arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Jón forseti í Miðbænum, Gúllíver og bóklestur barna

Í Kiljunni í kvöld rekjum við þráð út bók Páls Björnssonar sagnfræðings sem nefnist Jón forseti allur. Bókin fékk Íslensku bókmenntaverðlaunin nú í janúar.

Við förum á Alþingi og í miðbæ Reykjavíkur og sjáum hvernig Jón birtist þar – og táknmyndir af honum. Það má í raun segja að Alþingi sé hálfgert Jónshús en að auki vakir Jón yfir þinghúsinu utan af Austurvelli.

Um það orti Steinn Steinarr frægt kvæði sem við rifjum upp í þættinum, það hefst með svofelldum orðum:

„Jón Sigurðsson, standmynd, sem steypt er í eir…“

Við fjöllum um bóklestur og læsi barna og ungmenna – í þáttinn koma Eva María Jónsdóttir og Andri Snær Magnason sem hafa tekið þátt í átaki sem nefnist Bókaþjóð í ólestri.

Kolbrún og Páll Baldvin fjalla um íslenska þýðingu á Ferðum Gúllívers og Við tilheyrum sama myrkrinu eftir Kristínu Ómarsdóttur.

En Bragi rýnir í gömul handrit og pappíra, þar koma meðal annarra við sögu Jón Óskar skáld, Jón Kristófer kadett og Haraldur Á. Sigurðsson gamanleikari.

Þetta sérdeilis skýra málverk af Jóni Sigurðssyni eftur August Schiött er eina myndin sem hangir upp í þingsalnum á Alþingi, en að auki horfir höggmynd af Jóni inn í salinn úr svokölluðu ráðherraherbergi. Jón vakir yfir þinghúsinu frá Austurvelli, en í húsi Natans & Olsen er stytta af honum sem fáir þekkja.
Stórfróðleg grein um Monsanto

Hér er afar fróðleg grein sem birtist fyrir nokkrum árum í tímaritinu Vanity Fair. Hún fjallar um bandaríska auðhringinn Monsanto.

Monsanto stefnir að því leynt og ljóst að ná taki á landbúnaðarframleiðslu í heiminum. Þetta er gert með einkaleyfum á erfðabreyttu sáðkorni sem fyrirtækið framleiðir. Með ýmsum aðferðum er bændum þröngvað til að nota þetta sáðkorn, en fyrirtækið ofsækir þá sem það ekki gera.

Frægasta dæmið um sáðkorn frá Monsanto er korn sem er sérstaklega þolið gagnvart Roundup, illgresiseyði sem Monsanto framleiðir. Afleiðingin er meðal annars sú að nú er að verða til ofurþolið illgresi sem er mjög erfitt að uppræta.

Monsanto teygir sig líka inn í mjólkurframleiðslu. Það selur hormón sem eykur nyt í kúm – og er á sama tíma að reyna að eyðileggja viðskipti fyrir þeim mjólkurframleiðendum sem ekki vilja nota þessa hormóna.

Eins og kemur fram í greininni á Monsanto ljóta sögu þegar kemur að umhverfismálum. Fyrirtækið vill ekki kannast við þá sögu núna, en það hefur í gegnum framleitt efni sem hafa stórspillt náttúrulífi eins og díoxín og PCB.
Silfur sunnudagsins

Hér er fyrri hluti Silfurs Egils frá því á sunnudag. Þarna má sjá Jóhönnu Vigdísi Hjaltadóttur, Styrmi Gunnarsson, Sighvat Björgvinsson, Þóru Kristínu Ásgeirsdóttur, Sigurð Þ. Ragnarsson, Vilhjálm Birgisson og Guðmund Gunnarsson. Lára Hanna setti efnið á þetta form.
Nytsamur sagnfræðingur

Ráðamenn í Ísrael segja að Íranir standi á bak við tilræði gegn ísraelskum diplómötum.

Sjálfir hafa Ísraelar verið að dunda sér við að salla niður kjarnorkuvísindamenn frá Íran.

Svona stigmagnast spennan.

Sagnfræðingurinn og ný-íhaldsmaðurinn Niall Ferguson skrifar grein í Newsweek og hvetur til þess að Bandaríkin og Ísrael ráðist á Íran.

Samkvæmt honum verður þetta hálfgerður barnaleikur.

