arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Uppstilling ehf.

Þórarinn Eldjárn opnar vefsíðu um ritstörf sín og -verk. Slóðin er einfaldlega thorarinn.eldjarn.is.

Efst á síðunni er að finna sögu úr nýju smásagnasafni eftir Þórarin sem kemur út í haust og nefnist Þættir af séra Þórarinum og fleirum.

Sagan heitir Uppstilling ehf. Þarna er tenging við prófkjör stjórnmálaflokka sem hafa valdið svo mikilli úlfúð undanfarið. Hér er málsgrein úr henni:

Nú þegar þessu kerfi væri ógnað af upplausnaröflum og það talið komið að fótum fram ef marka mætti kannanir og almannaróm með sinn „kraumandi og viðbrunna austurvelling“, þá væri vissulega kominn tími til að spyrna við fótum. Eftir að hafa legið yfir málinu hefði hann komist að því hvar vandinn lægi. Semsé: það mannval sem safnaðist á framboðslista flokkanna væri ósköp einfaldlega ekki nógu gott og þar með sætum við á endanum uppi með þingheim sem væri meira og minna óhæfur og lítt til annars fær en að ræða fundarstjórn forseta eða berja hver annan í hausinn með því sem hinir hefðu sagt í fyrra eða hitteðfyrra. Þetta síðastnefnda kallaði hann „annað-hljóð-í-strokkinn-pólitík“.
Flækjur í Framsókn

Ætli þetta sé ekki þrjóska. Ég mun aldrei gefast upp fyrir skíthælunum sem hafa þráð að drepa mig frá því ég byrjaði í pólitík. Ef þeim tekst ætlunarverk sitt verður það aðeins með því að þeim takist að fá framsóknarmenn sjálfa, fólkið sem ég hef verið að vinna fyrir til að sjá um aftökuna.

Þetta eru óbreytt orð Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar. Það er ekki auðvelt að henda reiður á ófriðnum innan Framsóknarflokksins. Á einum stað stóð að þetta væru átök milli landshluta, en sú skýring nær ekki utan um atburðarásina. Sigmundur minnir varaformann sinn, Sigurð Inga Jóhannsson, að þeir hafi innsiglað það með faðmlagi að Sigurður Ingi færi fram ekki gegn honum. En það sauð á Sigurði á miðstjórnarfundi flokksins um helgina, ekki var einu sinni gert ráð fyrir því að hann fengi að ávarpa fundinn, sjálfur forsætisráðherrann.

Sunnlendingurinn Guðni Ágústsson, fyrrverandi formaður flokksins, styður Sigmund ekki lengur. Það hefur jafnvel verið litið á Guðna sem einhvers konar kingmaker innan flokksins. Lengi vel var hann óbilandi í stuðningnum við Sigmund – hann var einn þeirra sem hóf hann upp til metorða og mærði hann án afláts.

Nú má jafnvel segja að tveir helstu pólitísku guðfeður Sigmundar hafi snúið við honum baki – Guðni og Ólafur Ragnar Grímsson.

Gunnar Bragi Sveinsson úr Norðvesturkjördæmi er dyggasti stuðningsmaður Sigmundar, en sagt er að sjálfur Þórólfur Gíslason, kaupfélagsstjóri í Skagafirði, vilji að honum sé skipt út. Gunnar Bragi íhugar varaformannsframboð og það gerir Lilja Alfreðsdóttir líka samkvæmt nýjustu fréttum. Hún hefur verið talin hliðholl Sigmundi Davíð, en hefur þó ekki heyrst taka sterka afstöðu í átökunum undanfarið. Það má kannski orða það svo að hún sitji enn á girðingunni.

Þá er auðvitað ekki komið fram ennþá hvort Sigurður Ingi sé reiðubúinn að fara gegn Sigmundi í formannsslag. Þar er reyndar kominn annar mótframbjóðandi, Sveinbjörn Eyjólfsson, hann talar um laskað orðspor flokksins og „vonlausa baráttu að verja geymslu fjármuna á Tortóla“.

