arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Aðeins meira um Jónasarverðlaun

Einhverjir hafa fundið að því að ég hafi sagt að handhafar verðlaunanna sem eru kennd við Jónas Hallgrímsson sé fólk sem er á grafarbakkanum.

Flest er þetta hið mætasta fólk og margt á skilið að fá viðurkenningu.

En ég sakna hins vegar þeirra sem eru að nota málið með lifandi og skapandi hætti hér og nú.

Ég nefni til dæmis Bubba Morthens, sem hefur staðið í langri glímu við íslenskuna, nýsköpunarmann í bókmenntum eins og Hallgrím Helgason, Gyrði sem skrifar fágaðri texta en aðrir Íslendingar, Stuðmannahópinn sem setti ný viðmið fyrir dægurlagatexta á íslensku, Sjón sem hefur skrifað ljóð, skáldsögur og söngtexta, Baggalút jafnvel.

Ég sakna líka fjölmiðlarfólks af þessum lista – tek fram að ég er ekki að sníkja verðlaun fyrir sjálfan mig – en hvar er mikilvægara að sé notuð góð íslenska en einmitt á fjölmiðlunum? Og sumir fjölmiðlamenn eru býsna góðir – í svipinn man ég eftir Brodda Broddasyni, Sigmundi Erni, Illuga Jökulssyni.

Verðlaunin væru þá frekar hvatning en viðurkenning fyrir ævistarf.

En í staðin hefur verið rík tilhneiging til að verðlauna varðstöðumenn íslenskunnar – kennara og málvöndunarsinna – en þessir menn nálgast ekki alltaf tunguna með sérlega frjóum hætti þótt þeir geri kannski sitt gagn.

Ég man til dæmis að í skólastofnun sem er hérna í næsta húsi við mig var gerð kröftug tilraun til að gereyða áhuga mínum á íslenskum bókmenntum – og tókst næstum.
Þjóðargersemin Björgvin

Ég var lítill strákur í Laugardalshöll þegar Björgvin Halldórsson var kosinn poppstjarna ársins 1969. Þá fór Bjöggaæðið á flug á Íslandi. Það birtust fréttir í blöðunum af ungu fólki sem átti að hafa brotið í sér part af framtönn til að líkjast goðinu.

Ég viðurkenni að á þessari miklu poppmessu hélt ég með Trúbroti sem þá var nýstofnuð hljómsveit. En fólkinu þótti þau of stór upp á sig í Trúbroti.

Ég man líka eftir Óðmönnum og Jóhanni G. sem spiluðu Creamlög.

Hjálp – það eru næstum fjörutíu ár síðan! Ég hafði brennandi áhuga á tónlist og átti skilningsríka foreldra sem leyfðu mér að fara.

Var mjög progressive á þessum árum þótt ég væri bara níu ára. Ævintýri, hjómsveitin hans Björgvins, var talin bubblegum.

En svo hefur Björgvin bara haldið áfram. Hann er orðinn þjóðargersemi. Ætti skilið að fá verðlaunin sem eru kennd við Jónas þó ekki væri nema vegna þess hvað textaframburður hans er góður – hvað hann fer fallega með íslenskuna í söng sínum.

Mitt uppáhald er Vetrarsólin, eitthvert frábærasta dægurlag sem hefur verið samið á Íslandi og þótt víðar sé leitað. Lagið er eftir annan höfuðsnilling, Gunnar Þórðarson.
Það er gull!

Þetta er aðalmálið núna.

Gull óx út úr höndunum á konu í Vestmannaeyjum.

Skíra gull.

Svona má virkja mannauðinn.

Eða var þetta kannski bull?
Sögulegt samhengi

Framsókn lofaði 90 prósenta húsnæðislánum fyrir kosningarnar 2003. Kjósendur gleyptu við þessu, sérstaklega hinir ungu. Það var margsinnis varað við að þetta myndi valda sprengingu á húsnæðismarkaðnum.

