arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Sakamálasögur

Ég er ekkert ofsalega mikið fyrir sakamálasögur. Les fáa en valda höfunda í þeim geira. Nú er ég glaður því þrír uppáhaldshöfundar mínar á þessu sviði eru að gefa út nýjar bækur.

Síðasta bókin um Aurelio Zen eftir Michael Dibdin kemur út á næstu dögum. Hún heitir víst End Games. Viðeigandi titill því Dibdin lést í vor.

Martin Cruz Smith hefur skrifað nýja bók um lögreglumanninn Arkadí Renko sem starfar í Mosku. Titillinn lofar góðu – hún heitir Stalin's Ghost.

Svo er það Philip Kerr. Hann er ekki ýkja þekktur, en fyrir næstum tuttugu árum skrifaði hann röð þriggja bóka um lögreglumanninn Bernie Gunther. Gunther starfar í Berlín á tíma Þriðja ríkisins. Nú hefur Kerr skrifað fjórðu bókina um hann. Hún gerist stuttu eftir stríðið og fjallar náttúrlega um samsæri nasista sem eru ekki dauðir úr öllum æðum…
Íslamistinn

Maður kvíðir dálítið fyrir að koma til London. Þangað förum við 12. júlí. Kona mín er enn með íbúð í West End. Nú er búið að setja bann við að keyra bíla nálægt flugstöðvum, biðraðirnar lengjast, sem fyrr þurfa flugfarþegar að klæða sig úr skónum, það er leitað á öllum – líka gömlum konum sem allir vita að munu ekki sprengja neinn í loft upp.

Opinberlega má víst ekki „prófílera“ þá sem eru líklegir til að fremja hryðjuverk. Eitt skal yfir alla ganga.

Allt þetta hefur varla mikla þýðingu. Það er fyrst og fremst leyniþjónustustarfsemi sem kemur í veg fyrir að fleiri hryðjuverk verði framin. Þar er ekki verið að eltast við gamlar konur, heldur unga karlmenn sem eru upprunnir í löndum þar sem íslamstrú ræður ríkjum.

Svo er auðvitað það sem er mikilvægast: Að múslimar reyni að uppræta bölið í sínum eigin röðum. Ný bók sem heitir The Islamist fjallar um þetta. Hún er eftir kornungan mann, Ed Husain, sem ánetjaðist öfgasinnaðum íslamistum gegn

vilja foreldra sinna sem eru hófsamt trúfólk, fór í trúarskóla til Saudi-Arabíu en sá þá villu síns vegar.

Husain, sem er ættaður frá Bangla Desh, segir að múslimar í Bretlandi verði að hætta að kóa með öfgamönnum. Það verði að gera greinarmun á íslam sem sé trú og íslamisma sem sé hættuleg pólitísk hreyfing.

Annars horfi menn á eftir glataðri kynslóð ungra íslamskra karlmanna í ginið á ófreskjunni. Fyrir utan konurnar sem þeir vilja hylja frá toppi til táar með ljótum svörtum kufli.
Brown flýgur hátt

Gordon Brown er miklu harðskeyttari en íhaldsmenn héldu. Þeir álitu að það yrði miklu auðveldara að eiga við hann en Blair – kannski af því þeir voru orðnir svo vanir að tapa fyrir Blair. En Brown flýgur upp í næstum fjörutíu prósent í skoðanakönnunum – það er miklu meira en kjörfylgi Verkamannaflokksins. Hann virkar traustur og öruggur – þótti höndla það mjög vel þegar hryðjuverkatilræðin voru gerð aðeins rúmum sólarhring eftir að hann tók við.

Það er jafnvel talað um að Brown muni boða kosningar áður en formlegu kjörtímabili lýkur.

Ráðherrar í stjórn hans virðast líka glaðir. Á ríkisstjórnarfundum með Blair voru ekki leyfð skoðanaskipti, ráðherrar fluttu skýrslur um sinn málaflokk og svo var yfirleitt klappað fyrir þeim. Þetta var nokkuð í anda þess sem heitir „pepp“ á vondri íslensku.

Á fyrsta ríkisstjórnarfundinum undir forsæti Browns voru þvert á móti lífleg og uppbyggileg skoðanaskipti. Hann virðist ætla að hlusta á fólk ólíkt Blair sem var sífellt að prédíka. Hann er líka sagður ætla að minnka völd forsætisráðherrans.

