arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Stækur áróður eða vænisýki

Það er vænisýki á háu stigi – eða þá stækur áróður – að halda því fram að einhver ríkisstjórn Íslands myndi sniðganga úrslit þjóðaratkvæðagreiðslu um Evrópusambandsaðild.

Þetta myndi jafngilda valdaráni. Ríkisstjórn sem reyndi þetta myndi þurfa aðstoð vopnaðra sveita til að halda völdum.

Það er reyndar ekki líklegt heldur að Evrópusambandið myndi vilja fá slíkt ríki inn í sambandið.

Það er ekki hægt að líkja þessu við inngönguna í EES. Það hefur alltaf verið vitað að efnt yrði til þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB aðildina. Engum dettur í raun annað í hug.

Á tíma EES samningsins var hins vegar í lengstu lög reynt að forðast að nefna þjóðaratkvæðagreiðslu, forystumenn ríkisstjórnarinnar sem þá sat, Davíð Oddsson og Jón Baldvin Hannibalsson, kærðu sig ekki um hana og gáfu aldrei neitt færi á henni.

Þetta er ólíkt Jóhönnu Sigurðardóttur sem hefur margítrekað að haldin verði þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB og að farið verði eftir niðurstöðum hennar.

Þegar – og ef – að þessu kemur verður ekki séð að forseti Íslands muni hafa neitt hlutverk.
Makríllinn og ofveiðin

Árni Þór Sigurðsson alþingismaður skrifar skynsamlega grein um makríldeiluna á heimasíðu sína. Árni vekur athygli á því að deilan um makrílinn snýst ekki um íslensku landhelgina, heldur er þetta í ætt við aðrar deilur þar sem er tekist á um flökkustofna. Og eins og Árni bendir á er nú gengdarlaus ofveiði úr stofninum – eins og menn séu búnir að gleyma því hvernig fór með stofna síldar og kolmunna.

„Nýlega var makríldeilunni líkt í blaðagrein við baráttuna um stækkun fiskveiðilögsögunnar og var þá meginboðskapurinn að í landhelgisdeilunni hefðu íslensk stjórnvöld staðið í lappirnar og væri það nokkur annar bragur en nú í makríldeilunni. Þessi samlíking er vægast sagt fráleit. Ekkert slíkt er á ferðinni hér fremur en yfirleitt þegar deilur standa um nýtingu flökkustofna. Ísland semur við ýmsa aðila, fleiri en ESB, um nýtingu á stofnum sem flakka úr einni lögsögu í aðra, t.d. við Norðmenn, Færeyinga og Rússa. Á stundum er ósamið um lengri eða skemmri tíma um skiptingu veiðiheimilda en engum hefur hingað til dottið í hug að tengja slíkt reiptog við útfærslu landhelginnar. Enda er það hrein fjarstæða. Það hlýtur því að liggja fiskur undir steini í þess háttar málflutningi. Verður ekki annað séð en að verið sé að reyna að koma því inn hjá þjóðinni að veiðar á makríl snúist um sjálfstæði Íslands hvorki meira né minna!

Íslendingar höfðu mikil áhrif á alþjóðalög með útfærslu landhelginnar sem var mikilvægur hlekkur í því að tryggja forræði Íslendinga yfir nýtingu sjávarauðlindarinnar. Samkvæmt alþjóðalögum er strandríkjum (og ESB fyrir hönd ESB-strandríkja) sem hlut eiga að veiðum í flökkustofnum skylt að ná samkomulagi um nýtingu þeirra. Makríldeilan snýst þannig um það hvernig eigi á sanngjarnan hátt að skipta takmarkaðri auðlind sem sannarlega er að finna í lögsögu þeirra strandríkja sem hlut eiga að máli. Ótrúlega lítið hefur verið fjallað um það hér á landi að veiði á makríl hefur undanfarin ár verið allt að 50% umfram ráðleggingar Alþjóðahafrannsóknaráðsins. Jafnvel er látið í veðri vaka að Íslendingar eigi takmarkalausan rétt til að veiða allan þann makríl sem hugsast getur, þ.e. að Íslendingar beri enga ábyrgð á sjálfbærri nýtingu makrílstofnsins og öðrum komi hreint ekki við hvernig við umgöngumst þessa sameiginlegu auðlind. Þessi viðhorf þekkjum við einnig úr umræðu um orkunýtingu, þar sem því hefur verið haldið fram að nýta eigi sem fyrst alla orku sem vinnanleg er á Íslandi, hvort sem nýtingin er sjálfbær eða ekki. Það kemur mér ekki á óvart að svona sjónarmið heyrist, en það vekur hins vegar ugg þegar slíkar raddir koma úr röðum þeirra sem telja sig talsmenn umhverfis- og náttúruverndar í íslenskum stjórnmálum.

