arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Hvaða skynsemi?

Jón Gunnarsson alþingismaður kallar eftir hávaðalausri skynsemi í umræðunni um náttúru Íslands, verndun og nýtingu.

Jón er einn eindregnasti stóriðju- og virkjanasinninn á Alþingi. Nú talar hann um að einungis örfáir hafi farið um „ósnortin víðerni landsins“ – en samt vilji fólk vernda þau.

En í raun er bara til ein skynsemi í þessu máli. Hún felst í því að við skiljum að við erum ekki síðasta fólkið sem býr í þessu landi.

Vonandi eiga eftir að búa hér margar kynslóðir á eftir okkur, vaxa og dafna.

Við erum til dæmis fyrst nú að átta okkur almennilega á því að jarðhitinn er ekki óþrjótandi, það er hægt að ganga á hann þannig að hann klárast, þetta sést glöggt á Hellisheiðarvirkjun en orkan þar er langt undir væntingum. Það hefur reyndar verið merkilegt að fylgjast með vísindamönnum sem hafa brugðist reiðir við þegar bent er á jafn sjálfsagðan hlut.

Nú ber okkur skylda til að skila jarðhitanum áfram til komandi kynslóða þannig að þær geti nýtt hann. Þarna er ekki einungis um að ræða börnin okkar og barnabörn – heldur líka fólkið sem kann að búa á Íslandi eftir þúsund ár.

Þetta er það eina sem getur talist skynsamlegt. Græðgi síðustu kynslóða og okkar sjálfra er það ekki. Og sýn okkar og þekking er takmörkuð þótt við hreykjum okkur hátt sem meistarar náttúrunnar.
Grikkir, fordómarnir og lífsnautnin

Norður-Evrópubúum er tamt að líta niður á fólk sem býr syðst í álfunni. Þá sem búa á Suður-Ítalíu, Andalúsíumenn á Spáni – og Grikki. Þetta er ekkert nýtt. Bjarni Thorarensen orti í kvæðinu Þú nafnkunna landið um hið harðgera norðurfólk – sem er þá andstæða við meyra suðurlandabúa sem samkvæmt skáldinu stunda „læpuskaps ódyggðir“.

Norræni hrokinn lætur ekki að sér hæða – ég hef til sjaldan heyrt viðlíka fordóma gagnvart einni þjóð og ég hef upplifað gegn Grikkjum síðustu vikurnar. Hvarvetna les maður að þeir séu latir, spilltir og sérhlífnir – eigi ekkert gott skilið.

Í kvöld var ég í veislu að grískum hætti. Það var etið, drukkið, og dansað við þjóðlega tónlist – Grikkir eiga afar fjölbreytilega tónlist, þeir þiggja hana ekki alla frá hinum enskumælandi heimi. Þarna var leikið á fiðlur, lútu og bousouki – lögin öll héðan frá eyjunum og fólk syngur með frá hjartanu.

Þegar færðist fjör í leikinn voru brotnir diskar og dansað á glerbrotunum. Hjá Grikkjum kynnist maður lífsnautn sem er miklu innilegri og dýpri en gengur og gerist í Norður-Evrópu. Ungir og aldnir eru saman – kannski vegna þess að stóran hluta árs er hægt að njóta samveru á torgum úti. Sá sem leiddi dansinn var maður um sjötugt, yngsti dansarinn hefur varla verið eldri en tíu ára. Allt var þetta einhvern veginn af sjálfu sér – óþvingað.

Að mörgu leyti er þetta skemmtilegra fólk en við, það kann betur að njóta lífsins og þarf minna til.

Enginn skyldi halda Grikkir vinni ekki. Grikkir eru upp til hópa harðduglegt fólk. Það er minnst við almenning hér að sakast að landið hefur lent í skuldadíki. Hann hefur ekki fengið aurana í sinn hlut. Það er talað um Grikki sem lifi í vellystingum á eftirlaunum – en hætt er að margir í norðurálfu yrðu hissa ef þeir heyrðu hvaða upphæðir er um að tefla.

