arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Algjört tíðindaleysi á landsfundi Samfylkingarinnar

Ekki fer það hátt, en um helgina verður haldinn á Hótel Sögu, já í sjálfri Bændahöllinni, landsfundur Samfylkingarinnar. Einhvern tíma hefði verið boðað til slíkrar samkomu með meiri lúðraþyt. Hér má sjá dagskrá fundarins.

En tíðindaleysið af fundinum virðist vera algjört. Samfylkingin er mjög óviss um formann sinn, Árna Pál Árnason, en samt er talið líklegt að hann verði endurkjörinn með lófataki, mótframboðslaust. Ástæðan er fyrst og fremst sú að enginn annar kandítat er í sjónmáli.

Sagt er að Katrín Júlíusdóttir verði endurkosin sem varaformaður, hún hugsaði smástund um að fara gegn Árna Páli en ákvað að gera það ekki.

Tíðindaleysið á fundinum virðist ætla að verða algjört. Það er merkilegt í ljósi þess að Samfylkingin er í kreppu sem stjórnmálaflokkur. Þarna er eiginlega staðfesting á að hún sætti sig við fylgi sem er undir 20 prósentum – hafi ekki kraft til að sækja meira. Kannski er það vonlítið með Bjarta framtíð við hliðina á.

Landsfundurinn á eftir þennan verður svo varla fyrr en stuttu fyrir kosningar 2017. Ólíklegt er að flokkur setji formann af á slíkum tímapunkti og því bendir flest til þess að Árni Páll fái að leiða Samfylkinguna í næstu alþingiskosningum.
Bandarískir ráðamenn forðast samskipti við Ísland

Í minnisblaði frá John Kerry utanríkisráðherra til Baracks Obama forseta er sem dagsett er 23. janúar 2015 eru raktar aðgerðir sem Bandaríkjastjórn hefur beitt til að fá Íslendinga til að láta af hvalveiðum og sölu hvalaafurða.

Þarna segir að utanríkisráðuneytið bandaríska sé stöðugt að meta hvort rétt sé að taka þátt í tvíhliða verkefnum með Íslandi. Ennfremur segir að enginn bandarískur ráðherra hafi heimsótt Ísland síðan í apríl 2014 en þá sendi forsetinn bréf þar sem hann fyrirskipaði ríkisstjórninni og embættismönnum að beita Íslendinga diplómatískum þrýstingi vegna hvalveiðanna.

Af minnisblaði Kerrys virðist mega ráða að bandarískir ráðamenn beinlínis forðist samskipti við Ísland ef þeir geta komist hjá því.
Við erum ekki á leiðinni inn í ESB – en samt…

Það hefur lengi verið ljóst að Ísland er ekki á leiðinni inn í Evrópusambandið – í raun alveg síðan 2010, árið eftir að aðildarumsóknin var send héðan.

En það breytir því ekki að Evrópusambandsaðild væri líklega góð fyrir Íslendinga á flestum sviðum.

Hvað varðar peningahengjuvandann – Evrópusambands- og evruaðild er í raun einfaldasta lausnin á þessu vandamáli sem er nær óyfirstíganlegt með krónunni.

Hvað varðar fjárfestingar – það er sorglegt að sjá hvert sprotafyrirtækið af öðru hverfa úr landi.

Hvað varðar stöðugleika – íslenska krónan er sífelld undirrót óstöðugleika, með styrkari gjaldmiðli ættu Íslendingar að geta komið hér á ágætum stöðugleika. Eystrasaltslöndin hafa tekið upp evru og gengur vel – þótt evran hafi hentað þjóðum eins og Grikkjum síður.

Flesti bendir til þess að landbúnaður og byggðir ættu að geta dafnað vel í Evrópusambandinu – það yrði líklega tekið tillit til þess að hér stundum við ræktun á mörkum hins byggilega heims. Í umhverfismálum er Evrópusambandið nokkuð framfarasinnað.

Í hinni endasleppu samningalotu sem lauk 2013 voru ýmis teikn um að hægt yrði að finna lausn fyrir sjávarútveginn. Staðreyndin er líka sú að stærstu sjávarútvegsfyrirtækin á Íslandi eru mjög alþjóðleg, stunda veiðar og vinnslu út um heim og gera upp í erlendum gjaldmiðli.

