arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Sólbað

Kári fer í sólbað með mömmu sinni. Honum þykir ekki nógu gott að vera bara „andlitslitaður“.

Eftir eina mínútu:

„Er ég orðinn sólbrúnn?“

„Nei.“

Kári lokar augunum og setur nefið upp í sólina.

„En núna?“

„Kannski svolítið.“

„Ég vil vera sólbrúnn eins og börnin í Afríku.“

„Nú?“

„En ég vil samt eiga pening.“
Ógeðslega ríkir

Hér eru nokkrir hlutir sem fólk getur keypt ef það er ógeðslega ríkt og vill alls ekki eyða aurunum í góðgerðastarf.

Dýrasta pítsa í heimi er til dæmis ágæt. Með fjórum mismunandi tegundum af kavíar.

Sýnir manni samt að það eru líklega viss takmörk fyrir því hvað er hægt að eyða miklum peningum og hafa ánægju af því.
Richistan

Erlendis er farið að tala um Richistan, sérstakt land sem ríka fólkið lifir í. Ef marka má síðustu skattframtöl er Richistan líka farið að teygja anga sína hingað. Í Richistan vita menn ekki aura sinna tal. Það er búinn til alls konar varningur fyrir fólkið í Richistan og hann verður sífellt dýarari – demantsúr, handtöskur á fáránlegu verði, einkaþotur, snekkjur. Verð á hótelsvítum er fjarstæðukennt.

Þegar horft er á tekjur hafa forstjórar og bankamenn stungið svo rækilega af að annað eins hefur ekki sést. Brauðmolahagfræðin segir að molar hrjóti af borðum þeirra til okkar sem vinnum bara fyrir sléttum mánaðarlaunum. Við horfum samt með glýju á íbúa Richistan. Reynum að fylgja þeim eftir – því er stöðugt haldið að okkur að svona eigi að lifa. Lifum um efni fram – steypum okkur í skuldir. Á stöðum þangað sem Richistan teygir anga sína hækkar verð á skikkanlegu húsnæði fram úr hófi. Þannig neyðumst við að sumu leyti til að lifa eftir leikreglum þess.

Sú hugmyndafræði er algjörlega ríkjandi að ekkert sé eins merkilegt og að sýsla með peninga. Allir hinir eiga að bara að fá gömlu launin sín. Þeir sem eiga aura geta flutt þá milli landa eins og þeim sýnist og forðast að borga skatta. Þeir sem ekki geta verið með í þessari veislu – ná ekki að afla sér annarra tekna en lágra launa sem eru skattlögð upp í topp – fyllast vanmetakennd. Hvernig getur það öðruvísi verið?

Íslendingar eru að verða ríkari – vissulega. En stéttaskipting er að aukast verulega. Eða hvernig er til dæmis fyrir kennara, leikskólakennara og starfsmenn á heilbrigðisstofnunum að horfa upp á hvað störf þeirra eru lítils metin?

Sjáið til dæmis þessa bloggfærslu.
Glæpamenn ganga lausir

Eins og sést hérna tekur lögreglan líkamsárásir ekki alvarlega. Fólk sem verður fyrir þeim þarf helst sjálft að taka lögin í sinar hendur. Umburðarlyndið gagnvart ofbeldi er með ólíkindum.

Glæpamennirnir ganga lausir, þeir eru ekki einu sinni kallaðir í yfirheyrslur. Manni finnst liggja við að þeir fái klapp á bakið.

Hér þarf stóra viðhorfsbreytingu.
Glöggt er gests augað

Morgunblaðið birti á sunnudag athyglisverða grein þar sem rætt er við skiptinema við Háskóla Íslands. Það er merkilegt að lesa hvað þetta unga fólk hefur að segja um Ísland – það er nefnilega ekki allt jákvætt.

„Líklega er of langt gengið að tala um útlendingahatur. Útlendingaóvild er nær lagi,“ segir Katharina Lena Gross frá Þýskalandi.