Ein lendingin sem hefur heyrst nefnd væri sú að bæði Sigmundur Davíð og Sigurður Ingi gæfu eftir og Lilja tæki einfaldlega við formennskunni á flokksþinginu síðar í haust. Hjá Framsókn snýst þetta oft um möguleikana á að komast í ríkisstjórn. Framsókn líður ekki vel utan ríkisstjórnar. Hvert þeirra er líklegast til að skila flokknum þangað?
„Húsameistari ríkisins, ekki meir, ekki meir!

Hér er stikla úr þriðja þætti Steinsteypualdarinnar. Útgangspunktur okkar er árið 1945. Við segjum frá fyrstu íbúðarblokkum á Íslandi, leit að svokölluðum lýðveldisstíl, nýjum hverfum sem rísa fyrir utan Hringbrautina og deilum um kirkjubyggingar eins og Hallgrímskirkju og Neskirkju.

Þátturinn er sýndur á Rúv á morgun, fimmtudag, klukkan 20.10.
37 greiða ekki atkvæði eða eru í burtu

Þetta er merkileg atkvæðagreiðsla atarna. Það er stórmál til umfjöllunar, hinn umdeildi Búvörusamningur, en þingheimur kýs annað hvort að sitja hjá eða vera fjarverandi.

Er skýringin sú að þingmenn nenna ekki, er þeim sama eða vilja þeir ekki taka afstöðu?

Þannig að þetta stóra mál fer í gegn um Alþingi með 19 atkvæðum gegn 7. Heilir 37 þingmenn greiða ekki atkvæði af einhverjum ástæðum.

Einungis Björt framtíð segir í heild nei við samningnum, en Samfylking, Vinstri græn og Píratar eru ekki með, sumir sitja hjá, aðrir eru hreinlega í burtu.

Samningurinn er til tíu ára og er verðtryggður, það er samþykkt af þingmönnum sem sumir finna verðtryggingu annars allt til foráttu.
„Atvinnulífstenging“ Viðreisnar

Það er athyglisvert að rýna í fyrsta heila framboðslista Viðreisnar sem kominn er fram – í Kraganum. Áhugamenn um bókmenntir reka reyndar fyrst augun í Hannes Pétursson sem er í heiðurssæti – eitt helsta skáld á Íslandi.

En það sem vekur athygli eru frambjóðendurnir úr viðskipta- og atvinnulífinu. Hér áður fyrr þótti nánast óhugsandi að fólk þaðan styddi annan flokk en Sjálfstæðisflokkinn, ekki nema það væri runnið undan Sambandinu eða dótturfyrirtækjum þess.

Viðreisn hefur komið sér upp fjarskalega sterkri „atvinnulífstengingu“, eins og það var eitt sinn kallað. Sjónarmiðin þaðan hafa ekki verið sérlega sterk á þingi hin síðari ár – ef undanskildir eru ötulir talsmenn útgerðar og landbúnaðarkerfisins sem ávallt er að finna á þingi.

Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, sem skipar efsta sæti listans, hefur undanfarin ár starfað hjá Samtökum atvinnulífsins. Jón Steindór Valdimarsson er fyrrverandi framkvæmdastjóri Samtaka iðnaðarins, en á listanum í Kraganum er líka að finna Kristínu Pétursdóttur sem á sínum tíma stofnað Auði Capital en er nú forstjóri Mentor.