Svo komu bankarnir í kjölfarið með sín húsnæðislán. Það var nánast fyrirséð.

Afleiðingin er sú að nú er húsnæðisverð orðið svo hátt að hjón þurfa að vera með samanlagt 680 þúsund í laun til að standast greiðslumat fyrir þriggja herbergja íbúð.

Allur þessi leiðangur hefur semsagt endað í skelfingu. Og það tjóir ekki fyrir Framsóknarflokkinn að neita ábyrgð sinni.
Verðlaun Jónasar

Ég er reyndar á því að íslenskan sé ekki í mikilli hættu. Hún hefur aldrei verið notuð jafnmikið og á jafnmargvíslegan hátt og núna.

Ég er ekki viss um að verðlaun Jónasar Hallgrímssonar hjálpi mikið. Þau eru yfirleitt veitt fólki sem er komið á grafarbakkann – með fullri virðingu.

Hér er listi yfir verðlaunahafana. Hvar er fólkið sem er að nota málið á skapandi hátt – núna á þessari stundu?
Ljósmynd af bloggara

Fréttablaðið birtir mynd af Mengella. Þetta er eiginlega staðalímynd hins nafnlausa netverja. Maðurinn er svo fælinn að það er eins og hann sé að reyna að komast út úr ljósmyndinni, velur sér reyndar skrýtna leið, ekki til hliðanna, heldur leitar hann undankomu aftast í myndinni – líkt og að hann ætli að láta sig hverfa út um afturendann á myndinni.

En þegar hann skrifar á netið bresta allar hömlur.
Réttur tími fyrir þjóðskáld

Á aðaltorginu í Ljubljana stendur styttan af Jónasi Slóveníu. Hann hét France Preseren og er eiginlega upp á hár samtímamaður Jónasar Hallgrímssonar, fæddur 1800, dáinn 1849 – rómantískt skáld og þjóðfrelsishetja. Og eins og Jónas átti hann óhamingjusama ævi, drakk sig líklega í hel, dó snauður, með skorpulifur.

Óttar Guðmundsson hefur ritað um stærðina á lifur Jónasar þegar hann dó, fjórum árum á undan Preseren. Það er merkilegt að sjá hvað Jónas var búinn að fara skelfing illa með sig.

Fjölmargar þjóðir eiga skáld af þessu tagi; óhamingjusama rómantíkera sem öðlast þjóðhetjustatus. Þetta er erkitýpa. Í Rússlandi er það Púsjkín, í Ungverjalandi Petöfi, í Póllandi Mickiewicz og í Englandi auðvitað Byron lávarður. Það er ábyggilega hægt að nefna fleiri; fyrri hluti 19, aldar var tími ólánsamra þjóðskálda.

Á rómantíska tímanum öðlast listamenn status sem þeir höfðu ekki áður. Þeir hætta að verða þjónar; verða jafnvel æðri nokkrum kóngi. Fræg er saga af Goethe og Beethoven sem eru að ganga í garði hjá einhverjum þýskum kóngi. Líklega er hún ekki sönn, en inntak hennar er það.

Þeir félagarnir ganga fram á kónginn. Goethe sem er eldri maður víkur úr vegi og hneigir sig. Beethoven gengur hnarreistur beint af augum – veit eins og er að það er hann sem er raunverulega konungborinn.

Jónas Hallgrímsson er ekki bara gott skáld. Hann er uppi á hárréttum tíma til að verða þjóðskáld. Hann tileinkar sér hinn rómantíska anda sem er grundvöllur þjóðernisstefnunnar.

Þetta skilur ekki fólk sem ég hef á bloggsíðum séð tala um að Sigurður Breiðfjörð eða Bólu-Hjálmar séu í rauninn verðugri þjóðskáld. Þeir eru kannski þjóðlegri skáld, en engin þjóð gerir kotkarl að þjóðskáldi.
Meira en þúsund orð

Þessi mynd Halldórs Baldurssonar úr 24stundum í dag er meistaraverk. Er ekki sagt að myndir segi meira en þúsund orð?
Almannatengsl

Duglegar stúlkur í einum af barnaskólum borgarinnar senda borgarstjóranum bréf.

