Nokkur lesendabréf í viðbót

Frá bankamanni

Smá saga af því sem er að gerast innan bankanna þriggja núna – staðfest frá fyrstu hendi þar sem ég er einn af þeim sem þetta á við. Finnst siðferðisleg skylda mín að láta vita af þessu.

Mikill fjöldi starfsmanna hefur keypt hlutabréf gegn láni (og þá helst erlendu) á undanförnum árum og jafnvel stuttu fyrir hrunið. Innan bankanna er unnið að því hörðum höndum að leysa úr þessari flækju og losa fólk undan þessari skuldbindingu – ástæðan er m.a. sú að starfsmenn sem tapa öllu og verða gjaldþrota mega ekki vinna hjá bankanum.

Hvaða sanngirni er þetta – ef losa á ákveðinn hóp undan skuldbindingum, afhverju á það ekki við alla. Þetta þarf að fá á hreint frá Björgvini G., formönnum skilanefnda og/eða núverandi bankastjórum.

Annað að fjölmargir framkvæmdastjórar seldu eitthvað að bréfum vikuna fyrir hrunið – FME hlýtur að rannsaka það og bakfæra slík viðskipti, við treystum þeim til þess (eða ekki!).

- - -

Í hvað á að nota peningana?

Ég hef reikað hér um Eyjuna í nokkra daga. Ég er hrifinn af þessum fjölmiðli framtíðarinnar. Hann er ferskur og kjaftfor og nýtir netið og þess möguleika.

Hér á Eyjunni vakna líka spurningar sem ekki sjást í öðrum miðlum. Hér er ekki búið að heilaþvo blaðamennina með teoríum fjölmiðlafræðinnar.

Besta spurningin sem ég hef séð á þessum dögum er: Í HVAÐ á að NOTA IMF lánið? Einfalt og segir allt. Í þessari spurningu er framtíð lands og þjóðar fólgin.

Reinfelt forsætisráðherra Svíþjóðar svarði fjölmiðlum í kvöld af hverju Íslendingar ekki fengju peninga strax frá Norðurlöndum.

Hann svaraði:

Við viljum vera öruggir um að peningarnir komi beint og án milliliða til hins venjulega íbúa íslands.

Þess vegna er nefnd embættismanna skipuð. Ég hef ekki heyrt RUV greina frá þessu.

Hvað á að nota IMF lánið í verður enn veigameiri spurning í ljósi þessara orða.

- - -

Harka í innheimtu

Ég ákvað að senda þér ábendingu fyrr í dag, síðan kemur frétt á RÚV um svipað efni,

um aukna hörku hjá Intrum.

Ábendingin mín snýr að því að bankarnir eru komnir í „samningsgírinn“ að kröfu samfélagsins

og ríkisstjórnarinnar. Það er ekki það sama upp á teningnum hjá lögfræðingum og innheimtu-

fyrirtækjum, eins og Intrum, sem margir bankarnir eiga viðskipti við.

Nýji Landsbankinn keypti hlut „gamla“ Landsbankans í Intrum, 11,5% hlut.

Hluturinn er því orðinn að eign ríkisins í dag. Ætlar ríkið að leggja nafn sitt við aukna hörku,

gagnvart sínum eigin þegnum, á sama tíma og þeir ætla að koma til móts við þá?

Þeir sem eru verst staddir eru nefnilega með yfirdrætti og Vísa skuldir hjá þessum félögum í dag,

ekki lengur hjá bönkunum, ekki ef málið er komið lengra.

Ég veit frá fyrstu hendi að Nýji Landsbankinn vill ekkert gera fyrr en búið er að ljúka málinu

hjá Intrum. Þar er ekkert gefið eftir. Ekki slegin af króna af svokölluðum innheimtukostnaði.

Sem engin lög virðast ná yfir um.

Niðurstaðan: Þeir sem eru verst settir koma verr út. Það er samið ef mál þín eru enn hjá

bönkunum. Ef málið er komið lengra, þá er sparkað í þig!

