arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Klerkar á villigötum

Prestarnir Svavar Alfreð Jónsson Baldur Kristjánsson virðast ekki átta sig á því að samkvæmt hugmyndum þeirra trúmanna sem eru ofsafengnastir í samtímanum eru trúin og stjórnmálin eitt:

Svona er þetta í íslamismanum og svona er pólitíkin í framkvæmd í ríkjum eins og Saudi-Arabíu og Íran. Klerkar eru meðal æðstu leiðtoga ríkisins; það getur verið dauðasök að ganga af trúnni. Slæðan sem konur innan íslams ganga með er ekki síst pólitískt tákn; notkun hennar hefur farið mjög vaxandi samhliða uppgangi ofsatrúarhreyfinga.

Þetta er líka slagorð hjá bandarískum evangelistum eins og Jerry Falwell – enginn aðskilnaður milli ríkis og kirkju. Þetta skal vera eitt og hið sama.

Frelsisbyltingar síðustu alda snerust að miklu leyti um réttinn til trúfrelsis, eða ekki síður réttinn til að trúa ekki. Það náðist ekki nema með því að draga trúna niður af stallinum, hæða hana, spotta hana, afhelga kenningar hennar, gefa henni reglulega á kjaftinn. Ábyggilega hafa einhverjar trúartilfinningar verið særðar í leiðinni. Samkvæmt hugmyndum Svavars og Baldurs hafa höfundar eins og Voltaire og Bunuel örugglega gengið of langt – að maður tali ekki um Salman Rushdie og Monty Python.

Sú hugmynd að trúin eigi að vera undanþegin gríni og gagnrýni – vegna þess að trúakenndir séu á einhvern hátt sambærilegar við kynhneigð eða kynþátt – byggir á massífum misskilningi. Stundum virkar þetta reyndar helst eins og skálkaskjól. Hvar eigum við líka að draga mörkin? Má tala óvirðulega um mormóna? Má gagnrýna Vísindakirkjuna – eða er hún ekki ofsóttur minnihluti? Má segja frá því að Múhammeð kvæntist níu ára stúlku og sagði að trú skyldi boðuð með sverði?
Að eiga fyrir skuldunum

Nú ætlar þingið að samþykkja að tekið verði lán upp á allt að 500 milljarða króna. Vextir af því eru ansi álitleg fjárhæð. Ég geri ráð fyrir að þurfi að borga – á sama tíma og er mikill samdráttur í hagkerfinu.

Banka- og fyrirtækjaútrásin hefur reynst glópagull. Flestum ber saman um að mörg útrásarfyrirtækjanna eigi eftir að lenda í miklum vandræðum þegar líður á árið – og þá hugsanlega líka bankarnir sem eru að talsverðu leyti í eigu sömu manna.

Hvað ætla menn þá að gera til að koma í veg fyrir meiri niðursveiflu og atvinnuleysi?

Og til að eiga fyrir skuldunum?

Þar kemur maður að tómum kofunum hjá stjórnmálamönnum. Þeir virðast meira að segja samstíga um að slá af framkvæmdir í orkugeiranum – sem líklega er okkar helsta von um þessar mundir.

Guðjón Arnar Kristjánsson, formaður Frjálslynda flokksins, má þó eiga að hann kemur með tillögur um hvernig má auka framleiðslu í landinu. Hann vill bæta hressilega við þorskkvótann.

Kannski er það ábyrgðarleysi, en þetta er þó eitthvað raunhæft. Sumir hinna virðast halda að við getum bara lifað á því að hjóla í vinnuna og flokka sorp – og að velferðarkerfið kosti sennilega ekki neitt.
Óþarft að biðjast afsökunar

Ég verð að viðurkenna að ég sé ekki tilganginn með því að biðja afsökunar á atburðum sem urðu fyrir löngu.

Símar vinstrimanna á Íslandi voru hleraðir í Kalda stríðinu – síðustu símhleranirnar sem nú er rætt um voru sumarið 1968.

Allir sem stóðu að þessum hlerunum eru horfnir af vettvangi og flestir dánir. Hið sama má segja um þá sem urðu fyrir hlerununum – fæstir eru lengur meðal okkar.

Þetta er partur af sögu þjóðarinnar, ekki endilega svo fagur, en ég fæ ekki séð að neinn geti beðist afsökunar á honum.

Ekki einu sinni Björn Bjarnason – þótt faðir hans hafi staðið fyrir hlerununum.