Það er máski spurning hvort ofantaldir frambjóðendur höfða eitthvað til vinstri – en andspænis frambjóðendum Sjálfstæðisflokksins í kjördæminu virka þeir sterkir. En fyrst talað er um vinstri vænginn má nefna að Herdís Hallmarsdóttir lögmaður, eiginkona Magnúsar Orra Schram, fyrrverandi formannsframbjóðanda í Samfylkingunni, er í 23. sæti á listanum hjá Viðreisn í Kraganum.
VG safnar listafólki á framboðslista – Raggi Kjartans býður sig fram í Reykjavík norður

Framboðslistar Vinstri grænna í Reykjavík voru samþykktir á flokksfundi í kvöld. Þá má sjá í heild sinni á vef VG. Varðandi efstu sætin kemur fátt á óvart, áður höfðu verið sögusagnir um að Kolbeinn Óttarsson Proppé myndi verða nýr maður í öðru sæti listans öðru Reykjavíkurkjördæminum, hann verður í Reykjavík suður, á eftir Svandísi Svavarsdóttur.

Kolbeinn hefur lengi verið viðriðinn VG, hann var kosningastjóri fyrir flokkinn eftir að hann var stofnaður, en síðan hefur hann meðal annars fengist við blaðamennsku, lengst á Fréttablaðinu.

En það eru listamennirnir sem Vinstri græn bjóða upp á listum sínum sem vekja athygli. Þar má fyrstan nefna enga smákanónu, Ragnar Kjartansson, sem er orðinn heimsstjarna í myndlist, í 9. sæti í Reykjavík norður. Og svo er það söngkonan vinsæla, Sigríður Thorlacius, í 19. sæti á sama lista. Hildur Knútsdóttir rithöfundur er í 3. sæti í Reykjavík suður – og gæti væntanlega orðið varaþingmaður.

Þá má nefna gítarleikarann snjalla, Björgvin Gíslason, í 14. sæti í Reykjavík suður, þar er að finna Úlfar Þormóðsson rithöfund í 20. sæti – og áður hefur þess verið getið að Gunnar Þórðarson hefur tekið 8. sætið í Suðurkjördæmi.
Heimsmenningararfi ógnað á Amager

Politiken í Kaupmannahöfn í dag með stóra grein um fyrirhugaða lokun byggingar háskólans við Njalsgade þar sem er íslensk og dönsk handrit eru varðveitt og rannsökuð.

Blaðið talar enga tæpitungu – segir að heimsmenningararfi á Amager sé ógnað. Þarna er til húsa Den Arnamagnæanske Samling sem heitir í höfuðið á Árna Magnússyni handritasafnara – á íslensku hefur þetta löngum verið kallað Árnasafn.
Í fatahengi Gunnars

Ég setti eftirfarandi tilkynningu á Fésbókina síðdegis í gær:

Þetta eru frekar pínleg minnisglöp. Snemma í vor var ég í upptöku einhvers staðar í bænum og gleymdi frakkanum mínum, dökkgráum ullarfrakka. Nokkru seinna hringdi í mig kona og sagði að frakkinn væri á ákveðnum stað í bænum. Ég var á leið til útlanda og gat ekki sinnt þessu. Nú er ég búinn að gleyma hvaðan konan hringdi – og þ.a.l. hvar frakkinn er. En það væri gott að fá hann fyrir veturinn.

Aðeins fjórum mínútum síðar skrifar Jón Hjartarson, svona er Fésbókin áhrifaríkur miðill:

Sæll Egill. Ragnheiður kona mín segir að hann hangi inn á Dyngjuvegi hjá RSÍ.

RSÍ er skammstöfun fyrir Rithöfundasamband Íslands. Það er staðsett í húsi Gunnars Gunnarssonar rithöfundar (sem við fjöllum síðar um í Steinsteypuöldinni).

En frakkinn hefur semsagt verið í fatahengi Gunnars.

Það er eitthvað í þessu sem minnir á sögu eftir Braga Ólafsson.
Undir áhrifum – Hildur Eir

Ég hef í sumar séð um útvarpsþátt á Rás 1 sem nefnist Undir áhrifum. Þátturinn er nokkuð fastur í forminu, þarna er spurt um hluti sem hafa áhrif á fólk á lífsleiðinni, staði, atburði, kennara, annað fólk, hugmyndir, bækur, tónlist og ýmislegt fleira.