Maður hefur svosem heyrt það áður – nú síðast í Írak.

Oft virkar það vel í bandarískum stjórnmálum að skaka spjótum – þegar litið er til skemmri tíma tapa bandarískir forsetar sjaldnast á því að fara í stríð. Þrýstingurinn á Obama vegna Írans er að magnast – menn eins og Ferguson eru gagnlegir til að móta rökin fyrir stríðsaðgerðum.

Það er afar slæmt ef Íranir eignast kjarnorkuvopn, en þá má ekki gleyma því að Ísrael er eina kjarnorkuveldið á svæðinu.
Snorri og syndin

Mál Snorra Óskarssonar í Betel vekur upp spurningar um tjáningarfrelsið og takmörk þess.

Ég myndi ekki kæra mig um að maður sem flaggar skoðunum eins og hann hefur væri að kenna barninu mínu.

Snorri segir að fólk sem hegðar sér á ákveðinn hátt fari til helvítis – manni er skapi næst að segja honum að fara til helvítis.

En svo er þess að gæta að hann er kannski ekki að gera það inni í kennslustofu, heldur bara á samkomum úti í bæ eða á bloggi.

Skoðanirnar sem hann túlkar er að finna í trúarritinu sem Snorri sækir sína visku í, Gamla testamentinu. Því verður ekki á móti mælt. Þar er uppspretta þessarar forneskju.

Og það er trúfrelsi á Íslandi – þótt reyndar standi í Stjórnarskránni að ekki megi gera neitt í nafni trúarinnar sem brýtur gegn góðu siðferði eða allsherjarreglu.

En svo er reyndar að finna eftirfarandi grein í hegningarlögum:

„Hver sem með háði, rógi, smánun, ógnun eða á annan hátt ræðst opinberlega á mann eða hóp manna vegna þjóðernis þeirra, litarháttar, kynþáttar, trúarbragða eða kynhneigðar sæti sektum eða fangelsi allt að 2 árum.“

Hún verndar menn fyrir fyrir árásum vegna kynhneigðar sinnar – en raunar líka vegna trúar sinnnar.
Ólafur Ragnar, sómafólk, fígúrur og eftirlegukindur

Það kemur fram í skoðanakönnun Fréttablaðsins í dag að meirihluti vill fá Ólaf Ragnar Grímsson aftur í framboð.

Þetta á sér í raun eðlilegar skýringar – fyrir utan auðvitað að Ólafur Ragnar er vinsæll meðal hluta þjóðarinnar.

Það bólar ekki á neinum alvöru forsetaframbjóðendum ennþá. Þeir sem hafa verið nefndir vilja ekki segja af eða á hvort þeir séu til í tuskið.

Þeir sem hafa verið nefndir skiptast aðallega í tvo flokka, annars vera sómafólk og hins vegar það sem mætti kalla fígúrur. (Reyndar hafa líka verið nefndar eftirlegukindur eins og Davíð Oddsson.)

Fremst í flokki sómafólksins er Ragna Árnadóttir. Mjög gott orð fer af Rögnu, fólk hefur á tilfinningunni að hún gæti gegnt embættinu með sóma –hún yrði hvorki sér né öðrum til skammar, en yrði varla sérlega aðsópsmikil heldur.

Fremstur í flokki fígúranna er Páll Óskar Hjálmtýsson. Hann er mjög vinsæll fyrir hvað hann er opinskár og orðhnyttinn – hann er eftirlæti þeirra sem vilja eitthvað nýstárlegt og skemmtilegt.

Reyndar verður að taka fram að svo virðist sem hvorki Ragna né Páll Óskar hafi áhuga á framboði.

Hvorugt af þessu passar við það sem Ólafur Ragnar hefur gert við forsetaembættið. Í meðförum hans er það orðið þrælpólitískt, hann hefur nýtt völd sem margir töldu að forsetinn hefði í raun ekki lengur – í stjórnarskránni eru ákvæði sem í raun heimila honum að ganga mun lengra. Sá dagur gæti komið að forseti léti reyna á þau ákvæði.

Framboð sómamanneskju eða fígúru rímar ekki alveg við þennan veruleika. Svoleiðis fólk passar ekki við embættið eins og það blasir við eftir sextán ára valdatíma Ólafs Ragnars.