Við berum nefnilega ekki ábyrgð á gerðum feðra okkar.
Fjárfestir í Alfesca

Þetta skyldi þó ekki vera þýski bankinn Hauck & Aufhäuser?
Framsókn

Stundum dettur manni í hug að séu í rauninni bara tveir stjórnmálaflokkar á Íslandi.

Framsóknarmenn – og svo hinir.
Atvinnulífið krafðist þess

Á fáum árum hefur hlutfall innflytjenda á Íslandi vaxið frá því að vera mjög lítið í samanburði við nágrannaþjóðirnar í það að vera svipað og á Norðurlöndunum.

Þetta gerðist á mjög stuttum tíma. Það var ekki vegna meðvitaðrar ákvörðunar um að fjölga innflytjendum hér, heldur vegna þess að „atvinnulífið“ krafðist þess. Það vantaði fólk til að vinna láglaunastörf. Sum þessara starfa kærðu Íslendingar sig ekki um að vinna; í öðrum tilvikum var gagngert verið að passa upp á að halda laununum niðri.

Þetta var ekkert sérlega vel skipulagt eða vel að þessu staðið frá okkar hendi.

Innflytjendur sem hingað koma eru að miklu leyti ómenntað eða lítt menntað fólk. Við höfum ekki farið þá leið sem Þór Sigfússon, formaður Samtaka atvinnulífsins, talaði fyrir í Silfri Egils í vor að beinlínis útvega fólk til landsins, rekútera það, með tiliti til menntunar og hæfileika.

Á sama tíma horfum við upp á íslenskt menntafólk hverfa úr landi eða fara til náms og koma ekki aftur. Það er brain drain sem er ekki víst að þjóðin megi almennilega við.

Nú eru aðstæður að breytast. Næstu árin verður minni þörf fyrir hið erlenda vinnuafl en áður. Atvinnuleysi er jafnvel yfirvofandi. Leiðir þetta til þess að útlendingahatur breiðist út? Eða er þess að vænta að eitthvað af útlendingunum hverfi úr landi aftur?
Hleranir

Tengdaforeldrar mínir leigðu um stundarsakir á heimili hjóna sem kemur nú í ljós að voru hleruð á tíma kalda stríðsins. Hjónin voru mestanpart fjarverandi á þessum tíma og því bendir flest til þess að símtöl tengdaforeldra minna hafi verið hleruð.

Þau hafa svo ég viti aldrei verið bendluð við kommúnisma.
Dylan í kvöld

Þrjár síðustu plötur Dylans hafa allar verið meistaraverk, Modern Times, Love & Theft og Time Out of Mind. Það er semsagt fátt sem ætti að knýja hann til að spila „gömlu góðu lögin“. Hann er ekki djúkbox eins og til dæmis Fogerty eða útgáfan af Beach Boys sem kom hingað fyrir nokkrum árum.

Flest lögin sem hann spilaði á tónleikunum voru líka af ofannefndum plötum. Sjálfum fannst mér vænt að heyra rólegri lögin: Workingman's Blues og Nettie Moore. Þau jafnast á við það besta sem Dylan hefur gert.

En hann tók líka gamla ópusa: Stuck inside Mobile with the Memphis Blues Again, Don't Think Twice, It's Allright Ma, Highway 61 og Ballad of a Thin Man sem hann spilaði með miklum stæl.

Og svo tók hann auðvitað Blowing in the Wind – í dálítið skrítinni útsetningu. En það hefði eiginlega verið ómögulegt að heyra hann 67 ára og gigtveikan leika það á kassagítarinn og munnhörpuna.

Annars er merkilegt að spá í því hvernig svona maður raðar saman lögum á tónleika. Sumir væru kannski ánægðir að heyra bara lög frá árunum 1975-1980, af plötum eins og Blood on the Tracks, Desire og Street Legal.

Eða frá tímabilinu á undan: John Wesley Harding, Nashville Skyline og New Morning.

Slíkt er úrvalið.

Margt í þessu hefur auðvitað farið framhjá manni. Níundi áratugurinn er almennt talinn niðurlægingarskeið hjá Dylan og verkin frá þeim tíma hroðvirknisleg og slöpp. En þar er líka að finna frábæra hluti. Fyrir nokkrum dögum uppgötvaði ég til dæmis lagið Brownsville Girl af plötunni Knocked Out Loaded frá árinu 1986. Textann semur hann í félagi við leikritaskáldið og leikarann Sam Shepard – annars er ekki algengt að Dylan hafi meðhöfunda að lögum eða textum.

