arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Úrslit bresku kosninganna – og smá lærdómur af þeim

Kosningaúrslitin í Bretlandi eru merkileg fyrir ýmissa hluta sakir.

Þarna segja af sér formenn þriggja flokka, Ed Miliband, Nick Clegg og Nigel Farage.

Miliband reyndist vera of veikur leiðtogi fyrir Verkamannaflokkinn, Clegg leiddi Frjálslynda demókrata undir Íhaldsflokkin svo þeir nánast þurrkuðust út, Ukip, flokkur Farage fær 13 prósent atkvæða, en tapar samt – og upp frá þessu stafar Íhaldinu engin ógn af Ukip. Það er stór breyting.

Við sjáum líka hvað einmenningskjördæmi virka skringilega, Ukip fær 1 þingmann með sínum 13 prósentum, Skoskir þjóðernissinnar fá 56 sæti með sínum 5 prósentum. Íhaldsflokkurinn vinnur meirihluta í þinginum með 37 prósentum atkvæða. Þessu kerfi virðist ekki vera hægt að breyta – flokkurinn sem fer með ríkisstjórn hverju sinni kærir sig ekki um það.

Nú blasir við að hún verður haldin þjóðaratkvæðagreiðslan um ESB sem David Cameron hefur lofað. Flest bendir reyndar til að Bretar kjósi að vera áfram í Evrópusambandinu, en fari það á hinn veginn og Bretar gangi úr ESB er ljóst að aftur kemst mikil hreyfing á sjálfstæðismál í Skotlandi.

Skoski þjóðernissinnaflokkurinn var áður fyrr samansafn sérvitringa, nú á flokkurinn nær öll þingsæti í Skotlandi og hefur mjög hæfan leiðtoga, Nicola Sturgeon. Skotar munu varla una því að vera undir Englendingum án þess að ESB sé til staðar.

Menn spyrja hvaða lærdóma má draga af þessu fyrir íslenska pólitík. Jú, í Bretlandi eru flokksformenn fljótir að segja af sér þegar illa gengur. Þeir líta ekki á sætin sem sína eign. Í öðru lagi sveiflast fylgið til ríkjandi stjórnarflokks – þetta er eitthvað sem gæti gerst ef stjórnarandstaðan verður mjög ósamstæð í næstu kosningum. Og flokkurinn sem vinnur með stærsta flokknum bíður afhroð – það er nokkuð sem við þekkjum mörg dæmi um í íslenskum stjórnmálum.

Nú er talað um að VG, Samfylking og Björt framtíð gætu myndað samstarf undir forystu Katrínar Jakobsdóttur. Það er óvíst hvernig það myndi fara, enda glíma bæði VG og Samfylking við gamla drauga – sumir sitja meira að segja ennþá á þingi í nafni flokkanna. Andleysi þessara flokka virðist þó ekki geta orðið miklu meira. Það virðist vera glapræði að ætla að fara með þessa flokka í kosningar við óbreytt ástand.

Píratar, með sín 30 prósent í skoðanakönnunum, gætu hrapað niður í eins stafs tölu með litlum fyrirvara. Meðal þeirra sem nú gefa sig upp sem kjósendur Pírata eru væntanlega margir af þeim sem kusu Framsókn í síðustu kosningum. Það er mjög óstabíll hópur.
Veðrið í morgun

Þarna fór það. Veðrið klukkan fimm í morgun. 8. maí. Það er víst sólríkt, en sólin skín í ísköldu veðri – hún er glær og nánast eins og hún sé að gegnumlýsa mann. Heimskautasól.

