arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Skrítið samkeppniseftirlit

Ég hefði haldið að útgáfa verka Halldórs Laxness og Íslensku orðabókarinnar væri best komin hjá stóru og öflugu forlagi. Í báðum tilvikum þarf að vinna jafnt og þétt að útgáfunni og gróðinn er ekki skjóttekinn.

Samkeppniseftirlitið kýs að beita mikilli hörku gegn samruna JPV og hluta Eddu í Forlagið.

Forlagið þarf að losa sig við Halldór Laxness, Íslenska orðabók, Ensk-íslenska orðabók og Íslenska samtíðarmenn.

Kristján B. Jónasson bendir á það í bloggi sínu að bókaforlög komi og fari. Svo er það vissulega. Þegar ég var að fá áhuga á bókum var mestur kraftur í Máli & og menningu og Almenna bókafélaginu. Svo var Örn & Örlygur mjög öflugt forlag um tíma.

Í kringum 1980 var Iðunn risi á markaðnum. Aftur reis veldi Máls & menningar sem náði undir sig ýmsum öðrum útgáfum en rann svo saman við Vöku-Helgafell og úr varð Edda.

Edda átti að verða algjör risi á markaðnum, en það fór samt svo að Jóhann Páll Valdimarsson sem nokkrum árum áður var nánast gjaldþrota náði undir sig bróðurpartinum af Eddunni.

Þetta er afar ótryggur bransi og engin ástæða til að setja á hann hömlur. Kannski er fagnaðarefni að Samkeppniseftirlitið kjósi loks að beita dálítilli hörku – en kannski hefði það mátt gerast fyrr og á sviðum þar sem stafar meiri ógn af fákeppni og einokun.
Ofurlaun

Það eru að birtast uppgjör frá fyrirtækjum. Sum eru ekkert sérlega stór, eins og til dæmis 365 eða Spron.

Laun forstjóra þessara fyrirtækja vekja athygli. Þykir núorðið eðlilegt að þeir séu með 10-15 sinnum hærri laun en meðalstarfsmenn?

Eru ekki að koma kjarasamningar?
Iceland killed this town!

Ýmislegt man maður úr fréttum þegar það er rifjað upp. Ég uppgötva að mér er í fersku minni þegar bresku togararnir fórust í ofsaveðrum snemma árs 1968. Ég hef verið átta ára. En þegar ég heyri nöfnin á skipunum rifjast þetta allt upp: Ross Cleveland, Notts County. Ég mundi líka nafnið á skipverjanum sem bjargaðist af Ross Cleveland: Harry Eddom. Hann fannst á lífi þrjátíu og sex tímum eftir að skipið sökk. Tveir félagar hans sem voru með honum í björgunarbáti króknuðu úr kulda.

Núorðið gera menn sér ekki alveg grein fyrir því hversu mikill floti frá Bretlandi var hér að veiðum á þessum tíma. Útgerðarbæirnir Hull og Grimsby höfðu mörg hundruð skip sem sóttu í Norðursjó og á Íslandsmið. Sum þessara skipa voru kannski heldur vanbúinn – en þetta var samt stolt bæjarbúa og undirstaðan undir blómlegu atvinnulífi.

Svo hrundi þetta allt. Í landhelgisstríðum hröktu Íslendingar bresku togarana af miðunum. Fyrir Íslendinga var þetta glæsilegur sigur (þótt seinna kæmi í ljós að við fórum ekki síður illa með fiskimiðin). Fyrir fólk í Hull og Grimsby var þetta meiriháttar áfall – jafnvel svik.

Í mars 1986 fór ég í siglingu með Óskari Halldórssyni, íslenskum netabáti, til Grimsby. Tilgangurinn var að skrifa um líf íslenskra sjómanna í landlegu í sjávarbæjunum við Humberfljót. Þetta var áhrfamikil ferð. Mikið fyllerí, slagsmál, vændiskonur og tilheyrandi.