Annar styrkur Browns er að hann stendur miklu nær grasrótinni í Verkamannaflokknum en Blair – sem merkilegt nokk, þrátt fyrir að hann sé sigursælasti leiðtogi flokksins frá upphafi, var alltaf eins og aðkomumaður.

Íhaldsflokkurinn þarf að hafa áhyggjur af þessu. David Cameron kemur vel fyrir, en innistæðan hjá honum virðist ekki vera sérstaklega stór. Menn Camerons segja að hann ætli að halda áfram að reyna að vinna miðjuna. En kannski verður hann þegar upp er staðið enn eitt fórnarlamb blairismans – Cameron virðist nefnilega ekki hafa upp á neitt annað að bjóða en meiri blairisma.

Og það sem er kannski alvarlegast – það er eins og að bæði pressan og kjósendur séu um það bil að fá leið á honum. Það veit ekki á gott.
Síðasta bók Dibdins

Michael Dibdin samdi röð bóka um ítalskan lögreglumann sem nefnist Aurelio Zen. Þetta er afar viðfelldinn karakter, svolítið úti á þekju, maður sér hann fyrir sér sem gráleitan mann, nokkuð vel klæddan, hugsar mikið – er ekki alltof öruggur með sjálfan sig. Hann er réttnefnd andhetja.

Zen er heiðarlegur, furðu óspilltur, en allt í kringum hann kraumar spillingin sem er landlæg á Ítalíu. Með því að lesa bækurnar um hann fær maður furðu góða mynd af þessu einkennilega og forna landi.

Um persónuna Zen skrifaði Dibdin röð lögreglusagna sem eru meðal þeirra bestu sem hafa verið samdar. Ég held hann hafi ekki fengið næga viðurkenningu fyrir þær. Ég las að einhvern tíma hefði komið upp sú hugmynd að tilnefna hann til Booker verðlauna, en viðbrögðin voru ekki annað en fuss og svei.

Og nú mun Dibdin vera látinn. Ég vissi það ekki fyrr en nú. Hann var nýorðinn sextugur, fæddur í Wolverhampton, dáinn í Seattle. Á næstu dögum á víst að koma út síðasta bókin um Aurelio Zen.
Herra Bean í þriðja sinn

Kári er búinn að sjá nýju Mr. Bean myndina í þremur löndum. Fyrst á Íslandi með mér, svo í London með mér og mömmu sinni og í gær í útibíói á Naxos með afa sínum og ömmu.

Ég held honum finnist myndin alltaf jafn skemmtileg. Sérstaklega atriðið þar sem Mr. Bean syngur óperuaríuna O mio babbino caro.

Um daginn las ég dóm um myndina í íslensku blaði. Þar spurði ungur maður af hverju svona myndir væru gerðar og af hverju fólk færi að sjá þær?

Svarið við því er einfalt. Þetta eru myndir sem öll fjölskyldan getur horft á saman. Flestar barnamyndir nútímans eru þannig að það er lífsins ómögulegt fyrir fullorðið fólk að þrauka í gegnum þær. Aðrar barnamyndir eru svo ljótar að maður vill helst ekki að börnin sjái þær. Á undan myndinni í gær var sýnt sýnishorn úr vinsælli sjóræningjamynd sem er gerð fyrir börn – eða það held ég. Þetta var svo ljótt að amma hans sagði mér að Kári hefði haldið fyrir augun allan tímann.

Mr. Bean er notalega sakleysislegur. Gamanið er algjörlega græskulaust. Það er ekki of mikill hávaði eða fyrirgangur í myndunum um hann, þetta líður þægilega áfram. Að sumu leyti eru þær í anda gömlu þöglu myndanna – látbragðið er í fyrirrúmi, Mr. Bean kann eiginlega ekki að tala.

Þetta skiljum við sem eigum börn, en líklega ekki kvikmyndagagnrýnendur sem hökkuðu í sig Mr. Bean. Þeir eru líka flestir ógiftir og barnlausir.

