arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Orkubloggarinn um Magma

Orkubloggarinn, Ketill Sigurjónsson, skrifar mjög upplýsandi grein um Magma málið, eignarhald á auðlindum, afnotarétt, raforkuframleiðslu á Íslandi, verð til stóriðju, lélega arðsemi og fleira. Kannski verða ekki allir sammála, en viðhorfin sem þarna koma fram eru umræðunnar virði.

Smellið hér til að lesa.
Magma flækjan

Flækjustigið í Magma málinu er nokkuð hátt. Nú krefst þingflokkur Vinstri grænna þess að kaup kanadíska félagsins á HS-Orku verði ógilt.

Útlendum fyrirtækjum er ekki bannað að eiga hlut í íslenskum orkufyrirtækjum – til að gera það þarf að breyta lögum um erlenda fjárfestingu og orkulögum. Lögin segja í grundvallaratriðum að orkulindinar séu í opinberri eigu, en afnotaréttinn megi kaupa og selja. Þetta er þó ekki hægt að gera afturvirkt, til að ógilda þessi kaup er hugsanlegt að Alþingi þyrfti að samþykkja lög um að taka HS-Orku eignanámi.

Það má reyndar athuga hvort það sé ólöglegur gjörningur þegar Magma stofnar skúffufyrirtækið í Svíþjóð til að geta starfað inn á Evrópska efnahagssvæðinu. Þetta hefur þó verið skoðað áður og þá var niðurstaðan sú að þetta væri löglegt, fyrirtækið hefði „staðfesturétt“ á EES-svæðinu. Líklegt er að fjöldi annarra fyrirtækja starfi með svipuðum hætti á EES-svæðinu.

Ríkið er heldur ekki beinn aðili að málinu. Magma keypti hlut Geysis Green Energy í HS Orku. Það var semsagt búið að einkavæða þetta löngu áður en Magma kom til sögunnar.

Það fyrirtæki var upprunalega í eigu Hannesar Smárasonar og Jóns Ásgeirs Jóhannessonar.

Eftir það kemst fyrirtækið um tíma í eigu íslensku bankanna – eða kröfuhafa þeirra.

Það var reynt að selja það innanlands, til lífeyrissjóða og ríkisins, en áhugi reyndist ekki vera fyrir hendi – eða fjármagn til að kaupa fyrirtækið.

Ef hægt verður að rifta kaupunum, eins og Vinstri grænir krefjast, er þá annað hvort að HS Orka komist aftur í hendur bankanna (og ótilgreindra erlendra kröfuhafa þeirra) eða ríkið beinlínis kaupi fyrirtækið – nema hægt verði að fá lífeyrissjóðina til að gera það. Sveitarfélög á Suðurnesjum koma varla til greina sem kaupendur og ekki á Orkuveita Reykjavíkur peninga.

Að því loknu mætti kannski hugsa sér að settur verði alvöru lagarammi um eignarhald á íslenskum auðlindum sem gæti orðið sátt um. Og þá hlýtur fiskveiðiauðlindin líka að vera undir – Vinstri grænir eru furðu þöglir um hana.
Fyrirmyndir

Ég hef áður skrifað að það sé rannsóknarefni hvernig Íslendingar fara að leita fyrirmynda í Bretlandi á síðasta hluta tuttugustu aldar. Á útrásartímanum var London svo orðin önnur höfuðborg okkar; hugmyndastraumarnir lágu þaðan til Íslands.

Þetta hefst að miklu leyti með frjálshyggjunni og thatcherismanum – sú stefna var flutt inn hrá frá Bretlandi. Davíð Oddsson verður svo forsætisráðherra, hann er áhugamaður um bresk stjórnmál. Fókusinn á það sem er að gerast í Bretlandi verður mjög þröngur – síðan kemur Samfylkingin sem hrífst mjög af hugmyndum og framgöngu Tonys Blair. Blair var í raun ekki annað en pínulítið útvötnuð útgáfa af Thatcher.

Bretland er samfélag þar sem ríkir feikileg stéttaskipting og ójöfnuður. Stjórnmálakerfið þar er staðnað í viðjum einmenningskjördæma sem tryggja sömu gömlu flokkunum völd á víxl – og þarna ríkir ofurhallærisleg konungsætt. En það er fjármagnið sem ríkir ofar öllu í Bretlandi; peningar og óheft neysla. Það er arfleið Margrétar Thatchers og boðskaps hennar um að það sé ekki til neitt sem heiti samfélag og að það sé hægt að smætta öll mannleg samskipti niður í peninga.

