Bréf um hagsmunatengsl, Nordal, vaxandi hroka og sjónarspil pólitíkusa

Atvinnulaus

Vandamálin eru svo stórfelld að manni fallast hendur við að reyna að komast yfir þau öll.

Það verður að spara og á sama tíma auka tekjurnar, einhvern veginn og hér á landi þarf að efla alla framleiðslu.

Það þarf að efla alla vöruþróun hjá bændum, og gera þeim kleift að slátra heima og bjóða vörur beint til neytenda.

Það að hafa öfluga markaði ( farmers markets) þar sem hægt verði að koma saman framleiðanda og neytenda er einn þáttur, þar sem hægt er að skapa bæði atvinnu og vonandi draga úr kostnaði neytenda við heimilisinnkaupin.

Það hefur gefist ótrúlega vel í Bretlandi þar sem að fleiri og fleiri bændur hafa farið þá leið að þróa eigin vörur og bjóða þær milliliða laust.

Sama má segja um fisk og sjávarföng, það er hægt að skapa heilmikla atvinnu og tekjur .þannig og efla undirstöður þjóðfélagsins.

Og það verður að fá svör við því hvað þjóðin vill að hafi forgang í þessu landi, því eins og er þá er hver höndin upp á móti annarri.

Ætlum við að draga saman ríkisútgjöld það mikið að vinnumarkaðurinn verði ennþá erfiðari?

Ætlum við á sama tíma að draga úr framlögum til menntunnar þannig að þeir sem hana hafa ekki núna, verði gert ennþá erfiðara um vik að sækja sér menntun og þá um leið kannski lykil að betra lífi?

Ég er atvinnulaus um þessar mundir og þrátt fyrir smá verkefni hér og þar sé ég ekki fram á að hafa neina möguleika í stöðunni aðra en þá að reyna að komast í Háskóla og fara að læra eitthvað annað.

Ef að það verður skrúfað verulega fyrir möguleika mína á því, þá er um leið verið að dæma mig til að vera atvinnulausan um ókomna tíð og að engu gagni fyrir þetta þjóðfélag.

- - -

Svona þarf að gera hér...

…allir topparnir í bankabransanum kallaðir fyrir þingnefnd, sjónvarpið á staðnum og bein útsending og

svo samantekt í fréttum.

Þetta gera Bandaríkjamenn vel og við ættum að taka upp þetta rannsóknarfyrirkomulag.

- - -

Pólitískt sjónarspil

Í þeim hremmingum sem við erum að fara í gegnum þessa mánuðina finnst mér ömurlegt að horfa á hina pólitísku umræðu á Alþingi. Í stað þess að þingmenn okkar snúi bökum saman og reyni sameiginlega að finna traustar og góðar lausnir á vandamálum þjóðarinnar þá virðast þeir uppteknir við að spila sömu gömlu stjórnar- og stjórnarandstöðu rulluna.

Fulltrúar þess flokks sem hefur farið með völdin hér í 17-18 ár og bera mikla ábyrgð á þeirri stöðu sem þjóðfélagið er komið í, telja sig nú þess umkomna að halda uppi “harðri” stjórnarandstöðu og gagnrýna allt sem núverandi ríkisstjórn gerir og gerir ekki. Sama hvað er. Meira að segja frumvörp sem voru tilbúin á meðan þeir sjálfir voru í stjórn eru gagnrýnd. Fyrrverandi stjórnarþingmenn eru sem sagt farnir að spila gömlu stjórnarandstöðuplötuna og gömlu stjórnarandstæðingarnir orðnir rólegir og telja allt gott sem frá þeim kemur og alla gagnrýni ómaklega.

Þingmenn þurfa ekki að vera sammála um einstök mál. Það gerir enginn kröfu um það. En eigum við ekki rétt á því eins og staða mála er í dag að þingmenn ræði málin efnislega og á faglegum nótum, með það að leiðarljósi að þeir séu saman í liði sem vinnur að því markmiði einu að leiða þjóðina út úr þeim ógöngum sem hún er í. Ekki með lágkúrulegum þrætum og ásökunum eða svívirðingum, eins umræðan hefur verið undanfarið sbr. t.d. umræðu undanfarinna daga um skattamál, Seðlabankann og stjórnir bankanna.