Og það er kannski ekki furða að hinum almenna Vassilis eða Yorgos bregði við þegar honum er tilkynnt að hann skuldi milljarða á milljarða ofan og það í evrum.

Maður láir honum varla þótt hann segi nei.

En við lifum auðvitað í heimi stórkapítalsins þar sem allt er að drukkna í skuldum, bæði einstaklingar og þjóðir – sjálft kerfið gengur út á það.

Hjá Grikkjum er líka stutt í angurværð, sorg og efa sem er tjáð í ótrúlega ríkri hefð söngva og ljóða, enda er að finna miklar hörmungar í sögu Grikklands. Þetta er lag og ljóð eftir söngvarann Sokratis Malamas og nefnist Fyrir Grikkland.
Samstaða í Grikklandi, Varoufakis rekinn, en kommar og fasistar á móti

Það er mikil dramatík í grískum stjórnmálum. En hið stóra nei er að kalla fram samstöðu meðal Grikkja sem kemur nokkuð á óvart. Stjórnmál hér eru mjög hatrömm og heift milli fylkinga. Það er jafnvel talað um að þjóðstjórn gæti verið í burðarliðnum.

Alexis Tsipras er búinn að reka fjármálaráðherrann, Yannis Varoufakis – þótt hann hafi fengið færi til að segja af sér fyrst. Þetta er ekki bara sökum þess að ráðamenn í Evrópu eiga erfitt með að höndla Varoufakis, semsagt friðþæging, heldur vegna þess að Varoufakis sagði í viðtali við Daily Telegraph að Grikkir gætu farið að gefa út einhvers konar skuldaviðurkenningar í næstu viku.

Þá var Tsipras nóg boðið – samband hans og Varoufakis hefur verið fremur stirt.

Nú er jafnvel talað um þjóðstjórn í Grikklandi, formenn annarra flokka eru að fylkja sér að baki Tsipras og tillögum sem hann mun leggja fyrir Evrópusambandið. Tíminn er naumur, því gríska banka- og greiðslukerfið er við það að falla alveg saman.

Antonis Samaras, formaður gríska Sjálfstæðisflokksins, Nea Demokratia, studdi já-ið, hann er nú búinn að segja af sér. Nea Demokratia styður nú Tsipras, sem og gamli sósíaldemókrataflokkurinn Pasok og evrópusinnaði miðjuflokkurinn Potami.

Tveir flokkar eru svo á hliðarlínunni, gamli kommúnistaflokkurinn KKE og hægriöfgaflokkurinn Gyllt dögun.
Össur: „Guð hjálpi þeim ef þeir vilja standa yfir höfuðsvörðum þessa kerfis“

Sem betur fer virðist málstaður Grikkja njóta skilnings hjá mörgum stjórnmálamönnum á Íslandi. Hér í Grikklandi eru líka margir sem vitna í atkvæðagreiðslur Íslendinga um Icesave og segja að þær hafi verið innblástur.

Sigmundur Davíð Gunnlaugsson forsætisráðherra sendi Grikkjum ágæta stuðningskveðju í gær.

Og Össur Skarphéðinsson, sem er öllum hnútum kunnugur hjá ESB eftir langa veru í utanríkisráðuneytinu, talaði af mikilli skynsemi í Morgunútgáfunni á RÚV í morgun. Össur segir að kominn sé tími til að lánardrottnar blæði:

Það er ekki hægt að bjarga Grikklandi öðruvísi en að þeir skeri verulega af sínum skuldum. Grikkland hefur tvær leiðir til þess að velja um núna, að halda áfram innan evrunnar eða taka hreinlega upp drökmuna. Það er alveg ljóst, eins og Varoufakis, sem var að segja af sér, og Tsipras forsætisráðherra sögðu; þetta er ekki kosning um evruna. 75% Grikkja vilja halda evrunni. Ef þeir vilja vera innan evrunnar þá eru lög ESB þannig að það er ekki hægt að sparka þeim út.

