arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Hagar, arðsemin og einokunin

Ég hef áður fjallað um það hér á síðunni að vegna einokunarstöðu sinnar séu Hagar í raun dálítið einkennilegt félag á hlutabréfamarkaði. Það hefur mikið verið rætt um nauðsyn þess að brjóta upp félagið til að skapa virka samkeppni – en eigi það að verða verulega arðsamt bendir margt til þess að þurfi fremur að gefa í varðandi einokunina en hitt.

Arnór Gísli Ólafsson blaðamaður er á svipuðum nótum í pistli sem hann skrifar í Viðskiptablaðið. Hann bendir á að arðsemi Haga sé slík að eitthvað hljóti að vera bogið við félagið, það hljóti að hafa skyldur við neytendur sem versla hjá því en ekki bara við eigendur hlutafjár.

Arnór skrifar:

„Arðsemi eigin fjár á fyrri helmingi rekstrarárs Haga mældist vera um 45% á ársgrundvelli en reikna má með að arðsemin verði enn meiri þegar árið verður gert upp í heild þar sem jólasalan fellur á síðara helming rekstrarárs félagsins. Ég ætla því að leyfa mér að spá að arðsemi eigin fjár Haga verði vel yfir 50% þegar rekstrarárið verður gert upp.

En þá er það hin hliðin á Högum sem snýr ekki að fjárfestum eða sparifjáreigendum heldur neytendum. Lögmál hagfræðinnar segir okkur að á fullkomnum samkeppnismarkaði verði hagnaður fyrirtækjanna nánast enginn - eða svo horft sé raunsærra á málin, aðeins litlu meiri en af áhættulausri fjarfestingu.

Slík fullkomnun er sjaldnast til í raunveruleikanum þannig að oft skila fyrirtæki á samkeppnismarkaði sæmilegri arðsemi - en þó ekki 50% til lengdar því fjárfestar renna ævinlega á lyktina af peningum og hver vildi ekki komast í 50% ávöxtun þessa dagana? Það skal þess vegna fullyrt hér - þótt forstjóri Haga og aðrir þar á bæ muni vafalaust mótmæla enn eina ferðina og segja lögmál hagfræðinnar ekki gilda um þá og markaðinn sem þeir starfa á - að fyrirtæki sem skilar 50% arðsemi á eigin fé starfar að óbreyttu ekki á virkum samkeppnismarkaði. Annað hvort er ekki virk verðsamkeppni eða þá hitt, sem er líklegra, að verulegar aðgangshindranir séu fyrir aðra að komast inn á markaðinn.

Hagar eru ekki bara skuldbundnir eigendum sínum heldur einnig samfélaginu sem þeir starfa í og neytendum sem versla hjá þeim: látið þá einnig njóta góðs af góðum rekstri. Að öðrum kosti ættu stjórnvöld að skoða alla kosti, þá hörðustu líka, til þess að skapa virka samkeppni á þessum markaði.“
Grikkland: Kirkjan passar upp á sitt

Ekki gerir maður lítið úr vandræðaástandinu sem ríkir í Grikklandi.

En þegar lýsingar á því koma frá þjónum kirkjunnar renna á mann tvær grímur.

Í þessari frétt á mbl.is er vitnað í mann sem sagður er vera yfirmaður hjálparstofnunar biskupsdæmisins í Aþenu.

Hann segir að Grikkland sé á barmi „mannúðarkreppu“ og það sé erfitt að hjálpa öllum sem þurfi. Það er örugglega ekki ofmælt.

En kirkjan í Grikklandi er ótrúlega rík. Hún á fé, gull, listaverkafjársjóði, húseignir, landeignir, jafnvel heilu þorpin.

Ríkið og kirkjan eru mjög samslungin – pólitísk áhrif hennar eru mjög mikil. Og kirkjan og hollvinir hennar reyna að standast allar tilraunir til að láta kirkjuna axla byrðar í kreppunni – til dæmis með því að láta hana borga meiri skatta.
Mikilvægt að vanda til verka

Það er dálítið kaldhæðnislegt að íslenskur hlutabréfamarkaður sé að fara í gang á nýjan leik á sama tíma og Kastljós sýnir ítarlega umfjöllun um hvernig hlutabréfamarkaðurinn hér hefur verið misnotaður í stórum stíl. Umfang svikanna sem lýst er í Kastljósi er í raun ótrúlegt.

