arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Hatur á götum Jerúsalem

Þegar ég kom til Ísraels fyrir nokkuð mörgum árum hitti ég talsvert af fólki sem hefur frjálslyndar skoðanir – margt af þessu fólki var að íhuga að flytja úr landi vegna hins þrúgandi pólitíska andrúmslofts. Sumir skiptu reyndar tíma sínum milli Ísraels og Bandaríkjanna eða Evrópu. Ein kona sem ég kynntist rak mjög fallegt listabíó í Jerúsalem – hún kaus hins vegar að búa langtímum saman á grískri eyju.

Jerúsalem er heillandi staður – og ferlegur. Þarna mætast þrjú eingyðistrúarbrögð og rugla fólk í ríminu. Eina vitið væri í raun að setja borgina undir alþjóðlega stjórn.

Þetta hefur bara versnað síðan ég var þarna. Hernám Palestínu eyðileggur líka Ísrael, magnar upp hatur og mannfyrirlitningu.

Hér sjáum við dæmi. Ungur bandarískur gyðingur fer út á götu í Jerúsalem og segir að hernáminu verði að ljúka. Viðtökurnar eru ógnvænlegar, því í raun gerir hann nákvæmlega ekkert af sér.
Framsókn hafnar andstæðingum mosku

Það verður ekki betur séð en Framsóknarflokkurinn hafi gefið þeim sem kusu flokkinn vegna moskumálsins langt nef.

Á miðstjórnarfundi flokksins um helgina var samþykkt ályktun sem hljómar svo í endursögn RÚV, ég finn ekki ályktunina sjálfa á netinu:

Samkvæmt heimildum fréttastofu voru þrjár tillögur að ályktun lagðar fram og á endanum hafi verið samþykkt tilllaga byggð á tveimur þeirra.

Í ályktuninni segir, samkvæmt upplýsingum fréttastofu, að framsóknarmenn muni berjast fyrir félagslegu réttlæti og hafna hvers kyns mismunum, meðal annars á grundvelli trúarbragða, litarháttar, kyns, stöðu og kynhneigðar. Þá mun vera sagt að framsóknarmenn muni hafa þessi grunngildi að leiðarljósi í öllum sínum störfum.
Undirdánugur útlendingum

Án þess að ég sæi það sjálfur – því ekki las ég Moggann – var ég víst skotspónn hins umtalaða Reykjavíkurbréfs á laugardag. Mér er tjáð að á hverjum laugardegi séu blaðamenn Morgunblaðins með í maganum yfir því sem er skrifað á þessum síðum.

Svo las ég á Eyjunni að þarna stæði eitthvað um mig – það er væntanlega ég en ekki einhver annar Egill Helgason.

Meðal annars að ég væri „undirdánugur útlendingum“.

Mér finnst þetta alveg stórskemmtilegt orðalag, þetta er það sem heitir óvart fyndið – en ég er samt ekki viss um hvað það þýðir. Og ég er búinn að „flissa“ talsvert yfir þessu – jú, eiginlega í allan dag.
Þjóðverjar – verðugir heimsmeistarar

Þýskaland er afskaplega verðskuldaður heimsmeistari í fótbolta. Þeir eru með afar jafnt og sterkt lið sem reynir alltaf að spila sóknarknattspyrnu. Það sést á markatölunni, 18 mörk skoruð. Það er langt síðan slík tala hefur sést hjá heimsmeisturum. Þýskaland var með besta liðið í keppninni, á því leikur enginn vafi.

Andstæðingarnir í úrslitunum voru hið varnarsinnaða lið Argentínu. Argentína beitti skyndisóknum og komst í færi, en ef þeir hefðu haldið jöfnu og komist í vítakeppni eins og allt virtist stefna í hefði raunin getað orðið að heimsmeistaraliðið hefði bara skorað 8 mörk í keppninni og ekkert í síðustu tveimur leikjunum.

Þannig má segja að leikurinn í kvöld hafi verið sigur fyrir sóknarfótbolta.

Eins og áður segir er þýska liðið mjög jafnt. Það er í raun ekki ástæða til að taka einn leikmann fram fyrir annan. Í argentínska liðinu er það Messi sem er stjarnan. Það veltur á honum hvort liðið skorar. En Messi náði því ekki í þessari keppni að komast í flokkinn með Pelé, Zidane og Maradona, stærstu leikmönnum í sögu HM, þeim sem hafa skipt sköpum um að lið þeirra yrðu heimsmeistarar. Hann var reyndar valinn leikmaður keppninnar – en það val var alveg út í hött.