Allir sæmilega viti bornir menn sjá að vandi þjóðarinnar er gríðarlegur. Það þarf örugglega að fara út í verulegan kostnaðarniðurskurð. Slíkt er hins vegar erfitt og sársaukafullt þar sem stærsti hluti útgjalda er í heilbrigðis-, mennta- og félagslega kerfinu. Sömuleiðis þarf örugglega að hækka skatta verulega þar sem því eru takmörk sett hvað menn treysta sér til að skera kostnað mikið niður. Vandamál þjóðarinnar er svo hrikalegt og af þeirri stærðargráður að ekki er hægt að velja þarna á milli eða notast við leiðir sem almenningur á ekki eftir að finna fyrir. Því miður.

Nú eru þeir tímar að þjóðin gerir þær kröfur til þingmanna að þeir slíðri sverðin. Flokkshagsmunir séu settir til hliðar. Menn taki ekki afstöðu til mála eftir því hvort þeir eru í stjórn eða stjórnarandstöðu, heldur eftir efni mála og hagsmunum þjóðarinnar.

Þó ekki sé þjóðstjórn þá eiga þingmenn nú og næstu mánuði að haga sér eins og þeir séu í einni slíkri. Vinna saman að sameiginlegri niðurstöðu og hætta þessari lágkúru sem hefur einkennt umræðuna undanfarið.

- - -

Leikflétta

En það er afar fróðlegt að fylgjast með þeirri leikfléttu sem sett hefur verið í gang um leið og Seðlabankastjórar hófu styrjöld við forsætisráðherra. Trúnaðarmenn Sjálfstæðisflokksins í formennsku tveggja bankaráða segja af sér með óljósri tilvísun til nýrrar ríkisstjórnar og orða forsætisráðherra um mögulegar breytingar. Á sama tíma er farið hamförum á þingi, á bloggsíðum, hinum íslenska Fox News (AMX þar sem þetta nær skáldlega grátbroslegum hæðum) og í fréttum Morgunblaðsins þar sem hinn samræmdi grunntónn er: Verið hrædd því hér er að bresta á stjórnleysi!

Ég hef heimildir fyrir því að senn líði að næstu afsögn trúnaðarmanns Sjálfstæðisflokksins með næstum nákvæmlega sömu rökum og fyrir valinu varð embætti sem á að vera ímynd trausts og trúverðugleika því markmiðið er jú að hámarka skaðann. Svo gætu fleiri fylgt í kjölfarið.

Þú gætir e.t.v. efnt til getraunar um hvaða embætti á að veikja næst til að ýta undir stjórnleysistilfinninguna.

Allt væri þetta fyrst og fremst tilkomumikið sjónarspil og til marks um þá örvæntingu sem greip um sig þegar í ljós kom að verkefnaáætlun ríkisstjórnarinnar var bæði skynsamleg og líkleg til að skila árangri, ef ekki væri fyrir þá sök að efnhagslíf landsins er í grafalvarlegri stöðu og það sem fyrirtæki og heimili þurfa síst af öllu á að halda er sviðin jörð pólitík

- - -

Vaxandi hroki

Sérkennilegt þegar fólk er á stanslausum flótta og afneitun, en þannig virkar umræðan núna.

Valdastétt genginna áratuga freistar þess að koma sök á alla aðra.

Það eru allir aðrir en þau skúrkar, við erum svo góð og heiðarleg, hjá okkur finnur þú ekkert rangt.

Mér sýnist sem finna megi mikinn og vaxandi hroka hér á landi.

Hversu langt niður þarf að beygja eina þjóð til að hún átti sig ?

Sér fólk ekki að því meir sem það hrokast upp, því lengra niður sekkur það.

Væri ekki nær að spyrja um gömlu göturnar og fara þær?

- - -

Þjófnaður

Vantar ekki í þessari skýrslu áherslu á það sem mér finnst vera aðalatriðið, löglegur og ólöglegur þjófnaður örfárra einstaklinga á eigum bankanna og þjóðarinnar. Fyrst með ofurlaunum, svo kaupaukum, starfsloka og starfsupphafssamningum, kaupréttarsamningum, innherjaviðskiptum o.s.frv. og loks með óveðtryggðum lánum og beinum úthlutunum á peningum bankans til ráðandi einstaklinga. Nægir þar að benda á síðasta gjörning Kaupþings, yfirdráttarlán upp á 107 milljarða króna til Íranans Tsenguiz gegnum reikninga á skattaparadísareyju. Sá mæti maður kannast nú hvorki við að hafa fengið þessa peninga né við neina stefnu út af þeim. En einhver hefur fengið þessa peninga og skattgreiðendur þurfa vafalaust að standa skil á þeim eins og öðrum þeim þúsundum milljarða sem bankarnir hafa nú tapað eða týnt.