Það er ekkert farið að grænka, blóm sem voru að koma upp síðla vetrar sölna. Frosthörkur halda áfram fram eftir mánuðinum – spáð er að hitinn fari hæst í 3 stig í Reykjavík í dag. Líklega ættum við að fara að hefja söfnun fyrir Akureyringa, því samkvæmt norska veðurvefnum verður enn frost fyrir norðan eftir tíu daga.
Voru allar skoðanakannanirnar vitlausar? Minnir á 1992

Glöggt man ég kosningarnar í Bretlandi 1992. Þá benti allt til sigurs Neils Kinnock og Verkamannaflokksins.

En þegar talið var upp úr kössunum var sveiflan til Johns Major og Íhaldsflokksins. Major var forsætisráðherra í fimm ár í viðbót, féll ekki fyrr en Tony Blair og svokallaður Nýi Verkamannaflokkurinn malaði hann í kosningum 1997.

Eftir þetta var Neil Kinnock búinn að vera í stjórnmálum – eins viðkunnanlegur og hann var. Miklu betri maður en Blair nokkurn tíma. Ef þetta verða úrslitin bíður Eds Milibands varla annað en afsögn.

Útgönguspár benda til aftur sé slík sveifla til Íhaldsflokksins. Það er að sönnu óvænt eftir að búið er að fjalla endalaust að varla sé neinn fylgismunur á Íhaldsflokknum og Verkamannaflokknum.

Það gæti meira að segja farið svo að ríkisstjórnin héldi velli. Þá er reyndar spurning hvort Frjálslyndir demókratar treysta sér til að vera áfram í stjórn með Íhaldinu, þeir virðast ætla að fá algjöra útreið.

Samkvæmt útgönguspánum er UKIP aðeins með tvö þingsæti – það væri gleðiefni. Vegur aðeins upp á móti því að Sannir Finnar eru komnir í ríkisstjórn í Finnlandi. Íhaldið mun anda léttar vegna þessa – eftir þetta stafar engin ógn af Ukip og Nigel Farage.

Svo má auðvitað pæla í því hvað þetta er klikkað kosningakerfi. Íhaldsflokkurinn fær 35 prósenta fylgi og nær hreinan meirihluta, Skoski þjóðarflokkurinn með 5 prósenta fylgi en 20 prósent þingsæta.

Neil Kinnock átti að vinna 1992, en tapaði stórt.
Stundin: Þau fá auðlindina

Stundin er með sterka forsíðugrein þessa vikuna – hún er þungt innlegg í deilurnar um úthlutun makrílkvóta.

Blaðið fullyrðir að 10 einstaklingum verði afhentur makrílkvóti að andvirði 35 milljarðar króna ef frumvarp sjávarútvegsráðherra nær fram að ganga.

Hinir ríku verða ríkari og þeir sem eiga mikið fá meira. Nánast eins og það sé náttúrulögmál.

En það er svo spurning hvernig þetta fer. Kvótahafar hafa unnið nánast hverja einustu orrustu sem hefur verið háð um fiskveiðistjórnunina. Haft er eftir Napóleon Bonaparte: „Menn berjast af meiri hörku fyrir hagsmunum sínum en hugsjónum.“

Stundin vitnar í Gauta Eggertsson, hagfræðing og aðstoðarprófessor við Brown-háskóla:

„Hér er um gífurlega háar fjárhæðir að ræða, sem augljóst er að mikil þörf er fyrir í þjóðarbúinu, og því óskiljanlegt að verið sé að gefa nokkrum útgerðum.“
Langsótt íslensk moska í kaþólskri kirkju í Feneyjum

Furðuleg er sú ráðstöfun að senda svissneskan myndlistarmann sem fulltrúa Íslands á Feneyjatvíæringinn.

Þar setur hann upp verk sem einhvern veginn kemur Íslendingum voða lítið við, er sprottið upp úr hugmyndaheimi sem við þekkjum vart og er kominn langt sunnan úr Evrópu. Listamaðurinn, Christoph Buchel, setur upp mosku í kaþólskri kirkju. Með afar langsóttum hætti er í sýningarskrá reynt að tengja þetta við múslima á Íslandi.