Skólalóðin er öll í drasli.

Borgarstjóri bregst skjótt við og fer og hittir stúlkurnar.

En fyrst er hringt í sjónvarpið.
Villandi vísitala

Nú veit ég ekki hvernig þessi vísitala íbúðarverðs er reiknuð út en sjálfur hef ég verið á húsnæðismarkaðnum nú í haust, bæði í hlutverki kaupanda og seljanda, og fundist að verðið sé ekki eins hátt og það sem birtist í fasteignaauglýsingum.

Kannski hef ég misskilið þetta allt, en mér hefur sýnst verðið fara lækkandi en ekki hækkandi.

Vísitalan mælir hins vegar annað.
Ófremdarástand

Á síðustu árum hafa komið hingað þúsundir og aftur þúsundir af erlendum verkamönnum. Sumt af þessu eru farandverkamenn; mikið til ungir eða miðaldra karlmenn. Maður sér þá stundum fara um í hópum um borgina eftir vinnu.

Þeir kynnast hér skemmtanamenningu þar sem ríkir algjört hömluleysi. Fólk drekkur sig útúr, margir missa hálfpartinn vitið.

Karlmennirnir eru ókvæntir eða hafa skilið konur sínar eftir í heimalandinu. Þeir drekka líka. Skemmtanalífið gengur að miklu leyti út á kynlíf – drykkju og kynlíf. En þeir eiga lítinn séns í íslenskar konur sem finnst þeir hallærislegir – undirmálsmenn.

Erlendis hefðu þeir hugsanlega farið til vændiskvenna til að svala kynhvötinni. Því er ekki til að dreifa hér.

Er furða þótt komi upp vandamál?

ps. Það er best að bæta því við vegna nokkuð fyrirsjáanlegra viðbragða að ég er á engan hátt að réttlæta þann viðurstyggilega glæp sem nauðgun er. Nauðganir eru ekki þeim að kenna sem verða fyrir þeim, því myndi ég aldrei halda fram. En það hlýtur að mega benda á tengsl milli þess að hér hefur karlmönnum á vissum aldri fjölgað mjög snögglega og hins sérkennilega og að sumu leyti háskalega skemmtanalífs sem hér tíðkast. Og þótt maður segi ekki að nauðgun sé kynlíf, þá tengist hún þó sannarlega kynhvötinni. Ég er ekki að mæla með opnun vændishúsa, hugmyndaflug mitt nær ekki svo langt, en það er varla rangt að benda á að stór hluti þessara karlmanna er dæmdur til einlífis í þann lengri eða skemmri tíma sem þeir dvelja hér.
Banani

Þá er ég búinn að læra nýtt orð sem getur átt ágætlega við um umræðuna um skipulagsmál og framkvæmdir eins og hún er stundum á Íslandi.

Banani.

Eða: Build Absolutely Nothing Anywhere Near Anything.

Þetta er svipað fyrirbæri og Nimby-ismi sem stendur fyrir:

Not In My Back Yard.

Ekki í garðinum mínum eða dalnum mínum.
Bitruvirkjun

Er virkilega slík náttúrufegurð á Hengilssvæðinu að rétt sé að stöðva gufuaflsvirkjanir þar?

Hvar er nógu ljótt á Íslandi til að megi virkja þar?

Eða er þetta afbrigði af því sem kallast luddismi?
Nýrík veisluhöld

Menn verða að fá að skemmta sér.

Með sínum hætti.

En þetta er svolítið eins og í síðkvöldsboðunum hjá Stalín.