Mario Götze skorar sigurmark Þjóðverja. Hann er aðeins 22 ára.
Grískir drykkjusiðir og íslenskir – og aðgengið að áfengi

Grikkir drekka meira áfengi en Íslendingar. Það er hægt að kaupa áfengi hvar sem er í Grikklandi. Það er borið fram í skírnarveislum og barnaafmælum. En Grikkir verða mjög sjaldan drukknir þannig að sér á þeim. Þeir borða mat þegar þeir drekka – oft mikinn mat. Og það þykir ófínt að vera fullur í Grikklandi – þá missir maður virðinguna, í Grikklandi þykir ekki gott að missa hana því virðinguna er erfitt að endurheimta.

Sonur minn hefur stundum hjálpað vini okkar sem rekur veitingahús á grískri eyju. Hann hefur meðal annars borið viskíglas til bæjarstjórans. Þar þykir þetta ekki tiltökumál – á Íslandi yrði veitingahúsaeigandinn handtekinn og bæjarstjórinn yrði að segja af sér.

Íslendingar drekka allt öðruvísi. Sé mælt í vínanda drekka þeir mjög lítið – einna minnst Evrópuþjóða. En þeir drekka gjarnan til að verða fullir, hella í sig um helgar, en bragða svo ekki áfengi aðra daga. Grískur vinur minn varð fyrir losti þegar hann steig út af hóteli sínu í Reykjavík snemma einn sumarmorgun og sá að bærinn var fullur af ofurölvi fólki. Grikkir fara mjög seint að sofa – en þeir verða ekki svona fullir.

Þriðja dæmið eru Bretar. Þeir drekka sleitulaust alla vikuna en detta líka í það um helgar. Áfengi er þjóðarsjúkdómur í Bretlandi – áfengi er alls staðar á boðstólum en þeir kunna ekki með það að fara. Til dæmis er léttvín skammtað þannig á breskum veitingastöðum að ein flaska dugir í sirka þrjú glös. Þetta þætti fáheyrt í vínræktarlöndum við Miðjarðarhafið.

Nú er rætt um hvort eigi að hleypa áfengi í almennar verslanir á Íslandi. Það mun kannski ekki breyta svo miklu, en þess er þó að gæta að takmarkað aðgengi að áfengi takmarkar drykkjuna og eins hátt verð. Ísland er þannig nokkuð samstiga Noregi í magni hreins vínanda sem er neytt á ári.

Við munum seint ná að taka upp drykkjusiði Miðjarðarhafsþjóða. Þeir eru menningarbundnir og tengjast líka mataræði. Þegar Grikkir drekka sitt ouzo fá þeir sér alls kyns smárétti með, hvítvín eða rauðvín drekka þeir með mat, máltíðirnar eru langar – það er setið að borðum tímum saman og spjallað. Þetta byggir líka á því að Miðjarðarhafsþjóðir geta lifað lífi sínu utandyra stóran hluta ársins.

Best er ef fólk drekkur aldrei áfengi. Það er sniðugast – þetta er jú hættulegt fíkniefni. Ég verð að segja að ef sonur minn fer að bragða áfengi, þá vildi ég frekar að hann gerði það eins og Grikki en Íslendingur. Jafnvel þótt drukkið sé í barnaafmælum.
Þessaloniki og böl þjóðernisstefnunnar

Ég er staddur í borginni Þessaloniki í Norður-Grikklandi. Fáir staðir minna jafn mikið á skelfingarnar sem þjóðernisstefna 19. og 20. aldar leiddi af sér. Sú hugmynd að hver þjóð skyldi hafa sitt ríki. Lengi á 20. öld var þessi hugmynd yfirgnæfandi – en reynslan hefur sýnt að hún getur verið mjög háskaleg.

Saloniki, eins og hún hét, er næst stærsta borg Grikklands. Hún er býsantínskari en Aþena – hér eru minni ekki frá klassískum grískum tíma, heldur frá tíma Býsansríkisins í Konstantínópel og síðar frá tíma Ottómanveldisins sem stóð til fyrri heimstyrjaldar.

