arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Lilja: Stjórnin tryggir völd Sjálfstæðisflokks og Framsóknar

Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Framsóknarflokksins, sagði í Silfri Egils í gær að hann hlakkaði mest til þess að ríkisstjórnin færi frá völdum. Nú væri í mesta lagi eitt ár þangað til.

Lilja Mósesdóttir skrifar á Facebooksíðu sína að ríkisstjórnin leggi grunnin að valdatöku Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks – og það sé greinilegt að þessir flokkar séu farnir að búa sig undir hana:

„Markmið hinnar svokölluðu norrænu vinstristjórnar er að halda íhaldinu og framsókn sem lengst frá völdum. Þráseta ríkisstjórnarinnarer er hins vegar að leggja grunn að valdatöku Sjálfstæðisflokks og Framsóknar eftir næstu kosningar. Þessir flokkar eru farnir að undirbúa valdayfirtökuna með nánu samstarfi í þinginu. Ein misheppnuð tilraun til að koma hér á raunverulegum breytingum fyrir almenning á ekki að verða til þess að okkur finnst bara ágætt að fara í sama farið og fyrir hrun. Í valdahópunum sem ríktu hér fyrir hrun er ekki besta fólkið til að leiða okkur út úr hruninu!“
Úr skólafélaginu

Ég hef löngum verið þeirrar skoðunar að það sé óhollt að alast upp í skóla- og stúdentapólitík.

Á þeim árum ætti ungt fólk að vera að afla sér menntunar, þekkingar og víðsýni fremur en að vera að stunda pólitík í einhvers konar æfingabúðum – þröngum heimi þar sem hlutir sem skipta litlu máli öðlast ógurlegt mikilvægi. Þetta er nánast eins og að alast upp í skotgröf.

Manni finnst líka eins og sumir vaxi aldrei almennilega upp úr skólapólitíkinni. Það hefur til dæmis verið sagt að Davíð Oddsson hafi stjórnað Íslandi í gegnum skólaklíku – og að pólitísk skrif hans í Morgunblaðinu minni á eitthvað sem gæti birst í skólablaði.

Þetta gæti sannarlega bent til að eitthvað sé til í þessu – það er eiginlega alveg stórmerkilegt að rifja upp 50 ára gamlar skólafélagskosningar í MR sem skýringu á einhverju.
Tími til

Það segir í fréttum að grætt hafi verið hjarta í Dick Cheney.

Og allir sem heyra hugsa: „Það var kominn tími til!“
Ástæða?

Getur einhver sagt að önnur ástæða sé fyrir því að birta ekki símtal milli Geirs Haarde forsætisráðherra og Davíðs Oddssonar seðlabankastjóra um lán til Kaupþings en leyndarhyggja og leynipukur?

Er hægt að benda á einhverja aðra ástæðu?
Könnun á forsetaefnum

Hópur sem er að leita að frambjóðanda gegn Ólafi Ragnari Grímssyni lét Capacent gera könnun á forsetaefnum fyrir sig. Niðurstðurnar munu vera svohljóðandi.

Ólafur Ragnar trónir langefstur – þó ekki með nema 33,9 prósent.

Í öðru sæti er Þóra Arnórsdóttir, hún er með 14,5 prósent.

Elín Hirst kemur í þriðja sæti með 7,8 prósent

Salvör Nordal er með 7,3 prósent.

Páll Skúlason með 7,0 prósent.

Steán Jón Hafstein með 6 prósent.

Og Þórólfur Árnason með 5,1 prósent og Ari Trausti Guðmundsson með 5 prósent.

Svarhlutfallið var 62,8 prósent – það vekur athygli – en úrtakið var 1346 manns.
Mussutíminn og kynfærarakstur

Þegar ég var að alast upp var rakstur kvenna nær óþekktur. Ég er að tala um tímabilið milli svona 1970 og fram til 1985 – þ.e. þegar ég fór að vera upp á kvenhöndina.

Konur, sem ég þekkti, gengu yfirleitt ekki í brjóstahöldurum – maður vissi af nokkrum konum sem voru í brjóstahaldaradeildinni og voru sérlega vel snyrtar, ein af þeim var í mínum bekk í MR. Þær virkuðu eins og hálfgerð fornaldardýr. Þær voru svo öðruvísi að maður upplifði þær eiginlega ekki sem kynverur.