Ég þekki það. Einu sinni var ég ógiftur og barnlaus kvikmyndagagnrýnandi. Þá var ég meinhorn og skrifaði alls kyns vitleysu sem mér fannst sniðug.
Canon…

Í bókmenntum er notað hugtakið canon. Kannski má einfaldlega þýða þetta sem bókaskrá – skrá yfir bækur sem allt almennilega menntað fólk þarf að þekkja, bækur sem mega teljast heimsbókmenntir, klassískar bækur.

Svo má líka segja að canon séu bækur sem þykir sjálfsagt að kenna í skólum.

Á Íslandi eru Njála, Egilssaga, Heimskringla, Edda, Sturlunga og Halldór Laxness örugglega canon. Líka ljóð Jónasar Hallgrímssonar. Svo er spurning með annað – sögur Gunnars Gunnarssonar, sum verk Guðbergs Bergssonar, ljóð Steins Steinarr?

Canon getur verið þrúgandi. Uppreisnir í bókmenntum eru yfirleitt gegn canon. Við erum reyndar hætt að sjá uppreisnir í bókmenntum. Tími þeirra er líklega liðinn – því miður. Í staðinn búa bókmenntirnar við velviljað afskiptaleysi.

En það má lengi rífast um hvað sé canon og hvernig eigi að nota þær bækur.

Á Englandi er Shakespeare canon. Þetta er dálítið þrúgandi. Þeir sem ljúka menntaskóla á Englandi verða að lesa öll verk hans. Kennarar kvarta undan því að það sé mikið álag að kenna þetta farg.

Og nú eru uppi hugmyndir um að breyta þessu. Að minnka aðeins skammtinn af Shakespeare, en kenna meðfram verk eftir höfunda sem eru ekki alveg jafnmiklir risar.

Um þetta verður væntanlega örugglega mikið rifist. Rithöfundar og leikhúsmenn hafa stigið fram og lýst yfir hneykslun sinni á þessum fyrirætlunum. Leikstjórinn, Sir Peter Hall, kallar þetta fíflagang.

En samt er spurning hvort ekki sé hægt að láta börnin gera eitthvað betra við tímann en að þrælast gegnum þrjátíu og sjö verk eftir skáldið – plús hundrað fimmtíu og fjórar sonnettur?

Annars er ég ekki alveg marktækur. Mér hefur nefnilega fundist sumt í Shakespeare vera hræðilega leiðinlegur orðavaðall – samið á því sem núorðið kallast autopilot…
Fleiri myndir á sýninguna

Guðmundur Svansson, netverji og snillingur, sendi mér eftirfarandi skilaboð í framhaldi af tilkynningu minni um málverkasýninguna með verkum úr Íslandssögunni.

„Ég leyfi mér að gerast svo djarfur að stinga upp á þessum verkum til viðbótar:

Fjölmenn útför Jónasar frá Hriflu við Þjóðargrafreitinn á Þingvöllum.

Kristján Danakonungur þakkar þjóðinni sambúðina um leið og hann lýsir hana ævarandi sjálfstæða á Þingvöllum.

Íslenskir þingmenn að djamma með Bjelke greifa að loknum Kópavogsfundinum (sem er reyndar ekki uppdiktun).

Skarphéðinn að gráta.

Og síðast en ekki síst Egill Skallagrímsson á gamals að dreifa þú veist hverju í Almannagjá ….“

Áður voru komin eftirtalin verk:

Jón Sigurðsson í dönsku fangelsi 1856.

Jónas Hallgrímsson þjóðskáld krýndur lárviðarsveigum við heimkomuna til Íslands 1874.

Þýskur her gengur á land í Reykjavík í maí 1940.

Einar Olgeirsson lýsir yfir íslenska sovétinu eftir kommúnistar taka völdin í Reykjavík í mars 1949.

Gunnar Gunnarsson fær nóbelsverðlaunin í Stokkhólmi 1954.

Allt verður þetta í sósíalrealískum stíl, stórar myndir og vel málaðar.

Verst að ég kann ekki að mála sjálfur. Getur einhver gert það fyrir mig?
Nóg komið af ruslinu

Líklega var atriðið með sjónvarpskonunni Mika Brzezinski ákeðið fyrirfram. Það skiptir samt ekki öllu máli. Hún sagði það sem okkur mörgum finnst um Paris Hilton. Hún gekk fram fyrir skjöldu eins og sagt er. Sagði einfaldlega:

Það er komið nóg af þessu rusli.

