arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Óháð stofnun til að reikna út þjóðarhag – og kosningaloforð

Maður finnur það sárlega fyrir þessar kosningar hvað vantar óháðan aðila sem getur tekið saman efni um stöðu þjóðarbúsins og kostnaðinn við stefnu flokkanna.

Slíkur aðili er ekki til. Fjölmiðlarnir gera þetta ekki, og þeir hafa tæplega aðstöðu til þess. Ríkisútvarpið ræktar sitt hlutleysi á nokkuð gamaldags hátt, hefðin þar fyrir kosningar er að allir fái jafnan tíma og að á engan sé sérstaklega hallað. Þetta tekst ágætlega, en það má spyrja hvort það sé nóg?

Fyrir tveimur árum kom í Silfur Egils Þóra Helgadóttir sem er sérfræðingur við Office of Budget Responsibility í London. Þessi stofnun á að meta áhrif fjárlaga og efnahagsákvarðana stjórnvalda bæði á grundvelli skammtíma og langtíma áhrifa.

Þetta er óháð stofnun, það var eitt af kosningaloforðum breska Íhaldsflokksins að setja hana upp og það var gert þegar hann komst til valda árið 2010. Nú er sagt að flokkurinn sjái stundum eftir því – niðurstöður OBR eru honum ekki alltaf að skapi.

OBR var sett á laggirnar að hollenskri fyrirmynd. Hollenska stofnunin, CPB, hefur meðal annars tekið að sér reikna út hvað efndir kosningaloforða muni kosta. Það þykir ábyrgðarleysi hjá stjórnmálaflokki þar í landi ef hann undirgengst ekki slíka skoðun.

Menn geta sagt að svona starfsemi kosti mikla peninga. En kannski gæti hún þver á móti sparað fé þegar til langs tíma er litið.

Menn gæti þá velt fyrir sér muninum á því að hafa svona batterí eða til dæmis greiningardeildir bankanna sem rýndu í efnahagslífið fyrir hrun og eru smátt og smátt að þokast út úr skammarkróknum.

Greiningardeildirnar voru í tómu rugli – og það er ekki víst að það sé búið. Í dag birtist til dæmis á mbl.is frásögn af fundi með forstöðumanni greiningardeildar Arionbanka.

Hún talar um dræman hagvöxt á Íslandi og segir að þjóðin sé föst í fyrsta gír. Það er ekki gott. En tillaga forstöðumannsins um að sett verði í fimmta gír er ekki heldur góð.

Nei, satt að segja veldur hún ugg og minnir á gömlu gleðidagana í greiningardeildunum þegar ekki þurfti að segja orð af viti.
ESB – tæplega kosningamál

ESB aðildin virðist ekki vera neitt sérstakt kosningamál þessa dagana.

Össur Skarphéðinsson minnir á það í dag að hægt sé að opna alla kafla í aðildarviðræðum á þessu ári.

Á meðan er hann reyndar að skrifa undir fríverslunarsamning við Kína. Helst sýnist manni á þeim samningi að hann breyti frekar litlu. Við fáum ekki kínverskt vinnuafl flæðandi yfir landið, en hugsanlega gæti aðgengi íslenskra fyrirtækja að markaði í Kína batnað eitthvað. Í augum Kínverja er þetta líklega aðallega táknræn gjörð.

ASÍ er reitt yfir samningnum – og vissulega er það rétt að mannréttindi og réttindi verkafólks eru fótum troðin í Kína. Sem mál til að sveifla upp fylgi ríkisstjórnarflokkanna er þetta ónýtt.

Aftur að ESB. Samfylkingin notar aðildarviðræðurnar reyndar dálítið í auglýsingum, en það virðist ekki skila fylgi í hús.

En það eru fáir sem taka á móti eða sýna viðbrögð við þessu.

Kannski Regnbogi Jóns Bjarnasonar og Bjarna Harðarsonar, en annars er það eiginlega bara Morgunblaðið – í ritstjórnargreinunum þar er skrifað um ESB nær daglega af einstakri árvekni, en varla minnst á það sem er helst til umræðu í kosningunum, eins og til dæmis skuldamálin og loforð Framsóknar.
Skoðanakannanir og skoðanamótun

Ég skrifaði í gær, í pistli sem var heldur þunnur, að það vantaði fleiri skoðanakannanir. Jú, maður áttar sig ekki alveg á hinni pólitísku stöðu eftir sviptingar síðustu viku.