Vinur minn einn lenti í vandræðum þegar jafnaldra hans fékk að gista um hríð í íbúð hans í Þýskalandi. Hún var ein af þeim sem gekk í brjóstahöldurum – hann átti frekar erfitt með sig þegar hún fór að hengja eggjandi nærföt til þerris víðs vegar um íbúðina.

Vinur minn hafði ekki séð svoleiðis áður – þetta olli honum miklu uppnámi.

Þetta var það tímabil sem hefur verið kallað „mussutíminn“ – kynhvöt mín þróaðist semsagt á honum. Þá voru allar konur með hár undir höndunum og aldrei hafði heyrst talað um kynfærarakstur.

Nú virðist þetta hafa snúist við. Raksturinn er orðinn það sem á frönsku heitir de rigueur, einhvers konar áþján.

En þetta á ekki bara við um konur.

Maður fer í Baðstofuna inn í líkamsræktarstöðinni Laugum og verður dálítið hugsi þegar maður sér að þar er fullt af karlmönnum með rakaðan pung. Það er svosem ekki þannig í Vesturbæjarlauginni, ekki ennþá – en þarna í Laugardalnum er einhvers konar háborg pungraksturs.
Vorsól

Þetta hefur verið langur og erfiður vetur, stundum hefur mér legið við örvæntingu, en svo kemur dagur eins og þessi og boðar vor.

Á svona dögum, snemma vors, verður mér hugsað til skáldsins Stefáns frá Hvítadal, ljúflingsins sem þráði vorið mest allra skálda, hann var hrifnæmur, en yfirleitt snauður og heilsuveill. Þoldi illa kuldann og kröpp kjörin. Að sumu leyti er hann eins og suðrænt blóm sem lenti á röngum stað.

Ég hef ábyggilega birt þetta áður hér – en þetta kvæði, Vorsól, er einlægt og túlkar svo fallega löngunina eftir vori og hlýindum. Þetta hefur verið eitt af uppáhaldskvæðunum mínum alveg síðan ég lærði það í barnaskóla á sínum tíma.

Nú finn ég vorsins heiði í hjarta.

Horfin, dáin nóttin svarta.

Ótal drauma blíða, bjarta

barstu, vorsól, inn til mín.

Það er engin þörf að kvarta,

þegar blessuð sólin skín.

Í vetur gat ég sagt með sanni:

Svart er yfir þessu ranni.

Sérhvert gleðibros í banni,

blasir næturauðnin við.

– Drottinn, þá er döprum manni

dýrsta gjöfin sólskinið!

Nú er hafinn annar óður.

Angar lífsins Berurjóður.

Innra hjá mér æskugróður.

Óði mínum létt um spor.

Ég þakka af hjarta, guð minn góður,

gjafir þínar, sól og vor.

Hillir uppi öldufalda.

Austurleiðir vil ég halda.

Sestu, æskuvon, til valda,

vorsins bláa himni lík.

Ég á öllum gott að gjalda,

gleði mín er djúp og rík.
Ríkisstjórn með lífverði

„Hún einangraðist, lokaðist af og réð sér lífverði. Slíkt gat aldrei haldið áfram. Það hafði myndast gjá milli þjóðfélagsins og ríkisstjórnarinnar.“

Sjá hérna.
Eva Joly og Sofieverðlaunin

Í gær var tilkynnt að Eva Joly fengi Sofie-verðlaunin í Noregi.

Maðurinn á bak við verðlauninn er rithöfundurinn og heimspekingurinn Jostein Gaarder – hann varð heimsfrægur fyrir metsölubókina miklu, Veröld Sofiu.

Gaarder sagði að verðlaunaafhendingin í ár væri sérlega tímabær:

„Barátta Evu Joly gegn spillingu og skattsvikum tengist þeirri félagslegu neyð sem við sjáum víða í kjölfar efnahagskreppunnar. Svört efnahagsstarfsemi er bakgrunnur neyðarinnar sem milljónir manna upplifa.“

Sjá hér á vefsíðu Verdens gang.
Friðsamir tímar

Hér er fyrirlestur sem er vel þess virði að hlýða á. Steven Pinker, prófessor við Harvard og höfundur bókarinnar The Better Angels of Our Nature, segir frá þeim niðurstöðum sínum að við lifum friðsömustu tíma í sögu tegundar okkar – þrátt fyrir alla bölsýnina.
Aldurhnigin poppgoð

Við verðum að sætta okkur við það að stóru goðin frá blómatíma rokksins eru orðin nokkuð aldurhnigin.

