arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Vill ESB losna við Tsipras?

Ein stóra spurningin í tengslum við þjóðaratkvæðagreiðsluna í Grikklandi á sunnudag er hvort leiðtogar Evrópu, og þá aðallega Þjóðverjar, vilji sjá Tsipras forsætisráðherra og stjórn hans falla?

Efnahagslegt öngþveiti ríkir nú í einu af aðildarríkjum Evrópusambandsins og ESB er ekki að gera neitt til að hjálpa. Vilja ráðamenn sambandsins að Grikkir fái forsmekk af hamförum, kjósi já í þjóðaratkvæðagreiðslunni, setji Tsipras af, og síðan taki gömlu flokkarnir aftur við?

Og þá verði hægt að hjálpa?

Þetta lítur dálítið svona út – og reyndar má geta þess að Frakkar eru mun viljugri til að liðsinna Grikkjum en Þjóðverjar. Í Frakklandi er þó stjórn sem telst vera til vinstri.

En svo er þess auðvitað að geta líka að Tsipras hefur sjálfur komið sér í vandræði. Hann lofaði Grikkjum að hann myndi geta samið um betri skilmála en áður við Troikuna. Það mistókst honum – og þá hleypur hann til og boðar þessa þjóðaratkvæðagreiðslu sem er farin að reynast býsna þungbær.

Straumurinn núna liggur frá neii yfir í já. Á því eru mjög skiljanlegar skýringar, fólk kemst ekki í bankainnistæður sínar, ekki er hægt að greiða út laun og bætur nema að litlu leyti, það eru biðraðir í kjörbúðum og á bensínstöðum af ótta við vöruskort.

Tsipras virðist vera orðinn býsna óttasleginn, enda er hver höndin upp á móti annarri í flokki hans. Hann er farinn að leggja til nýja samninga við kröfuhafa – sem aftur virðast lítið vilja við hann tala. Þeir bíða hugsanlega eftir eftirmanni hans, sem gæti verið meðfærilegri. Hversu lýðræðislegt er það?

Hvað gerist ef svarið verður já? Kemur ESB þá strax til hjálpar aftur? Leiðtogar sambandsins hafa hvatt Grikki til að kjósa já. Þetta verður þó varla svona einfalt, því þá þarf að mynda nýja stjórn sem gæti reynst erfitt. Kannski þyrfti að boða til kosninga og það tekur sinn tíma. Klofningurinn í grískum stjórnmálum er hrikalegur. Það hefur verið stungið upp á þjóðstjórn, erfitt er að sjá fyrir sér ríkisstjórn sem gæti innihaldið stærstu stjórnmálaöflin, bæði Syriza og Nea Demokratia, það sem ég hef nefnt Sjálfstæðisflokkinn gríska.

Nai þýðir já á grísku. Frá fjöldafundi já-hreyfingarinnar í Aþenu í gær.
Endalok ESB

Svona verða endalok Evrópuhugsjónarinnar. Þýski hrokinn fer aftur úr böndunum.
Er Tsipras að fela vanhæfni sína með þjóðaratkvæðagreiðslunni?

Flest bendir til þess að Grikkir muni segja nei í þjóðaratkvæðagreiðslunni á sunnudag. Maður finnur samt að margir vita ekki almennilega hvað er verið að kjósa um og vita enn ekki hvað þeir ætla að kjósa. Þeir horfa á mann spurnaraugum – og maður horfir spurnaraugum á móti.

Tsipras forsætisráðherra liggur víða undir ámæli fyrir að ætla að skýla sér á bak við þjóðernishyggjuna sem er sterkt afl í Grikklandi, nú þegar honum hefur mistekist að semja við Troikuna svokallaða eins og hann sagðist ætla að gera. Hann leggur sjálfan sig að veði, segist ætla að segja af sér ef svarið í þjóðaratkvæðagreiðslunni verður já.

Kjósendur hér hljóta að spyrja – snýst þetta þá um Tsipras?

En örvæntingin skín í gegn. Nú er Tsipras að reyna að fá Troikuna til að fallast á að veita Grikkjum nýtt neyðarlán, þegar aðeins nokkrir tímar eru í greiðslufall. Ráðherrar í ríkisstjórn hans og þingmenn úr röðum Syriza eru alls ekki á einu máli.