Hér var lengi ekki til neinn hlutabréfamarkaður, það var að vísu karl sem hét Aron og var kenndur við Kauphöllina. Hann sat á lítilli skrifstofu niðri í bæ og verslaði með íslenska fyrirtækjapappíra. Þetta þótti ekki sérlega fínt á þeim tíma, en það verður ekki séð að Aron hafi staðið verr að þessu en þeir sem síðar komu.

En það hlýtur að vera afar mikilvægt fyrir þá sem vilja alvöru hlutabréfamarkað á Íslandi að fenginn verði botn í það sem var að gerast hér á árunum frá 2004 til 2008.

Helgi Gunnlaugsson afbrotafræðingur, prófessor í félagsfræði, skrifar um þetta í Fréttablaðið í dag. Helgi segir að mikilvægt sé að vel sé vandað til verka:

„Málsmeðferðin verður að vera skotheld og dómsniðurstöður trúverðugar sem endurspegla allan málatilbúnaðinn. Ef málalyktir verða rýrar og almenningur fær á tilfinninguna að margir sleppi auðveldlega frá réttvísinni geta afleiðingarnar orðið dýrkeyptar. Því hvers vegna eiga venjulegir borgarar að fara eftir lögunum þegar efnamenn virðast komast upp með stórfelld brot án þess að lögum verði komið yfir þá? Og auðveldara verður fyrir síbrotamenn að réttlæta afbrotahegðan sína og erfiðara að fá þá til að snúa við blaðinu.

Sumir fræðimenn telja alvarlegustu afleiðingar viðskiptabrota einmitt siðferðislegar. Traust almennings á fjármálakerfinu og opinberum stofnunum getur auðveldlega dvínað og erfitt getur reynst að endurheimta það. Mikið er því í húfi að rannsókn sérstaks saksóknara byggist á traustum grunni og dómstólarnir reynist vandanum vaxnir.“
Markaðsmisnotkunin og fordæmið

Það er dálítið skrítið að lesa þennan pistil Ólafs Arnarsonar þar sem hann gefur sér að rannsókn sérstaks saksóknara séu meira og minna ónýtar.

Kastljós hefur undanfarin kvöld fjallað um markaðsmisnotkun bankanna – það eru aðferðir sem bankarnir notuðu til að blekkja markaðinn, í þeim tilgangi að halda uppi verði á hlutabréfum eða hækka þau.

Þetta þykja mjög alvarleg afbrot þar sem hlutabréfamarkaðir starfa í alvörunni – hér höfum við haft meira svona nú jæja-viðhorf.

Samt virðist vera ljóst að bankarnir notuðu hundruð milljarða í þessu skyni.

Hér á Íslandi hefur gengið mjög erfiðlega að refsa fyrir efnahagsbrot – en reyndar er til nýlegt dómafordæmi í þessu tilviki.

Hæstiréttur dæmdi tvo starfsmenn Kaupþings í sex mánaða fangelsi síðastliðinn vetur fyrir að hafa óeðlileg áhrif á verð bréfa í Kaupþingi. Miðað við það gæti verið athyglisvert að fylgjast með því hvernig þessum málum reiðir af fyrir dómi – og það er ljóst að hér er um miklu stærri fjárhæðir að ræða.
Uppnám

Það er ljóst að stór hópur áhrifamanna í íslensku samfélagi þarf að bera vitni í dómsmálinu gegn Geir Haarde. Þetta gæti orðið bæði óþægilegt og langdregið. Í þessum hópi eru bæði fyrrverandi og núverandi ráðherrar.

Hvort það mun síðan leiða til niðurstöðu er óvíst – ég hef talið heldur líklegt að Geir yrði sýknaður að lokum. Bæði er samsetning dómsins þess eðlis – og svo er hitt að það getur verið vandasamt að færa sönnur á að stjórnmálamenn hafi brotið af sér í starfi eða sýnt vanrækslu.

Og eins og áður hefur verið sagt, það að setja Geir einan fyrir dóminn lætur hann líta út eins og píslarvott – það er líkt og hann eigi einn að rogast með þennan kross.

En tímasetning þingsályktunartillögu Sjálfstæðisflokksins helgast ekki beinlínis af málinu sjálfu – það er ekki á dagskrá fyrr en miklu seinna í vetur – heldur er ástæðan augljóslega sú að skapa usla á síðustu dögum þingsins.

