arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Stórmenni og afturgöngur á Bessastöðum

Hér eru Bækur & staðir úr síðustu Kilju. Fjallað er um Bessastaði, en þar hefur búið margt stórmennið. Sveinbjörn Egilsson stökk þar á stöng, Grímur Thomsen var leiðinlegur við dreng sem reri honum yfir Skerjafjörð og Appolonia Schwarzkopf var hugsanlega myrt með eitri. Þetta er meðal þess sem fræðast má um í innslagi um Bessastaði í Kiljunni.

Frægastur er líklega Snorri Sturluson sem hraktist á Bessastaði undan ofríki frænda síns Sturlu Sighvatssonar. Alræmdastur er Lénharður fógeti, sem fór um landið rænandi, nauðgandi og myrðandi. Um hann var gerð umdeild sjónvarpsmynd sem sýnd var 1975.

Appolonia Schwarzkopf, norsk kona, elti Niels Fuhrman amtmann til Íslands 1725, en hann hafði gerst sekur um heitrof við hana. Á Bessastöðum voru fyrir mæðgurnar Katarina og Karen Holm, sem lögðu fæð á hana. Það fór þannig að Appolonia dó og grunur leikur á að það hafi verið eitrað fyrir henni. Guðmundur Daníelsson segir frá þessum atburðum í bókinni Hrafnhettu. Hann sagðist hafa orðið ástfanginn af Appolóniu þegar hann skrifaði hana og lokasetning bókarinnar hljóðar svo: „Hún mun halda áfram að ríkja yfir okkar húsi og safna okkur í sína hirð.“

Skáldkonan Theodóra Thoroddsen bjó einnig um skeið á Bessastöðum ásamt manni sínum Skúla Thoroddsen - sagt er að hún hafi orðið vör við reimleika og ekki unað sér vel þar.

Grímur Thomsen eignaðist Bessastaði á 19. öld og misjöfnum sögum fer af skaplyndi hans. Jón Ólafsson ritstjóri, sem var frægur orðhákur, var illa við Grím og birti eftirfarandi auglýsingu í blaðinu Skuld sem hann ritstýrði:

„Rétt áður en póstskip fór að heiman síðast, vildi það slys til, að Dr. Grímr Thomsen féll á hesti niður um ís á Lambhúsatjörn á Álftanesi, - og drukknaði ekki. „Íslands óhamingju verður allt að vopni.“

Smellið hérna til að horfa.

Sigurður Jónsson í Görðunum, gamall Reykvíkingur, segir frá því í ævisögu sinni að hann hafi stundum róið Grími Thomsen yfir Skerjafjörð. En Grímur yrti aldrei á hann og vék engu að honum, ekki rúsínu, ekki gráfíkju, ekki eyri.
Ha, auglýsa stöðuveitingar!?

Sú tillaga Ríkisendurskoðunar að sendiherrastöður verði auglýstar hljómar sjálfsagt eins og hver önnur fjarstæða í eyrum flestra stjórnmálamanna.

Staðreyndin er sú að það eru ekki alltof mörg feit embætti sem hægt er að koma íslenskum stjórnmálamönnum í ef þeir vilja ljúka ferli sínum.

Það var Seðlabankinn og þangað fóru Birgir Ísleifur, Davíð, Steingrímur, Tómas Árnason og Finnur Ingólfsson. En svo var lokað fyrir þessa leið á tíma síðustu ríkisstjórnar. Bankastjórum var fækkað í einn og ákveðið að það skyldi vera fagmaður.

En nú virðist aftur eiga að opna leið stjórnmálaflokkanna inn í bankann – það er þó spurning hvort menn leggja út í það aftur að ráða þangað gamla pólítíkusa.

Það er eiginlega bara utanríkisþjónustan sem kemur að þessum notum. Nátturlega er ekki loku fyrir það skotið að stjórnmálamenn sem eru að hætta geti sótt um embætti þar – og jafnvel fengið ef þeir teljast vera hæfir. En það stríðir náttúrlega gegn öðru eðli pólitískra stöðuveitinga sem er að vera skiptimynt milli flokka.