Líklega verður svarið frá Evrópu nei. Maður hefur heyrt marga hér tala um að nú muni Bandaríkjamenn stíga inn og heimta að málinu verði kippt í liðinn, annars verði Grikkland ofurselt Rússum og Kínverjum. Það er veik von. Grikkir ofmeta kannski geópólitíska stöðu sína. Hins vegar er Grikkland nú skyndilega orðið heilagur málstaður fyrir villta vinstrið í Evrópu.

Gríski seðlabankinn er farinn að undirbúa skipti yfir í drökmur. Nú hefur fólk ekki fé milli handanna þótt það eigi evrur í bönkum. Þeim verður breytt yfir í drökmur, gengi þeirra mun hrynja strax og bankainnistæður þurrkast út.

Það vantar ekki bara fé í bankana, heldur hafa líka verið biðraðir á bensínstöðvum. Það verður kannski ekkert fé til að flytja inn eldsneyti. Einn fréttaskýrandi segir að Grikkir muni láta sig hafa þetta og samt segja nei – sá vill meina að Grikkir kenni útlendingum alltaf um vandræði sín enda innræti menntakerfið þeim þjóðrembu.

Þeir muni jafnvel halda áfram að segja nei þegar kaffið þrýtur – sem er nánast óhugsandi fyrir Grikkja.
Strönd óvissunnar

Hér er listræn útfærsla mín á stöðu Grikklands. Ég er ekki alveg viss um hvað þetta þýðir, en kannski er það heldur ekki mitt að skýra það út – fremur en annarra listamanna. Aðrir verða að spreyta sig á því. Ég vek þó athygli á því að á litlu eyjunni sem sést hinum megin við sundið er lítil yfirgefin kirkja.
Átti Ólafur Ragnar að mæta?

Ég þykist alveg viss um að Ólafur Ragnar Grímsson er oft í vondum félagsskap. Hann var það fyrir hrun með bankamönnunum og svo er hann einn aðalmaðurinn í Arctic Circle, sumir sem þar eru geta ekki talist góðir pappírar.

Honum finnst gaman að gera það sem á ensku kallast hobnobbing með fínu fólki og auðugu. Það er ekkert nýtt.

Í fjölmiðlinum Stundinni má lesa að Ólafur hafi snætt kvöldverð með stjórn Goldman Sachs-bankans í staðinn fyrir að vera á Arnarhóli til að fagna því að 35 ár eru síðan Vigdís Finnbogadóttir var kjörinn forseti.

Ég er samt ekki viss um að staður Ólafs Ragnars hafi verið þar. Mér sýnist flest benda til þess að þessi samkoma hafi verið haldin af fólki sem telur að Vigdís sé „forsetinn sinn“ og að gestir hafi upp til hópa verið þess sinnis, jafnvel þótt Ólafur hafi verið kjörinn fimm sinnum í embættið.

Og svo er náttúrlega spurning hvort Vigdís var sérlega spennt fyrir því að hafa hann með?
Gríska spurningin

Svona er hún á ensku spurningin í grísku þjóðaratkvæðagreiðslunni næsta sunnudag. Þarna er spurt hvort Grikkir vilji samþykkja tilboð ESB, Evrópska seðlabankans og AGS frá 25. júní. Þetta er frekar ruglingslegt. Frá ríkisstjórnum Þýskalands, Frakklands og Ítalíu hafa komið þau skilaboð að Grikkir séu í raun að kjósa um hvort þeir vilji hafa evru eða drökmu og það sama segir hinn lítilsigldi Juncker, forseti framkvæmdastjórnar ESB.

En það stendur ekki í spurningunni. Það er ekki furða þótt kjósendur hérna í Grikklandi séu ráðvilltir.

Nú er Barack Obama farinn að þrýsta á Evrópusambandið að láta Grikki ekki detta út úr evrunni. Obama horfir náttúrlega á málin út frá þróun í alþjóðastjórnmálum, en ekki bara þröngu bókhaldi.

Það skyldi þó aldrei vera að Bandaríkin kæmu Evrópu enn einu sinni til bjargar?
Óskýr spurning í skrítinni þjóðaratkvæðagreiðslu

Vinkona mín grísk sem vill að Grikkir segi nei í þjóðaratkvæðagreiðslunni 5. júlí, var í gær farin að tala um to megalo oxi, stóra neiið.