Hún bætir við:

„Ég hef hitt margt gott fólk og mér líður orðið mjög vel hérna. Það kom mér þó á óvart hversu algengt er að Íslendingar komi illa fram við útlendinga.“

Hún hefur ekki góða sögu að segja af húsnæðismarkaðnum hérna. Í greininni segir:

„Starfsfólk Háskólans benti henni á tvær íbúðir til leigu. Önnur var án baðherbergis og eldhúss, undir súð og þar að auki fokdýr. Hin var ókláruð, gluggalaus og deila þurfti baðherbergi og eldhúsi með fleiri en tíu öðrum leigjendum.“

Um námið í Háskóla Íslands segir þessi unga kona frá Þýskalandi:

„Það var eins og enginn vissi hvað ætti að gera við okkur skiptinemana. Okkur fannst við ekki velkomin og enginn virtist hafa áhuga á okkur.“

Ella Kolliokoski frá Finnlandi segir að það sé mjög erfitt að kynnast Íslendingum.

„Ég hef eiginlega bara kynnst öðrum skiptinemum,“ segir hún.

Ellu finnst Íslendingar hafa litla umhverfisvitund og furðar sig á hversu lítið er endurunnið hérna:

„Mér finnst skrítið að allir eigi bíl. Ef maður fylgist með umferðinni sér maður að það eru eiginlega alltaf bara einn eða tveir í hverjum bíl. Það finnst mér ekki rétt. Strætisvagnakerfið er heldur ekki nógu gott.“

Carl Mikael A. Teglund frá Svíþjóð er ánægður, finnst landið flott, en segir að Íslendingar vinni of mikið:

„Ég hef t.d. tekið eftir því að það er mjög erfitt að skipuleggja ferðalög og matarboð með Íslendingum af því að þeir eru alltaf að vinna.“

Hann hefur líka áhyggjur af því hvernig Íslendingar ætli að taka á móti öllum þeim fjölda útlendinga sem hingað kemur:

„Ég velti því samt fyrir mér hvað gerist þegar fleiri útlendingar koma hingað. Ef þið farið ekki að búa ykkur undir það og ákveða hvernig þið ætlið að bregðast við þá verður þetta helsta vandamál Íslendinga á næstu árum… M.a. er mikilvægt að koma í veg fyrir að hér myndist gettó og að útlendingar sem hingað koma einangrist.“
Allt hafði þá annan róm

Björn Bjarnason var menntamálaráðherra í sjö ár og allan tímann sýndi hann ekki nokkra tilburði í þá átt að selja Ríkisútvarpið.
Furðulegt umburðarlyndi gagnvart ofbeldi

Fyrir fáum árum varð konan mín fyrir líkamsárás í Miðbænum. Hún hringdi í lögregluna sem ráðlagði henni að kæra ekki. Það gæti skapað henni vandræði.

En auðvitað á fólk ekki að þurfa að standa í að kæra ofbeldisglæpi sjálft. Það á að vera í verkahring yfirvalda. Lögregla á að rannsaka svona mál eins og önnur glæpaverk.

Ofbeldismenn sleppa létt á Íslandi. Dómar yfir þeim eru furðulega vægir. Það er eins og við teljum eðlilegt að skemmtanalífi og áfengisdrykkju fylgi vænn skammtur af ofbeldi.

Það er líka mjög lágt hlutfall þjóðarinnar sem situr í fangelsum á Íslandi. Er kannski kominn tími til að hækka það?
Golfbíll sem gapastokkur

Þekktan kvikmyndaleikstjóra kannast ég við sem setur gesti sem koma á heimili hans í mjög óþægilegan stól. Það dinglar einhvern veginn í lausu lofti, getur ekki sett fæturnar niður – líður mjög bjánalega.

Ég velti fyrir mér hvort golfbílarnir sem Bandaríkjaforsetar setja gesti sína í hafi svipaðan tilgang. Að láta gestina finna til vanmáttar – líta út eins og asna.

Þeir sem setjast upp í golfbíla þurfa líka helst að vera í golffötum; sæmilega smekklegt fólk vill ekki láta sjá sig í slíkum fatnaði.