Það sem mér fannst merkilegast var að kynnast viðhorfi íbúa Hull og Grimsby til Íslendinga. Þeir litu á okkur eins og nákomna vini eða ættingja sem þeir höfðu átt mikið saman að sælda við, en um leið fann maður fyrir miklum sárindum. Ég man að ein konan sagði við mig þar sem við sátum að sumbli í káetu norsks skipstjóra:

Iceland killed this town!

Þeim fannst við hafa komið illa fram við þá og að sumu leyti er það rétt. Íslendingar unnu einhvers konar sigur yfir bresku ríkistjórninni, en þetta fólk var að sumu leyti á sama báti og við – íbúar sjávarbyggðar í norðurhöfum.

Svo sáum við bara sjálfir Íslendingar um að eyðileggja fiskimiðin með skuttogaravæðingu og annarri vitleysu – en það er önnur saga.

Þá voru engir togarar eftir í Hull og Grimsby en frægasti skipstjórinn úr þorskastríðinu, Bunny Newton, var farinn að reka spilahöll og klúbb í Cleethorpes, skemmtibæ skammt utar með fljótinu. Rauða ljónið sem hafði verið helsti viðkomustaður Íslendinga í landlegum var búið, melludrottningin Linda Johnson sem sögð var hafa sofið hjá miklum fjölda íslenskra sjómanna var farin að reskjast.

Ég veit ekki hvað varð af Harry Eddom, en myndin er allavega af honum, tekin á Hótel Borg, tíu dögum eftir hina hræðilegu atburði 4. febrúar 1968.
Ljótt er

Skýrslan staðfestir grun:

Á síðustu metrunum, fyrir hrunið, eru stjórnendur FL-Group á spani að reyna að ná yfirráðum yfir orkuútrásinni.

Í skýrslu stýrihópsins segir að aðkoma utankomandi aðila á borð við FL-Group í REI-málinu hafi jafnvel verið ráðandi.

Stjórnmálamennirnir spiluðu með – kannski af því þeim fannst spennandi að vera komnir í big buisness með kræfum kapítalistum eins og Hannesi Smárasyni, Jóni Ásgeiri og Bjarna Ármanns.
Kosningapróf

Samkvæmt þessu prófi er Mike Gravel minn maður í forsetakosningunum í Bandaríkjunum. 36 punktar.

Ég vissi reyndar ekki að hann væri til fyrr en áðan.

Obama og Hillary koma svo jöfn aðeins neðar. 33 punktar.

Ég á litla samleið með McCain. Aðeins 9 punktar.

En prófið er skemmtilegt. Þið þurfið að slá inn eitthvert póstnúmer í Bandaríkjunum til að taka það, t.d. New York sem er 10001.
Sigfús, Siggi Páls og Hugleikur í Kiljunni

Í Kiljunni í kvöld verður fjallað um bækur sem hlutu Íslensku bókmenntaverðlaunin: Minnisbók Sigurðar Pálssonar og Ljóðhús eftir Þorstein Þorsteinsson.

Síðarnefnda bókin fjallar um skáldskaps Sigfúsar Daðasonar, eins merkasta skálds á Íslandi á síðustu öld.

Meðal gesta í þættinum eru Sigurður Pálsson, Pétur Gunnarsson og Hugleikur Dagsson – hann gefur okkur sýnishorn af svokölluðu ljóðaslammi á óborganlegan hátt.

Hilmar Örn Hilmarsson tónskáld og allsherjargoði segir frá uppáhaldsbók sinni.

Páll og Kolbrún og Bragi Kristjónsson koma einnig fram í þættinum.
Skil ekki

Það kemur í ljós enn eitt árið að SPRON er fyrirtæki sem nýtur mikilla vinsælda hjá viðskiptavinum sínum.

SPRON á stóran hóp tryggra viðskiptavina. Í því felast mikil verðmæti.

Þess vegna spyr maður: Var nokkur þörf á að setja þetta félag út á hlutabréfamarkað – sem virðist ætla að enda með þeim ósköpum að einhver af hákörlunum gleypi SPRON?