Nú er kvartað undan því að Brian Ferry komi hingað og haldi tónleika – en raunar er hann í leiðinni búinn að selja upp tvisvar í Hörpu.

Flestir hinna öldruðu poppara fara um og spila gömlu lögin sín. Það er það sem fólkið vill heyra – og svo má kannski nefna að það fara að verða síðustu forvöð að heyra þessi lög með upprunalegum flytjendum.

Ég sá Paul McCartney í París um daginn, Rolling Stones í London fyrir nokkrum árum – jú, það voru mestanpart gömlu lögin. Eftir fimm eða tíu er sá tími liðinn að hægt verður að heyra lög eftir Bítla eða Rollinga flutt live af meðlimum sjálfra hljómsveitanna.

Ég stóð gapandi í Istanbul í sumar og hlustaði á Paul Simon syngja Mrs. Robinson og The Boxer.

Við fáum líklega seint að sjá McCartney, Jagger eða Richards á Íslandi – en með Hörpunni hefur opnast möguleiki á að halda meðalstóra tónleika þannig að þeir standi undir sér. Það er skýringin á straumi hinna öldruðu poppara til Íslands.

Bryan Ferry er ekki megastjarna af klassa ofantaldra. Hann hefur hins vegar samið og flutt mjög flott lög, fyrst með Roxy Music og svo upp á eigin spýtur. Fyrir nokkrum árum gerði hann plötu með lögum eftir Bob Dylan sem náði miklum vinsældum. Á þeim tíma heyrði ég meira að segja einn menningargúrúinn á Rás 1 lýsa því yfir að þetta væri í fyrsta skipti sem hann gæti hlustað á Dylan.
Dúndurfæri fyrir nýju framboðin

Skoðanakönnun Gallup um traust á stjórnmálum sýnir að ný stjórnmálaöfl eru í dúndurfæri. Það hefur aldrei verið jafn mikið tækifæri til að ýta gömlu flokkunum út af Alþingi.

Forsætirsráðherrann, Jóhanna Sigurðardóttir, nýtur 18 prósenta trausts. Það er svo lítið að líklega er óhjákvæmilegt fyrir Samfylkinguna að skipta um formann í tæka tíð fyrir kosningar. Sá sem er helst nefndur sem formannsefni þessa dagana er Guðbjartur Hannesson velferðarráðherra.

Það er líka stór spurning hvort VG verður yfirleitt til í núverandi mynd í næstu kosningum. Nýr formaður sem gæti sameinað Steingríms- og Ögmundararmana virðist ekki vera í sjónmáli.

Það er rétt hjá Styrmi Gunnarssyni að 22 prósenta traust á stjórnarandstöðunni er ekki mikið á tíma svo óvinsællar ríkisstjórnar.

Nýju framboðin þurfa hins vegar að vanda sig. Maður sér varla að svo mikill munur sé á Samstöðu og Dögun að þessi framboð eigi ekki að geta runnið saman í eitt. Björt framtíð virkar nokkuð léttvæg – mannavalið þar er einhæft og það þarf meira til ef flokkurinn ætlar að ná alvöru fylgi á miðju stjórnmálanna.
Eiríkur sammála Vigdísi

Vigdís Hauksdóttir, þingmaður Framsóknar, vill að spurt verði um hvort eigi að halda áfram aðildarviðræðum við Evrópusambandið samhliða því að greidd verða atkvæði um tillögur Stjórnlagaráðs – og væntanlega kosinn forseti Íslands.

Eiríkur Bergmann Einarsson, fulltrúi í Stjórnlagaráði, lýsir sig fylgjandi þessari hugmynd Vigdísar í færslu á Facebook. Eiríkur segir:

„Ég get alveg tekið undir þetta með Vigdísi – gráupplagt að spyrja þjóðina um leið hvort halda eigi Evrópusambandsumsókninni áfram eða hætta við. Sé ekkert að því.“
FME í Le Monde

Sigurbjörg Sigurgeirsdóttir og Robert Wade skrifa langa grein í Le Monde diplomatique um mál Gunnars Þ. Andersen, hins brottrekna forstjóra Fjármálaeftirlitsins.