Síðasti þátturinn í bili var á dagskrá í gær. Viðmælandi minn þar var Hildur Eir Bolladóttir, prestur í Akureyrarkirkju.

Þetta er mjög líflegt viðtal, Hildur er afar sjarmerandi og skemmtileg og segir vel frá. Í viðtalinu segir hún frá uppvexti sögufrægum stöðum, í Laufási og á Hólum þar sem faðir hennar var prestur. Móður með brennandi áhuga á pólitík. Heimili þar sem var mikil rækt lögð við bókmenntir, myndlist og fróðleik. Það kom í ljós að Hildur kann fjölda ljóða utanað. Hún sagði líka frá glímu sinni við kvíða og viðhorfum til prestskaparins og hvernig uppeldi hennar mótaði hana í því efni.

Viðtalið er að finna hér, á vef RÚV. Og með því að smella hérna er hægt að heyra fleiri þætti úr þessari röð. Viðmælandi minn í síðustu viku var Hilmar Þór Björnsson arkitekt sem margt hefur ritað um byggingalist og skipulagsmál.
„Þessi prófkjör eru drasl!“

Úrslit prófkjöra Sjálfstæðisflokksins í gær er áfall fyrir flokkinn sem heild. Konum er beinlínis rutt burt. Konur sem hafa setið á þingi detta þaðan út eða eru við það að falla. Í Kraganum eru fjórir karlar á miðjum aldri í efstu sætunum, í Suðurkjördæmi þrír karlar.

Nú er spurning hvernig flokkurinn bregst við þessu, en líklega eru miklar deilur í uppsiglingu. Landsamband Sjálfstæðiskvenna lýsir yfir megnri óánægju, en verður hægt að hrófla við listunum? Er hægt að fá einhvern af körlunum til að færa sig fyrir konu? Og hvernig mun það líta út gagnvart kjósendum? En þrýstingurinn verður þá væntanlega á þá sem fengu annað og þriðja sætið á listunum, Jón Gunnarsson, Óla Björn Kárason, Ásmund Friðriksson, Vilhjálm Árnason.

Þorbjörg Helga Vigfúsdóttir, fyrrverandi borgarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins, skrifar:

Ég vona innilega að forystumenn Sjálfstæðisflokksins og þeir karlar sem hafa nú sigrað í prófkjörum fari ekki með rulluna eina ferðina enn. Að þau segi ekki setningar eins og „konurnar eru minna áberandi“, „svona eru prófkjörsreglurnar“ eða „atkvæðin dreifast á svo marga“ heldur fari að segja af einlægni:

„Þessi prófkjör okkar eru drasl“.

En önnur sjónarmið eru líka uppi, Erna Ýr Öldudóttir, fyrrverandi Pírati sem gekk í Sjálfstæðisflokkinn til að kjósa í prófkjöri, skrifar:

Setjum þá varalit á svínin! Þessi umræða er bara móðursýkisleg og fáránleg. Þetta var prófkjör og ekki uppstilling. Kjósendur völdu og niðurstaðan var óvart karlar fremst. Get over it þarna PC grenjuskjóðurnar ykkar. Kveðja, vondi femínistinn.

Örn Johnson, sjálfstæðismaður úr Mosfellsbæ, tekur í sama streng, segir að Sjálfstæðiskonur þurfi að líta „í eigin barm“ og vill ekki breyta neinu. Þetta er kannski ekki fyrir viðkvæma:

