arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
T Rex og Norman Bates

Kári hefur orðið fyrir miklum áhrifum frá heimsókn í Universal kvikmyndaverið í Hollywood. Þar má sjá leiktjöld og muni úr ýmsum bíómyndum.

Í gær voru hann og Arnaldur vinur hans í leik.

Kári lék Norman Bates og Arnaldur lék grameðluna úr Jurassic Park.

Ég spurði hvor hefði unnið.

Kári sagði:

„Enginn. Þeir voru saman í liði.“

.

Hús Normans Bates í Universal Studios. Bates er aðalpersónann í hinni frægu mynd Psycho.
Gegn einokun

Ekkert ríki sem vill kalla sig siðmenntað getur sætt sig við að einn aðili hafi 60 prósenta hlutdeild á matvörumarkaði. Slík hlutfallstala þætti fráleit í ríkjum sem við berum okkur saman við. Stjórnvöld væru löngu búin að aðhafast. Það er til skammar hversu stjórnmálamenn og eftirlitsstofnanir hafa verið látið einokun óáreitta í íslensku samfélagi, og ekki bara í matvöruverslun – hvað til dæmis með fyrirtæki eins og Mjólkursamsöluna.

Nú þegar óvíst er um eignarhaldið á verslunum Baugsfeðga er upp í loft ætti að vera tækifæri til að láta til skarar skríða gegn einokuninni. Lausnin felst ekki í því að nýir eigendur komi að búðunum – þótt ekki verði annað séð en að þeir eigi alveg jafn mikinn rétt til að eignast klabbið og Baugsfeðgar ef þeir reiða fram tilskylda fjárupphæð – heldur í því að brjóta veldið upp í einingar og selja þær hverja í sínu lagi.

Stjórnmálamennirnir segja að þetta sé mál bankamannanna og komi þeim ekki við. Það er heldur léleg afsökun. Þetta er brýnt þjóðþrifamál og hefur verið lengi, þótt pólitíkusarnir hafi kosið að stinga höfðinu í sandinn.

Jóhannes í Bónus skýrði þetta sjálfur ágætlega út í viðtali við Tímann í mars 1991:

“ Það er afar óhollt í kapítalísku þjóðfélagi, að eitt fyrirtæki verði svo stórt að það nái kannski 30-40% markaðshlutdeild. Það á sér hvergi hliðstæðu í nágrannalöndum okkar að eitt fyrirtæki nái slíkum tökum. Það eru rosaleg völd fólgin í því að vera smásali. Náir þú góðum tökum á smásölumarkaði, þá nærð þú líka kerfisbundið tökum á ákveðnum iðnaði. Það er mjög hættulegt bæði framleiðendum og innflytjendum verði einn smásali mjög stór. Hann ræður þá ekki aðeins miklu um vöruval á markaðnum, heldur getur hann líka farið að framleiða verðbólgu í þjóðfélaginu.

Hvernig? Tökum dæmi: Segjum að þú hafir 40% markaðshlutdeild á ákveðnu sviði. Fyrir íslenskan framleiðanda skiptir þá miklu máli að þú seljir vörurnar hans. “Sjálfsagt,” segir þú, “en ég vil þá fá 20% afslátt.” Við svo mikinn afslátt ræður framleiðandinn ekki. Og hvaða ráð hefur hann þá til að komast inn í þetta stóra fyrirtæki? Jú, hann á eina leið: Hann getur hækkað verðið hjá sér um svona 7% yfir línuna til að kaupa sig inn í hillurnar hjá þér. En þar með hefur vöruverðið hækkað yfir allt landið – líka hjá þér, þó þú getir auðvitað selt hlutfallslega ódýrara en hinir, vegna 20% afsláttarins sem þú pressaðir í gegn.