Greinina er að finna hérna á ensku.

The strange case of Iceland: How to discredit a financial regulator.
Ömmuskattur og lækkaðar álögur á auðmenn

George Osborne, fjármálaráðherra Bretlands, fær heldur slæma útreið í fjölmiðlum vegna fjárlagafrumvarps síns.

Það sem menn einblína einkum á eru lækkaðir skattar á hina ofurríku – sem koma ekki síst til góða stuðningsmönnum Íhaldsflokksins í The City – en auknar álögur á lífeyrisþega.

Það er talað um „ömmuskatt“ í þessu sambandi.

Hér eru forsíður Daily Mail og Daily Telegraph – sem bæði eru hægra megin í pólitíska litrófinu.
Pólskir meistarar

Ég sé að það eru pólskir kvikmyndadagar í Bíó Paradís.

Ég verð að viðurkenna að ég veit ekkert um nútíma kvikmyndagerð í Póllandi – heljartök bandarískra kvikmynda hafa í raun aldrei verið meiri. En sú var tíðin að ég horfði á pólskar kvikmyndir og hreifst af snilli þeirra og dýpt.

Þegar ég kom til Varsjár í fyrsta skipti 1986 gekk ég framhjá húsi sem pólskir vinir mínir sögðu að væri hús Andrzej Wajda. Ég hneigði höfuðið – barnungur sá ég í sjónvarpinu meistaraverk hans Kanal og Ösku og demanta. Sérstaklega greipti Kanal sig í barnsminnið, hún fjallar um andspyrnufólk sem flýr ofan í holræsi eftir uppreisnina í Varsjá 1944 og er lokað þar inni. Aska og demantar er lykilverk þegar er fjallað um rótleysi æskunnar eftir stríðið.

Pólverjar höfðu náttúrlega miklar sögur að segja, um hrylling styrjaldarinnar og um kommúnistasamfélagið sem komið var þar á að henni lokinni. Kúgunin var ekki jafn alltumfaðmandi og víða annars staðar í Austurblokkinni – þeir höfðu meira listrænt frelsi sem skilaði sér í kvikmyndirnar.

Það komu myndir sem jafnvel rötuðu í bíó hérna heima– eða á kvikmyndahátíðir: Marmaramaðurinn, Járnmaðurinn, Fyrirheitna landið, Landslag eftir orrustu. Þær tvær fyrstnefndu voru uppgjör við stalínismann – þær voru jafnframt vísbending um að kommúnisminn riðaði til falls í Póllandi.

Það er heldur ekki svo langt að Wajda, sem er fæddur 1926, gerði stóra kvikmynd. Hún heitir Katyn, fjallar um fjöldamorðin á 30 þúsund pólskum liðsforingjum og menntamönnum í stríðinu. Það var lengi deilt um hvort Sovétmenn eða Þjóðverjar hefðu framið þessi morð – eins og sjá má í myndinni varð lygin að opinberri útgáfu í Póllandi. Morðin voru framin að skipun Stalíns.

Polanski er auðvitað pólskur – en hann var ungur þegar hann flutti burt. Saga hans er átakanleg, hann var gyðingadrengur sem var í gettóinu í Kraká, náði svo að komast í felur hjá kaþólskri fjölskyldu. Móðir hans var myrt í Auschwitz. Þetta er saga Póllands 20. aldarinnar, saga um baráttu fyrir lífinu gegn algjöru ofurefli.

Það var þessi mikli háski sem maður fann í kvikmyndum pólskra leikstjóra af þessari kynslóð. Síðar kom annar meistari, Kryzstof Kieslowski. Hann var yngri, fæddur 1941, meistaraverk hans, Boðorðin tíu, eru innhverfari, eins og öguð kammerverk miðað við óþreyjuna í Polanski og leit Wajda að því að skilja söguna.

Aska og demantar, tímamótamynd eftir Wajda frá 1958.
Varla aðhlátursefni

Ég er í samskiptum við fjölda útlendinga sem spyr um málefni Íslands. Listinn yfir erlenda fjölmiðla sem hafa talað við mig síðan í hruninu er orðinn mjög langur. Það hefur líka verið talsvert um að háskólafólk hafi samband við mig og fólk sem starfar innan mótmælahreyfinga erlendis.

Þetta útlenda fólk veit misjafnlega mikið um Ísland – flest í rauninni fremur lítið. Það er varla við öðru að búast.