En nú gætum við spurt sem svo: „Eigum við að gæta makrílsins?“ Sannleikurinn er sá að það bera allir aðilar málsins ábyrgð á því að samkomulag náist um nýtingu makrílstofnsins og hlutfallslega skiptingu þeirra í milli. Íslendingar eru ekki undanskildir í því efni.“
Grænland, olían og málmarnir

Það er merkilegt þegar svæði sem áður voru nánast óbyggileg verða feiki verðmæt vegna breyttrar tækni og atvinnuhátta.

Svoleiðis er farið um Grænland.

Talsverðar olíulindir virðast vera á grænlenska landgrunninu, en ennþá meiri slægur kann að vera í námagreftri.

Grænlendingar eru ekki nema 50 þúsund, þeir búa í risastóru landi sem er fullt af ís. Það er erfitt að halda uppi samgöngum á Grænlandi og fólk er ekki sérlega vel menntað. Grænlendingar lúta dönskum yfirráðum, en hafa þó nokkra sjálfsstjórn. Eins og staðan er fá þeir mikla fjárstyrki frá Danmörku, þegar fram líða stundir kunna þeir að verða óþarfir.

Grænland er ekki aðili að ESB þótt Danmörk sé það.

Nú er rætt um að Grænland fari að breyta um utanríkisstefnu. Það myndi felast í tvennu, í sókn eftir sjálfstæði og því að Grænlendingar myndu halla sér meira í vestur, í átt til Bandaríkjanna.

Þá er spurt hvort Grænlendingar séu of fámenn þjóð til að geta verið sjálfstæð – þrátt fyrir hugsanlegt ríkidæmi í framtíðinni?

Bandaríkin hafa sýnt Grænlendingum vinsemd upp á síðkastið. Grænlenskum stjórnmálamönnum hefur verið boðið til Bandaríkjanna og sá möguleiki hefur jafnvel verið nefndur að Grænland verði aðili að NAFTA, fríverslunarbandalagi Norður-Ameríku. Það er þó víst að Bandaríkjamenn leita ekki í átt til Grænlands af óeigingjörnum hvötum – þeir hafa augastað á málmum og olíu.

Hvernig er þá Grænlandi best borgið – sem sjálfstætt ríki, í sambandi við Danmörku eða á áhrifasvæði Bandaríkjanna? Þá má heldur ekki gleyma því að næsta nágrannaríki Grænlands í vestri er Kanada.

Eins og áður segir er Grænland ekki í Evrópusambandinu og sambandið hefur verið fremur aftarlega á merinni í samskiptunum við Grænland. Í síðasta mánuði undirrituðu fulltrúar Evrópusambandsins þó samstarfsyfirlýsingu við grænlensku stjórnina í Nuuk þar sem er kveðið á um auknar fjárfestingar og samstarf við námagröft og vinnslu málma.

Eins og áður segir breytist tækni og atvinnuhættir. Íslendingar státa sig af auðlindum sínum, en í því efni er eftir miklu meira að slægjast á Grænlandi. Það skyldi þó aldrei vera að Grænlendingar yrðu miklu ríkari en við innan ekki svo margra ára?
Orðhengilsháttur

Orðhengilsháttur er fremur leiðinlegt fyrirbæri, ekki síst í pólitík.

