arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Glatt á hjalla í Mónakó

Hér er myndband sem eldist ekki sérlega vel. En er góð heimild um ákveðinn tíðaranda sem er horfinn – að minnsta kosti um sinn.

Þetta er árið 2007. Þá var reyndar marga farið að gruna að allt væri að hrynja. En menn fundu enn tíma til að gleðjast – og það svo um munar.

Skemmtikraftarnir eru ekki af verri endanum: Tina Turner, Little-Britain félagarnir, sjónvarpsmaðurinn Jonathan Ross og svo Malcholm Gladwell, höfundur sem tókst að selja milljónir eintaka af bók sem nefnist The Tipping Point.

Þetta fer fram í spilavítisborginni Mónakó – það er mjög viðeigandi. Reyndar er smá kaldhæðni þarna líka, því fyrstu orð kynnisins eru:

Welcome to this amazing event here in Monaco, the glittering heart of Europes TAX EVASION district.

Til að setja þetta í samhengi þá var í fréttum í gær að samþykktar kröfur í þrotabú Baugs væru 100 milljarðar króna, en í heild var lýst kröfum upp á 400 milljarða í búið.

Heimturnar eru 1 prósent.
Elf hneykslið, Afríkuspillingin og Eva Joly

Hér er mjög skýr og góður þáttur frá Al Jazeera þar sem er farið í saumana á franska olíufélaginu Elf og tengslum þess við Afríku.

Elf var kjarninn í því hvernig Frakkar héldu ítökum í gömlum nýlendum sínum í Afríku og hvernig þeir héldu harðstjórum sem voru þeim þóknanlegir við völd.

Í kringum Elf var líka gríðarlegt spillingarkerfi sem teygði anga sína út um frönsk stjórnmál.

Það var Eva Joly sem var rannsóknardómari í Elf málinu þegar hneykslið kom upp á yfirborðið á tíunda áratug síðustu aldar. Því lauk í raun með því að Elf var leyst upp – það var lykillinn að því að margir sluppu úr klóm réttvísinnar.

Þetta er merkilegur þáttur í heild sinni – hann er partur af stærri þáttaröð sem nefnist The French African Connection.

Elf þátturinn er númer tvö í röðinni. Um rannsókn Evu Joly er fjallað frá 39du mínútu – en í raun er fróðlegt að sjá þáttinn allan.
Lóaboratóríum Lóu

Lóa Hlín Hjálmtýsdóttir, myndskreytir, myndasöguhöfundur og söngkona, er með sýningu á Facebook. Yfirskriftin er Lóaboratoríum.

Hún gerir eina myndasögu á dag – og hefur nú gert í 38 daga. Sögurnar eru flestar úr daglega lífinu í Reykjavík – og margar bráðsniðugar eins og hennar er von og vísa.

Hér er sýnishorn, en sýninguna er hægt að finna með því að smella hérna.
Möðruvellingar aftur í Framsókn fjórum áratugum eftir útgönguna

Fyrir nokkru sat ég í leigubíl með málglöðum bílstjóra sem sagðist eitt sinn hafa starfað í Framsóknarflokknum.

Hann talaði afar hlýlega um Eystein Jónsson, sagði að hann hefði verið góður maður og réttsýnn.

Hann var ekki eins hrifinn af Ólafi Jóhannessyni – arftaka Eysteins.

Sagði að hann hefði verið einráður og dulur.

Mestu mistök Ólafs voru að hrekja úr Framsóknarflokknum helsta leiðtogaefni hans – nefnilega Ólaf Ragnar Grímsson, sagði bílstjórinn.

Þetta gerðist á árunum upp úr 1970. Þá varð til svokölluð Möðruvallahreyfing ungra framsóknarmanna undir forystu Ólafs. Þeir voru á móti Vietnamstríðinu, vildu sumir her úr landi og horfðu til vinstri um ríkisstjórnarsamstarf.