En það er líka hallærislegt að vera í jakkafötum með bindi í golfbíl. Eiginlega ennþá verra.

Þannig eru golfbílarnir eins konar gapastokkar. Sá sem sleppur úr svona tæki er tilbúinn að samþykkja allt.
Svandís og svavaristarnir

Maður er farinn að heyra vangaveltur um hver sé arftaki Steingríms J. í Vinstri grænum. Steingrímur er sá í hópi flokksformannanna sem hefur setið lengst. Staða hans hefur veikst mjög eftir að honum mistókst að komast í ríkisstjórn eftir kosningarnar í vor. Margir telja að hann sitji ekki út þetta kjörtímabil.

Nafnið sem er oftast nefnt er Svandís Svavarsdóttir. Hún þykir traust, kemur vel fyrir, hæfilega móðurleg – snjöll stjórnmálakona. Það skemmir reyndar aðeins fyrir að hún situr ekki á þingi og er ekki mjög í sviðsljósi fjölmiðlanna – það er jú ekkert sérlega spennandi hlutskipti að vera í minnihluta í borgarstjórn.

Hins vegar er styrkur fyrir hana að svavaristar – gamlir fylgismenn föður hennar, Svavars Gestssonar – hafa styrkt tök sín í flokknum. Álfheiður Ingadóttir og Árni Þór Sigurðsson eru sest á þing – og svo er Svavar náttúrlega einn helsti ráðgjafi Steingríms.

Í augum þessa fólks eru afkomendur Svavars nánast eins og hið helga gral.

Ögmundur þykir síður koma til greina – það er heldur ekkii víst að Steingrímur geti fellt sig við að hann verði formaður. Katrín Jakobsdóttir er of reynslulítil – Guðfríður Lilja líka og hún komst heldur ekki inn á þing í vor. Getur reyndar engum öðrum kennt um en flokkssystkinum sínum sem settu hana í vonlaust sæti.

Vinstri grænir vilja verða forystuflokkur í stjórnandstöðu. Þeirra bíður það verkefni að glíma við ríkisstjórn sem hefur yfirgnæfandi þingmeirihluta og er vinsæl meðal þjóðarinnar – hefur 83 prósenta fylgi samkvæmt nýrri skoðanakönnun!

Til að þetta gangi þarf flokkurinn að víkka skírskotun sína meðal kjósenda – hætta upphlaupum og sjálfvirkri óánægju en reyna að virka ábyrgari. Öðruvísi getur stjórnarandstaðan ekki orðið valkostur – þannig eru dagar frelsisins að vissu leyti búnir hjá VG.
Ofbeldi og subbubragur í bænum

Ég held að það sé tómt mál að tala um að auka aðgengi að áfengi eða lækka það í verði eins og ástandið er í skemmtanalífinu um helgar.

Vínmenning er ekki til á Íslandi og verður aldrei. Við getum látið okkur dreyma um vínsötrandi Miðjarðarhafsbúa. Hjá þeim er þetta lífsnautn – hjá okkur þunglyndislegt próblem. Ástandið í bænum um síðustu helgi virðist hafa verið hryllingur.

Nær væri að lögreglan tæki sig saman í andlitinu og reyndi að útrýma ofbeldinu úr bænum. Kannski þarf hún að fá fleiri liðsmenn til þess – kannski þarf hún að hafa einhver tæki sem ofbeldismönnum stendur ógn af?

Það er ekki nóg að lögreglumennirnir hími bara óttaslegnir inni í bílum.

Liður í þessu gæti verið að stytta opnunartíma veitingastaða. Það voru greinilega mistök að lengja hann. Margir kýla í sig eiturlyfjum til að þrauka nóttina – og verða snarklikkaðir. Verstar eru líkamsárásirnar síðla nætur. Það þarf að fá fólkið til að fara fyrr út á kvöldin – og fyrr heim til sín.