Svona er unnið hér í þjóðfélaginu, þegar völdin komast á stórar hendur. Fyrir þessu verða menn í smáiðnaði. Það er bara snúið upp á hendurnar á þeim og þeir eiga ekki annarra kosta völ en að hækka vörurnar sínar, til þess að geta veitt þeim stóru sérkjör .”
Þorsteinn frá Hamri

DRAUMVÍSA

Þú sazt hér í gær og sömu augun og þá

sjá þig í kvöld

og vefa þér áfram einhverja nýja spá

sem undra köld

mun leggast að beinum þínum einn þessara daga;

þér mun auðsýna bið og vægð

þokan framundan, þunglynd saga

þögul í sinni slægð.

Þorsteinn frá Hamri fékk verðlaun kennd við Jónas Hallgrímsson í dag. Hann er eitt af stórskáldum okkar. Kvæðið hér að ofan er lítið sýnishorn, úr bókinni Langnætti á Kaldadal frá 1964. Og myndin er af Þorsteini ungum.
Enn er morgunn – klögumál vegna skáldsögu

Helga Kress krefst þess að Böðvar Guðmundsson dragi til baka skáldsögu sína Enn er morgun – vegna þess að bókin fjalli um foreldra Helgu, Bruno Kress og Kristínu Thoroddsen og vegi að mannorði þeirra.

Það er augljóst, eins og kom fram í Kiljunni, að Böðvar byggir sögu sína á þessu fólki. Bruno kom til Íslands fyrir stríð, tók saman við Kristínu sem var systir Gunnars Thoroddsen og húsmæðrakennari og eignaðist með henni tvær dætur. Önnur er Helga, hin dó óskírð. Buno Kress var svo handtekinn og fluttur af landi brott af Bretum í upphafi stríðsins. Var í haldi á eyjunni Mön mestallt stríðið. Settist síðar að í Austur-Þýskalandi og starfaði við háskólann í Greifswald. Kristín bjó lengi á Ásvallagötu, ég man vel eftir henni þaðan.

Böðvar er þó ekki að skrifa neina ævisögu.Hann breytir ýmsu. Hann lætur Þjóðverjan Kolhaas í sögunni vera tónlistarmann af gyðingaættum – og slær honum þannig á vissan hátt saman við músíkanta sem hingað komu fyrir stríðið og auðguðu menningarlífið, Urbancic, Róbert Abraham og Franz Mixa. Kress var hvorki músíkant né gyðingur, heldur málvísindamaður sem kom til Íslands til að rannsaka framburð.

Söguhetja Böðvars er maður sem nær að dylja gyðinglegan uppruna sinn og er sendur hingað af sjálfum Himmler til að finna merki um frumgermanska menningu, fyrir hann er þetta undankomuleið úr þriðja ríkinu – það er kannski þetta sem er síst trúverðugt í bókinni.

Annars finnst mér ekki að Böðvar geri lítið úr söguefni sínu, það er eiginlega fjarri því. Og það er dálítið merkilegt að Helga og Böðvar voru eitt sinn hjón.
Af hverju var mútumálið ekki rannsakað?

Hér í athugasemdadálki var nefnt fyrr í dag bolludagsmálið mikla, þegar Davíð Oddsson bar það upp á Jón Ásgeir Jóhannesson að hann hefði reynt að múta sér.

Hreinn Loftsson átti að hafa borið mútuboðið til Davíðs, á fundi sem þeir áttu af einhverjum ástæðum í London.

Hreinn sagði að þetta hefði verið tómur misskilningur.

Það er í raun eitt af hneykslismálum þessarar aldar að þetta skyldi aldrei vera rannsakað til hlítar. Auðvitað átti lögreglan að fara beinustu leið til forsætisráðherrans, taka af honum skýrslu og hefja rannsókn.

Það var ekki gert. Og umræðan um þetta mútuboð varð alveg sérlega ankanaleg. Menn virtust ekki skilja að þegar forsætisráðherra þjóðar setur fram svona fullyrðingu er það háalvarlegt mál.

Það var hins vegar ekki höndlað þannig – og það styrkir gruninn um að þetta hafi bara verið smjörklípa.