Það fór svo að margir af Möðruvellingunum flæmdust úr Framsóknarflokknum. Ólafur Ragnar fór í Samtök frjálslyndra og vinstrimanna en gekk síðar til liðs við sósíalistana í Alþýðubandalaginu. Náði að verða formaður þess flokks, en var þó aldrei viðurkenndur almennilega af svokölluðu flokkseigendafélagi.

Með Ólafi í för var yfirleitt vinur hans og semherji Baldur Óskarsson.

Nú segir Eyjan frá því að Baldur sé orðinn erindreki á skrifstofu Framsóknarflokksins við Hverfisgötu. Hann er semsagt kominn aftur heim.

Hið sama á auðvitað við um Ólaf. Eftir fjarvistir er hann aftur orðinn einn helsti leiðtogi Framsóknarmanna sem slá dygga skjaldborg um hann.

Elías Snæland Jónsson skráði sögu Möðruvallahreyfingarinnar á bók fyrir nokkrum árum eins og sjá má á þessari vefsíðu. Þar má sjá þessa ljósmynd. Þarna er fundað hjá Framsóknarflokknum, þeir eru hvor sínu megin á myndinni nafnarnir Ólafur Jóhannesson og Ólafur Ragnar Grímsson. Þeim samdi illa.

Þarna er líka að finna þessa mynd af Baldri Óskarssyni, sem þá var formaður Sambands ungra framsóknarmanna, flytja ræðu á fundi hjá herstöðvandstæðingum 1970. Bak við Baldur er Ragnar Arnalds, sem þá var formaður Alþýðubandalagsins.
Ný reynsla fyrir Sjálfstæðisflokkinn

Það er ný reynsla fyrir Sjálfstæðisflokkinn að vera á barmi klofnings þegar fylgi hans mælist aðeins 24 prósent.

Áður hafa komið klofningsframboð úr Sjálfstæðisflokknum, en fylgi hans hefur þá verið miklu meira. Framboð Borgaraflokksins í kringum Albert Guðmundsson árið 1987 kom fylgi flokksins niður í 27 prósent í einum kosningum.

Sverrir Hermannsson klauf sig út með sinn Frjálslynda flokk og það hafði engin áhrif á fylgi Sjálfstæðisflokksins. Hann fékk 40 prósent í kosningunum 1999. Þá var Davíð Oddsson á hátindi valdaferils síns.

Það er dálítið annað að horfa fram á klofning þegar fylgið er í algjöru lágmarki. Það gæti einfaldlega þýtt að fylgið gæti farið niður fyrir 20 prósentin.

Nú er auðvitað ekki gefið að allir kjósendur svona flokks komi frá Sjálfstæðisflokknum. Því fer fjarri. Sumir eru úr þeim hópi, en aðrir eru í mengi sem gæti kosið Sjálfstæðisflokkinn á tíma þegar tilhöfðun hans er mikil – þegar hann er nær sínu gamla 37 prósenta fylgi.

Þess vegna hlýtur forysta Sjálfstæðisflokksins að hafa áhyggjur af þessu – það er eiginlega furða að hún skuli ekki gera neitt til að koma til móts við klofningsmenn. Sjálfstæðisflokkurinn státaði sig áður fyrr af því að hafa margar vistarverur í húsi sínu.

Á móti koma harðlínumennirnir sem láta eins og það sé bara gott að losna við andófsöflin. Í því felst sú hugsun að með því hreinsist flokkurinn. En það er ekki í anda þeirrar breiðfylkingar sem Sjálfstæðisflokkurinn hefur lengstum verið.
Leitin að Livingstone

Þessi ljósmynd er úr kvikmynd eftir Veru Sölvadóttur sem verður frumsýnd á mánudaginn.

Þetta er stuttmynd sem nefnist Leitin að Livingstone. Hún er byggð á smásögu eftir Einar Kárason.

Við Kári leikum þarna smáhlutverk, sjoppueigenda og son hans.

