arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Gullströndin minnir á sig

Vestur í bæ voru eitt sinn öskuhaugar Reykjavíkur. Borgarbúar sem eru komnir á efri ár muna eftir þessu. Rusli var hent þarna við borgarmörkin, þar sem nú er Eiðisgrandi. Þar var urmull af rottum, en svo mátt líka finna ýmislegt fémætt á öskuhaugunum. Það gerði Pétur Hoffmann Salómonsson, kynlegur karl sem setti svip á borgina.

Pétur gramsaði eftir dýrgripum á öskuhaugunum, seldi þá svo í Austurstræti, við vegginn á Útvegsbankahúsinu. Pétur kallaði öskuhaugana Gullströndina, eins og lesa má í þessari frétt frá 1957.

Nú er þetta allt breytt. Þarna hafa verið gerðar gríðarlegar uppfyllingar. Akbrautin sem liggur út á Seltjarnarnes er að miklu leyti á uppfyllingum. Svo hafa verið hlaðnir grjótgarðar meðfram fjörunni, yfir þá er hægt að klöngrast og niður að sjávarmáli. Það verður líka að segjast eins og er að ströndin er allmiklu hreinni en hún var í eina tíð þegar rotturnar réðu ríkjum. Ég man eftir að hafa verið í leiðangri með strákum sem ætluðu að fara vestur á Granda að skjóta rottur með teygjubyssum. En veiðin var heldur léleg í þeirri ferð.

En sóldaginn sumarlangan

fer saltlykt og tjöruangan

um ströndina víða vega.

Úr grjótinu gægist rotta.

Og gömlu bátarnir dotta

í naustunum letilega.

Orti Tómas í kvæðinu sínu um vorkvöldið í Vesturbænum.

En Gullströndin minnir aðeins á sig. Í Mogga má lesa frétt um að Reykjavíkurborg þurfi að veita Búseta afslátt vegna lóðar vestur á Keilugranda sökum þess að jarðvegur hafi reynst vera mengaður. Þarna stóð áður skemma kennd við SÍF. Hún hefur verið rifin og þarna á að rísa íbúðabyggð. En mengunin stafar af því að eitt sinn voru þarna öskuhaugar bæjarins, sem nú eru komnir lengra inn í landið vegna uppfyllinganna. Jarðvegurinn er gljúpur og langt niður á fast berg og það þarf að reisa húsin á súlum, eins og sjá má á þessari mynd sem var tekin í göngutúr á laugardaginn.
Búið að rífa Nasa

Eins og sjá má á myndunum hér neðst, sem voru teknar á páskahelginni, er búið að rífa Nasa-salinn svokallaða. Það var ekki lengi gert. Þetta var viðbygging við gamla Kvennaskólann sem er verndaður í bak og fyrir. Gamla húsið er frá 1878 en salurinn var byggður á stríðsárunum, 1942.

Sem gömlum Reykvíkingi hefur mér alltaf þótt dálítið hvimleitt þegar talað er um Nasa. Það er skemmtistaðurinn sem var þar síðast, þar var oft fjör og örugglega margar góðar minningar. Staðurinn þótti góður til tónleikahalds. En nafnið er rislítið – passar ágætlega á bandarísku geimferðastofnunina en síður á veitingahús í miðbæ Reykjavíkur.

Þarna var lengi Sjálfstæðishúsið og haldnar samkomur og veislur hjá flokknum sem lét reisa viðbygginguna, en síðar var þarna skemmtistaður sem kallaðist Sigtún. Sigtún fluttist svo í ógurlega stóra byggingu við Suðurlandsbraut þar sem gátu verið þúsund manns á balli, en þá var í byggingunni mötuneyti Landsímans.

Rifja má upp að Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, þá forsætisráðherra, lét friðlýsa salinn 2014. Það var eftir deilur sem gengu meðal annars út á það hvort húsnæðið væri ónýtt.