Á meðan fórum við Íslendingar að líta niður á Norðurlöndin, þau samfélög sem við ættum jafnan að eiga mesta samleið með. Í frægri skýrslu Viðskiptaráðs stóð beinlínis að Íslendingar væru fremri Norðurlandabúum.

Og þá má ekki gleyma Þýskalandi. Hvað varðar stjórnarfar og efnahag er Þýskaland eitthvert best heppnaða ríki í veröldinni. Stjórnarskráin þýska er sérstaklega gott plagg. Þjóðverjar hafa áhuga á Íslendingum og eru fjarska velviljaðir í okkar garð. Þeir lesa meira að segja íslenskar bækur. Bretar hafa hins vegar aldrei haft neinn áhuga á Íslandi – nema kannski stutta hríð þegar Baugsmenn þvældust upp á aðalgötur breskra bæja með sjoppur sínar.

Jónas Kristjánsson mælir með því að við fáum Wolfgang Schäuble, fjármálaráðherra Þýskalands, til að segja íslensku ríkisstjórninni til.
Oscar Peterson: Wave

Þetta er gott á föstudagskvöldi um sumar. Útgáfa píanósnillingsins Oscars Peterson á bossanova laginu Wave eftir Antonio Carlos Jobim. Stórkostleg túlkun á hjá Óskari, enda mun Jobim sjálfur hafa sagt að hún skyggði á aðrar útgáfur á laginu.

[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=RSDQPWgyMFI]
Sómakennd útrásarvíkings

Talskona Björgólfs Thors Björgólfssonar segir að auðkýfingurinn beri enga ábyrgð á Icesave reikningunum, heldur einungis stjórnvöld.

Það er einkennilega bíræfið.

Björgólfsfeðgar voru langstærstu eigendur bankans.

Bankastjórnendur sem störfuðu á þeirra vegum stofnuðu til þessara reikninga – hrósuðu sér af því hvað þetta væri mikil snilld. Það er látið eins og Björgólfur hafi ekki skipt sér af stjórn bankans – allir sem þekkja sorgarsöguna um íslenska fjármálakerfið vita að það er ekki satt, að bankarnir voru nánast eins og rassvasafyrirtæki fyrir eigendur sína sem sköffuðu þeim fé eftir hentugleikum.

Landsbankinn var notaður til að fjármagna starfsemi Björgólfa í mæli sem á ekkert skylt við eðlilegan bankarekstur – aðeins viku fyrir hrun fékk Björgólfur Thor til dæmis 24 milljarða króna lán úr bankanum. Rannsóknarnefnd Alþingis taldi að þetta hefði varðað við lög. Björgólfur telur sig sjálfsagt ekki bera ábyrgð á því; hann tók bara við fénu.

Seðlabanki, Fjármálaeftirlit og ráðuneyti klikkuðu gjörsamlega á verðinum, hlutur þessara stofnana er mjög ófagur – en á tíma þegar Björgólfur er að reyna að koma sér í mjúkinn hjá Íslendingum með skipulagðri áróðursherferð er sérdeilis ógeðfellt að hann skuli frýja sig ábyrgð á Landsbankanum.

Það er svo tímanna tákn að Björgólfur skuli ætla að halda höllinni sem hann keypti í miðborg Reykjavíkur, á þeim forsendum að Thor Jensen hefði verið langafi hans. Hús langafans var náttúrlega undireins veðsett upp í rjáfur – en það er eftir öðru þegar sómakennd íslensku útrásarvíkinganna er annars vegar.

Það var einhver sérkennileg fordild í Björgólfi Thor að vilja tengja sig við nafn þessa langafa síns, kannski er það minnimáttarkennd? Ég þekki nokkur önnur langafabörn Thors gamla sem virðast vera alveg laus við þetta. Thor Jensen varð gjaldþrota en var sagður hafa borgað skuldirnar sínar. Ætlar langafadrengurinn að vera sá sem þykist borga skuldir sínar?
Safn um Gúlagið

Gúlagsafnið í Moskvu lætur ekki mikið yfir sér. Maður gengur inn í port við Petrovkagötu. Þar er gaddavír og varðturn sem minna á þessar alræmdu þrælkunarbúðir og uppi hanga myndir af mönnum sem létu lifið í ofsóknum: Tukashevski hershöfðingja, leikhúsmanninum Mayerholdt, leikaranum Mikhoels og Búkharín sem eitt sinn var sagður eftirlæti flokksins.