Ég er með þá kenningu að þarna sé tilvitnun í þetta atriði í Mystery Train eftir Jarmusch.
Hin svokölluðu skáld og Listaskáldin vondu

Þegar ég var unglingur fór ég á samkomu í Háskólabíói sem nefndist Listaskáldin vondu. Þetta var snemma árs 1976, svo ég hef ekki verið nema 16 ára – en fjarska bókmenntasinnaður.

Háskólabíó var troðfullt og þetta var allt feikilega eftirminnilegt, eins og ferskur gustur inn í menningarlífið.

Þarna komu fram ungskáld þeirra tíma – sum þeirra höfðu gefið út bækur sem vöktu athygli.

Steinunn Sigurðardóttir, Sigurður Pálsson, Þórarinn Eldjárn, Birgir Svan Símonarson, Hrafn Gunnlaugsson, – en auk þeirra komu fram Megas og Guðbergur Bergsson.

Upplestur Péturs er sérstaklega eftirminnilegur. Hann las úr óbirtri skáldsögu sem seinna kom út undir heitinu Punktur punktur komma strik.

Salurinn veltist um úr hlátri. Ég man þetta eins og gerst hafi í gær.

Í dag klukkan 14 heldur félagsskapur sem nefnir sig Hin svokölluðu skáld samkomu í Háskólabíói. Þau játa að þau séu svolítið að vísa í Listaskáldin vondu.

Þarna eru skáld sem yrkja háttbundið, nota semsagt hið gamla byggingarefni ljóðlistarinnar, stuðla og rím. Meðal annars koma fram Bjarki Karlsson – höfundur hinnar geysivinsælu ljóðabókar Árleysi alda – Þórunn Erlu Valdimarsdóttir, Valdimar Tómasson, Davíð Þór Jónsson og Bibbi í Skálmöld.

Gæti orðið sögulegt.
Hirðirinn reyndist vera slátrari

Vilhjálmur Bjarnason hittir naglann á höfuðið varðandi sparisjóðina. Vilhjálmur sagði af starfsemi sparisjóðanna hefði einkennst af mikilmennskubrjálæði og blekkingum.

Og að ef fé sparisjóðanna hafi áður verið fé án hirðis, hafi sá hirðir sem tók við verið slátrari.

Umræðan um sparisjóðina á árunum eftir 2000 var merkileg. Þeim var fundið allt til foráttu. Þeir áttu að vera úreltir, gamaldags – jú þarna var sagt vera „fé án hirðis“ eins og sagt er.

Reyndar var því ítrekað haldið fram að sparisjóðirnir væru leiðinni hausinn, ef þeir breyttust ekki, yrðu hlutafélög og færu að sækja inn á fjármálamarkaði. Maður fékk svoleiðis að vita það að sparisjóðir með gamla laginu væru alveg kolómögulegir.

En útkoman var sú að það var einmitt þessi hlutafélagavæðing – hin brjálæðislega ásókn í stofnfé sjóðanna – sem fór með þá lóðbeint á hausinn. Þeir fáu sjóðir sem héldu áfram að fara eftir gamla kerfinu lifðu.

Sérstakur kafli í þessu er svo framganga Kaupþings og Exista. Vísir endursegir ræðu Vilhjálms Bjarnasonar með þessum hætti:

Erfitt sé að átta sig á hvort sparisjóðirnir hafi ætlað að verða hluti af Kaupþingi eða hvort Kaupþing hafi ætlað sér að innbyrða þá hægt og bítandi, eins og raunar hafi gerst á síðustu metrunum þegar búið var að yfirtaka Sparisjóð Mýrarsýslu og búið að ganga frá samruna SPRON og Kaupþings. Existu, Kistu, Kaupþings og SPRON dæmið sé kannski stærsti hlutinn af öllu spilinu.
Er hægt að byggja nær Miklubrautinni?

Eitt af því sem einkennir Reykjavík er stærð umferðarmannvirkjanna og svokallaðra helgunarsvæða í kringum þau. Göturnar og bílastæðin taka mikið pláss, og svo eru stór auð svæði í kring. Þarf þetta að vera svona? Þurfa akvegir hér í þéttbýlinu að líta út eins og þjóðvegir úti í sveit?