Össur telur upptaka drökmu í Grikklandi sé afar vondur kostur og myndi leiða til mikilla hörmunga, þarna sé líka spurning um virðingu og álit Evrópusambandsins sjálfs:

Ef þeir yrðu knúðir til að taka upp drökmuna þá myndi það leiða til slíks álags á lífskjör ofan á allt annað að það er ekki kostur í stöðunni. Þannig að ef að ESB ætlar ekki að verða fyrir enn meiri álitshnekki en það hefur þegar orðið fyrir, þá verður það að knýja lánardrottnana, sem aðallega eru alþjóðlegar stofnanir, eins og Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn, Evrópusambandið sjálft, Evrópski seðlabankinn og síðan franskir, en aðallega þýskir bankar. Þetta er nokkuð sem Þjóðverjar verða að skilja. Ef að þeir vilja standa yfir höfuðsvörðum þessa kerfis, þá guð hjálpi þeim.
Bernie Sanders óskar Grikkjum til hamingju – hvernig er komið fyrir evrópska vinstrinu?

Bernie Sanders er besti forsetaframbjóðandi sem hefur sést í Bandaríkjunum um langa hríð. Hann talar enga tæpitungu, notar ekki spuna, svarar beint og án útúrsnuninga. Fylgi við Bernie Sanders fer mjög vaxandi og mikil aðsókn er að fundum hjá honum. Hann er alvöru, ekki gervi.

Bernie talar gegn ójöfnuði, ofurvaldi fjármálastofnana og stórfyrirtækja – sem í reynd eiga stjórnmálamenn með húð og hári. Því miður er keppinautur hans innan Demókrataflokksins, Hillary Clinton, dæmigerð fyrir þessa tegund af pólitíkusum.

Sanders talar líka gegn þeirri skuldaáþján sem nútíma fjármálakerfi leggja á fólk og þjóðir – skuldirnar eru orðnar alltumlykjandi enda framleiða fjármálastofnanir stöðugt peninga í formi skulda. Allir vita líka að stór hluti þessara skulda verður aldrei greiddur aftur.

Bernie Sanders segist vera sósíaldemókrati að skandinavískri fyrirmynd. Hann heldur reyndar uppi gildum sem margur kratinn á Norðurlöndunum virðist vera búinn að gleyma.

Kveðja Sanders til Grikkja á tíma hins stóra neis er í anda þessa. Hann óskar grískum almenningi til hamingju með að segja nei við meiri niðurskurði gegnvart fátæku fóki, börnum, sjúklingum og gamalmennum. Í heimi þar sem ójöfnuður er orðinn gríðarlegur þurfi Evrópa að hjálpa Grikkjum að byggja upp hagkerfi sem skapar fleiri störf og betri laun, en ekki meiri atvinnuleysi og þjáningar.

I applaud the people of Greece for saying ‘no to more austerity for the the poor, the children, the sick and the elderly.

“In a world of massive wealth and income inequality Europe must support Greeces efforts to build an economy which creates more jobs and income, not more unemployment and suffering.
Stórt NEI

Fyrstu fréttir virðast benda til þess að Grikkir hafi sagt stórt NEI. Og að ekki sé eins mjótt á mununum og margir höfðu talið.

Kannski var fljótfærni í Tsipras forsætisráðherra að boða til þessarar þjóðaratkvæðagreiðslu, en niðurstaðan ætlar að verða ótvíræð. Það er gott að hún sé afdráttarlaus.

Grikkir voru heldur ekki að segja nei við evrunni, heldur við tilboði frá Troikunni sem var algjörlega óásættanlegt. Gerði ekki ráð fyrir neinni skuldaniðurfellingu, líkt og AGS segir að sé nauðsynleg, heldur einungis áframhaldandi niðurskurði og þjáningum. Sjúklingnum skal enn látið blæða – í þeirri furðulegu von að hann hjarni. En auðvitað var tilboðið ekki gert í góðri trú.

Það hefði verið niðurlægjandi fyrir Grikki að segja já – og ég held að margir sem hafi greitt atkvæði á þann veg hafi gert það með óbragði í munninum. Eitt stærsta blaðið hérna hvatti kjósendur til að segja já – en sagði um leið að Evrópa ætti að skammast sín.