Annað sem ruglar fólk í ríminu er hið langa valdaskeið íslenskra forseta. Þegar fólk hugsar um forsetakjör virðist það fast í þeirri hugmynd að það sé að velja til mjög langs tíma. En það þarf ekki endilega að vera svo. Á umbrotatíma þegar er óvissa um völd forsetans og líklegt að stjórnarskrárákvæðum þar um verði breytt er líklega betra að miða bara við að forseti sitji í fjögur ár – sem er hið raunverulega kjörtímabil forseta.
Viðtalið við Steve Keen

Hér er viðtalið við ástralska hagfræðinginn Steve Keen úr Silfri Egils í gær. Það virðist hafa vakið nokkra athygli. Þökk sé Láru Hönnu sem bjó svona um efnið.
Á að kjósa í haust?

Silfrið í dag var býsna fjörlegt.

Við byrjuðum á því að ræða pólitíkina út frá nýjum framboðum – sérstaklega Samstöðu Lilju Mósesdóttur.

Meðal gesta í þættinum var Sighvatur Björgvinsson, fyrrverandi ráðherra og alþingismaður. Sighvat má telja eins konar guðföður Samfylkingarinnar, hann var formaður Alþýðuflokksins þegar hann rann inn í Samfylkingu ásamt Alþýðubandalagi og Kvennalista.

Sighvatur var helst á því að þyrfti að efna til kosninga í haust. Hann taldi að meirihluti ríkisstjórnarinnar í þinginu væri of naumur, aðeins eitt mjög ótraust atkvæði, til að hún gæti komið málum sínum í gegn.

Við slíkar aðstæður væri varla annað til ráða en að kjósa.

Ríkisstjórnin á nú 15 mánuði eftir af kjörtímabili sínu. Hún getur líklega þraukað, en ef hún ætlar að ná stærri málum í gegn er hún líklega nauðbeygð til að gera samninga út og suður í þinginu, við Guðmund Steingrímsson, Hreyfinguna eða einhverja þingmenn Framsóknar.

Þannig virkar hún að vissu leyti eins og minnihlutastjórn. Þetta getur gengið, en um leið verður erfiðara fyrir stjórnina að marka einhver alvöru spor.

Fyrir VG er þessi staða afleit – Lilja Mósesdóttir virðist geta hirt stóran hluta af fylgi þess flokks.Það er í raun fátt sem boðar betri tíð fyrir VG, Steingrímur getur vissulega sagt að hann hafi rétt af fjárhag íslenska ríkisins, en hefðbundnir fylgismenn flokksins eru ekki mjög snoknir fyrir slíkum tæknikratisma. Hann höfðar miklu meira til kjósenda annarra flokka.

Samfylkingin lafir hins vegar á ESB umsókninni og þeirri hugmynd að aðildarsamningur verði tromp í hendi flokksins þegar hann er tilbúinn. Samningur gæti vissulega þétt raðir flokksmanna, en það breytir því ekki að nær óhugsandi er að íslenska þjóðin samþykki hann.
Að byggja fortíð

Í færslu í gær nefndi ég grein eftir Helga Thóroddsen arkitekt. Ég fann hana ekki á netinu.

En nú er slóðin fundin, hún er á vef sem nefnist Betri borgarbragur og heitir Að byggja sér fortíð.

Það er óhætt að segja að sjónarmiðin séu nokkuð andstæð þeim sem birtast í grein Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar sem ég benti á í gær.
Silfrið í dag

Ástralski hagfræðingurinn Steve Keen verður gestur í Silfri Egils á sunnudag.

Keen er einn af örfáum hagfræðingum sem spáði fyrir um fjármálakreppuna á sínum tíma, strax árið 2005 gerði hann sér grein fyrir því hvað var að gerast, enda byggði spásögn hans mjög á harðri gagnrýni sem hann hafði sett fram á þá hagfræði sem var nær allsráðandi á þeim tíma. Hana má lesa í bók eftir hann sem nefnist Debunking Economics.

Eitt helsta viðfangsefni Keens er skuldavandinn sem nú hrjáir Vesturlönd. Hann er þeirrar skoðunar að við séum í miðri kreppu – og að ekki sé von að úr rætist nema tekið sé á skuldunum. Keen hefur ákveðnar hugmyndir um hverni það skal gert, eins og kemur fram á vef hans sem nefnist Debtwatch.