Þetta var eitt af því sem var rætt á ágætum fundi hjá félagsskap sem nefnist Betri borgarbragur í Ráðhúsinu á miðvikudag.

Þetta á sérstaklega við um Miklubrautina. Hún flytur bílaumferð inn í borgina og það er auðvitað nauðsynlegt. En auðu svæðin í kringum hana eru feiki stór, það er eins og maður sé ekki kominn inn í borgina almennilega fyrr en við Grensásveg. Svo heldur maður áfram og við Miklatorg tekur aftur við þjóðvegur í þéttbýli og þannig er það alla leið að Reykjavíkurtjörn. Þarna er feikilega mikið land sem fer til spillis.

Þarf þetta að vera svona. Nei – þetta er afsprengi skipulags sem felur í sér sóun og vonda nýtingu á landrými. Á fundinum var bent á götur á Norðurlöndunum sem flytja fleiri bíla en Miklabrautin en þar sem húsabyggðin nær út að götunni eins og H.C. Andersens Boulevard í Kaupmannahöfn og Sveavägen í Stokkhólmi.

Væri þetta ekki hægt hér? Jú, en forsenda þess er líklega sú að umferðarhraðinn minnki aðeins. Raunar var á það bent að hægt væri að minnka hraðann niður í um það bil 50 kílómetra á klukkustund án þess að ferðatími lengist nema örlítið. Hins vegar kom fram að ekki væri ráðlegt að minnka hann meira en það.

Með þessu væri hægt að færa byggðina nær Miklubrautinni. Hún yrði meira aðlaðandi fyrir vikið – og við fengjum betri nýtingu á landi.

Það er byggt alveg út að Sveavägen í Stokkhólmi, en þar aka þó mun fleiri bílar á sólarhring en á Miklubraut.

Og hið sama gildir um H.C. Andersens Boulevard í Kaupmannahöfn.
Staða stjórnarflokkanna kortéri fyrir sveitarstjórnakosningar

Ríkisstjórnin á ekki sjö dagana sæla. Kannanir sýna að fylgi hennar er minna en fylgi ríkisstjórnar Jóhönnu Sigurðardóttur á svipuðum tímapunkti. Traust á ráðherrum mælist mjög lítið – og ekki síst á þeim ráðherrum sem gegna veigamestu embættunum. Maður skynjar mikið óþol gagnvart stjórninni.

Þessi ógæfuferill hófst í febrúar þegar snögglega var lagt fram frumvarp um að slíta aðildarviðræðunum við Evrópusambandið. Þá er eins og hafi farið að rakna upp úr ríkisstjórninni – varla hefur hana órað fyrir að þetta myndi hafa slík áhrif.

Síðan kom fram skuldaleiðréttingarfrumvarpið. Viðtökurnar við því eru blendnar. Nokkrir þingmenn Sjálfstæðisflokks eru í opinberri uppreisn gegn frumvarpinu – sú óánægja nær langt út í raðir flokksmanna.

Svo er það hópurinn sem beinlínis er á leiðinni að kjúfa sig út úr Sjálfstæðisflokknum. Um hann er skrifað í Kjarnanum í dag. Sögulega séð hefur maður enga sérstaka trú að að menn nái að kljúfa Sjálfstæðisflokkinn og stofna alvöru stjórnmálaafl á hægri vængnum, en fullyrt er að viðtökurnar við hugsanlegu framboði séu afar góðar og spegli óánægjuna innan flokksins.

Hvernig mun þetta speglast í sveitarstjórnarkosningum í lok maí? Það er spurning. Menn kjósa náttúrlega ekki um landsmálin í sveitarstjórnarkosningum þótt þau geti haft áhrif. Jón Gnarr hefði aldrei komist til valda í Reykjavík ef ekki hefði orðið hrun einu og hálfu ári áður. Halldór Ásgrímsson sagði af sér sem forsætisráðherra eftir afhroð Framsóknarflokksins í sveitarstjórnakosningunum 2006.

