arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Engar líkur á breytingum á landbúnaðarkerfinu

Ólafur Þ. Stephensen, ritstjóri Fréttablaðsins, fjallar í leiðara um styrki til landbúnaðar á Íslandi. Þeir eru samkvæmt OECD helmingi hærri en tíðkast innan ríkja sem þar eiga aðild – styrkirnir eru um 47 prósent af tekjum bænda, en í Evrópusambandinu eru þeir að meðaltali um 20 prósent. Annað sem vekur athygli á Íslandi er að styrkirnir eru að miklu leyti framleiðslutengdir – Evrópusambandið hefur reynt að þróa styrkjakerfi sitt í átt frá því.

Kerfið er feikilega dýrt – og ekki hagkvæmt heldur.

Það eru hins vegar litlar líkur á að það breytist. Þegar ríkisstjórn Sjálfstæðisflokks og Samfylkingar tók við 2007 hugsuðu margir að þarna væri komið tækifæri til að taka til í landbúnaðarkerfinu.

Eins og allir vita fór tími ríkisstjórnarinnar í annað.

Nú er staðan þannig að varla neitt ríkisstjórnarmunstur er í kortunum sem mun hagga við þessu kerfi. Það hefur heldur ekki verið til umræðu um langa hríð, nema þá í tengslum við ESB-aðild. Forysta Bændasamtakanna er algjörlega á móti ESB, og hún hefur eignast bandamenn, sem eru kannski allir ekki ýkja hrifnir af háum landbúnaðarstyrkjum, en telja að best sé að hafa bændaforingjana með sér í liði.
Næstu Kiljur

Kiljan hefur göngu sína á nýjan leik í kvöld.

Listi höfunda sem birtast í þessum þætti og þeim næstu er ansi flottur:

Kristín Ómarsdóttir, Jussi Adler-Olsen, Einar Kárason, Anna Funder (Stasiland), Guðbergur Bergsson, Michel Houellebecq, Elena Poniatowska, Kristof Magnússon.
Kosningaauglýsing

Hér er auglýsing sem tengist stjórnarskrárkosningunum 20. október næstkomandi.

Hún er reyndar með þeim eindæmum að hún var sett saman fyrir þremur og hálfu ári, fyrir þingkosningarnar í apríl 2009.

En auglýsingin er svo fín að þetta verður varla betur gert.
Réttmæt gagnrýni á dóminn yfir Geir

Það er rétt hjá hollenskum evrópuþingmanni að það er óráðlegt að nota dómstóla til að refsa stjórnmálamönnum fyrir atburði eins og íslenska bankahrunið. Stjórnmálamenn taka vondar og vitlausar ákvarðanir – og þeir geta líka bakað tjón með því að gera ekki neitt. En að framkvæma eitthvað með glæpsamlegum ásetningi er annað.

Kjósendur eiga að sjá um að fella misheppnaða stjórnmálamenn í lýðræðisríki, önnur refsing sem þeir uppskera er að þeir hljóta vanþóknun samborgara sinna. Reyndar sagði spakur maður eitt sinn: All political lives end in failure.

Þekktur stjórnmálaheimspekingur, Bernard Manin, prófessor við New York háskóla, var í viðtali í Silfri Egils um þetta síðastliðið vor. Hann varaði við að rugla saman pólitískri ábyrgðarskyldu og glæpsamlegri ábygðarskyldu þar sem dómskerfinu er beitt.

Niðurstaða landsdómsmálsins speglaði líka óvissu réttarins sjálfs um þetta – Geir var sakfelldur vegna eins ákæruliðs og ekki gerð refsing.

Reynslan af réttarhaldinu var vond, en fordæmið er auðvitað þarna – og Manin telur það háskalegt.

Viðtalið við Manin má sjá með því að smella hérna.
Ríkisendurskoðunarskandallinn og óvinir krónunnar

Leiðarar Morgunblaðisins koma manni ennþá á óvart.