Eyjólfur Kjalar Emilsson, prófessor í heimspeki í Osló, gerði litla athugsemd sem á mikinn rétt á sér:

„Þetta kemur allt í ljós á kjördag eða daginn eftir. Allar þessar kannanir eru til óþurftar.“

Ég þekki ekki nógu vel sögu skoðanakannana á Íslandi – hvenær var fyrsta skoðanakönnunin gerð fyrir þingkosningar?

En víst er að nú er yfirleitt enginn skortur á skoðanakönnunum. Þær eru aðalumræðuefnið fyrir kosningar og fylla mikið pláss í fjölmiðlum.

Sums staðar þekkist reyndar að banna skoðanakannanir í ákveðinn tíma fyrir kosningar. Þetta hefur oft verið rætt hér á landi. Það fer náttúrlega ekki á milli mála að skoðanakannanir geta verið afar skoðanamótandi – og haft stór áhrif á úrslit kosninga.

Í breytingatillögu menntamálaráðherra við fjölmiðlalög sem var lögð fram á Alþingi í fyrra voru ákvæði um að óheimilt væri að birta skoðanakannanir á kjördag og daginn fyrir kjördag.

Þetta varð nokkuð umdeilt – og málið fór ekki í gegn.

En eftir því sem ég kemst næst fáum við skoðanakannanir á morgun – fleiri en eina.
Laxveiðar í Ölfusá, Svartþröstur Hafliða, ljóð úr blokk, Alfreð Flóki

Við förum austur fyrir fjall í Kiljunni í kvöld.

Við Ölfusárósa hittum við Þorlák Karlsson, en hann er höfundur ljóðabókarinnar Tuttugu þúsund flóð. Þorlákur er alinn upp á Hrauni í Ölfusi og stundaði eins og bændur þar laxveiði í Ölfusá. Frá því er sagt í bókinni sem gerist eitt sumar, árið 1974.

Á Eyrarbakka förum við í nýstofnaða konubókmenntastofu, en þar er verið að setja upp safn með bókum eftir konur.

Í þáttinn koma svo Hafliði Vilhelmsson sem hefur nýskeð sent frá sér skáldsöguna Svartþröst og Sigurlín Bjarney Gísladóttir höfundur ljóðabókarinnar Bjarg. Hafliði hefur ekki gefið út bók síðan 1997 en Bjarg eftir Sigurlín segir frá lífinu í stórri blokk.

Gagnrýnendur þáttarins fjalla um tvær bækur: Tiplað með Einstein eftir Joshua Foer. Hún fjallar um minnið, hvernig hægt sé að rækta það, höfundurinn einsetur sér að verða minnismeistari Bandaríkjanna og tekst það. Hin bókin er safn þýðinga á ljóðum eftir norska stórskáldið Tor Ulven sem nefnist Steingerð vængjapör. Það er Magnús Sigurðsson sem þýðir ljóðin eftir þetta stórmerkilega skáld.

Bragi talar meðal annars um tvo vini sína, Alfreð Flóka og Geir Kristjánsson.

Sjálfsmynd eftir Alfreð Flóka frá yngri árum.
Vantar kannanir til að meta fylgisþróunina

Það liggur við að vanti skoðanakannanir til að rýna í. Enn er til dæmis óvíst hvernig átökin i Sjálfstæðisflokknum um helgina hafa haft áhrif á fylgi hans.

Það þokaðist ögn upp í skoðanakönnun sem MMR birti í gær, en þó ekkert að ráði – og bilið milli Framsóknarflokks og Sjálfstæðisflokks jókst enn. Framsókn er komin í 32,7, en Sjálfstæðisflokkurinn er tíu prósentustigum neðar með 22,9.

Sjálfstæðisflokkurinn er löngu búinn að gefa upp á bátinn hugmyndir um að ná sínu gullna fylgi sem er 36 prósent og yfir. Nú er keppnin að fá meira fylgi en Framsókn.

