arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Angantýr, Á rauðum sokkum, framfaramaðurinn Þórhallur

Í Kiljunni í kvöld verður fjallað um litla bók sem nefnist Angantýr. Hana skrifaði Elín Thorarensen um ástir sínar og Jóhanns Jónssonar skálds. En bókin vakti litla hrifningu, Elín var eldri en Jóhann, fráskilin kona og móðir og mikið var reynt til að koma í veg fyrir að bókin næði dreifingu. Hún hefur nú verið endurútgefin með eftirmála eftir Soffíu Auði Birgisdóttur sem rekur söguna bak við þessa einstæðu bók.

Olga Guðrún Árnadóttir og Guðrún Ágústsdóttir segja frá bókinni Á rauðum sokkum – þar er rakin í máli og myndum saga Rauðsokkahreyfingarinnar sem spratt fram 1970 og hafði feikileg áhrif í íslensku samfélagi.

Við fjöllum einnig um nýútkomna bók eftir Óskar Guðmundsson, þar rekur hann ævi Þórhalls Bjarnasonar biskup. Hann var ekki einungis kirkjunnar maður, heldur framfaramaður á ýmsum sviðum – en hefur kannski gleymst að nokkru leyti vegna þess að hann vildi sættir fremur en átök. Þarna sýnum við einnig kvikmyndir frá þingmannaförinni 1905, það munu vera elstu kvikmyndir sem til eru af Íslendingum, en þær hafa nýskeð verið lagaðar þannig að myndgæðin eru furðu góð.

Þarna má sjá Þórhall, Tryggva Gunnarsson, Hannes Hafstein, Skúla Thoroddsen og fleiri mektarmenn þess tíma.

Kolbrún Bergþórsdóttir og Páll Baldvin Baldvinsson fjalla um Jarðlag í tímanum eftir Hannes Pétursson, Bernskubók eftir Sigurð Pálsson og Valeyrarvalsinn eftir Guðmund Andra Thorsson.

En Bragi Kristjónsson segir meðal annars frá kynnum sínum af Karli Einarssyni Dunganon – greifanum af Sankti Kildu.

Ljósmyndin sem prýðir forsíðu bókarinnar Á rauðum sokkum er einhver merkasta fréttamynd frá Íslandi tuttugustu aldar. Rauðsokkur báru þessa styttu niður Laugaveg 1. maí 1970 – þetta boðaði tímamót.
Úrsögn Ingibjargar Sólrúnar

Það er merkilegt ef satt er að Ingibjörg Sólrún Gísladóttir sé búin að segja sig úr Samfylkingunni – sjáfur fyrrverandi formaður flokksins og í rauninni stærsta nafnið í sögu hans. DV skýrir frá þessu. Maður bíður frekari frétta.

Það er þó erfitt að trúa því að það sé vegna einhvers námskeiðs sem Jón Baldvin Hannibalsson er að fara að halda. Jón Baldvin er hvarf frá virkri þátttöku í stjórnmálum fyrir mörgum árum og hann hefur enga sérstaka valdastöðu innan flokksins. Milli hans og formannsins, Jóhönnu Sigurðardóttur, er lítil vinátta – áhrif hans eru ekki mikil.

Þess er þá að gæta að Ingibjörg Sólrún var nánast einráð í flokknum á árunum frá 2005 til 2008. Hugmyndum hennar var fylgt í nánast einu og öllu. Það endaði ekki vel og hún þurfti að segja af sér eftir hrunið – átti þá reyndar við veikindi að stríða. En hún hefði þurft að hverfa frá þrátt fyrir þau.

Nú er hún komin til Afganistan í hjálparstarf. Hún starfar þar fyrir UN Women á tíma þegar hagur kvenna er að versna aftur og herir vestursins eru að leita leiða til að tygja sig brott. Þetta er varla auðvelt verkefni – og það ber vott um hugrekki að takast það á hendur. Hins vegar er ekki víst að það sé jafn mikil reisn yfir því að yfirgefa flokk sem Ingibjörg sjálf teymdi út í ógöngur.
Um háskólapólitík

Deilur innan Háskólans sem nú hafa dreifst út um samfélagið minna á tvö lögmál sem hafa verið sett fram um háskólapólitík. Það er reyndar mjög algengt innan háskóla að kennarar helgi sig háskólapólitíkinni af lífi og sál – líkt og hún sé aðaltilgangur veru þeirra innan akademíunnar.