Merkilegt er reyndar að konur komast sjaldnast í þennan klúbb. Þær þykja kannski óbrúklegar í þessum viðskiptum – fá dæmi eru um að konur fái umbun í formi góðrar stöðuveitingar.

Íslenskir stjórnmálamenn standa reyndar ekkert sérlega vel að vígi hvað þetta varðar. Í löndum Evrópu er hægt að senda uppgjafapólitíkusa til Brussel, inn í sali Evrópusambandsins. Nató hefur líka komið að nokkrum notum varðandi þetta.

Þannig hafa tveir af vanhæfari stjórnmálamönnum Evrópu verið settir alla leið upp á topp þessara alþjóðasamtaka, Jean-Claude Juncker í ESB og Anders Fogh Rasmussen í Nató. Þar hafa þeir getað unnið ómælt tjón.
Passíusálmar skýrðir og sungnir – og hinar nær óteljandi útgáfur sálmanna

Á ferðalagi mínu um Íslendingabyggðir Kanada og Bandaríkjunum komst ég víða í gömul bókasöfn, sum lágu í reiðileysi og fáir sem kunnu skil á bókunum. Eitt rit var til alls staðar og stundum í mörgum útgáfum – Passíusálmar Hallgríms Péturssonar.

Ég rakst til dæmis á útgáfu af þeim frá því snemma á 19. öld í bókaskáp í Norður-Dakóta, prentaða í Viðey.

Þetta er ekki furða. Passíusálmarnir munu hafa verið gefnir út 91 sinni. Þær upplýsingar koma fram í nýrri útgáfu Passíusálmanna frá bókaforlaginu Crymogeu, í ritstjórn Marðar Árnasonar, sem ritar mjög ítarlegar skýringar.

Útgáfa með svo nákvæmum skýringum hefur ekki verið aðgengileg áður. Má jafnvel segja að þetta sé fermingargjöfin í ár – börn sem fermast og fjölskyldur þeirra hjóta að fagna því að fá vönduð trúarrit.

Þetta þýðir að af öllum bókum hafa Passíusálmarnir verið aðgengilegastir fyrir íslenska alþýðu í gegnum tíðina – ásamt með sjálfri Biblíunni. Þeir hafa verið til á heimilum og verið lesnir – eða sungnir – um páska. Líklega hefur fólk farið að kunna stóra kafla úr þeim utan að.

Önnur merkileg bók sem tengist Passíusálmunum er að koma út. Hún er eftir tónlistarfræðinginn og organistann Smára Ólason en hann hefur fengist við rannsóknir á tónlist sem sálmarnir voru sungnir við. Þessi þjóðlög eru mjög merkileg, þeim var safnað frá því um lok 19. aldar og fram yfir miðja 20. öld. Þar kom í ljós að gömlu lögin við Passíusálmana höfðu varðveist, en bók Smára hefur að geyma útsetningar hans á þeim. Nánar má sjá um þetta á þessum sérvef Ríkisútvarpsins.

Sönghópurinn Lux Aeterna syngur Passíusálmana í Hafnarfjarðarkirkju frá mánudegi til föstudags milli 17-19 nú í dymbilviku.
Glæsilegir tónleikar til heiðurs Gunna Þórðar

Tónleikar í tilefni af sjötugsafmæli Gunnars Þórðarsonar í Hörpu í gær voru einstaklega flottir.

Það er úr miklu að velja þar sem eru lög meistarans – þau mun vera um sjöhundruð talsins. Úr því þurfti að velja svona tvo tugi laga.

Það tókst nokkuð vel, farin var sú leið að flytja einungis lög með íslenskum textum – sem útilokar mikið af efninu frá tíma Trúbrots. Og svo var lögð áhersla á breiddina í þessu mikla og einstæða æviverki Gunnars.

Þarna voru hin snjöllu popplög frá tíma Hljóma, seiðandi tónar frá diskótímanum (þar glansaði Gunni), einfaldir en indælir Lónlí Blú Bojs smellir, lög úr Vísnabókinni, hin nokkuð voldugu lög af plötum eins og Himni og jörð og Borgarbrag og svo tónlist úr Brynjólfsmessu og óperunni Ragnheiði.