Jóhanna Sigurðardóttir áréttar nú að þjóðaratkvæðagreiðsla um aðild að ESB sé bindandi. Það þýðir einfaldlega að farið verður eftir niðurstöðu hennar.

Það er brugðist við og sagt að atkvæðagreiðslan sé ekki bindandi – vegna þess að ekki séu ákvæði um hana í lögum eða stjórnarskrá.

En dettur einhverjum í hug í alvörunni – og þá undanskil ég þá sem eru að reka áróður – að ekki verði farið að niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB-aðildina?

Að reynt yrði að þröngva okkur þarna inn þrátt fyrir að þjóðin segði nei?

Það er algjörlega fráleitt rugl.
Pólitískur vetur Samfylkingarinnar

Næsti pólitíski vetur verður langur og erfiður mörgum.

Það er greint frá því á Vísi í dag Samfylkingin ætli að hafa prófkjör í október eða nóvember. Það er reyndar furðu snemma – því kosningar eru ekki fyrr en seinni partinn í apríl. Líklega mun þetta fyrirkomulag gagnast sitjandi þingmönnum, utanaðkomandi eiga erfiðara með að leggja í prófkjörsbaráttu svo löngu fyrir kosningar.

En það eru horfur á að þingmönnum Samfylkingarinnar fækki allverulega í kosningunum, þannig að baráttan um sætin verður hörð. Enn hefur enginn af þingmönnum flokksins lýst því yfir að hann sé að hætta.

Meiri líkur en minni eru taldar á að Jóhanna Sigurðardóttir hætti sem formaður fyrir kosningarnar. Hún getur reyndar að sumu leyti státað sig af ágætis árangri – en hún er forsætisráðherra á tíma þegar reiði fólks beinist að stjórnmálamönnum og ríkisstjórnir eru hvarvetna óvinsælar.

Efnahagsbatinn gæti auðvitað styrkt stöðu Samfylkingarinnar nokkuð – sem og sú staðreynd að flokkurinn verður líklega sá eini (fyrir utan Bjarta framtíð) sem mælir fyrir Evrópusambandsaðild í kosningunum. En formannsefnin sem helst eru nefnd eru býsna veik – Guðbjartur Hannesson, Katrín Júlíusdóttir, Árni Páll Árnason og Dagur B. Eggertsson eru ekki líkleg til að auka fylgi flokksins.

Athygli vekur að Stefán Ólafsson, prófessor í félagsfræði, er farinn að blogga af miklum móð – og að bloggfærslur hans eru þrælpólitískar. Það er ekki óeðlilegt að spurt sé hvort hann hyggi á prófkjör hjá Samfylkingunni – Stefán er rökfastur og hefur mikið vald á alls kyns upplýsingum og ætti sjálfsagt mjög góðan séns. Hann hefur líka þann kost að hafa ekki komið nálægt hinni óvinsælu stjórn Jóhönnu. Stefán gæti jafnvel fest augun á formannssætinu.
Makríldeilan

Fréttablaðið birtir fréttaskýringu um makríldeilur Íslendinga, Færeyinga, Norðmanna og Evrópusambandsins. Það er ekki vanþörf á að skýra málin aðeins út..

Á sama tíma og deilurnar standa sem hæst birtir Mbl.is frétt um að mun minna sé af makríl en í fyrra.

Stríðinu mun sennilega ekki linna fyrr en búið er að ganga af stofninum dauðum.
Stofnanir

Það verður að segjast eins og er að Vigdís Hauksdóttir hefur nokkuð til síns máls þegar hún segir að megi leggja niður eftirlitsstofnanir.

Sumar þeirra hafa staðið sig illa – aðrar virðast áberandi gagnslitlar.