Annað er kallað lögmál Sayres:

„Í hverri deilu er tilfinningahitinn í öfugu hutfalli við mikilvægi málsins sem um er fjallað. Þess vegna er háskólapólitík svo beiskjublandin.“

( In any dispute the intensity of feeling is inversely proportional to the value of the issues at stake. That is why academic politics are so bitter.)

Hitt hefur verið eignað Henry Kissinger, en það ekki víst að hann sé höfundurinn:

„Háskólapólitík er svo hatursfull einmitt vegna þess að það er svo lítið í húfi.“

( Academic politics are so vicious precisely because the stakes are so small.)
Nóg af getgátum

Það er sagt að Kínverjar horfi til mjög langs tíma.

En varðandi hernaðarumsvif á Grímsstöðum á Fjöllum er þeim sjálfum við brugðið.

Planið gæti verið á þá leið að þeir bíði eftir því að hlýnun jarðar sé orðin slík að að sjávarborð hafi færst alla leið þangað uppeftir – þá væri hugsanlega hægt að opna skipalægið og senda kafbátana af stað út á höfin.

En svo kemur í ljós á nefndarfundi á Alþingi að Huang Nubo eigi miklar eignir – þjóðgarða, fjöll og menningarþorp. Ekki var um það fjallað að þetta tengdist hernaði eða hernaðarlist.

Kannski er nær að fjalla um þetta eins og Michel Houellebecq gerir í nýjustu skáldsögu sinni sem nefnist Kortið og landsvæðið? Þar hefur Evrópa svosem ekkert liðið undir lok, það ríkir ágæt velmegun, en hún er orðin eins og eitt stórt menningarþorp, sýningarsvæði, þar sem ferðamenn frá Austur-Asíu geta komið og skoðað hina merku evrópsku menningu – sem náttúrlega hefur liðið undir lok, er bara safngripur.

Annars er hreint makalaust hvað er mikið búið að fjalla um þetta hér án þess að nái að koma fram einföldustu staðreyndir. En það er nóg af getgátum – það er jafnvel eins og það henti best í því andrúmslofti sem ríkir á Íslandi í dag.
Silfur gærdagsins

Hér eru viðtöl úr Silfrinu frá því í gær, fyrstur er Árni Páll Árnason:

Svo er Óli Björn Kárason um bókina Síðustu vörnina:

Og loks Eva Joly:

Þökk sé Láru Hönnu.
Bragi

Ég var beðinn um að taka saman nokkur orð fyrir Fréttatímann í tilefni þess að út er að kominn diskur með greinum eftir Braga Kristjónsson og völdum innslögum úr Kiljunni.

Ég var of seinn að skila þessu – svo ég birti það bara hérna:

„Eitt af því sem ég er stoltastur af í sjónvarpi er að hafa komið Braga þangað inn. Ég man að ég fékk þessa hugmynd þegar ég sat á kaffihúsi í góðu veðri sumarið 2007. Bragi tók strax einstaklega ljúflega í þetta, en ég man að það voru ýmsir bókmenntavitar sem fussuðu og sveiuðu. En Bragi sló strax í gegn. Mér hefur fundist þessi innslög vera varðveisla menningarverðmæta. Bragi segir vel frá, hann hefur kynnst mörgu fólki og ég á ekki von á að hann skrifi ævisögu sína. Þannig að þarna nær maður að tappa af honum. Hann er óhemju bókfróður, dregur upp skemmtilega og skrítna hluti, og svo er mikils um vert að geyma frásagnir um fólk sem hann hefur kynnst, hann byrjaði að umgangast skáld og listamenn strax þegar hann var unglingur. Þannig eru innslögin með Braga oft ómetanleg heimild um bókmennta- og menningarsögu áranna frá sirka 1950 til 1970. Það er tími sem er óðum að hverfa inn í myrkur aldanna – og hefur kannski ekki enn verið gefinn nógu mikill gaumur.“
Mafíur í skjóli ríkisstjórna

Nomi Prins er fjármálasérfræðingur, höfundur bókar sem nefnist Black Tuesday. Hér er hún í viðtali þar sem hún líkir stóru bönkunum í Bandaríkjunum við mafíur sem starfa í skjóli ríkisstjórnarinnar.
SAM fær loks heiðurslaun

Sigurður A. Magnússon hefur verið settur á heiðurslaun listamanna – loksins, segja margir.

