjunar fullyrðir að arðsemiskrafa Landsvirkjunar hafi verið alltof lág. Þarna er náttúrlega verið að tala um raforkuverð til stjóriðju – hún gleypir megnið af framleiðslu Landsvirkjunar.

Raforkuverðið þarf að hækka, segir Hörður Arnarson, og bætir við að þessi auðlind beri ekki nafn með rentu.

Á sama tíma birtir Kastljós upplýsingar á skýrslu sem hefur verið unnin á vegum Reykjavíkurborgar og lýsir slæmum rekstri Orkuveitu Reykjavíkur í aðraganda hrunsins. Meðal þess sem er tekið fyrir eru orkusölusamningar vegna Hellisheiðarvirkjunar og Hverahlíðavirkjunar sem eru sagðir bera vott um áhættusækni og fyrirhyggjuleysi.

Í báðum tilvikum er verið að fara yfir vinnubrögð sem þóttu nánast sjálfsögð til skamms tíma – að það væri ekkert mál að færa stóriðjufyrirtækjum orkuauðlindir nánast á silfurfati. Þetta eru ákveðin tímamót.

Þeir voru reyndar til á sínum tíma sem bentu á að arðsemin af Kárahnjúkavirkjun væri alltof lítil eins og Landsvirkun hefur nú staðfest, en þeir voru fáir og strjálir og margir sem þóttust vita þetta voru hræddir við að tjá sig í því andrúmslofti sem þá ríkti í samfélaginu.
Kínverska bólan að springa?

Öldungurinn Robert Z. Aliber, sérfræðingur í efnahagsbólum, sagði í Silfri Egils í vetur að hann þyrði að veðja aleigunni – og peningum barna og barnabarna – á að kínverska hagkerfið myndi lenda í ógöngum á næstunni.

Það er í gangi einhver furðuleg mýta um að Kínverjar skipuleggi hlutina mjög langt fram í tímann. Hér á síðunni hefur margsinnis verið bent á að þetta sé ekki allskostar rétt – það er ekkert í sögu Kína frá því löngu áður en keisaradæmið féll sem bendir til þess að Kínverjar séu sérlega forsjálir.

Nú fullyrðir Alþjóða gjaldeyrissjóðurinn að kínverska hagkerfið sé í hættu vegna óábyrgrar lánastarfsemi og ofurþenslu á húsnæðismarkaði – sem er aftur að leiða til fallandi húsnæðisverðs. Ýmislegt bendir semsagt til þess að kínverska bólan sé að springa.
Skilorðsbundið

Það er stundum talað um hillbillies og óheflaða framkomu þeirra, nokkuð sem við þekkjum úr ótal amerískum bíómyndum.

En dæmið um drenginn sem fór á sjóinn með föður sínum og þremur dónum er langt umfram flest sem maður hefur séð í þá veru.

Og þetta var í sjóferð frá Suðurnesjum.

Það sem vekur samt mesta athygli eru hinir vægu dómar sem gerendurnir fá, jú þeir eru dæmdir í þriggja mánaða, tveggja mánaða og fjörutíu og fimm daga fangelsi – en það er allt skilorðsbundið.
Ekki sambærilegt

Nú hefur verið gert samkomulag milli Rithöfundasambands Íslands og bókaútgefenda um útgáfu bóka á rafrænu formi.

Íslenskar rafbækur (er þetta gott orð?) ættu semsagt að fara að líta dagsins ljós.

Um daginn keypti ég mér Kindle lestölvu frá Amazon.

Ég hef aðallega notað hana til að lesa óútgefnar bækur sem mér eru sendar – það er hægt að færa skjöl á pdf. formi yfir á lestölvuna. Þetta er mun þægilegra en að lesa í venjulegri tölvu eða að hafa flóandi allt í kringum sig bókarhandrit á lausum blöðum.

En þarna finnst mér notagildi lestölvunnar enda.

Mér finnst í raun hundleiðinlegt að lesa bækur á þessu formi. Ég líki því ekki saman við að hafa í höndunum bók sem er fallega prentuð á pappír. Lestrarupplifunin er ekki sú sama – en hins vegar gæti lestölvan haldið áfram að nýtast mér til að lesa handrit og skjöl sem tengjast vinnu minni. Jú, og kannski sparar hún mér mikinn bókaburð milli landa.