Vigdís nefnir Umhverfisstofnun og Umboðsmann skuldara, en það má líka nefna Matvælastofnun, Samkeppnisstofnun og Lýðheilsustöð.

Kannski er of langt gengið að leggja þessar stofnanir niður, en þetta eru mikil batterí með fjölda starfsmanna og það er í góðu lagi að fara í saumana á því hvernig þær rækja hlutverk sitt.

Dæmin eru fjölmörg um eftirlit sem bregst, um iðnaðarsalt, um sorpbrennslustöðvar, lélegan skólamat, um einokun og fákeppni – og svo er þessi frétt um vægast sagt ógeðslegar kjötvörur sem virðast vera seldar undir fölskum merkjum í verslunum.

Og svo má líka nefna nýstofnaða fjölmiðlanefnd – sem er í raun eins konar fjölmiðlastofnun
Maturinn þeirra

Maður hefur ekki orðið mikið var við moskítóflugur hér á Eyjunni, líklega af því það hefur verið frekar vindasamt í sumar. Síðustu daga hefur lægt og snarhlýnað – og skordýrin hafa birst.

Ég er sjaldan bitinn af moskítóflugum, líklega af því ég er gamall og vondur á bragðið. Ég tek líka b-vítamín, ég las einhvern tíma að moskítóflugum þætti það vont.

En Kári lendir í því að vera bitinn.

Hann er sífellt að spyrja af hverju þær séu að þessu.

Mamma hans hefur skorinort svar:

„Við erum maturinn þeirra.“
Ólafur Arnarsson: Auðlindarentan til útlanda?

Ólafur Arnarsson setur fram athyglisverða kenningu um hvers vegna Samherji stefni á að aðskilja innlendan og erlendan rekstur fyrirtækisins. Eru þetta viðbrögð við veiðileyfagjaldi ríkisstjórnarinnar?

„Með því að aðskilja íslenskan rekstur – bæði útgerð og vinnslu – frá alþjóðlegum hluta fyrirtækisins segja sumir sem rúsínan hefur heyrt í að Samherji sé mögulega að hylja slóð virðisaukans og tryggja að hann komi alls ekki fram í rekstri fyrirtækisins hér á landi. Þá geti fyrirtækið tekið virðisaukann út erlendis og komist hjá því að sýna hina raunverulegu auðlindarentu hér á landi. Þannig muni Samherji og raunar útgerðin öll sýna fram á mun lægri auðlindarentu hér á landi en efni standi til.

Þeir kaldhæðnustu segja að þessi uppskipting Samherja í íslenskan og alþjóðlegan rekstur sé í raun ekkert annað en aðgerð til að hylja slóð auðlindarentunnar og koma henni úr landi. Þetta séu viðbrögð sjávarútvegsrisans við veiðigjaldalögum ríkisstjórnarinnar.“
Guðni kvartar til biskups

Davíð Þór Jónsson kallaði Ólaf Ragnar Grímsson lygara og rógtungu – og taldi að hann ætti að sinna starfi sínu frá Kvíabryggju.

Nú hefur Guðni Ágústsson gert sér ferð til nýkjörins biskups, Agnesar Sigurðardóttur, og ónáðað hana vegna þessarar greinar.

Það er semsagt hefndarhugur í loftinu eftir forsetakosningarnar.

En auðvitað er Davíð frjáls sinna skoðana – og biskupinn hefur vonandi vit á að þegja um málið. Það sem er vandræðalegast í þessu er að kirkjan skuli ennþá vera „þjóð-“ og stjórnmálamenn telji sig hafa erindi til að skipta sér af þjónum hennar.
Timburmenn

Allt hefur dottið í dúnalogn á bloggsíðum og Facebook eftir forsetakosningarnar.

Tíðindaleysið virðist algjört.

Það er helst að sé fjallað um ísbjörninn – sem líklega var aldrei – og íslensku lopapeysuna.

Það má reyndar gera því skóna að margir séu illa dasaðir eftir kosningarnar – séu jafnvel með timburmenn eftir allt hamsleysið.