Af öðrum gestum í þættinum má nefna Styrmi Gunnarsson, Sighvat Björgvinsson, Jóhönnu Vigdísi Hjaltadóttur, Þóru Kristínu Ásgeirsdóttur, Guðmund Gunnarsson, Vilhjálm Birgisson og Sigurð Þ. Ragnarsson.
Fíkniefni tortíma fullkominni konu

Ég get ekki sagst hafa verið sérlegur aðdáandi Whitney Huston.

En hún stóð upp úr á sínum tíma – hún virkaði fullkomin.

Fullkomlega fögur, með fullkominn feril – með söngrödd sem vakti aðdáun.

Mér hefur alltaf fundist það nöturlegt að þessi kona hafi orðið fíkniefnum að bráð. Manni finnst eins og hún hefði átt að vera óhult í fullkomleika sínum.

En svo var ekki – fíkniefnin rændu hana öllu, fegurðinni, sönggáfunni, ferlinum, lífinu.
Gríski vandinn

Því miður virðist enginn hafa betri ráð við vanda Grikkja en að halda áfram að búa til efnahagsáætlanir fyrir þá sem ríkistjórnin hefur svo ekki styrk til að fylgja eftir.

Það er stöðugt verið að færa niður meira skuldum Grikkja en það dugir ekki sökum þess að efnahagsvandinn heldur áfram að ágerast.

Lögreglumenn hóta að handtaka útsendara Alþjóðagjaldeyrissjóðsins og Evrópusambandsins, en allar líkur eru á að þeir fengju ekki greidd laun ef ekki væru þessar alþjóðastofnanir.

Hugsanlega blasir við Grikklandi að þurfa að kveðja evruna. Afleiðingin verður ennþá meiri upplausn, kaupmáttur í landinu mun líklega hrapa um 50-70 prósent – innistæður í bönkum brenna upp. Fréttirnar frá landinu verða þannig að ferðamannaiðnaðurinn mun bíða mikinn skaða. Hann er þegar í vandræðum.

Það er alveg sama á hverju gengur, Grikkir fást ekki til að borga skattana sína. Í árferði eins og er núna er það algjör nauðsyn – en þá vantar kannski hvatann. Viðhorfið er allir stjórnmálamenn með tölu séu spilltir aumingjar – og að önnur lönd og ríkjasambönd sitji á svikráðum við grísku þjóðina.

Fáar þjóðir eru flinkari í að kenna öðrum um ófarir sínar en Grikkir.

Mikið af fé hefur reyndar verið flutt úr landinu. Það er reyndar ekki nýtt – auðugir Grikkir hafa aldrei verið sérlega þjóðhollir að þessu leyti. Peningarnir streyma til London sem er hæli fyrir óhreint fé frá öllum heiminum. Í sumum hverfum verður jafnvel vart við hækkun á íbúðaverði vegna þessa. Grísku auðmennirnir óttast að lokast inni í landinu með peninga sína ef Grikkland færi skyndilega úr evrunni.

En þeim óar líka við að vera krafðir um skatt af sundlaugum sínum, snekkjum og lúxuslífi.

Þannig vinnur alþjóða fjármagnskerfið gegn smælingjum eins og Grikkjum – fyrst þegar vart varð við vandræði þeirra köstuðu vogunarsjóðir og aðrir hrægammar sér á bráðina og þegar allt er komið í óefni eru til breiðir vegir fyrir fjármagnið út úr landinu.

Annað gildir um gríska alþýðu sem þarf að súpa seyðið af langvarandi spillingu og óstjórn – þarf að horfast á við launakækkanir, atvinnuleysi, skerðingu eftirlauna og glatað stolt.
Sigmundur Davíð: Evróvisjón og borgarskipulag

Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Framsóknarflokksins, skrifar athyglisverðan pistil um Aserbaidjan, Evróvisjón og borgarskipulag – með skírskotun hingað heim í Skuggahverfið.

Það er margt umhugsunarvert í því sem Sigmundur skrifar um skipulagsmál, ég held að grein sem hann skrifaði um Kvosina nýskeð hafi farið framhjá flestum, en hún kallaðist á við grein sem Helgi Thóroddsen arkitekt skrifaði í Fréttatímann.