En svona er það, við erum ekki á leiðinni inn í ESB. Því verður varla hnikað. Ein ástæðan fyrir því er hversu sterkir sérhagsmunirnir eru hér á landi. Við látum okkur duga hinn hálfkaraða EES samning – og tökum þannig inn heilmikið af ESB löggjöf án þess að hafa nokkuð um hana að segja. EES samningurinn lafir aðallega vegna þess að olíuþjóðin Noregur er aðili að honum.
Van syngur Cyprus Avenue á Cyprus Avenue

Þetta eru tónleikarnir sem mig langar á í sumar.

Van Morrison syngur á Cyprus Avenue í Belfast á sjötugsafmælinu sínu. Van gerði þessa götu fræga í samnefndu lagi – Cyprus Avenue.

Van er fæddur í Belfast 31. ágúst 1945.

Því miður er uppselt á tónleikana. Annars hefði verið auðvelt að fljúga með Easy Jet til Belfast.

Cyprus Avenue var á þeirri stórmerku plötu Astral Weeks sem Morrison gerði 1968. Þar er talsvert af lögum sem fjalla um æsku hans á Írlandi.

Hér er upptaka frá Filmore East tónleikahúsinu í New York frá 1970. Þarna syngur Van Morrison Cyprus Avenue af mikilli hind.
Þvælu er svarað með þvælu og málin þvælast áfram

Til er lítið en afar gagnlegt kver eftir Harry Frankfurt, bandarískan heimspeking, sem heitir einfaldlega On Bullshit. Þarna eru ýmis gagnleg ráð um hvað skal varast í þjóðfélagsumræðu.

Salvör Nordal heimspekingur tekur upp þráð frá Harry Frankfurt í litlu greinarkorni á Facebook. Þetta eru sannarlega orð í tíma töluð:

Í litlu kveri On Bullshit greinir Harry Frankfurt þetta hugtak (sem ég ætla að kalla þvælu) og ræðir m.a. muninn á þvælu og lygum. Sá sem segir viljandi ósatt ber vissa virðingu fyrir staðreyndum og sannleika sem hann fer á skjön við. Sá hinn sami verður að vita hvað er satt þegar hann ákveður að ljúga. Aftur á móti skiptir engu máli fyrir þann sem þvælir hvort staðhæfingar eru sannar eða ósannar. Hann segir bara það sem hentar hverju sinni og tengslin við staðreyndir eða við það hvernig hlutirnir eru glatast. Af þessum ástæðum er þvæla meiri óvinur sannleika en lygar. Við ættum að hafa þennan greinarmun Frankfurt í huga í umræðunni þessa dagana. Einni þvælu er svarað með annarri og þannig þvælast málin áfram. En hverjar eru staðreyndir málsins?
KEA snýr aftur

Facebook-vinur minn Halldór Högurður birtir þessa mynd.

Það var kominnn tími til að kaupfélagin næðu vopnum sínum.
Hótfyndni

Fyrstu viðbrögð Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar við meintri afturköllun ESB-umsóknarinnar eru hótfyndni.

Minnir að sumu leyti á Davíð Oddsson á yngri árum.

En hængurinn er sá að Davíð var fyndinn, Sigmundur er það ekki.

Og að Davíð stjórnaði flokki sem var með fjörutíu prósenta fylgi, en Sigmundur er forsætisráðherra með flokk sem mælist í rétt rúmum tíu prósentum í skoðanakönnunum.
Vondur stíll, óskýr hugsun, undarlegur orðaleikur

Einar Kárason rithöfundur bendir á það á Facebook að ekki fái þeir háa einkunn fyrir stíl sem láta frá sér svona texta.

Hugsunin er loðmulluleg, meiningin er óskýr, orðalagið er sérlega óvandað.

„Eftir það var gengið frá mati á umsóknarferli Íslands og málið rætt ítarlega á Alþingi Íslendinga. Framkvæmdastjórnin hefur sagt upp samningum um IPA-verkefni.

Nýlega höfðu Ísland og ESB með sér samráð um stöðu mála í aðildarferlinu.

Með vísan til framangreinds óskar ríkisstjórn Íslands eftir því að skýra nánar fyrirætlanir sínar. Ríkisstjórn Íslands hefur engin áform um að hefja aðildarviðræður að nýju. Enn fremur yfirtekur þessi nýja stefna hvers kyns skuldbindingar af hálfu fyrri ríkisstjórnar í tengslum við aðildarviðræður. Í ljósi framangreinds er það bjargföst afstaða ríkisstjórnarinnar að ekki skuli líta á Ísland sem umsóknarríki ESB og lítur hún svo á að rétt sé að ESB lagi verklag sitt að þessu.