Stundum er talað um gúrkutíð þegar svona tímabil rennur upp – það mun upprunalega vera komið úr þýsku, þá væntanlega í gegnum Danmörku, og kallast Saueregurkenzeit.
Paradís kvenna – í alvörunni?

Le Monde birtir grein þar sem er spurt hvort Ísland sé paradís kvenna.

Þar er fjallað um að forsætisráðherrann sé kona og að kona sé nýtekin við sem biskup, en því er líka haldið fram að feðraveldið hafi risið upp aftur í forsetakosningunum þegar Ólafur Ragnar Grímsson var endurkjörinn.
Óvinsælt háhýsi sem gnæfir yfir London

Hæsta hús í Evrópusambandinu, The Shard í London, verður formlega vígt á morgun.

Þetta er risastór píramíðdalagaður turn, teiknaður af arkitektinum fræga Renzo Piano, hann teygir sig 309 metra upp í loftið.

The Shard stendur á suðurbakka Thamesár, kippkorn frá Lundúnabrú.

Byggingin var fyrst fyrirhuguð árið 2000, en svo komu upp ýmis vandræði – meðal annars mótmæli frá nágrönnum. Húsið skipti um eigendur á tíma óvissu á fjármálamörkuðum, núverandi eigendur eru frá Quatar – og það verður emírinn frá Quatar sem opnar húsið formlega á morgun.

Þetta er umdeild framkvæmd og óvinsæl. Turninn mun gnæfa yfir Lundúnaborg og margir eru óánægðir með það, meðal annars Simon Jenkins sem skrifar í Guardian og segir að The Shard muni eyðileggja útsýnið yfir borgina. Jenkins segir að turninn sé vitni um tíma þegar ofstæki fjármagnsins sé ráðandi.

The Shard gnæfir yfir suðurbakka Thamesár, stutt frá Lundúnabrú og hinum vinsæla Bouroughmarkaði
Sjávarútvegsstjóri sem sætti pyntingum

Fiskveiðar eru afgangsstærð í Evrópusambandinu og það er hefð fyrir því að sjávarútvegsstjóri ESB komi frá löndum sem hafa fremur litla vigt – sá síðasti, Joe Borg, var frá Möltu – eða að þeir séu persónur sem hafa kannski ekki yfirgripsmikla þekkingu á málaflokknum. Þannig var hin lítríka ítalska stjórnmálakona, Emma Bonino sjávarútvegsstjóri árin 1994 til 1999. Bonino er stórbrotin kona, frábær talsmaður mannréttinda, en hún vissi ekki mikið um fiskveiðar.

Nú fá Grikkir að eiga fiskveiðistjórann – hún heitir Maria Damanaki. Grikkir borða mikinn fisk og þykir hann afar góður, þeir kunna að matreiða hann betur en þjóðir norðar í álfunni, en þeir eru ekki sérlega mikil fiskveiðiþjóð. Útgerðin sem tíðkuð er í Grikklandi fer yfirleitt fram á litlum bátum.

En Maria Damanaki er merkiskona.

Hún er fædd 1952 á Krít og hóf stjórnmálaferil sinn í röðum kommúnista. Hún varð fræg í uppreisninni í Tækniháskólanum í Aþenu 1973, það var á tíma herforingjastjórnarinnar sem féll árið eftir. Damanaki var handtekin og pyntuð af stjórninni. Hún mátti horfa upp á vini sína pyntaða og myrta. En hún varð þjóðkunn sem ein helsta rödd uppreisnarinnar í ólöglegri útvarpsstöð sem sendi út boðskapinn.

Hún varð þingmaður aðeins tuttugu og fimm ára, fyrst fyrir Kommúnistaflokkinn en síðar fyrir Synaspismos – sá flokkur er nú hluti af kosningabandalaginu Syriza sem vann stórsigur í þingkosningunum um daginn.Hún var um tíma formaður flokksins en sagði af sér eftir tap í kosningum.