Alltaf sömu gestirnir.
Jónas og Einar Már í Kiljunni

Kiljan verður að þessu sinni að miklu leyti helguð Jónasi Hallgrímssyni en 16. nóvember verða tvö hundruð ár liðin fæðingu þessa óskabarns þjóðarinnar. Nokkur skáld velja uppáhaldsljóð sín eftir Jónas, skoðað verður hvernig hann birtist í kvæðum annarra höfunda, allt frá Konráði Gíslasyni og Grími Thomsen yfir í Megas og Hallgrím Helgason.

Einar Már Guðmundsson verður gestur í þættinum, en hann er að senda frá sér skáldsöguna Rimla hugans sem fjallar um ást, afbrot og alkóhólisma.

Af öðrum sem koma við sögu í þættinum má nefna Nonna, Norman Mailer, Jón Kalman Stefánsson, Eddu Andrésdóttur, Astrid Lindgren, Jóhann Sigurjónsson, Þórarin Eldjárn, Vilborgu Dagbjartsdóttur, Pál Valsson og Ingunni Snædal.

Fyrir utan Kolbrúnu, Pál og Braga.
Rotþró

Hann er kannski vel skrifandi þessi náungi, en hann er rotþró íslenskra bloggheima.

Það þarf ansi mikið til að láta henda sér út af Barnalandi.

Og byrja svo að ljúga upp á fólk út í bæ að það sé höfundar bloggsins – kannski finnst viðkomandi það skemmtilegur hlutverkaleikur en ég sé samt ekki fyndnina.

Annars á maður að vera duglegri að setja bara á ignore þegar nafnleysingjar eru annars vegar. Yfirleitt sýnist manni að þeir sem vega úr launsátri netinu gangi ekki heilir til skógar.
Óþægilegt

Ekki veit ég hvernig stendur á því að í hvert skipti sem ég fer að tala við vígðan mann byrja ég að blóta. Þá verður allt í einu allt ansans, andskotans og djöfulsins.

Yfirleitt er ég frekar penn í orðavali. Jafnvel teprulegur.

En kannski hleypur í mig illur andi þegar ég hitti klerkana.
Málefnalegar umræður

Bendi á að umræður um fræðigreinina kynjafræði hafa orðið afar fjörugar eftir grein sem ég skrifaði um helgina.

Og það sem betra er – umræðurnar eru mestanpart málefnalegar.
Þú ferð ekki með aurana í gröfina

You Can't Take It With You er titillinn á frægri amerískri gamanmynd frá hinum klassíska tíma í Hollywood. Leikstjórinn var sjálfur Frank Capra.

Þú tekur ekki peningana með þér í gröfina er íslensk þýðing á nafni myndarinnar

Einhvern veginn svona hljóta ríkir menn að fara að hugsa þegar þeir hafa eignast svo mikla peninga að þeir gætu ekki eytt þeim þótt þeir myndu lifa í margar mannsævir.

Hvað á þá að gera?

Byggja hús, minnisvarða, setja peninga í vísindi, mannúðar- eða menningarmál eða láta afkomendurna um að hirða auðinn?

Frægir eru auðmennirnir sem settu mark sitt á borgir Ameríku, ekki síst New York, á hinum miklu veltiárum kapítalismans fyrir svona einni öld. Carnagie, Rockefeller, Morgan.

Á Íslandi eru nú í fyrsta sinn til auðmenn sem slá eitthvað upp í þessa stærðargráðu. Einhvern tíma hljóta þeir að hugsa til vísna úr Hávamálum – þar sem segir að örlæti sé betra en auðsöfnun og að góður orðstír deyi ekki.

Björgólfur hinn eldri virðist allavega hugsa svona. Nú er hugmyndin að hann leggi framlag í sjóð til að styrkja gerð leikins sjónvarpsefnis. Á móti leggur Ríkisútvarpið fram jafnháa upphæð.

Einhverjir virðast telja þetta ógn við íslenska menningu. Fréttablaðið kvartaði reyndar undan því að þetta væri ekki nema brotabrot af auðæfum Björgólfs – ef venjulegur launamaður ætti í hlut væri þetta ekki nema smáuppæð.