Í síðustu viku var þar skrifað um hina alræmdu Advania/Skýrr-skýrslu Ríkisendurskoðunar.

Á leiðaranum mátti skilja að fréttamennska væri einhvers konar fáfengilegt sport – sem væri ekki iðkað af alvörufólki.

Eru þetta skilaboðin sem berast inn á fréttadeild blaðsins? Eða kannski passa blaðamennirnir sig á að lesa ekki ritstjórnarskrifin.

Í dag má lesa að fjármálaráðherra hafi „veist“ að íslensku krónunni.

Þetta er skrifað af manni sem stóð fyrir einhverri einkennilegustu efnahagstilraun allra tíma.

Þar var gengi krónunnar skrúfað upp til að búa til fölsk lífskjör í landinu. Þetta gat ekki endað nema á einn veg, með skelfingu.

Þá hrundi gengi krónunnar – með þeim afleiðingum að lífskjörunum var sópað burt nánast á einni nóttu og gott betur.

Við munum þurfa að lifa með afleiðingum þessa langa hríð enn. Hafi verið gerð tilraun til að ganga af íslensku krónunni dauðri, þá var það þarna.
Kristín Ómars, Jussi Adler, gráir skuggar

Fyrsti þáttur Kiljunnar á þessum vetri er á dagskrá á miðvikudagskvöldið.

Meðal gesta í þættinum eru Kristín Ómarsdóttir rithöfundur, hún hefur nýlega sent frá sér skáldsögu sem nefnist Milla, og danski spennusagnahöfundurinn Jussi Adler-Olsen, en bækur hans tróna í efstu sætum vinsældalista víða um heim.

Við kynnumst uppáhaldsbókum Steingríms J. Sigfússonar.

Bragi Kristjónsson verður á sínum stað, en gagnrýnendur þáttarins fjalla um tvær bækur: Fimmtíu gráa skugga eftir E.L. James og Herbergi eftir Emmu Donoghue.
Vondar og góðar ríkisstjórnir

Ég man ekki nógu langt aftur í tímann til að geta dæmt um hver sé versta ríkisstjórn Íslands – en þó kemur varla önnur til greina en hrunstjórnin svokallaða.

Hún missti beinlínis stjórnina á ríkinu – og allt hrundi í kringum hana, bankar, sparisjóðir, stórfyrirtæki, Seðlabankinn varð gjaldþrota, ríkið steyptist ofan í skuldapytt, sveitarfélög urðu stórskuldug, en gjaldmiðillinn rýrnaði um helming.

Ríkisstjórn Gunnars Thoroddsen árin 1980 til 1983 gæti vermt annað sætið. Þar voru með honum Alþýðubandalagsmenn og Framsókn – verðbólgan var hundrað prósent og heimilin í miklum vanda.

Aldrei hefur verið rifist jafn mikið og í stjórn Alþýðuflokks, Alþýðubandalags og Framsóknar 1978 til 1979. En hún entist stutt.

Síðari ráðuneyti Davíðs Oddssonar og Halldórs Ásgrímssonar koma líka til greina. Þarna var kominn furðulegur andi í stjórnarsamstarf sem byrjaði vel – bankar voru einkavæddir til vildarvina, það var sett á svið fyrir hrunið sem varð nokkrum árum síðar.

Fyrstu minni mín eru af Viðreisnarstjórninni, ég man að það var talað illa um hana, þá hafði hún setið tvö kjörtímabil. En það var merkileg og að mörgu leyti góð stjórn.

Ég man ekki lengra aftur – en ég hef talað við menn sem nánast tárfelldu af geðshræringu yfir því hversu Stjórn hinna vinnandi stétta, samstjórn Framsóknar og Alþýðuflokks, var góð. Hún sat árin 1934 til 1938. Þar voru ráðherrar mjög ungir, til dæmis var fjármálaráðherrann Eysteinn Jónsson aðeins 27 ára þegar hann settist í stjórnina.
Merkileg mynd um bandarísk stjórnmál

Ég horfði í gærkvöldi á merkilega sjónvarpsmynd sem fjallar um þegar Sarah Palin var gerð að varaforsetaefni Johns McCains. Myndin nefnist Game Change.