Saloniki varð partur af Grikklandi næstum 100 árum eftir að Grikkland varð sjálfstætt. Borgin var hluti af veldi Ottómana fram til fyrri heimstyrjaldar, frægasti stjórnmálamaður Tyrkja, Mustafa Kemal, var fæddur hér og hreyfing Ung-Tyrkja sem náði völdum í Ottómanríkinu 1909 hófst í Saloniki.

Eftir mikil átök á Balkanskaga í upphafi 20. aldar, tvö Balkanstríð þar sem þjóðir börðust gegn Ottómönum og sín á milli, heimstyrjöld, og skelfilegt stríð milli Grikkja og Tyrkja 1921-1923 var gefið upp á nýtt á svæðinu. Þjóðríkin Grikkland og Tyrkland urðu til í sinni núverandi mynd.

Til að þetta mætti verða skiptust Grikkir og Tyrkir á fólki. Það var ótrúlegur mannfjöldi sem þurfti að fara fyrirvaralaust frá heimilum sínum – sumt af því var afkomendur fólks sem hafði búið þar í mörg hundruð eða jafnvel nokkur þúsund ár.

Múslimar sem bjuggu í Saloniki voru fluttir til Tyrklands, en Grikkir sem bjuggu víðs vegar í Tyrklandi voru fluttir til Grikklands – til Saloniki komu 160 þúsund manns. Margir höfðu afskaplega takmarkaða hugmynd um hvað það þýddi að vera grískur.

Þetta gerbreytti borginni, sem hafði verið mikið fjölþjóðasamfélag í margar aldir. Tyrkir og Grikkir lifðu saman, í nokkuð góðri sátt, og við bættist stórt gyðingasamfélag. Ottómanar leyfðu gyðingum, sem voru reknir frá Spáni á tíma Ferdinands og Isabellu, að setjast að í Saloniki. Þeir voru umburðarlyndir gagnvart trú annarra – svo fremi sem þeir gætu innheimt skatta.

Nær allir gyðingarnir í Þessaloniki voru fluttir til Auschwitz í seinni heimsstyrjöldinni og drepnir þar, meira en 50 þúsund.

Þetta er semsagt borg sem á mikla og erfiða sögu. Hún eyddist líka að miklu leyti í eldi 1917. Nú er hún alveg grísk – en það er ekki laust við að maður upplifi söknuð eftir gamla tímanum þegar fólk af ólíkum uppruna bjó hér saman – eins er það með borgir eins og Istanbul og Izmir í Tyrklandi, sem hétu áður Konstantínópel og Smyrna. Þetta voru líka fjölþjóðlegar borgir sem glötuðu miklu vegna stækrar þjóðernisstefnu.

Saloniki fyrir brunann 1917. Hún var ein helsta borgin í ríki Ottómana og varð ekki grísk fyrr en á tíma fyrri heimstyrjaldar.

Þessaloniki nútímans, sjávarsíðan sem er helsta stolt borgarinnar.
Tryggvi eða Tryggvi – falsað eða ófalsað?

Þetta er eiginlega alveg kostulegt, en það er svona þegar menn sjást ekki fyrir í heiftinni og lönguninni til að klekkja á þeim þeir telja óvini sína.

Sjálfur hef ég fengið mörg bréf frá manni sem nefnist Tryggvi Gunnarsson. Hann hefur mjög eindregnar skoðanir. Ég veit ekkert hvaða maður þetta er, ég veit ekki einu sinni hvort hann er raunverulegur og ég hef aldrei lesið bréfin sérlega vel.

En aldrei hefur mér dottið í hug að þarna skrifi hinn grandvari embættismaður, umboðsmaður Alþingis – sem líka heitir Tryggvi Gunnarsson. Ég hef aldrei tengt þetta saman eða látið mér til hugar koma að bréfritarinn Tryggvi væri að þykjast vera Tryggvi umboðsmaður.

En þessu slær saman í höfði ritstjóra Morgunblaðsins sem skrifar stóryrt Reykjavíkurbréf þar sem hann húðskammar Tryggva, umboðsmann Alþingis, fyrir skrif Tryggva, sem er ekki umboðsmaður Alþingis.