Jæja, vandlifað er á Íslandi. Landssamband sjálfstæðiskvenna lýsir því yfir að niðurstöður prófkjörs Sjálfstæðisflokksins í Kraganum verði ekki virtar, fjórir karlar í efstu sætunum. Já, fjórir með langt tippi, svo koma stuttu tippin. Þvílík vanvirða við þá sem kusu í þessu prófkjöri, konurnar vilja ekki sætta sig við vilja kjósenda. Svo eru komnar fyrstu tölur úr Suðurlandskjördæmi, þrír karlar í efstu sætunum. Nú verður þetta „Landssamband“ að halda næturfund, ekki satt? En mættu konur sem telja sig Sjálfstæðiskonur ekki aðeins lita í eigin barm? Ég stóð við í einni kjördeildinni nokkra stund á laugardag. Þar kom í ljós að kjósendur þar voru 65% karlar og 35 % konur. Ergo: Konur studdu ekki konur. Þær í þessu „sambandi“ geta því lítið talað. Ég ætla að lýsa því yfir hér og nú og mun standa við það, að ef stutttippadeildin á að fá að ráða vilja kjósenda þá segi ég mig úr flokknum. Einfallt mál. Þetta er svæsið mismunamál sem ekki á að líðast í mínum flokki.

Það er spurt hér að ofan hvort einhverjir karlanna séu tilbúnir að víkja? Ef svo er ekki getur uppstillingarnefnd kannski gripið til sinna ráða – slíkt gæti valdið átökum og deilum. Þess má geta að prófkjörið hjá Sjálfstæðismönnum á Suðurlandi var mjög fjölmennt.
Tjaldbúð á barmi eldgígs

Danski rithöfundurinn Carsten Jensen var á ferð á Íslandi fyrir nokkrum dögum og haldinn var fundur með honum í Norræna húsinu. Jensen tjáir sig um Íslandsferðina á Facebook síðu sinni og birtir myndir sem hann hefur tekið á gönguferð um Reykjavík. Jensen segir að það fallegasta við borgina sé himininn, þegar engin séu skýin geti maður horft út í algeiminn, en þegar sé skýjað horfi maður líkt og til endaloka jarðarinnar.

En Jensen er ekki sérlega hrifinn af Reykjavík, segir að hún sé ljótur bær. Hin fáu hús í borginni sem gætu haft upprunalegan sögulegan svip séu hulin æpandi verslanaframhliðum. Afgangurinn sé eins og teningi hafi verið kastað í sífellu, hliðarnar á honum séu steinsteypugráar eða í anda nakins módernisma.

Hér, eins og víða á útjöðrum veraldarinnar, hefur enginn hugmyndaríkur bæjarskipuleggjandi komist nálægt teikniborðinu. Ódýr fúnksjónalismi er yfirgnæfandi. Ef íbúar Reykjavíkur hyrfu í öskuskýi á morgun væri ekkert Pompei eftir, heldur bara haugur með verstu syndum nútíma arkítektúrs. Ekkert virðist vera byggt til að endast. En kannski má finna þarna játningu mitt í óblíðri náttúrunni. Það er líkt og íbúar Reykjavíkur segi, við erum bara í heimsókn hérna – í tjaldbúð á barmi eldgígs.

Carsten Jensen skrifar að eftir efnahagshrun og pólitísk hneykslismál bindi Reykjavík allar vonir sínar við vöxt í ferðamannaiðnaði. Er hægt að greina örvæntingu í þessu, spyr Jensen, eða er það snjallræði?

Jensen er ekki sérlega hrifinn af Hallgrímskirkju sem hann skoðaði líka. Dómurinn um hana er býsna óvæginn:

Einkennisbygging bæjarins, Hallgrímskirkja, var 43 ár í byggingu og var ekki kláruð fyrr en 1986. Hún er úr steinsteypu og táknar eiginlega ekki kristindóminn heldur miklu fremur það sem leysir hann af hólmi, hinn kraftmikla nútíma sem taldi að framtíð heimsins lægi í sementi. Nú, aðeins þrjátíu árum eftir að kirkjan var fullbyggð eru komnar sprungur í steypuna. Ein álman er að detta í sundur, turninn lekur. Kirkjuklukkan ryðgar og er að þagna. Svo lengi varaði eilífðin. Varla einn eftirmiðdag.

Það er svosem ekki víst að þeir sem starfa í Hallgrímskirkju taki undir þessa lýsingu danska höfundarins. Í gær var skýrt frá því að líklega verði gestir í turni Hallgrímskirkju 260 þúsund þetta árið og tekjur af aðgangseyri gætu numið meira en 200 milljónum. Það fé fer í viðhald á kirkjunni, sem vissulega er allnokkuð.