Líklega Kaupþing – sem er miklu óvinsælli fjármálastofnun.

Átti SPRON ekki bara að halda sig við það sem hann gerði best – að sinna hinum ánægðu viðskiptavinum?

Sem verða brátt viðskiptavinir Kaupþings – án þess endilega að kæra sig um það.
Flott par

Ég hef ekki mikið vit á pólítík í Bandaríkjunum.

En einhvern veginn finnst manni gráupplagt að Hillary og Obama fari saman í framboð.

Hún sem forseti, hann sem varaforseti. Eða öfugt.

Ég veit ekki hvort þau næðu kjöri – kannski vilja Bandaríkjamenn frekar karlana úr Repúblikanaflokknum. Mér finnst þeir ekki bjóða af sér góðan þokka.

En ef þau kæmust í Hvíta húsið myndu þau ná að heilla heimsbyggðina og breyta viðhorfum til Bandaríkjanna ansi mikið.
Erfðamál

Ég veit ekkert um fjölskylduhagi Bobbys Fischer.

Hins vegar efast ég stórlega um að hann hafi átt ættingja í Ameríku sem sýndu honum ræktarsemi.

Ég sá hann hins vegar ganga oft um göturnar í Reykjavík með Myoko.
Skrítnir viðskiptahættir

Þetta er ein af fáránlegustu fréttunum af hlutabréfamarkaði sem virðist vera ansi sjúkur.

Stjórnendur SPRON voru í óða önn að selja hluti sína í bankanum á sama tíma og þeir voru að pranga hlutabréfunum upp á kaupendur – á verði sem reynist hafa verið fáránlega hátt.

Stjórnarformaðurinn segir að fyrirtækið hefði „allt eins getað hækkað“.

Einmitt. En hún seldi nú samt.
Fleiri Laugavegshús

Ólafur F. segir að ekki standi til að kaupa fleiri hús við Laugaveginn.

En á Laugavegi 33-35 stendur húsalengja sem er mestanpart búið að rýma – og er eiginlega alveg tilbúin til niðurrifs.

Teikningar að því sem þar á að koma í staðinn eru miklu meira afgerandi en nokkuð sem stóð til að gera á Laugavegi 4-6. Þrjú lítil hús verða að einu mjög stóru húsi.

Framkvæmdir eiga að hefjast í maí eins og sjá má á þessum vef.

Það þarf enginn að segja mér að ekki myndist þrýstingur á að vernda „götumyndina“ eins og neðar á Laugaveginum.

Manni finnst líklegra að verði barist um hvert hús.

Hér er það sem á að koma í staðinn á Laugavegi 33-35:
Hvað er Sjálfstæðisflokkurinn?

Hér er grein eftir mann, ég geri ráð fyrir því að hann sé ungur, sem telur að Sjálfstæðisflokkurinn hafi fyrr á árum verið afskaplega hægrisinnaður.

Við sem erum komin á miðjan aldur vitum að svo er ekki. Sjálfstæðisflokkurinn hefur í gegnum tíðina fyrst og fremst verið valdaflokkur Íslands. Svo hefur það verið frá tíma Ólafs Thors sem skildi að hann þyrfti að brjóta sig út úr hugarfari gamla Íhaldsflokksins og höfða inn á miðju stjórnmálanna. Bjarni Benediktsson fylgdi þessu fordæmi.

Flokkurinn tók upp ýmsar kratískar áherslur og vann meira að segja fylgi innan verkalýðshreyfingarinnar. Stærði sig stundum af því að vera í rauninni helsti verkalýðsflokkur Íslands.

Úr þessu urðu reyndar alls konar flækjur. Það er ekki nýtt að sjálfstæðismenn gefi kommum undir fótinn í pólitík eins og Mogginn hefur gert upp á síðkastið – hugmyndin um að einangra krata er ekki ný af nálinni og gafst hreint ágætlega. Sósíaldemókratar voru veikari á Íslandi en í flestum nágrannalöndunum.