Nú er því haldið fram á Mbl.is að bréfið sé fölsun. Af reynslu minni af Tryggva Gunnarssyni bréfritara bendir ekkert til þess. Ég er meira að segja með umrætt bréf í pósthólfinu mínu. Það er dagsett 30. janúar 2014, sent úr póstfanginu tryg49@hotmail.com, í því kemur ekkert fram sem gefur tilefni til að ætla Tryggvi umboðsmaður hafi skrifað bréfið, nema það er einfaldlega undirritað Tryggvi Gunnarsson, en ekkert starfsheiti fylgir.

Í endursögn RÚV hljómar þetta svona, þar er stofnunin meira að segja sökuð um að hylma yfir með þessum meintu bréfaskriftum umboðsmannsins:

Höfundur Reykjavíkurbréfs segir að margt sé athyglisvert í bréfinu, þar á meðal hvernig Umboðsmaður Alþingis tali til forseta Íslands og hve stóryrtir dómar falli um þá sem andvígir voru Icesave-samningnum. Hann segir einnig augljóst að annar af tveimur aðalmönnum Rannsóknarnefndar Alþingis hafi ekki sefjast af söngnum um að yfirlýsing fyrrverandi seðlabankastjóra um að skattgreiðendur ættu ekki að axla ábyrgð á skuldum óreiðumanna hafi eitthvað með notkun hryðjuverkalagabálks Breta að gera. Ritari Reykjavíkurbréfs klikkir svo út á því að spyrja hvort það hafi dugað samferðamönnum á RÚV og 365 til að smeygja því sem hann kallar fróðlegu bréfi „eins æðsta og friðhelgasta embættismanns landsins undir sessuna.“

Tryggvi Gunnarsson, umboðsmaður Alþingis, en ekki Tryggvi Gunnarsson bréfritari. Við vitum ekki hvernig hann lítur út.

Viðbót, kl.16.06.

Mbl-fréttinni hefur verið breytt þannig að ekki er lengur sagt að bréfið sé falsað, heldur að það sé eftir annan Tryggva Gunnarsson:
Ráðning seðlabankastjóra á Íslandi – og bankastjóra Englandsbanka

Jenný Stefanía Jensdóttir skrifar í Kvennablaðið í tilefni af Staksteinum í Morgunblaðinu. Og ólíkt Moggaritstjóranum hefur hún vit á því sem hún er að skrifa um.

Staksteinar voru misheppnuð tilraun til að gera lítið úr þeirri merku fræðikonu Guðrúnu Johnsen. Þarna er dregið fram val á bankastjóra Englandsbanka – og látið eins og einhver hliðstæða sé með því og því sem gerist hér á Íslandi. En það er auðvitað ekki líklegt að breska stjórnin vilji fá fúskara eða pólitíska vildarvini til að stjórna þessari kjölfestu hagkerfisins. Svoleiðis virka hlutirnir ekki þegar svo mikið er í húfi. Alvörusamfélög hafa ekki efni á að vera með aðra en bestu fagmenn í svona störfum.

Jenný, sem býr í Kanada, veit hvað hún syngur:

Mark Carney var Seðlabankastjóri Kanada frá 2008 til 2013, þegar hann tók við Englandsbanka. Honum er m.a. þakkað að kanadísku bankarnir lentu aldrei í kreppu. Í mars 2008 lækkaði hann stýrivexti um 0,5 á meðan aðrir bankar héldu fast við stýrivaxtahækkanir. Hann lagði líka til ýmsar hagkerfis örvandi aðgerðir, á meðan kollegar hans í Evrópu fórnuðu bara höndum, og einn gerði m.a. gys af því að gjaldeyrisvísitalan væri að ná „hæð hans sjálfs í sentimetrum“.

Mark Carney er hagfræðingur frá Harvard Háskóla og doktor í hagfræði frá Oxford Háskóla. Auk þess að vera formaður fjármálastöðugleikanefndar G20 ríkjanna er hann virtastur og líklega hæfasti Seðlabankastjóri hins vestræna heims.

Það er því heldur ódýr afgreiðsla fyrrverandi Seðlabankastjóra Íslands að segja hann vera „formann í sex manna bankastjórn Englandsbanka“.

Það hefur örugglega verið mikill happafengur fyrir Englandsbanka að fá Mark Carney, og ég get fullvissað ykkur um að hans er sárt saknað úr Kanadabanka.

Það er á þessum nótum sem Guðrún er tala um hæfismat og hæfni. Sumir eru bara óumdeilanlegir, með flekklausan feril, háttvirtir í öllum fjármálaheiminum.