Sjálfstæðisflokkurinn stendur mjög veikt í Reykjavík, listi hans er sannarlega ekki sterkur, en í nágrannasveitarfélögunum, Bláa treflinum svokallaða, er jafnvel hugsanlegt að hann sæki á. Það á við um Kópavog – og svo náttúrlega hið bjargfasta fylgi í Garðabæ og á Seltjarnarnesi. Landsmálin virðast ekki breyta neinu þar um.

Framsóknarflokkurinn gerir þá tilraun í Kópavogi að bjóða fram Birki Jón Jónsson, fyrrverandi alþingismann. Óvíst er hvaða áhrif það hefur. En í Reykjavík er flokkurinn í þeirri pínlegu stöðu, þegar kosningabaráttan er að hefjast, að hafa ekki einu sinni frambjóðanda til að tefla fram í fyrsta sæti. Áköf leit fer fram að þessum kandídat, en það er að sönnu ekki eftirsóknarvert að taka við framboði sem er með sama og ekkert fylgi þegar kortér er í kosningar.

Ýmis nöfn hafa verið nefnd, eins og Guðni Ágústsson, Sif Friðleifsdóttir og Lilja Alfreðsdóttir, en ekki er vitað um áhuga þeirra. Og það er líka spurning hvort nokkur frambjóðandi er þess megnugur að hífa upp fylgið í borginni á þessum tímapunkti – hvað þá upp í þau tæplega sjö prósent sem þarf til að ná inn manni.
Njáls saga efst

Hér eru úrslitin í vali Kiljunnar á íslenskum öndvegisverkum.

Þátttakan í valinu var mjög góð, við fengum 620 svör. Svörin komu hvaðaæva að af landinu, það til dæmis er ánægjulegt að mörg þeirra voru tengd bókasöfnum víða um land. Margir rithöfundar tóku líka þátt.

Hver innsendandi gat nefnt 20-30 bækur. Það þýddi einfaldlega að mörg þúsund titlar voru nefndir, það væri gaman að birta einhvern tíma þann lista allan. En það er heilt bókasafn.

Við birtum aðallista sem inniheldur 150 titla. Þar trónir Njáls saga efst, en Sjálfstætt fólk er í öðru sæti. Af bókum núlifandi höfunda eru Englar alheimsins efstir. Í þeim lista eru bækur sem fá yfir 20 tilnefningar. Þess má geta að Njáls saga fékk 397 tilnefningar og var langefst, Sjálfstætt fólk fékk 355 tilnefningar.

Svo brjótum við þetta niður í smærri lista – lista yfir bækur lifandi höfunda, barnabækur, leikrit, ljóð, ævisögur, bækur eftir konur og verk Halldórs Laxness.

Þetta er að mestu til gamans gert. Ég hef kallað þetta samkvæmisleik. Við höfum líka notað orðið kanóna, en það er vandmeðfarnara. Það er gott ef þetta verður til að vekja athygli á bókmenntum okkar, fornum og nýjum. Því það verður að segjast eins og er að þessi örþjóð hefur skrifað furðulega mikið af bókum. Líklega má segja að hún sé ritóð.

En þá er þess að gæta, eins og sést á listanum, að hún hefur skrifað helling af góðum bókum. Ég held því reyndar fram fullum fetum að við séum að upplifa blómaskeið í íslenskum bókmenntum – og það má greina á listanum. Þetta helgast meðal annars af því að íslenskir höfundar eru nú þýddir á fjölda erlendra tungumála. Lesendahópur þeirra hefur stækkað, við það hafa þeir fengið meira sjálfstraust og orðið djarfari í leit að viðfangsefnum.