Þetta var þegar Mussolini setti Grikkjum afarkosti 28. október 1940 og heimtaði að herir möndulveldanna fengju að leggja undir sig land þeirra. Þá sagði Metaxas, sem var frekar mild útgáfa af einræðisherra, nei – stóra neiið. Því er enn fagnað í Grikklandi.

Og nú ber það aftur á góma vegna þjóðaratkvæðagreiðslunnar. En það er auðvitað spurning hvað það kemur málinu mikið við, nema til að magna upp þjóðernistilfinningu. Þeir sem eru staðfastastir í að segja nei 5. júlí eru stuðningsmenn stjórnarflokksins Syriza, en þó ekki allir. Innan flokksins er komin upp hreyfing sem telur að Tsipras forsætisráðherra hafi gengið of langt með því að boða til þjóðaratkvæðagreiðslunnar.

Því verður ekki neitað að til atkvæðagreiðslunnar var boðað með mjög stuttum fyrirvara, einungis rúmri viku, Tsipras tilkynnti þetta seint um kvöld í fjölmiðlum, en hafði ekkert talað um það við leiðtoga annarra Evrópuríkja. Og svo er líka spurningin hvað sé verið að greiða atkvæði um – samningurinn var þráttað um fyrir helgi er ekki lengur á borðinu.

Nú er uppi allt önnur staða með gjaldeyrishöftum og yfirvofandi bankahruni.

Í grein í grísku blaði sagði að þetta væri barátta milli pópúlískra afla og hófsamra. Aðrir berjast fyrir neii eru fasistaflokkurinn Gyllt dögun og Sjálfstæðir Grikkir, mjög eindreginn þjóðernissinnaflokkur sem er, merkilegt nokk, í stjórn með Syriza.

En flokkar nær miðjunni, hvort sem er hægra eða vinstra megin, vilja segja já. Þar á meðal eru gömlu stjórnarflokkarnir Nea Demokratia og Pasok. Þessir flokkar bárust lengi á banaspjótum en eru nú furðu sammála um flesta hluti. Pasok, gamli flokkur Andreas Papandreou, er reyndar ekki nema svipur hjá sjón frá því sem áður var. Ef stjórn Syriza fellur kemur það aftur í hlut Antonis Samaras, leiðtoga Nea Demokratia – hins gríska Sjálfstæðisflokks – að leiða ríkisstjórn. Hann mundi ábyggilega freista þess að ná samningum við Evrópusambandið og koma í veg fyrir útgöngu úr evrunni.

Eru kosningarnar þá um hvort Grikkland eigi að vera í evrunni áfram? Það er hin óorðaða spurning – sem er náttúrlega ekki gott. Í þjóðaratkvæðagreiðslum þarf að spyrja skýrt – annars túlka menn þær eftir hentugleikum.
Chris Squire og proggið

Þegar ég var ungur rann upp tími proggrokksins. Þessi tónlistarstefna hefur fengið frekar neikvæða útreið – sérstaklega eftir að pönkið kom til sögunnar – en proggið skýrðist einkum út af því að sumir rokktónlistarmenn voru farnir að ná allnokkru valdi yfir hljóðfærum sínum og fannst kannski lítið varið í að spila alltaf sama taktinn og sömu örfáu hljómana.

Ég hef alltaf haldið dálítilli tryggð við proggið – enda hef ég einhvers staðar séð að tónlistin sem maður heldur upp á þegar maður er fjórtán ára fylgi manni alla tíð.

Ég eignaðist fyrstu plötuna með Yes þegar ég var í tólf ára bekk í Melaskóla. Það var Fragile. Ég man eftir að hafa verið með hana nýkeypta í porti skólans. Manni fannst þetta hrikalega útpæld tónlist, og svo kom Close to the Edge og síðar hið afar metnaðarfulla verk Tales from Topographic Oceans. Þá var farið að fjara dálítið undan progginu – nokkru síðar þótti það fjarska hallærislegt. Genesis breyttist í popphljómsveit, Yes náði aðeins að endurnýja sig með samstarfi við fyrrum meðlimi nýbylgjuhljómsveitarinnar Buggles.