Ef rannsókn hefði leitt í ljós að Jón Ásgeir bauð mútur, þá hefði náttúrlega átt að draga hann fyrir dóm, en ef hún hefði leitt í ljós að forsætisráðherrann var að segja ósatt, ja, þá hefði hann náttúrlega átt að segja af sér.
PR Baugsmanna

Lesandi síðunnar greinir áróðursherferð Baugsmanna með þessum hætti:

- - -

Beiningamaður sem þóttist blindur kom upp um sig á bæ einum þegar hann sagði við spunafólkið:

„Mér heyrðist detta svartur ullarlagður.“

Ætli blindur maður hafi ekki getað séð merki spunans í greinaskrifum Finns Árnasonar um Haga.

Ég ætla að giska á að aðferðin sem PR menn Baugs lögðu til, hafi falist í eftirfarandi punktum:

Veljum réttan mann

1. Felum Jón Ásgeir sem mest við megum

2. Beitum Jóhannesi fyrir okkur sem mest við megum

3. Leggjum áherslu á hversu góður Jóhannes hefur verið í að lækka vöruverð fyrir heimilin í bla bla bla..

Veljum rétt fyrirtæki

4. Tölum mest um Bónus

5. Tölum lítið um Hagkaup

6. Tölum alls ekki um okurbúlluna 10-11 eða tísku(tusku)búðirnar (sem mala gull, sérstaklega fyrir jólin)

7. Tölum blákalt um góða stöðu Haga og gerum lítið úr vanda 1998 – fólk fattar ekkert muninn á félögunum

Veljum rétta andstæðinga

8. Snúum þessu upp í stríð við Davíð og Moggann

Veljum réttan „talsmann“

9. Fáum einhvern „hlutlausan“ til að setja fram þessi sjónarmið – ekki JJ eða JÁJ – hvað segið þið um Finn Árnason?

Veljum rétta aðferð til framsetningar

10. Skrifum grein – ekki viðtal – þá er ekki hægt að spyrja út í eða vefengja upplýsingarnar
Frjáls æska

Tískukonan Ásta Kristjánsdóttir segir frá því í viðtali við Nýtt líf að hún hafi verið send í æskulýðsbúðir í Austur-Þýskalandi þegar hún var barn.

Þetta var síður en svo einsdæmi, sjálfur þekki ég nokkuð af fólki sem fór í svona búðir – það voru börn fólks sem tengdist Alþýðubandalaginu, Sósíalistaflokknum og vinstri hreyfingunni.

Þetta var ekki neitt leyndarmál, en því var heldur ekki flaggað mikið. Það hefði getað valdið „misskilningi“.

Búðirnar voru reknar af hinni geysiöflugu æskulýðshreyfingu austur-þýska kommúnistaflokksins, Freie Deutsche Jugend. Þetta var ein lykilstofnunin í alþýðulýðveldinu, sjálfur Erich Honecker hafði verið formaður FDJ og síðar tók við því embætti Egon Krenz, sá sem var við völd í Austur-Þýskalandi þegar múrinn féll.

Hér er myndband sem lýsir starfi hinnar frjálsu þýsku æsku, þar má í upphafi sjá hárbreitta gagnrýni Walters Ulbricht á Bítlatónlist, og svo ýmsar myndir úr starfi bláskyrtanna (Blauhemd) eins og hreyfingin var stundum nefnd.

[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=h2mDW4xw8T8]
Ákall þjóðfundar

Myndi nokkur annar en Hannes geta komist að þeirri niðurstöðu að útkoma Þjóðfundarins sé ákall um að Davíð Oddsson snúi aftur í pólitík?

Þjóðfurndurinn lagði mesta áherslu á heiðarleika – og kannski ekki furða eftir það sem á undan er gengið í þjóðlífinu – og Hannes er ekki lengi að fatta hvað býr undir.
Eva, Björk og Vigdís

Eitthvað hefur skolast smávegis til í Vísisfrétt sem er endursögn á stóru viðtali við Evu Joly sem birtist í Financial Times um helgina.