- - -

Meira um innheimtu

Mig langar að benda þér á athyglisverða frétta sem var í kvöldfréttum RÚV (útvarpið). En fréttin er um að innheimtu fyrirtæki (Intrum) sé að hvetja fyrirtæki til að sýna aukan hörku í innheimtu skulda: Aukin harka í innheimtuaðgerðum Við þetta er það að bæta að ég hef sjálfur veit því athygli að innheimtufyrirtækinn Intrum, Momentum o.fl. slík hafa verið að auglýsa mikið í auglýsingatímum RÚV sem eru fyrir fréttirnar kl 8 á morgnanna, ætli hrægammarnir séu farnir að huga sér gott til glóðarinnar? Allavegana virðist vera byrjuð „hörð“ barátta um viðskiptin, þ.e. að annast innheimtunna. En er þetta tiltekna innheimtu fyrirtæki (Intrum) ekki komið í eigu ríkisins í gegnum bankana? Það er greinilegt að þeir hjá Inrum hafa ekki tekið eftir skilaboðum nýju eigendanna þ.e. frá Jóhönnu félagmálaráðherra og nú á aldeilis að „græða“ á þessu ófremdarástandi.

Vona að þú vekjir athygli á þessu því þetta er alvarleg staða fyrir marga ofan á allt annað.

- - -

Bankastýran og hlutabréfin

Á vefsvæði þínu spyr einhver um meiri upplýsingar varðandi kaup bankastýru Glitnis á Glitnisbréfum.

Þessi bréf átti að greiða með arðgreiðslum frá Glitni í framtíðinni. Hef starfað í þessum bransa undanfarin 12 ár og hef aldrei séð jafn lélega afsökun fyrir afskrift lána og þessa. Arðgreiðsluhlutfall Glitnis hefur síðustu ár verið ca. 1,5% – 3%. Það hefði því tekið 30-45 ár að greiða þetta upp ef við gefum okkur að lánið sem þessi ágæta kona fékk hefði ekki átt að bera neina vexti. Þetta er ekki gott mál.

- - -

Skuldajöfnun

Spurðu um hvernig stendur á því að bankar mun geta skuldajafnað sín á milli en ekki almenningur t.d. ef Straumur tapar fé á Glitni, þá getur Straumur fellt niður skuld á móti hjá sér sem er í nafni Glitnis. Þetta munu einstaklingar sem áttu í peningamarkaðssjóðum bankanna ekki gert ! Af því að sjóður vs. banki voru á sitt hvorri kennitölunni ! Sniðugt.

Þannig að maðurinn á götunni sem átti í peningamarkaðssjóði og tapar 30% af 1. mkr. getur ekki skuldjafnað 300 þús kr lánið sitt hjá bankanum á móti.

- - -

Örlæti Færeyinga

Færeyingar lána okkur 6 miljarða króna. Að eigin frumkvæði að því er virðist.

Fyrstu viðbrögð mín voru djúpt þakklæti til vinaþjóðar. En þau voru skammvinn og viku fyrir skammartilfinningu. Djúpri skömm. Við lyftum ekki litlafingri til hjálpar Færeyingum þegar þeir áttu í sem mestum vandamálum fyrir ekki svo löngu. Við tölum hátt um vinaþjóðir og vinasvik en erum ekki vinir neinna í raun. Hugsum einungis um eigin hag. Enda er það sannast að í samskiptum þjóða eru vinahugtakið bull, sameiginlegir hagsmunir eru raunveruleikinn.

Í ljósi þess eru Færeyingar einstakir. Þeir eiga til fágæta stórmennsku. Ef við erum ekki aumingjar þá munum við þetta til allrar framtíðar. Fram yfir það að við komumst af hnjánum!

- - -

Að finna hugmyndum farveg

Mig langaði að gauka að þér eftirfarandi hugdettu. Mér finnst umræðan of mikið vera um bullið sem hefur verið við lýði á síðustu árum. Nú þarf að snúa við blaðinu og endurhugsa þær leiðir sem við teljum skynsamlegastar.

Einhvers staðar las ég fyrir löngu að á forsetatíð John F. Kennedy hafi hann safnað saman öllum helstu hagfræðingum landsins og fært sér þannig í nyt þann mannauð sem til staðar var á þessu sviði til hagsbóta fyrir almenning. Mér finnst að það sé eitthvað svona sem Ísland þarf á að halda um þessar mundir.

Forsætisráðherra, að ég held Halldór Ásgrímsson, setti á laggir nefnd, sem skipuð var m.a. Sigurði Einarssyni, en sú nefnd átti að koma með hugmyndir að frekari útfærslu útrásarinnar. Snérust þær hugmyndir sem þar komu fram aðallega um einhverja skattaívilnun til handa þeim sem áttu að koma hingað til að vinna og frekari skattalækkanir til stórfyrirtækja.