Sigmundur Davíð mælti með því að endurbyggja Hótel Ísland á Ingólfstorgi – ég finn ekki grein Helga á netinu, hún fjallaði almennt um togstreituna milli nýs og gamals í miðborginni.
Kaldhæðni

Kaldhæði örlaganna –

ef helsta fórnarlamb hrunsins, í pólitísku tilliti, verða Vinstri grænir.

Komu inn í ríkisstjórn eftir hrun – þurrkast út á einu kjörtímabili?
Uppnám vinstra megin

Greining mín á pólitíkinni frá því í gær er staðfest í skoðanakönnun sem birtist í Fréttablaðinu í morgun.

Ný framboð bítast aðallega um fylgið á vinstri vængnum en lítt er hróflað við fylgi Sjálfstæðisflokksins. Það mælist 35 prósent – sem þýðir reyndar engan stórsigur fyrir Sjálfstæðisflokkinn, en að þeir myndu samt stefna í að vera langstærstir eins og á velmektarárunum.

Samfylkongin er komin niður í 12 prósent og Vinstri grænir í 8 prósent. Könnunin hlýtur að valda skelfingu í þeim herbúðum.

Björt framtíð er ekki að mælast vel, með aðeins 6 prósent – það vantar greinilega slagkraftinn þar og þetta eru vond tíðindi fyrir flokkinn, gæti valdið því að erfitt verði að afla nýrra liðsmanna.

Samstaða Lilju Mósesdóttur kemur inn með 21 prósent. Það gefur henni mikinn byr í seglin.

Þetta er kannski ekki staðan eins og hún yrði í kosningum, en þarna eru sterkar vísbendingar. Lilja hefur verið óþreytandi við að boða úrlausn fyrir skuldug heimili – ég held að það sé ekki mjög djarft að halda því fram að þar liggi meginskýringin á fylgi hennar.
Margklofinn vinstri vængur

Innan Samfylkingarinnar fer fram leit að formanni sem gæti skákað Jóhönnu og leitt flokkinn í kosningum, Jóhanna segist vilja starfa þangað til hún verður hundrað ára, en flokksfélögum hennar líst ekki vel á það. Upp til hópa óttast þeir að fara í kosningar undir forystu hennar.

Eitt mögulegt formannsefni stimplaði sig út nú í vikunni, það er Guðríður Arnardóttir, leiðtogi flokksins í Kópavogi – eftir ófarir meirihlutans í bænum á hún ekki séns.

Árni Páll Árnason vill verða formaður, en hann nýtur tæplega fylgis til þess – hann nýtur ákveðinnar virðingar innan flokksins en utan flokks er hann ekki vinsæll.

Dagur B. Eggertsson, varaformaður flokksins, hefur verið nánast ósýnilegur síðan hann myndaði meirihlutann í borgarstjórn með Jóni Gnarr.

Össur Skarphéðinsson hefur áður verið formaður í flokknum, það hvílir á honum að leiða ESB-umsóknina til lykta, hann sat í hrunstjórn Geirs Haarde og ekki sérlega líklegur.

Sá sem þykir einna vænlegastur núna er Guðbjartur Hannesson velferðarráðherra. Það sópar svosem ekki að Guðbjarti, en hann þykir rólegur og traustur, hann á ekki mikið af óvinum – það hefur ríkt nokkur friður í kringum ráðuneyti hans síðan hann tók við.

Í hinum stjórnarflokknum verður ekki hróflað við Steingrími J. Sigfússyni nema hann vilji fara sjálfur. Steingrímur er þeirrar gerðar að hann álítur sig ómissandi. Hins vegar er spurning hverjir verða eftir í flokki hans. Staða Ögmundar Jónassonar hefur veikst mjög mikið síðan hann fór í innanríkisráðuneytið – hann höfðar ekki til uppreisnaraflanna eins og áður. Það er fullyrt að Steingrímur og Ögmundur fari varla í framboð saman aftur.

Ekki er í sjónmáli arftaki Steingríms sem gæti sameinað flokksbrotin.

Lilja Mósesdóttir hefur stofnað sinn eigin flokk sem á eftir að taka fylgi frá Vinstri grænum. Rótttæklingar í flokknum eru líka að ráða ráðum sínum – þeir telja sig eiga litla samleið með Steingrími og fylgismönnum hans

Allt bendir til þess að það verði margklofinn vinstri vængur sem býður fram í næstu kosningum.