Sigurður er verðugur launanna fyrir bókmenntastörf sín, bækur sem hann hefur ritað sjálfur og mikið þýðingarstarf.

En hann er orðinn aldraður maður og mun vart njóta launanna lengi – þótt maður óski að svo verði.

En þetta er furðulegur andskoti.

Það er búið að þrátta um hvort Sigurður fái svona laun um langt árabil, Sjálfstæðismenn hafa ekki tekið það í mál – og enn vildu þeir ekki láta hann hafa launin þegar málið var afgreitt í allsherjar- og menntamálanefnd þingsins. Fulltrúi Framsóknarflokksins sat líka hjá – mundi hann kannski ekki að Sigurður ritstýrði Samvinnunni á sínum tíma og gerði það að frábæru tímariti?

Eins og Illugi Jökulsson orðar það – var það bókmenntalegt mat sem þarna réð eða löngu liðnar pólitískar væringar?
FDJ

Ég þekki nokkuð af fólki á Íslandi sem var sent í æskulýðsbúðir á Austur-Þýskalandi þegar það var börn. Sumir fóru jafnvel ár eftir ár. Ég veit ekki hvernig þessu samstarfi var háttað, en börn sósíalista voru velkomin í slíkar búðir.

Kommúnistaflokkurinn hafði mjög sterka æskulýðshreyfingu sem nefndist Freie Deutsche Jugend, meðlimir gengu í bláum skyrtum – sjálfur Erich Honecker var foringi æskulýðshreyfingarinnar í upphafi.

Það var talið nauðsynlegt að innræta ungviðinu hugmyndir og hugsjónir flokksins – og þess vegna var allt gert til að hlaða undir Frjálsa þýska æsku eða FDJ eins og það var skammstafað.

Íslendingar hafa verið eins og gestir í þessu – og sjálfsagt hefur verið gaman hjá einhverjum í þessum búðum. Þar voru börn og ungmenni frá ýmsum öðrum löndum.

En fyrir þá sem bjuggu í Þýska alþýðulýðveldinu var það dauðans alvara – það fólk hafði ekki ferðafrelsi eða tjáningarfrelsi.

Góður vinur minn er Þjóðverji sem nú býr í Grikklandi. Hann er jafn gamall mér, næstum upp á dag. Hann fór sína leið gegnum æskulýðshreyfingu flokksins, var álitinn efnilegur íþróttamaður og var settur í sérstakan skóla þar sem var alið upp íþróttafólk sem átti að keppa fyrir hönd Þýska alþýðulýðveldisins. Hann keppti í hástökki, en hætti í tæka tíð áður en farið var að dæla í hann hormónum og annarri ólyfjan. Sumir af félögum hans í skólanum urðu ólympíuverðlaunahafar – aðallega vegna þess að þeir notuðu ólögleg lyf.

En vinur minn komst upp á kant við stjórnvöld. Vegna þessa fékk hann ekki að fara í háskóla, hann mætti engu nema kúgun og ofríki þangað til hann flúði land 1985. Hann er ennþá beiskur yfir þessu – sameiginleg vinkona okkar segir að uppvaxtarárin í Austur-Þýskalandi sitji eins og fleinn í sál hans, hann getur ekki sætt sig við þau.
Svika- og landráðabrigsl

Ung kona segir sig úr Vinstri grænum með þeim orðum að flokkurinn hafi „svikið sína huldumey“.

Þetta er tilvitnun í kvæði eftir Guðmund Böðvarsson sem nefnist Völuvísa:

Eitt verð ég að segja þér áður en ég dey

enda skalt þú börnum þínum kenna fræðin mín

sögðu mér það álfarnir í Suðurey

sögðu mér það dvergarnir í Norðurey

sögðu mér það gullinmura og gleym-mér-ei og gleymdu því ei;

að hefnist þeim er svíkur sína huldumey,

honum verður erfiður dauðinn.

Kvæðið er held ég meira að segja sungið í skólum – en það vísar aftur í þann tíma þegar í pólitíkinni voru eilíf svika- og landráðabrigsl og það smitaðist inn í bókmenntirnar, með misjöfnum árangri.
Eva Joly í Silfrinu

Eva Joly verður í viðtali í Silfri Egils í dag.