Innan Sjálfstæðisflokksins eru vissulega harðir hægri menn, en þar er líka fólk sem gæti allt eins talist kratar og svo vænn skammtur af framsóknarmönnum.

Það er til dæmis alveg makalaust að bankar skyldu vera í ríkiseigu á Íslandi fram yfir aldamótin 2000. Þar vorum við langt á eftir hinum kratísku Norðurlöndum. En samhliða því að bankarnir voru einkavæddir stóð ríkið fyrir stórkostlegum stóriðjuframkvæmdum á Austurlandi.

Í greininni er líka kvartað undan því að Sjálfstæðisflokkurinn sé farinn að tileinka sér pólitískan rétttrúnað. Það hefur hann vissulega gert – eins og aðrir stjórnmálaflokkar. Og þar hafa Siggi Kári og félagar aldeilis þurft að láta í minni pokann.
Kjötkveðjuhátíð

Það stendur að það verði kalt og hvasst til föstudags.

Maður er að verða pínu leiður á vetrarríkinu. Ég þvælist milli vefsíða ferðaskrifstofa og flugfélaga og læt mig dreyma. Spánn um páskana, New York um hvítasunnu, Grikkland í sumar?

Í Ríó er kjötkveðjuhátíð með tilheyrandi fjöri. Svo er reyndar líka í öðrum kaþólskum löndum. Þýska sjónvarpsstöðin ZDF er að sýna frá karnevali í Köln.

Eins og oft skortir okkur á Íslandi allan klassa. Við höfum bolludag, sprengidag og öskudag.

Rjómabollur, saltkjöt – en börnin sníkja sælgæti.

Reyndar gæti maður ekki ætlast til þess að fáklæddar meyjar dansi um miðbæinn í þessu veðri. Það yrði þá að vera í Smáralindinni.

En maður þarf einhverja upplyftingu – einhvern hita.
Aðförin að Ólafi

Það er merkilegt að þrátt fyrir allt þvargið um aðför að Ólafi F. Magnússyni hefur engum tekist að benda á neitt í fjölmiðlunum sem telst hafa farið yfir strikið – nema ef til vill Spaugstofuna.

Grínþátt. Skop. Skrumskælingu.

Annars ekkert sem svokallaðir „fjölmiðlamenn“ hafa staðið fyrir.

Það hefur hvergi verið fjallað um einkalíf Ólafs þannig að það geti á nokkurn hátt talist óviðurkvæmilegt. Ekkert um skilnað hans, ekki um veikindi hans, ekki neitt.

Sjálfur kannast hann reyndar ekki við að hafa verið veikur – aðeins niðurdreginn.

Það hefur ekki einu sinni verið fjallað að ráði um pólitískan feril hans. Annað hvort er það vegna þess að verið er að hlífa Ólafi – eða vegna þess að fjölmiðlarnir hafa ekki tíma eða áhuga.

Við höfum til dæmis þann fjölmiðlasannleik að hann hafi verið baulaður niður á landsfundi Sjálfstæðisflokksins á sínum tíma. Beinlínis verið hrakinn út með hæðnishrópum. Sjálfur var ég viðstaddur þennan atburð og man þetta svolitið öðruvísi.

Ólafur flutti ræðu sem fékk dræmar undirtektir. Hann var greinilega úr takti við flokk Davíðs – en mikið meira var það ekki.

Það hefur heldur ekki verið nefnt að á síðasta kjörtímabili, árið 2004, var Ólafur líka í löngu leyfi frá borgarstjórn.

Annars hefði mátt komast hjá þessu öllu ef Ólafur hefði aðeins haft rænu á að svara spurningu um heilsufar sitt á blaðamannafundinum á Kjarvalsstöðum. Hún var kurteislega borin fram en hann brást ókvæða við. Vilhjálmur Þ. sá ráð sitt óvænna og sleit fundinum.