Ég veit ekki til að það tíðkist nokkurs staðar að miðbær í höfuðborg sé undirlagður af drukknu og dópuðu fólki heilu næturnar og fram undir hádegi á laugardags- og sunnudagsmorgnum. Yfir þessu er einkennilegur subbubragur.

Það er líka ljóst að mjög misráðið var að banna reykingar á öldurhúsum. Fólk fer út að reykja í æstu skapi, gjarnan með glös eða flöskur í hendi, það svífur enn á það þegar út kemur – þá er stutt í að átök brjótist út.

Í alvörunni. Það þarf að gera eitthvað í þessu. Ástandið er algjörlega til vansa. Og alveg út í hött að tala um að lækka verðið á áfengi eða selja bjór eða vín í matvörubúðum.

Er ekki kominn tími til að borgarstjórnin í Reykjavík fari á stúfana? Eða hvar er sjálfsvirðingin?
Tyrkjagrýlan í Eyjum og Eyjahafinu

Það er merkilegt að fylgjst með deilum um póstmóderníska túlkun ungrar konu, Bryndísar Björgvinsdóttur, á Tyrkjaráninu. Greinin sem birtist í Lesbókinni beitir því viðhorfi að öll saga sé einhvers konar lygasagnir sem fólk segir sjálfu sér til að réttlæta stöðu sína og gerðir – þó ekki síst völd.

Þannig hafi Tyrkjaránið verið notað til að upphefja góða kristna menn á kostnað vondra manna af öðrum kynþáttum – sem nátturlega aðhyllast önnur og óæðri trúarbrögð.

Nú er þetta fræðileg aðferð sem er notuð á fjarskalega margt. Þessi nálgun er ekki frumleg lengur. Niðurstaðan er einatt sú sama – að ekki séu til nein sannindi, allt er svo fjarskalega afstætt. Það er enginn góður eða vondur, ekkert satt eða ósatt – það fer bara eftir sjónarhorninu, túlkuninni.

Með svipuðum hætti var marxismanum beitt í háskólasamfélaginu til skamms tíma. Maður þurfti eiginlega ekki að vita neitt um neitt – allt var hægt að skýra út frá stéttabaráttunni. Staðreyndir voru algjört aukaatriði, skemað hafði tekið yfir. Akademónarnir (sic!) fylltu bara út í það eftir kenningunni.

Nú má vera að svona rannsóknir séu stundum afhjúpandi. Þó koma þær í raun Vestmannaeyjum og fólkinu þar frekar litið við. Snerta heldur ekki atburðinn sem um er fjallað.

Enda er beinlínis sagt í grein Bryndisar að hann skipti engu máli:

„Þegar Tyrkjaránanna er minnst skiptir atburðurinn sem slíkur ekki máli, það sem máli skiptir er notkun okkar Íslendinga á honum. Þau „Tyrkjarán“ sem við höfum verið að minnast í gegnum aldirnar og minnumst í dag gerðust aldrei.“

Í Vestmannaeyjum var löngum einna fátækast fólk á Íslandi. Í umræddum atburði, Tyrkjaráninu, voru 36 íbúar eyjanna drepnir en 242 voru numdir á brott. Seldir í þrældóm. Sjóræningjarnir dvöldu í Heimaey í nokkra daga og dunduðu sér við að kvelja fólkið.

Það þarf ekki mikið að velta fyrir sér hver var góður eða vondur þarna: Þrælakaupmenn eða bláfátækt kotfólk á þessari afskekktu eyju sem aldrei hafði gert neinum mein.

Annað fátækt fólk veit ég um. Það bjó á grísku eyjunni Amorgos sem er mjög afskekkt. Þar hefur Tyrkjagrýlan verið notuð í gegnum aldirnar, enda voru sjórán þar afar tíð. Einna verst var ástandið um svipað árabil og sjóræningjarnir úr Barbaríinu herjuðu á Íslandi. Í eitt skipti voru allir eyjarskeggjar numdir brott og seldir í þrældóm. Afar fáir áttu afturkvæmt.