Safnið er ekki vel kynnt meðal Rússa, það er heldur ekki stórt, nokkur herbergi á tveimur hæðum – það eru aðallega ferðamenn sem sækja það. Safnverðirnir eru gamlar konur sem eru tilbúnar að segja frá, konan sem fylgir okkur um safnið talar blöndu af ensku og þýsku. Sjálf dvaldi hún í Gúlaginu.

Það er heldur ekki mikið fjölmenni þarna, meðan við erum þarna erum við einu gestirnir.

Þarna eru kort, gamlir búningar fanga, áhöld úr fangabúðunum, ljósmyndir af föngum, fangavörðum og fangabúðastjórum – mögnuðust eru þó listaverk sem hafa verið máluð eða teiknuð af föngum úr Gúlaginu.
Bílalánadómur í dag

Samkvæmt f rétt sjónvarpsins í gærkvöldi riðar bankakerfið hugsanlega til falls vegna gjaldeyrislána. Í dag verður í Héraðsdómi kveðinn upp stefnumarkandi dómur í þessum málum – sem á svo líklega eftir að fara til Hæstaréttar.

Í fréttinni var sagt að bankakerfið kynni að verða fyrir skelli upp á 350 milljarða króna. Bankarnir færu niður fyrir lögboðin eiginfjármörk nema ríkið dældi inn í þá peningum. Kröfuhafar Glitnis og Kaupþings myndu líta á þetta sem forsendubrest í samningum um að taka banka upp í kröfur. Minna fengist upp í Icesave skuldina. Þetta þýðir þá væntanlega hærri skattbyrði.

Þetta gæti semsagt orðið hið versta mál. En eins og oft er á Íslandi er svo erfitt að vita hverju á að trúa – hvaðan upplýsingar koma og hversu ábyggilegar þær eru. Og hvað þá með tug- eða hundruð milljarða lán sem hafa verið eða verða felld niður á útrásarvíkinga – hafa þau ekki svipuð áhrif? Hvað með fimmtíu milljarðana hans Magnúsar Kristinssonar?

En þetta er viðkvæmt mál.

Einn bankanna býður skuldara sem ég þekki – hann er með gjaldeyrislán – að borga nú um mánaðarmótin sem nemur 5000 krónum af hverri milljón sem hann skuldar. Fyrir skuldarann er þetta mikil breyting – afborgun af tuttugu milljón króna skuld er þannig hundrað þúsund krónur.

Þetta er varla til frambúðar – en ef niðurstaðan verður sú að ekki megi reikna gengislánin með einhverjum hætti upp á nýtt mun skuldabyrði þessa manns léttast eins og töfrasprota hafi verið veifað. Og hvað segja þá þeir sem sitja uppi með verðtryggð lán og þurfa að borga af þeim næstu áratugina og sitja jafnvel uppi með bíla sína og húseignir vegna þessa?

Merkilegur er líka sá angi málsins að það eru fyrirtækin sem geti grætt mest á þessari breytingu – og þá einkum sjávarútvegsfyrirtækin.
Viðskiptablaðið: Landakort ríkisskulda

Viðskiptablaðið birtir í dag þetta landakort ríkisskulda. Ísland er litað með svörtum lit eins og sjá má, líkt og til dæmis Grikkland. Löndin sem eru rauð eru heldur ekki í góðum málum. Stækkið myndina til að sjá þetta betur, en til að lesa þetta til fulls þarf sjálft blaðið – sem er reyndar oft hreint prýðilegt.
Frá glæpahöfuðborginni í Landsbankann

Á árunum sem Björgólfur Thor Björgólfsson efnaðist í St. Pétursborg var hún glæpahöfuðborg Rússlands.

Í merkri bók sem nefnist Black Earth skrifar bandaríski blaðamaðurinn Andrew Meier meðal annars um Pétursborg á árunum í kringum 2000. Maier bjó þá í Rússlandi og vann að sinni miklu bók sem er ein sú vandaðasta sem fjallar um Rússland eftir fall kommúnismans.