Síðar gekk hún í sósíal-demókrataflokkinn Pasok og varð handgengin Giorgos Papandreou – sem síðar varð forsætisráðherra. Hún er verkfræðingur að mennt og hefur farið með sjávarútvegsmálin í framkvæmdastjórn ESB síðan 2010. Hún hefur skrifað tvær bækur um stjórnmál – önnur þeirra fjallar um konur í pólitík. Hún fæst við geysierfitt verkefni, endurskoðun á fiskveiðistefnu ESB sem ekki sér fyrir endann á.
Að loknum kosningum

Eins og oft áður þá er Halldór Baldursson, einn fremsti skopmyndateiknari í víðri veröld, algjörlega með þetta. Myndin birtist í Fréttablaðinu.
Hrun 1 og hrun 2

Efnahagsbatinn á Íslandi er ótvíræður. Hann vekur athygli víða um lönd. Atvinnuleysi er lítið og hagvöxtur er góður þrátt fyrir að ekki hafi verið ráðist í stórframkvæmdir. Meðallaun eru reyndar lægri á Íslandi en í mörgum samanburðarlöndum, en það er varla von á öðru eftir hrunið.

Hins vegar geta menn haft stórar efasemdir um þennan efnahagsbata og hversu sjálfbær hann er. Batinn verður til innan gjaldeyrishafta sem er mjög erfitt að leggja af.

Lesandi síðunnar sendi nokkrar línur þar sem dregin er upp dökk mynd:

„Fyrir hrun… var lífskjörum haldið uppi á Íslandi með „fölsuðu“ gengi krónunnar og glórulausum lántökum EINKAAÐILA. Þetta olli hruni nr. 1.

Eftir hrun… er lífskjörum haldið uppi á Íslandi með „fölsuðu“ gengi krónunnar og glórulausum lántökum RÍKISINS. Þetta MUN valda hruni nr. 2.

Fyrir hrun var krónan of sterk vegna ÓHEFTS innflæðis á gjaldeyri (Hægri stjórn)

Eftir hrun er krónan of sterk vegna HEFTS útflæðis á gjaldeyri (Vinstri stjórn)

… Titanic nr. 2 er að sigla sömu leið til baka og enginn hefur lært neitt…peningastefnutrixin eru þau sömu og áður ….

… því er eðlilegt að spyrja: Hver var höfundur peningastefnunnar fyrir hrun og hver er höfundur peningastefnunnar eftir hrun?“
Málskotsréttur forseta – og kjósenda

Stjórnarskrártillögur Stjórnlagaráðs verða bornar undir atkvæði í haust – væntanlega þá með einhverjum breytingatillögum og tilbrigðum.

Einn gallinn við tillögur Stjórnlagaráðs er að í raun hefur fengist sáralítil umræða um þær. Ólafur Ragnar Grímsson vék orðum að þeim – og allt í einu byrjar umræðan að geisa.

Ákvæðin í tillögunum sem varða forsetann eru nokkuð mótsagnakennd, eins og bent hefur verið á. Forsetinn heldur málskotsrétti sínum óskertum. En að auki bætist við að ákveðinn fjöldi kjósenda getur krafist þjóðaratkvæðagreiðslu um mál. Hlutfallstalan sem er nefnd í þessu sambandi – 10 prósent – er svo lág að svo virðist að málskotsréttur forsetans gæti verið hreinn óþarfi.

Reyndar segir líka að kjósendur geti ekki krafist þjóðaratkvæðagreiðslu um fjárlög eða „þjóðréttarskuldbindingar“ (Icesave?) en hins vegar eru engar slíkar hömlur á málskotsrétti forsetans.

Í þessu sambandi er svo athyglisvert að Sjálfstæðisflokkurinn hyggst leggja fram stjórnarskrártillögur í haust þar sem á að „skerpa á valdmörkum“ forseta.

Á íslensku þýðir þetta að afnema málskotsréttinn – eða svo gott sem.