Nú stendur til að byggja eftirlíkingu af salnum. Hún á að vera að hluta til neðanjarðar og uppfylla reglur um hljóðvist sem sagt er að ekki hafi verið hægt í gamla húsnæðinu. Vonandi eru það einhverjar sárabætur, það er ekki um auðugan garð að gresja þar sem eru staðir fyrir smærri lifandi tónlistarviðburði í Reykjavík.
Um lyfjafaraldur, örorku og skort á læknisþjónustu

Meðal efnis sem var rætt í síðasta þætti af Silfrinu var fjölgun öryrkja. Síðustu tíu árin hefur þeim fjölgað um 1200 til 1800 á ári. Fjölgunin er mest í tveimur hópum, annars vegar meðal ungra karlmanna á aldrinum 20 til 30 ára og hins vegar meðal kvenna á aldrinum 30 til 40 ára.

Í umræðunum kom fram að ungu karlarnir yrðu öryrkjar vegna andlegra veikinda en konurnar aðallega vegna stoðkerfisvandamála.

Nú er á sama tíma rætt um faraldur morfínskyldra efna á Íslandi – hann upphófst í Bandaríkjunum í tengslum við sterk verkjalyf sem lyfjafyrirtæki markaðssettu. Dánartíðni ungra fíkla sem misnota þessi lyf er mjög há, það er auðvelt að taka of stóra skammta í ógáti.

Hjalti Már Björnsson, læknir á bráðavaktinni, sagði í viðtali í Morgunútvarpinu að alvarleiki fíknifaraldursins sé „að minnsta kosti jafnmikill og umferðarslysin“. Virðist þó vera að íslensku þjóðvegirnir séu að verða einhverjir þeir hættulegustu í heimi miðað við eilífar fréttir af bílslysum.

Þessi lyf eru gefin vegna þrálátra verkja. Fæstir sjúklingar byrja að taka þau að gamni sínu. Það er líka oft svo í hinu aðþrengda heilbrigðiskerfi að erfitt er að komast í meðferð sem virkar. Fólk hrekst um án þess að fá viðeigandi og heildstæð úrræði. Og þá er oft ekki annað til ráða en lyf – og stutt í örorkuna.
Hví ekki 28. janúar?

Miðflokkurinn er fullur af þjóðlegheitum. Hann leggur til, og þykir það brýnt mál, að íslenski fáninn sé við hún á Alþingishúsinu, Stjórnarráðinu og húsi Hæstréttar alla daga frá morgni til kvölds. Þingmenn Flokks fólksins eru með eins og sjá má á lista yfir flutningsmenn frumvarps til laga þessa efnis.

Miðflokkurinn og einn þingmaður Flokks fólksins hafa líka lagt fram frumvarp um að 1. desember verði lögbundinn frídagur. Þetta þykir þeim við hæfi á 100 ára afmæli fullveldisins. Þarna myndi semsagt bætast við einn frídagur.

Það er viðkvæði sem heyrist oft að 1. desember sé vanmetinn dagur, að við séum búin að gleyma honum og tilefninu – en þetta yrði rækileg áminning.

Þeir sem eru ekki jafn þjóðlega sinnaðir benda á að best væri að hafa frídaga sem næst helgum svo fólk fái almennileg frí. En þá þarf náttúrlega að fara að hnika til tylli- og helgidögum sem varla þykir viðeigandi. En frí-fimmtudagarnir á vorin eru til dæmis hálf vandræðalegir.

En svo mætti jafnvel bæta um betur og gera 28. janúar að almennum frídegi. Hvers vegna þá? Jú, sökum þess að þann dag 2013 sýknaði EFTA-dómstóllinn íslenska ríkið af öllum kröfum ESA í Icesave málinu. Það er semsé Icesave dagurinn.

Annars fékk Miðflokkurinn smá ágjöf núna í vikunni. Einn þingmaður flokksins, Birgir Þórarinsson, skrifaði grein í Morgunblaðið þar sem hann tók mjög eindregið undir málflutning vestrænna ríkja gegn Pútín Rússlandsforseta og varaði sterklega við íhlutun Rússa.