Í listanum felst ekkert stórkostlegt yfir- eða kennivald. Það er fullt af góðum bókum sem náðu ekki inn. Ljóðskáld sem hafa gefið út margar bækur en kannski ekki eina sem gnæfir yfir aðrar koma ekki sérlega vel út. Það mætti kanna ljóðin sérstaklega. En könnunin er samt nokkuð marktæk. Þegar búið var að telja 100 svör voru komnar ákveðnar línur sem héldust út á enda. Þessar línur hefðu varla breyst mikið þótt þátttakendur hefðu verið tíu sinnum fleiri.

Það að taka saman þennan lista hefur haft þau áhrif á mig að ég ætla að fara að lesa bækur sem ég hafði annað hvort ekki lesið eða sem ég las fyrir löngu. Auðvitað er hrikalegt hvað maður á margt ólesið Þannig finnst mér ég þurfa að skoða Höllu og heiðarbýlið eftir Jón Trausta og Skálholt eftir Guðmund Kamban, ævisögu Jóns eldklerks, sögu Jóns Indíafara, Reisubók Guðríðar eftir Steinunni Jóhannesdóttur og svo bækur sem voru nefndar en komust ekki á aðallistann eins og Haustskip eftir Björn Th. Björnsson og Fjarri hlýju hjónasængur eftir Ingu Huld Hákonardóttur. Að ógleymdum verkum Svövu Jakobsdóttur sem eru ekki gleymd þrátt fyrir að vera ekki mikið í umræðunni.

Hér má sjá úrslitin á vef Ríkisútvarpsins.

Kálfalækjarbók, eitt af handritum Njáls sögu.
Stóra jólatrésmálið – lúabragð Norðmanna

Jólatréð á Austurvelli hefur oft komið að góðu gagni.

Við það hafa verið haldnar barnaskemmtanir – og þar hafa norskir sendiherrar fengið að láta ljós sitt skína, í eiginlegri merkingu.

Það hefur verið kveikt í jólatrénu – það kom að mjög góðum notum í búsáhaldabyltingunni. Þá reyndist vera feikilegur eldsmatur í trénu.

Það mátti klifra upp í það og kannski slökkva á perunum í ef maður var andfélagslega sinnaður – ég var eitt sinn svo mjór að ég gat klifrað næstum upp í toppinn á trénu. Það var í stærri kantinum það árið.

En nú tíma Norðmenn ekki lengur að senda okkur tré. Því er reyndar borið við líka að ekki sé umhverfisvænt að flytja stór jólatré milli landa og að Íslendingar eigi núorðið fullt af trjám.

Það má til sanns vegar færa, en staðreyndin er sú að Norðmenn ætla að halda áfram að senda tré til L0ndon. Þeir telja semsagt mikilvægara að koma sér í mjúkinn hjá Englendingum en að halda vináttunni við þjóðina sem skráði Edduna og sögur kónga þeirra.

Þannig að í raun virkar þetta eins og enn eitt lúabragð Norðmanna í okkar garð.

Hvað er þá til ráða?

Eru trén í Hallormsstaðaskógi nógu stór til að prýða Austurvöll fyrir jólin. Eða þurfum við að leita til annarra vinaþjóða okkar? Það er til dæmis enginn skortur á grenitrjám i Rússlandi.

Norðmenn hafa sent okkur jólatré í marga áratugi og uppskorið hlýhug fyrir. Það verður eitt mikilvægasta úrlausnarefni borgarstjórnarinnar á þessu ári að finna nýtt jólatré. Myndin er tekin af vefnum Jólaborgin Reykjavík.
Er spennandi að fara í boðsferð til Brussel?

Er það hápunktur þess sem er eftirsóknarvert í heiminum að komast í fría utanlandsferð?

Ég veit svei mér ekki.

Jón Bjarnason, fyrrverandi landbúnaðarráðherra, skrifar harðorða grein í Fréttablaðið þar sem hann fjallar um sveitarstjórnarmenn sem hafi látið Evrópusambandið múta sér með ferðum til Brussel.

Hann notar reyndar ekki orðið „múta“, en maður skilur fyrr en skellur í tönnum.

Hver vill ekki geta fengið frítt far til Brüssel, hótel og umslag fullt af evrum í vasann? Er að furða þótt borgarmúrarnir falli þegar gullið birtist?