Nú kemur í ljós hvað er varið í Evrópuhugsjónina og hvort lýðræði í Evrópu er einhvers virði. Þjóðverjum hefur ekki tekist að losna við Tsipras, eina ráðið er að búa til viðunnandi samning fyrir Grikkland sem getur leitt landið aftur á braut vaxtar. Það er bæði Evrópu og Grikkjum í hag.
Atkvæði eru greidd hér í skólanum, en margir fá ekki að vera með

Á morgun er þjóðaratkvæðagreiðslan í Grikklandi. Augu heimsins mæna í átt þessarar þjóðar sem telur ekki nema ellefu milljónir, er í raun smáþjóð.

Hér á eyjunni þar sem ég dvel er kosið í barnaskólanum sem stendur hér út við klettabrún. Skólar sem líta svona út, í dálítið klassískum stíl, eru í mörgum smábæjum og þorpum í Grikklandi – þeir voru byggðir fyrir fé auðmanna sem töldust vera í hópi mannvina, eins og það var kallað í eina tíð, philantropos er orðið sem er komið úr grísku. Eru þeir kannski orðnir fágætari í seinni tíð?

Það er svo undarlegt að mjög margir Grikkir munu ekki geta notað atkvæðisrétt sinn. Utankjörstaðaatkvæði þekkjast ekki, fólk verður beinlínis að fara heim til sín til að kjósa. En margt fólk er fjarri heimilum sínum, ekki síst allir þeir sem vinna í ferðmannaiðnaði út um allar eyjar. Það fer ekki í heimabyggð til að kjósa – sumir segja að þetta muni fækka nei-atkvæðunum, því þar er ekki síst ungt fólk sem ekki nýtir atkvæði sín.

Grikkir sem maður talar við eru margir alveg ringlaðir, vita ekki hvort þeir eigi að segja nei eða já. Það er líka erfitt að sjá hvað felst í svörunum. Merkel og Juncker láta eins og nei-ið þýði útgöngu úr evrunni, Pólverjinn Tusk segir að svo sé ekki. Jacques Delors, einn helsti hugmyndafræðingur ESB í seinni tíð, leggur til björgunaráætlun í þremur liðum og segir að Grikklandi verði að bjarga, ekki bara vegna Grikkja sjálfra, heldur líka vegna Evrópuhugsjónarinnar.

Á það er einnig bent að engin útgönguleið sé úr evrunni – það er hvergi skráð hvernig slík útganga eigi að fara fram. Þannig að ef Grikkir verða hraktir þaðan út er það í raun fjarska ólýðræðislegt. Erfitt er líka að verjast þeirri tilhugsun að Þjóðverjar – sem ráða öllu í Evrópusambandinu núorðið – vilji einfaldlega losna við Alexis Tsipras og flokk hans Syriza.

Alþjóða gjaldeyrissjóðurinn lætur nú í ljósi þá skoðun að Grikkir geti ekki borgað skuldir sínar, þeir þurfi bæði afskriftir og skuldafrí í einhvern tíma. Þetta hefði auðvitað mátt koma fyrr frá sjóðnum. Jonathan Freedman skrifar í Guardian og bendir á að evran henti Þjóðverjum og sterkum útflutningsgreinum þeirra vel, en annars staðar sé hin heiftarlega aðhalds- og niðurskurðarstefna þeirra að valda miklum skaða – hugtakið sem hann notar er decifit fetishism. Heilu þjóðirnar verða eins og beiningamenn í evrusamstarfinu, sjúklingnum er látið blæða og svo þegar hann er alveg að geispa golunni, þá er tekið meira blóð.
Ágætt í Borgartúnið – en ekki í hjarta bæjarins

Maður spyr hvernig hægt sé að láta sér detta í hug að byggja hús sem lítur svona út í hjarta Miðbæjarins, við sjálfa Lækjargötu, rétt hjá Tjörninni?

Þetta er vinningstillaga í samkeppni um nýtt hótel.

Skýringin er líklega nokkuð einföld – eins og þegar nýbyggingar eiga hlut núorðið er fyrst og fremst hugsað um nýtingarhlutfallið, að byggja út í hvern rúmentimetra sem er leyfilegur. Og hafa það helst ódýrt.