Birgir segir að Rússar ógni friði og öryggi:

Óskastaðan í Kreml er sú að samstaða ríkja innan ESB og NATO liðist í sundur. Framkoma Rússa er vel skipulögð ógn við frið og öryggi í Evrópu. Henni verður að mæta af hörku. Alþingi þarf að vera vel upplýst um stöðu og þróun mála og taka hlutverk sitt alvarlega, með því að efla Íslandsdeild NATO-þingsins.Pútín hefur ekki sagt sitt síðasta orð.

Þetta mæltist misjafnlega fyrir á alnetinu og meðal annars hjá fólki sem segist kjósa Miðflokkinn. Vigdís Hauksdóttir sá sig knúða til að grípa inn í og segja að þetta sé ekki endilega stefna flokksins.
Klúður Johnsons í áróðursstríðinu við Rússa

Bretar láta í minni pokann í áróðursstríði við Rússa vegna Skripal-tilræðisins. Um þetta má lesa í Guardian dagsins. Breskir ráðamenn standast áróðurs- og netmiðlamaskínum Kremlverja ekki snúning. Allt í einu virðist málstaður Breta frekar veikur.

Það hjálpar heldur ekki að Boris Johnson utanríkisráðherra gerir enn eina skyssuna og fer nú að verða stór spurning hvernig hann lafir í sínu háa embætti. Johnson sagði í viðtali við þýskan fjölmiðil að hann hefði sjálfur talað við vísindamenn í efnarannsóknastöðinni Porton Down og þeir hefðu fullyrt að það væri enginn efi á að Rússar bæru ábyrgð á árásinni.

Annað hvort misminnir Johnson, hann færir í stílinn – ellegar þá að vísindamennirnir hafa dregið í land. Framburður þeirra nú er ekki sé hægt að staðhæfa sem svo enginn efi leiki á að taugaeitrið sem var notað komi frá Rússlandi. Þetta hafa Rússar nýtt sér til hins ítrasta. En kannski var heldur ekki von á öðru frá vísindamönnunum. Þeir hafa hins vegar greint efnið sem novichok, eitur sem er ætlað til notkunar í hernaði. Ekki er vitað að önnur ríki en Rússland ráði yfir þessu efni. Guardian segir að Bretar ættu að byggja málflutning sinn á því.

En á meðan þetta gerist stendur rannsókn á málinu ennþá yfir. Rússar eru farnir að halda því fram að Bretar standi sjálfir bak við tilræðið – beinlínis í því skyni að ögra. Þannig æsist hin pólitíska deila meðan rannsóknin gengur á hraða snigilsins. Rússar eru miklu í því að hafa áhrif á almenningsálitið en Bretar, þeir eru í afar góðri æfingu. Allt í einu virðist það sem leit út fyrir að vera diplómatískur sigur fyrir Breta vera að snúast í höndunum á þeim. Því heldur þessi barátta áfram og þar hjálpar hinn lausmáli Boris Johnson ekki.
Vorverk á grískri eyju

Það er að byrja páskafrí í Grikklandi. Páskarnir eru stærsta hátíðin þar, þeir eru um næstu helgi. Börnin á eyjunni Folegandros fara út og mála strik með hefðbundnum hætti á gangstéttarnar. Þarna inni í bænum er engin bílaumferð, þeir komast einfaldlega ekki leiðar sinnar og því geta börn leikið sér í friði á götunum. Það hafa þau gert í aldaraðir. Hringurinn í miðið er gamla ólívupressan á eyjunni. Það er ágætur leikvöllur líka.