Þessi uppákoma speglar vanda fjölmiðla sem vilja taka sig alvarlega. Að undanskildum ríkisfjölmiðlum þurfa þeir að reiða sig á auglýsingar og áskriftir til fjáröflunar. Nýjir miðlar grafa stöðugt undan þeim. Þeir svara með því að fara að líka að elta lið eins og Paris Hilton, Lindsey Lohan, Britney Spears, Pete Doherty og Kate Moss.

Af því þetta er það sem fólkið vill.

Margir blaðamenn hugsa sem svo: Ég fór ekki í þetta fag til að gera þetta.

Nú eru fréttir af því að standi til að leggja niður fréttastofu Stöðvar 2. Hún hefur verið glæsilegt flaggskip fyrirtækisins í tuttugu ár. Hefur sinn status og sínar hefðir. En áskrifendur Stöðvar 2 eru ekki spenntir fyrir henni. Þeir borga til að fá Prison Break og Nip/Tuck. Samkvæmt áhorfskönnunum horfa tryggustu áskrifendurnir ekki mikið á fréttir.

Og þannig er það fyrst og fremst spurning um ímynd, áhrif og virðingu að halda úti fréttastofunni. Fyrirtækið tapar peningum á henni. Þar vinna fréttamenn sem margir mjög góðir í sínu fagi, vandir að virðingu sinni – þeir myndu ekki vilja halda úti fréttastofu þar sem aðallega eru sagðar fréttir af Paris Hilton.

Sem ef til vill er það sem áskrifendur vilja. Eða einhvern veginn held ég að markaðsmennirnir hafi komist að þeirri niðurstöðu.
Framfarasinnaður faðir

Ég reyni að dýpka þekkingu mína á eyjunni. Sumpart gerir maður það í gegnum magann. Í gær fórum við í lítið þorp á hinum enda hennar. Þar er ennþá gamaldags bændasamfélag. í þorpinu býr Irini, gömul kona sem rekur litla búð sem hún erfði eftir föður sinn, hún hefur þar nokkur lítil borð og matreiðir mazata sem er þjóðarréttur eyjarinnar, heimatilbúið pasta með sósu og kjötbita.

Mann fram að manni hefur fólk í fjölskyldu hennar þótt búa til besta mazata á eyjunni.

Þegar við sátum framan við húsið hennar í tunglsljósinu kom ríðandi framhjá eldgamall karl á múlasna, með annan asna í taumi. Hann stoppaði, var mjög hress, vildi fá Kára upp á asnann með sér. Kári var lengi að velta því fyrir sér en þorði svo ekki.

Svo sá hann mikið eftir því. Þegar við komum aftur í bæinn, Hora, var stelpa að elta hann um allt og vildi kyssa hann. Kára leist ekki vel á það. Ég sagði að ef hún næði að kyssa hann myndi hann þurfa að giftast henni.

„Ég á að ráða hverri ég giftist,“ sagði hann síðar um kvöldið.

Það er reyndar misskilningur. Kári á að giftast Iliu, hún er reyndar bara eins og hálfs, gengur enn með bleyju, en afi hennar er forríkur. Í hvert skipti sem þau hittast segir hún:

„Gia sou Káris.“

Ég sagði þetta við kunningja minn, barnakennara í þorpinu.

„Þú ert mjög framfarasinnaður,“ sagði hann.
Morgunmatur Kára:

Hrísgrjónagrautur með mjólk úr nýmjólkaðri geit.
Handtöskur

Handtöskur hafa á síðari árum öðlast status sem rándýr merkjavara. Í verslunum eins og Selfridges í London er hægt að kaupa handtöskur sem kosta meira en þúsund pund. Þær eru varla neitt miklu merkilegri eða vandaðri en aðrar töskur – merkið er bara rétt.

Þetta er dæmi um mjög klára sölumennsku. Um síðustu jól móðgaði ég konuna mína með því að gefa henni of ódýra handtösku. Góð handtaska þarf helst að kosta eins og Rolex úr.

Þetta var ekki svona. Það rifjast upp fyrir manni tvær handtöskukonur. Annars vegar Margrét Thatcher sem gekk ávallt um með handtösku – maður beið alltaf eftir því að hún lemdi einhvern í hausinn með henni.