Í raun má segja að það sé Hallgrímskirkja sem er leiðandi á Íslandi í því að rukka gjald inn á túristastaði.
Versalir Jónasar frá Hriflu – og hin steinsteyptu sveitahús í burstabæjarstíl

Hér er þátturinn af Steinsteypuöldinni síðan í gærkvöldi, þetta er þáttur númer tvö af fimm, hægt er að horfa með því að smella hérna, á vef Rúv.

Eins og sjá má á þessari mynd stöndum við Pétur H. Ármannsson þarna fyrir utan mikla stórbyggingu, Héraðsskólann á Laugarvatni. Hann var reistur 1930 eftir teikningu Guðjóns Samúelssonar. Eins og fram kom í þættinum var hvatamaðurinn og hugmyndafræðingurinn þarna á bak við hinn feiki athafnasami stjórnmálamaður, Jónas Jónsson frá Hriflu. Stytta af honum stendur í hlíðinni gengt skólanum.

Þeir Guðjón og Jónas voru um tíma hvatamenn þess að steinsteypt hús í burstabæjarstíl yrðu byggð í íslenskum sveitum. Þau reyndust hins vegar fremur óhagkvæm, það var dýrt að kynda þau og plássið nýttist illa. Laugarvatnsskólinn er stærsta húsið í þessum stíl en líka endastöð þessarar hugmyndar.

Við göntuðumst með það í þættinum við Pétur H. Ármannsson að þegar ríkisstjórn Sigmundar Davíðs og Bjarna Benediktssonar var mynduð skrifuðu þeir undir stjórnarsáttmálann Framsóknarmaðurinn og Sjálfstæðismaðurinn í þessu húsi. Þeir komu þarna askvaðandi einn dag um helgi. En það er ekki alveg víst að Bjarni hafi gert sér grein fyrir samhenginu. Héraðsskólinn á Laugarvatni er nokkurs konar háborg framsóknarmennskunnar – Pétur sagði að staðurinn hefði einhvern tíma verið kallaður Versalir Jónasar frá Hriflu.

Eins og kom fram í þættinum veðjuðu andstæðingar Jónasar úr Sjálfstæðisflokknum á annan stíl. Ólafur Thors fékk arkitektinn Sigurð Guðmundsson til að teikna fyrir sig fúnkíshús í Garðastræti, mjög nútímalegt. Eftir það breiddist fúnkís út meðal góðborgara í Reykjavík sem kusu Sjálfstæðisflokkinn – þarna voru andstæður.

1930 var ár gríðarlegra framkvæmda. Hið nýfrjálsa ríki þurfti að byggja alls kyns hús – það var lagður metnaður í að þau væru flott, reisuleg og virðuleg. Þó var þjóðin fátækari en hún er nú.

Eitt af því sem við nefndum var að þessi hús væru að mörgu leyti vandaðri og glæsilegri en það sem síðar kom. Hér má til dæmis sjá innganginn að Landspítalanum, yfir honum er blær virðingar og festu, þarna er vandað til alls, húsið er eftir Guðjón Samúelsson en efst er lágmynd eftir Guðmund frá Miðdal. Líkt og Pétur sagði, berum þetta saman við aðkomuna að slysadeildinni í dag.

Um þetta og fleira í sögu byggingalistar og skipulags á árunum í kringum 1930 fjölluðum við semsagt í þætti gærkvöldsins sem má horfa á hérna.
Sirkuslistamaðurinn sem reisti glæsihótel við Austurvöll

Hér er stikla úr Steinsteypuöld kvöldsins. Við byrjum á Hótel Borg, glæsihótelinu sem var reist við Austurvöll vegna Alþingishátíðarinnar 1930. Arkitektinn var Guðjón Samúelsson, þetta var að undirlagi Jónasar frá Hriflu, en eigandinn var glímukappinn Jóhannes Jósefsson sem hafði komist í álnir í Ameríku, meðal annars í sýningum hjá sirkusi Barnums.