Umslagið af evrum inniheldur að sögn Jóns 340 fyrir fjögurra daga ferð. Það eru líklega einhvers konar dagpeningar. Það gera um 12 þúsund krónur á dag.

En látum það liggja á milli hluta.

Jón nefnir einnig í grein sinni að fjölmiðlafólk þurfi að gera hreint fyrir sínum dyrum vegna heimsókna til Brussel.

Mér er það bæði ljúft og skylt.

Mér var boðið í svona ferð til Brussel fyrir nokkrum árum. Ég skoðaði prógrammið og sýndist það vera eilíf fundarhöld, misáhugaverð. Ég googlaði hótelið og sýndist það vera miðlungs. Ég skoðaði flugáætlunina og sýndist hún vera óþægileg.

Ég afþakkaði boðið og fór hvergi. Enda eru ferðir af þessu tagi hvorki spennandi né eftirsóknarverðar.

Í Brussel stendur styttan af pissustráknum, Manneken pis. Hugsanlega er hún það skemmtilegasta í borginni. Íbúar Brussel drekka mikinn bjór og þurfa mikið að pissa.
Stærsta atvinnugreinin – hætta á gullgrafaraæði

Þær eru ótrúlegar tölurnar sem birtast á þessu línuriti. Ferðaþjónustan er óðfluga að verða stærsta og verðmætasta atvinnugreinin á Íslandi.

Maður finnur þetta vel, búandi í miðbæ Reykjavíkur. Ferðamannafjöldinn er bókstaflega ótrúlegur miðað við það sem áður var – þannig var það í vetur og nú þegar er komið vor fjölgar enn.

Maður er pínulítið hræddur um að eitthvað kunni undan að láta. Að þetta verði of mikið. Mér skilst að það sé brjálað að gera hjá iðnaðarmönnum sem eru að vinna við að útbúa ný hótelherbergi og nýja veitingastaði. Og svo eru það allar bílaleigurnar, jepparnir og rúturnar sem hefur verið rúllað út til að hagnast að ferðamönnum.

Það virðist býsna stutt í gullgrafaraæðið. Umræðan um gjaldtöku á ferðmannastöðum og spilavíti ber sumpart keim af því – hvernig getum við náð meiri peningum af túristunum?
Stjórnin heldur áfram að tapa fylginu

Getur það verið að skuldaaðgerðir ríkisstjórnarinnar skili henni ekki neinu fylgi?

Kurl eiga eftir að koma til grafar varðandi framkvæmdina – hvernig hún snertir almenning í landinu, hverjir fá og hverjir fá ekki. En frumvarpið er komið fram og búið að halda blaðamannafund með forsætisráðherra og fjármálaráðherra um málið.

Skoðanakönnun MMR sem birtist í dag sýnir áframhaldandi fylgistap ríkisstjórnarflokkanna. Könnunin er gerð eftir blaðamannafundinn.

Þar sést að Sjálfstæðisflokkurinn er kominn í 23,9 prósenta fylgi en Framsókn í 14,4 prósent. Þetta er alveg í samræmi við síðasta þjóðarpúls Gallups sem birtist um mánaðarmótin. Þar var ríkisstjórnin með 37 prósenta fylgi. Hjá MMR er það 38,7 prósent.

Merkilegt er að flokkarnir sem skipuðu síðustu ríkisstjórn eru alls ekki að græða á þessu. Traustið á þeim er enn í lágmarki. Samfylkingin mælist með 15,1 prósenta fylgi en VG með 11,5. Fylgið sem yfirgaf flokkana á tíma ríkisstjórnarinnar er ekki að koma aftur. Geta þeir huggað sig við að fylgið fer hraðar af núverandi ríkisstjórn en ríkisstjórninni þeirra?