Svo er það Múmínmamma sem ávallt var með handtösku sína fulla af mjög nytsamlegum hlutum.
Spennumynd

Það er hægt að ljúga flestu að börnum.

Um daginn var í sjónvarpinu mynd eftir Rússann Tarkovskí. Andrei Rúblov. Fræg mynd, en afar hæg.

Við sögðum Kára að þetta væri spennumynd. Hann horfði hugfanginn á hana.

Síðan hefur hann verið að spyrja hvort séu nokkuð fleiri svona góðar spennumyndir í sjónvarpinu.
Dýrðardagar

Á Folegandros búa að staðaldri um sex hundruð íbúar. Þeim fjölgar náttúrlega á sumrin. Ferðamennskan verður samt aldrei yfirþyrmandi – best er þó að reyna að forðast grískar eyjar seinnipartinn í júlí og mestanpart ágústmánaðar. Þá fer öll gríska þjóðin í sumarfrí.

Hérna hittir maður sama fólkið aftur og aftur. Eleni er stórkostleg kona, arkitekt, heimspekingur, býr í París, talar óskaplega mikið, gift manni sem heitir Patrick. Maður skilur ekkert af því sem hann segir, en hann er mjög vingjarnlegur. Eleni er frá Aþenu, af borgaralegum ættum, lærði í Þessaloniki og Sorbonne, kemur hingað á hverju ári til að dýpka þekkingu sína á eyjunni og íbúum hennar. Approfondir kallar hún það upp á frönsku. Segir reyndar að hugmyndin sé komin frá gríska skáldinu Seferis.

Eleni er á móti því sem hún kallar zapping menningu nútímans. Því að allir séu sífellt að skipta um stöð og æða út um allt. Hún orðar oft það sem manni finnst maður vera að hugsa. Við höfum komið til Folegandros síðustu fjögur árin. Í hvert skipti lengist dvölin. Manni finnst ekki ástæða til að fara annað.

Það er nokkuð af fólki sem kemur hingað ár eftir ár. Við höfum til dæmis kynnst bandarískri fjölskyldu. Þau koma stundum á óvart. Í fyrradag misstu þau út úr sér að guðfaðir Jakobs, fimm ára sonar þeirra, vinar Kára, sé tónlistarmaðurinn David Crosby.

Ég var frekar hrifinn af því ég hef alltaf verið aðdáandi Davids Crosby. Hann var svo ótrúlega flottur í kögurjakkanum sínum og með rostungsyfirskeggið. Þau segja að hann sé stórkostlegur karakter.

Við borðið sat vinur þeirra sem heitir Des og er hér á eyjunni í fyrsta sinn. Hann sagði að guðfaðir tvíburanna sinna, sem líka eru fimm ára, væri John Bon Jovi. Ég gaf ekki mikið út á það, hélt hann væri að grínast.

En þetta mun vera satt, Des hefur samið ótal lög sem hafa komist á vinsældalista í Bandaríkjunum – og er meðhöfundur lagsins fræga Living on a Prayer. Des – sem heitir Desmond Child – býðst til að koma til Íslands að miðla þekkingu sinni. Hann er hættur að drekka og ég held að honum leiðist.

Hann er hérna með finnskri hljómsveit sem heitir The Rasmus. Þeir eru að semja efni á plötu á hóteli hérna úti við klettabrúnina. Segjast hafa spilað í Reykjavík.

Faðir Jakobs er hins vegar Albhy Galuten, sem starfaði sem upptökustjóri með Bee Gees, Barböru Streisand, Eric Clapton og fleirum í eina tíð – vann meðal annars við tónlistina í Saturday Night Fever og Grease – en er nú sérfræðingur í tölvuöryggismálum. Starfar sem yfirmaður hjá Sony og heldur langar ræður yfir mér um allar hætturnar sem leynast á netinu varðandi einkalíf, höfundarrétt – ein leiðin sem tölvuþrjótar eru til dæmis farnir að fara er einfaldlega að stela persónum fólks, stofna fyrirtæki í nafni þess, vefja það skuldum, koma því í alls kyns vandræði…

Þarf kannski netlöggu?
Lótusinn

Í Odyseifskviðu er sagt frá lótusætunum. Þeir átu lótusinn og gleymdu öllu. Svona er lífið eiginlega hér á eyjunni. Annars er fullt tungl að koma yfir sjónhringinn. Nú getur maður farið að yrkja.
Dýr fiskur

Í gær keypti ég þrjá fiska af karli sem kemur hérna upp í þorpið á morgnana og selur fisk. Þeir voru samanlagt 1,7 kíló, kostuðu 52 evrur. Ég kann ekki að nefna þessa fiska, Grikkir kalla þá Barbounia.