Á eyjum af þessu tagi finnur maður að sumu leyti ennþá fyrir hættunni af sjóræningjum. Þorpin eru yfirleitt lengst uppi á fjalli, á köldum, vindasömum og heldur óhentugum stöðum – svona líkt og byggðin á Heimaey væri upp á Stórhöfða. Þau voru byggð þarna til að fólkið hefði tima til að flýja sjóræningja þegar óvinveitt segl birtust við sjóndeildarhringinn.

Þannig eimir ennþá eftir af bláköldum veruleikanum sem ekki verður skýrður burt með einhverjum menningarfræðum.
Antonioni líka

Og Antonioni líka dáinn. Sama dag og Bergman!

Ég ætla samt ekki að skrifa minningargrein um hann.

Fáir menn hafa gert langdregnari myndir en Antonioni, þjakaðar af intellektúalisma áranna upp úr 1960 – á tíma nýju skáldsögunnar. Þá átti allt að vera mjög órætt; persónurnar máttu helst ekki heita neitt. Þær vöfruðu bara um.

Með góðri slettu af marxisma – öðruvísi gat það ekki verið. Zabriskie Point – ein tilgerðarlegasta mynd sem hefur verið gerð – mjög undir áhrifum frá marxistanum Herbert Marcuse sem var tískuheimspekingur á árum stúdentabyltingarinnar.

En þetta var þó allavega tími þegar kvikmyndir töldust ennþá list.
Rammaskalli

Nú sé ég að Rammaskalli er dáinn í hárri elli.

Hann þótti einhver fyndnasti maður á Íslandi, sonur Árna prófasts, þess eina og sanna sem Þórbergur skrifaði um – faðir snillinganna Sigurðar og Kristjáns Guðmundssona.

Einhver góður blaðamaður þyrfti að taka sig til og skrifa um þennan mann og innrömmunarverkstæðið hans í Bergstaðastrætinu. Það var stórbrotin menningarstofnun.
Varúð leiðindi!

Mitt í gúrkunni fer nú í hönd einhver leiðinlegasti tími í fjölmiðlum á Íslandi, þegar blöð, útvarp og sjónvarp keppast við að birta upplýsingar upp úr álagningaskrám. Nú fær maður að vita nákvæmlega hvað náunginn fær í laun. Allir fjölmiðlarnir munu birta sömu upplýsingar um sömu menn. Þetta er meira að segja gefið út í sérstakri bók.

Eins og mann langi að vita þetta.

Upplýsingar um tekjuskiptinguna í landinu þurfa auðvitað að vera aðgengilegar – það þarf varla að taka það fram – en eins og þetta er stundað hérna hvert ár eftir að álagningarskrárnar koma út er það bara hnýsni.
Pólitískir fangar á Íslandi?

Eða það segir Saving Iceland:

„The Icelandic government and ALCOA are beginning to line up political prisoners with their repression of protests against the heavy industry policy. A twenty three year old British Saving Iceland activist who was arrested today on the action against Rio Tinto-Alcan, has been imprisoned for eight days.“

Eða kannski eins og Andrés Magnússon segir:

„Ekkert er þessu fólki greinilega kærar en að gerast píslarvottar.“
Thatcher bolurinn

Ég var að taka til í fataskápnum mínum. Fann meðal annars Bob Marley bol. Ég gaf fimmtán ára frænda mínum hann.

Ég fann líka Margrétar Thatcher bol. Ég gaf frænda mínum hann líka. Hann er að byrja í Hamrahlíð í haust.

Fólk í Hamrahlíð hefur alltaf verið mjög vinstri sinnað. Það myndi fíla Marley bolinn.

En ef hann mætir í Thatcher bolnum verður honum líklega útskúfað úr skólanum. Eða lagður í einelti næstu fjögur árin.

Nema að hann gangi í flasið á þeim sirka tveimur frjálshyggjumönnum sem stunda nám við skólann, þeir geri hann að leiðtoga sínum og hann verði kominn á þing eftir áratug.
Bergman

Mér er það sérlega minnisstætt þegar ég sá Sjöunda innsiglið í – af öllum stöðum – Sjónleikarahúsinu í Færeyjum og fylltist angist yfir dauðanum, bæði vegna Bergman myndarinnar sem fjallar um riddara sem teflir skák við dauðann og þunglyndislegs andrúmsloftsins á eyjunum.