En ég fæ ekki annað séð en þetta sé hið besta mál. Betra en að reyna að fara með peningana í gröfina.
Fólk sem veit ekki hvað það á af sér að gera

Fyrir löngu var ég á fundi hjá stjórnmálamanni sem afsakaði eitt af verkum sínum með því að hann væri að vinna fyrir fólk sem vissi ekki hvað það ætti af sér að gera.

Þetta var Davíð Oddsson. Verkið var Perlan sem þá var áformað að byggja. Davíð var borgarstjóri. Hann sagði að það væri svo margt fólk sem vissi ekki hvað það ætti af sér að gera – það gæti farið í Perluna.

Um daginn hélt Davíð langt erindi á reglulegum vaxtahækkunardegi Seðlabankans. Þar gagnrýndi hann meðal annars fólk sem hangir í biðröðum fyrir utan leikfangaverslanir.

Mér finnst líklegt að þetta sé sama fyrirbæri – fólk sem veit ekki hvað það á af sér að gera.
Þekktu óvin þinn

Bænagangan virðist hafa verið hin furðulegasta samkoma. Þarna var gamli biskup, Sigurbjörn, en svo var líka í liðinu hópur fólks sem taldi að inntak göngunnar væri hatur út í samkynhneigða.

Þarna voru líka óvinir kristindómsins í líki félaga í Vantrú. Þeir mættu á vettvang og mynduðu samkomuna í bak og fyrir.

Það er vissara að þekkja óvin sinn.
Verðbólgan

Verðbólgan er 5,2 prósent en væri 1,9 prósent ef húsnæði væri undanskilið.

Þetta er algjörlega í takt við það sem Guðmundur Ólafsson var að segja í Silfrinu í gær.

Húsnæðisverðið virðist líka vera óraunhæft. Þúsundir íbúða standa tómar og hreyfast ekki, enda er sett á þær ofurverð.
Bjöggi

Við lifum í samfélagi sem einkennist af fámenni. Leiðir fólks liggja víða saman. Við Björgólfur Guðmundsson höldum til dæmis báðir með KR. Höfum hist á þeim vettvangi í áraraðir og alltaf farið mjög vel á með okkur.

Ég held samt ekki að þetta hafi haft mikil áhrif á það hvernig ég fjalla um Björgólf.

Ekki frekar en ég á von á að það muni breyta neinu fyrir mig þótt Björgólfur leggi peninga í leikið efni sem væntanlega verður framleitt einhvers staðar úti í bæ.

Ég tala ekki fyrir munn fréttastofanna eða Kastljóss, en ég geri ráð fyrir að viðhorfin þar séu svipuð.
Eddan

Ég er afskaplega lítið fyrir mannfagnaði núorðið. Fór beint heim af Eddunni eftir athöfnina í gær. Það er alltaf skrítin spenna á svona samkomum þar sem mikið af stórum egóum koma saman. Í gær voru menn dálítið undrandi yfir því hvað Veðramót, mynd Guðnýjar Halldórsdóttur, bar lítið úr býtum. Var það alveg réttlátt?

Kompás og Út og suður fengu verðlaun saman. Það mætti kannski sameina þessa þætti í einn og kalla hann Norður og niður?

Annars finnst mér Eddan bera vott um hvað við búum í einkennilega athafnasömu samfélagi. Ísland hefur íbúatölu borgar eins og Stoke. Ég man að eitt sinn var talað um kommuvilluna, að það komma hefði verið sett á vitlausan stað – við Íslendingar værum í raun 3 milljónir en ekki 300 þúsund.

Bókaútgáfan hérna ber líka vott um þetta og fjölmiðlarnir. Ég var á fundi hjá Blaðamannafélaginu um daginn þar sem menn höfðu uppi ógurlegt svartagallsraus um fjölmiðlana hér. Ég er bara alls ekki sammála. Fjölmiðlunin hér er fáraánlega mikið og öflug miðað við stærð samfélagsins.