En samt – þetta gengur eiginlega ekki. Þarna er ekkert tillit tekið til hverfisins, sögu eða samræmis. Þetta hús væri sjálfsagt ágætt í Borgartúninu eða í Smárahverfinu.

En ferðamenn geta kannski komið í Miðbæinn, búið í svona kassa og horft á hin örfáu gömlu hús sem eru eftir.

Snjöll kona sem skrifar á Facebook segir að teiknistofan sem ber ábyrgð á þessu heiti Gáma Klín. Það eigi að klína þessum gámi í Lækjargötuna.

En nú er spurning, hefur borgarstjórnin í Reykjavík ekkert vald til að grípa inn í á fagurfræðilegum forsendum – til þess einfaldlega að afstýra slysum?

Þetta er mynd af hinu fyrirhugaða hóteli í Lækjargötu. Hvað er loftbelgurinn annars að gera á myndinni? Hvaða þýðingu hefur hann? Er hann til að draga athyglina frá byggingunni?
Sigmundur í miðið

Einhvern veginn virkar viljayfirlýsing um byggingu álvers við Hafursstaði á Skaga eins og rugl. Hvers vegna er verið að bjóða upp í þennan dans? Sveitarstjórnarmenn mæta prúðbúnir í ráðherrabústaðinn, skrifa undir eitthvert plagg, ásamt einhverjum mönnum fá Kína og sjálfum forsætisráðherra.

Rifjum aðeins upp hvernig þetta var með álverið í Helguvík. Þar var skrifað undir viljayfirlýsingu og svo var farið í gang með alls kyns framkvæmdir. Það var byggð heil höfn. Þetta hefur haft skelfileg áhrif á fjáhagsstöðu Reykjanesbæjar.

Álverið kom nefnilega ekki. Því hafði ekki verið tryggð orka – og það gat ekki eða vildi ekki greiða orkuverð sem var ásættanlegt fyrir seljendurna, semsagt Íslendinga.

Ríkisstjórn Jóhönnu og Steingríms mátti sitja undir stöðugum skömmum fyrir að draga lappirnar við byggingu þessarar stóriðju, frá sveitarstjórnarmönnum, stjórnarandstöðunni og verkalýðshreyfingunni. En svo tók ný ríkisstjórn við og þá hafði ekkert breyst. Það var ekki grundvöllur fyrir byggingu álversins.

Maður veltir fyrir sér hvort eitthvað svipað uppi á teningnum. Landsvirkjun þegir þunnu hljóði – orkan er ekki til staðar, og svo á seinna að stækka álverið í 220 þúsund tonn – Ómar Ragnarsson hefur kalla það túrbínutrix að leggja á ráðin um lítið álver en stækka svo ört.

Svo er athyglisvert að þarna ná saman tveir áhugaverðir aðilar, kínverskt ríkisfyrirtæki og Kaupfélag Skagfirðinga, en eins og Ómar Ragnarsson bendir á er Sigmundur Davíð Gunnlaugsson í miðið.
InDefence – helst út um allan heim

InDefence eru einhver merkilegustu grasrótarsamtök sem hafa starfað á Íslandi – og þótt víðar væri leitað.

Barátta InDefence hefur fyrst og fremst verið gegn ofurvaldi fjármálaaflanna – sem samfélög nútímans undirgangast af furðulegu rænuleysi.

Samtökin beittu sér í Icesave-málinu og svo aftur gegn þjónkun við kröfuhafa föllnu bankanna.

En það er merkilegt með þessi samtök að vinstri hreyfingin á Íslandi viðurkennir þau varla. Samt ættu þau auðvitað að hafa yfir sér hetjuljóma í augum vinstrisins. Víða erlendis er vitnað í þessa baráttu, til dæmis í Grikklandi, en hér heima heyrist oft að það sé tómur misskilningur.