Svo eru aðrir sem hafa misst trúverðuleika og með skaddað orðspor, en haga sér eins og þeir eigi harma að hefna gagnvart hverjum þeim, sem álítur að „íslenska aðferðin“ við ráðningar, sé gengin sér til húðar.

Mark Carney, úr Seðlabanka Kanada í Englandsbanka, með próf frá Harvard og Oxford, og frábæran feril.
Best að hringja í Buchheit

Einn gárunginn á Facebook segir að Ísland sé landið sem hringir í lögfræðinginn Lee Buchheit þegar eitthvað bjátar á.

Annar birtir af því tilefni þessa mynd – þeir skilja sem hafa horft á Breaking Bad.

En merkilegt er að ríkisstjórnin skuli hafa starfað í meira en ár áður en kallað var á Buchheit og skipaðir Íslendingar í nefnd með honum. Þetta hefði verið hægt að gera strax eftir að stjórnin tók við og menn hljóta að spyrja hvað það var sem tafði?

Líklegasta skýringin er sú að ekki hafi verið einhugur í ríkisstjórninni. Það gleymist náttúrlega ekki að Buchheit gerði Icesave samninginn sem Sjálfstæðisflokkurinn vildi samþykkja – og var að flestu leyti skynsamlegur. En Framsókn var á móti.

Skipan Buchheits bendir til þess að Bjarni Benediktsson sé að ná til sín meira forræði yfir afnámi gjaldeyrishaftanna. Það hafa verið höfð uppi stór orð um að ekki skuli samið við kröfuhafa – ein leiðin sem hefur verið til umræðu og hefur notið talsverðs fylgis er gjaldþrotaleiðin. Hún felur í sér að ekki sé samið við kröfuhafana, þeir verði bara að taka það sem að þeim er rétt. Kenningin hefur verið sú að með þessu myndi íslenska ríkið (Seðlabankinn) fá yfirráð yfir erlendum gjaldeyri bankanna – og hefði því borð fyrir báru.

En þetta getur leitt af sér langvinn og erfið málaferli, það er áhættan. Skipan Buchheits bendir til þess að þeir hafi orðið ofan á sem telja að þetta sé ekki heppileg leið. Bjarni Benediktsson og þeir sem vilja fara varlega hafa yfirhöndina – í bili. Það á semsagt að reyna að semja.
Frumstæður ferðabransi

Dagur B. Eggertsson borgarstjóri var í viðtali á Bylgjunni og sagði að miðað við ferðamannastrauminn til Íslands þyrfti að tvöfalda hótelin á nokkurra ára fresti.

Það er afar umhugsunarvert.

Túrisminn á Íslandi er að vaxa stórum skrefum, en við erum ekki að gera þetta vel. Við erum algjörlega á bernskuskónum. Reykjavík fyllist af minjagripabúðum, hótelin spretta upp eins og gorkúlur, allir sem vettlingi geta valdið stofna bílaleigur eða rúlla fram rútum til að aka með túrista.

Við horfum upp á að lágfargjaldaflugfélög eru að stórauka ferðir sínar til Íslands. En flestir ferðamennirnir sem hingað koma eyða ekki miklu – þetta eru, afsakið orðfærið, lágklassatúristar. Indælis fólk upp til hópa, áreiðanlega, en það skilar ekki miklu, átroðningurinn verður mikill og hætt við að umhverfið verði sjoppulegt.

Eitt vandamálið er náttúrlega að hótelin eru ekki góð. Það er ekkert fimm stjörnu hótel á öllu landinu. Í Reykjavík eru varla nema miðlugshótel og úti á landi er varla að finna verulega góð hótel. Það eru að spretta upp staðir eins og Acta hótelin – sem eru í gömlum vinnuskálum – en vantar hótel sem heilla með því að tengjast landinu og því sem er merkilegt hérna, vatninu, jarðhitanum, hrauni og söndum.

Vinur minn erlendur, með yfirburðaþekkingu á ferðamálum, kom tvívegis til Íslands í fyrra. Orðið sem hann notaði um ferðabransann Íslandi var „frumstætt“.

Við erum á afar viðkvæmu tímaskeiði í ferðamennskunni. Túristunum fjölgar ört og við eigum á hættu að gera í fljótfærni og vegna stundargróðafíknar hluti sem geta verið afar neikvæðir og verður erfitt að lagfæra síðar.