Mikið hefur mætt á henni undanfarið, deilur hafa verið innan framboðs hennar vegna afstöðunnar til kjarnorkuvera og samkomulags sem græningjar hafa gert við flokk sósíalista – það mátti skynja vissa þreytu í henni þegar ég tók viðtalið við hana í París á þriðjudag. Hún var þá nýkomin frá La Réunion, sem er frönsk eyja í Indlandshafi – og þar sem íbúarnir eru franskir borgarar.

Í viðtalinu spjöllum við um þessa stöðu, forsetakosningarnar, efnahagsástandið í heiminum, ofurvald fjármálakerfisins, Evrópu – og sömuleiðis tölum við um Ísland, sakamálarannsóknir vegna efnahagshrunsins, Icesave og fleira.
Hinn kynóði Strauss-Kahn – og meint samsæri gegn honum

Mál Dominique Strauss-Kahn hefur tekið undarlega stefnu. Honum var sleppt í New York fyrir nokkru og málið látið niður falla. Í grein eftir rannsóknarblaðamanninn Edward Jay Epstein, sem birtist í New York Review of Books, eru færð mjög sterk rök fyrir því að efnt hafi verið til samsæris gegn Strauss-Kahn, sem var talinn líklegur til að velta Sarkozy Frakklandsforseta úr stóli.

Þetta hefur allavega borið árangur, því Strauss-Kahn verður aldrei forseti Frakklands. Margir töldu að hann væri rétti maður á þessum tíma, hann þótti standa sig vel sem forstjóri Alþjóða gjaldeyrissjóðnum, er afburða vel að sér í hagfræði og ekki hræddur við að taka ákvarðanir. Ég hef talað við fólk sem vann undir Strauss-Kahn hjá AGS og það ber honum vel söguna.

En á móti kemur að maðurinn er gjörsamlega kynóður – og viðhorf hans til kvenna er ansi vafasamt. Hann játar í nýrri ævisögu að hafa stundað mjög fjörugt kynlíf – það er kannski hans mál, en hann virðist heldur ekki hafa getað séð konur sem urðu á vegi hans vegna starfs hans í friði. Það er verra.

Og nú lekur innanríkisráðherra Frakklands, maður úr flokki Sarkozys, því út að Strauss-Kahn hafi eitt sinn verið tekinn af lögreglu í Bois de Boulogne, frægum stað fyrir vændisstarfsemi í París. Það er reyndar ekki ólöglegt að kaupa vændi í París, en þetta bætir ekki mannorð Strauss-Kahn.

Það er ekki svo langsótt að flækja mann sem hefur þetta orð á sér í kynlífshneyksli, það er meira að segja sagt að hann hafi verið varaður við þessu. Strauss-Kahn hefur viðurkennt að hafa átt mök við þernuna á Sofitel hótelinu í New York, en eins og Epstein bendir á í greininni er atburðarásin nokkuð sérkennileg, sími Strauss-Kahn hverfur og þernan hefur áður sést í fylgd með óþekktum manni sem síðar sést fagna þegar hún er að segja sögu sína.

Meðan þessu heldur fram aukast líkurnar á að hinn feiki óvinsæli Sakozy verði endurkosinn. Ástæðan er einfaldlega sú að mótframbjóðendurnir eru veikir. Francois Hollande, frambjóðandi Sósíalista, þykir hvorki vera hrífandi né traustvekjandi og þrátt fyrir að Eva Joly njóti álits er óhugsandi að frambjóðandi græningja geti skákað forsetanum.
Alvöru kauphöll

Það er sagt að Kolaportið muni loka í langan tíma vegna framkvæmda við tollstöðvarhúsið.

Sem er leitt, Kolaportið er partur af mannlífinu í Reykjavík.

En kannski er kominn tími til að huga að stærra og fallegra húsnæði fyrir markað í Reykjavík.

Framtakssamir einstaklingar hafa verið að skoða möguleika á að koma upp alvöru matarmarkaði í borginni og þá er einkum horft á svæðið við höfnina.

Það er frekar þröngt um matinn í Kolaportinu og loftræstingin er ekki góð.

Þessi starfsemi á skilið að fá betra húsnæði – og þá væri vonandi hægt að hafa eitthvað meira fallegt, gott og skemmtilegt – grænmeti, vörur frá bændum, fjölbreyttara úrval af fiski, sætindi, kökur, krydd.