Ríkisstjórnin virtist ætla að sigla inn í jólafrí í sæmilegum friði – ólíkt því sem hefur verið undanfarin ár. Það var talað um að væri óvenju friðsamlegt um að litast í stjórnmálunum – einhver talaði reyndar um svikalogn.

Það er nokkuð til að vinna að hleypa þessu upp viku fyrir jól.
Hin skarpa sýn Halldórs

Halldór Baldursson er einstakt snilldarmenni í íslenskri fjölmiðlun, skopteiknari á heimsmælikvarða. Í raun er hann fyrsti Íslendingurinn sem nær að gera skopmyndir sem eru svo góðar að þær gætu sómt sér í hvaða blaði sem er – þess vegna í New York Times eða Guardian.

Ekki einasta er Halldór mjög flinkur myndlistarmaður, heldur hefur hann líka mjög skarpa sýn – greining hans á samfélaginu er hárbeitt.

Ég ætla að halda áfram að hrósa honum – ég hef stundum velt því fyrir mér hvort Halldór gæti haldið þetta út, hvort afköst hans yfir langan tíma færu ekki að bitna á gæðunum.

En sú er aldeilis ekki raunin, nú í vikunni hefur Halldór teiknað hverja snilldarmyndina eftir annarri – ég held þetta hjóti að teljast mjög góð vika hjá honum.

Ég tek mér það bessaleyfi að birta síðustu fjórar myndirnar hans, en annars birtast þær í Fréttablaðinu eins og alþjóð veit.
Rúðustrikað

Maður gleymir því víst aldrei hvað maður var glaður þegar komu skólafrí – það var alveg sérstök tilfinning þegar jólafríið brast á.

Og maður skynjar þessa tilhlökkun hjá börnunum.

En einhvers staðar í kerfinu er fólk sem fattar þetta ekki alveg.

Síðasta helgin fyrir jól er að renna upp. Maður hefði haldið að barnaskólum lyki í dag – þessi föstudagur væri síðasti dagurinn fyrir frí.

En svo er ekki, það á að kenna á mánudaginn – hann kemur þarna eins og út úr kú eftir helgina.

Þetta styttir jólafríið heldur betur.

Ég held að þeir sem skipuleggja þetta hjóti að vera rúðustrikaðir.

Þeir sjá væntanlega að það eigi að vera svo og svo margir kennsludagar á ári – og svo hafa þeir kannski hugfast að skólarnir eru að talsverðu leyti orðnir geymslustaðir fyrir börn. Skólaárið lengist, en maður verður ekki var við að afköstin í náminu séu meiri.

En ef ég væri krakki í skóla myndi mér þykja ansi fúlt að fá ekki að ganga út í frelsi jólafrísins í dag.
Vandræðamál fyrir þingið

Landsdómsákæran á hendur Geir Haarde er sérlega vandræðaleg. Ekki vegna þess að Geir sé svo yfirmáta hvítþveginn, hann var einn af lykilmönnunum í því að stefna íslenska hagkerfinu fram af hengifluginu, og þótt nú sé reynt að fegra hlut hans með því að tala um hvað neyðarlögin hafi veri snjöll, þá er engin leið að komast framhjá því að hann er einn aðalhöfundur hrunsins.

Þetta er svolítið eins og maður sem keyrir ölvaður út af vegi en stærir sig svo af því að hafa náð að skella á sig beltinu rétt áður en hann fór velturnar.

En afgreiðsla Alþingis á ákærunni á hendur honum var skelfileg. Þegar ljóst varð að flokkapólitík ætlaði að ráða því að Ingibjörg Sólrún, Björgvin G. og Árni Matt voru ekki látin fara sömu leið og Geir má nánast segja að grundvellinum hafi verið kippt undan málsókninni.

Nú liggur fyrir þingsályktunartillaga um að draga ákæruna á hendur Geir til baka. Manni er reyndar til efs að það sé hægt að gera þetta svona, skipa saksóknara, kalla saman dóm, birta ákæru – og hætta svo við allt. Líklega er það um seinan.