Á blómaskeiði þessarar tónlistarstefnu voru proggarar ekki á eitt sáttir um hverjir væru bestu hjóðfæraleikararnir, í því var mikið pælt, en varla nokkur efaðist þó um að besti bassaleikarinn væri Chris Squire í Yes. Hann er nú látinn úr hvítblæði, 67 ára að aldri. Squire var fyrst í hljómsveitinni Syn – þar sem Gunnar Jökull Hákonarson sat við trommusettið um hríð. Hann var svo stofnfélagi í Yes og lék með hljómsveitinni nánast alla tíð, mannabreytingar voru mjög tíðar en Squire var yfirleitt með. Ég sá hljómsveitina aldrei á sviði, en á myndböndum má sjá að það er Squire sem keyrir bandið áfram og heldur öllu saman með sínum einstaka bassastíl.

Hér er Chris Squire á sviði með Yes í klassísku progglagi, Roundabout.
Algjörlega óflokkspólitískt mál

Reykjavíkurbréf Morgunblaðsins eru einhver skrítnasta samsuða sem sjá má í íslenskum fjölmiðlum. Líklega myndi ekkert blað í heiminum sem tekur sig alvarlega birta svona ritstjórnarskrif.

Í Reykjavíkurbréfi helgarinnar eru Sjálfstæðismenn húðskammaðir vegna flugvallarmálsins – og sagt er að þeir barasta vilji ekki meira fylgi. Sem þá væntanlega væri í boði ef flokkurinn tæki harða afstöðu í málinu.

En vandinn er sá að flugvallarmálið er ekki flokkspólitískt. Menn geta haft ýmsar skoðanir á því – hvar sem í flokki þeir standa.

Málið er álíka pólitískt og hvaða litur manni finnst fallegur, hvaða kaffi manni finnst gott eða hvort manni finnst handbolti skemmtilegri en fótbolti.
Strauss-Kahn um mistökin í Grikklandi – leggur til tveggja ára skuldafrí

Dominique Strauss Kahn hefur ratað í ýmis vandræði í einkalífinu. Þau urðu þess valdandi að hann gat ekki boðið sig fram til forseta í Frakklandi, þótt margir teldu að hann væri hæfastur til þess. Hugsanlega hefði Strauss-Kahn getað staðið uppi í hárinu á Merkel og fjármálaráðherra hennar, Schäuble, og áherslu þeirra á aðhaldsaðgerðir sem hafa reynst svo skaðlegar í Evrópu.

Í Frakklandi ríkir efnahagsleg stöðnun á tíma afar veiks forseta, Francoise Hollande.

Strauss-Kahn þótti standa sig afar vel sem forstjóri Alþjóða gjaldeyrissjóðsins, en þeim ferli lauk með hinni óskemmtilegu uppákomu á Sofitel hótelinu í New York þar sem Kahn var ásakaður um að hafa nauðgað þjónustustúlku. Málið var reyndar allt hið dularfyllsta og var síðar látið niður falla.

Strauss-Kahn birti í gær á Twitter greinargerð sem hann hefur samið um skuldavanda Grikklands. Hann segir þar að Evrópusambandið og Alþjóða gjaldeyrissjóðurinn eigi ekki að láta Grikki hafa meiri peninga. Það sé fáránlegt, enda renni þetta fé beint aftur til lánadrottna.

Á móti eigi Grikkir að fá að bíða með afborganir af lánum næstu tvö árin og síðan verulega skuldaniðurfærslu.

Þessi tvö ár eigi Grikkir að nota til að fást við innri vanda sinn, en til þess hefur ekki verið mikið ráðrúm. Bæta skattheimtuna, takast á við hagsmunaaðila og olígarkana í landinu. Grikkir muni þurfa að grípa til erfiðra ráðstafana, en það verði á þeirra eigin forsendum.

Ef Grikkir nái árangri, þá verði hægt að veita þeim verulega leiðréttingu skulda að þessum tíma loknum. „Það er ekki víst að þetta virki,“ segir Strauss-Kahn, „en hinir valkostirnir eru verri.“

Strauss-Kahn segir að mikil mistök hafi verið gerð í tilfelli Grikklands, það sé hræðilegt að ætla halda áfram með hina misheppnuðu áætlum sem hefur verið í gangi og framlengja þannig efnahagshörmungarnar langt umfram það sem skynsamlegt er og hinar eilífu slítandi deilur milli skuldara og lánadrottna.

„Þetta eru mistök sem Evrópa hefur gert of oft í sögu sinni til að endurtaka þau einu sinni enn,“ segir Strauss-Kahn.
Tsipras boðar til þjóðaratkvæðagreiðslu – snilld eða rugl?