Jú og matvæli sem hægt væri að borða á staðnum.

Slíkar kauphallir eru víða í borgum – til dæmis eru þær vinsælar á Norðurlöndunum.

Hér væri þetta tilbreyting frá hinu einhæfa úrvali sem er að finna í stórmörkuðunum.

Úr Saluhallen í Stokkhólmi.
Best að spara stóru orðin

Ég er ekki í hópi sérstakra aðdáenda mannsins sem kallar sig Gilzenegger. Það sem hann hefur gert vekur ekki áhuga minn. En ég hætti heldur ekki að fletta símaskránni eftir að hann birtist þar.

Og ég hef heldur ekki sérstakan áhuga á sakamáli sem hann er lentur í. Rétt leit yfir nokkrar bloggsíður í gærkvöldi og færslur á Facebook.

Það er eins og karlar og konur telji að hægt sé að gera út um sekt eða sakleysi mannsins á bloggsíðum og Fésinu.

Sem er býsna fráleitt.

Maður veit nákvæmlega ekkert um málavexti – en ég sé ekki að hann sé slík ofurpersóna í íslensku samfélagi að það muni geta fært honum einhverja yfirburðastöðu gagnvart meintu fórnarlambi sínu, ákæruvaldinu eða dómsvaldinu.

Ég er alveg viss um að fjölmiðlafyrirtækið sem hann vinnur hjá mun ekki beita áhrifum sínum í þágu hans – enda vandséð að það geti gerst án þess að fyrirtækið bíði hnekki.

Það er best í þessu tilviki að spara stóru orðin, rannsókn málsins leiðir vonandi sannleikann í ljós, hafi hann nauðgað stúlkunni verður honum vonandi ekki sýnd nein miskunn – og ég myndi ekki veðja á að Gilz eigi mikla framtíð í fjölmiðlum næstu misserin með þetta á bakinu.
Færir ESB enn fjær Íslandi

Fjárlagabandalag verður líklega sett á innan ESB. Það þýðir að það verða settar á reglur um það hvernig ríki skuli haga fjármálum sínum, fjárlagahalla og skuldsetningu. Það er litið á þetta sem leið út úr kreppunni sem nú hrjáir Evrópu.

Þetta er eitt af því sem Eva Joly ræðir um í viðtali í Silfrinu á sunnudag.

Þetta er í rauninni ekki ósvipað fjárlagareglu sem nokkrir Sjálfstæðismenn lögðu til nú í haust.

En verði þetta raunin færir þetta ESB enn fjær frá Íslandi – gerir ólíklegra að aðild að sambandinu verði samþykkt hér.
Mál að linni

Pressan birtir nafnlaus – og hamslaus – símskilaboð Gunnlaugs Sigmundssonar til Teits Atlasonar.

Þetta mál er allt orðið hið afkáralegasta – og í raun getur varla neitt verið betra fyrir báða málsaðila, Gunnlaug og Teit, en að láta þetta niður falla hið bráðasta.

1. Teitur muntu standa skil a skatti af studningspeningunum ? Birtir tu kvittun fyrir skattinum?

2. – 3. TA tu ert athyglissjukur. Tu redst a manninn hann ekki a tig, biddu manninn afskokunar og klaradu malid eins og madur i stad tess ad leggjast a betl hja fataekum Islendingum

4. TA i Sverge viljum vid ekki politiska ofgvamenn Skandinavia hefur fengid nog af ofstaekismonnum

5. TA vid viljum ekki eytrad andrumsloft i Gautaborg vertu a Islandi tar til tu klarar tin drullumal

6. – 7. Teitur haettu ad vera svona vaeluskjoda. Ef tu raedst a einhverja kalla verdur tu ad vera madur til ad taka afleidingunum en ert bara grenjuskjoda. Stattu i lappirnar

8. – 9. JBH sagdi vid nokkra krata ad tu sert ritsodinn hennar Johonnu og ad pabbi tinn liggi i honum liggi í JBH ad gera eitthvad til ad skera tig ur snorunni. JBH hlo ogurlega ad vitleysunni i ter

10. Tad eru tagufallsvillur i skrifum tinum lagadu tad tetta stingur i augun og haettu svo ad grenja 11. Ofstaekismadur vertu afram heima a Islandi vid viljum ekki sja til i Gautaborg. Islendingar i Gautab

12. Tu ert med tetta mal titt sjuklega a heilanum hvernig lidur konunni med tig svona sjukan ?
Markaðsmisnotkun

Það sem sérstakur saksóknari er að rannsaka í tilviki Glitnis er stórfelld markaðsmisnotkun.