Samkvæmt MMR könnuninni erf ylgi stjórnarflokkanna komið í algjöran botn. Samfylkingin er með 10,4 prósent en VG 6,7. Það er þriðjungur þess sem flokkarnir fengu í kosningunum 2009.

Píratar sigla hins vegar seglum þöndum, þrátt fyrir erfiða umræðu um einstaka frambjóðendur, með heil 9 prósent.

En það vantar fleiri skoðanakannanir til að sýna hver þróun fylgisins er. Samkvæmt þessu er Framsókn ekkert að gefa eftir og Sjálfstæðisflokkur ekki að bæta neinu við sig að ráði. Sumir segja þó að hann hafi fundið sinn botn og sé að spyrna sér upp á við. Kannanir sem birtast á morgun eða fimmtudag svara þessu væntanlega.
Var þetta svona á Íslandi?

Þessa mynd er að finna á Facebook. Hún fær mörg þúsund læk. Margir trúa þessu semsagt eins og nýju neti, enda endurómar það í því sem sagt er um Ísland víða um lönd:

Forseti Íslands útskýrir hvernig landið komst svo hratt úr kreppunni.

„Ríkisstjórnin bjargaði fólkinu en lokaði bankamennina inni, öfugt við það sem hefur verið gert í Ameríku og annars staðar í Evrópu.“
Mannfall í gær

Við búum í raun við ótrúlegt öryggi á Vesturlöndum. Öryggi og velsæld sem á varla sinn líka í mannkynssögunni.

Og þess vegna vetðum við svo skekin þegar við fréttum af sprengjuárásum hinni friðsömu borg Boston. Þar eru meira að segja staddir Íslendingar. Og jú, þetta er hryllilegt fólskuverk.

3 eru sagðir látnir í Boston, en 144 eru særðir.

Á sama degi dóu 42 í sprengjutilræðum í Írak, en 257 eru sagðir hafa særst.

En það þykir varla fréttnæmt. Í Írak er ekkert öryggi og eiginlega bara þunnt skæni mili lífs og ofbeldisfulls dauða.
Litli prinsinn – og gamla íslenska útgáfan

Bókin um Litla prinsinn er 70 ára í dag.

Le petit prince kom fyrst út í Bandaríkjunum 1943. Höfundurinn, Antoine de Saint-Exupéry, bjó þar, hann flúði undan nasistum þegar þeir lögðu undir sig Frakkland 1940.

Bókin kom tveimur árum síðar út í Frakklandi og hefur síðan verið þýdd á um það bil 250 mál. Fáar bækur hafa farið víðar. Fyrir marga eru þetta fyrstu kynnin af frönskum bókmenntum.

Þetta er hugljúf saga á heimspekilegum nótum, um flugmann sem nauðlendir í eyðimörk og kynnist litlum prinsi sem kemur utan úr geimnum.

Sjálfur var Saint-Exupéry flugmaður og hafði lent í því að að vera fastur í Sahara-eyðimörkinni.

Saint-Exupéry var afar listrænn maður, hafði numið byggingalist á yngri árum, og myndirnar í bókinni eru eftir hann. Þær eru algjörlega óaðskiljanlegur hluti af verkinu og víðast hvar er Litli prinsinn gefinn út með sama sniði. Bókin er listaverk í heild sinni.

Sjálfur fórst Saint-Exupéry stuttu eftir útgáfu bókarinnar, flugvél hans týndist í Miðjarðarhafi þar sem hann var í njósnaflugi 31. júlí 1944. Líklega var hún skotin niður.

Hann samdi fleiri verk sem eru lesin, þær snúast margar um flug: Vindur, sandur stjörnur heitir ein, Næturflug önnur, og svo er bókin Suðurpósturinn, Courrier sud.

Eins og segir eru til útgáfur af Litla prinsinum á fjölmörgum tungumálum. Það mun vera nokkuð vinsælt að safna þeim. Fyrsta íslenska útgáfan er frá 1961. Það var Menningarsjóður sem gaf út, en þýðandinn var Þórarinn Björnsson.

Þessi útgáfa mun vera nokkuð fágæt.

Frænka mín gaf mér hana þegar ég var lítill strákur. Hún var lengi upp í hillu hjá mér – en hvar er hún nú? Gaf ég hana án þess að muna eftir því?