Í gær stóð ég frammi fyrir vali:

Ég gat pantað nýja bók eftir höfund sem ég hef mætur á frá Amazon annað hvort á rafrænu formi eða í formi bókar.

Ég hugsaði mig um smástund og pantaði bókina – hún kemur eftir nokkra daga og ég hugsa mér gott til glóðarinnar.
Kanada, Ísland og hnattstaðan

Enn er rætt um Ísland og Kanadadollar.

Nokkrir hlutir eru býsna óljósir í þessu.

Það hefur aldrei komið fram að stjórnin í Ottawa eða kanadíski seðlabankinn vilji leyfa Íslendingum að taka upp gjaldmiðil sinn (önnur leið væri auðvitað að Kanadamenn tækju upp íslensku krónuna).

Eða er þetta leyfi ekki nauðsynlegt – gætu Íslendingar lýst því yfir að nú væri krónan tengd við gengi Kanadadollars?

Þá þyrftum við ekki að skipta krónunum okkar yfir í kanadíska dollara – annars er hætt við að við þyrftum að kaupa gjaldmiðilinn þeirra dýru verði og þá yrði gengið mjög hátt fyrir íslenska notendur hans.

Annað í þessu er tal um Kanada, Ísland og heimskautið. Um það hefur oft verið rætt á þessari síðu.

Bæði löndin liggja nálægt Norðurheimskautinu, rétt er það. En þau eru hins vegar á ólíkum hafsvæðum. Fyrir norðan Kanada er hin svokallaða norðvesturleið. Hún er mjög illa fær og rætist spár um hnattræna hlýnun opnast hún mun seinna en leiðin norður fyrir Rússland. Norðvesturleiðin liggur norður fyrir Kanada og suður milli Kanada og Grænlands.

Það þarf ekki annað en að líta á kort til að sjá hvernig þetta er – hafi Ísland eitthvert tilkall norður í höfum er það á hafsvæðinu milli Grænlands annars vegar og Noregs og Rússlands hins vegar. Skip sem færu hér um eftir að hafa siglt um heimskautið væru að koma norðausturleiðina – þau hefðu hvergi komið nálægt Kanada.

Leiðir Íslands og Kanada liggja semsagt ekki sérlega mikið saman þarna norðurfrá – eins og sjá má þegar kortið hér að neðan er skoðað. Við gætum sjálfsagt spjallað við Kanadamenn um hvernig það sé að búa á norðurslóðum, en við búum á öðrum stað á hnettinum. Kanadísk skip munu varla fara að sjá um gæslu á hafsvæðinu fyrir norðan okkur, það er líklegra að þau verði rússnesk, norsk eða jafnvel dönsk – vegna Grænlands.

Kanada er hins vegar land með bjarta framtíð, að því er virðist. Vel menntað fólk, gott velferðarkerfi, miklar auðlindir, fer vel út úr kreppunni. Það er kannski ekki furða að suma hér á Íslandi láti sig dreyma um að tengjast þessu. Það er að segja ef álitið er nauðsynlegt að koma Íslendingum og íslenska gjaldmiðlinum í skjól stærri þjóðar – í því felst auðvitað afsal á hinu dýrmæta fullveldi.

Samskiptin við Kanada hafa hins vegar verið sáralítil. Það er bent á að við seljum afar lítið af vörum til Kanada og í raun vanhagar Kanadamenn ekki um margt sem við framleiðum – og hermt er að mjög erfitt sé fyrir Íslendinga að setjast að í Kanada þótt þeir vildu. Ástæðan er skrifræði þar í landi og hömlur á innflutningi fólks.
Almenna bókafélagið endurreist

Það vekur athygli að hin nýja kommúnistabók Hannesar Hólmsteins Gissurarsonar kemur út undir nafni Almenna bókafélagsins – bókina prýðir meira að segja hið gamla merki félagsins.