Það eru stórleikarar í aðalhlutverkum, Julianne Moore leikur Palin, Ed Harris leikur McCain og Woody Harrelson er í stóru hlutverki kosningaráðgjafa.

Sarah Palin stekkur skyndilega frá Alaska yfir á hið stóra svið landsmálanna. Fyrst virðist hún vera mjög frambærileg, sjálfsöryggið geislar af henni og hún talar í einföldum hnitmiðuðum frösum.

Fljótt kemur hins vegar í ljós að hún er algjörlega fáfróð um heiminn, hugur hennar virkar í afar þröngu rými, hún getur farið með klisjur eins og páfagaukur en skilningurinn er enginn. Hún er mjög óþolinmóð gagnvart því sem hún þekkir og veit ekki.

McCain birtist í myndinni sem sómamaður. Hann verður miður sín þegar kosningabaráttan verður neikvæð – frægt er atvikið þegar hann tók orðið af konu sem hélt því fram að Obama væri arabi. Þá var McCain nóg boðið og hann sagði að Obama væri þjóðhollur Bandaríkjamaður eins og hann.

En það er í lokin að myndin verður hrollvekjandi, þá sér maður Repúblikana halda niður á brautina þar sem þeir eru nú. McCain er að halda ræðuna þar sem hann viðurkennir sig sigraðan, þetta gerir hann af mikilli reisn, en áhorfendur hrópa nafn Palins – þessa furðufyrirbæris.
Stjórnarskrárbæklingur sem er til fyrirmyndar

Nú er farið að dreifa í hús bæklingnum þar sem þjóðaratkvæðagreiðslan um tillögur Stjórnlagaráðs er kynnt. Manni sýnist þetta vera húðvandað – það var Lagastofnun Háskóla Íslands sem setti saman textann.

Bæklingurinn er settur upp þannig að í öðrum dálkinum eru tillögur Stjórnlagaráðsins – og í hinum stjórnarskrá lýðveldisins eins og hún er núna. Sums staðar eru reyndar auðir spaltar þar sem gamla stjórnarskrá er og annars staðar hún mjög stuttaraleg. Skýringar eru þarna líka þar sem er farið nánar í álitaefni.

Guðni Th. Jóhannesson sagnfræðingur sem tók þátt í umræðu í Silfri Egils í gær hefur kallað stjórnarskrána frá 1944 bráðabirgðaplagg. Og vissulega virkar hún sumstaðar hálfköruð – nánast eins og bygging án þaks og glugga – við vitum líka úr stjórnmálabaráttunni að í henni eru ákvæði sem stangast á innbyrðis. Nýja stjórnarskráin er orðmörg miðað við þetta, en þá er þess að geta að þýska stjórnarskráin – sem þykir til sérstakrar fyrirmyndar – er ansi ítarleg.

Þessi bæklingur ætti að geta orðið undirstaða efnismikillar umræðu um stjórnarskrármál – Íslendingar hafa örugglega gott af að hugsa dálítið heimspekilega um tilveru sína.

En svo getum við auðvitað kosið að eyða tíma okkar í annað…

Bæklingurinn um þjóðaratkvæðagreiðsluna 20. október. Hann er líka hægt að nálgast á slóðinni Þjóðaratkvæði.
Píratar eru einna líklegastir

Eins og ég nefndi í Silfri Egils í dag hef ég ekki sérstaka trú á að nýju framboðin nái fulltrúum sínum inn á Alþingi – nema þá í mjög takmörkuðum mæli. Það þarf mikið til að hrófla við fjórflokknum, miklu meira en nú er komið fram hjá nýjum flokkum og flokksbrotum.