Ein af hinum gullfallegum myndum Saint-Exupérys úr Litla prinsinum.
Mikið misvægi atkvæða

Á mbl.is er gerð ágæt úttekt á vægi atkvæða eftir kjördæmum. Þar kemur meðal annars fram að þingmaður í Suðvesturkjördæmi þar sem atkvæðavægið er minnst þarf 82 prósent fleiri atkvæði til að komast á þing en þingmaður í Norðvesturkjördæmi, en þar er atkvæðavægið mest.

Elín Hirst og Eygló Harðardóttir þurfa semsagt 82 prósent meira fylgi en Jón Bjarnason og Haraldur Benediktsson til að komast á þing.

Á bak við hvert þingsæti í Suðvesturkjördæmi eru 4858 atkvæði, en á bak við hvert þingsæti í Norðvesturkjördæmi eru 2668 atkvæði.

Stundum hafa verið gerðar tilraunir til að færa rök fyrir þessum mun, að hann jafni að einhverju leyti mismunandi aðstöðu fólks í dreifbýlis- og þéttbýliskjördæmum.

Það verður samt tæplega séð að fólk í til Vallahverfinu í Hafnarfirði eða Salahverfinu í Kópavogi njóti einhverra fríðinda umfram til dæmis íbúa Skagafjarðar, Búðardals eða Ísafjarðar að það réttlæti þetta.

Grundvallaratriðið er þó að ef þarf að jafna misvægi milli landshluta, ætti að gera það með aðferðum sem beinlínis vinna gegn slíku misvægi – ekki með því að skerða kosningarétt sumra á kostnað hinna.
Píratarnir á Íslandi – og hin alþjóðlega hreyfing

Íslendingar horfa yfirleitt ekki mjög vítt yfir heiminn í stjórnmálaumræðu – enda er að sumu leyti þægilegra að busla bara í sama litla pollinum.

Það er til dæmis lítt til umræðu í þessum kosningum að eitt framboðið, sem þó fær mjög mikla athygli, er angi af alþjóðlegri hreyfingu sem er til í mörgum löndum.

Þetta eru Píratarnir. Þeir sækja hugmyndir sínar og vinnuaðferðir til fyrirmynda sem hafa verið hvað sterkastar í Svíþjóð og Þýskalandi.

Píratahreyfingin byrjaði í Svíþjóð, í kringum deilur um höfundarétt, en nú eru til Pírataflokkar í að minnsta kosti fjörutíu löndum. Í sextán löndum hafa þeir tekið þátt í þingkosningum, samkvæmt Wikipedia, nú bætist Ísland við á þennan lista.

Árangurinn í þingkosningum hefur verið rýr, en flokkurinn hefur fagnað sigrum í fylkiskosningum í Þýskalandi, einkum og sérílagi í Berlín 2011 þar sem flokkurinn fékk 8,9 prósent og í Evrópuþingskosningum í Svíþjóð 2009, þar sem fylgið var 7,13 prósent.

Margir væntu þess að Píratarnir myndu setja strik í reikninginn í þingkosningunum sem verða haldnar í Þýskalandi í september næstkomandi. Flokkurinn hefur náð inn á þrjú fylkisþing auk Berlínar og var um tíma með allt að 10 prósent í skoðanakönnunum, þá virtust þeir vera að keppa við Græningja og Frjálslynda um að verða þriðji stærsti flokkur Þýskalands.

Svo virðist þó ekki ætla að verða.

Óeining í röðum Pírata og óljós stefnumál hafa valdið því að fylgið hefur hríðminnkað. Hreyfingin er vissulega byggð upp á annan hátt en hefðbundnir stjórnmálaflokkar, en það er ekki alltaf ávísun á sátt og samlyndi að útkljá mál á netinu.

Það var áfall fyrir hreyfinguna þegar hún fékk ekki nema 2 prósent í fylkiskosningum í Neðra -Saxlandi í janúar. Í skoðanakönnunum er flokkurinn kominn niður í 2,5-3 prósent og möguleikarnir á að rjúfa 5 prósenta múrinn sem þarf til að koma þingmönnum að hafa farið hríðminnkandi. Bjartsýnin innan hreyfingarinnar hefur dvínað – líka í Svíþjóð þar sem hún er upprunnin.