En það verður merkilegt að sjá hvernig þingmenn greiða atkvæði, ef tillagan kemst á dagskrá. Munu einhverjir breyta afstöðu sinni frá því við fyrri afgreiðslu málsins. Hvar verður Atli Gíslason sem var formaður þingmananefndarinnar sem fjallaði um rannsóknarskýrslu Alþingis? Ásmundur Einar Daðason sem er genginn í Framsókn? Og Samfylkingarþingmenn sem eru mjög taugaveiklaðir yfir málatilbúnaðinum.

Þórður Björn Sigurðsson rifjar á bloggsíðu sinni hér á Eyjunni upp hvernig atkvæði féllu í þinginu á sínum tíma, færslan kallast Fyrirgefðu Geir – sem hlýtur að teljast nokkuð beittur titill:

já:

Atli Gíslason, Álfheiður Ingadóttir, Árni Þór Sigurðsson, Ásmundur Einar Daðason, Birgitta Jónsdóttir, Birkir Jón Jónsson, Björn Valur Gíslason, Eygló Harðardóttir, Helgi Hjörvar, Huld Aðalbjarnardóttir, Jón Bjarnason, Jónína Rós Guðmundsdóttir, Katrín Jakobsdóttir, Lilja Rafney Magnúsdóttir, Lilja Mósesdóttir, Magnús Orri Schram, Margrét Pétursdóttir, Margrét Tryggvadóttir, Mörður Árnason, Oddný G. Harðardóttir, Ólína Þorvarðardóttir, Sigríður Ingibjörg Ingadóttir, Sigurður Ingi Jóhannsson, Siv Friðleifsdóttir, Skúli Helgason, Steingrímur J. Sigfússon, Svandís Svavarsdóttir, Valgerður Bjarnadóttir, Vigdís Hauksdóttir, Þór Saari, Þráinn Bertelsson, Þuríður Backman, Ögmundur Jónasson

nei:

Anna Margrét Guðjónsdóttir, Árni Páll Árnason, Árni Johnsen, Ásbjörn Óttarsson, Ásta R. Jóhannesdóttir, Birgir Ármannsson, Bjarni Benediktsson, Einar K. Guðfinnsson, Guðbjartur Hannesson, Guðlaugur Þór Þórðarson, Guðmundur Steingrímsson, Gunnar Bragi Sveinsson, Jóhanna Sigurðardóttir, Katrín Júlíusdóttir, Kristján Þór Júlíusson, Kristján L. Möller, Ólöf Nordal, Pétur H. Blöndal, Ragnheiður E. Árnadóttir, Ragnheiður Ríkharðsdóttir, Róbert Marshall, Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, Sigmundur Ernir Rúnarsson, Sigurður Kári Kristjánsson, Tryggvi Þór Herbertsson, Unnur Brá Konráðsdóttir, Víðir Smári Petersen, Þorgerður K. Gunnarsdóttir, Þórunn Sveinbjarnardóttir, Össur Skarphéðinsson
Mannorð

Bjarni Bjarnason er höfundur bókarinnar Mannorð sem kom út í haust. Hún fjallar um útrásarvíking – Starkað Leví – sem er að reyna að endurheimta mannorð sitt. Á upplestrarkvöldi um daginn mun Bjarni hafa lent í rimmu við Ragnhildi Sverrisdóttur, talskonu Björgólfs Thors Björgólfssonar.

Bjarni skrifar um þetta á Facebook-síðu sína. Þetta er sérlega áhugaverður texti hjá höfundinum:

„Björgólfur Thor er hin fullkomlega tragíska persóna. Hann á einlægan draum um heiður. Heiður sinn og fjölskyldunnar. En allur sigurinn á að felast í sýndinni sem kristallast til dæmis í draumahöllinni Fríkirkjuvegi ellefu. Hann gerir allt fyrir þessa fögru tálsýn og þegar hún vitrast og hann er í þann veginn að umfaðma hana kemur í ljós að hann hefur svikið öll prinsipp til að höndla hana. Þjóðin sem að hann vill að dýrki sig, horfir annað og hann endar í útlegð með ekkert nema peninga. Honum er vorkunn, og vekur móðurlegar huggunartilfinningar velmeinandi talskonum, en þó er ekki hægt að vorkenna honum. Sem gerir hann enn brjóstumkennanlegri. Ef kemur í ljós að millifærslur úr Landbankanum rétt fyrir hrun, sem sérstakur kannar, reynast svo lögbrot, og hann sér fram á fangelsisvist, þarf hann að svíkja enn meira til að komast undan og hverfa alveg út í heim. Hann sem átti draum um heiður getur engan rætt við sem hann vill að beri fyrir sér lotningu. Þetta er táknmynd brostins draums útrásarvíkingsins, stórbrotinn harmleikur einstaklings og frjálshyggjuútópíudraums þjóðar. Hlutskipti ”hetjunar” er hörmulegt og allra í kringum hann. Ef þetta hefði gerst á leiksviði hefði maður klappað, en þar sem þetta er veruleikinn, endar persónan bara sem aumur síljúgandi lúser sem hreyfir varirnar en áhugaleysi og vantrú veldur að enginn heyrir hvað segir, né kærir sig um að vita það. Þetta var allt hjóm og eftirsókn eftir vindi, og menn gleyma því. Deyr fé, deyja frændur, deyr sjálfur hið sama – lengra náði kvæðið sem hann þuldi í Forbes ekki hjá honum. Minningargreinin er þegar skrifuð. Allt þetta á hann líka sameiginlegt með Starkaði Leví.“
Hitch látinn