Hann segir að á þessum tíma hafi borgin verið bæli þjófa og spilltra stjórnmálamanna. Morð voru þar daglegt brauð, eitt hið frægasta var árið 2000 þegar fjármálastjóri brugghússins Baltika var drepinn af launmorðingja. Stríð milli glæpasamtaka geisuðu um alla borgina. Skipulögðu glæpasamtökin, grupiroviki, stjórnuðu í raun borginni. Á þessum tíma tekst Björgólfum að verða ríkir á því að brugga áfengi.

Það stappar nærri bilun að Björgólfur og faðir hans – maður sem skildi eftir sig sviðna jörð eftir viðskipti á Íslandi – skyldu fá að kaupa elsta og virtasta banka Íslands.

Björgólfur hefur svo haldið áfram viðskiptum víða um Austur-Evrópu, ekki síst í Búlgaríu sem er frægt glæpabæli. Margir eru þeirrar skoðunar að það hafi verið mikil mistök að hleypa Búlgaríu inn í Evrópusambandið – þar hefur nefnilega lítið sem ekkert verið gert til að uppræta glæpastarfsemina sem er eins og plága í landinu.

Björgólfur Thor segist nú ætla að borga skuldir sínar. Jú, hann ætlar að passa upp á að missa ekki endanlega tökin á Actavis. En ætla hann og pabbi hans að borga Icesave?

Þá fyrst værum við farin að tala saman.
Der Spiegel: Þýskt efnahagsundur

Á tíma fjármálabólunnar var talað um Þýskaland sem gamaldags efnahagskerfi sem þyrfti endurbóta við – í anda thatcherismans í Bretlandi.

Nú er það Þýskaland sem spjarar sig langbest í Evrópu með sitt mikla framleiðsluhagkerfi og samráðsstjórnmál.

D er Spiegel skrifar um nýtt efnahagsundur í Þýskalandi – sem eigi rót sína í hugmyndum hagfræðingsins Johns Maynard Keynes.
Rasistaríkið Ísrael

Ísrael er ríki sem byggir á stækum rasisma.

Hér er enn eitt dæmið um það.

Palestínuarabi hittir gyðingastúlku í Jerúsalem. Hann lýgur um uppruna sinn og segist vera gyðingur.

Maðurinn og konan sofa saman. Það er engu ofbeldi beitt eða neinn þvingun.

Konan kemst að því að maðurinn er ekki gyðingur heldur arabi.

Hún kærir hann til lögreglunnar.

Maðurinn er dæmdur í 18 mánaða fangelsi fyrir nauðgun.
Sveitafjör í Tyrklandi

Eftir að hafa dvalið í Tyrklandi er þetta uppáhaldstónlist mín úr þvísa landi.

Það má kannski kalla þetta tyrkneska sveitatónlist.

Flytjandinn heitir Nurettin Bay, það er að finna nokkur lög með honum á YouTube – enda þótt YouTube sé bannað í Tyrklandi.

[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=zgolzWyLh30&feature=related]
Lagatækni eða almennar reglur

Það er greinilegt að Magmamálið er farið að vekja mikinn titring innan Vinstri grænna.

Einn helsti liðsmaður ríkisstjórnarinnar í flokknum, Árni Þór Sigurðsson, segir að rifta eigi Magmasamningnum ef kemur í ljós að hann stenst ekki lög.

Það er hins vegar fátt sem bendir til þess að stofnun skúffufyrirtækis í Svíþjóð sé lögbrot.

Ross Beaty, forstjóri Magma, hefur nokkuð til síns máls þegar hann spyr hvort fólk vilji frekar fyrirtæki frá Búlgaríu eða Póllandi.

Því varla álítur fólk – sem jafnvel er á móti Evrópusambandinu – að það sé óæskilegt að fá hingað fyrirtæki frá hinu velmegandi fyrirmyndarríki Kanada.

Skúffufyrirtækið er í raun bara lagatæknilegt atriði sem hefur fengið alltof mikið vægi í umræðunni.

Þingmenn eins og Árni verða að svara því hvaða almennu reglur eigi að gilda um nýtingu auðlinda á Íslandi. Fyrr verður ekkert vit í þessari umræðu.
Búin kreppa?

Vilhjálmur Egilsson segir að kreppan sé búin. Hann hefur reyndar áður talað um að ekki væri hægt að komast út úr kreppunni með núverandi stefnu stjórnvalda, skattahækkunum og engri stóriðju. En við þurfum ekki að hengja okkur í það.