Allt var þetta útsett fyrir hljóðfæraleikarana úr Mezzoforte, strengjasveit, tvo kóra og úrval söngvara. Um tíma voru sextíu flytjendur á sviðinu. Söngvarar eins og Björgvin Halldórsson og Egill Ólafsson hafa sungið lög Gunnars inn á plötur og fluttu þau þarna með glæsibrag. Sömuleiðis Helga Möller og Jóhann Helgason. En svo komu þarna yngri söngvarar sem brilleruðu: Stefán Jakobsson, Una Stefánsdóttir, Eyþór Ingi Guðjónsson og Sigríður Thorlacius. Fyrir utan óperusöngvarana Elmar Gilbertsson, Þóru Einarsdóttur og Bergþór Pálsson.

Það var svo einstaklega indæl stund þegar Engilbert Jensen gekk fram á sviðið og Söng bláu augun og eins þegar Gunnar og sonur hans Zakarías sungu saman lagið Við saman og rödduðu svona líka fallega.

Þetta voru langir tónleikar, en þeir liðu eins og örskot. Það var ekki dauð stund – en hápunktarnir voru margir og frábærir. Tónleikarnir voru teknir upp og verða sýndir á RÚV innan tíðar.

Lokaatriðið á Gunnarstónleikunum. Ég leyfi mér að hnupla myndinni af Facebook – höfundur hennar er Albert Eiríksson.
Nei, þetta er ekki þjóðnýting

Í þessari grein Friðriks J. Arngrímssonar er einhver mikill misskilingur. Þótt menn hafi á einhverjum tímapunkti keypt kvóta til nýtingar var seljandinn ekki aðili sem hafði rétt eða umboð til að selja hann til frambúðar.

Auðvitað hljóta kaupendurnir að hafa gert sér grein fyrir því. Það stendur í lögum um fiskveiðar að nytjastofnar á Íslandsmiðum séu sameign þjóðarinnar.

Þetta er alveg kýrskýrt og það eru engar líkur á að þessu verði breytt. Mikill meirihluti þjóðarinnar er þessarar skoðunar – stjórnmálamenn sem reyna að einkavæða fiskistofnana til frambúðar munu ekki hafa erindi sem erfiði. Í kosningu um tillögur stjórnlagaráðs greiddu 74 prósent atkvæði með því að náttúruauðlindir sem eru ekki í einkaeigu verði lýstar þjóðareign. Skoðanakannanir hafa sýnt svipaðar niðurstöður.

Sá sem hefur keypt kvóta haldandi að hann myndi hafa hann til umráða til eilífðarnós er einfaldlega ekki í góðri trú. Líklegt hlýtur líka að teljast að verðið hefði verið mun hærra ef viðskipti hefðu verið á þeim grunni. Eignarhald á óveiddum fiski í sjó færir mönnum ekki einungis auð á Íslandi, heldur líka pólitískt vald – jú, og vald yfir lífi annarra Íslendinga. Þetta hefur sýnt sig mjög greinilega.

Þannig er fráleitt að tala um þjóðnýtingu. Það eina sem getur hafa falist í kaupum á kvóta sem fóru fram milli útgerðarmanna er tímabundinn réttur til að veiða.

Lögmaðurinn Sveinn Andri Sveinsson áréttar þetta á Facebook.

Forsenda þess að unnt sé að tala um þjóðnýtingu er að einhver hafi átt aflaheimildirnar. Svo er ekki. Það eina sem sumir útvegsmenn hafa gert er að kaupa af öðrum útgerðarmönnum heimildir til veiða á tiltekinni aflamarkshlutdeild. Ekki er um að ræða varanlegan eignarrétt. Þeir sem keyptu gátu ekki gert ráð fyrir því að veiðiheimildir þeirra væru varanlegar. Útvegsmenn sem keypt hafa aflaheimildir geta eins og aðrir afskrifað þessa fjárfestingu sína á 10-20 árum þannig að útgerðin getur hæglega þolað það að 5-10% af aflaheimildum séu á hverju ári teknar úr núverandi kerfi og boðnar út á frjálsum uppboðsmarkaði. Frelsið er yndislegt.
Grjótaþorpið 1966 – áður en hraðbrautin átti að fara þarna yfir

Þessi ljósmynd er sögð vera frá 1966 og birtist á vefnum Gamlar ljósmyndir.