Ítrekað er mikilvægi áframhaldandi náinna tengsla og samstarfs milli ESB og Íslands sem byggjast einkum á EES-samningnum. Ríkisstjórnin einsetur sér að viðhalda nánum tengslum óháð hvers kyns þáttum tengdum aðildarmálum.“

„Stefna yfirtekur hvers kyns skuldbindingar“… „ESB lagi verklag sitt að þessu“…“óháð hvers kyns þáttum tengdum aðildarmálum“.

Hver setur saman svona texta?

Þetta er enda orðið eitthvert frægasta plagg í íslenskum stjórnmálum. Menn koma sér ekki saman um hvað þetta þýðir – utanríkisráðherrann sjálfur virðist vera ósammála sjálfum sér, því hann segir í senn að hann hafi „ekki sent bréf þar sem einhverju sé rift eða það dregið til baka“ og að „Ísland sé ekki umsækjandi að Evrópusambandinu lengur“.

Bragð er að þá barnið finnur, meira að segja Styrmir Gunnarsson kallar þetta undarlegan orðaleik.

Birgir Ármannsson, sjálfstæðismaður og formaður utanríkismálanefndar, sem er væntanlega í aðra röndina að reyna að passa upp á virðingu Alþingis, segir að aðildarumsóknin hafi ekki verið afturkölluð.

En formaður Sjálfstæðisflokksins, Bjarni Benediktsson, segir að bréf utanríkisráðherrans jafngildi því að umsóknin hafi verið afturkölluð.

Kannski er von á skýringum frá forsætisráðherra á næstu sólarhringum? Hann hefur enn ekki tjáð sig.
Þingveislur fyrr og nú

Það er merkilegt að lesa um stjórnmál á fyrstu árum hins íslenska ríkis, frá tíma Hannesar Hafstein og slíkra höfðingja. Þau virðast að miklu leyti hafa gengið út á veisluhöld, drykkju og át.

Á þeim tíma þótti sjálfsagt að fínir menn lifðu góðu lífi á kostnað alþýðunnar – sem aldrei fékk að njóta slíks veisluglaums. Bruðlið er að sönnu minna nú og bókhaldið smásmugulegra.

Þingveisla á sér nokkra hefð, þótt hún hafi verið aflögð á tíma síðustu kreppu. Það var varla nein sérstök ástæða til að endurvekja fyrirbærið – en það er nú einu sinni svo að yfir þinginu situr forseti sem hefur afskaplega lítið að gera nema láta mála portrett, færa til hús og upphugsa svona mannfagnaði.

Það hljómar raunar eins og martröð að vera í veislu þar sem má ekki tala nema í bundnu máli. Maður myndi leggja mikið á sig til að forðast slíka samkomu.

En um þetta hefur svosem verið fjallað áður. Hér má til dæmis sjá upphaf greinar sem birtist í Helgarpóstinum í mars 1986.
Kremlólógía

Pútín er líklega ekki veikur – það voru teknar myndir af honum á fundi í dag.

En þetta minnir meira og meira á Sovétríkin. Engum upplýsingum þaðan var hægt að treysta fremur en frá Rússlandi Pútíns og því voru menn sífellt að rýna í einhver merki sem gátu tjáð hvernig ástandið var í Kreml, hverjir voru á leiðinni upp, hverjir voru á leiðinni niður, hverjir voru veikir og hverjir voru hraustir. Bréznev, Andropov, Tsjernenko og hvað þeir hétu þessir karlar.

Þetta voru eilífar spekúlasjónir – eins og nú er um Pútín.

Fékk hann heilablóðfall – eða ekki? Á maður að vona að hann hafi fengið heilablóðfall? Þurfi að hverfa frá völdum? Það er jú Pútín sem heldur saman glæpasýsteminu sem ríkir í Rússlandi, þessu vanheilaga bandalagi öryggislögreglunnar, olígarka og embættismanna.

Og svo er annað í þessu sem minnir á Sovétríkin – efnahagslífið sem er algjörlega staðnað, svo farið er að bera það saman við tíma Bréznevs. Um það tímabil hefur verið notað orðið sclerotic – æðakölkununin náði uppúr og niður úr í kerfinu, allt frá kolli leiðtogans.