Flest virðast þau vanmeta þátt pólitískra leiðtoga – það kannski fallega hugsað að vilja ekki púkka upp á leiðtoga, en þegar á hólminn er komið samsama kjósendur sig við leiðtoga – í kosningabaráttu verða þeir táknmyndir. Ef leiðtogana vantar þurfa hugmyndirnar að vera ansi skýrar, talsvert virðist vanta upp á það.

Lilja Mósesdóttir vill helst ekki leiða flokk sinn Samstöðu – sem hún þó stofnaði. Dögun er samansafn hópa sem maður er ekki viss um að passi sérlega vel saman. Maður sér ekki betur en að þessir flokkar séu að takast á um nákvæmlega sama fylgið.

Frá Betri framtíð hefur maður ekki séð annað en tvíeykið Guðmund Steingrímsson og Heiðu Kristínu, er alvara á ferðum þarna eða er þetta einhvers konar útibú frá Besta flokknum? Ef stendur til að stofna alvöru frjálslyndan miðjuflokk útheimtir það meiri elju en maður hefur séð hingað til úr þessum herbúðum.

Hægri grænir eru annars staðar í pólitíska litrófinu, til hægri við Sjálfstæðisflokkinn – boðskapurinn er svosem ágætlega skýr, flokkurinn er meira hægri en grænn, en maður sér ekki að fylgið muni leita þangað í stórum stíl frá móðurskipinu.

Ég sagði líka, og ég held það sé nokkuð til í því, að Pírataflokkur væri líklegastur af nýjum framboðsöflum til að ná fólki á þing. Píratar eru hreyfing sem hefur átt velgengni að fagna í Þýskalandi og Svíþjóð. Hugmyndir þeirra um beint lýðræði og upplýsingafrelsi höfða sterkt til ungs fólks – og gætu gert það líka hér, í svo netvæddu samfélagi.
Djarfmannlega mælt hjá Össuri

Það var djarft hjá Össuri Skarphéðinssyni að stíga upp á allsherjarþingi Sameinuðu þjóðanna og benda á hið augljósa – að Öryggisráðið er afdankað og úr takti við nútímann.

Ég les á vefsíðum manna sem svamla í krónísku svartagalli að þessi framganga Össurar sé ekki sæmandi stjórnmálamanni frá smáþjóð.

Við eigum þá væntanlega bara að láta stórveldin um heimsmál. Vera ekkert að múðra.

En auðvitað kemur okkur þetta við eins og öðrum. Palestínumálið hefur verið eins og fleinn í holdi alþjóðasamfélagsins um margra áratuga skeið, við getum ekki horft upp á blóðbaðið í Sýrlandi án þess að okkur ofbjóði.

Þessi deilumál og önnur, sem stranda gjarnan í Öryggisráðinu, spilla friðarhorfum í heiminum – og það er okkar mál, ekki síður en stórvelda.
Silfrið: Miliband, stjórnarskrárkosningar, framboðsmál

Líkt og áður er komið fram verður einn helsti stjórnmálamaður Bretlands, David Miliband, verður gestur í Silfri Egils á sunnudag.

Miliband var utanríkisráðherra á árunum 2007 til 2010. Hann og bróðir hans Ed tókust á um formennsku í Verkamannaflokknum í september 2010 og tapaði David naumlega.

Flokksþing Verkamannaflokksins hefst einmitt í Manchester á sunnudag. Flokkurinn hefur talsvert forskot á Íhaldsflokkinn í skoðanakönnunum.

Í viðtalinu ræði ég við Miliband um stjórnmál í Evrópu og Bretlandi, niðurskurð og kreppu, en einnig ber á góma íslensk málefni, leið Íslands út úr kreppunni, Icesave og möguleg innnganga Íslands í ESB.

Í þættinum verður einnig rætt um þjóðaratkvæðagreiðsluna um tillögur Stjórnlagaráðs sem fer fram eftir 21 dag – það er ekki lengra þangað til.