Hér er horft upp í Grjótaþorpið frá Vesturgötu. Ég hef stundum getið þess hversu timburhúsin í bænum voru hrörleg á þessum árum, þeim var illa viðhaldið enda héldu líklega flestir að þau myndu hverfa. Það var ekki komið í tísku að ungt fólk gerði upp timburhús og flytti inn í þau.

Hérna sjáum við fremst á myndinni Vesturgötu 3. Þar var lengi verslunin Fríða frænka, en nú er þar kaffihúsið Stofan. Á árunum sem myndin er tekin starfaði þarna hin merka rakarastofa Halla og Kalla og var í gömlum stíl.

Á móti, á jarðhæðinni á Vesturgötu fimm, þar sem nú er leirkerabúð Koggu, var reiðhjólaverkstæðið Baldur. Strákum fannst karlarnir þar dálítið skrítnir og sú saga gekk í Vesturbænum að þegar þeir gerðu við hjól á einum stað, pössuðu þeir upp á að þau biluðu á öðrum og tryggðu sér þannig stöðugan bisness. Það var auðvitað bara kjaftasaga og ekkert að marka hana.

Eitt sinn gnæfði þarna yfir annað af stærstu húsum Reykjavíkur, Glasgow, og kallaðist á við sjálfan Menntaskólann. Það brann 1903 en merkilegt er að hugsa til þess að enn sást móta fyrir grunni hússins langt fram á seinni hluta síðustu aldar.

Sumt á myndinni er horfið, eins og rauða húsið sem þarna gnæfir, það var flutt á annan stað í Grjótaþorpinu, var þá Garðastræti 9 en stendur nú við Grjótagötu 6. Í þessu húsi mun hafa búið útvarpsmaðurinn og rithöfundurinn Hendrik Ottósson með konu sinni Henný sem var gyðingur sem náði að forða sér undan nasistum í Þýskalandi.

Augu Íslendinga opnuðust sent fyrir verðmætunum sem fólgin eru í gamalli byggð. Grjótaþorpið átti að rífa og leggja undir hraðbraut. Útlendingar sem hingað komu áttu mikinn þátt í að breyta þessum viðhorfum. Þetta voru ekki fjölmennir hópar, en um og upp úr 1970 komu til dæmis hingað til lands nokkrir ungir Frakkar og settust að í Grjótaþorpinu. Þeir sáu fegurðina í gömlu húsunum þótt niðurnídd væru, einn sagði mér að hér hefði verið ákveðin þunglyndisleg ljóðræna. Til er ljósmynd af öðrum þeirra þar sem hann stendur með barn framan við jarðýtu sem verið er að hleypa á eitt af gömlu húsunum og reynir að stöðva óhæfuverkið.
Herostratos, Lubitz og endemisfrægðin

Forn saga er svohljóðandi.

Ungur maður að nafni Herostratos kveikti í Artemisarhofinu glæsilega í borginni Efesus. Hofið var eitt af sjö undrum fornaldar. Þetta á að hafa gerst 356 f. Kr.

Herostratos gekkst fús við sök sinni – hann gerði þetta til að nafn hans myndi lifa um ókomna tíð.

Yfirvöldin í borginni tóku hann af lífi og mæltu svo fyrir að nafn hans skyldi ekki framar nefnt. Það var bæði refsing og til að koma í veg fyrir að aðrir fylgdu fordæmi brennuvargsins.

En það gekk ekki eftir, sagnaritari nokkur skráði frásögnina og síðan er nafn Herostratosar þekkt.

Þetta er alþjóðlegt heiti yfir þá sem fremja glæpi til að öðlast frægð – í ensku er talað um herostatic fame. Frægur að endemum heitir þetta á íslensku.