Nú er öldin önnur. Nú þurfum við á ráðum að halda sem snúa að því að koma efnahagslífi landsmanna í gang út frá eðlilegum og skynsamlegum viðmiðunum nýrra tíma. Mér finnst að það sé tími til kominn að setja saman Nýja-Ísland ráð. Þessi ráð væru ríkisstjórninni til ráðgjafar varðandi hin ýmsu málefni, s.s. nýsköpun í atvinnulífinu, peningastefnu/þjóðhagfræðileg málefni, leiðir í félagslegum málefnum, ofl. ofl. sem afmarka mætti út frá hugmyndafundum innan stjórnmálaflokkanna eða á öðrum vettvangi. Í þessum ráðum yrðu ekki fulltrúar stórfyrirtækja eða starfsmenn banka, heldur fulltrúar almennings. Þessi ráð yrðu aðallega skipuð tiltölulega ungu fólki, innan við 45-50 ára, tilnefnd af ýmsum hagsmunasamtökum eða Alþingi, þó mætti einn eldri vera líka út frá gamallri og góðri reynslu viðkomandi.

Mér finnst að það þurfi að setja svona ráð á laggir hið fyrsta. Ég held að það séu fullt af hugmyndum þarna úti sem þurfa að finna sér farveg.

- - -

Ónýtt lýðræði

Nýir tímar, kjósum strax! Þetta er því miður hrópandi mótsögn, þú færð ekki nýa tíma með að kjósa strax. Þú færð ringulreið. Kannski er það það sem fólk vill, skal ekki segja um það, en ef við viljum nýja tíma þá þarf að breyta einhverju. Með því að kjósa núna myndum við vera að kjósa sama fólkið yfir okkur. Þ.e.a.s. sama fólk á þing í stólaleik líkt og ráðhúsaleikurinn sem kostaði okkur fleiri milljónir. Við þurfum breytingar strax, svo kjósa.

Það hefur mikið verið talað um að yfirbyggingin hafi hrunið en við höfum styrkar stoðir til að byggja á. Kjaftæði! Burðarstoðin, sjálft lýðræðið, er myglaðra en mjölið sem við fengum frá Dönum hérna í gamla daga. Hér getur maður með 20% útstrikanir sest í sæti dómsmágetfilelaráðherra og byrjað að ráði inn vini og vandamenn í hæstarétt! Ein sú alheilagasta stofnun lýðveldisins er orðin pólitísk rotþró. Seðlabankinn er elliheimili forystumanna flokkana, SUSarinn Jónas Fr. Jónson, hvers lífsskoðun er sú að ríkið eigi ekki að skipta sér að markaðnum, er forstjóri fjármálaeftirlitsins? Djöfulsins snillingar! Svo er fólk að furða sig á því að ekki hafi verið gripið í taumanna? Nú, Jónas líkt og bankastjórarnir fannst bara eðlilegasta mál í heimi að skuldsetja sig til fjandans, það voru allir aðrir bankar að gera það. Þar fyrir utan mun markaðurinn sjá um að leiðrétta sig sjálfur.

Eflaust mætti týna til fleiri embætti þar sem flokkarnir eru að troða sínum mönnum, því það er staðreynd að hæfasta fólkið er ekki ráðið vegna þess að það er í vitlausum flokkum. Þetta er rót vandans sem við erum í, frjálshyggjan hefur lekið í stöður sem hún á alls ekki heima í. Væri eflaust ekkert betra þó að einhver annar flokkur hefði setið við völd í 17 ár.

Efast ekki um að arkitektar lýðræðisins þeir, Locke, Montesque ofl. snúi sér við í gröfinni í hvert skipti sem einhver nefnir lýðræði og Ísland í sömu setningu.

Það þarf að koma á nýrri stjórnarskipan, þrískipting valds hefur ekki verið við lýði sama hvað ráðamenn vilja láta ykkur halda. Hér er frítt flæði flokkapólitíkusa, líkt og frítt flæði fjármagns, milli valdaþrennunnar. Það þarf að aðskilja löggjafarvald, framkvæmdavald og dómsvald, þar með klippum við á að sömu klíkurnar séu alls staðar og með skítuga puttana í öllu. Þetta þarf að gerast áður en einhverjar kosningar eiga sér stað annars erum við búin að vera sem þjóð.

- - -

Auður er valtastur vina

Undanfarna daga hefur ákveðin vísa úr Hávamálum verið mér ofarlega í huga.

Þessa vísu las Baldur Pálsson Freysgoði á blóti Ásatrúarmanna hér á Höfn í byrjun júlí. Ég sé nú að þetta hefur verið spaklega valið hjá goðanum.

Fullar grindur

sá eg fyr Fitjungs sonum.

Nú bera þeir vonar völ.

Svo er auður

sem augabragð:

hann er valtastur vina