Tökum svo morðið á Boris Nemtsov. Það er enginn leið að ráða hvaða upplýsingar eru réttar um rannsóknina á því. Nokkrir menn eru handteknir, það er mjög hentugt að þeir eru aðskilnaðarsinnar frá Tsétséníu. Rannsóknin virðist fyrst og fremst byggja á gamalli venju úr sovéska réttarkerfinu – að knýja fram játningar. Þær geta svo stangast á við veruleikann, en í heimi Pútíns er sannleikurinn hvort sem er bara eitthvað sem hægt er að teygja og toga og afskræma að vild.

Rétt eins og í heimi Stalíns hér áður fyrr.
Að snapa fæting

Ég hélt satt að segja að það væri komin ákveðin ró í kringum ríkisstjórnina, að minnsta kosti í bili. Hún er með stór verkefni í höndunum, afnám gjaldeyrishafta og erfiða kjarasaminga sem geta reynst afar þýðingarmiklir.

Stjórnin er ekki að ná utan um fiskveiðistjórnunarmálin, þeim hefur einfaldlega verið slegið á frest – og ég verð að viðurkenna að ég hélt að menn ætluðu barasta að bíða með að láta til skarar skríða í Evrópumálunum.

Velja frið fremur en ófrið.

En það var rangt mat. Ríkissjórnin fer beinlínis þá leiðina að snapa fæting. Aðferðin sem notuð er varðandi Evrópusambandsumsóknina býður upp á átök. Það er ekkert samráð, þingið er lítilsvirt, þetta virkar eins og vanhugsað fljótræði. Hverjum er verið að þóknast? Það virðist gefa auga leið að Sjálfstæðisflokkurinn klofnar upp úr þessu. Það er varla neitt vit í þessu – nema þeir sem ráða stjórnarstefnunni vilji beinlínis halda samfélaginu í stanslausu fari átaka.

Það er táknrænt að Styrmir Gunnarsson virðist hafa vitað af hinu óvænta útspili ríkisstjórnarinnar á undan Vilhjálmi Bjarnasyni sem er varaformaður utanríkismálanefndar Alþingis.
Er yfirlýsing Gunnars Braga marklaus?

Ákvörðun ríkisstjórnarinnar sem Gunnar Bragi Sveinsson tilkynnti Evrópusambandinu í dag er nánast óskiljanleg.

Ríkisstjórnin getur ekki dregið aðildarumsókn sem samþykkt var af Alþingi til baka, enda er ekki hægt að líta svo á að það hafi verið gert. Orðalag tilkynningarinnar vekur reyndar athygli, því þar segir að umsókn sé lögð til hliðar og að Ísland sé ekki lengur umsóknarríki. Ekki að umsóknin hafi verið dregin til baka.

Ríkisstjórnin getur ákveðið að ekki séu neinar aðildarviðræður í gangi eins og raunin hefur verið undanfarin ár, en yfirlýsing um að Ísland sé ekki lengur í hópi umsóknarríkja er marklaus. Það er Alþingi sem verður að kveða upp úr um það.

Reyndar er þetta furðuleg uppákoma og afar ótraustvekjandi. Hvernig var hægt að komast að þeirri niðurstöðu að þetta væri heppileg leið? Hvaða hugsun liggur að baki þessu? Þorir ríkisstjórnin ekki að leggja málið fyrir þingið? Er verið að friða ákveðin öfl – en forðast um leið átök í þinginu? Þetta virkar eins og leikþáttur.

Yfirlýsingar um þjóðaratkvæðagreiðslu eru svo annar handleggur, þær kunna að hafa eitthvert pólitískt gildi. En það sem hér er að ofan sagt snertir beina þingræðislega hlið málsins.
8. september 1968 milli 10 og 11?

Í gær birti ég greinarstúf með mynd af Hringbrautinni – líklega árið 1968. Greinin varð tilefni afar skemmtilegra hugleiðinga sem Einar Sveinbjörnsson veðurfræðingur sendi mér, hann rýnir í myndina með fagþekkingu sína að vopni sem og upplýsingar úr veðurskýrslum, jú og dagsetningu íþróttaviðburða.

Sæll Egill !

Maður telst gamall þegar áhuginn á því liðna er orðinn meiri en á því sem gerist í dag, svo ekki sé talað um framtíðarhjal.

En myndin úr Vesturbænum er einkar áhugaverð og ég er einn þeirra sem lít á eldri ódagsettar myndir sem eins konar tímagátu.