En kosningasigur Pírata á Íslandi gæti náttúrlega eflt móralinn aftur.
36 mínútur og 48 sekúndur

Allt í einu er eins og gáttir séu að opnast hjá Sjálfstæðisflokknum og menn gagnrýna aftursætisbílstjórann, fyrrverandi formann flokksins, af meiri hreinskilni en áður.

Það er eins og einlægni sé hið nýja boðorð dagsins hjá flokknum, eftir viðtalið við Bjarna Benediktsson á fimmtudagskvöldið.

Vilhjálmur Egilsson lætur Davíð Oddsson fá það óþvegið í viðtali við Viðskiptablaðið og segir að hann hafi orðið sér til skammar í ræðunni frægu á landsfundinum 2009.

Davíð svarar gagnrýnendum sínum Reykjavíkurbréfi og segir að ræðan hafi svosem ekki verið neitt, aðeins 9,44 mínútur í flutningi.

En Benedikt Jóhannesson skoðar þetta betur í grein á heimi.is og kemst að því að Davíð hafi látið YouTube blekkja sig, ræðan hafi verið 36,48 mínútur.

Það er dálítill munur þar á.
Hönnuð atburðarás

Þessa dagana er mikið notað orðalagið „hönnuð atburðarás“.

Bjarni vildi ekki víkja fyrir „hannaðri atburðarás“.

Lengstum hefur þetta reyndar verið kallað „plott“.

Eða einfaldlega „samsæri“.
Bjarni og augnablikið

Friðrik Friðriksson, sem hefur starfað á vettvangi Sjálfstæðisflokksins síðan formaður flokksins var barn og er eiginmaður Elínar Hirst, hefur ákveðið að láta af embætti sem formaður kosningastjórnar í Suðvesturkjördæmi. Þetta gerist í kjölfar hinnar misheppnuðu tilraunar til að koma Bjarna úr formannsembættinu.

Friðrik er í stuttu viðtali um þetta á fréttavefnum Vísi, og er það auðvitað áhugavert. Haft er eftir honum að enginn sérstakur ágreiningur sé milli hans og Bjarna og –

„…mér finnst það ánægjulegt að Bjarna hafi tekist að ná smá augnabliki í kringum flokkinn.“

Þetta skilst því miður ekki alveg, hvað vildi Friðrik segja?

Ætlaði blaðamaður kannski að passa upp á íslenskuna og þýddi orðið „momentum“ sem „augnablik“?

Og svo er náttúrlega spurningin hvernig þetta fer – mun fylgi Sjálfstæðisflokksins aukast eftir vígaferli helgarinnar? Yfirleitt eru innanflokksátök ekki til þess fallin að gera stjórnmálaflokka vinsæla, en kannski hefur spilast þannig úr verði „augnarblik“ sem hrífi einhverja kjósendur með?

Það allavega kom heil helgi að ekki var talað um Framsóknarflokkinn.
Söguleg ljósmynd – með skírskotun til nútimans

Gunnar Smári Egilsson dró upp þessa gömlu mynd og setti á Facebook. Hún er tekin af einum snjallasta blaðaljósmyndara þjóðarinnar, Gunnari V. Andréssyni.

Sviðið er landsfundur Sjálfstæðisflokksins 1981. Þá hafði Gunnar Thoroddsen, þáverandi varaformaður, klofið Sjálfstæðisflokkinn og myndað ríkisstjórn með Framsóknarflokki og Alþýðubandalagi. Pálmi Jónsson sem stendur og klappar ekki við hlið hans var líka í ríkisstjórninni. En Gunnar og Vala Thoroddsen sitja sem fastast.

Geir Hallgrímsson, formaður flokksins, er að halda ræðu þar sem hnum lá mjög þungt orð til Gunnars.

Gunnar ljósmyndari var svo snjall að taka ekki mynd af Geir á sviðinu, heldur af viðbrögðum Gunnars. Þar var aðalfréttin.

Og þótt landsfundarfulltrúar stæðu upp fyrir Geir og klöppuðu var það skammgóður vermir – hann hafði engin tök á flokknum á þessum tíma.
Píratar í vandræðum vegna femínisma

Þá er fundin þriðja vefsíðan þar sem frambjóðendur Pírata fara algjörlega á skjön við femínisma og það sem femínistum er heilagt.