Einnig verður spáð í framboðsmálin – brotthvarfi Jóhönnu Sigurðardóttur, væntanlegum formannsslag hjá Samfylkingu – hver komi þar helst til greina – átökum innan Framsóknarflokksins og hvert sá flokkur stefni – og baráttu um sæti hjá Sjálfstæðisflokknum, ekki síst í Reykjavík.
Getur stóriðjan ekki borgað eins og aðrir?

Stóriðjunni í landinu er tæplega vorkunn þó hún haldi áfram að greiða raforkuskatt sem var lagður á hana eftir hrun – til að aðstoða við að koma íslenska ríkinu aftur á réttan kjöl.

Það er stundum eins og þeir sem hafa yfirráð yfir helstu atvinnuvegum landsins telji að almenningur eigi að bera allar byrðarnar – þannig eru hjóðin í stórútgerðinni og það sama heyrist nú frá stóriðjunni. Miklir tilflutningar fjármagns hafa orðið til þessara greina.

Það er vísað í að samningur við ríkið hafi kveðið á um að þessi skattur næði bara til 2013. Það er reyndar ákveðinn lúxus að geta samið við ríkið um hvað maður greiðir í skatt – flestum einstaklingum og lögaðilum er ekki boðið upp á slíkt.

Þeir borga bara upphæðina á álagningarseðlinum.

Stóriðjan nýtur þess nú að innlendur kostnaður hefur lækkað mikið vegna falls krónunnar. Aðstæður hafa ekki breyst þótt nokkur ár séu liðin, krónan er enn mjög lágt skráð.

Það er varla ofætlun að stóriðjan greiði fyrir þetta – erlendis er það kallað windfall-skattur. Í öðru lagi viðurkenna flestallir að orkuverðið sem stóriðjan borgar er alltof lágt – meira að segja forstjóri Landsvirkjunar er þeirrar skoðunar – í raun þyrfti að taka upp alla orkusamningana.

Gleymum því heldur ekki að stóriðjan er í eigu erlendra auðhringa – þeir eru ekki góðgerðarfyrirtæki sem gefa neitt eftir heldur reyna af ítrasta mætti að hámarka hagnað sinn fyrir hluthafa. Íslenska ríkið á náttúrlega að umgangast stóriðjuna með sama hætti – að hámarka tekjur sínar af henni.
Íslensk náttúra, aðskotadýr og -plöntur

Náttúrufræðistofnun Íslands telur að kanínur hafi ekki þegnrétt í íslenskri náttúru – og því ber líklega að útrýma þeim.

Það er reyndar spurning hvar eigi að draga mörkin.

Við landnám var refurinn eina spendýrið í íslenskri náttúru. Rebbi var kóngurinn.

Svo fjölgaði tegundunum, faunan er reynda ekki mjög fjölbreytt.

Við höfum húsdýrin hunda, ketti, kýr, kindur, hross, geitur og svín – úti í náttúrunni eru rottur og mýs, hreindýr, minkur sem er nokkuð nýlegt aðskotadýr og nú kanínur – fyrir utan rebba.

Á sama tíma hefur gróðurfar í landinu tekið miklum breytingum. Fyrst er sagt að landið hafi verið viði vaxið frá fjalli til fjöru, svo var skóginum eytt, en á síðustu öld hafa bæst við ótal tegundir sem voru ekki til hérna, bæði tré og blóm.

Umdeildastar eru greni – lengi var deilt um hvort það ætti heima á Íslandi – og svo lúpínan, en margt fólk getur misst sig í ógurlegan ham þegar á hana er minnst. Sumir vilja útrýma henni, en vegna hennar eru sandar sunnanlands víða grónir – það hefur gerst á stuttum tíma. Bændur hafa meira að segja ræktað korn í jarðvegi sem lúpínan hefur skapað.

Á síðustu árum höfum við séð fuglategundir og skordýr sem voru ekki til hér áður. Við getum víst ekki gert mikið í því.

Spurningin er hvar við eigum að draga mörkin – er til einhver útgáfa af Íslandi sem við eigum fyrir alla muni að halda í, og hvað megum við ganga langt í að uppfæra?