Maður kveikir á sjónvarpi hér í Grikklandi og það er stanslaus pólitík á öllum stöðvum. Þjóðin er heltekin af stjórnmálum, enda upplifir hún endalaust drama. En þetta hlýtur að vera mjög lýjandi. Umræðan hér er mun óvægnari en nokkurn tíma á Íslandi. Það er hlægilegt þegar fólk er að líkja ástandinu á Íslandi við það sem er í Grikklandi.

Nú hefur forsætisráðherrann Tsipras boðað þjóðaratkvæðagreiðslu um síðasta tilboð Evrópusambandsins til Grikkja. Fyrirvarinn er stuttur, atkvæðagreiðslan verður strax 5. júlí.

Er þetta snilldarbragð eða rugl?

Tsipras segir að fólkið eigi að ráða – það er erfitt fyrir stjórnendur Evrópusambandsins að deila við það. Sjálfur talar hann um afarkosti og fjárkúgun, og hvetur kjósendur til að fella tilboðið.

Foringjar gömlu flokkanna sem á sínum tíma sigldu öllu í strand eru hins vegar mjög gagnrýnir á þetta og segja að Tsipras sé að fara með Grikkland út úr Evrópu. Það er erfitt að líta á atkvæðagreiðsluna sem annað en val um hvort Grikkir eigi að vera áfram í evrunni. Talsverður meirihluti þjóðarinnar hefur verið á því máli – en það gæti breyst þegar rýnt verður í tilboð ESB. Sagt er að Wolfgang Schäuble, fjármálaráðherra Þýskalands, maðurinn sem virðist ráða ferðinni þar, vilji hrekja Grikki út úr evrusamstarfinu.

Því má heldur ekki gleyma að Syriza, vinstri flokkur Tsipras, er ekki einn í ríkisstjórn, heldur starfar hann með flokki sem telst vera hægri pópúlískur. Sá flokkur, Sjálfstæðir Grikkir, er á harður á móti öllum niðurskurði, hann vill reyndar líka að Þjóðverjar greiði Grikkjum stríðsskaðabætur og er andsnúinn fjölmenningu, innflytjendum og samkynhneigðum.

Þetta er skringilegt samstarf milli Sjálfstæðu Grikkjanna og vinstra liðsins í Syriza.

Svo er spurningin hvort kjósendur í Grikklandi skilji nógu vel afleiðingar þess að hverfa aftur í gamla gjaldmiðilinn, drökmuna. Menn eru þegar farnir að tala um áhlaup á banka, biðraðir eru farnar að myndast við hraðbanka til að taka út peninga.

Þetta er býsna vogað spil hjá Tsipras – og gæti orðið honum sjálfum og flokki hans að falli. Andstæðingar hans segja að hann sé að leika sér að örlögum Grikklands. En Tsipras segist ætla að virða niðurstöðuna hver sem hún verður.
Skilaboð Rögnunefndarinnar – en allir eru í sömu skotgröfunum

Það var náttúrlega ekki von á að skýrsla Rögnunefndarinnar svokallaðar yrði til að lægja öldurnar eitthvað í flugvallarmálinu. Íslendingar una því illa að vera sviptir þrasinu sínu. Allir eru í sömu skotgröfunum, ekkert breytist. Og menn virðast gleyma því, eða ekki vilja vita, að nefndin átti ekki að skoða Keflavík sem valkost.

Guðmundur Löve rekstrarhagfræðingur skrifar um skýrsluna á Facebook og dregur saman helstu efnisatriði hennar:

Búinn að lesa skýrslu Rögnunefndarinnar frá orði til orðs. Raunveruleg skilaboð hennar má líklega finna í 11. kafla: Að sameina innanlands- og útlandaflug á einum stað sparar öllum þjóðfélagshópum um 50 milljarða núvirt yfir 50 ár, og brotthvarf vallarins úr Vatnsmýri aðra 50. Þá er ótalinn sparnaður vegna samlegðar í rekstri sem vel má ímynda sér að nemi svipaðri tölu núvirt yfir sama tímabil, þótt það hafi ekki verið reiknað.