Manni verður hugsað um þetta í tengslum við flugslysið hræðilega í vikunni. Eða hvað á maður að kalla það, flugmorð, flugdráp?

Það virðist vera að flugmaðurinn, Andreas Lubitz, hafi látið sig dreyma um endemisfrægð af þessu tagi. Og jú, nú þekkir heimsbyggðin nafn hans. Það er í sjálfu sér sorglegt. Fólkið sem hann myrti er hins vegar nafnlaust í huga okkar.

Artemisarhofið í Efesus sem Herostratos kveikti í.
Ómæld tækifæri í landbúnaði

Veruleikinn sem blasir við íslenskum landbúnaði er allt annar en hann var, nú þegar árleg tala ferðamanna á Íslandi kemst yfir milljón. Það er miklu meiri eftispurn eftir mat, ekki síst gæðahráefni sem sem er nógu gott til að selja á veitingahúsum. Sagt er að ferðamannafjöldinn stefni í tvær milljónir á ári.

Í raun má segja að tími varnarbaráttunnar í landbúnaðinum ætti að vera á enda – nú gæti runnið upp tímabil stórsóknar. Ef vel er haldið á málum ætti að vera fjarska bjart framundan í landbúnaði. Það á að vera hægt að framleiða meiri mat og betri mat. Sú er krafa tímans.

Samt erum við ennþá föst í viðjum gamallar hugsunar, ótta við innflutning á landsbúnaðarvörum, fákeppni og einokun sem veldur því að úrvalið er miklu lakara en það þyrfti að vera, vöruþróun léleg, átakanlegur skortur á upprunamerkingum og rekjanleika – vöntun á tengslum afurða við landið sem þær uxu upp úr.

Við erum ennþá föst í kerfi framleiðslustyrkja, sem festa í sessi ákveðna tegund af afurðum, þegar þróunin ætti að vera í átt til betri og hagkvæmari nýtingar landsins. Þannig má auka fjölbreytnina, minnka miðstýringuna.

Það er mjög gaman að koma á bændamarkaði sem haldnir eru í Hörpu, en þar er enginn sérstakur fjöldi framleiðenda. Því miður finnst manni stundum eins og landbúnaðarafurðir á Íslandi séu settar í eina stóra kvörn og út úr þeim komi: Kjöt, mjólk, ostur.

Allt vakúmpakkað.

Og það er heldur ekki eins og bændur hafi það svo ofsalega gott í þessu kerfi – nei, þeir eru upp til hópa láglaunastétt.

Fjölgun ferðamanna á að geta breytt þessu rækilega. Þegar maður ferðast til landa vill maður njóta þess besta sem þau hafa upp á að bjóða – þannig er um flesta ferðamenn. Maður borðar pylsur í Þýskalandi, osta í Frakklandi, nautakjöt í Bandaríkjunum, skinku í Danmörku, fetaost í Grikklandi. Ekki myndi maður vilja skipta því út fyrir innflutt dót.

Þarna liggja ómæld tækifæri íslensks landbúnaðar á tíma þegar ferðamenn dreifast um landið. Það eru fleiri munnar að metta, og meira af vandlátum neytendum – enda er farið að gæta skorts á ýmsum landbúnaðarafurðum, svo mjög að menn hafa verið að stelast til að flytja inn landbúnaðarvörur án þessa að geta þess að þær séu útlenskar.
Það þarf að semja

Það er skammgóður vermir þótt takist að fresta einhverjum verkföllum vegna mistaka í verkfallsboðun. Fjármálaráðuneytið boðar málsókn ef verður af verkföllum sem hafa verið boðuð hjá BHM.

Þetta breytir því ekki að takast verður á við óróann sem er á vinnumarkaði. Meira að segja forsætisráðherra sjálfur hefur viðurkennt að laun séu of lág á Íslandi.

Í sumum greinum virðist einfaldasta mál að hækka kaupið, eins og í sjávarútvegi og fiskvinnslu. Fyrirtækin þar njóta lágs gengis og stjórnvalda sem eru þeim afar hliðholl. Eins og komið hefur fram borgar Grandi eigendum sínum 2,7 milljarða króna í arð sama dag og boðað er verkfall fiskverkafólks.