En þá hefði Ólafur kannski ekki fengið kikkið út úr því að leika fórnarlambið.
Pressan

Pressan eru ágætis þættir – fólk er glatt að fá íslenskt leikið efni – en af hverju töluðu leikararnir eins og þeir væru að leika í útvarpsleikriti?

Þess utan: Það tekur enginn blaðamaður viðtal við mikilvægan viðmælanda sitjandi undir stýri á bíl sem er á ferð.

Ekki ef honum er annt um að ná því sem sagt er.
Hvar er meðalhófið?

Er ekki til eitthvað sem heitir meðalhófsregla?

Það er víst að henni er alls ekki beitt þegar reykingamenn eiga í hlut. Ríkið selur sígarettur, en er smátt og smátt að banna fólki að reykja þær. Auðvitað væri miklu hreinlegra að leggja einfaldlega bann við innflutningi og sölu efnisins.

Sú hugmynd að reka tóbaksnotendur út af veitingahúsum og hrekja þá í staðinn út í öllum veðrum til að reykja er vond. Í henni er allavega ekkert meðalhóf. Þetta hefur líka skapað fleiri vandamál en það leysir – samanber ófriðarölduna sem gekk yfir bæinn eftir að reykingabannið gekk í gildi í sumar.

Sjálfur hætti ég reykja fyrir löngu og tek fram að mér finnst frekar ljótt að sjá ungt fólk með sígarettur. En það er furðulegt að tóbaksnotendur geti ekki fengið að vera í sérstökum reykherbergjum. Svoleiðis herbergi eru einstaklega ógeðsleg – en fólki er algjörlega í sjálfsvald sett hvort það fer þangað inn.

Þá þarf enginn að fá krabbamein vegna óbeinna reykinga.

Meðan er sérstakt reykherbergi á Alþingi fellur þetta bann líka um sjálft sig. Það er ekki hægt að hafa tvenn tóbaksvarnalög í landinu – ein fyrir alþingismenn (sem setja þau) og hin fyrir sauðsvartan almúgann.

Reyndar virðist vera að lögin hafi verið svo illa samin að þau séu beinlínis fallin um sjálf sig. Það virðist vera á huldu hver á að framfylgja þeim.

Svo er eitt í þessu í viðbót – og það er fagurfræðilegt – það er fátt daprara og ljótara en að sjá fólk hímandi utan við húsveggi reykjandi sígarettur. Fyrir nú utan stubbana sem það dreifir um sig.
Björn í Silfrinu

Sérstakur gestur í Silfri Egils í dag er Björn Bjarnason dómsmálaráðherra.

Af öðrum gestum í þættinum má nefna Magnús Thoroddsen hæstaréttarlögmann, Gunnar Smára Egilsson og Ólaf Þ. Stephensen.
Breyttir tímar

Ástæðan fyrir því að Landsbankinn stendur betur en hinir bankarnir eru innlánsviðskipti sem bankinn hefur stundað gegnum internetið í Bretlandi – eiginlga bara svona gamaldags sparisjóðsstarfsemi.

Nú er Kaupþing að gefast upp á braskinu. Menn láta eins og það hafi verið meiriháttar sigur þegar bankinn hætti við að kaupa bankann í Hollandi en auðvitað er það niðurlæging.

Í staðinn ætlar Kaupþing að stæla Landsbankann og hefja sparisjóðsstarfsemi í Bretlandi.

Annars virðist þetta ætla að verða ár hins skapandi bókhalds.

Manni skilst til dæmis að það sé full ástæða til að skoða betur tölurnar í reikningi Exista.
Sarko giftir sig

Sarkozy var maðurinn sem átti að færa Frökkum sjálfstraust og þor eftir deyfð Chiractímans. Hingað til hefur forsetadómur hans aðallega snúist um einkalífið, fyrst skilnaðinn við Ceciliu og svo sambandið við Cörlu.

Frakkar eru smátt og smátt að missa trúna á þessum einstaklega sjálfhverfa stjórnmálamanni eins og lesa má í grein eftir Simon Jenkins í Guardian.