Auðvitað vonar maður að Vilhjálmur hafi rétt fyrir sér. En þótt kaupmáttur aukist pínulítið fer það að miklu leyti í skuldahít heimilanna.Við erum að dragast býsna langt aftur úr nágrannalöndunum.

Þar er dálítið merkilegt að skoða stærðirnar. Það er sagt að það muni kosta ríkissjóð að minnsta kosti 100 milljarða króna ef gengislánadómur Hæstaréttar stendur. Á sama tíma er rætt um að 50 milljarðar krónar verði afskrifaðir af kvótagreifanum Magnúsi Kristjánssyni í Vestmannaeyjum.

Það má náttúrlega ekki hugsa sér að kvótinn verði tekinn af neinum.
Misheppnuð tilraun

Það voru talin nokkur tímamót þegar Rupert Murdoch fór að láta Times heimta gjald fyrir aðgang að vef blaðsins. Um þetta var nokkuð rætt hér á Íslandi – sumir töldu jafnvel að þetta myndi vera framtíðin í fjölmiðlun.

Svarið er líklega nei.

Aðsókn á vef Times hefur minnkað um 90 prósent síðan farið var að loka. Hún hefur meira að segja minnkað hjá áskrifendum blaðsins sem hafa ókeypis netaðgang.
Andri Geir: Hvert erum við að stefna?

Andri Geir Arinbjarnarson horfir á Ísland utanífrá, starfar í útlöndum en kemur annað veifið heim. Hann þorir að setja fram umdeildar skoðanir – og þess vegna er mikið að græða á bloggi hans. Í nýlegum pistli fjallaði hann um þær fyrirmyndir sem við getum sótt til Norðurlandanna:

„Í grunninn bjóða nágrannalöndin upp á þrjár fyrirmyndir:

Sjálfstætt og fullvalda ríki utan ESB með eigin gjaldmiðil og sterkt alþjóðlegt lánstraust – Noregur

Sjálfstætt og fullvalda ríki innan ESB en með eigin alþjóðlega viðurkenndan gjaldmiðil – Svíþjóð og Danmörk

Sjálfstætt og fullvalda ríki innan ESB með evru – Finnland

Áður en við veljum okkur fyrirmynd, skoðum aðeins stöðu Íslands í dag.

Við erum ein skuldugasta þjóð í Evrópu með gjaldmiðil og lánstraust sem er ekki viðurkennt erlendis. Við erum í gjörgæslu AGS, fjármögnuð af hinum Norðurlöndunum. Okkar efnahagslega sjálfstæði er í höndum útlendinga. Við eigum nóg af endurnýjanlegri orku sem aðrir öfunda okkur af en til að nýta hana þurfum við fjármagn og stöðuleika.

Hvernig endurheimtum við okkar efnahagslega sjálfstæði til að geta nýtt auðlindir okkar og skapað grunn fyrir betri lífskjör handa næstu kynslóð? Hvaða norræna fyrirmynd er raunhæfust, áhættuminnst og skynsamlegust?“

Og í öðrum pistli skrifar hann um skortinn á raunverulegri uppbyggingu eftir hrunið:

„Nú þegar tveggja ára afmæli hrunsins nálgast virðist enginn endir í nánd á áföllum, eftirköstum og afleiðingum. Eina sem hægt er að segja er að lengi getur vont versnað. Ofaná Rannsóknarskýrsluna fáum við nú dóm Hæstaréttar og Magma málið, og guð má vita hvað er handan við hornið. Það virðist enn langt í land að einhver raunveruleg uppbygging geti hafist enda erum við enn að slökkva elda.

Umræða um gjaldmiðil og fjármögnun atvinnutækifæra virðist komin upp á hillu. Fólk virðist farið að sætta sig við ónýta krónu og AGS sem þrautavarnarlánveitanda um ókomna framtíð. Slíkt er hættulegt, það er vísir að uppgjöf. Í raun má segja að ákveðið sýndarástand ríki á landinu, fólk er farið að velja upphafspunkta fyrir og eftir hrun eftir hentisemi. Hvergi er þetta augljósara en í ESB umræðunni.“
Flókið líf Jóns Ásgeirs

Þessi skopmynd Henrýs Þórs Birgissonar hittir beint í mark. Myndin birtist upprunalega á vef DV:
Hrærigrautur þjóða

Það er merkilegt að sjá hversu fjölbreyttar manntegundir maður sér hér í Tyrklandi.