Sú var tíð að Almenna bókafélagið keppti við Mál og menningu um yfirráðin í bókaútgáfunni – og hugmyndabaráttuni. Svo fór Almenna bókafélagið á hausinn og síðar leið Mál og menning undir lok – bæði þessi merki enduðu inni í stóru bókaforlagi sem Björgólfur Guðmundsson átti um tíma.

Mál og menning er ennþá til sem deild innan Forlagsins, en eigendur Bókafélagsins svokallaðs náðu að kaupa merki Almenna bókafélagsins út úr þrotabúi Ólafsfells, félags Björgólfs.

Hins vegar er það Forlagið sem enn mun eiga gamlan lager Almenna bókafélagsins.
Illa reifuð áform um spítala

Við fjölluðum um byggingu nýs risaspítala í Silfrinu í gær.

Það eru í raun mjög margar spurningar sem er ósvarað – eða lítt svarað – varðandi þessa framkvæmd.

Nú er í gangi einhvers konar samráðs- og umsagnarferli varðandi spítalann og um að gera að nota það vel. Það væri sjálfsagt eðlilegt ef málið kæmi líka til kasta Alþingis – þetta er risastór ákvörðun sem varla er gott að sé tekin einungis innan veggja framkvæmdavaldsins. Málið varðar í raun alla skattgreiðendur – alla borgara þessa lands.

Engum dylst þó að húsnæði Landspítalans er fjarri því að vera nógu gott – það þarf að gera bragarbót þar á.

Eins og segir eru álitamálin mörg:

Umferðarmálin – umferðin í átt að spítalanum mun aukast mjög. Það er gert ráð fyrir því að starfsmenn fari að hjóla í auknum mæli, en það er eins og hverjir aðrir hugarórar.

Byggingamagn – þarna eru settar miklar og stórar byggingar niður í gömlu og grónu hverfi neðst í Skólavörðuholtinu. Því fylgir óhjákvæmilega mikið rask. Það er þröngt um spítalann þarna. Nú þegar er Vatnsmýrin sundurskorin af akbrautum sem hafa verið réttlættar með spítalanum – var það ætlunin að þetta svæði þróaðist svona?

Fjármögnunin – hvernig stendur ríkið að henni meðan mjög er þrengt að heilbrigðisþjónustu í landinu og læknar og hjúkrunarfólk flýja land.

Miðstýringin – stefnan í heilbrigðismálum virðist vera sú að byggja einn risastóran spítala meðan aðrar sjúkrastofnanir – og ekki síst úti á landi – eru lagðar niður eða látnar gjalda fyrir þessa stefnu.

Kostnaðurinn – hann er mjög mikill. Við vitum líka að á Íslandi fer kostnaður við framkvæmdir af þessu tagi yfirleitt langt fram úr áætlun. Hver verður kostnaðurinn þegar upp er staðið?

Ákvörðunarferlið – það hefur verið sagt að ákvörðunin um að byggja spítalann þarna hafi tekið sig sjálfa. Ferlið hefur allt verið mjög ógegnsætt, og í raun er það fyrst núna að einhver almennileg umræða er að komast í gang.

Hæð bygginganna – þetta er álitamál. Þær eru býsna háar nú þegar og það verður talsvert skuggavarp, en sumir telja að væri hagkvæmara að byggja enn hærra upp í loftið. Það er ekki hægt vegna nálægðarinnar við flugvöllinn.

Á móti hefur verið bent á að rekstur spítalans verði hagkvæmari með þessu móti. Það má vera. Hann mun dreifast yfir stórt svæði og því fylgir ákveðinn kostnaður – og svo á eftir að koma í ljós hvernig kostnaðaráætlanir varðandi bygginguna standast.

Spítalinn væri þó líklega ekkert óhagkvæmari ef hann væri reistur annars staðar – í Fossvogi, við Vífilstaði eða við Ártúnshöfða eins og líka hefur verið lagt til.

Önnur rök eru nánd við háskólasamfélagið. Þau vega varla mjög þungt – í bílasamfélaginu á Íslandi er maður ekkert sérstaklega að sjá fyrir sér læknaprófessora gangandi úr Skólavörðuholtinum vestur í bæ á fund kollega sinna. Er ekki líklegra að þeir setjist bara upp í jeppana sína?
Úr Silfri gærdagsins

Hér eru viðtöl úr Silfri gærdagsins.