Markaðsmisnotkunin fól í sér að verði á hlutabréfum var haldið uppi og það hækkað með kerfisbundnum hætti. Það má jafnvel leiða að því getum að sjálf tilvera bankanna hafi byggst á þessu.

Og þegar hlutabréfaverðið hækkaði var hægt að slá meira út á bréfin og svo koll af kolli, þangað til geðveikin var orðin algjör, verð á hlutabréfum hafði margfaldast á skömmum tíma.

Hlutabréfamarkaðurinn á Íslandi var eiginlega aldrei neitt nema blekking – Baugsfyrirtæki voru sett þar inn og tekin út aftur eftir hentugleikum, sjávarútvegsfyrirtæki voru þar inni nokkra hríð og þá var viðkvæðið að allir sem voru á hlutabréfamarkaði ættu kvóta. Svo fóru þau út, og þá var eiginlega ekkert eftir nema bankarnir sem héldu uppi hlutabréfavísitölunni í hæstu hæðum með alls kyns brellum.

Svo féll á endanum allt með brauki og bramli, það var engin innistæða fyrir neinu af þessu.

Maður sér sums staðar talað um ofsóknir á hendur bankamönnunum sem sæta rannsókn. En þá er það að athuga að markaðsmisnotkun af þessu tagi er býsna alvarlegur glæpur. Hún er notuð til að búa til fölsk verðmæti og til að féfletta fólk – eins og koma á daginn þegar íslenska fjármálakerfið hrundi.

Það er talað um að endurvekja íslenskan hlutabréfamarkað – og maður heyrir kvartað yfir því að það gangi erfiðlega meðal annars vegna gjaldeyrishafta og skattaumhverfis. Það hlýtur þó að skipta aðalmáli að Íslendingar treysta ekki innlendum hlutabréfamarkaði – hví ættu þeir að gera það? Það væri eiginlega kraftaverk ef hægt væri að byggja upp traust á slíku fyrirbæri á sirka aldarfjórðungi.

Eitt af þeim fyrirtækjum sem stendur til að setja á hlutabréfamarkað er Hagar – en þá er búið að gefa handvöldum fjárfestum forskot á alla hina. Ekki vekur það traust.

Svo má reyndar spyrja varðandi Haga – þetta er verslunarveldi sem hefur haft einokunarstöðu á markaði hér. Það hefur margsinnis verið talað um nauðsyn þess að leysa upp félagið í núverandi mynd – og hefði í raun verið upplagt að gera það eftir hrunið. Það er þó örugglega ekki vilji bankans sem tók yfir félagið af Baugi. Því er haldið áfram – það er reynt að hafa business as usual.

En þegar félög eru sett á hlutabréfamarkað er það yfirleitt í þeirri trú og von að þau muni stækka og eflast – þannig bera hluthafarnir eitthvað úr býtum. En er virkilega vilji til þess að Hagar verði stærri en þeir eru?
Flótti auðmagnsins

Sé það rétt að auðmenn séu að flýja úr landi vegna auðlegðarskatts þá er það enn eitt dæmið um hvað peningar eru óþjóðhollir.

Þeir láta sér þjóðerni engu varða, eigendur þeirra flytja þá þar sem minnst er tekið af þeim, hvort sem er í góðæri eða hallæri.

Þannig var fé flutt úr landi í stórum stíl á árunum upp úr 2000, þá var það til dæmis sett á reikninga í Lúxemborg eða aflandsfélög.

Og nú þegar kreppir að og þarf að standa undir þungum skuldum, þegar er atvinnuleysi og almenn kjaraskerðing, þá fer það líka.

Þetta sýnir hversu erfitt er að taka á misskiptingu auðsins í fjármálakerfinu sem við lifum í – óbreyttir launþegar sitja nefnilega eftir. Þeir geta ekki farið í æfingar af þessu tagi – og það eru þeir sem sitja eftir með byrðarnar.

Til dæmis má spyrja í þessu sambandi hvort auðmennirnir sem flytja peninga sína burt ætli að halda áfram að nota íslenskt menntakerfi, íslenskt heilbrigðiskerfi og íslenskt menntakerfi.