Það eru semsagt til nægir fjármunir til að bæta kjör þess.

Ferðaþjónustan veltir milljörðum á milljarða ofan og straumur túrista eykst sífellt. Þar verður reyndar vart við háskalegt græðgishugarfar, en launin eru afar lág. Það ætti ekki að vera neitt tiltökumál að hækka þau.

En það er líka verið að gera kjarasamninga sem vit er í, eins og til dæmis í Norðuráli á Grundartanga þar sem var gerður samningur sem gildir til fimm ára.

Vandinn er samt alltaf sá að kauphækkunum á Íslandi er jafnskjótt velt út í verðlagið. Þá hækkar vísitalan og verðbólgan fer af stað og verðtryggingin og svo hækka lánin og sjá – hækkanirnar hverfa eins og dögg fyrir sólu. Þetta er svipan sem atvinnurekendur geta alltaf haldið á lofti og það reyndar með nokkrum rétti. En er kannski ekki sérlega kraftmikið þegar horft er á óstöðvandi sjálftöku forstjórastéttarinnar.
Auðvitað á að lækka kosningaaldurinn

Mitt í tíðindalitlu þingi þar sem vaða uppi dellumál og fátt kemur frá ríkisstjórninni, lítur dagsins ljós frumvarp sem mikið vit er í – hefur það að marki að bæta lýðræðið í landinu.

Þetta er frumvarp sem kveður á um að kosningaréttur verði lækkaður í 16 ár.

Sjálfsagt mál. Það er engin ástæða til annars en að fólk á þessum aldri fái að kjósa. Þarf ekki að hafa mörg orð um það.

Þetta unga fólk er ekki vitlausara eða vanhæfara til að kjósa en við sem eldri erum. Það er heldur ekki eins og okkur hafi tekist sérlega vel upp.
Að skeina sig með handritum

Hér segir frá handriti frá þriðju öld e. Kr. sem fannst við uppgröft á fornum egypskum stað sem nefnist Oxyrhynchus. Á handritinu er texti skrifaður með fallegri rithönd, þetta mun vera úr Ilionskviðu Hómers, er semsagt á grísku.

Við rannsóknir kom í ljós að handritið hefur verið notað á heldur óvirðulegan hátt – einhver hefur semsagt skeint sig með því. Þetta hefur verið efnagreint og kemur í ljós að brúna klessan á papýrusblaðinu inniheldur hveitihýði. Rit Hómers voru vinsæl, svo þetta hefur í raun verið lúxusskeinipappír.

Sagt er að Íslendingar hafi notað gömlu handritin meðal annars til að gera úr þeim skó eða skóbætur. Fólk til forna var að mestu án þæginda sem við teljum sjálfsögð í dag. Er hugsanlegt að einhverjir hafi skeint sig með handritum? Hafa þau verið rannsökuð með tilliti til þessa? Eða hvað notuðu menn til þessara þarfa? Papýrus er þó líklega þægilegri sem salernispappír en skinnblöð.
Fjarskalega mikilvæg mál

Alþingismenn eru með puttann á púlsinum.

Nú lítur dagsins ljós frumvarp um að leyfa hina blóðugu bardagaíþrótt MMA – þar sem meðal annars tíðkast mikil höfuðhögg.

Af öðrum sérlega áberandi þingmálum vetrarins má nefna frumvarpið um að leyfa sölu áfengis í kjörbúðum.

Og frumvarpið sem gengur út á að afnema íslensku mannanafnalögin svo allir megi heita það sem þeir vilja.

Jú, og svo er það frumvarpið sem gengur út á að seinka klukkunni.

Þetta er allt fjarskalega mikilvægt. Eða má kannski segja að þingmenn séu á harðahlaupum á undan vandamálunum sem hrjá þessa þjóð?
Hvað eru Píratar?

Píratar hafa þrjá þingmenn á Alþingi, en þeir mælast með næstum þrjátíu prósenta fylgi. Það eru tíðindi.

Við þetta hljóta menn að skoða Píratana betur, hvað er það sem þeir standa fyrir – annað en að vera ekki partur af flokkakerfinu.