Það þykir sjálfsagt að hver íbúi sé ábyrgur fyrir því að halda hreinu og snyrtilegu í kringum hús sitt. Steinarnir á götunum eru úr klettum og fjöllum á eyjunni. Sumar göturnar voru á sínum tíma lagðar af útlögum, en í Grikklandi tíðkaðist lengi að senda stjórnarandstæðinga í útlegð á afskekktar eyjar eins og þessa. Þeim þótti farnast nokkuð vel á Folegandros enda íbúarnir vingjarnlegir, en skipaferðir gátu verið afar stopular.

Vinafólk mitt frá Ameríku var svo hrifið af berginu á Folegandros að það vildi taka með sér steina og helluleggja baðherbergið hjá sér í Los Angeles. Það reyndist vera of þungt. Ég kann ekki að nefna bergtegundina en hún hefur yfir sér dálitla græna slikju.
Birgitta fer í fússi

Sá glöggi maður Guðmundur Rúnar Svansson skrifar:

Það var auðvitað ákveðið stílbrot á ferilskrá Birgittu að hún skyldi ekki hafa verið hætt í þessum flokki eins og öllum hinum sem hún var í. Annars er þetta ástæðan fyrir því að stjórnmálaflokkar reyna iðulega eins og þeir geta að koma forystumönnum sem hætta í góðar stöður. Fyrrverandi stjórnmálaforingjar geta verið algert helvíti í samskiptum jafnvel þó þeim leiðist ekki.

Guðmundur ritar þetta um Birgittu Jónsdóttur og fréttir þess efnis að hún sé hætt í flokki Pírata sem hún tók þátt í að stofna. Við höfum sterk nýleg dæmi um stjórnmálaforingja sem ekki geta sleppt.

Í viðtali við Stundina telur Birgitta að Píratar séu samdauna valdakerfinu:

Ég er að vonast til að Píratar taki sig saman í andlitinu varðandi þessi mál því ef við viljum breyta einhverju þá verðum við líka að breyta því hvernig við högum okkur innan kerfisins. Að verða ekki bara samdauna því og festast inni í þessum valdastrúktúr. Ég sé bara ekki neinn rosalegan mun á Pírötum og öðrum flokkum.

Og ennfremur:

Auðvitað er ég hundfúl yfir því að mér finnst þingflokkurinn ekki hafa gert neitt til að nýta sér mína þekkingu og reynslu. Eftir að ég ákvað að gefa ekki kost á mér áfram var mér markvisst haldið utan við alla kosningabaráttu flokksins.

Í greininni í Stundinni er rifjað upp að samstarfsörðugleikar hafi verið milli Birgittu og sumra annarra í Pírataflokknum – meðal annars Helga Hrafns Gunnarssonar.

Það stangast kannski aðeins á við þetta að Píratar hafa sjaldan verið jafnmikið í sviðsljósinu og nú. Þeir hafa verið leiðandi í stjórnarandstöðunni, virkilega haldið ráðherrum og ríkisstjórninni við efnið, og keyrt áfram mál sem hafa komið henni í bobba.
Pútín: Heilbrigð sál í hraustum líkama

Um daginn setti ég hérna inn lítinn pistil þar sem ég benti á grein þar sem Bashir al-Assad Sýrlandsforseti var kallaður „geðþekkur augnlæknir“.

Ég tek fram að þetta var ekki í gríni heldur í fúlustu alvöru.

Úr ekki alveg ólíkri átt kemur grein sem Haukur Hauksson skrifar í Morgunblaðið í dag, „lýðræðislegasta fjölmiðil“ Íslands, líkt og hann kallar það. Þar er að finna þessi orð um Vladimir Pútín Rússlandsforseta:

Hann ber mikla virðingu fyrir þýskri menningu og talar þýsku reiprennandi, leggur áherslu á frið og að menn tali saman. Pútín hefur mjög heilbrigðar neysluvenjur, hann er með topplögfræðipróf og vinnur 14 klst. á sólarhring, það er varla til sú íþrótt sem hann er ekki nokkuð góður í, hann fór úr hnefaleikum í hina göfugu japönsku íþrótt júdó, þar sem hann er með hæsta dan og svarta beltið, heilbrigð sál í hraustum líkama.
Gölluð bygging og gríðarleg bílastæðafjöld

Nú heyrir maður að ríkisstjórnin ætli loks að ráðast í framkvæmdir við Hús íslenskra fræða vestur á Melum – eða Holu íslenskra fræða eins og það hefur verið kallað.