En lagið er algjörlega frábært. Því miður fann ég það ekki á netinu í sæmilegri útgáfu nema í You Tube klippu þar sem Tina Turner er að þvælast fyrir – nema hún passi bara ágætlega:

[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=ajDin6c0cl4]

Textann má sjá hér.
Guidotti/Greenspan

Ingimundur Friðriksson seðlabankastjóri segist ekki kannast við þá þumalputtareglu að gjaldeyrisforði eigi ekki að vera minni en skammtímaskuldir þjóðar.

Hann kemur af fjöllum andspænis þessari gagnrýni.

Þó er þetta alþekkt í hagfræði og er kennt við ekki minni mann en Alan Greenspan ásamt argentínska hagfræðingnum Pablo Guidotti.

Guidotti-Greenspan reglunni má slá upp á netinu og þá fást fjölmargar niðurstöður.
Sjálfhverfur borgarstjóri

Í gær kom skoðanakönnun sem sýnir að Ólafur F. Magnússon nýtur fjögurra prósenta stuðnings meðal borgarbúa.

Borgarstjórinn.

Í dag kemur svo skoðanakönnun sem segir að meirihluti borgarbúa vilji að flugvöllurinn verði áfram í Vatnsmýri.

Ólafur F. túlkar þetta sem stuðning við sig – þannig að þetta þurrki í raun út skoðanakönnunina frá því í gær. Samkvæmt því hefur stuðningurinn við Ólaf semsagt margfaldast á einum sólarhring.
Vinstra megin

Mikill áhugi á vinstri umferð hefur gripið um sig í tilefni af því að fjörutíu ár eru liðin frá H-deginum.

Tvennt er helst að gera til að minnast þessa:

Aka vinstra megin í einn dag eða svo. Þó ekki væri nema eina klukkustund.

Efna til hópferðar til Bretlands þar sem þátttakendur geta notið vinstri aksturs í lengri tíma.

Á kortinu má sjá hvar enn er ekið á vinstri vegarhelmingi í veröldinni. Áhugamenn um vinstri umferð geta haft hliðsjón af því þegar þeir skipuleggja ferðalög sín.
Flísaregnið í Skuggahverfi 101

Þetta skilst manni að sé vandamálið í Skuggahverfi. Þeir sem byggðu húsin vilja ekki bera neina ábyrgð. Þræta bara fyrir.

Úr íbúðunum á efstu hæðum er að sönnu fallegt útsýni. En húsin eru skökk og illa byggð og flísarnar hrynja af.

Mér er sagt að ástæðan sé það sem kallast hönnunargalli. Flísarnar henta ekki íslenskum aðstæðum. Þær eru kræktar utan á klæðingu. Það myndi kannski ganga annars staðar, en varla í landi þar sem eru að hátt í hundrað dagar á ári þar sem skiptist á frost, rigning og snjókoma.

Þegar svo bætist við að þarna er mjög vindasamt er ekki von á góðu. Fyrst losna flísarnar, svo sviptir vindurinn þeim burt.

Vei þeim sem gengur fyrir neðan. Sá sem fær fimm kílóa flís í hausinn þarf ekki að kemba hærurnar.
Peningasvindl

Þetta er fróðleg lesning hjá Jóhannesi Birni um vogunarsjóði og spillt fjármálakerfi. Hann kallar þetta „mesta peningasvindl allra tíma“.
Mokka í 50 ár

Café Mokka er löngu orðið sígilt – og nú hefur það starfað í hálfa öld. Innréttingarnar þar eru í dásamlegum módernískum stíl frá því í kringum á sjötta áratugnum og hefur aldrei verið breytt; þetta ætti bráðum að fara á minjaskrá. Og þögnin þar inni er svo einstaklega þægileg – Guðmundur á Mokka setti víst upp hátalara þegar hann opnaði staðinn og ætlaði að spila klassíska músík en þeir voru aldrei notaðir. Guðmundur hafði verið við söngnám á Ítalíu og kynnst kaffihúsamenningu þar.

Þegar ég var í menntaskóla var Mokka ennþá eini staðurinn á Íslandi þar sem var hægt að fá alvöru ítalskt kaffi, espresso og capuccino. Nú hafa tímarnir breyst, út um allan bæ eru kaffihús sem selja prýðilegt kaffi. Flest eru þau samt karakterlaus miðað við hið sögufræga Mokka. Og þau verða ábyggilega ekki jafn langlíf.