Innlegg Vilhjálms Bjarnasonar er ekki sérlega upplýsandi, en hann sagði í gær að Píratar kenndu sig við „skipulagða glæpastarfsemi“. Það má Vilhjálmur þó eiga að hann er ekki einn þeirra stjórnmálamanna sem dauðhreinsar orðaforða sinn eða notar orðin til að fela hvað hann á í rauninni við.

Það verður þó að segjast eins og er að viðhorf Pírata til höfundarréttar orka mjög tvímælis.

Jón Þór Ólafsson, þingmaður Pírata, gagnrýnir Birgittu Jónsdóttur, harðlega fyrir að setja fram hugmyndir um kosningabandalag stjórnarandstöðu. Hann skrifar á Facebook:

Hugmynd um kosningabandalag gengur ekki í berhögg við grunnstefnu Pírata. En það að setja fram hugmynd um kosningabandalag án uppýstrar umræðu innan Pírata er ekki upplýst ákvörðun sem grunnstefna Pírata segir okkur þingmönnum að starfa eftir.

Það er líka skýrt í grunnstefnunni að afstaða Pírata til hugmynda er óháð því hverjir fortalsmenn hennar eru. Þessi hugmynd um kosningabandalag stjórnarandstöðunnar hefur lítinn hljómgrunn innan Pírata.

Píratarnir hafa starfað ágætlega á þingi, það er eins og þeir séu einlægari en hinir flokkarnir, en það er samt ljóst að þeir eru ekkert sérlega samstiga. Jón Þór er hallur undir frjálshyggju og tortryggni gagnvart ríkisvaldinu, Birgitta virkar stundum eins og mannkynsfrelsari með anarkísku ívafi – hún leikur einleik og er fljótfær eins og síðasta útspil hennar sýndi – en Helgi Hrafn er meira í ætt við gamaldags sósíaldemókrata.
Gróf aðför að einkabílnum í London

Í London er áformuð lengsta hjólabraut sem er að finna í evrópskri borg. Hún verður næstum 30 kílómetrar og á að liggja þvert gegnum borgina. Þetta á að koma til framkvæmda næstu tíu árin og er áætlað að kostnaðurinn verði jafnvirði hátt á annað hundrað milljarða íslenskra króna.

Þarna má tala um stórkostlega aðför að einkabílum, séu hlutirnir settir í íslenskt samhengi. En þá er þess að gæta að nánast ófært er á einkabílum í borg eins og London. Í stórum nýbyggingum þar er ekki að finna nein bílastæði. Víða þurfa einkabílar að greiða sérstakt gjald til að fara inn í borgina. Í París hefur verið gripið til þess úrræðis vegna mengunar að einungis annar hver bíll má aka um í borginni.

Boris Johnson, íhaldsmaðurinn sem er borgarstjóri í London, segir að auknar hjólreiðar muni minnka umferðarþunga og þrýsting á almenningssamgöngur, draga úr mengun og bæta lífsgæði allra, hvort sem þeir hjóla eða ekki.

Ekki er ósennilegt að brátt muni bílar sem ganga fyrir bensíni og olíu og spúa út mengun þykja algjör fornaldarfyrirbæri. Nú er sagt að stærsta tæknifyrirtæki heims, Apple, ætli að fara að þróa rafbíla.

Hér á Íslandi er deilt um pínulitla hjólaspotta, á Grensásvegi og Hofsvallagötu. Hjólastígur sem er á Frakkastíg getur varla verið styttri. Þessar hjólabrautir eru fremur táknrænar en að þær breyti einhverju. Í fáum borgum taka umferðarmannvirki, götur og bílastæði jafnmikið pláss – og það er erfitt og rándýrt að halda öllu þessu flæmi í skikkanlegu ástandi. Bílaumferðin kostar sitt. En um leið er skiljanlegt að fólk fyllist óöryggi þegar það horfir upp á götóttar og sundurtættar götur – og sé ekkert sérlega skilningsríkt gagnvart framkvæmdum eins og eru fyrirhugaðar á Grensásvegi.