- - -

Skattasniðganga og fjármagnsflutningar

Ríki Evrópusambandsins skiptast á upplýsingum um vaxtatekjur einstaklinga af innistæðum sínum. Það er hin almenna regla. Þetta er mikilvægt til þess að vaxtatekjur sé rétt uppgefnar í landi því sem einstaklingurinn á heimilisfesti svo innheimta megi fjármagnstekjuskatt. Þ.e.a.s. öll nema Austurríki, Belgía og Luxembourg. Þau hafa samþykkt þá tímabundnu ráðstöfun (eftir margra ára málþóf og þvæling) að halda eftir fjármagnstekjuskatti af innistæðum. Þetta þýðir í raun að ef innistæðueigandinn velur að gefa ekki upp fjármagnstekjur sínar í

heimalandinu þá getur hann valið að gefa þær upp í Luxembourg (sé

reikningurinn þar). Luxembourg tekur svo fjórðung af skattinum fyrir umstangið, en skilar rest til heimalandsins.

En hvernig má komast undan þessum íþyngjandi leiðindaskatti? Jú það er

auðvelt því skv. reglugerðum þá er „eigandinn“ skilgreindur sem

einstaklingur. Því má komast undan þessu með eftirfarandi hætti:

- Leggja eignina inn í einkahlutafélag

- Stofna utan um hana sjóð og fela fjárvörslu hans fagaðilum sem

tilnefndir eru af eigendum. Til þessarar tilhögunar ná ekki tilskipanir

Evrópusambandsins eða EES.

- Breyta fjárfestingunni í tryggingarpakka sem verndar bæði fyrir skatti

og einnig gagnvart mögulegum kröfuhöfum eða gjaldþroti

- Færa innleggið til landa sem ekki taka þátt í samningum sem varða

Evrópska efnahagssvæðið s.s. Singapore eða Dubai.

Í umræðum um eignir auðmanna erlendis hafa m.a. fyrrverandi

viðskiptaráðherra sagt að miklivægt væri að fá upplýsingar frá Luxembourg.

Þetta hafa auðvitað aðrir viðskipta- og fjármálaráðherrar í Evrópu reynt.

Af því tilefni var eftirfarandi haft eftir Luc Frieden fjármálaráðherra

Luxembourg:

“ If we reopen this discussion, it will be a very difficult discussion on

how we deal with trusts, on how we deal with dividends. The last

discussions lasted for eight or ten years, these ones would last for even

longer. The Luxembourg government sees no need and will not come up with new proposals in this context and will not change the bank confidentiality rules as they have proven to be in the interest of a good working system in Europe. We think that the Commission has other things to do than come up with proposals that would lead to a system that does not work.”

Skipuleg skattasniðganga í áratug í gegn um fyrirtæki bankanna í

Luxembourg og öðrum ríkjum sem bjóða upp á slíkt er alvarleg atlaga að

Íslandi sem velferðarríki. Þangað hafa, í stríðum straumum, streymt

fjármunir sem teknir voru út úr sjávarútveginum og hann skilinn eftir

gjaldþrota.

Icesave og Kaupthing-Edge ásamt hinum stórkostlega flutningi fjármuna út

úr bönkunum og inn á leynireikninga er hins vegar allt önnur Ella. Líklega

á þessi grein í almennum hegningalögum best við um þá starfsemi:

86. gr. Hver, sem sekur gerist um verknað, sem miðar að því, að reynt

verði með ofbeldi, hótun um ofbeldi, annarri nauðung eða svikum að ráða

íslenska ríkið eða hluta þess undir erlend yfirráð, eða að ráða annars

einhvern hluta ríkisins undan forræði þess, skal sæta fangelsi ekki skemur

en 4 ár eða ævilangt.