Er það ekki frekar líklegt?
McCartney

Ég varð þeirrar gæfu aðnjótandi að sjá Paul McCartney á tónleikum í París í kvöld.

Gamla átrúnaðargoðið.

Hann er ótrúlega hress sextíu og níu ára maður – spilaði og söng af miklum krafti í þrjá klukkutíma, án þess að blása úr nös.

Stökk á milli bassagítars, nokkurra gítara og tveggja píanóa.

Í öðru uppklappinu þegar maður hélt hann myndi fara að slaka á tók hann fyrst Yesterday einn með kassagítarinn, svo var hann á bassanum í svaka kröftugri útgáfu af Helter Skelter og loks lék hann á gítar og píanó í síðasta hluta Abbey Road svítunnar.

Hljómsveitin sem McCartney hefur sér til fulltingis er líklega eitthvert þéttasta rokkband sem er til – þetta eru allt spilarar sem hafa verið með honum í mörg ár.

Áhorfendur klöppuðu og stöppuðu og fögnuðu ákaft – það er merkilegt að sjá hvað McCartney hefur gaman af því að spila fyrir áhorfendur, eftir öll þessi ár er spilagleðin smitandi og ósvikin.

Tíminn líður, tveir Bítlanna eru dánir og það er hjá McCartney að maður heyrir einn úr hljómsveitinni flytja lögin þeirra. Brátt verður það ekki lengur og það er spurning hvort McCartney gerir sér grein fyrir því – að hann sé að sumu leyti að spila í kappi við tímann.

Lögin fá að sumu leyti nýja merkingu við þessa tilhugsun – sömu hugsanir leituðu á mig á tónleikum með Paul Simon í sumar, eftir Simon liggur líka mikið af frábærum lögum en hann varð sjötugur nú október.
Ráðherraembætti eru ekki lén

Það hefur orðið venja á Íslandi að ráðherrar segja aldrei af sér. Það þarf að slíta þá úr ráðherrastólum og bera þá út ef þeim verður á í messunni – og það er sjaldnast gert.

Viðkvæðið er gjarnan – fyrst hann fór ekki, af hverju ætti ég þá að fara?

Þetta er notað í máli Jóns Bjarnasonar, og það er vissulega margt til í því að Steingrímur J. Sigfússon hefði mátt hugleiða afsögn vegna Icesave – nú eða fjárstyrkjanna til VSB og Sögu.

Síðasti ráðherrann sem sagði af sér á Íslandi var Björgvin G. Sigurðsson – en það gerði hann reynda alveg á síðustu stundu, rétt áður en ríkisstjórnin sem hann sat í féll.

Og þaráður – hver sagði af sér þá? Ég man það bara ekki.

Hérna þarf viðhorfsbeytingu sem hefði kannski átta að vera partur af uppgjörinu eftir hrun.

Hún felst í því að ráðherrar eigi ekki stólana sem þeir setjast í, að ráðuneytin séu ekki lén eða hlunnindi þeirra, að það þyki nokkuð sjálfsagt að skipta um ráðherra sem standa sig ekki og að þess sé gætt að ráðherrar hafi eitthvað til brunns að bera, en komist ekki einungis í embættin vegna stöðu þeirra í kjördæmum eða innan flokks.

Og kannski er eitthvað til í því sem hefur verið sagt að þetta orð, ráðherra, sé ómögulegt. Því í þessu starfi á ekki að felast herradómur eða drottnunarvald, heldur óeigingjörn þjónusta við almenning.
Kæfandi

Maður veltir fyrir sér eftir uppákomur í stjórnmálum síðustu daga hvort hin pólitíska umræða á Íslandi sé orðin algjörlega kæfandi.

Að það þurfi kannski að opna gluggana, lofta út og fá inn súrefni.

Maður er ekki einu sinni viss að það sé hundi bjóðandi að taka þátt í umræðunni um landbúnaðar- og sjávarútvegsráðherrann.

Og þó, kannski er það sem heyrist einmitt hundgá?

Traustið á stjórnmálum er í lágmarki, og það er ekki furða – og í sjálfu sér er það mjög varasamt ástand. En með þessu áframhaldi eykst það ekki – og líkurnar aukast á því að þeim þingmönnum sem nú sitja verði mokað út af löggjafaþinginu.