Líklega á þetta tvær skýringar, InDefence barðist gegn ákvörðunum sem teknar voru af ríkisstjórn Jóhönnu og Steingríms – meintri vinstri stjórn þeirra – og samtökin þvældust fyrir draumum Samfylkingarinnar um Evrópusambandsaðild. Fátt fór verr með Evrópusambandsumsóknina en einmitt baráttan gegn Icesave.

Nú horfum við á hvernig fjármálavaldið ræður lögum og lofum í Evrópu. Meira að segja Alþjóða gjaldeyrissjóðnum er farið að blöskra. Fjöldi virtra hagfræðinga stígur fram og segir að svona geti þetta ekki gengið. Við þetta verður maður þakklátur fyrir baráttu InDefence á Íslandi. Líklega þyrftu fleiri lönd svona samtök til að verjast fjármálavaldinu.
Tónlistarsnillingur sem dó alltof snemma

Menn hafa verið að fagna því að Debbie Harry á afmæli. Hún er orðin sjötug. Debbie var fígúra í nýbylgjusenunni í New York undir lok áttunda áratugarins. Söng með hljómsveitinni Blondie – sem átti nokkra smelli. Debbie hafði sinn söngstíl, fremur litla rödd, í henni er ákveðinn sönglandi – svona eins og hún sé hérumbil fölsk.

Úr þessu má kannski lesa að ég hafi ekki verið neinn sérstakur aðdáandi. Það er voða lítið í þessari tónlist sem er hlustandi á núorðið.

Á móti þessu ætla ég að benda á tónlistarsnilling sem hefði orðið sextíu og fimm ára í mars. Hún var einungis 32 ára þegar hún dó. Þetta er Karen Carpenter. Einhver besta söngkona í gjörvallri sögu dægurtónlistar – með einstaka innilega tilfinningu, angurværð sem er engu lík, og í ofanálag var hún frábær trommari. Það er reyndar sagt að hún hafi miklu fremur viljað tromma en að vera syngjandi fremst í sviðsljósinu.

Það varð henni að fjörtjóni, hún varð svo heltekin af vaxtarlagi sínu að hún dó úr lystarstoli árið 1983.

Tónlist The Carpenters er einstaklega vel samin og flutt – en það er Karen sem gerir gæfumuninn með söng sínum. Fleytir þeim upp í flokk sígildrar dægurtónlistar.

Um leið skal ég viðurkenna að ég er óforbetranlegur sentimentalisti – það sem er vel væmið og viðkvæmt höfðar miklu meira til mín en það sem er hip og kúl.

Þó verður líklega að viðurkennast að hvað varðar hvað varðar klæðaburð og tísku voru Carpenters ekki í fremstu röð.
Grikkir áttu ekki að ganga í evruna, en Þjóðverjar eru óhæfir til að leiða hana

Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn sér ljósið og segir að Grikkir þurfi miklar afskriftir skulda og frestun á gjalddögum.

En Evrópusambandið – og einkum Þýskaland – er fast við sinn keip og vill ekkert gefa eftir.

Gylfi Magnússon, dósent og fyrrverandi viðskiptaráðherra, skrifar á Facebook:

Chaos and bullying. The Greeks were not fit to join this club but the Germans are equally unfit to lead it.
Ákall frá Þessaloniki

Þetta bréf eftir Iliana Magra frá Þessaloniki birtist í Financial Times í dag. Það lýsir ágætlega hvernig grískum almenningi líður. Stórir hópar fólks hafa hrapað ofan í fátækt og framtíðarhorfurnar eru svartar, sumir eru farnir að svelta og það eru betlarar á götum. Fjölskyldur deila um pólitík, en vita í raun ekki hverjir valkostirnir eru. Iliana segist vera orðin þreytt á lífinu, hún óttist að þetta eigi enn eftir að versna.

Hvað er þetta væru náttúruhamfarir eða snerist um eitthvað annað en peninga?

Að nokkru leyti minnir framganga helstu ráðamanna Evrópusambandsins – og þá aðallega Þýskalands sem ræður algjörlega ferðinni núorðið á það sem gerðist í New Orleans þegar fellibylurinn Katrina lagði borgina í rúst og olli miklum hörmungum.