Breski blaðamaðurinn Cristopher Hitchens er látinn úr krabbameini sem hann hafði barist við – hann var stórreykingamaður.

Hitch varð reyndar bandarískur ríkisborgari á seinni hluta ævi sinnar. Hann var einhver skæðasti blaðamaður samtímans, óhræddur, kjaftfor og fluggáfaður.

Hann er frægur fyrir ýmislegt, vinstri rótttækni, baráttu gegn Vietnamstríðinu, andúð sína á trú, hann skrifaði fræga bók þar sem hann lýsti Móður Teresu sem ofstækiskonu og svindlara og seinna skrifaði hann bók sem nefnist God is not Great, hún eitt helsta rit vantrúarmanna – hann varð mjög umdeildur meðal gamalla félaga þegar hann studdi ákvörðunina um að ráðast inn í Írak.

Þetta var litríkur karakter, magnaður penni, mótsagnakenndur maður – það er óhætt að mæla með sjálfsævisögu hans sem nefnist Hitch-22.

Hitchens með sígarettuna og besti vinur hans til langs tíma, rithöfundurinn Martin Amis.
Brennivínshækkun

Nýjasta fréttin á vef Baggalúts minnir á sögu af Dodda, Þórði Guðjohnsen, sem var með orðheppnustu mönnum.

Doddi mun einhvern tíma hafa komið inn á krá þar sem hann var fastagestur og sagt:

„Nú er brennivínið orðið svo dýrt að maður hefur ekki lengur efni á að kaupa sér skó.“
Hannes áttræður

Hannes Pétursson skáld varð áttræður í gær.

Það er engin ástæða til að tala um Hannes í fortíð, hann var að senda frá sér feikisterka bók, minningar úr Skagafirði sem nefnast Jarðlag í tímanum.

Þetta er kannski sú bók sem er þægilegast að hverfa inn í ef maður vill komast undan hávaða dægurumræðunnar.

Ég hef verið mikill aðdáandi Hannesar frá því ég var unglingur. Ég tók við hann viðtal um daginn og óttaðist að ég bæri svo mikla virðingu fyrir honum að ég kæmi ekki upp orði.

Við erum reyndar nágrannar á sinn hátt, Hannes bjó á Ásvallagötu 9 eftir að hann flutti í bæinn til að fara í skóla – ég er alinn upp á Ásvallagötu 13.

Í viðtalinu sem ég tók við Hannes í Kiljunni vorum við staddir í gamla hverfinu okkar – við hinn fallega gamla kirkjugarð.

Manni finnst oft makalaust hvernig alvöru skáld komast til þroska. Sum þeirra eru á unga aldri farin að yrkja kvæði sem manni finnst að ættu að vera langt fyrir ofan skilning og getu ungmenna. Hannes er nítjan ára þegar hann yrkir kvæðið fræga þar sem kemur fyrir ljóðlínan „bláir eru dalir þínir byggð mín í norðrinu“.