Klukkan 20.10 á RÚV.
Stærsti klofningur í sögu Sjálfstæðisflokksins

Nú er endanlega staðfest að Viðreisn er nánast hreinræktað klofningsframboð úr Sjálfstæðisflokki. Flestir frambjóðendur sem hafa verið tilkynntir hingað til hafa starfað í Sjálfstæðisflokknum á einhverju tímabili eða stutt hann – en liðsmennirnir tveir sem bætast við í dag eru hvorki meira né minna en fyrrverandi formaður flokksins og fyrrverandi varaformaður.

Þorsteinn Pálsson ætlar reyndar ekki í þingframboð (það gerir sonur hans Páll Rafnar Þorsteinsson), en hann er genginn í Viðreisn. Hann var formaður Sjálfstæðisflokksins í heil átta ár, frá 1983 til 1991, átti reyndar alltaf erfitt uppdráttar sem slíkur. Það var tími átaka í flokknum og honum lauk ekki fyrr en Davíð Oddsson felldi Þorstein úr formannsstóli 1991.

Þorsteinn var forsætisráðherra 1987 til 1988, en svo var hann sjávarútvegsráðherra 1991 til 1999.

Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir var varaformaður Sjálfstæðisflokksins frá 2005 til 2010, menntmálaráðherra frá 2003 til 2009. Hún hvarf úr pólitík vegna hrunmála sem tengdust eiginmanni hennar – það var reyndar áberandi á þeim tíma að konur í stjórnmálum fengu verri útreið en karlarnir.

Þau eru semsagt bæði stórkanónur úr flokknum – þetta er alvarlegasti klofningur Sjálfstæðisflokksins fyrr og síðar. Þessi klofningur er hugmyndalegs eðlis, stærstu dæmin um klofning í flokknum í seinni tíð, þegar Gunnar Thoroddsen myndaði ríkisstjórn og þegar Albert Guðmundsson stofnaði Borgaraflokkinn, snerust fyrst og fremst um persónuleg átök. Hið sama er að segja um Frjálslynda flokk Sverris Hermannssonar, þótt síðar hafi hann fundið sér stað í baráttunni gegn kvótakerfinu.

Sjálfstæðisflokkurinn var á sínum tíma myndaður með samruna Íhaldsflokksins og Frjálslynda flokksins. Það gerðist 1929. Þeir sem hafa áhuga á sögu gætu kannski sagt að þarna séu þessar fylkingar að renna sundur aftur, næstum níutíu árum síðar. Kannski er það einföldun. En Viðreisn er augljóslega alþjóðasinnaðri en Sjálfstæðisflokkurinn er nú – þar hefur þjóðernissinnað íhald sótt mjög fram síðustu árin og verið sérlega fyrirferðarmikið á landsfundum. Sú hugmynd hefur orðið fjarlægari að Sjálfstæðisflokkurinn geti rúmað mestallt litróf stjórnmálanna hægra megin við miðjuna.

Svo er spurning hvert Viðreisn sækir fylgi sitt? Með alla þessa fyrrverandi Sjálfstæðismenn í framboði ætti flokkurinn tæplega að hafa mikla skírskotun út á vinstri væng. Er Viðreisn til dæmis líkleg til að vilja gera stórbreytingar á kvótakerfinu? En flokkurinn tekur frá Sjálfstæðisflokknum alla von um að vinna kosningasigur í haust, fylgi hans verður að öllum líkindum enn lægra en í kosningunum fyrir fjórum árum en það var næst lélegasta kosning í sögu Sjálfstæðisflokksins. Viðreisn er að reynast flokknum miklu stærri og erfiðari biti en horfur voru á þegar Benedikt Jóhannesson fór fyrst á stúfana.
Ýfingar milli Pírata og Samfylkingar

Það virðist heldur grunnt á því góða milli Pírata og Samfylkingar. Birgitta Jónsdóttir sakar forystumenn Samfylkingar um „árásir“. Það eru náttúrlega prófkjör þessa dagana, hið furðulega misheppnaða Pírataprófkjör í Norðvesturkjördæmi og svo eru prófkjör framundan hjá Samfykingunni í Reykjavík og Kraganum.