Það er kannski bót í máli að efnahagslægðin í Evrópu virðist ekki ætla að verða svo djúp. Hagtölur frá Bretlandi eru þokkalegar og varla er heldur að merkja kreppu í Frakklandi eða Þýskalandi.

Hvað sem síðar kann að verða?

Annars er eitt helsta verkefni Sarkos þessa dagana að reyna að gera Tony Blair að forseta Evrópusambandsins. Það er reyndar dálítið flott hugmynd.
Hryllingur

Þetta er eitthvað það ömurlegasta sem maður hefur lesið.

Tilræðiskonur voru þroskaheftar.

Viðurstyggileg mannvonska.
Arkitektar koma og fara

Þegar ég var í tíu eða ellefu ára bekk var vinsælasta platan Bridge Over Troubled Water með Simon & Garfunkel. Meistaraverk í þjóðlagapoppi.

Enn, líkt og þá, finnst mér flottasta lagið á plötunni vera So Long Frank Lloyd Wright.

Á þeim árum fattaði ég ekki hvað lagið fjallaði um. Seinna vissi ég að Lloyd Wright var frægur og frábær arkitekt – en ég pældi ekki sérstaklega í því hvers vegna þetta ágæta söngdúó var að flytja lag um hann.

Svo las ég einhvern tíma að í laginu hefðu falist dulin skilaboð lagahöfundarins Paul Simon til félaga síns Garfunkels.

Garfunkel hafði verið í listaskóla og lært arkítektúr. Í laginu segir:

So long Frank Lloyd Wright.

I cant believe your song is gone so soon.

I barely learned the tune

So soon

So soon.

Ill remember Frank Lloyd Wright.

All of the nights wed harmonize till dawn.

I never laughed so long

So long

So long.

Architects may come and

Architects may go and

Never change your point of view.

When I run dry

I stop awhile and think of you

Simon skildi, sem Garfunkel vissi ekki, að þetta merkilega samstarf þeirra var á enda og var að kveðja hann með þessum fallega texta.

Annars átti ég þessum árum fjölritað hefti með söngtextum Simons & Garfunkels. Mamma kenndi ensku í Kennaraskólanum, einn nemandi hennar hafði tekið saman textana og gefið henni.

Hann hét Árni Ibsen og varð síðar skáld og merkur leikhúsmaður.

En af Garfunkel er það að frétta að hann er mikill bókahestur og heldur úti vef um bækurnar sem hann les. Til þess þarf mikla nákvæmni og vænan skammt af flokkunaráráttu.
Ólíkar kannanir

Fréttablaðið birti könnun á fylgi flokkanna á fimmtudaginn.

Þar stóð að Sjálfstæðisflokkurinn væri með 36,8 prósenta fylgi, Samfylkingin 34,8.

Sagði að það væri ekki marktækur munur á fylgi flokkanna.

Svo kom Gallupkönnun í gær. Þar voru allt aðrar niðurstöður.

Sjálfstæðisflokkur með 41 prósent, Samfylking með 31 prósent.

Gallup er með miklu stærra úrtak svo maður hneigist til að trúa könnunum þeirra.

Reynslan af Fréttablaðskönnunum er heldur ekki sérlega góð. Eða hvernig stendur á þessum mikla mun?
Borgarstjórinn og flugvöllurinn

Gísli Marteinn kemur með útspil sitt um 20 þúsund manna byggð í Vatnsmýri. Ólafur borgarstjóri svarar með því að segjast ætla að „festa flugvöllinn í sessi“.

Ég sem hélt að samkomulagið í nýja meirihlutanum gengi aðallega út á að aðhafast ekki neitt í flugvallarmálinu.

Á næstunni verða birtar verðlaunatillögur úr hinni miklu Vatnsmýrarsamkeppni.

Ólafur segir beint út í viðtali við útvarpið að hann láti sér þær í léttu rúmi liggja – þær fái „lítið vægi“.