Það þykir mikill heiður að fara á Feneyjatvíæringinn – og gríðarlegt tækifæri fyrir listamenn. Þangað höfum við undanfarin ár sent framúrskarandi myndlistarmenn eins og Finnboga Pétursson, Gabríelu Friðriksdóttur, Ragnar Kjartansson, Katrínu Sigurðardóttur og Steingrím Eyfjörð.

Opinber framlög til myndlistar eru afar lítil á Íslandi, en þó eigum við nokkurn fjölda af mjög góðum myndlistarmönnum.

Það er til dæmis unun að fara og skoða sýninguna Nýmálað sem nú stendur yfir á Kjarvalsstöðum. Þar birtist mikil fjölbreytni í efnistökum, hæfileikar og kunnátta. Við erum ekki á náskeri stödd með myndlistarmenn eins og sýna þar.

Christoph hefði sjálfsagt verið ágætur fulltrúi Svisslendinga í Feneyjum – en það virkar með öllu tilgangslaust að senda hann frá Íslandi.
Neyðarástand í Mogga og Fréttablaði

Morgunblaðið er borið frítt í hús í dag og Fréttablaðið kemur náttúrlega ókeypis líka.

En nú ber svo við að sama forsíðufréttin er á báðum blöðunum og með sömu fyrirsögn:

„Neyðarástand á svínabúum.“

Spurt er hvort fyrirsögnin hafi líka fylgt með í sendingunni frá almannatenglinum?
Appelsínugul sveifla í Alberta

Kosningaúrslit í hinu stóra og auðuga Albertafylki vekja skjálfta út um allt Kanada.

Alberta var lengst af mesta landbúnaðarfylki Kanada, en svo fannst olía – og nú er þarna einhver mesti olíuiðnaður í heimi.

Íhaldsflokkurinn (PC) hefur verið allsráðandi, og margir talið að það myndi seint breytast. Íhaldsmenn hafa stjórnað í Alberta í 44 ár samfleytt og hefur farið af þeim spillingarorð.

En í kosningum í gær breyttist þetta snögglega. Nýi lýðræðisflokkurinn (NDP), sem er vinstri/miðjuflokkur, sigraði með yfirburðum, fékk til dæmis öll þingsætin í olíuborginni Edmonton og mikinn meirihluta í Calgary, sem er mikil viðskiptamiðstöð.

Alls fékk NDP 53 þingsæti, og verður formaður flokksins í Alberta, Rachel Notley, forsætisráðherra fylkisins.

Íhaldsflokkurinn er ekki með nema 11 þingmenn, stærri en hann er nýr flokkur sem nefnist Wildrose flokkurinn og er enn íhaldssamari. Sá flokkur fékk 13 sæti, en einungis í sveitum.

Litur NDP er appelsínugulur svo talað er um appelsínugula sveiflu í Alberta.
Samfylkingin í krísu á afmælinu – á Katrín að taka við?

Samfylkingin er í neyðarlegri stöðu á 15 ára afmæli sínu. Hún ber meira að segja nafn sem átti að vera til bráðabirgða – en er orðið fast á henni, sérlega óaðlaðandi nafn á stjórnmálaflokki.

Fylgið er á bilinu 10 til 15 prósent, það er hvergi nærri 30 prósentunum og meira sem stefnt var að þegar flokkurinn var stofnaður úr Alþýðuflokki, Alþýðubandalagi, Kvennalista og Þjóðvaka. Samanlagt fylgi þessara flokka var miklu meira. Samfylkingin átti að skáka Sjálfstæðisflokknum – en það talar enginn lengur um tvo turna í íslenskri pólitík.

Samfylkingin er í margvíslegri kreppu. Hún er með formann sem nýtur afar lítils trausts og var næstum felldur úr sessi á síðasta landsfundi. Þingflokkurinn er ekki bara fámennur, hann virkar gamall og úrsérgengin. Stefnan er óviss – flokkurinn er ekki ennþá búinn að ná sér upp úr blairismanum sem hann ánetjaðist á tíma Ingibjargar Sólrúnar.