Mynd þessi er af vef Náttúrufræðistofnunar Íslands, ljósmyndarinn er Trausti Baldursson. Myndin sýnir tvær framandi tegundir í náttúru Íslands, kanínu og alaskalúpínu. Á vefnum kemur fram að það sé opinbert mat að kanínan sé framandi tegund sem beri að útrýma í náttúru Íslands ellegar hafa á henni stranga stjórn.
ESB-andstæðingar herða tökin

Evrópusambandsaðild virðist enn fjarlægjast eftir því sem fleiri hætta á þingi – og aðrir gefa kost á sér.

Þeir sem helst hafa verið hlynntir ESB-umsókninni í stjórnarandstöðu eru að hætta, Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir úr Sjálfstæðisflokki, Siv Friðleifsdóttir og Birkir Jón Jónsson í Framsókn.

Í staðinn sækjast eftir þingsætum harðir andstæðingar ESB – Brynjar Níelsson , Frosti Sigurjónsson og Jónína Ben, og eiga sumir góðan séns á að ná kosningu.

Í báðum flokkunum herða þeir sem eru andsnúnir Evrópusambandinu semsagt tökin.
Þjóðmál: Björn og Jakob sækja hart að Guðlaugi Þór

Það er kominn prófkjörstitringur í Sjálfstæðisflokkinn. Í nýju hefti timaritsins Þjóðmálum vekur athygli hversu harkalega er sótt að Guðlaugi Þór Þórðarsyni.

Þarna birtast greinar um stöðu flokksins í aðdraganda kosninga.

Ritstjórinn Jakob F. Ásgeirsson hefur áhyggjur af flokknum og segir að mörgum finnist hann ekki hafa gert almennilega upp við „hrunið“ (ritstjórinn setur orðið sjálfur innan gæsalappa.

Jakob segir:

„Þeim mislíkar stórlega að enn séu meðal kjörinna fulltrúa flokksins fólk sem fékk þau tilmæli í landsfundarsamþykkt sumarið 2010 að draga sig í hlé vegna þátttöku í hrunadansinum. Óhætt er að taka undir það með þessu fólki að það gæti orðið Sjálfstæðisflokknum dýrkeypt ef kosningabaráttan færi að einhverju leyti að snúast um hrunadans einstakra frambjóðenda.“

Landsfundarsamþykktin er svo birt aftar í blaðinu og segir Halldór Gunnarsson, fyrrverandi sóknarprestur í Holti, frá aðdraganda hennar. Halldór lagði hana fram á fundinum. Halldór segist telja að þessi samþykkt sé ennþá í fullu gildi.

Björn Bjarnason vegur í sama knérunn í grein sem hann ritar undir yfirskriftinni Hvernig ætlar Sjálfstæðisflokkurinn að ná vopnum sínum? Þar rifjar Björn upp prófkjör árið 2006:

„Sá sem stefndi gegn mér, Guðlaugur Þór Þórðarson, hafði ótæmandi sjóði til ráðstöfunar. Síðar sagðist hann hafa varið að minnsta kosti tæpum 25 milljónum króna til baráttunnar. Stóðu Baugsmenn og félagar þeirra framarlega í flokki stuðningsmannanna. Þeim var mikið í mun að bola mér frá völdum, dómsmálaráðherranum. Guðlaugur Þór virkjaði 500 til 700 sjálfboðaliða til baráttu fyrir sig og komu margir þeirra úr forystu hverfafélaga sjálfstæðismanna í Reykjavík. Hefur því verið fjálglega lýst hve ríkulegar veitingar voru fyrir fjölmenni í kosningaskrifstofu hans við Lágmúla, þar hefðu menn getað gengið að veisluborði nær allan sólarhringinn.“

Það er svo varla tilviljun að í síðari hluta greinarinnar rifjar Björn upp REI-málið.
Lilja: Snjóhengjan og virkjanakostirnir

Í síðasta Silfri ræddum við um snjóhengjuna svokölluðu, allt fjármagnið sem leitar héðan út – og tilvist hafta til að afstýra því.