Hægri umferð er þarna vissulega svo árið getur verið 1968. Norræna húsið var vígt með viðhöfn 24. ágúst það ár. Engan snjó er að sjá í fjöllunum á Reykjanesi svo það er vel liðið á sumar. Höfum hugfast að þetta er að hafísárunum þegar snjó tók seint eða alls ekki upp til fjalla.

Með góðum vilja má greina á grasinu að það er örlítið farið að sölna, en vel getur líka verið að framan við Melavöllinn hafi krakkar traðkað það niður í boltaleikum. Birkið (eða víðirinn) í forgrunni er algrænn. Sem sagt ekki komið haust í laufið.

Skýjafarið er einkennandi fyir A-átt (yfirleitt er mun bjartara séð þarna til suðausturs þegar er N-átt að sumri!). Flöggin sýna líka glögglega að vindur er A-stæður og er það sem áður var kallaður kaldi, 4-6 vindstig eða 5-10 m/s.

Hringbrautin glampar aðeins sem bendir til rekju, að það sé að þorna eftir rigningarskúr fyrr um daginn.

Og hver er þá dagurinn? Veður passar mjög við 8. september. Þá gaf Veðurstofan upp A 9 m/s í hádeginu (mælt á flugvellinum á þeim árum). Lægð var suður af landinu og rigndi um morguninn. Hiti var 13 stig.

8. september 1968 var sunnudagur. Þá um kvöldið lagði KRb lið Akranes 1-0 í undanúrslitum bikarkeppni KSÍ á Melavellinum (mætti síðan a-liðinu í úrslitum!). Þess má geta að Valur keppti við Benfica í þeim fræga leik síðar í þessum mánuði.

Vitanlega getur myndin líka hafa verið tekin um svipað leyti árið eftir og ég hef svo sem ekki kannað það. Mögulega líka 1970, þó svo að bílakosturinn bendi ekki til þess eða hvað? Ef sölnað grasið við Melavöllinn er ekki vegna traðks er það vegna þurrka (varla næturfrost þetta snemma). En fremur þurrt var síðsumarið 1968, en hvorki 1969 né 1970.

Eitt í viðbót !

Skuggar vísa til þess að myndin sé tekin að morgni, líkast til á milli kl. 10 til 11, en 1968 var fyrsta sumarið í „nútíma“ eftir að sumartíminn var aflagður.

Gaman að þessu

Kveðja góð, Einar Sveinbjörnsson
Stærsta málið í Bretlandi

Það eru innan við tveir mánuðir til kosninga í Bretlandi en aðalmálið snýst um stjórnanda bílaþáttar. Við eina grein í Guardian um mál hans eru 3510 ummæli.

Stjórnandinn kýldi samstarfsmann sinn – „undirmann“ myndi hann líklega telja – vegna þess að hann fékk ekki heitan mat. Maturinn var kaldur.

Þetta er svo mikið mál að sjálfur David Cameron forsætisráðherra hefur tjáð sig um það. Cameron gerir eða segir ekkert nema hann telji það vænlegt til árangurs meðal kjósenda.

Samúðin virðist frekar vera með sjónvarpsmanninum, þrátt fyrir frekjuna. Ástæðan er sú að hann þykir ganga gegn „pólitískum réttrúnaði“. Hann hefur orð á sér fyrir að vera uppreisnargjarn, en þó ekki meira en svo að hann er sérstakur vildarvinur Camerons og þeirra sem fara með völd.
Marinó: Kjánalegar blekkingar hjá SA

Fjölmiðlar birta talnaefni frá Samtökum atvinnulífsins, það á að sýna að kaupmáttur launa hafi aukist um 5,7 prósent á síðasta ári, eða sem samsvari „þriggja mánaða matarútgjöldum meðalheimilis“.

Áróðursstríðið stendur sem hæst vegna kjarasamninga sem eru lausir og verkfallsátaka sem líklega eru framundan.

Það er auðvelt að villa um fyrir fólki með tölum – og fjölmiðlar verða náttúrlega að vara sig á því að birta slíkar upplýsingar ekki hráar. Mikill söknuður er að Þjóðhagsstofnun sem var þó yfirleitt treystandi til að vilja reikna rétt – hafði ekki annarra hagsmuna að gæta.