Nú erum við mikið að velta fyrir okkur hvort verðlagið hér sé orðið of hátt. Það er það yfirleitt ekki. Við virðumst gleyma því hversu krónan er fáránlega lágt skráð – góður kaffibolli í Reykjavík kostar til dæmis vel innan við 3 evrur. En fyrir fólk á íslenskum launum er landið dýrt.
Þýskaland-Argentína í þriðja skipti

Það er þá ljóst hvaða liði maður heldur með í úrslitaleik heimsmeistaramótsins.

Þýskalandi.

Þjóðverjar hafa spilað bullandi sóknarbolta alla keppnina. Þeir hafa skorað 17 mörk og fengið á sig 4. Argentínumenn hafa skorað 9 mörk í leikjunum sex sem þarf til að komast í úrslitin, en það var fjarskalega leiðinlegt að horfa á þá spila gegn Hollandi í gær.

Bæði liðin ollu vonbrigðum. Hollenska liðið stóð ekki undir væntingunum sem mynduðust í kringum það í leiknum gegn Spáni. Þegar liðið lék gegn Costa Rica kom í ljós að það var ekkert sérstaklega gott. Það er frábært að horfa á Arjen Robben með sína miklu spretti – hann er einn af afburðamönnum keppninnar – en það var enginn sérstakur stjörnubragur á hinum leikmönnunum.

Þjóðverjar hljóta að teljast sigurstranglegri í úrslitaleiknum. Þýska liðið er í miklum ham – Þjóðverjar eru að leika í áttunda skipti til úrslita á HM. Þýskaland og Argentína hafa mæst tvívegis í úrslitaleik á heimsmeistaramóti – Argentína sigraði 3-2 árið 1986 en Þýskaland vann 1-0 árið 1990.

Allra augu mæna á Lionel Messi í úrslitaleiknum. Hann er talinn einn besti leikmaður allra tíma. En stærstu stjörnur knattspyrnunnar hafa allar átt sínar stóru stundir á HM – Pelé, Maradona, Zidane. Messi hefur hins vegar ekki náð að sýna neitt sérstakt á þessu móti, ekki miðað við það orðspor sem fer af leikmanninum – og eftir því er beðið.

Þýskaland sigraði Argentínu í úrslitaleik HM 1990. Þá voru í þýska liðinu leikmenn eins og Lothar Matthäus, Andreas Breheme, Rudi Völler og Jürgen Klinsman, en Diego Maradonna var frægastur Argentínumannanna. Þetta var mjög leiðinlegur leikur. Sérstaklega voru Argentínumennirnir í vondu skapi og tveir þeirra voru reknir af velli.
Enn einu sinni deilur um mannanöfn

Jón Gnarr sækir býsna hart að mannanafnanefnd þessa dagana og margir fylgja í kjölfarið. Til dæmis skrifar Hallfríður Þórarinsdóttir mannfræðingur á Facebook:

Að hafa þessa nefnd, og þessi últra diskríminerandi mannanafnalög er náttúrlega algert lykilatriði fyrir lýðræðið á Íslandi.. Hér mega sumir hafa ættarnafn en aðrir ekki.. Lög sem stríða gegn stjórnarskrá eru sumsé allt í lagi þar sem mikilvægara er að yfirvöld ráðskist með hvaða nöfn fólk má bera……………. Lengi lifi islenska lýðræðið… Lifi ítök menningarelítunnar sem þarf nauðsynlega að hafa vit fyrir sauðsvörtum almúganum.

Það er margt að athuga í þessu sambandi. Íslendingar hafa verið býsna íhaldssamir vegna tungunnar. Það hefur verið kallað málverndarstefna. Afleiðingin er sú að íslenska er mun minna enskuskotin en til dæmis danska og norska. Lög um mannanöfn eru önnur birtingarmynd þessa. Það er beinlínis kannað hvaða nöfn falla að íslenskri tungu og ekki er heimilt að taka upp ættarnöfn.

Með því er staðinn vörður um kerfi föðurnafna (og í seinni tíð móðurnafna) sem er við lýði hér en þekkist varla annars staðar í þróuðum löndum. Sumar fjölskyldur hafa ættarnöfn vegna þess að þær náðu að taka þau upp áður en þetta var bannað. En ættarnöfn er ekki að finna í Íslendingasögum.