Gömul bitbein eins og sjúkraflug og varaflugvöllur eru gjörsamlega jörðuð: Jafnvel miðað við núverandi legu Landspítala lengjast sjúkraflutningar aðeins úr 150 í 160 mínútur að meðaltali (og auðvitað verður nýr LSH byggður annars staðar hvort sem er, t.d. á Vífilsstöðum, auk þess sem ýmsar fleiri mótvægisaðgerðir má sjá fyrir sér). Þá yrði heildarkostnaður flugfélaganna vegna aukinna eldsneytisbirgða vegna fjarlægari varaflugvalla aðeins um 150 millj. á ári, sem er brotabrotabrot af þjóðhagslega ábatanum.

Varðandi staðsetningu virðist Hvassahraun vera eini raunhæfi staðurinn út frá niðurstöðum skýrslunnar. Verst að nefndinni var meinað að skoða Keflavík.
Össur: Djúsí viðtal

Margir hafa æst sig fjarskalega mikið yfir viðtali við Sigmund Davíð Gunnlaugsson í DV. Ég er staddur í útlöndum og hef ekki lesið það. Rekur þó minni til að í DV hafi fyrir fáum vikum verið viðtal við Katrínu Jakobsdóttur – hún var líka á forsíðu blaðsins.

Össur Skarphéðinsson, sem má eiga að hann fer ekki troðnar slóðir, greinir viðtalið við Sigmund skemmtilega á Facebook:

Sjálfum fannst mér viðtalið við Sigmund Davíð hreint magnað. Kostir hans og gallar koma vel fram í því. Það er krúttlegt hvernig hann talar um litla dóttur sína. Beinlínis fallegt. Eiginlega staðfestir hann að meðal ráðgjafa forsætisráðherra eru bæði ritstjóri Moggans og forseti lýðveldisins. Það er sosum engin frétt. Var hann að gefa til kynna að fjárkúgunarmálið væri tengt einhverjum þræði við átökin um eignarhald á DV? Alla vega skaut Reyni Trausta upp í huga minn. Það er ekkert að því að formaður í stjórnmálaflokki skjóti á aðra flokka, en það er einhver duld í gangi gagnvart Árna Páli. Forsætisráðherrann telur að það sé dreift um sig mikið af sögum og fjandmenn sínir í hópi kröfuhafa dreifi skipulega um hann óhróðri. Er þetta ekki svolítið magnað? Hann m.a.s. safnar þessum sögum, og áformar að gera prívatlista yfir þær sem komast á topp-tíu…Hvar í heiminum eiga menn von á svona viðtali við forsætisráðherrann? Hvergi nema þar sem menn leggjast undir hnífinn hjá Kolbrúnu Bergþórsdóttur og opna sig upp á gátt… Þetta er eiginlega meira en djúsí. – Sjálfur held ég að þetta viðtal eigi af ýmsum ástæðum eftir að lifa langt inn í framtíðina. Líklega verður það svolítil klassík. Svo leggjast menn í hysteríu um alla feisbók. – Þið kunnið ekki gott að meta!
Kjósið ekki Gunnar

Þessi ljósmynd er tekin á Akureyri 1968. Á myndinni má sjá tvo drengi með skilti þar sem stendur Kjósið ekki Gunnar, en á kassabíl þeirra er strengdur borði þar sem er letrað Sameinumst um Kristján Eldjárn.

Þetta var í forsetakosningum og mikill hiti í fólki. Ég var 8 ára og man að börnum var líka heitt í hamsi. Flestir studdu Kristján Eldjárn og það var líklega heldur erfitt að vera hallur undir Gunnar Thoroddsen.

Kristján vann náttúrlega stórsigur í kosningunum.

Í baksýn má sjá bíl af Moskvits-gerð. Rússneskir bílar voru miklu algengari á Íslandi en víðast í Evrópu – merkilegt nokk voru þeir líka á götunum í Grikklandi. Þetta var vegna víðtækra verslunarsamninga Íslendinga við Sovétríkin. Hjá sumum var það pólitísk yfirlýsing að aka á Moskvits, Lödu eða Skoda – aðrir gerðu það vegna þess að slíkar bifreiðar voru ódýrar.

Myndina er að finna í Sarpi og segir að höfundur hennar sé Gunnsteinn Gunnarsson. Reyndar stendur líka að hún sé úr fórum Gunnars M. Magnúss rithöfundar. Gunnar var faðir Gunnsteins – stórmerkur maður sem skrifaði heimildabækur um Ísland í heimsstyrjöldinni fyrri og síðari, ritaði ævisögu Magnúsar Hjaltasonar, skáldsins á Þröm, skrifaði barnabækur og setti saman leikrit. Ég man að Gunnar kom í heimsókn í Vesturbæjarskóla þegar ég var barn, mér þótti mikið til þess koma hafandi lesið bækur hans um styrjaldirnar.
Hvort er betra?