Og hann er ekki nema 23 ára þegar Kvæðabókin kemur út, ein helsta ljóðabók á íslensku. Þar er til að mynda hið fræga kvæði um Kóperníkus – ég finn ennþá sama hrifningarhrollinn streyma um mig þegar ég les það nú og þegar ég var unglingur og las það fyrst:

Á kvöldin undir kveiktu tungli og stjörnum

koma þeir heim af ökrunum. Lágan óm

ber vindur frá klukku er álútu höfði og hljóðir

halda þeir stíginn hjá veðruðum róðukrossi

með feðranna gömlu, gnúðu amboð á herðum

en glaðir að allt skuli bundið svo föstum skorðum:

sjá, þarna tungl og vindar, hér vegur og blóm.

Þeir vita ekki að hann sem heilsar þeim oft á daginn

hjó þessa jörð af feyskinni rót – og henti

sem litlum steini langt út í myrkur og tóm.
Við bakdyrnar

Morgunblaðið birtir í dag athyglisvert viðtal við Steinar Þór Guðgeirsson, formann skilanefndar Kaupþings.

Hann upplýsir að strax eftir fall bankans hafi menn verið komnir að bakdyrum hans og viljað kaupa eignirnar fyrir 5-10 prósent af virði þeirra.

Í þessum hópi voru engir aðrir en gömlu Kaupþingsmennirnir – sem náttúrlega þekktu þessar eignir betur en aðrir.

Þetta er mjög athyglisvert í ljósi fréttaskýringar Kastljóss um markaðsmisnotkun í Kaupþingi – og ekki síður í ljósi þeirrar, að miklu leyti ósvöruðu spurningar, hverjir það séu sem að lokum eignuðust íslensku bankana?
Fólksflutningar og gósenlandið Noregur

Fólk leitar alls staðar að til að vinna í Noregi. Það hefur til dæmis verið mjög áberandi að ungir Svíar fara til Noregs að vinna – það er mikið atvinnuleysi meðal ungs fólks í Svíþjóð.

Noregur er furðulegur staður, það væri eins á komið fyrir Noregi og öðrum löndum ef þeir hefðu ekki olíuna. Noregur var lengi meðal hinna snauðari Norðurlanda. En vegna olíunnar eru Norðmenn líkt og utan og ofan við hagkerfi heimsins.

Við deilum sameiginlegum vinnumarkaði með Noregi. Einn tilgangurinn með sameiginlegum vinnumarkaði er sá að fólk geti fært sig á milli þegar atvinna er lítil á einum stað.

Við erum annars vegar með vellauðugt land þar sem drýpur smjör af hverju strái og hins vegar með land sem er í alvarlegum kröggum, opin landamæri – þetta er uppskrift að fólksflutningum.

Það var algjörlega fyrirsjáanlegt að Íslendingar færu að flytja til Noregs þegar efnahagslífið hér hrundi. Það má jafnvel furða sig á að fólksflutningarnir hafi ekki verið meiri – ef miðað er við stærð efnahagshamfaranna og algjört hrun greina eins og til dæmis byggingamarkaðarins.

Íslendingar reyndu fyrir hrun að keppa við aðrar þjóðir í lífskjörum, aðallega með því taka nógu stór og mikil lán. Það kom beint í hausinn á okkur aftur. Það eru flestir stórskuldugir á Ísland, einstaklingar, fyrirtæki, ríkið. Það mun taka langan tíma að greiða úr þeirri flækju.

Það er hægt að koma í veg fyrir þessa fólksflutninga með tvennum hætti, annað hvort að loka landamærunum eða með því að tryggja að lífskjör hér verði sambærileg við það sem gerist í hinu moldríka og miklu fjölmennara nágrannalandi – þar sem eru mun meiri tækifæri en hér. Nú, þremur árum eftir hrun, er býsna langt í það það gerist – og í raun er til lítils að bölsótast yfir þessum fólksflutningum.

Og, eins og ég segi, við erum ekki ein um að leita til þessa gósenlands.
Kastljós um markaðsmisnotkun

Hin stórmerkilega umfjöllun Jóhannesar Kr. Kristjánssonar um markaðsmisnotkun bankanna hefur vakið mikla athygli. Hér er sá hluti umfjöllunarinnar sem birtist í gærkvöldi – þar er fjallað um Kaupþing:

http://www.ruv.is/sarpurinn/kastljos/13122011/meint-markadsmisnotkun-kaupthings
Aftur Icesave á jólum

Nú hefur verið ákveðið að Icesavemálið fari fyrir EFTA-dómstólinn. Icesave hefur einstakt lag á að skjóta upp kollinum um jólin.