Yfirleitt hefur það nokkuð óljósa hugmynd um að Ísland hafi staðið uppi í hárinu á peningaöflum sem hafi farið með fjárpynd á hendur þjóðarinnar.

Það veit ekki nákvæmlega hvernig var í pottinn búið með Icesave, en þetta er nokkurn veginn fréttin sem skilaði sér út í heim.

Að Íslendingar hafi sagt nei við vald peninganna. Þetta vekur víða hrifningu.

Margir þykjast líka vita að það var forseti þjóðarinnar sem tók af skarið og efndi til þjóðaratkvæðagreiðslu. Margir hafa reyndar sagt við mig að þeir vildu óska að þeir hefðu slíkan forseta.

Ef Ólafur Ragnar Grímsson er þekktur fyrir eitthvað í útlöndum, þá er það þetta. Á þessum tíma birtist hann í viðtölum á alþjóðlegum fréttastöðvum eins og CNN, BBC og Al Jazeera.

Ég held að það sé rangt að Ólafur sé sérstakt aðhlátursefni erlendis. Það gæti svosem verið innan einhverra diplómatískra kreðsa. En þetta er sú mynd sem mér berst að utan af Ólafi Ragnari og hún er allt öðruvísi en það sem þýski stjórnmálafræðingurinn Fischer segir.
Ný stjórnarskrá og afrekalisti ríkisstjórnarinnar

Eins og staðan er núna virðist ríkisstjórnin ákveðin í að koma í gegn atkvæðagreiðslu um stjórnarskrá samhliða forsetakosningum.

Þetta er eitt af stóru málum stjórnarinnar – sem setti sér afar metnaðarfulla dagskrá í upphafi kjörtímabils.

Það er þó ekki víst að ný stjórnarskrá verði að veruleika þrátt fyrir þetta – þing sem verður kosið í næstu kosningum þarf líka að samþykkja stjórnarskrána, sem og þingið sem nú situr, það er ekkert gefið með að svo verði.

Evrópusambandsaðildin er í algjöru uppnámi – einfaldlega vegna þess að fylgið við hana fer stöðugt minnkandi. Evrópa er í efnahags- og stjórnarfarskreppu og er ekkert á leiðinni út úr henni. Nú er ljóst að ekki verður hægt að klára samningana við ESB fyrir næstu þingkosningar, þá verður hugsanlega komin hér stjórn sem er algjörlega andsnúin ESB aðild.

Það yrði sérkennilegt að vera með aðildarsamning í höndunum en enga ríkisstjórn til að mæla með honum.

Enn eru boðuð ný lög um fiskveiðistjórnun, síðasta tilraun rann út í sandinn því enginn skildi tillögur Jóns Bjarnasonar. Þá fór Steingrímur J. í sjávarútvegsráðuneytið – það virðist algjörlega ljóst að það sem er að koma úr úr þessu er óralangt frá því sem lagt var upp með í byrjun stjórnarsamstarfsins.

Orkumálin eru í uppnámi – það er ljóst að enga sátt er að finna í rammaáætlun um orkunýtingu. Undir eins og VG fer úr stjórn hefjast tilraunir til að virkja út og suður.

Afrekalisti hinnar metnaðarfullu ríkisstjórnar sem tók við fyrir þremur árum er orðin býsna ruglingslegur. Þegar bætast við Icesave og skjaldborgin um heimilin sem ekki varð – þá er ný stjórnarskrá kannski ekki svo mikil sárabót.
Aflögufær?

Þegar ég var strákur var ég spurður að því hvað ég ætlaði að gera í lífinu og ég svaraði – „kristniboðslæknir“.

Þetta var ekki alveg tilviljun. Afi minn og amma voru kristniboðar í Kína og tveir móðurbræður mínir störfuðu við kristniboð í Afríku.

Ég leit mikið upp til þessa fólks – og geri reyndar enn.

Eldri móðurbróður minn, Jóhannes Ólafsson, menntaði sig til læknis. Hann fór til Eþíópíu og starfaði þar mestallt líf sitt. Stundum var hann eini læknirinn á svæðum þar sem bjuggu mörg hundruð þúsund manns. Jóhannes kom um tíma til Noregs, starfaði þar sem læknir – en eftir tímann í Afríku fannst honum eins og væri ósköp lítið að fólkinu. Það var haldið velmegunarsjúkdómum.