Fjölmiðlarnir tapa hérumbil allir peningum vinstri og hægri – sumir miklum peningum – en samt halda þeir áfram að starfa. Það ber vott um menningarlegan metnað.
Sólrún, Guðmundur, Steingrímur og Valgerður í Silfri

Ingibjörg Sólrún Gísladóttir utanríkisráðherra, Guðmundur Ólafsson hagfræðingur, Steingrímur J. Sigfússon formaður VG og alþingismennirnir Ágúst Ólafur Ágústsson, Valgerður Sverrisdóttir og Pétur H. Blöndal eru helstu gestir í Silfri Egils í dag.

Þátturinn er á dagskrá RÚV klukkan 12.30. Hann er svo endursýndur seint í kvöld, en einnig má skoða hann hér á Eyjunni og á vef Ríkisútvarpsins.
Engin kvennabarátta án stéttabaráttu

Ég hef stundum verið að setja fram efasemdir um að kynjafræði sé raunveruleg fræði- eða vísindagrein. Kynjarannsóknir sem partur af félagsvísindum eiga ábyggilega rétt á sér, en kynjafræðin eins og hún er stunduð er vafasamari.

Það má færa rök fyrir því að kynjafræðin sem fræðigrein sé í raun útfærsla á ákveðinni skoðun eða hugmyndafræði – svona eins og marxisminn í eina tíð þegar reynt var að halda því fram að hann væri vísindi. Niðurstaðan sýnist manni að sé einatt fyrirfram gefin, sjónarhornið yfirleitt hið sama.

Annað einkenni þessara fræða er að þau virðast öll vera á vinstri helmingi tilverunnar. Ingen kvindekamp uden klassekamp (engin kvennabarátta án stéttabaráttu) var danskt slagorð sem var flutt hingað inn á tíma Rauðsokkahreyfingarinnar.

Árið er sirka 1972. Þá flæmdust borgaralega þenkjandi konur unnvörpum úr jafnréttisbaráttunni, hafa varla átt þangað afturkvæmt síðan – eftir sátu herskáar vinstri konur sem lögðu undir sig baráttuna og síðar fræðin. Drude Dahlerup sem kom hingað sem aðalgestur á ráðstefnu um kynjafræði um helgina var einmitt ein af foringjum í Rauðsokkahreyfingunni dönsku á þessum tíma.*

Að sumu leyti er maður farinn að sakna félagsskapar í Sjálfstæðisflokknum sem kallaði sig Sjálfstæðar konur. Það eru nefnilega til mismunandi leiðir til að vinna að jafnrétti kynjanna. Verslunarmannafélag Reykjavíkur hefur til dæmis unnið mikið starf í jafnréttismálum. Lög um fæðingarorlof sem eru talin stórt skref í jafnréttisátt voru samin og samþykkt af ríkisstjórn Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks.

Allt má þetta heita femínismi – þó hætt sé við að það hugtak hafi fráhrindandi áhrif á margt fólk þó ekki væri nema vegna þess hvað maður hefur vonda reynslu af ismum. En það er betra að kórinn syngi með mörgum röddum. Ég sá að á nefndri ráðstefnu átti Hannes Hómsteinn Gissurarson að flytja ræðu í lokin um stöðu kvenna – átti hann að setja einhvern heppilegan lokapunkt?

Eða var hann þarna fremur í hlutverki sirkusdýrs?

- - -

*Ég les í Fréttablaðinu í morgun að eftirfarandi orðaskipti hafi átt sér stað á ráðstefnunni í gær:

„Þorgerður Einarsdóttir, lektor í kynjafræði við Háskóla Íslands, sat í pallborði með Dahlrup og hún benti á að það hefði lítil áhrif á jafnréttisbaráttuna ef konurnar sem veljast í embætti vinna ekki markvisst að málstað kvenna. Þá myndu kynjakvótar helst gagnast sjálfstæðiskonum, en þær væru ekki þekktar fyrir að vinna að hagsmunum kvenna. Dahlerup er sammála því að femínískar áherslur séu mikilvægar.