Ég var fastagestur á Mokka árum saman og mannlífsflóran var stórbrotin. Minnisstæðir eru Thor Vilhjálmsson, Sigfús Daðason, Karl Kvaran, Jón Gunnar Árnason, Dagur Sigurðarson, Þorsteinn frá Hamri, Andrés Kolbeinsson óbóleikari og Jörundur Hilmarsson málfræðingur. Svo voru líka minni spámenn, ekki síður eftirminnilegir. Bundu kannski ekki allir bagga sína sömu hnútum og samferðamennirnir.

Aldrei varð ég var við að Guðmundur og Guðný á Mokka færu í manngreinarálit. Þau voru einstaklega umburðarlynd gagnvart mislitum gestahóp. Líka gagnvart mér og vinum mínum sem stundum vorum svo miklir bjánar að móðir eins okkar kallaði okkur tortímingarsveitina.

En eftir árin á Mokka er ég svo snobbaður að ég drekk aldrei annað kaffi en ítalskt.

Ég leyfði mér að taka myndina af heimasíðu Tómasar Ponzi. Hann hefur teiknað myndir af gestum Mokka í langan tíma og má finna verk hans á síðunni. Hér er einn fastagestanna í gegnum árin, Jóhann Axelsson prófessor.
Mótmælum

Ástæða er til að vara við xenófóbískum hugmyndum að beri að breyta Evróvisjónkeppninni vegna þess að austantjaldsríki eiga nú möguleika á að vinna hana. Það er dásamlegt að sjá þjóðir sem hafa helst ekki viljað tala saman nema með vopnum deila stigum til hverra annarra. Við austantjaldsfólkið eigum að mótmæla þessu harðlega.
Sigur

„Þetta sýnir að við erum að standa okkur mjög vel. Við höfum unnið ötullega að því að gera miðborgina að stað sem við getum verið stolt af og höfum náð sáttum í REI-málinu.“

Svona bregst Ásta Þorleifsdóttir, einn fárra bandamanna Ólafs F. Magnússonar, við skoðanakönnun Fréttablaðsins í dag. Þar kemur í ljós að fylgi Frjálslyndra, flokksbrots Ólafs F., er 4,2 prósent. Samanlagt er fylgi flokkanna sem stjórna borginni 38 prósent.

Ásta segir líka að þau standi vörð um málefni. Góð vísa er aldrei of oft kveðin.
Austantjalds

Nokkrir punktar um Evrovisjón:

Áhugi okkar Íslendinga á keppninni og framganga í henni er líklega til marks um að við séum austantjaldsþjóð. Við vorum einmitt að losna úr fjötrum sambandsvaldsins um svipað leyti og ríkin í Austur-Evrópu losnuðu undan sínu oki.

Ísland fékk fjögur stig frá Spáni. Ég geri fastlega ráð fyrir að það sé vegna Íslendinga á Alicante svæðinu.

Rússneska skautaatriðið með Stradivariusar-fiðlunni var óvenju hallærislegt. Ég var alltaf að bíða eftir að skautamaðurinn skautaði á söngvarann. Eða yfir tærnar á honum.Gríska lagið var Beyonce með smá bousouki. Armenska lagið var Shakira með dökkt hár. Annars er gaman að sjá að nánast allar konur í Evrópu eru ljóshærðar núorðið.

Svo er greinilega orðið mjög algengt að konur sem taka þátt í keppninni syngi með rassinum.

En Regína tekur ekki þátt í því.

Vangaveltur um hvar við Íslendingar ættum að halda keppnina reyndust óþarfar þetta árið.
Formenn flokkana í Silfrinu

Nú um helgina er liðið ár frá því ríkisstjórnin tók við völdum. Þá er líka sendur út síðasti þátturinn af Silfri Egils á þessari vertíð.

Gestir í þættinum verða formenn stjórnmálaflokkanna, Geir H. Haarde, Ingibjörg Sólrún Gísladóttir, Steingrímur J. Sigfússon, Guðni Ágústsson og Guðjón A. Kristjánsson.

Þetta verður í fyrsta sinn sem formennirnir hittast í sjónvarpi allra landsmanna síðan í kosningunum síðastliðið vor.
Heimskt er heimaalið barn

Ef marka má fjölmiðla þessa dagana eru ferðalög stjórnmálamanna af hinu vonda.