Annars er þetta skrítin staða. Áhrifamenn í Sjálfstæðisflokknum koma nú fram hver af öðrum og lýsa sig andsnúna verðtryggingunni. Áður mátti ekki nefna það í flokknum að hrófla við henni. Það verður forvitnilegt að sjá málatilbúnaðinn fyrir kosningar – margt bendir til þess að þar muni flokkarnir leggjast í mikil undirboð – eða yfirboð – eftir því hvað við á.
Æsir

Deilt er um þátttöku Íslendinga í Evróvisjónkeppninni í Aserbaidjan.

Ekki virðist vera ýkja mikið um þetta rætt á Norðurlöndum.

En til er sú kenning að við séum einmitt ættuð frá Aserbaidjan – og séum þannig Aserar.

Eða Æsir.

Illugi fjallaði um þetta í pistli eftir Evróvisjónkeppnina síðasta vor.

Á sama tíma skrifaði ég litla grein þar sem einmitt kom fram að vandkvæði gætu verið við að halda keppnina þar eystra – vegna spillts stjórnarfars. Þar var til dæmis minnt á þegar Páll Stefánsson ljósmyndari (og gamall bekkjarbróðir okkar Illuga) var handtekinn í Aserbaidjan þar sem hann var að taka myndir af umhverfisspjöllum.
Silfrið: Stóri spítalinn

Hér er efni úr Silfrinu síðasta sunnudag. Guðjón Baldursson læknir og alþingismennirnir Ólína Þorvarðardóttir og Illugi Gunnarsson ræða um nýbyggingu Landspítala við Hringbraut.
Handan laga og siðferðis

Grein sem Kristín Þorsteinsdóttir, fyrrverandi fréttamaður, skrifaði í Fréttablaðið fyrr í vikunni vakti nokkuð umtal. Ég hef áður vikið að henni hér á vefnum. Hún vísar til rannsóknar sérstaks saksóknara og segist eiga erfitt með að trúa að fólk með glæpahneigð sé fleira á Íslandi í öðrum löndum – að varla hafi fjöldi glæpamanna skyndilega margfaldast.

Ég held reyndar að Kristín sé vísvitandi að mikla þetta fyrir sér – embætti sérstaks saksóknara starfar tímabundið að rannsóknum á atburðum sem gerðust á stuttu tímabili. Þegar þeim er lokið verður væntanlega settur punktur við þessi mál – þá munum við vonandi eiga hér nothæfa stofnun sem rannsakar efnahagsbrot. Því hefur ekki áður verið til að dreifa.

En það er þetta með fjölgun glæpamannanna.

Það er alþekkt að í hópum getur komið upp það hugarfar að þeir séu æðri lögum og siðferði. Þetta er nokkuð sem getur stigmagnast á stuttum tíma. Ýmis dæmi eru þekkt um þetta í sögunni, misalvarleg, og það hefur sáralítið með glæpahneigð að gera, en meira með hóphugsun og sefjun – þá tilfinningu að menn séu á einhverjum stað þar sem lög, réttur og siðferði eigi ekki lengur við – slíkt sé til trafala og bara fyrir sauðsvartan, fyrirlitlegan almúgann.

Þá sem ferðast á apafarrýminu.
Óþörf málsókn

Björn Bjarnason hefur lengi verið einn harðasti andstæðingur Baugsfeðga. Má jafnvel segja að hann hafi haft þá á heilanum.

En þeir hafa líka svarað í sömu mynt. Jóhannes birti auglýsingar í blöðunum fyrir kosningarnar 2007 og hvatti fólk til að kjósa ekki Björn.

Reyndar segja sumir að það hafi virkað þveröfugt.

En það verður að segjast eins og er að málsókn á hendur Birni vegna smávægilegrar ónákvæmni í bókinni Rosabaugur er fáránleg

Björn hefur fyrir löngu leiðrétt þessar missagnir, þær breyttu engu fyrir heildarmyndina. Hún stendur eftir sem áður, enda er ekki kært fyrir hana.

Málsóknin er eingöngu liður í þeirri viðleitni að þagga niður í gagnrýnisröddum og komast hjá umræðu með sífelldu juði í lögfræðingum og fyrir dómstólum.