Fiskur er dýr í Grikklandi. Hann er matur fyrir ríkt fólk. Vinkona mín hérna sem er aðeins eldri en ég segir mér að þegar hún var að alast upp hafi fiskur verið matur fátæka fólksins.

Nú eru kjúklingar og svínakjöt matur fátæka fólksins.

Um kvöldið fórum við niður á frekar afskekkta strönd, á litla tavernu sem þar er. Þar var fiskurinn grillaður fyrir okkur að hætti Miðjarðarhafsþjóða, í heilu lagi, með sítrónu, salti og olíu. Það er best.

Við erum skrítin þjóð Íslendingar. Höfum alltaf haft nóg af fiski en kunnum ekki að elda hann.
Skoskur Halldór

Tony Blair er að fara frá í dag. Mér dettur ekki margt í hug að segja í því sambandi. En það sýnir hvað hann hefur verið öflugur að andstæðingur hans í pólitík, David Cameron, er lifandi eftirmynd hans í pólitísku tilliti – eins og snýttur út úr nefinu á Blair.

Það segir sína sögu. Bretland hefur lifað dæmalast velmegunarskeið undir Blair. Samt verður hann kannski ekki talinn jafn merkur forsætisráðherra og hann hefði viljað.

Annað sem náði miklum hæðum hjá Tony Blair var pólitískur spuni. Það verður alltaf vandasamara að afrugla það sem stjórnmálamenn segja.

Nú tekur Gordon Brown við. Íslensk vinkona mín sem býr í London segir að hann sé bresk (skosk) útgáfa af Halldóri Ásgrímssyni.
Hitinn mikli

Á bílastæðinu við hótelið þar sem við dveljum halda til tvær kindur og stundum asni.

Þetta er ósköp vinalegt en mikið hlýtur skepnunum að vera heitt.

Hitabylgja gengur yfir austanvert Miðjarðarhafið. Í gær náði ég að sjá helminginn af sjónvarpsfréttatíma. Þar var ekki fjallað um neitt annað en hitann. Í Aþenu fór hann upp meira en 42 gráður – hér úti á eyjunni hafa líklega verið svona 37-38 gráður.

Það er algjört logn sem er óvenjulegt. Sjórinn er óvenju heitur miðað við árstíma. Um svipað leyti í fyrra var hann svo kaldur að maður komst varla ofan í.

Rafmagnið fer af annað veifið. Greinilegt að kerfið þolir ekki alla loftkælinguna. Það er einn hraðbanki hér á eyjunni. Hann hefur verið bilaður í fjóra daga svo brátt verður maður uppiskroppa með fé. Kortanotkun er ekki útbreidd hér.

Konan mín getur kannski unnið fyrir sér með því að elda ofan í fólk. Sjálfur kann ég ekkert sem getur komið að gagni í sjálfsþurftasamfélagi. Ég get bara setið með körlunum allan daginn og drukkið kaffi.
OFFRAMBOÐ

Menn geta skrifað bækur um ýmislegt – eitt af því sem er örugglega offramboð af eru bækur um Bítlana.

Ég var að lesa um nýútkomna bók um hljómsveitina. Aðalkenningin í henni er sú að Bítlarnir hafi eiginlega ekki borið sitt barr eftir að Pete Best hætti…
FOLEGANDROS

„Blöðin koma þriðja júlí…“ var mér sagt þegar ég spurði í einni búðinni hérna.

Hér er eiginlega ekkert netsamband, ég sendi þessa færslu með skipspósti.

Eyjan hefur þau áhrif á mann að maður heyrir voða lítið frá umheiminum og eftir smátíma er manni alveg sama.