Formaður dómnefndarinnar vegna þessarar samkeppni er Hanna Birna Kristjánsdóttir, en aðrir sem í henni sitja eru meðal annars Gísli Marteinn og Dagur B.
Lítilsvirðing

Við hljótum að skilja að það er móðgandi, meiðandi og lítilsvirðandi við trúmenn þegar talað er um kvenréttindi.

Rétt eins og þegar eru teiknaðar skopmyndir af spámanninum.
Garðveisla

Við misstum ekki trúna og nokkrir bíbíar voru komnir í garðinn hjá okkur í morgun.

Þá tókum við fram múslí, settum smá smjör út í og síðan slurk af lýsi.

Það er ennþá vinsælla eins og sjá má á myndinni.

Þetta eru svo frostrósirnar eins og þær voru á glugganum í morgun.
Frostrósir

Eitthvert fyrsta leikritið sem var sýnt í sjónvarpinu – á tíma sjónvarpsleikritanna – var Frostrósir. Mig minnir að það hafi verið eftir Jökul Jakobsson.

Eins og gjarnt var um sjónvarpsleikritin var þetta mjög hægt; mig rámar í stúlku sem horfði á frostrósir í glugga, strauk svo fingrum yfir þær.

Þunglyndislegt.

Það lá við uppreisnarástandi í Skandinavíu þegar íslensku sjónvarpsleikritin voru sýnd þar samkvæmt samningum um gagnkvæm skipti á sjónvarpsefni.

Í sumar flutti ég í hús sem er bókstaflega fornt á íslenskan mælikvarða. Það er byggt 1856.

Nú er frostið úti að nálgast tíu stig og það eru frostrósir á glugganum.

Ég horfi á þær og strýk fingrunum létt yfir.

Laus við þunglyndið. Þetta er frekar vinalegt.
Góður Gísli

Borgarfulltrúinn talar af hreinskilni og þekkingu á skipulagsmálum.

Við byggð í Vatnsmýri og Örfirisey hefði ég viljað bæta brú yfir á Álftanes – meiri byggð þar – bættum tengslum við Hafnarfjörð og Suðurnesin.

Það er nefnilega svo að landrými hérna er ekki ótakmarkað ólíkt því sem sumir virðast halda.
Steinsteypuklassík, bárujárnsrómantík eða póstmódernismi

Í athugasemdakerfinu hér hafa spunnist nokkuð góðar umræður í framhaldi af pistli sem ég skrifaði um húsafriðun – og hvort hún væri ef til vill krafa um að byggt yrði með ákveðnum gamaldags hætti í Miðbænum.

Þetta er umræða sem maður vildi sjá fleiri arkitekta (og jafnvel stjórnmálamenn) taka þátt í.
Faulkner

Eiríkur Guðmundsson er að flytja röð þátta um William Faulkner í útvarpið. Það er hið besta mál. Þetta var stórmerkilegur rithöfundur og ég held hann eigi frekar erfitt uppdráttar núorðið. Altént hef ég ekki séð að hann sé sérlega mikið nefndur.

Þegar ég gekkst upp í að vera mikill bókmenntamaður í menntaskóla var Faulkner í tísku. Það var að einhverju leyti tengt því að evrópsk bókmenntaelíta hampaði honum. Hemingway var auðvitað miklu frægari – en það var vinsæl skoðun að Faulkner væri meiri höfundur.

Sartre var hrifinn af Faulkner og skrifaði um hann og síðarmeir rak Peter Handke áróður fyrir honum.

Á þessum árum var fáanleg þýðing Guðrúnar Helgadóttur á bókinni Sanctuary eða Griðastað sem þykir með aðgengilegri verkum Faulkners. Mig minnir að þýðingin hafi verið ágæt. Eftir það las ég nokkur af helstu verkunum eftir hann: The Sound and the Fury, Light in August, As I Lay Dying. Þetta eru fyrri verk hans, þau eru talin betri en það sem seinna kom.