Þetta er aðferð sem íslenskir útrásarvíkingar hafa lært í Bretlandi – þar sem þeir halda mikið til – og er um hana fjallað í bók Nicks Cohen sem ég fjallaði um nýskeð.
Margar Samstöður

Ef maður slær orðinu „samstaða“ inn í leitarvél koma upp ýmis svör.

Þarna er Samstaða – bandalag grasrótarhópa.

Þarna er stéttarfélag sem nefnist Samstaða.

Þarna eru samtök sem nefna sig Samstaða þjóðar.

Svo er það Samstaða þjóðar gegn Icesave.

Og Samstaða – pólskt samband verkalýðsfélaga.

Jú og svo er það Samstaða Lilju Mósesdóttur og Samstaða sem starfar í bæjarmálum á Patreksfirði.

Mér skilst að deilt sé um nafnið.

En auðvitað er þetta margþvælt heiti í stjórnmálabaráttu og vandséð að einhver eignarréttur sé á því þótt það hafi verið notað í hinu smáa byggðarlagi fyrir vestan.
Lítil prinsíppfesta

Það er komin upp krafa um að Ísland taki ekki þátt í Evróvisjón-úrslitakeppninni í Aserbaidjan.

Ástæða er mannréttindabrot – fólk er sagt rekið úr húsum sínum svo hægt sé að byggja tónleikahöll í Bakú.

Það hefur svosem lengi verið vitað að Aserbaidjan er ekkert sérstakt lýðræðisríki. Stjórnarandstæðingar eru fangelsaðir, það er ritskoðun í gildi, stjórnarherrar halda völdum með kosningasvikum.

Aserbaidjan situr á miklum olíu- og gaslindum – það er aðallega forrík yfirstétt sem nýtur góðs af því.

Kannski ætti aldrei að halda slíka alþjóðaviðburði í landi þar sem er svona vont stjórnarfar?

En fordæmin eru svosem mýmörg:

Fjöldi manns missti heimili sín vegna Ólympíuleikanna í Beijing 2008. Kína er ríki þar sem mannréttindi eru virt að vettugi. Samt tóku Íslendingar þátt. Forseti Íslands hefur verið á stöðugu renniríi til Kína – og kínverskir ráðamenn eru hér tíðir gestir.

Íslendingar voru líka á Ólympíuleikunum í Moskvu 1980 sem margar þjóðir sniðgengu og í Mexíkó 1968. Nokkrum dögum áður en þeir hófust myrtu stjórnvöld fjölda stúdenta og mótmælenda.

Íslendingar hafa tekið þátt í Evróvisjón í Tyrklandi, Rússlandi og Ísrael – og látið gott heita. Allt eru þetta lönd þar sem tíðkast misjafnlega gróf mannréttindabrot.

Það væri að sönnu fagnaðarefni ef Ísland gæti tekið upp prinsíppfastari afstöðu til alþjóðamála. En hingað til hefur raunin verið allt önnur.

Kannski er þægilegt að byrja á smáríki sem við höfum annars engin samskipti við og þar sem viðskiptahagsmunir og pólitískir hagsmunir eru engir?
Kanill, Gúlliver og Ayn Rand

Í Kiljunni í kvöld hittum við Sigríði Jónsdóttur, bónda og skáldkonu, í Arnarholti í Biskupstungum.

Sigríður er höfundur ljóðabókar sem nefnist Kanill og inniheldur holdlegan kveðskap – hún vill þó ekki kannast við að það sé klám og er ekki hrifin af heitinu erótík.

Sigríður er afar skemmtileg og hispurslaus kona, við heimsóttum hana á vetrardegi þegar snjór var yfir jörðu.

Jón St. Kristjánsson segir frá þýðingu sinni á Ferðum Gúllívers eftir Jonathan Swift. Þetta er í fyrsta sinn að bækurnar fjórar um Gúllíver eru þýddar á heild sinni á íslensku. Jón er leikari að mennt, en starfar auk þess við að þýða Andrés Önd.

Kolbrún og Páll Baldvin ræða um nýútkomna spennubók sem nefnist Bláklukkur og um íslenska þýðingu á frægri og umdeildri bók, Uppsprettunni eftir Ayn Rand.

En Bragi talar meðal annars um neftóbak.

Ayn Rand.