Á sjálfan afmælisdaginn skrifar einn virtasti rithöfundur þjóðarinnar, Jón Kalman Stefánsson, grein þar sem hann leggur til að vinstri menn fylki sér að baki Katrínar Jakobsdóttur, formanns Vinstri grænna.

Katrín er langvinsælasti stjórnmálamaður Íslands, en hún er í flokki sem dregur hana niður. Þar eru Ögmundur og Steingrímur á fleti fyrir. Katrín sat reyndar í hinni óvinsælu Jóhönnustjórn með þeim, og er eiginlega eini pólitíkusinn sem komst ólemstraður þaðan út.

Vinstri grænir rifu sjálfa sig á hol í því stjórnarsamstarfi, þar kom í ljós að flokksmenn gátu varla verið sammála um nokkurn hlut. Steingrímur gerðist eindreginn hollvinur fjármálaaflanna, en Ögmundur var í eilífri uppreisn. Síðan þá hefur VG ekki haft sérlega mikið til málanna að leggja – og fylgið er eftir því.

Jón Kalman leggur til að VG, Samfylking og Björt framtíð fari saman í breiðfylkingu undir stjórn Katrínar, svona í anda R-listans. Hann segir að hennar tími sé runninn upp. En þá þurfa Samfylking og VG nánast að leggja sig niður og horfast í augu við að flokkarnir eru eiginlega þrotabú. Í síðustu skoðanakönnun var samanlagt fylgi flokkanna í kringum 20 prósent.
Dómsmál – og siðferði á íslenskum hlutabréfamarkaði

Líklega er markaðsmisnotkun bankanna fyrir hrun stærsti blekkingarleikur sem hefur verið farið í á Íslandi.

Þá var virði bankanna var haldið uppi misserum saman á hlutabréfamarkaði með alls konar brellum.

Þetta var náttúrlega ljótur leikur – því með þessu voru hluthafar blekktir. Margt fólk tapaði óskaplegum fjármunum á hruni bankanna – þá féll hlutabréfaverðið eins og steinn. Um tíma var það í fáránlegum hæðum, í júlí 2007 var úrvalsvísitalan (sic!) 9040 stig, í desember árið eftir var hún komin í 370.

Þetta er einhver mesta hlutabréfabóla sögunnar, og að miklu leyti var hún pumpuð upp innanífrá. Það var haldið uppi falsaðri eftirspurn eftir hlutabréfum – og þar með verði þeirra.

Um þetta var mikið rætt á sínum tíma, fyrir hrun. Margir vissu hvað var að gerast – en þá var eins og samfélagið flyti sofandi að feigðarósi.

Nú veit ég ekki hvort verður hægt að sanna þessa grófu blekkingarstarfsemi – markaðsmisnotkun er það kallað – þannig að nægi til sakfellingar í dómi. Kannski er það erfiðleikum bundið?

En það er mjög sérstakt að horfa upp á sakborninga og lögmenn þeirra láta eins og það sé út í hött og jafnvel asnalegt að rannsaka þessi mál og ákæra fyrir þau. Annað hvort er þetta einhvers konar taktík eða veruleikafirring – en þessi málflutningur fær feikilegt pláss í fjölmiðlum.

Eins og segir er aldrei að vita hvernig dómar falla. En siðferðislega var þessi leikur fyrir neðan allar hellur. Um það má til dæmis lesa í ágætri BS-ritgerð Eyjólfs Brynjars Eyjólfssonar sem er aðgengileg á netinu og nefnist Siðferði á íslenskum hlutabréfamarkaði.
Nokkuð mikið gölluð skoðanakönnun

Það er alveg sama hvort menn eru með eða á móti Reykjavíkurflugvelli, skoðanakönnun um hann sem birtist um helgina er meingölluð.