„Ég tel að framgangur femínisma sé mikilvægur en ég tel líka í lagi að skilja þessi markmið í sundur. Karlar ættu til dæmis að hjálpa til við að ná femínískum markmiðum.

Mitt markmið er fyrst og fremst að fjölga konum, líka íhaldssömum konum, því ég tel að þær eigi rétt á því að segja það sem þær vilja segja, jafnvel þótt það hagnist ekki öðrum konum. Ef þær komast ekki að, þá höfum við bara íhaldssama karla, og hvort ætli sé betra? Ég hef trú á því að konur breyti umræðunni og breyti viðhorfum karlanna sem þær starfa með.“
Skammarleg laun

Maður heyrir æ fleiri nota orðið „skammarlegt“ um laun sín.

Þau eru þá væntanlega svo lág að fólk telur skömm að því eða það skammast sín fyrir launin.

Skyldu þetta kannski vera að einhverju leyti áhrif frá ofurlaunum í viðskiptalífinu?

Sem grafa með þessum hætti undan samheldni í samfélagi sem forðum tíð var sagt vera nánast stéttlaust?
Bænagangan

Það mæta 80 þúsund á Gay Pride en hvað skyldu mæta margir á Pray Pride?

Við lifum á breyttum tímum. Gæti jafnvel verið að samfélagið hefði meiri „fordóma“ í garð þeirra sem fara í síðarnefndu gönguna en þá fyrrnefndu?
Skólagjöld

Hví er alltaf verið að tala um gjaldfrjálsa leikskóla – aðallega fyrir kosningar?

Svo eru leikskólagjöldin hækkuð, sama hvaða flokkur er við völd.

Ég hef reyndar oft sagt að það skipti engu máli hvaða stjórnmálaflokkar stjórni borginni. Þetta veltur allt á einstaklingum.

Við þurfum bara almennilegt fólk – ekki flokka.

Miðað við allt er starfið bara furðu gott í leikskólunum. Ég held að flestir foreldrar séu sáttir við að borga fyrir það – og jafnvel aðeins meira ef starfið batnar enn. Til þess þarf að bæta kjör leikskólastarfsfólks.

Umræðan ætti í rauninni fremur að snúast um hvers vegna ekki eru tekin upp skólagjöld víðar.

Til dæmis í Háskóla Íslands – skólagjöld myndu ekki gera annað en að bæta námið og starfið þar og kannski fleyta honum inn á lista – ekki hundrað bestu háskóla í heiminum en kannski fimm hundruð…
Fogh

Anders Fogh Rasmussen er ekki sjarmerandi maður. Það er sagt að hann hafi ákveðið að verða forsætisráðherra þegar hann var lítill drengur og hafi síðan unnið skipulega að því marki.

Það er ekki traustvekjandi.

Maður man eftir svona týpum úr skóla, sérstaklega úr menntó, og er feginn að þeim mistókst.
Próflausir aumingjar og toppstöður

Fólk getur þrasað um furðulega hluti. Nú hefur tekið sig upp talsverð umræða í bloggheimum vegna lítils pistils sem ég skrifaði um manntegundina „próflausa aumingja“. Meðal annars er þessi grein eftir Sóleyju þar sem hún hefur áhyggjur af því að þessir karlar hafi verið teknir fram yfir hæfari og betur menntaðar konur við útdeilingu þess sem kallast toppstöður.

Við þetta ætla ég að gera eina athugasemd, það er víst ekki svo að við próflausu karlarnir höfum átt greiðan aðgang að toppstöðum (tek fram að ég er ekki að halda því fram að það tíðkist ekki að setja karla í stöður þar sem konur væru hæfari eða jafnhæfar).