Nú er það frambjóðandinn sem er í efsta sæti í Reykjavík norður, áður var það frambjóðandinn sem er í efsta sæti í Reykjavíku suður, þetta er semsagt ekki bara bundið við þann sem er í níunda sæti í Norðausturkjördæmi og Píratar segja sjálfir að eigi að strika út.

Netið gleymir ekki – það er netið sem Píratar segja að við eigum alltaf að vera á. Það er reyndar vaxandi hreyfing fyrir því að fólk eigi að geta að einhverju leyti þurrkað út spor sín á internetinu. Meira að segja afbrot og skuldir fyrnast.

En fyrir Pírata fer þetta að vera dálítið erfitt. Ekki að frambjóðendurnir megi ekki hafa sínar skoðanir á femínisma – en líklega gæti þetta að miklu leyti stöðvað fylgisflóttann sem var merkjanlegur frá Vinstri grænum til Píratanna – og jafnvel snúið fylginu aftur við.

Nú er það efsti maður Pírata í Reykjavík Norður sem er í vandræðum vegna ummæla um femínisma.
Bjarni fékk samúð – og Hanna Birna fór að líta út eins og plottari

Það er skrítið hvernig hlutir þróast í pólitík. Einn leikur getur haft þær afleiðingar að allt færist upp á næsta borð – svo notuð sé líking úr tölvuleikjum.

Og skyndilega geta hlutirnir litið allt öðruvísi út.

Í gærkvöldi og morgun virtist nánast einboðið að Bjarni Benediktsson myndi segja af sér sem formaður Sjálfstæðisflokksins. Manni fannst varla að yrði aftur snúið eftir viðtalið í Sjónvarpinu í gær.

Hanna Birna Kristjánsdóttir myndi taka við strax á morgun eða hinn.

En svo fór af stað atburðarás þar sem Hanna Birna fór að líta út eins og hún væri miðpunkturinn í samsæri. Hún segist ekki bera ábyrgð á atburðarásinni, en hún á stuðningsmenn sem eru vissulega á kafi í plottinu.

Þetta hefur verið skrítinn dagur fyrir Bjarna. Hann hefur fengið stuðningsyfirlýsingar úr ýmsum áttum, meðal annars frá SUS, en kannski ekki svo mikið frá frambjóðendum sem vonast eftir þingsætum. Elín Hirst sendi honum nokkuð þungt skeyti á Beinni línu DV;

„Mér finnst alvarlegt ef Sjálfstæðismenn vilja ekki kjósa flokkinn út af honum, og vegna meintra tengsla hann við hrunið. Í Sjónvarpinu í gær svaraði hann því hreinskilnislega að hann væri mjög hugsi yfir stöðunni. Það myndi ég líka vera í hans sporum.“

Karl Th. Birgisson hefur ýmislegt til síns máls í lýsingu á atburðum hér á Eyjunni. Þetta er mjög í anda þess sem maður hefur heyrt frá sjálfstæðismönnum í dag.

En í dag varð þetta allt mjög persónulegt. Bjarni fékk samúð, það var líkt og almenningsálitið snerist á sveif með honum, þótt ekki væri nema um stundarsakir. – Hanna Birna lenti í vörn og lýsti loks yfir stuðningi við hann sem formann. Leikurinn kann að hafa færst á annað borð, en eftir stendur þó að fylgið er í botni – fátt bendir til að það hafi breyst.
Að gefa Framsókn tækifæri til að efna loforðin

Sumir segja að vandamál Sjálfstæðisflokksins sé ekki Bjarni Ben heldur Framsóknarflokkurinn.

Framsóknarflokkurinn hefur einfaldlega náð eyrum kjósenda með Icesave og loforðum um skuldaniðurfellingu.

Og hann stendur saman, það verður ekki vart við nein innanflokksátök, og formaðurinn virkar með sjálfstraust í lagi.

Það virkar ekki einu sinni þótt hinir flokkarnir hamri á því að kosningaloforð Framsóknar sé ekki hægt að efna – nú eru frekar eins og þeir dragist í átt til stefnu Framsóknarflokksins. Meira að segja Samfylkingin er farin að tala um skuldaniðurfellingar.