Marinó Gunnar Njálsson skoðar útreikninga SA og og segir að þeir séu ekki boðlegir:

Hægt er að stilla því þannig upp, að fyrir þá sem eru með verðtryggð lán að ákveðinni upphæð sem hlutfall af tekjum, þá sé sparnaður heimilisins þetta mikill, vegna þess að lægri verðbætur lögðust á lánin. En kaupmáttur launa er ekki reiknaður á þennan hátt, þannig að hér er um hugtakafölsun að ræða. Breyting kaupmáttar er mæld með því að bera saman launabreytingar í formi vísitölu launa og verðbreytingar í formi vísitölu neysluverðs.

Það sem SA er að benda á er að akkur almennings af lágri verðbólgu kemur fram í lækkun verðbótaþáttar lána. Hann kemur hins vegar ekki í launaumslagið nema að takmörkuðu leyti og hann gerir fólki heldur ekki kleift að nota allar krónurnar, sem ekki lögðust á lánin, til að kaupa mat. Hafi heimili verið með 10 m.kr. lán í ársbyrjun 2014, þá bættust 80.000 kr. á höfuðstólinn á árinu miðað við 0,8% ársverðbólgu. Hefði verðbólgan verið 5%, þá hefðu 500.000 kr. bæst á höfuðstólinn í formi verðbóta. Mismunurinn, 420.000 kr., nýttist hins vegar ekki heimilunum til matarinnkaupa árið 2014 og ekki heldur 2015, 2016, 2017 eða á næstu 10 árum. Nei, mismunurinn leiðir til þess, að á því sem eftirlifir lánstímanum, þá þarf að greiða lægri upphæð í afborganir, vexti og verðbætur. Það þýðir, að það sem eftirlifir lánstímans, ekki á einu ári, tveimur eða tíu, nær fjölskyldan að safna upp peningum sem jafngilda þeim matarinnkaupum sem SA vísar til. Á síðasta ári hækkuðu hins vegar greiðslurnar af 10 m.kr. láninu um 0,8% miðað við árið á undan. Sem sagt heimilið notaði fleiri krónur í að greiða af láninu, ekki færri.

Greinilegt er að SA er með her manna í að búa til áróður nú í undanfara kjarasamninga. Mér finnst alveg lágmark, að málflutningur SA haldi vatni. Hann gerir það ekki í þetta sinn. Hér er beitt kjánalegum blekkingum og farið með barnalegar rangfærslur.
Horft yfir Hringbraut

Nú er maður kominn á þann aldur að ljósmyndir sem voru teknar þegar maður var barn eru sögulegar heimildir.

En það er gaman að birta gamlar myndir – og með afritunartækni nútímans er auðvelt að skanna þær og setja á netið.

Hér er mynd sem Hafliði Gíslason, nágranni minn í æsku úr Vesturbænum, sendi mér.

Á myndinni er horft yfir Hringbrautina. Þetta er 1968 eða aðeins síðar, því þarna er komin hægri umferð. Norræna húsið sést þarna, en það var fullbyggt 1968. Það er sumar og enginn snjór í fjöllum.

Á Melavellinum er flaggað eins og gert var þegar kappleikur eða íþróttamót var um kvöldið. Vesturbæingar á mínum aldri eiga margar minningar tengdar vellinum. Með því að rýna í myndina mætti kannski sjá hvaða leikur þetta var – það var tilkynnt á skilti fyrir ofan miðasöluna. Stendur nokkuð KR-Valur?

Á þessum tíma bjó Þórbergur Þórðarson enn í blokkinni sem sést í hornið á. Þarna munu vera elstu íbúðablokkir á Íslandi. Þórbergur var oft á gangi um hverfið, hann gaf sig stundum á tal við krakka, en maður skildi ekki alltaf hvað hann var að segja.

Á skemmu úti á flugvellinum er letrað Flugfélag Íslands. Annars er þetta frekar róleg stemming, vindurinn virðist blása úr norðri, trjágróðurinn er fátæklegur miðað við það sem er nú og það eru áberandi fáir bílar á götunni. Þetta er fyrir tíma hinnar miklu bílaeignar og malbiks sem er tætt upp á stuttum tíma vegna veðurs, umferðar, nagla og saltausturs.

Blómabúðin sem er í litla húsinu á horninu, á móti bakaríinu er enn á sínum stað – blóm vil ég helst ekki kaupa annars staðar – en hin merka sjoppa Birkiturninn lagði upp laupana fyrir margt löngu.
Til hvers bankabónusar?