Maður áttar sig á því hvílíkur hrærigrautur þjóða- og þjóðarbrota Anatólíuskaginn hefur verið í gegnum tíðina.

Hér sér maður smávaxið dökkt fólk en líka hávaxið og ljóshært og allt þar á milli og alls kyns andlitsfall. Margbreytileikinn kemur manni mjög á óvart.

Uppruni fólksins sem byggir Tyrkland er líka mjög margvíslegur og í raun mjög erfitt að átta sig á honum – og mun vera eldfimt efni í Tyrklandi.

Hinir eiginlegu Tyrkir komu hingað fremur seint, austan af sléttum Asíu. Þeir hafa blandast við fólk af grískum, kúrdískum, búlgörskum, armenskum, albönskum, bosnískum, sirkassískum, írönskum, assýrískum og arabískum uppruna, auk þess sem hér hafa verið gyðingar og sígaunar og fleiri þjóðir.

Þannig er þjóðernið alls ekki einhlítt í þessum heimshluta. Það er heldur ekki gefið að þeir Grikkir sem maður hittir séu afkomendur fornra Aþeninga eða Spartverja. Þeir gætu alveg eins verið komnir af Albönum eða Búlgörum.
Ekki þau tímamót sem álitið var

Oft fara hlutirnir öðruvísi en maður heldur, það er erfitt að túlka atburði þegar þeir verða.

Allir töldu að árásirnar á Tvíburaturnana 11. september 2001 væru algjör tímamótaatburður í sögunni. Að upp frá því yrði ekkert eins og áður var.

Þetta reyndist einfaldlega ekki rétt. Vissulega var þetta mikill atburður, en hann gjörbreytti ekki heiminum.

Það varð ekkert stríð milli siðmenninga. Hinn öfgafulli og herskái íslamismi reyndist ekki hafa ýkja mikinn styrk og flestir múslimar vilja ekkert af honum vita.

Og síðustu tvö árin hafa Vesturlönd verið með allan hugann við efnahagskreppu en ekki hin mislukkuðu stríð í Afganistan og Írak.

Ég hef verið að kíkja í bækur sem voru skrifaðar undir áhrifum frá þessum atburðum. Höfundunum er oft mikið niðri fyrir. En mikið af þessum skrifum er þegar orðið býsna úrelt.
Lykilspurning

Þessa spurningu rakst ég á þegar ég flakkaði um Facebook:

„Af hverju er verið að rugla leigu á nýtingarrétti saman við eignarrétt á auðlindum? Hvers vegna má gefa sjávarauðlindina en ekki leigja jarðhitann til nýtingar?“
Um hvað snýst Magma-málið?

Umræðan um auðlindanýtinguna á Íslandi – og þar með Magma Energy – er býsna þvælin.

Eins og staðan er núna hafa sveitarfélög nánast sjálfdæmi um hvernig þær fara með auðlindir sem þær hafa yfirráð yfir – þetta er afleiðing lagasetningar frá tíma ríkisstjórnar Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks.. Hins vegar er rétt að halda því til haga að það eru ekki auðlindirnar sjálfar sem eru seldar, heldur einungis nýtingarréttur til langs tíma.

En hvernig vilja menn hafa þetta? Er andstaðan við Magma tilkomin vegna þess….

a) Að fyrirtækið fær of langan nýtingarrétt?

b) Að þetta er erlent fyrirtæki?

c) Að þetta er fyrirtæki utan EES sem þurfti að stofna skúffufyrirtæki inni á svæðinu til að fá að kaupa HS?

d) Að það greiðir ekki nóg fyrir aðganginn að auðlindinni?

Væru menn ánægðari ef:

a) Þetta væri íslenskt einkafyrirtæki?

b) Ef þetta væri fyrirtæki sem væri örugglega starfrækt á EES-svæðinu?

c) Ef nýtingarrétturinn væri styttri?

d) Ef ríkið- eða sveitarfélögin sæju alfarið um þetta?

e) Ef Magma myndi greiða meira fyrir auðlindina?
Ungir og upplitsdjarfir Tyrkir

Ég dvel í vesturhluta Tyrklands.