Ég er búinn að vera í fjölmiðlum í 26 ár, hef lengst af verið óbreyttur liðsmaður, stofnaði svo sjónvarpsþátt í lítilli bílskúrsjónvarpsstöð fyrir níu árum, hann er nú orðinn að þessu dæmi.

Gunnar Smári þurfti að stofna sitt eigið blað til að komast í toppstöðu.

Illugi hefur ekki verið í neinni toppstöðu nema að hann ritstýrði DV um tíma, hann hefur verið álíka lengi í fjölmiðlum og ég. Hrafn var ritstjóri Alþýðublaðsins sem dó. Það var varla nein toppstaða.

Ég nefni Ómar. Hann er nú varla í toppstöðu.

Ég tel ekki að neinn okkar hafi rutt burt konum til að komast á þann stað sem við erum. Fyrir mörgum árum kom reyndar til álita að ég fengi fastráðningu á fréttastofu Sjónvarpsins. Þá var kona tekin fram fyrir mig – guðsélof – eftir á að hyggja langaði mig voða lítið í stöðuna.

Tek fram að nú þegar ég hef störf á Sjónvarpinu er það nánast í fyrsta skipti á ævinni að ég er fastráðinn.

Fólkið sem fær toppstöðurnar er annarar tegundar. Og yfirleitt innundir hjá valdinu og pólitískum flokkum.

Það eru hinir „próflausu aumingjar“ sjaldnast.
Hver vill vera með Bush?

Vandinn við Frakkana sem Bandaríkjamenn úthúðuðu sem mest hér um árið var að þeir höfðu rétt fyrir sér um Íraksstríðið. Ég hef það nánast frá fyrstu hendi að hatursherferð gegn Frökkum hafi verið skipulögð nálægt æðstu stöðum í Washington.

Það náði hámarki þegar farið var að kalla franskar kartöflur freedom fries.

Nú er komið í ljós að öll viðvörunarorð frönsku stjórnarinnar voru rétt. Hún þekkti arabaheiminn miklu betur en Bandaríkjastjórn. Hún vildi ekki hleypa honum upp með vanhugsaðri innrás. Fyrir þetta voru franskir ráðamenn, Chirac og Villepin, kallaðir tækifærissinnar og griðkaupamenn.

Í ljósi þessa er fyndið að horfa Sarkozy baða sig í sviðsljósinu með Bush. Maður hélt einhvern veginn að þetta væri náungi sem enginn vildi láta sjá sig með lengur. Gordon Brown var allavega þannig á svipinn þegar hann kom til Camp David í sumar – eins og hann vildi helst vera einhvers staðar víðs fjarri.

* Varðandi ljósmyndina hér að ofan þá velta menn því fyrir sér hvort Sarkozy standi á kassa. Hann er 165 sm á hæð, en Bush er 180 sm.
Grýla og jólasveinarnir

„Ég held að jólasveinarnir séu aldrei sammála Grýlu,“ segir Kári.

„Af hverju heldurðu það?“

„Út af því að þeir gefa börnunum pakka en hún étur þau.“
Pálsson og Jón Kalman í Kiljunni

Sigurður Pálsson skáld er meðal gesta í Kiljunni í þessari viku. Hann segir frá nýju verki sínu sem nefnist Minnisbók, þetta er bók um Sigurð sjálfan, París, 68 kynslóðina og skáldskapinn. Jón Kalman Stefánsson segir frá nýrri skáldsögu sinni sem heitir Himnaríki og helvíti.

Í þættinum verður einnig fjallað um hinn merka og afkastamikla þýðanda Helga Hálfdanarson, nýtt sagnasafn Böðvars Guðmundssonar, ung skáldkona, Kristín Svava Tómasdóttir flytur afbragðs skemmtilegt kvæði, en Kolbrún og Páll eru á sínum stað, sem og Bragi Kristjónsson.