Eitt af því sem var nefnt var að hvaða leyti væri rétt að nota þetta fé til fjárfestinga innanlands – og þá hvaða fjárfestingakostir væru í boði.

Lilja Mósesdóttir var þátttakandi í umræðunum – hún dregur álitaefnin vel saman í stuttri færslu á Facebook síðu sinni:

„Við erum stórveldi í raforkuframleiðslu í heiminum og framleiðlum meiri raforku á mann en nokkur önnur þjóð. Ég óttast að náttúruverndar- og umhverfissjónarmið megi sín lítils andspænis 1200 milljarða snjóhengju sem ætlunin er að koma í innlenda fjárfestingu og leyfa síðan að leka smám saman út úr hagkerfinu. Stjórnvöld skortir hugrekki til að skrifa niður þessar froðueignir.

Enginn friður verður um virkjanakosti í biðflokki þegar kröfuhafar hafa fengið sinn hlut úr þrotabúum gömlum bönkunum. Skortur verður á fjárfestingarkostum fyrir eigendur snjóhengjunnar. Ef milljarðarnir verða settir í nýja virkjanakosti, þá erum við á leið í aðra eignabólu sem mun enda í verðbólguskoti með hörmulegum afleiðingum fyrir heimilin.“
Jóhanna hættir

Jóhanna Sigurðardóttir hefur sent bréf til flokksmanna í Samfylkingunni um að hún ætli að hætta í stjórnmálum í lok kjörtímabilsins og láta af formennsku í flokknum á næsta landsfundi.

Má þá gera ráð fyrir að hefjist barátta um formennsku í flokknum. Jóhanna skilur eftir sig tómarúm, hún bjargaði flokknum þegar hann kom út úr ríkisstjórn hrunsins og tryggði honum áframhaldandi líf í ríkisstjórn.

Mjög óvíst er hver verður formaður eftir hana, Árni Páll Árnason sækist eftir því, en telst varla líklegur, Dagur B. Eggertsson, er varaformaður, en pólitísk staða hans er ekki sérlega sterk. Guðbjartur Hannesson kemur varla til greina eftir klúðrið með laun Landspítalaforstjórans, en einnig er nefnd til sögunnar Katrín Júlíusdóttir sem er að fara að taka við embætti fjármálaráðherra.

Svo má ekki gleyma Össuri Skarphéðinssyni – hann hefur áður leitt flokkinn, spurning hvort hann væri tilbúinn að gera það aftur.
Eru þeir ekki hræddir um að hann steli H.C. Andersen?

Huang Nubo vill byggja H.C. Andersen skemmtigarð í Óðinsvéum.

Danir eru brattir – virðast ekki óttast að hann steli ævintýraskáldinu góða.

Væri ekki hægt að telja hann á að breyta áformum sínum hér og fá hann til að setja upp Nonnagarð?
Dauf umræða um stjórnarskrá

Í dag eru 24 dagar til þjóðaratkvæðagreiðslunnar um tillögur Stjórnlagaráðs.

Hér geisar hávær umræða um falda skýrslu sem fjallar um klúður við uppsetningu bókhaldskerfis hjá ríkinu – og að er líka mikið talað um laun skilanefndamanna.

Það er óþefur af báðum málum, því verður ekki neitað.

En þeir sem hafa áhuga á breytingum á stjórnarskránni hljóta að fara verða áhyggufullir.

Þeir sem eru að reyna að halda uppi umræðunni um hana koma margir úr röðum stjórnlagaráðsliða – það er næstum eins og þeir séu að tala við sjálfa sig eða inn í afar þröngan hóp.

Að vísu hefur opnað vefur um þjóðaratkvæðagreiðsluna, en það hlýtur að þurfa meira átak ef á að takast að rífa umræðuna upp og vekja áhuga kjósenda.