Það er hins vegar Björt framtíð sem sveiflast upp, mælist nú sem næst stærsti flokkurinn með 17,1 prósents fylgi en Píratar eru í 11 prósentum.
Á kafi í bókum

Ég er með hausinn á kafi í bókmenntunum. Er að vinna úr mörg hundruð svörum sem bárust í leit Íslands að öndvegisritum helstum.

Það er ógurlegt verk, en skemmtilegt. Þarna eru náttúrlega frægu bækurnar, en það er ógurlegur fjöldi titla sem er tilnefndur. Ég er þegar búinn að punkta hjá mér bækur sem ég ætla annað hvort að endurnýja kynnin við eða lesa í fyrsta sinn.

Ég vona að þessi könnun geti haft slík áhrif á fleiri.

Úrslitin verða birt í Kiljunni á miðvikudagskvöld. Þá sýnum við ekki bara aðallistann, heldur líka efstu bækur í ýmsum flokkum: Bækur eftir lifandi höfunda, bækur eftir konur, ljóð, leikrit, barnabækur, ævisögur.

Þátttakan hefur verið slík að niðurstöðurnar hljóta að teljast ansi marktækar – þ.e. um bókasmekk þeirra Íslendinga sem horfa á Kiljuna, eigum við ekki að gera ráð fyrir að það bókhneigt fók frekar en hitt.

Það sem er eiginlega efst í huga mér er hvílík ókjör þessi örþjóð hefur skrifað af bókum – og margar býsna góðar.

Á meðan ég er í þessu hefur allt annað farið framhjá mér, meira að segja Evrópuskýrslan sem birtist í dag. Ég veit semsagt ekki hvað í henni stendur, en sýnist að betur hafi tekist til með kynningu á henni en skýrslu Hagfræðistofnunar sem var hent fyrir stjórnmálamenn svo þeir gætu strax tekið til við að rífast.
Næfur forseti

Myndin sem hér má sjá er eftir George W. Bush, fyrrverandi forseta Bandaríkjanna.

Viðfangsefnið er Vladimir Pútín, forseti Rússlands.

Mikið er rætt um listræna hæfileika Bush sem fæst við að mála nú þegar hann er sestur í helgan stein.

Í raun er það stórkostleg uppgötvun að maður sem var forseti Bandaríkjanna sé naívisti eða það sem kællast á íslensku næfur.

Mynduð þið vilja hafa mynd eftir Bush hangandi í stofunni hjá ykkur?
Krónan og atvinnuleysið

Þótt efnahag Íslands hafi hrakað mikið, held ég að sé víst að við viljum bera okkur saman við þau lönd í heiminum sem standa best.

Bjarni Benediktsson gerði atvinnuleysi á Íslandi að umræðu á fundi hjá Sjálfstæðisflokknum um helgina. Þar sagði hann að lítið atvinnuleysi væri krónunni að þakka.

Að sumu leyti er það rétt. Krónan hrapaði í hruninu og þar með launin í samfélaginu. Vinnuaflið varð ódýrara og það var hægt að halda fleirum í vinnu. Nú bíður langt og strangt verkefni að reyna að hækka launin aftur – svo þau verði sambærileg við það sem gerist í nágrannalöndunum.

Ferðamannastraumur hefur aukist geysilega til Íslands. Ferðamennska er mannaflsfrek, hún skapar mikið af störfum en megnið af þeim eru láglaunastörf. Reyndar er Ísland ekki eitt um að upplifa ferðamennskubólu – í Grikklandi var metár í ferðamennsku í fyrra og búist við öðrum metári í ár, þrátt fyrir efnahagskreppu.

Einhvern veginn er það samt svo að sumum löndum tekst að halda uppi góðu atvinnustigi þrátt fyrir að nota ekki íslensku krónuna.

Hér má sjá á vefnum countryeconomy.com að atvinnuleysi í Austurríki er 4,8 prósent, í Þýskalandi 5,1 prósent, í Noregi 3,6 prósent, þetta er frá því í vetur og þarna er Ísland skráð með 5,5 prósenta atvinnuleysi. Nokkur önnur velmegunarríki eru á svipuðu róli og Ísland.