Miklu plássi er varið í að tíunda ferðakostnað bæði þingmanna og borgarfulltrúa. Stundum er eins og þetta sé aðalmál samtímans.

Ólafur F. Magnússon fær sérstakt hrós fyrir að fara aldrei neitt. Fyrir að vera bara heima.

Þetta er dálítið annar tónn en heyrðist fyrir nokkrum áratugum. Þá var oft kvartað undan því að íslenskir stjórnmálamenn væru heimalningar sem aldrei hefðu komið út fyrir landsteinana.

Vissu ekkert um aðstæður í útlöndum og héldu því að allt væri best, merkilegast og einstakast á Íslandi.

Ólafur F. virðist reyndar vera haldinn þeirri hugmynd. Hann telur að Reykjavík sé svo einstök að útlendir arkitektar geti ekki skilið hana.

En ég held samt að borgarfulltrúar í Reykjavík geti lært eitthvað af því að skoða erlendar borgir.
Dálítil þversögn

Við eigum ekki að ganga í ESB – til að gæta þess að halda öllum dyrum opnum. Þetta er útbreitt viðhorf og kemur oft fram til dæmis í ritstjórnargreinum Morgunblaðsins. Megum ekki loka neinu.

Þá þurfum við ekki síst að vera opin gagnvart þeim svæðum í heiminum þar sem eru til mestir peningar núna. Það eru olíuríkin við Persaflóa og Kína. Sumir segja að þetta séu einu staðirnir í heiminum þar sem peningar liggja á lausu.

En þegar íslenskir stjórnmálamenn fara til þessara staða – til dæmis forseti Íslands – þá er það harðlega gagnrýnt.

Líka af ESB andstæðingunum sem vilja hafa allar dyr opnar.
Við erum í rauninni best

Hún er lífseig sú hugmynd að þrátt fyrir allt kunnum við Íslendingar eitthvað sem aðrar þjóðir kunna ekki.

Áðan heyrði ég Pál Óskar og Óla Palla ræða það í útvarpinu að íslenskir tónlistarmenn væru í raun hæfari til fara í Evróvisjón en tónlistarmenn annarra þjóða.

Svo fóru þeir að gera lítið öðrum fulltrúum í Evróvisjón en þeim íslensku – fannst þeir barasta alveg fáránlegir.

Hvernig var þetta aftur með bankana?

Áttu íslensku bankamennirnir ekki að vera miklu hæfari en þeir útlensku – sérstaklega þó dönsku bankamennirnir sem við töldum að kynnu afar lítið fyrir sér í slíkum rekstri?

Þannig erum við í rauninni best, þótt aðrar þjóðir komi ekki alltaf auga á það.

Ég sá reyndar ágætt blogg um þetta áðan. Þar stóð einfaldlega:

„Ekki byrja á þessu aftur. Plís.“
Funur

Félag ungra framsóknarmanna í Skagafirði auglýsir að það verði funur í kvöld.

Ég vona svo sannarlega að það verði skemmtilegt á þessum funi.
Eftiráspeki

Davíð er á ansi hálum ís þegar hann segir að gagnrýni fræðimanna á fyrirhyggjuleysi í peningamálastjórnun sé eftiráspeki.

Á næstu dögum er líklega von á flóði hagfræðinga sem minna á varnaðarorð sín frá því á umliðnum árum– og þá á ég ekki bara við Þorvald Gylfason.
Framkvæmdir sem orka tvímælis

Viðskiptablaðið hefur verið að gera úttekt á byggingu svokallaðs hátæknisjúkrahúss á Landspítalalóðinni. Í blaðinu er vitnað í kostnaðaráætlun sem norskt verkfræðifyrirtæki, Sweco Gröner, hefur gert. Hún hjóðar upp á 97 milljarða króna. Reyndar segir þar líka að inn í þessu vanti ýmsan kostnað sem myndi til dæmis falla til vegna niðurrifs og breytinga á gömlum húsum á lóðinni.

Viðskiptablaðið bendir á að þetta séu miklu meiri kostnaður en almennt hefur verið gengið út frá – viðmiðið hefur verið svona 50 milljarðar. Blaðið spyr hvort forsendurnar fyrir þessum framkvæmdum séu í raun ekki brostnar, hvort ekki megi verja þessum fjármunum með skynsamari hætti – eða ná árangri með minni tilkostnaði.