Gísli Marteinn Baldursson skrifar harða ádrepu um bygginguna undir fyrirsögninni Hús íslenskra bílastæða. Hann segir að húsið sé meingallað, það kallist ekki á við byggðina í kring en einkum er hann gagnrýninn á hversu mikið pláss á að fara undir bílastæði.

Sigurtillagan í samkeppni um húsið er mjög gölluð finnst mér, einsog ég skrifaði um fyrir næstum 10 árum (síðan ég skrifaði pistilinn hefur vef þar sem myndir af því voru sýndar verið lokað og myndirnar því horfnar). Húsið er stakstætt, tekur engan þátt í að skapa götulíf á þessum verðmæta stað, lætur eins og Suðurgatan sé ekki til og þannig mætti áfram telja. Þetta verðmæta land ætti að nýta miklu betur. Reyndar er það svo að á vef stjórnarráðsins er húsið sýnt einsog það sé uppí sveit, eða á Þingvöllum, en ekki í einni þéttustu og eftirsóttustu byggð á landinu.

Nánar segir Gísli um bílastæðin:

En það sem mér finnst einna ótrúlegast við þetta hús er að heildar-fermetrafjöldi á að vera um 8700 og þar af á bílakjallari að vera 2200 fermetrar. Með öðrum orðum er 1/4 af Húsi íslenskunnar, Hús íslenskra bílastæða. Húsið mun kosta meira en 4 milljarða og þótt bílastæðin muni sjálfsagt kosta minna en fjórðung þess, hleypur kostnaður við þau á hundruðum milljóna.

Sem er skrýtið í ljósi þess hvar húsið er staðsett. Hér má sjá Holu íslenskra fræða og þau bílastæði sem þar eru allt í kring, ókeypis.
Á þingið að biðja Geir afsökunar?

Það fer ekki framhjá neinum sem fylgist með stjórnmálum um þessar mundir hversu mikill samhljómur er á milli Miðflokksins, Flokks fólksins og ákveðinna afla innan Sjálfstæðisflokksins. Þarna er fólk sem líklega hefði unað sér vel saman í ríkisstjórn. Manni virðist líka að í borgarstjórnarkosningunum í Reykjavík sé einboðið að þessir flokkar vinni saman – skipi meirihluta ef þeir ná því undir forystu Eyþórs Arnalds.

Í dag er tilkynnt um þingsályktun sem er lögð fram af öllum þingmönnum Miðflokksins, tveimur þingmönnum Flokks fólksins og þeim Áslaugu Örnu Sigurbjörnsdóttur, Brynjari Níelssyni, Óla Birni Kárasyni, Haraldi Benediktssyni, Páli Magnússyni og Vilhjálmi Árnasyni úr Sjálfstæðisflokki.

Efni hennar er að Alþingi álykti að rangt hafi verið að höfða mál gegn ráðherrum eftir hrun og eru færð rök fyrir því. Er svo mælt fyrir um að Alþingi biðji téða ráðherra afsökunar.

Þetta snýst semsé um réttarhöldin yfir Geir H. Haarde. Þau hafa lengi verði umdeild, en benda má á að sjálfur Mannréttindadómstóll Evrópu hefur fjallað um þessa málsmeðferð og komist að þeirri niðurstöðu að ekkert hafi verið athugavert við hana. Því má svo bæta við að lög um Landsdóm eru enn í gildi þrátt fyrir þessa reynslu.