Menn eru á nálum – en það hefur stundum sagt að þeir sem eru líkastir þoli hver aðra verst. Samfylkingin og Píratar liggja býsna nærri á hinu pólitíska landakorti. Píratarnir eru nýrri og óspjallaðri og það fer mikið í taugarnar á Samfylkingarfólki þegar það það er ásakað um að vera spillt og útbrunnið. Því segja verður eins og er, Píratar, sem hafa enn ekki þurft að spreyta sig í ríkisstjórn, tala býsna mikið niður til annarra stjórnmálahreyfinga. Þetta fer líka í taugarnar á VG-liðum.

Annars benda skoðanakannanir helst til einhvers konar pattstöðu, að mjög erfitt verði að mynda stjórn – og að flestir flokkar verði fyrir vonbrigðum áður en yfir lýkur, líka þeir sem kunna að vinna kosningasigra. Það var talað um það á sínum tíma að stjórnarandstöðuflokkarnir myndu stilla saman strengi sína fyrir kosningarnar – en fátt bendir til þessa að nokkuð verði af því.

Þetta skrifar Birgitta Jónsdóttir, helsti foringi Píratanna, á Facebook:

Sigurður Hólm Gunnarsson sem er í framboði í prófkjöri Samfylkingarinnar í Reykjavík svarar svona og segist leiður yfir öllusaman:
Gamla Hringbrautin og þar í kring

Hér eru þrjár ljósmyndir sem eiga það sameiginlegt að sýna allar götuna sem eitt sinn nefndist Hringbraut. Hringbrautin var nefnilega, líkt og nafnið gefur til kynna, hugsuð sem hringvegur kringum byggðina í Reykjavík. En svo fór hún að færast út fyrir Hringbrautina, það gerðist strax í kringum stríð, og hugmyndin varð úrelt. Hringbrautin skiptist þá – og úr urðu Hringbraut og Snorrabraut.

Ég hef heyrt gamla Reykvíkinga tala um Snorrabrautina sem Hringbraut.

Á þessari loftmynd má sjá hvernig Hringbrautin sveigist framhjá Landspítalanum. Það má sjá braggahverfi á Skólavörðuholti, en Heilsuverndarstöðin er enn ekki risin. Það er því víst að myndin er tekin á stríðsárunum eða skömmu eftir stríðslok. Við enda Hringbrautar var lengi Miklatorg – það er ekki orðið til þarna.

Á þessari mynd sést Snorrabrautin. Myndin er að líkindum tekin í kringum 1960. Þetta er greinilega á Sumardaginn fyrsta. Þarna eru skátar í búningum, en það má sjá snjóföl í Esjunni. Grasið er sinugult. Skátar gengu fylktu liði á Sumardaginn fyrsta. Skátaheimilið var í bragga við Snorrabraut en þar var líka í bragga dansskóli Hermanns Ragnars – fjölmargir sem voru ungir á þessum árum sóttu danstíma þar.

Þriðja myndin er tekin á nýársdag 1974 af Ólafi Sigurðssyni. Horft er yfir Hljómskálagarð til Öskjuhlíðar. Það sem vekur athygli líkt og á öðrum gömlum myndum frá Reykjavík er trjáleysið. Neðrihluti Öskjuhlíðar er nú hulinn skógi, en þarna má greinilega sjá hitaveitustokkinn sem liggur upp hlíðina. Perlan er auðvitað hvergi sýnileg, þarna eru gömlu hitaveitutankarnir efst á hæðinni, þar ofan á kom Perlan, en stóru tankarnir tveir voru rifnir.