Það er ekki langt síðan að Jóhannes, sem er 84 ára, var síðast í Afríku.

Hinn móðurbróðir minn heitir Haraldur Ólafsson. Haraldur starfaði líka í Eþíópíu. Tímarnir voru mjög róstusamir, og það æxlaðist svo að Haraldur þurfti að vera við störf í margri hryllilegri hungursneyð. Stjórnvöld trúðu á einhvers konar marxisma og gerðu matvæli upptæk hjá fólki, í anda Stalíns. Miklir þurrkar gengu yfir með reglulegu millibili – þetta mikla hungur komst í heimsfréttir hvað eftir annað. Haraldur starfaði fyrir Hjálparstofnun norsku kirkjunnar, en hann var líka kristniboði – eitt afrek hans er að hafa þýtt Biblíuna á mál þjóðflokks sem nefnist Bórana. Þessi þjóðflokkur hafði ekkert ritmál áður.

Þessi Biblía er nýkomin út og Haraldur, sem nálgast áttrætt, var um daginn í Eþíópíu að dreifa henni. Honum var vel fagnað – Halli nýtur mikillar virðingar meðal fólksins sem hefur kynnst honum.

Mér varð hugsað til þessara frænda minna, sem hafa eytt mestri ævi sinni í Afríku, þegar upphófst jarm um að það væri nú algjör fásinna að Íslendingar skyldu byggja spítala í Malaví.

Malaví er eitt fátækasta land í heimi. Samkvæmt Wikipedia er barnadauði 103 börn á hverja 1000 fæðingar. Meðal lífaldur er 36,5 ár. Yfir 1 milljón barna er foreldralaus vegna þess að foreldrarnri létust úr alnæmi. 12,4 prósent íbúa landsins eru sagðir HIV-smitaðir.

Við hljótum að vera aflögufær?
Sumarkosningar um stjórnarskrá – og forseta

Meirihluti stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar Alþingis samþykkti í dag að leggja til að kosið verði um tillögur Stjórnarskrárráðs samhliða forsetakosningum 30. júní.

Nú er ekki seinna vænna – málið fer fyrir Alþingi sem verður að ákveða að halda þjóðaratkvæðagreiðsluna fyrir næstu mánaðarmót, annars er það of seint.

Líklegt er að þetta mæti mikilli andstöðu í þinginu, frá Sjálfstæðisflokknum og líklega hluta Framsóknarflokks. Það er ekki óhugsandi að komi til málþófs.

Sennilega er þó meirihluti í þinginu fyrir því að fara þessa leið.

En málið stendur samt tæpt. Þarna er gert ráð fyrir að greidd séu atkvæði um stjornarskrána eins og hún kom frá Stjórnlagaráði, en þó á að taka út fimm atriði og spyrja sérstaklega um það – það er ákvæði um auðlindir, um persónukjör, um fjölda þeirra sem geta krafist þjóðaratkvæðagreiðslu, um atkvæðavægi og persónukjör.

Ríkisstjórninni liggur á með málið – það er ekki nema ár eftir af starfstíma hennar. Stjórnarskrá þarf að samþykkja á tveimur þingum, með kosningum í milli.

Þjóðaratkvæðagreiðslan er eingöngu ráðgefandi, hún er eins konar skoðanakönnun – en þó hlýtur að teljast víst að stjórnarskrártillögunum verði hent ef þau yrðu beinlínis felld í atkvæðagreiðslunni.

Enn er ekki komið í ljós hvort Ólafur Ragnar Grímsson fær alvöru mótframbjóðendur. Það verður þó að teljast heldur líklegt. Þá gætu orðið spennandi forsetakosningar og á sama tíma atkvæðagreiðsla um alveg nýja stjórnarskrá. Það er dálítið stór pakki í sumarkosningum – það er lítil hefð fyrir því að kjósa á sumrin á Íslandi, nema í þau fáu skipti að hefur verið alvöru forsetakjör.
Lækningajurtir, Óður í Miðbænum, fuglar Benedikts Gröndals

Í Kiljunni annað kvöld hittum við Önnu Rósu grasalækni. Hún hefur tekið saman gagnlegt og glæsilegt rit sem nefnist Íslenskar lækningajurtir. Þetta er handbók með myndum og ýmsum fróðleik sem ætti að geta gagnast almenningi mjög vel. Við fáum að prófa ýmislegt sem Anna Rósa gerir úr grösunum.