Þetta skiptir svosem ekki miklu máli, en allt í lagi að hafa það rétt.

Þegar ég bað Evu Joly að koma til Íslands sagðist hún undireins vilja koma, en hún tók fram að sig langaði að hitta tvær íslenskar konur sem hún sagðist dá, Björk og Vigdísi Finnbogadóttur.

Þegar til kom var Björk í New York, en Vigdís tók vel í að hitta hana – sem hún og gerði. Forsetinn fyrrverandi studdi komu hennar frá upphafi.

Ekki veit ég hvort Björk og Eva hafa hist síðan þá, en það væri alveg kjörið að þær gerðu það.

En það er ekki rétt að nokkurn tíma hafi komið til tals að Björk væri í þættinum með Evu, enda segir það ekki í viðtalinu í FT.
Einkennilegir samferðamenn

Stjórnarkjör í Heimssýn undirstrika hin sérkennilegu bandalög sem verða til í pólitíkinni þegar ESB er annars vegar.

Ásmundur Einar Daðason er yst til vinstri í flokknum sem er lengst til vinstri, hann er nýr formaður samtakanna, en varaformaðurinn er Heiðrún Lind Marteinsdóttir.

Hún er lengst til hægri í flokknum sem er yst til hægri, grjóthörð frjálshyggjukona sem skrifaði um tíma blogg undir nafninu Járnskvísan, sjálfsagt til heiðurs Járnfrúnni.

Þau eru sammála um að vera á móti ESB, en kannski ekki af sömu ástæðunum?
Blyton og bókmenntirnar

Aldrei velti maður fyrir sér bókmenntagildi Enid Blyton þegar maður gleypti í sig Ævintýrabækurnar, Fimmbækurnar og Dularfullubækurnar.

En manni fannst þetta þrælspennandi stöff. Ég las þetta upp til agna í bókasafninu úti í Verkó á Hofsvallagötunni.

Svo hafa menn verið að fjalla um þetta frá ýmsum hliðum.

Þrjótarnir í þessum bókum eru oft dökkir yfirlitum.

Þetta varð reyndar mjög vandræðalegt í tilviki svartálfanna í Doddabókunum sem eru líka eftir Blyton. Útliti þeirra var breytt eftir að bækurnar voru teknar úr umferð á breskum bókasöfnum.

Svo er það allt átið í bókum Blyton:

Flesk í dós, límonaði, mustarður og fleira sem börnin voru sífellt að raða í sig og maður skildi ekkert hvað var, altént var það ekki á boðstólum á Íslandi.
Kúlulán eru Ponzi

Gunnar Tómasson sendi þetta bréf í framhaldi af viðtali við Aðalstein Hákonarson í Silfrinu í dag.

- - -

Sæll Egill.

Smá viðbót við umsögn Aðalsteins Hákonarsonar í Silfrinu.

Kúlulán íslenzku bankanna voru ekki hluti af eðlilegri bankastarfsemi, þar sem lán eru veitt til að fjármagna arðgefandi starfsemi, húsnæðiskaup o.s.frv. þar sem gert er ráð fyrir endurgreiðslu lána af hagnaði eða atvinnutekjum.

Þess í stað þjóna kúlulán þeim tilgangi einum að veita eigendum banka, vinum, vandamönnum og eftirlitsaðilum (?) hlutdeild í “hagnaði” af eignaverðbólgu sem kynnt er undir með sífelldu innstreymi erlends lánsfjármagns.

Kúnstin er að innleysa “hagnaðinn” (og borga 10% fjármagnstekjuskatt) en sitja ekki uppi með Svarta Pétur þegar allt fer um koll.

„Hagnaður“ af þessu tagi hefur gert örfáa einstaklinga og fjölskyldur vellauðuga.