Forysta Sjálfstæðisflokksins hefur alltaf verið mjög í nöp við þennan rétt forsetans, hún viðurkenndi hann reyndar alls ekki til skamms tíma – og í raun hefur ekkert breyst í þeim efnum, þrátt fyrir skammvinnt hentugleikabandalag við Ólaf Ragnar.

Nú hefur það hins vegar breyst að vinstri flokkarnir eru líka farnir að snúast gegn málskotsréttinum – eða allavega beitingu Ólafs Ragnars á honum – svo það gæti jafnvel myndast þingmeirihluti fyrir því að takmarka hann.
Forsetakosningarnar, pólitíkin og fjölmiðlarnir

Kosningabaráttan fyrir forsetakosningarnar var bæði langdregin og leiðinleg.

Aðallega vegna þess að var ekki um svo mikið að ræða. Þótt Ólafur Ragnar hafi vissulega gert embættið pólitískara, er það samt ekki tíðkanlegt að forsetaefni séu að útmála skoðanir sínar á pólitískum deilumálum.

Svoleiðis var það heldur ekki í þessum kosningum.

Ólafur Ragnar segir að krafan sé að forseti tjái sig meira um þjóðmálin – við eigum eftir að sjá hvernig það kemur út. Ef forsetinn fer að taka þátt í daglegum umræðum um ESB, kvótann og rammaáætlun munu stjórnmálaflokkarnir fljótlega grípa til varna. Þótt stór hluti þeirra sem segjast mundu kjósa Sjálfstæðisflokkinn hafi kosið Ólaf Ragnar fer því fjarri að forysta hans sé hrifin af honum.

Breytingar á stjórnarskrá eru í farvatninu – í tillögum stjórnlagaráðs heldur forsetinn völdum sínum og það er jafnvel bætt í. Þetta eru hlutir sem þarf að ræða miklu betur í ljósi afstaðinna kosninga.

Það er líka verið að ræða um hlut fjölmiðlanna í kosningunum. Staðan var að vissu leyti skrítin, Þóra Arnórsdóttir kom beint úr sjónvarpinu og fór í framboð, og það er ekkert launungarmál að innan fjölmiðlastéttarinnar er Ólafur Ragnar ekkert sérlega vinsæll.

Ég sé samt ekki betur en að flestir fjölmiðlar hafi staðið sig ágætlega – og ásakanir um að Ríkisútvarpið hafi dregið taum eins frambjóðanda fremur en annars eru algjörlega út í hött. Þeir sem hæst tala um þetta hafa þann leiða sið að kalla aðra alls kyns ónefnum – sem lenda eins og bjúgverplar á höfði þeirra sjálfra. Sumir segja að þarna sé verið að færa þjóðmálaumræðuna aftur á tíma manna eins og Jónasar frá Hriflu, en líklega er nær að segja að þarna ráði fremur andi gamalla skólablaða.
Bestu landslið allra tíma

Spænska landsliðið bauð upp á ótrúlega sýningu í úrslitaleik Evrópukeppninnar í gær. Þeir gjörsigruðu hið frábæra lið Ítalíu.

Spænska liðið er nú komið í hóp bestu fótboltalandsliða allra tíma. Fer auðveldlega inn á topp fimm.

Margir hafa talið að besta fótboltaliðið sé Brasilía árið 1970, þá var Péle besti leikmaður veraldarinnar og liðið vann heimsmeistarakeppnina.

Það er hægt að nefna þýska liðið sem varð heimsmeistari 1974 – fyrirliðinn var Beckenbauer.

Hugsanlega franska liðið sem vann heimsmeistaramótið 1998 og varð Evrópumeistari 2000. Þetta var lið Zidanes.

Svo eru lið sem urðu ekki heimsmeistarar, Brasilía í heimsmeistaramótunum 1982 og 1986, á tíma Zicos og Socratesar, og hollenska liðið sem lék í úrslitum HM 1974 og 1978, það var lið Cryuffs og Neeskens.