Þess utan er þekkt staðreynd að opinberar framkvæmdir fara alltaf fram úr kostnaðaráætlun. Hvaða stjarnfræðilega kostnað erum við þá að tala um?

Annað, ekki alveg ótengt þessu:

Samkvæmt frétt Morgunblaðsins virðist hafa verið haldinn hópeflisfundur þeirra sem þrá byggingu „samgöngumiðstöðvar“ í Vatnsmýri í gær. Á það hefur verið bent margoft að „samgöngumiðstöðin“ er ekki annað en flugstöð; til dæmis hefur komið fram að Strætó þurfi að leggja í 200 milljóna aukakostnað ef vagnar eigi að keyra að „samgöngumiðstöðinni“.

Í fréttinni er vitnað í ræðu sem verkefnisstjóri „samgöngumiðstöðvarinnar“ hélt. Þar mun hann hafa sagt að eftir fyrsta áfanga „samgöngumiðstöðvarinnar“ árið 2010 muni hún geta þjónað rúmlega milljón farþegum.

Eftir annan áfanga árið 2016 muni hún geta þjónað tveimur milljónum farþega.

En hvaðan á allt þetta fólk að koma. Á síðasta ári voru farþegar sem fóru í innanlandsflugi um Reykjavíkurflugvöll innan við hálf milljón. Ekkert bendir til þess að sú tala fari sérlega mikið hækkandi – hvað þá að þeir verði milljón eða tvær milljónir.

Það þarf greinilega að fara miklu betur í saumana á báðum þessum framkvæmdum.
Kemur ekki að sök

Ég er evrópusinnaður og fagna því að Evrópuríkin skuli keppa í lélegri tónlist frekar en að fara í stríð hvert gegn öðru. Friður hefur nokkurn veginn ríkt í Evrópu síðustu 63 árin. Miðað við sögu álfunnar er það langt í frá sjálfsagt mál.

Þá skiptir engu máli þótt tónlistin sem flutt er sé langstaðið og ófrumlegt klisjupopp, þótt lögin séu svo andvana fædd að enginn muni þau daginn eftir keppnina og flytjendurnir séu gersneyddir listrænum hæfileikum og persónutöfrum.

Nei, það kemur ekki að sök. Meðan Evrópa sameinast um þetta getum við mestanpart sofið róleg. Það er skárra en blóðbaðið sem kom á undan. Keppnin er meira að segja haldin í Serbíu – síðasta Evrópuríkinu sem fór með ófriði á hendur nágrönnum sínum.

Ég man að ég hugsaði eitthvað svipað um árið þegar ég villtist inn á Love Parade í Berlín. Að sumu leyti var þessi hátíð það plebbalegasta sem ég hef séð. Fólk með fjólublátt hár og göt í nefinu að dansa undir áhrifum ecstasy.

En þegar ég sá strolluna fara undir Brandenborgarhliðið hugsaði ég að þetta væri þó miklu betra en nasistarnir og kommúnistarnir sem marséruðu þarna fyrr á árum.

Lágmenning er betri en hugsjónirnar sem gátu þann hrylling af sér.
Hvar er Hannes?

Hæsti dagurinn á hlutabréfamarkaði á Íslandi var 18. júlí 2007. Fallegur sumardagur. Þá stóð úrvalsvísitalan í 9016 stigum. Síðan hefur leiðin legið niður á við.

Það er vissulega hægt að tala um hrun. Margir þeir sem flugu hæst þennan dag eru nánast horfnir núna. Þeir eru stórskuldugir – eiga kannski ekki fyrir skuldunum.

Vinsælasta spurningin í fjölskylduboðum og heitu pottum landsins er:

„Hvar er Hannes Smárason?“

Þetta er ekki fyrsta kauphallarhrun sögunnar. Yfirleitt gerast þau á mjög svipaðan hátt. Maðurinn lærir ekkert endilega af mistökum sínum. Hann fer að trúa því að gömul lögmál og reglur eigi ekki lengur við – að það séu komnir nýjir tímar, allt öðruvísi en þeir gömlu.

Þessu er ágætlega lýst í bók Francis Wheen sem heitir How Mumbo Jumbo Conquered the World, en þar er hann að fjalla hann meðal annars um kauphallarhrunið í New York í 19. október 1987 – með samanburði við hrunið 1929:

„Days before the crash of October 1929, the Yale economist Irving Fischer (himself an active share-buyer) pronounced that ‘stock prices have reached what looks like a permanent high plateau.