Fyrstur er írski prófessorinn Peadar Kirby sem talar um stjórnmál á Írlandi eftir efnahagshrunið þar og samanburð á Íslandi og Írlandi:

Næst eru það Steinunn Þórhallsdóttir og Guðlaugur Gauti Jónsson sem tala um stórbyggingar Landspítalans í Skólavörðuholti:

Og loks ræðir Sigurður Már Jónsson um nýja bók sína um Icesavemálið sem nefnist Afleikur aldarinnar?

Þökk sé Láru Hönnu.
Hanna Birna og almannahagsmunirnir

Af grein Hönnu Birnu Kristjánsdóttur sem birtist í Morgunblaðinu í gær má ráða að hún telur sig vera frambjóðanda almennings í formannskjöri í Sjálfstæðisflokknum.

Hún talar um að aukið traust sé forsenda þess að Sjálfstæðisflokkurinn nái að sigra í kosningum, það gerist með því að flokkurinn hafi hag almennings að leiðarljósi. Hún nefnir þetta svo ítrekað í greininni – að flokkurinn þurfi að tala fyrir almannahagsmunum.

Í þessu hlýtur að felast að Bjarni Benediktsson sé þá frekar fulltrúi einhvers sem er ekki almannahagsmunir – sérhagsmuna? Elítunnar?
Söknuður að Berlusconi

Hannes Hólmsteinn Gissurarson segist sakna Berlusconis.

Sú var tíðin að hann og Davíð Oddsson voru í matarboðum með Berlusconi. Davíð heimsótti hann meira að segja í villuna miklu á Costa Esmeralda á Sardiníu þar sem Berlusconi sankaði að sér þjóðarleiðtogum, frægðarfólki – og ungum fegurðardísum. Davíð lýsti því hvað þetta væri áhugaverður og merkur maður.

Hannes segir að Berlusconi hafi haft fjölmiðlana á móti sér. Að vísu átti hann meira og minna alla fjölmiðla á Ítalíu og náði líka hreðjatökum á ítalska ríkissjónvarpinu. Eftir þennan tíma er ítalskt sjónvarp ótrúlega grátt leikið, það þykir það lélegasta í heimi – uppfullt af leikjaþáttum og körlum sem hafa sér til aðstoðar fáklæddar konur með aflitað hár.

Fjölmiðlar utan Ítalíu voru alltaf krítískari á Berlusconi, enda skilur hann eftir sig rjúkandi rúst eftir langt tímabil stöðnunar. Tímaritið Economist gerði oft stólpagrín að honum, gríninu fylgdi þó mikil alvara.

Ég birti um daginn tvær forsíður blaðsins sem fjölluðu um Berlusconi, hér eru tvær í viðbót.

Þessi er frá því í júní 2011:

Og þetta er sú nýjasta, evrukrísan Berlusconi eftir valdatíma Berlusconis (takið eftir því sem konan i horni orgíunnar segir – „hann sagði að ætti að senda reikninginn til Frú Merkel í Berlín“):
Silfrið í dag

Stórmerkilegt viðtal verður sýnt í Silfri Egils í dag.

Viðmælandinn er Dr. Peadar Kirby, prófessor í alþjóðastjórnmálum við háskólann í Limerick á Írlandi.

Kirby hefur rannsakað írska hrunið og afleiðingar þess – ekki síst á pólitíska sviðinu.

Og það sem stingur í augu er hversu mikil líkindi eru með Írlandi og Íslandi. Það er eiginlega með ólíkindum.

Meðal annarra efnis sem fjallað verður um í þættinum er formannskjör í Sjálfstæðisflokknum, Framsókn og þjóðernisstefnan, bygging nýs landspítala í Reykjavík og ný bók um Iceavemálið eftir Sigurð Má Jónsson blaðamann.

Peadar Kirby: Margt er líkt með Írlandi og Íslandi.
Engin svör

Það verður seint sagt að fari fram hörð málefnabarátta í tengslum við formannskjör í Sjálfstæðisflokknum.