Ástæðan er einfaldlega sú að orðalagið spurningarinnar er gildishlaðið – þetta er nokkuð sem unglingar læra í stjórnmálafræði í framhaldsskóla, að þurfi að gera ákveðnar kröfur um hvernig spurningar í könnunum eru orðaðar. Þetta er stjórnmálafræði 101.

Í könnuninni er spurt um flugbraut á Reykjavíkurflugvelli og vísað til hennar sem „neyðarbrautar“.

Nú er þetta orð „neyðarbraut“ alveg nýtt af nálinni, það hefur verið notað af þeim sem vilja ekki láta hrófla við flugvellinum, er beinlínis hanað sem vopn í áróðursstríði til að vekja upp ákveðnar tilfinningar.

Þessi flugbraut kallast norðaustur-suðvesturbraut eða braut 06-24 og það hefði auðvitað átt að nægja í skoðanakönnuninni.

Við gætum neft dæmi sem eru hliðstæð. Það má vissulega krydda skoðanakannanir, en þá hætta þær að vera hlutlausar.

Til dæmis spurningu sem er svona: „Ertu með eða á móti Evrópusambandinu, sem oft er kallað friðarbandalag?“

Eða:

„Styður þú eða ert andvígur ríkisstjórninni, öðru nafni stjórn ríka fólksins?“

Eða svona, þennan hef ég frá þekktum Skagfirðingi:

„Ertu með eða á móti því að fjarlægja stólana úr ráðhúsinu, en þeir hafa einnig verið kallaðir frelsisstólar?“
Svavar Dalmann

Svavar Dalmann Hjaltason var á svipuðu reki og ég. Ég man eftir honum úr æsku, fjörmiklum pilti. En hann ánetjaðist snemma áfengi, strax á gagnfræðaskólaárunum.

Svavar á tímum útigangsmaður og oft í hræðilegu ástandi. Ég furðaði mig stundum á því að hann væri enn á lífi, en nú er hann látinn, 55 ára að aldri. Mér skilst að síðasta skeið hans hafi verið mjög erfitt. Ég heyrði í manni sem sagðist hafa hjálpað honum á fætur fyrir stuttu eftir að honum var gerður ljótur grikkur á Hlemmi.

Alkóhólismi og eiturfíkn geta tekið á sig hræðilegar myndir.

Hann var greindur maður, snjall í tilsvörum, töffari á sinn hátt, flestir sem þekktu hann minnast hans með hlýju. Það geri ég – ég á honum nokkra skuld að gjalda sem verður ekki launuð með peningunum sem hann sníkti stundum af mér. Hann reyndist mér vel.

Illugi vinur minn Jökulsson segir af Svavari þessa sögu:

Einhvern tíma í fyrra hitti ég hann frekar slappan og sagði honum að hann myndi drepa sig á þessu. „Æjá,“ svaraði hann og svo eftir hárrétt tæmaða kúnstpásu: „En ætli þú drepir þig ekki á einhverju líka?“
Ríkisstjórn í djúpri lægð

Ný skoðanakönnun MMR staðfestir sveifluna sem var í Þjóðarpúlsi Gallups, ríkisstjórnin stefnir í djúpa lægð. Í MMR könnuninni fellur fylgi ríkisstjórnarinnar í 30,7 prósent, Sjálfstæðisflokkurinn er með 22 prósent, en Framsókn 10,8.

Fyrir þessu eru ýmsar ástæður, en kannski má fyrst og fremst nefna þá tilfinningu sem ágerist að stjórnarflokkarnir vinni fyrir auðmenn en ekki almenning. Könnunin er reyndar gerð áður en umræðan um makrílfrumvarpið komst í hámæli.

Það stendur upp á Sigmund Davíð og Bjarna Benediktsson að snúa þessu við. Á það má minna að þegar ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur var komin í svipaða stöðu, kallaði Bjarni eftir afsögn hennar.