Ríkisstjórn George W. Bush brást seint og illa við og það var þá sem álitið á henni hrundi endanlega – það blasti allt í einu við að hún var bæði vanhæf og skaðleg.
Á þetta að vera fyndið?

Ef maður slær upp nafninu Oliver Maria Schmitt á alnetinu kemur í ljós að hann er þýskur húmoristi. Það er þversögn í sjálfu sér.

Í dag hefur maður víða séð vitnað í skrif Schmitt um Ísland. Segir að þau séu mjög kaldhæðin.

En til að eitthvað geti talist kaldhæðið þarf að hitta í mark, það gerir Schmitt ekki. Það er nánast eins og hann hafi aldrei komið til Íslands. Það gerði Blefken heldur ekki – nei, ég ætla ekki að fara að líkja honum við Blefken.

Í endursögn á vef RÚV úr grein sem birtist í Die Welt má lesa að Íslendinga einkenni 100 prósent tómhyggja, sinnuleysi og slen. Jú, og níðingsháttur bætist við.

Þarna er rætt um friðsælasta land í heimi. 320 þúsund manna samfélag þar sem er fjöldi menningarstofnana, fjölmiðla, háskóla og fyrirtækja – líklega er hvergi í veröldinni jafn fámennt þjóðfélag sem hefur jafn mikið umleikis og er jafn athafnasamt.

En Schmitt sér vonleysi – hver sem reyni að yfirgefa það sé „skotinn niður með hvalveiðiskutli“. Þarna er hann að tala um örþjóð sem heldur úti feiki öflugu samgönguneti yfir Atlantshafi, milli Evrópu og Ameríku.

Þetta á sjálfsagt að vera fyndið, en er það ekki. Fólk er samt að vitna í það eins og einhvers konar sannindi.
Jeffrey Sachs: Þjóðverjar vilja losna við grísku stjórnina og fá Grikki út úr evrunni

Bandaríski hagfræðingurinn og rithöfundurinn Jeffrey Sachs segir í viðtali á Bloomberg að mál hefðu aldrei átt að fá að þróast á þann veg sem þau hafa gert í Grikklandi. Þarna sé að verki afar léleg hagstjórn frá hlið Evrópusambandsins og mikill þvergirðingur af hálfu Þjóðverja.

Það vekur reyndar athygli – og þetta er ekki hluti af því sem Sachs segir – að það er eins og málið sé einungis milli Grikkja og Þjóðverja. Tsipras leggur eitthvað til og Merkel og Schäuble skjóta það jafnharðan niður. Eru Þjóðverjar algjörlega búnir að taka völdin í ESB?

Sachs segir að Þjóðverjar hafi ákveðið að þeir vildu í raun ekki semja við vinstri stjórnina í Grikklandi – og að þeir vilji ýta Grikkland út úr evrunni. Það sé hins vegar ekki hægt, þeir geti ýtt Grikkjum út í hrun og örvæntingu, en það sé engin útgönguleið út úr evrunni.

Sachs segist hafa skoðað mál Grikklands ásamt fleiri bandarískum hagfræðingum, þeir telji að niðurskurður á skuldum sé réttmætur. Þjóðverjar séu hins vegar harðir á því að ekkert slíkt sé í boði – og þess vegna sé allt komið í óefni. Það sé ótrúlegt að hlusta á fjármálaráðherra Bandaríkjanna lýsa því yfir að Grikkland þurfi skuldaleiðréttingu á sama tíma og ESB segir að slíkt komi ekki til greina.

Greiðslufall Grikkja hafi verið óhjákvæmilegt, segir Sachs, þeir geti ekki borgað skuldirnar, en meðfram greiðslufallinu sjáum við nú stórt áhlaup á banka ofan á kreppu sem er orðin jafn djúp og Kreppan mikla á fjórða áratugnum.

Sachs segir að lausnin sé fólgin í greiðslufalli Grikklands á sama tíma og landið heldur áfram í evrunni. Um leið þurfi að skera hraustlega af skuldum Grikkja. En til skemmri tíma þurfi skuldafrí og aðstoð til Grikkja svo þeir geti opnað bankakerfi sitt aftur.