Skemmtileg mynd úr úrslitaleiknum í gærkvöldi, markvörður Ítala Buffon og Torres, framherji Spánverja. Buffon er einn litríkasti og skemmtilegasti leikmaður keppninnar.
Sigur Ólafs og klofna vinstrið

Skýringarnar á úrslitum forsetakosninga eru nokkuð þverstæðukenndar. Því er haldið fram að það sé sigur Sjálfstæðis- og Framsóknarmanna að Ólafur Ragnar skyldi sigra. Hér í þessari grein er meira að segja sagt að Ólafur Ragnar hafi náð að trompa Davíð Oddsson sem einhvers konar yfirsjalli.

Kosning gamla formanns Alþýðubandalagsins er þá orðin ósigur vinstrisins, sigur hægrisins.

Samt var því haldið fram fyrir kosningarnar að margir Sjálfstæðismenn ætluðu að kjósa Þóru Arnórsdóttur – það voru ýmsir úr flokknum sem lýstu stuðningi við hana.

Ég man heldur ekki til þess að neinn sérstakur Sjálfstæðisflokknum lýsti yfir stuðningi við Ólaf Ragnar – og það gerði Morgunblaðið heldur ekki. Forysta Sjálfstæðisflokksins hélt einfaldlega að sér höndum í kosningunum.

Enda duga þessar skýringar ekki. Sigur Ólafs Ragnars er nátengdur þjóðaratkvæðagreiðslunum tveimur um Icesave. Stjórnarliðar hafa viljað trúa því að Icesave hafi verið einhvers konar bragð Sjálfstæðisflokksins – en í raun er þetta einhver sterkasta almenna pólitíska hreyfing sem hefur risið á Íslandi. Stór hluti þessarar hreyfingar hefur býsna róttækar skoðanir – hann er á móti því að almenningur gangi í ábyrgð fyrir banka og hann er andsnúinn fjármálakerfinu sem hefur alltof mikil völd í veröldinni.

Svona er þetta, alveg burtséð frá því hver hefur „rétt“ eða „rangt“ fyrir sér um Icesave.

Þeir sem kusu á móti Icesave voru ekki ekki allir hægri menn – það er svo óralangt frá því.

Bloggarinn Ragnar Þór Pétursson skrifaði nokkuð skarpa greiningu á þessu í morgun:

„Ætli það væri ekki best fyrir óvini ÓRG að slappa núna af og einbeita sér að raunverulega verkefninu. Sem er að koma í veg fyrir að kosningahjól sögunnar rúlli til baka í þá stöðu sem var. Eins og staðan er núna er Sjálfstæðisflokkurinn að fara að taka við stjórnartaumunum í þessu landi – m.a. vegna þess að vinstri öflin eru búin að vera að rífast innbyrðis og slást við róttæku öflin um forsetaembættið. Þegar menn þurfa að taka höndum saman kunna menn ekki við það – enda sundurlyndið búið að ná nýjum hæðum.“

Og ennfremur:

„Margir óvinir ÓRG og stuðningsmenn stjórnvalda halda að falli EFTA-dómur gegn Íslandi í Icesave muni það sanna málstað þeirra með einhverjum hætti og endurvekja traust.

Það er algjör óskhyggja.

Það er sama hvernig sá dómur fer það mun alltaf leiða í ljós fáránlegt flækjustig þessa máls. Það lúrir nefnilega ýmislegt undir yfirborði þess sem kemur stjórnvöldum alls ekki vel.

Sigur fyrir dómi mun endanlega jarða vinstri flokkana. Tap mun koma Sjöllum jafn vel. Þeir studdu síðasta samninginn.

Vinstri menn á landinu sitja í dag uppi með tapað spil.

Og næstum genetísk þrætuþörf kemur í veg fyrir að þeir sjái það.

Að öllum líkindum mun það leiða til þess að sömu öfl komast hér til valda og keyrðu landið í kaf.“