Fréttablaðið sendi formannsefnunum, Bjarna og Hönnu Birnu, lista með spurningum sem varða nokkur helstu álítamál samtímans.

En, samkvæmt blaðinu, þá vilja þau ekki svara.

Samt er þetta mest lesna blað á Íslandi, kjörið tækifæri til að ná til flokksmanna og þjóðarinnar.
Mannbætandi mynd

Sá í kvöld nýja heimildarmynd eftir Þorfinn Guðnason.

Hún fjallar um Baldur Þórarinsson sem er frá Bakka í Svarfaðardal.

Hann virðist vera einstaklega ljúfur maður – einn góðan veðurdag fær hann þá hugmynd að fara til Hawaii til að heimsækja vin sinn. En hann er ekki ýkja vanur ferðalögum.

Maður kynnist líka lífinu í Svarfaðardal, fegurðinni þar og fjöllunum, söng, kveðskap og hátíðarhaldi.

Í myndinni er ein fyndnasta sena sem ég hef séð í íslenskri mynd – það er þegar Baldur fer að ná í hval fyrir þorrablótið.

Svo svífur maður út af myndinni glaður í bragði, þetta er mannbætandi verk um vináttu, tryggð, gott fólk – og góðar skepnur.
Ekki mikil spenna

Einhvern veginn skynjar maður ekki mikla spennnu í þjóðfélaginu vegna formannskjörs í Sjálfstæðisflokknum – nema ef skyldi vera innst í herbúðum hans. Samt er ekki nema vika til landsfundar flokksins.

Það er enginn málefnamunur milli Hönnu Birnu og Bjarna – þau eru að reyna að sækja fylgi á sama stað – þau eru ekkert sérlega afgerandi persónur, bæði forðast að tala af sér, bæði vilja ekki styggja ritstjóra Morgunblaðsins.

Þetta er einhvern veginn ekki uppskriftin að æsilegri kosningabaráttu. Svo er nánast eins og stuðningsmenn Hönnu Birnu þori ekki að gefa sig upp.

Bjarni virðist hafa styrkt stöðu sína – fyrir nokkrum mánuðum hefði maður sagt að Hanna Birna myndi vinna hann auðveldlega. En gömlu valdahóparnir í flokknum virðast hafa tekið Bjarna í sátt – og svo er hann nýbúinn að hitta David Cameron.

Sá hefur reyndar átt í dálitlu ströggli við menn innan Íhaldsflokksins sem vilja hreinlega ganga úr ESB, en það vill Cameron ekki.
Pólitísk merki

Menn eru dálítið að ræða um pólitísk merki.

Hér er eitt frá Rúmeníu árið 1948. Kommúnistar höfðu þá komist til valda.

Þarna er rísandi sól, bóndi að keyra dráttarvél, það sér í kornöx á akri, og í bakgrunninum er stóriðjuver.
Er hægt að skrifa yfir sig?

Ég er þeirrar skoðunar eins og fyrr að það komi of margir titlar út hérna á Íslandi á stuttum tíma fyrir jól.

Auðvitað er gróskan í bókaútgéfunni gleðileg, einhver setti fram þá spurningu hvort við værum í miðri „bókmenntabólu“ – en þá má velta fyrir sér hvort þjóð geti skrifað yfir sig?

En gallinn er sá hvað líftíminn er stundum stuttur – bókunum er flestum dengt á markaðinn í nóvember og svo gleymast þær margar strax eftir jól. Útgefendurnir og höfundarnir vilja fá umfjöllun fyrir jólin, það er þá sem bækurnar seljast aðallega.

Reyndar er er að koma út óvenju mikið af góðum bókum þessi jólin – ég man ekki eftir betri uppskeru í mörg ár. Þetta er skemmtilegur tími.

Reykjavík er nú bókmenntaborg UNESCO. Í tengslum við það er efnt til bókasýningar í Ráðhúsinu og Iðnó nú um helgina – laugardag og sunnudag. Þar geta gestir kannski áttað sig betur á því sem er að koma út.