En það er pólitíska hliðin á þessu sem er athygli verð. Sjálfstæðismenn sitja nú í ríkisstjórn með Vinstri grænum sem voru í stjórn á tímanum þegar Geir var stillt upp fyrir Landsdómi. Katrín Jakobsdóttir, Svandís Svavarsdóttir og Steingrímur J. Sigfússon voru öll ráðherrar, Katrín er nú forsætisráðherra, Steingrímur forseti Alþingis. Sigurður Ingi Jóhannsson, formaður Framsóknarflokksins, greiddi reyndar líka atkvæði með Landsdómi á sínum tíma sem og Ásmundur Einar Daðason.

Fyrir ríkisstjórnina gæti þetta semsagt reynst nokkuð snúið og nokkuð erfitt að sjá hvernig þetta verður afgreitt.
Millistéttarkarl að tína rusl

Einar Bárðarson sendi mér þessa stöng. Ég veit reyndar ekki alveg hvað á að kalla þetta – er það ruslatína? Líklega er það í framhaldi af pistli sem ég skrifaði um hreinsunaraðgerðir helgarinnar.

Ég kann Einari góðar þakkir fyrir, stöngin kemur ábyggilega í góðar þarfir.

En ég hef samt smá áhyggjur af því hvort ég treysti mér til að nota hana. Ég las nefnilega á netinu um daginn að það sé svo fjarskalega „millistéttarlegt“ að vera úti að tína rusl. Og varla vill maður vera „millistéttarlegur“ – eða hvað?

Þannig hlýt ég að vera mjög hugsi yfir tvennum ummælum sem mætar konur settu á alnetið:

1. Plokkið er frábært tæki fyrir moral balancing. Nú er hægt að týna smá rusl og halda svo botnlausri neyslu áfram með góðri samvisku. Svo er meira að segja farið að selja alls konar meira drasl til að stunda plokkið.

2. Mér finnst persónulega frekar skondið að það sé orðið eitthvað millistéttaræði að fara út og tína rusl í heilsubótarskyni. Prollan í mér brosir aðeins á meðan ég hristi hausinn yfir tækifærismennsku kapítalismans í að snúa mögulegum umhverfisumbótum þess upp í andhverfu sína.

Eða er kannski óþarfi að flækja þetta svona, fara bara út og bæta aðeins nærumhverfið?
Þrettán framboð í borginni – að minnsta kosti

Borgarstjórnarkosningarnar í Reykjavík virðast ætla að verða býsna skrautlegar, sú spá ætlar að ganga eftir að fjöldamargir listar verði í framboði.

Það eru Samfylking og Sjálfstæðisflokkur, Vinstri græn, Framsókn og Píratar. Björt framtíð dettur út, en við bætist Viðreisn. Svo er það Miðflokkurinn, Alþýðufylkingin, Sósíalistaflokkurinn og Flokkur fólksins. Svo er það framboð sem nefnist Höfuðborgarlistinn. Íslenska þjóðfylkingin tilkynnti um helgina að hún ætlaði að bjóða fram í Reykjavík og í dag fréttist af nýju kvennaframboði sem Sóley Tómasdóttir stendur fyrir. Í síðustu borgarstjórnarkosningum leiddi hún lista VG.

Þetta eru alls þrettán framboð – og ekki óhugsandi að fleiri bætist við. Það verður stuð í fjölmiðlunum þegar allt þetta fólk fer að takast á um fylgið.
Konur verða í miklum meirihluta í borgarstjórn

Boðuð er stofnun nýs kvennaframboðs fyrir borgarstjórnarkosningarnar í Reykjavík. Þetta er athyglisvert, það hljóta nefnilega að vera málefni og málefnaágreiningur sem ráða för fremur en óánægja með hlutfall kvenna í borgarstjórninni.

Því ef fer sem horfir verða konur í miklum meirihluta í borgarstjórn eftir kosningarnar í lok maí. Nú eru 8 konur i borgarstjórninni á móti 7 körlum. Í kosningunum mun borgarfulltrúum fjölga úr 15 í 23.

