Sorgarsaga Miðbæjarins í fjórtán liðum

Miðbæjarvandi Reykjavíkur á sér nokkrar skýringar, ekki alltof flóknar.

Að kenna Framsóknarflokknum um er einhver daprasta smjörklípa sem maður hefur séð og ekki samboðið borgarstjóra í Reykjavík

Nú er fullyrt að auðu húsin sem eru aðallega á Laugavegi og Hverfisgötu séu fimmtíu til sextíu talsins. Verktakar eru farnir að gera húsin „mannheld“. Það er gert með því að negla fyrir hurðir og glugga.

Fallegt?

Það sem gerðist var þetta:

1.

Það var búið til nýtt deiliskipulag fyrir Laugaveginn. Í því var gert ráð fyrir að mætti rífa nokkuð mörg hús og byggja ný. Kaupmenn við Laugaveg höfðu mikil áhrif á deilskipulagið. Hugmyndin var að auka og nútímavæða verslanarými við götuna.

2.

Verktakar og fjárfestar mitt í mikilli húsnæðisbólu sáu sér hag í að kaupa upp húseignir í Miðbænum í þeirri trú að þeir mættu byggja þar hús sem myndu skila þeim arði.

3.

Það láðist að fara í fagurfræðilegt mat á þessu. Setja viðmið um hvernig mætti byggja á þessu viðkvæma svæði.

4.

Húsfriðunarfólk og unnendur Miðbæjarins mótmæltu þegar þeir sáu hvert þessi stefna leiddi. Verktakarnir hugsuðu um að byggja ódýrt og mikið; skeyttu engu um fagurfræðina.

5.

Borgin hafði ekki unnið heimavinnuna sína. Umsóknir um byggingarleyfi biðu lengi hjá yfirvöldum, meðan dröbbuðust niður húsin sem verktakarnir höfðu keypt.

6.

Verktökunum fannst kannski ekki verra að húsin breyttust í hjalla, með því settu þeir þrýsting á borgina um að fá að byggja.

7.

Þrýstingurinn frá húsfriðunarfólki magnaðist stöðugt. Morgunblaðið gekk í málið og það hafði mikil áhrif. Þetta endaði með því að húsin á Laugavegi 4-6 voru keypt af borginni – eftir að veitt hafði verið leyfi til að rífa þau og byggja nýtt í staðinn.

8.

Kaupverðið á Laugavegi 4-6 var fáránlega hátt. Þetta voru í raun lélegustu húsin af öllum sem stóð til að rífa við Laugaveginn. Fordæmið gat ekki verið skýrara.

9.

Við þetta var deiliskipulag Laugarvegarins í raun fallið. Það var algjörlega marklaust plagg. Verktakar sáu að þeir myndu ekki fá að byggja þau hús sem þeir vildu og höfðu látið teikna. Leiðin út fyrir þá var að bíða eftir því að borgin léti undan almannaþrýstingi og keypti eignir þeirra á uppsprengdu verði.

10.

Ein lausnin er að verktakar fallist á að byggja eftir fagurfræðilegum reglum sem borgin setur um byggingar í miðbænum – og hefði átt að setja fyrir löngu. Kasti í mörgum tilvikum teikningum að nýbyggingum sem þeir hafa látið gera. Það myndi þá líklega fela í sér að hús verði ekki rifin, heldur endurbyggð í einhverri mynd. Það er ekki sérlega líklegt að þetta gerist í bráð.

11.

Hin lausnin er að borgin grípi inn í og kaupi eignirnar líkt og hún gerði á Laugavegi 4-6. Setji svo í gang opinbert átak til að gera þær upp. En til þess er varla neinn pólitískur vilji. Þetta kostar óhemju mikla peninga.

12.

Einna langsóttasti möguleikinn er að borgin reyni að halda áfram eins og ekkert hafi í skorist, eins og deiliskipulag Laugavegar sé enn í gildi. Þá verður í raun barist um hvert hús við götuna. Borgarstjórn sem stóðst ekki þrýstinginn vegna Laugavegs 4-6 hefur varla burði í þetta.

13.

Það er að koma kreppa. Húsnæðismarkaðurinn er að hruni kominn. Líklega mun enginn sjá sér hag í að byggja nýtt eða gera upp gömlu hús í Miðbænum á næstunni. Lánsfé til þess er heldur ekki fáanlegt.

14.

Málið er stopp. Borgarstjórnin er eins og rekald. Stjórnlaus og stefnulaus.