Sigmundur Davíð Gunnlaugsson forsætisráðherra segir að fylgi Pírata sé áhyggjuefni. Það er auðvitað svo frá hans bæjardyrum séð – Píratar reyndar líka búnir að hirða allt lausafylgi af Samfylkingu og VG.

Hér í Grikklandi vann nýr flokkur, Syriza, mikinn kosningasigur í fyrra og komst í ríkisstjórn með svipað fylgi og Píratar hafa nú á Íslandi.

En eftir mjög erfiðan tíma, þar sem ástandið í landinu hefur versnað, spyrja menn hvort betra sé að hafa í ríkisstjórn tiltölulega óspillta hugsjónamenn, nokkuð óreynda, mjög yfirlýsingaglaða eða gamla spillta liðið úr gömlu flokkunum – sem á miklu auðveldara með samskiptin við Evrópusambandið og alþjóðleg fjármagnsöfl.
Bilun

Sá fyrsti var slæmur, sá næsti var hugsanlega versti forseti Bandaríkjanna fyrr og síðar – og svo kemur sá þriðji og það virðist jafnvel vera hugsanlegt að hann nái kjöri.

Hann kallar sig reyndar bara Jeb – til að freista þess að fólk taki ekki eftir því að hann er Bush.

Þetta er algjör bilun. Eða bara heimska.
Ibsen, Grand Café – og ég

Lengi þótti Íslendingum Norðmenn fjarska hallærislegir.

Það hefur breyst í seinni tíð af þeirri einu ástæðu að Norðmenn eru svo ríkir núna. Forðum var Noregur fátæktarbæli, 30 prósent norsku þjóðarinnar flutti til Vesturheims – mun hærra hlutfall en á Íslandi.

En nú fara Íslendingar til Noregs til að vinna og þiggja góð laun og það er meira að segja til hreyfing sem berst fyrir því að Ísland gangi í Noreg, verði fylki í því ríki.

Sjálfur er ég af norsku bergi brotinn. Alinn upp með ömmu sem talaði norsku, kunni talsvert í norsku sem barn, á heimilinu voru norskir fánar, eftirprentanir af norskum málverkum og myndir af fögrum stöðum í Noregi.

Foreldrar mínir kynntust þegar þau voru við nám í Osló, mamma vann um tíma sem miðastúlka í sporvagni, var í þartilgerðum einkennisbúningi – uppi í hillu heima voru bækur á norsku.

Þar á meðal var ritsafn Henriks Ibsen. Af einhverjum ástæðum dróst ég að því og þegar ég var unglingur var ég orðinn ibsenisti. Hafði lesið öll verk Ibsens og fór til Oslóar til að sjá hann leikinn á sviði – og sitja á Grand Café þar sem hann var fastagestur.

Ég gerði þetta af mikilli samviskusemi. Sat og las um Ibsen á landsbókasafninu í Osló – ég man að þar starfaði eldri kona sem spurði mig með blik í auga hvort ég þekkti nokkuð Kristmann Guðmundsson. Kristmann bjó um tíma í Noregi, skrifaði á norsku og var frægt kvennagull.

Ég var barasta ánægður með norskan uppruna minn – þótt vinir mínir sumir gerðu grín að honum. Ég minnti á að Norðmenn hefðu ekki bara átt mesta leikritaskáld Norðurlanda, heldur líka frægasta tónskáldið, Grieg, nafntogaðasta málarann, Munch, myndhöggvarann Vigeland og svo skáldsagnahöfundinn mikla, Knut Hamsun.

Ég skrifa þetta sökum þess að ég les að nú standi til að loka Grand Café. Það hefur verið í sínum hátimbruðu húsakynnum við Karl Jóhann í 140 ár og þar voru þeir fastagestir Ibsen og Munch. En reksturinn stendur víst ekki lengur undir sér. Það er víst engin trygging fyrir því að ekki komi Starbucks í staðinn.

Hin fræga veggmynd á Grand Café í Osló. Þarna sjást ýmsir þekktir listamenn og fastagestir, takið eftir Ibsen sem er að koma inn vinstra megin á myndinni, gneypur á svip eins og endranær.