Gallup gerði könnun á fylgi flokka og var hún birt á RÚV í fyrradag.

Séu niðurstöðurnar bornar saman við framboðslista myndu 15 konur og 8 karlar verða í borgarstjórninni á næsta kjörtímabili. Fjöldi karlanna stendur nánast í stað, en konunum snarfjölgar. Þannig er útlit fyrir að verði 4 konur frá Samfylkingu, 4 frá Sjálfstæðisflokki, 3 frá Pírötum, 2 frá Vinstri grænum, 1 frá Viðreisn og 1 kona frá Miðflokki. Þetta getur auðvitað breyst eitthvað, en þó virðist ljóst að konur verða í talsverðum meirihluta í borgarstjórn eftir kosningarnar. Flokkur fólksins er næstur því að ná frambjóðanda inn, þar er lika kona í efsta sæti.
Utanríkisráðuneytið vill varðveita móðgunarlög

Þekktur gárungi sagði eitt sinn að í nútímanum væru sendiráð álíka gagnleg og uxakerrur.

Líklega er það ofmælt.

En þessi orð koma í hugann þegar maður les að utanríkisráðuneytið leggist gegn þingtillögu um að fjarlægja úr lögum ákvæði um að bannað sé að móðga erlenda þjóðhöfðingja.

Tvö fræg dæmi eru um að þessum lögum hafi verið beitt, það var fyrir löngu síðan, í báðum tilvikum átti Hitler í hlut – þeir sem móðguðu einræðisherrann voru Þórbergur Þórðarson og Steinn Steinarr.

Eða finnst okkur að Pútín, Erdogan og Trump – nú eða Kim Jong Un – þurfi sérstaka vernd í íslenskum lögum?
Magnar tónlist upp ofbeldið?

Það er mikið rætt um bylgju ofbeldis sem gengur yfir Lundúnaborg, morðtíðni hefur hækkað, um tíma fór hún meira að segja yfir New York, þetta lýsir sér einkum í fjölda hnífaárása.

Ýmsar ástæður eru nefndar fyrir þessu, eitruð gengjamenning sem hefur breiðst út, niðurskurður hjá lögreglu, og svo eru náttúrlega þættir eins misskipting, stéttaskipting og ójöfnuður og langvinn aðhaldsstefna. Bæði Amber Rudd innanríkisráðherra og Sadiq Khan, borgarstjóri í Lundúnum, hafa átt í vök að verjast vegna þessa.

Ben Baumont-Thomas, tónlistarritstjóri Guardian, setur fram eina kenningu til í grein í blaðinu. Hún gengur út á að tegund af rapptónlist sem kallast drill endurspegli ekki bara ofbeldið, heldur hvetji beinlínis til þess. Þetta er afbrigði af svonefndu gangsta-rappi og er upprunnið í Chicago, borg sem er alræmd fyrir ofbeldi og gengi.

Í greininni er vitnað í rannsókn þar sem er sýnt fram á að drill sé beinlínis hættulegt, í textunum séu engar hömlur á því sem sagt er, og í gegnum tónlistina upplifi gengjameðlimir að þeir séu voldugir og geti leyft sér hvað sem er. Haft er eftir föður 15 ára drengs sem dó í hnífaárás sem var framin af rapptónlistarmanni að drill sé djöfullegt. Baumont-Thomas birtir þetta myndband með grein sinni.
Kemst Viðreisn í oddastöðu í borginni?

Fréttablaðið birtir í dag skoðanakönnun sem sýnir nokkuð aðra stöðu en síðustu kannanir um fylgi flokka í borginni. Samkvæmt henni er meirihlutinn fallinn, en bæði Sjálfstæðisflokkur og Samfylking með tiltölulega dræmt fylgi, 28 og 27 prósent.

Þetta er símakönnun hjá Fréttablaðinu, það þýðir að hún er tekin á stuttum tíma, ólíkt til dæmis Gallup-könnun sem birtist um daginn og var tekin yfir langt tímabil. Reynslan virðist sýna að símakannanirnar dugi betur til að mæla fylgi þegar nær dregur kosningum.