M.ö.o., kúlulán eru íslenzk útgáfa af Ponzi/Maddoff svikamyllum erlendra fjárglæframanna þar sem “saklausir” þátttakendur njóta illa fengins fjár ef “vel” tekst til en, ef ekki, fá skuldir sínar fyrirgefnar með einum hætti eða öðrum.

Kv.

Gunnar
Fréttablaðið og fjöldamóðursýkin

Ég er ekki alveg að kaupa það að vegna þess að fólk hefur það skítt í Uganda þá séu Íslendingar haldnir móðursýki.

Þetta er inntakið í leiðara Fréttablaðsins í dag.

Það er staðreynd að ekkert land bíður jafn mikið tjón af kreppunni og Íslendingar – og eins að mikill hluti af kreppunni er heimatilbúinn af bíræfnum fjárglæframönnum og svikurum, lélegum stjórnmálamönnum og slöppu embættismannakerfi.

Við erum að súpa seyðið af þessu – því miður bendir flest til þess að ástandið breytist ekki ýkja mikið.

En að við Íslendingar séum haldnir fjöldamóðursýki – ja, það er kannski hentug skýring fyrir þá sem ritstýra blöðum sem eru í eigu þeirra sem settu Ísland á hausinn.
Upboð á eigum fjársvikara

Eigur svikahrappsins Bernie Madoff eru boðnar upp í New York. Afraksturinn á að renna til þeirra sem urðu fyrir barðinu á svikum hans.

Þar á meðal er gamalt Rolexúr, töskur úr eigu konu hans og sérsaumaður jakki í litum hafnaboltaliðsins Mets.

Uppboðið þótti takast vel: Það söfnuðust milljón dollarar – sem er reyndar ekki nema brotabrot af skaðanum sem Madoff olli.
Bréf Strauss-Kahn

Hér má lesa bréf Dominique Strauss-Kahn, framkvæmdastjóra Alþjóða gjaldeyrissjóðsins, til Gunnars Sigurðssonar.

Hann má þó eiga það að hann svaraði, ólíkt sumum valdamönnum sem Íslendingar hafa átt samskipti við.

Bréfið er hér í pdf skjali.

November 12
OR: skemmdarverkastarfsemi?

Andri Geir Arinbjarnarson bloggar aftur eftir nokkuð hlé og nú um Orkuveitu Reykjavíkur:

„Efnahagsreikningur OR er slíkur að maður getur vart dregið aðra ályktun en að þar hafi verið stunduð fjármálaleg skemmdarverkastarfsemi af fyrri stjórn. Málið er svo alvarlegt að það þarf að rannsaka opinberlega af óháðum aðilum.

Eitt er að fjármálalegir óvitar stefni sínum einkafyrirtækjum í gjaldþrot og glötun en að leyfa pólitískum óvitum að leika sama leik með opinber fyrirtæki og fjármuni almennings er alls ekki ásættanlegt.

Hvers vegna eru samþykktir fyrri stjórnar OR ekki rannsakaðar? Ætli það sé ekki af því að þar sátu pólitískir gæðingar sem þarf að vernda? Hvað höfum við lært af OR fíaskóinu? Höfum við bætt okkar stjórnarhætti og krafist þess að þar veljist inn menn með reynslu og þekkingu? Voru og eru þessar stjórnarstöður auglýstar?

Nei, mannaráðningar hjá öllum stjórnmálaflokkum fara eftir sama ferli – baktjaldamakk þar sem klíkuskapur og flokkshollusta er sett framar hæfileikum.

Líkurnar á greiðslufalli hjá OR eru yfirgnæfandi enda er ekki hægt að sjá að ný stjórn hafi verið valin eftir viðurkenndum alþjóðalegum ferlum. Þar á bæ hefur lítið breyst. Pólitíkin ræður öllu og sú tík á eftir að fara með þetta fyrirtæki norður og niður til mikillar hrellingar fyrir íbúa Reykjavíkur.“
Braskvæðingin

Þá höfum við það.