Þeir geta kannski helst huggað sig við að fylgi síðustu ríkisstjórnarflokka er í algjöru lágmarki – þar þurfa menn verulega að hugsa sinn gang. Samfylkingin er þarna komin niður í 10,7 prósent.

Miðað við þetta eiga ríkisstjórnarflokkarnir varla annan kost en að kasta makrílfrumvarpinu umdeilda, reyna af alvöru að knýja fram kjarasamninga í stað þess að gefa glannalegar yfirlýsingar sem eru eins og olía á eld.

Reyndar er talað um að innan fárra daga líti í ljós alvöru tillögur um stöðugleikaskatt sem á að koma í veg fyrir að allt fari á hliðina ef slakað verður á gjaldeyrishöftum. Skattur af því tagi er nauðsynlegur – og líklega óhjákvæmilegur – en það verður áhugavert að sjá framkvæmdina.

Píratar fara í 32 prósent – og eru semsagt orðnir fylgismeiri en ríkisstjórnin. Það er ótrúleg staða.
Vestast í Vesturbænum

Hér er sérlega hnýsileg loftmynd og ekki víst að allir átti sig á hvar þetta er. Það er helst að raðhúsin efst til hægri á myndinni gefi vísbendingu. Þau standa enn við Framnesveg.

Jú, þetta er vestast í Vesturbænum, ártalið er sennilega skömmu fyrir stríð.

Við sjáum að Hringbrautin er í rauninni ekki orðin til, hún er bara slóði, en Framnesvegurinn er veglegri. Þar lá leiðin út á Seltjarnarnes.

Húsalengjan neðst við Framnesveginn stendur en nokkuð óbreytt, og húsin á horni Sólvallagötu og Framnesvegs og það er aðeins farið að byggja við Seljaveginn,en annars er þetta allt gerbreytt.

Á stóru lóðinni sem er auð fyrir miðja mynd var seinna fótboltavöllur þar sem margir KR-ingar stunduðu íþróttina, sá frægasti var Þórólfur Beck.

Nú stendur þar Vesturbæjarskóli.

Og eins og annars staðar meðfram ströndinni hafa uppfyllingar stækkað borgarlandið allmikið síðan myndin var tekin.
Undirskriftir komnar yfir 20 þúsund – verður stjórnin að draga makrílfrumvarpið til baka?

Það eru ákveðin tímamót þegar fylgi ríkisstjórnarflokkanna tveggja er komið niður fyrir þriðjung kjósenda, samkvæmt nýjasta Þjóðarpúlsi Gallup er það 33 prósent samanlagt. Miðað við þetta er Sjálfstæðisflokkurinn með 22,9 prósent að fá 15 þingmenn, tapar 4. Framsókn 7 þingmenn, tapar hvorki meira né minna en 12. Stuðningur við sjálfa ríkisstjórnina mælist 32 prósent.

En það er líka merkilegt að sjá að síðustu stjórnarflokkar eru rúnir fylgi. Samanlagt eru, VG og Samfylking, flokkarnir sem gátu myndað ríkisstjórn með hreinan meirihluta vorið 2009 með 24,7 prósenta fylgi.

Eina huggun þeirra er að ríkisstjórn Sigmundar og Bjarna stefnir sömu leið.

Píratar nálgast óðfluga þriðjungsfylgi, fá 30,1 prósent. Flokkurinn fengi 20 þingmenn ef þetta væri útkoman í kosningum. Það er með ólíkindum. Óánægjufylgi er þetta vissulega, en líka ákall um ný stjórnmál.

Ríkisstjórnarflokkarnir ættu að hafa miklar áhyggjur af þessu. Þeir stefna inn í mikla ólgutíma þar sem tugþúsundir manna leggja niður vinnu. Máski eru framundan hörðustu átök á vinnumarkaði í marga áratugi. Slíkt reynir á styrk ríkisstjórna.