Það sem maður saknar ekki síst er meiri umræða um einstakar greinar tillagnanna: Þjóðareignina á náttúruauðlindum, fullveldisframsalið sem þær eiga að gera mögulegt, persónukjörið, jöfnun atkvæðisréttar, beina lýðræðið sem þær fela í sér – og stöðu forsetans.

(Stjórnarskrármálið verður meðal umfjöllunarefna í Silfri Egils á sunnudag.)
Vefur um þjóðaratkvæðagreiðslu 20. október

Það var kannski ekki seinna vænna, en nú hefur verið opnaður vefur um þjóðaratkvæðagreiðsluna 20. október – þegar greidd verða atkvæði um tillögur Stjórnlagaráðs.

Á vefnum eru tillögurnar kynntar og farið yfir spurningarnar sem sérstaklega verða sérstaklega bornar fram í þjóðaratkvæðagreiðslunni.

Þær eru svohljóðandi:

1. Vilt þú að tillögur stjórnlagaráðs verði lagðar til grundvallar frumvarpi að nýrri stjórnarskrá?

Já, ég vil að tillögur stjórnlagaráðs verði lagðar til grundvallar frumvarpi að nýrri stjórnarskrá

Nei, ég vil ekki að tillögur stjórnlagaráðs verði lagðar til grundvallar frumvarpi að nýrri stjórnarskrá

2. Vilt þú að í nýrri stjórnarskrá verði náttúruauðlindir sem ekki eru í einkaeigu lýstar þjóðareign?

Já

Nei

3. Vilt þú að í nýrri stjórnarskrá verði ákvæði um þjóðkirkju á Íslandi?

Já

Nei

4. Vilt þú að í nýrri stjórnarskrá verði persónukjör í kosningum til Alþingis heimilað í meira mæli en nú er?

Já

Nei

5. Vilt þú að í nýrri stjórnarskrá verði ákvæði um að atkvæði kjósenda alls staðar að af landinu vegi jafnt?

Já

Nei

6. Vilt þú að í nýrri stjórnarskrá verði ákvæði um að tiltekið hlutfall kosningarbærra manna geti krafist þess að mál fari í þjóðaratkvæðagreiðslu?

Já

Nei
Olíurisi varar við olíuvinnslu í norðurhöfum

Forstjóri olíurisans Total varar við því að borað sé eftir olíu í Norður-Íshafinu. Frá þessu er greint í Financial Times.

Forstjórin, Christope de Margerie, segir olíuvinnsla í norðurhöfunum sé alltof áhættusöm, líkurnar á olíuslysum séu miklar og umhverfisáhrifin geti verið skelfileg.

Eins og hann segir snýr þetta ekki bara að umhverfinu, heldur geti þetta eyðilagt orðspor fyrirtækja sem þarna starfa.

Þetta þýðir að stór olíufyrirtæki munu fara að mikilli gát við olíuleit og -vinnslu þar norðurfrá.

Það er ýmislegt sem getur komið upp á, kuldinn er mikill, veðurhæð oft gífurleg, myrkur hálft árið – og borgarísjakar sem berast um hafið.
Er vegið að grunnstoðum borgaralegs samfélags?

Brynjar Níelsson er afar skeleggur maður. Hann ætlar að bjóða sig fram til þings fyrir Sjálfstæðisflokkinn – hann er reyndar að sækja um embætti hæstaréttardómara líka, en hann er talinn ólíklegur til að hreppa það.

Brynjar gefur skýringu á framboði sínu í yfirlýsingu sem birtist meðal annars á Eyjunni. Hún er mjög athyglisverð, enda er þar tekið sterkt til orða. Það væri til dæmis gaman að vita betur hvað frambjóðandinn á við þegar hann segir:

„…mér er hugleikin baráttan fyrir réttarríkinu, frelsi einstaklingsins til orða og athafna, sem og hið opna frjálsa þjóðfélag. Að þessum grunnstoðum borgaralegs samfélags er vegið freklega nú á tímum.“