Eins og skáldbróðirinn Hemingway missti hann flugið þegar komið var á miðjan aldur – og líkt og hjá Hemingway hefur drykkjuskap verið kennt um. Það þótti enginn amerískur rithöfundur maður með mönnum á fyrri hluta síðustu aldar nema hann væri líka ógurlegur drykkjumaður.

Stór hluti The Sound and The Fury gerist á einum degi, 7. apríl 1978. Eins og flest verk Faulkners fjallar hún um lífið í suðurríkjum Bandaríkjanna á áratugunum eftir þrælastríðið; á tíma sem einkennist af hnignun og depurð.

Ég man að mér þótti það afar merkilegt – og það var algjör tilviljun – að ég lauk við bókina 7. apríl 1978, nákvæmlega fimmtíu árum seinna, þá staddur á ferju milli Kaupmannahafnar og Oslóar. Svona skiptir máli þegar maður er átján ára og hrifnæmur.

Annars kom Faulkner til Íslands í október 1955 – að ég held á vegum bandarísks menningarstarfs sem átti að stemma stigu við útbreiðslu kommúnismans. Það er meira að segja hægt að hlusta á upptökur frá komu hans á þessum vef Ríkisútvarpsins.
Ég þoli ekki…

Ég þoli ekki matardiska sem eru þannig að ískrar í þeim undan hnífapörunum.

Ég get ekki horft á myndir með John Malkovich.

Ég læt fara í taugarnar á mér þegar íþróttafréttamenn segja að eitthvað sé „ótrúlegt“.

Ég slekk á útvarpinu þegar kemur lag með Tom Waits.

Ég verð lasinn ef ég borða ostrur, en mér finnst lakkrís vondur.

Ég finn lopabragð af kindakjöti og þráabragð af geitakjöti – geitabragð.

Ég hef aldrei drukkið mjólk.

Ég þoli ekki þegar einhverju er líkt við konfekt – eða konfektkassa.

„Bókin er eins og konfektkassi.“

Eða hnossgæti. Eða sælgæti

„Algjört sælgæti fyrir bókmenntaunnendur.“

Urrggh.

Og ég þoli ekki þegar er talað um „ljóðið“.

„Ljóðið ratar til sinna.“

Ég held ekki.
Vanþakklátir smáfuglar

Við Kári tókum okkur til og fengum fullan poka af brauðmylsnu í bakaríinu niðri í Lækjargötu í anda gamla góða mottósins – „gleymið ekki smáfuglunum“.

Stráðum henni svo snyrtilega í garðinn hjá okkur og höfum verið að bíða eftir því að litlir sætir bíbíar komi og gæði sér á mylsnunni.

Enginn fugl hefur enn látið sjá sig.

Okkur þykir þetta frekar skítt – eru þeir svona vanþakklátir?

Kannski vilja þeir frekar hálfétnu pylsurnar og hlöllabátana sem falla til hérna í bænum eftir helgar?

Í einhverju blaði las ég reyndar að maður ætti að setja kjötbita með fuglakorninu.

Það fannst mér skrítið. Hélt að litlir söngfuglar ætu ekki kjöt. En kannski eru þeir orðnir carnivore?
Zizek í Kiljunni í kvöld

Slavoj Zizek hefur verið kallaður poppstjarna í heimi fræðanna. Þessi slóvenski heimspekingur er ekki bara feiki afkastamikill rithöfundur, djúpur og frumlegur hugsuður, heldur þykir honum einstaklega gaman að tala. Hann lætur móðan mása svo unun er að hlýða á og er jafnvígur á marga hluti, meðal þess sem ber á góma í viðtali við hann í Kiljunni í kvöld eru kínverskur herskálakapítalismi, furður líftækninnar sem breyta viðmiðum í siðfræði, íslenskur mosi og Arnaldur Indriðason.

Að ógleymdri bókinni Óraplágunni eftir Zizek sem er nýkomin út í flokki Lærdómsrita Bókmenntafélagsins.