Annað mál sem getur orðið feikilega erfitt er kvótasetning makríls. Á tveimur sólarhringum hafa safnast meira en 20 þúsund undirskriftir þar sem henni er mótmælt. Undirskriftunum á eftir að fjölga mikið. Þrýstingurinn á Ólaf Ragnar Grímsson um að vísa málinu í þjóðaratkvæðagreiðslu er mikill. Vísað er í ummæli hans sjálfs þar sem hann lét í ljósi þá skoðun að kvótamál væru vel til þess fallin að fara í þjóðaratkvæðagreiðslu:

„Þar er um að ræða ráðstöfun á sameign þjóðarinnar. Þar er um að ræða hvað þjóðin, eigandi auðlindarinnar, fær í sinn hlut. Það er erfitt að hugsa sér stærra mál en það, sem myndi vera eðlilegt að setja í þjóðaratkvæðagreiðslu, ef einhver hluti þjóðarinnar telur það mikilvægt[…] Þannig að ég tel að eðli málsins sé þannig, að það séu tiltölulega fá mál jafn vel til þess fallin að fara í þjóðaratkvæðagreiðslu eins og kvótamálin. Því þar er þjóðin sjálf að taka afstöðu til þess hvernig hún vill ráðstafa sameign sinni.“

Ólafur Ragnar var eins konar guðfaðir ríkisstjórnarinnar, hann valdi að fela Sigmundi Davíð stjórnarmyndunarumboð og enginn stjórnmálaflokkur er hrifnari af honum en Framsóknarflokkurinn. En ef hann synjar makríllögum samþykkis er ríkisstjórnin í erfiðri stöðu. Úrslit þjóðaratkvæðagreiðslu um lögin yrðu líklega bara á einn veg. Þeim yrði hafnað. Þar myndi koma fram sterkur þjóðarvilji um fiskveiðistjórnun.

Hugsanlega á ríkisstjórn, sem stendur svo veikt meðal kjósenda, ekki annan valkost en að draga frumvarpið til baka.
Bænaskrá til forsetans

Ein helsta ástæðan fyrir óvinsældum ríkisstjórnarinnar er sú útbreidda tilfinning að hún sé aðallega að vinna fyrir ríkt fólk. Orðið sem maður hefur helst heyrt notað um þetta undanfarnar vikur er „grímulaust“. Ríkisstjórnarflokkarir eru með minna en þriðjungs fylgi. Að sumu leyti minnir þetta á þau viðhorf sem eru uppi í Bretlandi gagnvart stjórn Davids Cameron – þegar örfáir dagar eru til kosninga þar.

Því er ekki furða að mikill gangur sé í undirskriftasöfnun gegn kvótasetningu makríls. Þar hafa nær 14 þúsund manns skrifað undir á einum sólarhring og talan á örugglega eftir að hækka mikið. Það var alltaf ljóst að þetta mál myndi kalla fram mikla mótspyrnu.

Undirskriftunum er beint til forseta Íslands. Að hann synji þessum lögum samþykkis, eins og hann gerði með Icesave. Vísi málinu í þjóðarakvæði.

Þarna erum við aftur komin inn í umræðuna um hversu margt er óklárt í kringum forsetaembættið og nauðsyn þess að skýra í stjórnarskrá hvað skal gera ef tiltekinn hluti kjósenda krefst þjóðaratkvæðagreiðslu. Eins og staðan er nú er það einungis háð geðþótta forsetans. Það er engin mælistika sem hægt er að styðjast við. Stundum geta ráðið stundlegir pólitískir hagsmunir forsetans sjálfs, hvað honum hentar hverju sinni.