Það gleður mig hvað ég sé hérna mikið af ungu, fallegu og upplitsdjörfu fólki. Bæði konum og körlum. Þetta fólk er léttklætt og frjálslegt í sólinni.

Það er mjög fágætt hér að sjá konur sem hylja andlit sín eða líkama með blæjum eða kuflum. Einstaka sinnum sér maður konur í afkáralegum baðfötum sem fela allan líkamann og með þartilgerðar hettur. Það verður að segjast eins og er – maður kennir í brjósti um þessar konur. Trú sem fyrirskipar konum að hylja líkama sína en ekki körlum er forneskja – þótt sitthvað gott megi líka finna í henni.

Það er sagt að Tyrkland vegi salt milli austurs og vesturs. Ég geri mér grein fyrir því að ég dvel í vestræna hlutanum; lífið er öðruvísi víða í þessu stóra landi. Hér eru víða moskur, en sú útgáfa af íslamstrú sem hér er stunduð er afar „létt“. Þetta er veraldlegt samfélag, eins og Ataturk lét sig dreyma um. Ef moskurnar eru frátaldar er furðu svipað um að litast hér og í Grikklandi. Og hér virðist vera ágæt velgmegun.

Það er deilt um hvort búrkubannið í Frakklandi eigi rétt á sér. Ég sé að vinur minn séra Baldur Kristjánsson skrifar að fólk eigi að fá að klæðast því sem það vill. Í meginatriðum er ég sammála því. En gæti verið, kannski nokkuð djúpt niðri, að konurnar séu ekki að klæðast því sem þær vilja, heldur því sem karlarnir og karlaveldið krefjast af þeim.
Rækjukvóti og arður af auðlindum

Kristinn H. Gunnarsson skrifar ýmislegt áhugavert á heimasíðu sína.

Hér er pistill eftir hann um hversu óþarft það er að hafa kvóta á úthafsrækju – enda er tilgangur kvóta að takmarka sókn í fiskistofna, en þess gerist ekki þörf í þessu tilviki.

Og hér er annar pistill um auðlindir þar sem hann segir að lykilatriðin varðandi afnot einkaaðila af auðlindum séu nýtingartíminn og að arðurinn af skili sér til þjóðarinnar með afnotagjaldi.
Skammarlegar tölur

Ríkisútvarpið segir frá vinnuslysum við byggingu Kárahnjúkavirkjunar.

„Á annað hundrað eru enn óvinnufærir eftir að hafa orðið fyrir vinnuslysi við Kárahnjúka. Rúmlega 1700 vinnuslys voru tilkynnt á svæðinu frá því framkvæmdir hófust við virkjunina árið 2002, þar til í fyrra. Flestir þeirra sem slösuðust unnu hjá verktakafyrirtækinu Impregilo eða rúmlega 86 %.

Tæpur fimmtungur þeirra sem slösuðust voru meðal yngstu starfsmannanna en flestir eða 37 %, voru á aldrinum 30 til 39 ára. 27 % slasaðra voru 40 til 49 ára. 10 þeirra sem slösuðust urðu fyrir óbætanlegu líkamstjóni, 122 beinbrotnuðu, 49 urðu fyrir eitrun og 35 brenndust, en fjórir létu lífið.“

Þessar tölur eru skammarlegar.

Minnir helst á þegar Sovétmenn voru að byggja Magnitogorsk á fjórða áratugnum.

Ungur verkamaður við byggingu stáliðjuveranna í Magnitogorsk árið 1931.
Það er gott að safna fyrir Ómar

Ómar Ragnarsson er ein helsta þjóðargersemi Íslands.

Oft hafa Íslendingar verið vitlausir – en þeir voru alveg sérstaklega miklir apakettir þegar þeim bauðst að kjósa Ómar á þing en höfnuðu honum.

Við sjáum líka liðið sem fókið vildi frekar sjá á þingi!

Það er frábært ef hægt er að safna fé til að Ómar geti haldið áfram heimildarmyndagerð sinni.

Í henni hefur hann barist við tvennt: annars vegar áhugaleysi þeirra sem veita peningum í slíka starfsemi – Ómar hefur tekið afstöðu í myndum sínum og það er ekki vel séð – en líka við smæð landsins, því miður virkar hún ansi hamlandi þegar menn hafa stór og djörf áform í kvikmyndagerð.

Tengillinn er hérna.