Maður sér víða á netinu að hlakkar í mönnum yfir þessu – það er einhvers konar „sagði ég ekki“ viðhorf.

Efnahags- og viðskiptaráðherra var í viðtali í Silfri Egils fyrir viku og taldi að Íslendingar ættu ekkert að borga umfram það sem er að fara út úr þrotabúi Landsbankans.

Málaferli fyrir þessum dómstóli verða sjálfsagt forvitnileg – en í ljósi þess hvernig ástandið er á bankakerfinu í Evrópu væri í meira lagi sérkennileg niðurstaða ef dómur félli á þann veg að af því hlytist tjón fyrir íslenska ríkið.
Bóksalaverðlaun, Vilborg og Napóleon

Í Kiljunni í kvöld kynnum niðurstöður í vali bóksala á bestu bókum þessarar vertíðar. Bóksalaverðlaununum hefur verið úthlutað síðustu tólf ár – og skiptast þau í nokkra flokka.

Við fjöllum við um ævisögu Vilborgar Dagbjartsdóttur sem nefnist Úr þagnarhyl. Þar segir Vilborg frá gleði og sorgum á merkilegri ævi, missi systkina, þegar hún var send að heiman barn, kennslu við Austurbæjarskólann, því að vera einstæð móðir á sjötta áratugnum, kvenréttindabaráttu, pólitísku starfi, skáldskap og sambúðinni við Þorgeir Þorgeirson.

Herman Lindqvist er Svíi og mikill metsöluhöfundur. Bókaflokkur hans um sögu Svíþjóðar seldist í ellefu milljón bindum og nú er komin út á íslensku annað metsöluverk eftir hann – bókin fjallar um sjálfan Napóleon Bonaparte, keisara Frakklands, manninn sem dreifði hugsjónum byltingarinnar en sveik þær svo á altari metnaðar síns. Lindqvist er gestur í þættinum, en hann var áður stríðsfréttaritari – var til dæmis handtekinn af Rauðu khmerunum þegar þeir lögðu undir sig Kambódíu.

Hrafn Jökulsson segir frá útgáfu á safni með greinum eftir frænda hans, Braga Kristjónsson – en þar er einnig að finna valin atriði úr Kiljunni á diski.

Kolbrún Bergþórsdóttir og Páll Baldvin Baldvinsson ræða um þrjár bækur: Landnám, ævisögu Gunnars Gunnarssonar, eftir Jón Yngva Jóhannsson, Ingibjörgu eftir Margréti Gunnarsdóttur, en hún fjallar um Ingibjörgu Einarsdóttur, eiginkonu Jóns Sigurðssonar forseta, og skáldsöguna Gestakomur í Sauðlauksdal eftir Sölva Björn Sigurðsson.

Og Bragi sjálfur er á sínum stað í lok þáttarins.
Flugeldasýning

Píanóleikarinn Arkadí Volodos verður gestur á Listahátíð í Reykjavík í vor. Heldur tónleika í Hörpu 20. maí.

Það verður að segjast eins og er að hann er algjör snillingur

Hér er útgáfa hans af Rondo alla turca úr píanósónötu nr. 11 eftir Mozart – hann hefur endurskrifað verkið og úr verður algjör flugeldasýning, það var ungur vinur minn sem lærir á píanó sem benti mér á þetta í kvöld.

Ég er ekki vanur að skipuleggja líf mitt langt fram í tímann, en ég fór á netið strax á eftir og keypti mér miða á Volodos.
Maður ársins

Mér sýnist á öllu að maður ársins sé Örn Elías Guðmundsson – Mugison.

Hann er að ná fáheyrðri metsölu á nýja diskinn sinn, Haglél – og fagnar því með því að bjóða stórum hluta þjóðarinnar á tónleika í ekki ófínna húsi en Hörpunni.

Og líka úti á landi.

En á sama tíma kemst hann ekki í gegnum greiðslumat hjá banka vegna lítils húss sem hann langaði að kaupa á Urðarstíg.

Ætli Mugison hefði komist í gegnum matið ef hann hefði selt inn á tónleikana?
Bankaræði

Aditya Chakrabortty skrifar í Guardian og segir David Cameron hafi talað um þjóðarhag eftir leiðtogafundinn í Brussel.

En í rauninni sé hann að tala um hagsmuni bankanna í City.

Hann spyr hvort hagur þeirra fari endilega saman við þjóðarhag?