Maður hlýtur að spyrja eins og Steingrímur J. Sigfússon á Alþingi í dag í í umræðum um ný lög um fjármálafyrirtæki.

„Þarf þessa kaupauka yfirhöfuð? Hvað er svona sérstakt við störf í þessari grein að það þurfi kaupauka. Af hverju þurfa starfsmenn í bönkum frekar bónusa en kennarar, hjúkrunarfræðingar eða læknar?“

Hví þarf yfirleitt kaupauka í bönkum? Er ekki nóg að borga fólki bara sómasamlegt kaup?

Og það sem meira er, kaupaukar eru bara ætlaðir yfirmönnum, „lykilstjórnendum og þeim sem koma að ákvarðanatöku“.

Þetta á ekki við um almenna starfsmenn, heldur er verið að búa til hvata fyrir græðgislega sjálftöku stjórnenda.

Reglurnar munu vera upprunnar í Evrópusambandinu. Það gerir þær ekki betri. Bankar hefur alltof sterk ítök innan ESB – það er óhugnanlegt hversu leiðtogar þess eru lélegir við að standa uppi í hárinu á fjármálavaldinu. Lobbýisminn þaðan hefur sýnt sig vera hreint eitur.

Reyndar segir líka í frétt á Vísi að stjórnvöld á Íslandi hafi svigrúm til að fylgja ekki tilskipun Evrópska fjármálaeftirlitsins varðandi þetta atriði. Geri þau það ekki, þurfi þau að skýra út hvers vegna.

Nú, er erfitt að skýra það út? Það mætti kannski senda skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis?Hrunið sýndi okkur ágætlega að nákvæmlega engin fylgni er milli bónusgreiðslna og hæfni „lykilstjórnenda“ og það er engin ástæða til að óttast að góðir starfsmenn fari annað. Hér er ekkert annað á ferðinni en að ákveðin stétt manna (sú sem hefur hvað ríkasta stéttarvitund) er að passa upp á hag sinn, styrkja stöðu sína – við getum kallað það forstjóraveldið.
Viðskilnaður barnasprengjukynslóðarinnar

Ég næ í endann á því sem kallast barnasprengjukynslóðin – baby boomers. Þetta er hin fjölmenna kynslóð sem fæðist eftir stríð og fram undir 1960. Þessi kynslóð er brátt að fara á eftirlaun, en hún er óvenju frek og ráðrík. Hún gefur ekki upp völd sín og áhrif fyrr en í fulla hnefana. Hún ráðskast ekki bara með börn sín heldur líka barnabörn og kannski barnabarnabörn líka. Henni finnst henni hafa tekist svo vel upp að hún ætlar aldrei að þagna.

En barnasprengjukynslóðin skilur ekki vel við sig. Hún hefur reyndar sjálf komið því þannig fyrir að hún situr í góðu og oft skuldlausu húsnæði. Hún náði að mennta sig á tíma þegar skólaganga kostaði lítið. Hún nýtur góðra eftirlauna. Hún hefur í mikilli skammsýni gengið á auðlindir jarðarinnar, hún hefur spillt höfunum og andrúmsloftinu og sóað landi í taumlausri neysluhyggju. Hún hefur safnað skuldum á ríki og sveitarfélög, en ætlar helst ekki að borga þær sjálf.

Vissulega er kjánalegt að alhæfa um kynslóðir. En það er samt margt til í þessu. Við getum fundið dæmi í Bandaríkjunum, Grikklandi, Íslandi – svo nokkur dæmi séu nefnd.

Berum þetta saman við árþúsundskynslóðina sem nú er að vaxa úr grasi, the millennials eins og það er kallað á ensku. Það er næsta víst að þessi kynslóð mun hafa lægri laun og nýtur minna atvinnuöryggis en barnasprengjufólkið. Hún á erfiðara með að koma sér upp húsnæði. Hún þarf að kosta meiru til að mennta sig, hún þarf að borga skuldir þeirra sem á undan gengu og þrífa upp skítinn eftir þá. Og þetta á hún að gera í heimi þar sem ójöfnuður er kominn úr böndunum.

Þetta er sannarlega ekki auðvelt verkefni, en þetta er það sem barnasprengjukynslóðin leggur á börn sín og barnabörn. Og þau geta varla skorast undan. Þess vegna skulum við umgangast þau af virðingu og hlusta á þau – frekar en endalaust raus í gömlum körlum sem þykjast vita allt best.