Líklegt er að föðurnafnahefðin muni hverfa nokkuð skjótt ef nafngiftir verða gefnar alveg frjálsar. Föðurnöfnin eru hvort sem er fremur til óþurftar þegar maður fer til útlanda, að maður tali ekki um með börn. Þar heiti ég Helgason en sonur minn Egilsson. Þetta útheimtir of miklar útskýringar.

En svo er spurning hvað maður á að gefa mikinn afslátt af hefðunum? Hversu hörð þarf varðstaðan um tunguna að vera í hnattvæddum heimi? Stór hluti Íslendinga er núorðið nánast tvítyngdur. Krökkum þykir þjálla að tjá sig um margt með enskum orðum en íslenskum.

Hermt er að til séu um sex þúsund tungumál í heiminum. Líklegt er talið að helmingur þeirra verði útdauður við næstu aldamót. Eða er það kannski bara þróun og engin sérstök eftirsjá í því þótt allir fari að tala stórmál eins og ensku, kínversku eða spænsku?
Hannesarnefndin – væri hægt að kalla Guðrúnu til?

Hannes Hólmsteinn Gissurarson hefur ítrekað haldið fram þeirri skoðun að hrunið hafi verið breska Verkamannaflokknum að kenna – í bland við Jón Ásgeir og Baug.

Alvarlegasti atburðurinn varðandi hrunið er ekki fall bankanna og nánast allra fjármálastofnana í landinu og allt það rof sem varð vegna þess, heldur að ríkisstjórn hafi hrökklast frá völdum eftir þessa atburði.

Sigurður M. Grétarsson heitir maður sem setur inn athugasemd við fyrri færslu hér á vefnum. Hann skrifar.

Ef Hannesi tækist í rannsókn að komast að einhverju sem verður ekki bara til að renna stoðum undir kenningar hans – ja, þá má hrópa húrra. Þeim mun meiri sök sem sett er á erlenda aðila varðandi hrunið þeim mun minni sök er sett á þá innlendu aðila sem mesta ábyrgð bera á hruninu. Og þar sem þessir innlendu aðilar eru sumir nátengdir honum auk þess sem Hannes sat í stjórn Seðlabanka Íslands meðan þær aðgerðir voru framkvæmdar sem leiddu til á þriðja hundruð milljaða taps þá er hann einhver ótrúverðugasti aðilinn sem hugsast getur til að gera svona úttekt.

Og rök Hannesar í sjónvarpi áðan um að það ætti ekki að skipta máli hver skrifar greinagerðina heldur bara hvað hann skrifar og þau rök sem hann færir fram halda ekki vatni. Það stafar af því að það skiptir ekki síður máli hvað er ekki sagt í skýrslu sem þessari heldur en það sem sagt er í henni. Ef rannsakandi er með fyrirfram mótaðar skoðanir eða er tengdur málsaðilum þá er hann líklegur til að sleppa því að kanna betur þætti sem benda í aðra átt en viðkomandi vill og það getur haft áhrif á niðurstöðuna. Það getur líka aft áhrif á niðurstöðuna hverja viðkomandi kýs að ræða við og hverja hann kýs að ræða ekki við.

Það þarf að skoða bæði rök með og á móti ákveðnum staðhæfingum og ef rannsakandinn skoðar ekki mótrökin er ekki víst að þau komi fram því þeir sem hefðu viljað finna þau eru ekki að fá 10 milljónir til að standa undir kostnaði við það og þar að auki er ekki víst að þeir fái að ræða við sömu aðila og þeir fá að ræða við sem eru á vegum stjórnvalda að skoða málið. Það sama má segja um aðgang að trúnaðargögnum.

Vilji menn rannsaka hina „erlendu áhrifaþætti“ þá er hér kona sem er tilvalin í að leiða það starf, Guðrún Johnsen. Það er kannski ekki of seint að kalla hana til? Með hana innanborðs væri hægt að auka trúverðugleikann verulega.

Annars má segja að þetta sé fyndnasta innleggið varðandi málið. Nú er ég víst kominn í bloggher Gunnars Steins. Ég minnist þess reyndar ekki að hafa hitt þann mann eða rætt við hann – og kem ekki einu sinni fyrir mig hvernig hann lítur út. Ég hef líka verið í sérstöku vinfengi við þá sem Gunnar Steinn á að hafa unnið fyrir.