- - -

Sígilt eftir Nordal

Sæll, ég geri ráð fyrir að þú eigir bókina Skiptar skoðanir, ritdeilu Sigurðar Nordal og Einars H. Kvaran, frá fyrrihluta síðustu aldar; holl lesning og sígild. Hér kemur sýnishorn:

“Ég las nýlega í erlendu riti um Íslendinga, að engin þjóð í heimi myndi vera svo grandvör og löghlýðin. Fangelsin stæði tóm og hegningardómarnir væru óvenjulega fáir í hlutfalli við mannfjölda. Þá datt mér í hug samtal, sem ég átti í fyrra við einn af helztu lögfræðingum vorum. Hann var að segja mér frá meðferð einnar íslenzkrar peningastofnunar, sem nýlega var komin í fjárþröng. Sögurnar voru svo hroðalegar að hárin risu á höfði mér. “En er þetta ekki hegningarvert?” spurði ég. “Það myndi vera það alls staðar nema á Íslandi,” svaraði hann rólega. En er það ekki svo, að hér sé framinn grúi lagabrota, sem eru á almanna vitorði, en engin hróflar við? Er ekki spillingin í þjóðfélagi voru orðin almennt umtalsefni, án þess að rönd verði við henni reist? Almenningsálitið er magnlaust, af því lífsskoðun almennings stefnir öll að vorkunnsemi. Yfir allt er breidd blæja, þar sem kærleikur kann að vera uppistaðan, en kæruleysi er áreiðanlega ívafið.”

Úr ritgerðinni Undir straumhvörf,

birtist í Skírni árið 1925

- - -

Hagsmunatengsl

Stór hluti vandans (þó ekki nógu stór til að minnka glæp gerendanna) er sá að þingmenn virðast vera meira og minna hagmunatengdir inn í eitthvert brask. Það skýrir að mínu mati hvers vegna er ekki verið að rannsaka neitt af viti, bara verið með eitthvert hálfkák.

Örfáir einkaaðilar misstu sig svo gersamlega í frekju og vitstola græðgi að íslenska þjóðin er að missa sjálfstæðið. Þessir einkaðilar tapa stórt en ekki bara þeir. Restin af þjóðinni er að fá reikning uppá 2.000.000.000 eftir þá. Það gerir 6.000.000 á hvert mannsbarn á íslandi eða 24.000.000 á hverja fjögurra manna fjölskyldu. Sem við munum einfaldlega ekki geta borgað. Fyrir utan álitshnekki erlendis.

Enn sitja gerendurnir í eignum sínum á meðan fólk er borðið út úr húsum sínum eða bílar teknir af fólki með uppgjörum sem gerð eru af fádæma fantaskap. Á sama tíma fer einn fyrrverandi bankastjórinn í 7.000.000 króna snobbferð á suðurskautið. Sögur segja að hannn hafi svo keypt nýjan lúxusjeppa við heimkomuna. Við hin borgum svo afborganirnar af ofurlaununum hans sem ekki var innstæða fyrir. Hann getur alveg eins gengið um götur og lamið fólk með blautri tusku í andlitin.

Í þessu hafa þingmenn tekið fullan þátt, sumir þeirra virðast til dæmis hafa fengið stjarnfræðilega há lán (sem ekki stóðu öðrum til boða) til að stunda brask. Ráðherra (sem nú hefur reyndar hrökklast frá völdum) á óskilgreindan hlut í banka í framhaldi af dularfullu braski og neitar að gefa upp hveru stór sá hlutur er. Makar ráðherra sátu í stjórn froðufyrirtækja (Fl group) eða mökuðu krókinn á ofurlunaum og lánum án ábyrgða innan bankanna. Svo má lengi telja.

Í ljósi þessa er skiljanlegt að ekki sé samstaða um að þingmenn starfi fyrir opnum tjöldum hvað upplýsingar um eiginhagsmuni varðar. Það er rétt hjá Jónínu að óeðlilegt er að einungis einn og einn þignmaður sé tekinn fyrir í einu (og þá helst þeir sem auðmenn beita hundþægum fjölmiðlum sínum á hverju sinni).

Í ljósi þessa er líka skiljanlegt hvers vegna menn ganga ekki fram af festu í að draga fólk til ábyrgðar og sækja stjórnarmenn bankanna og banakstjórana persónmulega til skaðabóta eins og í raun ætti að gera. Ráðamenn þessa lands eru öll meira og minna flækt í þetta sjálfir.

Þjóðin er búin að fá nóg. Búsáhaldabyltingin snýst meðal annars um kröfu um aukið gegnsæi og að hagsmuntengda liðið víki.

Nú eru að koma kosningar og þegar eru teikn á lofti um að “kámuga” liðið eigi ekki séns inna flokkanna. Sem betur fer. Almenningur verður hins vegar að halda vöku sinni.

Liðið sem hefur rústað framtíð barnanna okkar vill helst bara segja bara “úpss” og halda svo áfram eins og ekkert hafi í skorist. Okkar er að sjá til þess að þau komist ekki upp með það.