Það er opinber skoðun Alþjóða gjaldeyrissjóðsins að braskvæðing Íslands – einkavæðing bankanna – hafi verið rótin að hruninu.

Þetta segir sjálfur framkvæmdastjóri AGS. Skýrara getur það ekki verið.

Sjálfsagt verður reynt að kokka upp aðrar skýringar til heimabrúks, en þetta er það sem álíta úti í hinum stóra heimi.
Skuldauppgjör í skjaldborgum

Aðalsteinn Hákonarson endurskoðandi skrifar í Tíund, rit ríkisskattstjóra, undir yfirskriftinni Skuldauppgjör í skjaldborgum.

Þarna stendur meðal annars:

„Um þessar mundir ber mikið á aðilum sem kenna sig við skjaldborg heimilanna. Þeir boða t.d. skattfrjálsar niðurfellingar á skuldum einstaklinga og jafnvel lögaðila. Þegar betur er að gáð verður ekki betur séð en að þeir sem njóti mest skjóls í þessum tillögum séu sjálftöku og óreiðumenn sem kenndir voru við útrásina.“

Greinin er hér, í pdf-skjali:

Tíund – skuldauppgjör í skjaldborgum
Ríkisútgjöld

Gauti B. Eggertsson skýrir út að það sé ekki rekstur menningar- og rannsóknastofnana sem hafi sett íslenska ríkið á hausinn, heldur sé þetta afleiðing efnahagsóstjórnar sem birtist meðal annars í gjaldþroti Seðlabankans.
Stjörnur í Hollywood

Í gær fór ég í eitt fallegasta leikhús sem ég hef komið í.

Það er í Hollywood, á Hollywood Boulevard, og heitir Pantages. Að koma þangað inn er eins og að stíga inn í ævintýraveröld – var ekki Hollywood kallað draumaverksmiðja?

Leikhúsið er í glæsilegum art deco stíl sem er nokkuð algengur í Hollywood, byggt árið 1930 og tekur 2700 manns í sæti. Óskarsverðlaunahátíðin var haldin í þessu húsi á árunum 1949 til 1959.

Svo lenti það í niðurníðslu og hverfið í kring hrörnaði líka. Götur Hollywood urðu fíkniefna- og vændisfólki að bráð; vinkona okkar sem er fædd í Hollywood sagði mér að ástandið hafi verið afar vont þar til allrasíðustu ár.

Þá hófst loks endurreisn í kvikmyndaborginni, það er búið að hreinsa göturnar, gamlar byggingar hafa verið gerðar upp og nýjar risið. Svoleiðis á það auðvitað að vera; það má segja að gamla Hollywood arfleifðin eigi að vera á heimsminjaskrá. Maður kemur þangað og í steinsteypunni sér maður fingra- og skóför Clarks Gable, Jimmy Stewart, Gloriu Swanson, Mary Pickford, Douglas Fairbanks, Judy Garland og Bette Davis.

Einu sinni var ég að tuða yfir Hollywood myndum á blogginu og þá svaraði ágætur heimspekingur mér með því að segja að hinn mikli sköpunarkraftur sem braust fram í kvikmyndaborginni á á fyrstu áratugum tuttugustu aldar hafi verið svipaður því sem gerðist í Flórens á tíma endurreisnarinnar.

Það var ágætt svar. Þetta var gullinn tími. Maður sér fyrir sér Chaplin, Marion Davis, Fairbanks og Pickford í partíum og lautarferðum.. Los Angeles var þá á víð og dreif innan um appelsínulundi, kvikmyndastjörnurnar voru eins og konungborið fólk. Margir komu samt úr fátækt, eins og Chaplin, snillingurinn. Minningarnar um þetta lifa í borginni – á heimili vina okkar þvoðum við okkur í vaski sem kom úr sumarhúsi Marion Davis og ástmanns hennar, blaðakóngsins Williams Randolphs Hearst.