Þessi allegóría um dauðann eldist vel – með ótrúlega fallegum ungum Max von Sydow – núna í sumar var verið að sýna hana í nokkrum kvikmyndahúsum í London. Í litlu bíói í París hefur verið Bergman hátíð í marga áratugi.

Bergman myndirnar voru annars sýndar í Fjalakettinum hjá Friðriki Þór á árunum 1976-77. Þar sá maður meistaraverkin: Þögnina, Persona, Meyjarlindina, Bros sumarnæturinnar, Villt jarðarber. Ég var á réttum aldri til að meðtaka þetta.

Það er sagt að Bermann sé þungur og erfiður. Það er ekki alveg satt, tvær síðastnefndu myndirnar sem eru í hópi þeirra dáðustu sem hann gerði eru bara nokkuð léttar og bjartsýnar. Sú fyrri fjallar um framhjáhald og ástir á herrasetri – Woody Allen endurgerði hana í A Midsummer's Night Sex Comedy – hin síðari um aldraðan prófessor – leikinn af meistaranum Viktor Sjöström – sem fer yfir ævi sína í ökuferð frá Stokkhólmi til Lundar.

Sú mynd er einkennist af frekar umburðarlyndum og gamansömum mannskilningi – ólíkt sumum Bergman myndum þar sem hann beitir persónur sínar smásmyglislegri dómhörku.

Sumt varð reyndar dálítið þrúgandi. Myndir úr hjónabandi, ég gat ekki horft á það. Hvísl og hróp með konum að deyja hægt og í mjög þungu skapi. Þessi nakta sjálfsskoðun – blandin lúterskri sjálfspyntingu. Þetta ágerðist þegar Bergman varð eldri – þess vegna létti manni þegar maður sá fyrri hlutann af Fanný og Alexander þar sem dulúð og katína bernskunnar var í fyrrirrúmi.

En það er mikill meistari sem er genginn. Flókinn maður, sjálfsagt erfiður, en einn af raunverulegum snillingum kvikmyndanna – síðasti fulltrúi hins klassíska tíma kvikmyndalistarinnar á áratugunum eftir stríð.
Úbbs

Gordon Brown mætir smjaðrandi til Washington að hitta Bush.

Nú fer fylgið við hann að minnka. Sannið til.
Mogginn og heimurinn

Mogginn getur ekki hætt að kvarta undan því að Ingibjörg Sólrún skuli hafa farið til Miðausturlanda – að skipta sér af einhverju sem okkur kemur ekki við.

Að vísu er hafið undarlegt sáttaferli í Staksteinum sem felst í því að bjóða hingað sinfóníuhljómsveit ungmenna frá Ísrael og Palestínu undir stjórn meistara Daníels Barenboim. Það gæti orðið nokkuð dýr sátt.

Morgunblaðið var í áratugi blað sem var með erlendar fréttir á forsíðunni. Skilaboðin voru þau að það sem gerðist úti í hinum stóra heimi hefði meira vægi en það sem gerðist hér í fámenninu. Það þurfti eitthvað verulega stórt að gerast á Íslandi til að komast á forsíðu Moggans – eldgos, landhelgisstríð, kosningasigur Sjálfstæðisflokksins.

En nú hefur þetta breyst og Mogginn er orðinn heimóttarlegur.
Saving Iceland keyra inn í hús

Þetta er alveg stórkostlegt.

Og bíllinn fullur af gaskútum – búinn til úr áli að hluta til.

Hvað næst hjá þessum ötula hópi?
Viljum við hafa millilandaflugvöll í Miðbænum?