Við förum á Mokka og hittum Davíð Þorsteinsson. Hann hefur nýskeð gefið út ljósmyndabók sem nefnist Óður – hún hefur að geyma myndir sem hann tók mestanpart í miðborg Reykjavíkur árunum 1983 til 1997. Á myndunum má meðal annars sjá ýmsa þekkta borgara frá þeim tíma.

Við fjöllum um nýútkomna glæsiúgáfu af Íslenskum fuglum eftir Benedikt Gröndal. Ekkert er sparað í þessari fokdýru útgáfu sem kemur út í aðeins hundrað eintökum, en við skoðum líka hlut Benedikts, þessa sérlega fjölhæfa manns, sem teiknara og hönnuðar.

Bækurnar sem Páll Baldvin og Kolbrún fjalla um að þessu sinni eru: Langur vegur frá Kensington eftir Muriel Spark, Veiðimennirnir eftir Jussi Adler-Olsen og Konurnar á ströndinni eftir Tove Alsterdal.

En Bragi talar um raunverulega legu Þingholtanna.

Vallhumall, íslensk lækningajurt.
Kínversk framsýni og draugaborgir

Hér hefur nokkuð verið rætt um nýlendur sem Kínverjar ætli að stofna víða um heim – jafnvel á Íslandi.

Það er mikill framkvæmdahugur í Kína, vissulega, og þar er fjármagn. En fyrirhyggjan er ekki alltaf mikil. Það hefur verið sett á flot furðuleg ruglhugmynd um að Kínverjar hugsi mjög langt fram í tímann – jafnvel í mörgum öldum – en það er í raun ekkert sem bendir til þess.

Hér er eitt dæmi um galna framkvæmd í Kína – það er hægt að nefna margt annað, eins og galtóma skrifstofuturna í Shanghai.

Þetta er draugaborgin Ordos, sem Hilmar Þór Björnsson skrifar um á hinu frábæra arkitektúrsbloggi sínu. Í borginni var ráðgert að byggi milljón manns – íbúarnir munu vera 5000.
Íslendingur fimm milljónasti Norðmaðurinn

Þetta er kannski dæmigert.

Norðmenn telja nú fimm milljónir, en fimm milljónasti íbúi Noregs er líklega innflytjandi og Íslendingur – samkvæmt TV2 í Noregi.
Klíkuveldi á Íslandi

Íslenskt samfélag hefur alla tíð verið gegnsýrt af vinahygli og klíkuskap.

Þegar íslensk stjórnmál í nútímamynd hefjast í byrjun síðustu aldar verður ráðherra landsins Hannes Hafstein. Hann var glæsilegur maður og gáfaður, en orðlagður fyrir að stunda klíkuskap.

Á áratugunum frá því eftir stríð höfum við haft Kolkrabbann og Smokkfiskinn. Tengdar þeim voru klíkurnar sem mökuðu krókinn á starfsemi í kringum herinn. Einhvern tíma þyrfti að skrá sögu þess gengdarlausa sukks og svínarís.

Ísland á árunum fyrir hrun var svo orðið samfélag þar sem var eilífur núningur milli klíka, þær hreiðruðu um sig í bönkunum – sumir hafa líkt þessu við Sturlungaöld. Það er þó ekki sérlega nákvæmt – hagsmunir klíkanna fóru nefnilega saman í mörgum greinum.

En að láta eins og hér hafi aldrei verið önnur eins klíka og Baugur – það er barasta ekki rétt. Baugur er einfaldlega einn kaflinn í langri sögu klíkuveldis á Íslandi.
ML

Hér upp úr 1970 voru starfandi ýmis félög sem kenndu sig við marx-lenínisma í margvíslegum myndum.

EIK(ml), KSml, KSml(b), KFÍml og Fylkingin var líka ml að einhverju leyti. Ml stóð fyrir marx-lenínisma – hvað annað?

Nú ætla þau hjá VG að rifja upp þessi gömlu – en ekki endilega góðu – fræði, því á laugardaginn hófst leshringur um marx-lenínismann í húsakynnum VG við Suðurgötu.

Það er flokksfélagið í Reykjavík sem stendur fyrir þessu ásamt félagsskap sem nefnist Rauður vettvangur.