Við vorum stödd fyrir utan hið fræga Kínaleikhús þegar maður í Spidermanbúningi varð of æstur og var leiddur burt af lögreglu. Af því var frétt á forsíðu LA Times. Þarna er fólk í alls konar búningum að reyna að sníkja peninga af ferðamönnum með því að sitja fyrir á myndum með þeim. Sumir missa stjórn á skapi sínu í samkeppninni um þessa fáu skildinga sem þarna falla til.

Það geta ekki allir verið stjörnur í Hollywood.

Þaðan fórum við í Pantages leikhúsið og sáum stórkostlegan leikara fara á kostum.

Þetta var Stefán Karl Stefánsson sem leikur aðalhlutverk í sýningunni The Grinch – sem á íslensku hefur verið kallað Þegar Trölli stal jólunum.

Þetta er fjörug og skemmtileg jólasýning – en það er Stefán sem er í algjörum sérflokki; hjá honum þar fer saman frábær líkamstjáning, raddbeiting (maður heyrir engan íslenskan hreim!) og útgeislun sem grípur áhorfendur – það var Stefán sem fékk langmesta klappið.

Sýningin verður þarna í leikhúsinu fram yfir jól, stundum tvisvar á dag – nóg að gera hjá Stefáni.
Pólitískar vinaráðningar

Sigurbjörg Sigurgeirsdóttir skrifar merkilega grein um kunningjastjórnmál sem má lesa í heild sinni hér:

„Pólitískum vinaráðningum fylgja oftast væntingar um hollustu og hlýðni. Stundum er um ákveðinn vinargreiða ræða. Það breytir því þó ekki að hvort heldur sem er, þá myndast í kjölfarið samband milli þess sem ræður og þess sem er ráðinn, samband sem líkja má við „skjólstæðingssamband“, þar sem sá sem tekur ákvörðun um ráðningu er orðinn „verndari“ þess sem er ráðinn. Þetta fyrirbæri kallast á ensku „clientelism“ og verndarinn „patron“. Við það ráðningarsamband sem skapast við pólitískar ráðningar verða til ákveðnar aðstæður þar sem sá sem ræður telur sig geta með nokkurri vissu sagt fyrir um hvernig sá sem er ráðinn hagar ákvörðunum sínum. Þetta þykir mörgum stjórnmálamönnum mikill kostur þar sem opinber stjórnsýsla snýst um það að undirbúa ákvarðanir og marka stefnu í sameiginlegum málum almennings. Við slíkar ákvarðanir mætast oft ólíkir hagsmunir almennings og einkaaðila.“
Engin reisn

Björgólfur Thor virðist hafa álitið sig vera konungborið fólk á Þingvöllum. Það er reyndar stórmerkilegt hvernig yfirstétt Íslands hefur umgengist þjóðgarðinn á löngu timabili; þarna hafa gilt lög sem banna framkvæmdir – og segja að þarna skuli allir Íslendingar vera jafn réttháir – en samt hefur fína fólkið komist upp með að umgangast svæðið eins og sína eign. Montsamkoman Þingvallanefnd hefur látið þetta gott heita.

Þetta er sama viðhorf og birtist þegar Björgólfi var seldur Fríkirkjuvegur ellefu – vegna þess að langafi hans hafði búið þar (sic!) – þá vildi hann fá að leggja akveg fyrir sig og gestsi sína upp að húsinu, í algjöru trássi við gamalgróinn garðinn í kring.

En það er annað merkilegt í þessu. Í fréttum segir að Björgólfur hafi stofnað eignarhaldsfélög utan um þessa sumarbústaði.

Það er nefnilega svo merkilegt að íslensku útrásarvíkingarnir virðast ekki hafa þolað að borga neitt sjálfir – þrátt fyrir sinn mikla auð.

Baugsmálið sýndi að Jón Ásgeir setti allt á fyrirtækið, líka neyslu sína á skyndimat. Hann er reyndar frægur fyrir að borga aldrei neitt úr eigin vasa í viðskiptum, allt skal gert með lánsfé.