Kosningaloforð Framsóknarflokksins eru mjög afdráttarlaus. Þess verður krafist eftir kosningar að flokkurinn standi við þau. Hann getur ekki vikist undan því. Þeim mun stærri sem sigur flokksins verður, þeim mun afdráttarlausari verður krafan um efndir loforðanna.

Ef efndirnar verða lélegar er ljóst að flokknum verður refsað grimmilega. Fylgi stjórnmálaflokka er ekki fast í hendi þessa dagana.

Flokkurinn getur ekki myndað ríkisstjórn einn. Það er spurning hvort einhver flokkur fæst í ríkisstjórn upp á þau býti að framfylgja efnahagsstefnu Framsóknar. Það eru reyndar fleiri loforð sem vekja athygli, Vigdís Hauksdóttir var í sjónvarpinu í vikunni og af vörum hennar flugu peningar út um allt.

Það er mikið spekúlerað í pólitíkinni þessa dagana, ein hugmyndin sem heyrist er sú að Framsókn eigi af fá tækifæri til að framkvæma hugmyndir sínar án truflunar. Hún felur í sér að ef kosningasigur flokksins verði stór, eigi hann að að fá að mynda minnihlutastjórn um hugmyndirnar með hlutleysi annarra flokka sem myndu þá ekki aftra því að þær kæmust í framkvæmd.

Þetta er allavega möguleiki. Flest bendir líka til þess að hinir þrír fjórflokkanna verði svo lemstraðir eftir kosningarnar að þeir eigi lítið erindi í stjórn – hvað þá til að hjálpa Framsókn að efna heitin.
Vegið úr launsátri

Vegið úr launsátri er klassískt nafn á spennusögu á Íslandi.

Og ætli megi ekki segja að þetta sé að koma fyrir Bjarna Benediktsson, það er verið að vega hann úr launsátri.

Hann er ekki vinsæll og hann fælir líklega atkvæði frá Sjálfstæðisflokknum fremur en hitt – í gær sýndi hann reyndar á sér hlið í sjónvarpsviðtali sem hefur varla sést áður. Hann virkaði einlægur og sannur – líklega hefur hann alltof oft verið að leika eitthvert hlutverk í formannstíð sinni.

En aðförin að honum er mjög sérstök. Það birtast tvær skoðanakannanir í blaði sem er rekið af hörðum sjálfstæðismönnum, þeim er beinlínis ætlað að grafa undan honum. Það kemur ekki fram hverjir standi að baki þessum könnunum, sá sem liggur helst undir grun neitar. Kjartan Gunnarsson telst vera pólitískur guðfaðir Hönnu Birnu Kristjánsdóttur.

Þetta virkar eins og hönnuð atburðarás. Svo birtast fréttir þar sem er vitnað í „frammámenn í Sjálfstæðisflokkum“ þar sem segir hvað Bjarni sé ómögulegur. Þetta má til dæmis lesa í DV í morgun.En hvergi kemur neinn fram undir nafni og segir að formaðurinn verði að fara. Það er ekki sérlega stórmannlegt.

Nú er beðið viðbragða Hönnu Birnu. Framhaldið ræðst að miklu leyti af þeim. Ef hún segist vera tilbúin að taka við formennskunni, þá verður atburðarásin varla stöðvuð. Ef hún lýsir yfir stuðningi við Bjarna, ja, þá er málið úr sögunni í bili.

En svo er náttúrlega spurning hvort Hönnu Birnu tekst að auka fylgi flokksins að ráði? Svona vígaferli líta ekki vel út rétt fyrir kosningar. Hanna Birna hefur ekki fiskað sérlega vel í kosningum, undir stjórn hennar beið Sjálfstæðisflokkurinn mikinn ósigur í Reykjavík í þegar síðast var kosið til borgarstjórnar. Það er erfitt að segja.

Strategíunni yrði breytt á augabragði ef hún tæki við formennskunni – það yrði keyrt á auglýsingar með henni. En það má líka spyrja hvort einhver annar kæmi ekki jafnvel út ef spurt væri sömu spurningar og Viðskiptablaðið gerði í gær?

Kristján Þór Júlíusson til dæmis. Eða hvað er mikið hægt að reiða sig á þessa könnun sem gæti orðið svo afdrifarík?