Lesandi síðunnar sendi eftirfarandi línur þar sem hann líkir þessu við bænaskrár sem voru sendar kóngum fyrri tíma:

Ég fór að velta fyrir mér þessari undirskriftasöfnun á netinu út af makrílnum. Hvar er lýðræðið statt þegar þjóðin sýður saman bænarskrá til forsetans um að synja lögum staðfestingar? Hver er munurinn á því og bænarskrám 19. aldar. Ég myndi skilja þetta ef forsetaembættið væri annað og meira en forseti, forsetaritari, skrifstofustjóri og tveir deildarstjórar. Hvaða forsendur hefur embættið til að leggja sjálfstætt mat á hinu ýmsu mál?
Veikur en ekki bjáni

Jón Gnarr, fyrrverandi borgarstjóri, skrifar grein í Fréttablaðið í dag. Hann er búinn að komast að því að fólk sem hann taldi einu sinni vera „bjánapopparar“ er bara „bjánar“. Hann nefnir Gylfa Ægisson, Hallbjörn Hjartarsson og Leoncie.

Þetta er kannski pínu fyndið, en þó ekkert sérlega. Jón hefur fengið vitneskju um að þetta fólk sé ekki alveg eins hlægilegt og honum fannst árunum þegar hann starfaði í útvarpi.

Einn mann í viðbót dregur hann inn í þennan hóp bjánapoppara. Það er Gunnar Jökull Hákonarson. Ég segi eins og er – mér finnst það ljótt.

Gunnar Jökull var frábær tónlistarmaður. Spilaði með nokkrum fremstu popp- og rokkhljómsveitum Íslands. Var í Flowers og síðan stofnfélagi í Trúbroti. Hann spilaði um tíma á Englandi, og þá með þekktri hljómsveit, Syn, sem síðar breyttist í Yes.

Hann var framúrskarandi trommuleikari – sá langbesti í íslenskri rokktónlist á sínum tíma. Þegar hann kom heim frá Englandi var hann stórstjarna hér á Klakanum.

En Gunnar Jökull fékk hræðilegan geðsjúkdóm. Hann dó fyrir aldur fram. Síðustu árin var hann ekki samur maður og gaf út plötuna Hamfarir sem Jóni Gnarr fannst svona líka fyndin. Ég man eftir að hafa komið í fylleríspartí þar sem þessi plata var spiluð og sumir gesta hlógu eins og þeir ættu lífið að leysa.

Gunnar var veikur maður. Það er sorglegt ef hans er minnst fyrir þetta og fyrir að vera „bjánapoppari“. Það er nær að hlusta á leik Jökulsins á Lifun.
Lóan í miðborginni

Það er sagt að til Íslands komi 300 þúsund pör af lóum á ári, semsagt 600 þúsund fuglar. Það er slatti. Stór hluti þeirra hefur nú ákveðið að setjast að í borginni. Hér má sjá brot af lóunum sem voru á Miklatúni í dag.
Við þurfum ekki puntforseta eða útrásarforseta

Ef Katrín Jakobsdóttir býður sig fram sem forseta ætti það að vera á forsendunum sem Ólafur Ragnar skóp í Icesave. Ólafur virðist sjálfur hafa gleymt forsetanum sem hann lék þennan stutta tíma eftir hrun.

Við þurfum ekki forseta sem fer bara í embættið vegna þess að hún er kona, ekki forseta sem er upp á punt eins og tíðkaðist á árum áður, og allra síst útrásarforseta sem er sífellt í einhverju markaðsstarfi.

Katrín er formaður vinstri sinnaðs umhverfisflokks, hún ætti að beita sér fyrir því að þjóðin fái einhverju að ráða um stærstu mál samtímans, fiskveiðistjórnun, virkjanamál, utanríkisstefnuna. Hún gæti líka haft jákvæð áhrif á stjórnarskrármál, ólíkt Ólafi Ragnari.

Á sumum þessum sviðum – til dæmis hvað varðar kvótann – hefur meirihluti þjóðarinnar alltaf verið ósammála framkvæmdinni.