Björgólfar virðast hafa verið eins. Þegar þeir keyptu Landsbankann slógu þeir lán í Kaupþingi/Búnaðarbanka, þrátt spuna stjórnmálamanna um fé sem þeir ætluðu að koma með inn í landið. Þeir töldust vera vellauðugir, en gátu aldrei borgað neitt sjálfir. Kannski þótti það ekki fínt í þeirra kreðsum, en Björgólfu eldi varð líka að næla sér í peninga úr bankanum til að kosta minningarsjóð um dóttur sína.

Það verður að segjast eins og er:

Þetta er allt mjög smátt í sniðum hjá þessum mönnum. Engin reisn yfir þessu.
Gagnrýni Josefssons

Mats Josefsson lagði til að stofnuð yrði sérstök eignasýsla til að höndla með fyrirtæki sem eru svo illa stödd að þau eru lent í höndum bankanna og ríkisins.

Í stað þess að menn væru að paufast með þetta inni í bönkunum, bak við lokuð tjöld.

Því miður hefur ráðum hans ekki verið fylgt.

Hvað vitum við hvað er að gerast í málefnum fyrirtækjanna inni bönkunum?

Margt sem þaðan heyrist vekur ákafa tortryggni.

Gagnrýni Josefssons, þessa erlenda sérfræðings sem á engra hagsmuna að gæta hér, hittir beint í mark – og það er líka athyglisvert sem hann segir, að við höfum eytt alltof miklum tíma í Icesave.
Steinunn, Böðvar og flugslysið í Héðinsfirði

Í Kiljunni í kvöld verður fjallað um nýja bók sem segir frá mesta flugslysi Íslandssögunnar. Það var í Héðinsfirði árið 1947 þegar Douglas DC-3 flugvél frá Flugfélagi Íslands fórst með tuttugu og fimm farþegum og áhöfn. Vélarinnar var saknað í sólarhring en svo fannst hún á Hestfjalli, við hrikalegar aðstæður. Skrásetjari bókarinnar er Margrét Þóra Þórsdóttir.

Steinunn Sigurðardóttir kemur í þáttinn og segir frá nýrri skáldsögu sinni sem nefnist Góði elskhuginn, en annar gestur er Böðvar Guðmundsson sem hefur sent frá sér bókina Enn er morgun.

Kolbrún og Páll ræða um ný skáldverk eftir Rögnu Sigurðardóttur og Steinar Braga.

En Bragi segir frá frímúrurum.
Umfangsmikil leigumiðlun

Á sama tíma og sjávarútvegsráðherra hefur ákveðið að leigja út 4000 tonn af skötuselskvóta stundar LÍÚ stórfellda leigumiðlun á óveiddum fiski.

Ráðuneytið ætlar að leigja kílóið á 120 krónur.

Á heimasíðu LÍÚ má sjá hvað menn eru tilbúnir að borga fyrir ýmsar tegundir, kílóið af skötusel er 300 krónur.

Sem þeir telja sig hafa einkarétt á að höndla með miðað við ofsafengin viðbrögðin.
Miðja Vetrarbrautarinnar

Hér á Stjörnufræðivefnum eru stórfenglegar myndir, teknar með geimsjónaukum, og sýna inn í miðju Vetrarbrautarinnar. Þarna er meðal annars svarthol sem er fjórum milljón sinnum massameira en sólin okkar!

Nú er alþjóðlegt ár stjörnufræðinnar í tilefni af því að 400 ár eru liðin síðan meistari Galíleó Galílei beindi sjónauka sínum út í himinhvelfinguna.

Það eru mikil feikn að sjá þetta, maður skynjar smæð sína, vissulega, en maður fyllist líka hrifningu á þessu sköpunarverki, hinum óræðu vegalengdum, furðufyrirbærum í geimnum og óendanlegum fjölda himintungla.

Smellið á myndina og þá stækkar hún, en á Stjörnufræðivefnum er að finna fleiri myndir og skýringatexta.