Maður sér að börnin hafa stækkað frá því í fyrra. Strákur sem stríddi Kára í fyrrasumar er nú orðin stór og ábyrgur og heldur verndarhendi yfir honum gagnvart hinum börnunum, Kári horfir á hann með stjörnur í augum. Talar um sig og Vassilis besta vin sinn. Sumir eru búnir að eignast ný börn eins og Elektra sem auðvitað á strák sem heitir Sófókles.

Sem betur fer sé ég ekki að neinn hafi dáið. Þegar við vorum hérna í fyrrasumar keyrði strætóinn á eyjunni yfir litla hundinn hans Kosta. Kosta á búð með mömmu sinni og ábyggilega nokkrar eignir. En hann er einstaklega vænn maður – það er sagt að hann sé eini íbúi eyjarinnar sem hefur aldrei staðið í útistöðum við neinn.

Þannig að þetta var frekar sorglegt. Kári tárast enn þegar hann hugsar um það. Ég held að hann sé búinn að eignast nýjan hund – en það er ekki alveg það sama. Hinn var svo einstaklega lítill og ræfilslegur.

Um daginn var ég á ströndinni við sólarlagsbil. Þá sá ég sýn. Glæsilegt skip kom siglandi inn í víkina. Litlum báti var skotið frá skipinu. Úr bátnum stigu álfkona – svona um nírætt en furðu léttfætt – og ungur glæsilegur maður sem hélt á stórum bunka af hvítum handklæðum og baðsloppum.

Konan synti í sjónum, en þjónninn var enn að breiða úr handklæðunum þegar ég fór.
HVER?

Kári sá mynd af Hitler utan á bókarkápu.

Pabbi, hvaða nasisti er þetta? spurði barnið.
MYNDIR ÚR ÍSLANDSSÖGUNNI

Um daginn sagði ég frá þeirri fyrirætlan minni að gerast málari og mála stórar myndir úr sögu þjóðarinnar í sósíalrealískum stíl. Á fyrstu sýningunni verða meðal annars þessar myndir:

Jón Sigurðsson í dönsku fangelsi 1856.

Jónasi Hallgrímsson þjóðskáld krýndur lárviðarsveigum við heimkomuna til Íslands 1874.

Þýskur her gengur á land í Reykjavík í maí 1940.

Einar Olgeirsson lýsir yfir íslenska sovétinu eftir kommúnistar taka völdin í Reykjavík í mars 1949.

Gunnar Gunnarsson fær nóbelsverðlaunin í Stokkhólmi 1954.
RAFMAGNIÐ FER AF

Í gær varð rafmagnslaust á eyjunni. Rafmagnið fór af snemma kvölds, kom ekki aftur fyrr en um nóttina. Mér sýndist líka vera rafmagnslaust á eyjunum í kring, það séust ekki ljóstýrur þaðan. En það var tunglsljós og stjörnurnar óvenju bjartar. Bærinn hvítur og sjórinn silfraður í tunglsljósinu. Hvarvetna var kveikt á kertum og lömpum. Það myndaðist samkennd eins og þegar rafmagnið fer – fólkið sat lengi úti.

Jú, þetta var rómantískt. Grísk lög fjalla gjarnan um tungsljósið. Maður greindi ekki almennilega andlitin á fólkinu, en maður sá annað, til dæmis orma sem glóa í myrkrinu.

Vissulega voru nokkrir erfiðleikar. Til dæmis stöðvaðist pumpan sem dælir vatni í kranana svo maður þurfti að þvo sér úr flöskuvatni – ein flaska á mann. Það er samt ekki átakanlega mikill skortur.

Um nóttina komust nútímaþægindin aftur á. Rafmagnsleysið stafar líklega af því að hér er hitabylgja og loftræstikerfi á fullu um allt landið. Ég hef aldrei verið á eyjunni í slíkum hita í júní. Oft er hér svalt á kvöldin, peysuveður. Sumrin eru ekki ýkja löng hérna. Bærinn stendur uppi á klettabelti; þar stendur oft kaldur gustur upp. Stundum leggst hann í þráláta norðanátt, það er vindur sem kallast meltemi. Það bólar ekki á honum núna.

Í Aþenu hlýtur að vera hreinasta helvíti. Vindurinn sem blæs núna er eins og út úr ofni. Maður fer út eldsnemma á morgni og það er enginn svali.