All the familiar portents of disaster – swaggering hubris, speculative dementia, insupportable debt – were evident by 1987.“

Frekar kunnugleg lýsing – ekki satt?
Fúll Chelsea aðdáandi

„Þú lést þetta gerast!“ segir Kári og horfir ásökunaraugum á pabba sinn eftir leikinn.

Svo hlæjum við reyndar að þessu aðeins seinna.
KR-völlurinn

Við Kári fórum á KR-völlinn í gær. Leikurinn var ekki alltof góður, en þá fer maður bara að tala um hvað það sé gaman að koma á völlinn og hitta gamla vini og kunningja, suma frá því á fyrstu skólaárum.

Þarna var til dæmis gamall félagi úr Vesturbænum (norðan Hringbrautar) sem átti þessa gullvægu setningu:

„Ég man fyrst og fremst eftir Agli Helgasyni sem íþróttamanni.“
Langdregið reiðiöskur

Ég rakst á þessar línur í bók sem ég er að lesa, og varð hugsað til stemmingar sem virðist ríkja í ákveðnum kreðsum í samfélaginu:

„The neo-facist right, whose program constitutes one long scream of resentment – at immigrants, at unemployment, at crime and insecurity, at „Europe“, and in general at „them“ who have brought it all about….“

Tony Judt: Reappraisals, Reflections on the Forgotten Twentieth Century, 2008.
Síðbúin leiðrétting

Ég hitti mann í kvöld sem sagðist glaður yfir því að ég hefði snúist gegn innflytjendastefnu Frjálslynda flokksins – sem ég hefði áður gefið undir fótinn.

Ég náði ekki að leiðrétta manninn.

Ég hef margsinnis skrifað um viðurstyggilegustu fasistahreyfingu sem nú er til í heiminum – íslamismann.

Skoðun mín á honum hefur ekkert breyst. Af íslamska fasismanum stafar ógn allt frá Indónesíu til Marokkó – og líka í löndum þar sem múslimar eru í minnihluta. Í Evrópu ekki síst.

Sumir hafa viljað halda því fram að vegna þessa hljóti ég að vera á móti fólki frá múslimumalöndum.

Það er náttúrlega af og frá.

Á sínum tíma var ég á móti kommúnismanum. En ég var ekki á móti fólkinu sem bjó undir oki kommúnismans. Þvert á móti. Ég fann til miklar samkenndar með því.

Ég hallast til að styðja baráttu Palestínumanna. Þeir eru beittir skelfilegu óréttlæti. Geng reyndar úr skaftinu þegar Hamas og sjálfsmorðsárásir eru annars vegar.

Annars er einfaldasta reglan sú að meta hvern einstakling fyrir það sem hann er, ekki vera eilíflega að sortera fólk í hópa.

Það er það sem rasistarnir gera – og líka fjölmenningarsinnarnir. Þarna eiga þeir samleið.

Sérstaklega fagna ég komu einstæðra mæðra úr flóttamannabúðum í Írak. Við eigum að taka á móti þeim og börnum þeirra og gera hvað við getum til að innlima þau inn í samfélag okkar.
Hvalveiðar

Það eru vissulega marktæk rök gegn hvalveiðum að ekki sé hægt að selja kjötið.

Sú staðreynd hefur ekkert með stöðu hvalastofna að gera. Hrefnur eru engan veginn í útrýmingarhættu, heldur er ástæðan fyrst og fremst sú að hvalir eru sætir og sniðugir – Disney hefur fyrir löngu tekið þá undir verndarvæng sinn.

Þannig að sumu fólki finnst núorðið jafn fráleitt að éta hvali og hunda eða ketti. Þetta sama fólk neytir nautakjöts, svína og kjúklinga með bestu lyst. Það eru ekki jafn fínar dýrategundir.

Annars hafa þessar litlu hvalveiðar Íslendinga ekki haft nein áhrif á ferðamannastrauminn til landsins, ekki frekar en til dæmis virkjun vatnsafls og jarðhita sem útlendingum finnst frábær en margir Íslendingar virðast telja að sé hið versta mál.

Þannig að það er allt í lagi að veiða hvali, en kannski tilgangslítið ef ekki er hægt að losna við kjötið. Einhvern tíma skilja menn hugsanlega að þarna er próteinrík og holl fæða – en kannski ekkert yfirmáta bragðgóð.