Ég skrifaði um daginn pistil þar sem ég taldi að þrettán framboð yrðu í borgarstjórnarkosningunum. Mér var svo bent á að ég hefði gleymt einu, þau gætu orðið fjórtán. Það er reyndar nokkuð verk að koma saman framboðslistum, vegna fjölgunar borgarfulltrúa þurfa að vera 46 manns á þeim.

En þetta eru Sjálfstæðisflokkur, Samfylking, Vinstri græn, Píratar, Viðreisn, Miðflokkurinn, Framsóknarflokkurinn, Flokkur fólksins, Höfuðborgarlistinn, Sósíalistaflokkurinn, nýtt kvennaframboð, Íslenska þjóðfylkingin, Alþýðufylkingin og Frelsisflokkurinn.

Samkvæmt könnun Fréttablaðsins eru átta flokkar með mann inni í borgarstjórninni. Framsókn, Miðflokkurinn og Flokkur fólksins ná naumlega inn manni, en þess er að gæta að þröskuldurinn er afar lágur, þarf ekki nema svona 4 prósent til að ná kjöri.

Gróflega séð má ætla að miðað við stefnumál eigi Miðflokkurinn, Framsókn og Flokkur fólksins samleið með Sjálfstæðisflokknum, að minnsta kosti hvað áherslur í borgarskipulagi varðar. Þessir flokkar eru samanlagt með tíu menn.

Miðað við umræðu um þéttingu byggðar og umferðarmál er hins vegar líklegt að Viðreisn eigi frekar samleið með núverandi meirihluta. Viðreisn fær tvo borgarfulltrúa í könnun Fréttablaðsins, úrslitin gætu orðið á þann veginn að Viðreisn yrði í oddastöðu í borgarstjórn.
Ritstjóri bókablaðs New York Times í Kiljunni

Iceland Writers Retreat er bókmenntahátíð sem er haldin árlega hvert vor, skipulögð af Elizu Reid forsetafrú og Ericu Green. Hátíðin er nú haldin í fimmta sinn, mér hefur hlotnast sá heiður öll árin að vera kynnir á opnunarkvöldinu. Margir merkilegir höfundar hafa komið hingað til að vera á Iceland Writers Retreat – þátttakendur koma svo víðs vegar að og eiga möguleika á að sitja vinnustofur þar sem höfundarnir leiðbeina um ýmsa fleti ritlistarinnar. Íslenskir höfundar taka líka þátt.

Einn af höfundunum þetta árið er Pamela Paul, sem þar að auki er ritstjóri New York Times Book Review. Meiri áhrifastöðu er vart hægt að hugsa sér hvað varðar umfjöllun um bækur. Bókablaðið fylgir New York Times vikulega með sínu fræga metsölulista og gagnrýni sem getur algjörlega gert útslagið um hvernig bók vegnar.

Pamela Paul hefur einnig skrifað nokkurn fjölda bóka. Sú nýjasta heitir My Life with Bob – en hana vinnur hún upp úr dagbók þar sem hún hefur skráð allar bækur sem hún hefur lesisð síðan hún var 17 ára. Önnur bók eftir hana nefnist Parenting Inc og fjallar um iðnaðinn í kringum barneignir í Bandaríkjunum en einnig má nefna Pornified, en þar skoðar Pamela Paul klámvæðinguna í bandarísku samfélagi. Vegna þeirrar bókar kom hún fyrir þingnefnd í Bandaríkjunum.

Pamela Paul er gestur hjá mér í Kiljunni í kvöld. Við ræðum um bókmenntaumfjöllun, gagnrýni, barnabækur, stjörnugjöf, ást á bókum, örðug samskipti Bandaríkjaforseta og New York Times – jú, og um klám. Þátturinn hefst klukkan 20.30.