Þorsteinn Pálsson skrifar ágætan leiðara um Reykjavíkurflugvöll – eiginlega það fyrsta af viti sem maður hefur séð um það mál í langan tíma. Þorsteinn veltir því fyrir sér hvort flugvöllurinn sé í auknum mæli að verða millilandaflugvöllur. Flug á einkaþotum um völlinn fer vaxandi (ferðamáti sem ber ekki að hvetja til) og einnig hefur verið óskað eftir aðstöðu fyrir millilandaflug með farþega.

Samgönguráðherrann sem er æstur flugvallarsinni virðist vera þess fýsandi að starfsemin verði þróuð í þessa átt. Það er svo þversögn að á sama tíma er í gangi seinni hluti hugmyndasamkeppni um Vatnsmýrina. Togstreitan um völlinn heldur áfram þrátt fyrir tilraunir til að koma á sáttum.

Þorsteinn skrifar:

„Aukið þotuflug er á hinn bóginn líklegt til þess að herða til muna andstöðu við veru vallarins á þessum stað af umhverfisástæðum. Að því mun aukheldur reka, ef að líkum lætur, að fjármálaráðherra komist einn góðan veðurdag að þeirri niðurstöðu að fjármunum skattborgaranna sé ekki vel varið með því að reka tvo alþjóðaflugvelli með fjörutíu kílómetra millibili.

Engin dæmi eru um slíkt þjónustustig með öðrum þjóðum miðað við jafnan farþegafjölda. Í fljótu bragði verður ekki séð að Keflavíkurflugvöllur, sem nú er í útjaðri höfuðborgarsvæðisins, verði fluttur nær miðju þess. Þessar einföldu staðreyndir er nauðsynlegt að hafa í huga við stefnumótun um þróun flugvallarstarfsemi á höfuðborgarsvæðinu öllu og skipulagi þess frá Skipaskaga að Garðskaga.

Ætla má að af sjálfu leiði að byggð muni á næstu áratugum þróast milli Straumsvíkur og jaðarsins á Miðnesheiði. Það er náttúra samgöngumiðstöðva að draga til sín atvinnustarfsemi og byggð. Skipulag næstu áratuga á þessu svæði öllu ætti þar af leiðandi að taka mið af þessu.

Hafnfirðingar hafa nýlega ákveðið í allsherjaratkvæðagreiðslu að Straumsvík verði ekki framtíðarvettvangur fyrir álver. Á sama tíma eru áform eða bollaleggingar um að reisa álver á tveimur öðrum stöðum á fyrirsjáanlegu byggðaþróunarsvæði milli kjarna höfuðborgarsvæðisins og Keflavíkurflugvallar.

Sú spurning hlýtur að vakna hvort það er skynsamleg ráðstöfun horft frá almennum skipulagssjónarmiðum. Er ekki full ástæða til þess að móta heildstæða stefnu um þróun flugvallarstarfsemi og byggðar á þessu svæði öllu? Geta skipulagsyfirvöld landsins látið kylfu ráða kasti hvernig þessi mál skipast á næstu áratugum?

Eins og sakir standa virðist sú stefna ríkjandi að láta þrýsting hverju sinni ráða viðbrögðum og aðgerðum bæði varðandi flugstarfsemi og álver. Betra ráð væri hins vegar að samhæfa áform samgönguyfirvalda, skipulagsyfirvalda og þeirra sveitarfélaga sem hér eiga hlut að máli. Alltént mætti ljá slíku verklagi nokkra hugsun.“

Borgin getur auðvitað ekki án þessa svæðis verið ef á að vera heil hugsun í skipulagsmálum hér – ef hún á að geta orðið umhverfisvæn og hagkvæm. Nema við teljum okkur geta rekið hér einkabílasamfélag með tilheyrandi kostnaði, mengun og úthverfavæðingu langt fram á öldina.

Er kannski kominn tími til að fara að huga að lestarsamgöngum á svæðinu?
Mikið – vill meira

Kaupþing hækkar vexti á húsnæðislánum. Þeir verða 5,95 prósent – sem er rosalega mikið fyrir fólkið sem þarf að borga af slíku láni. En bankann munar kannski ekki mikið um það.

Röksemdafærslan er svohljóðandi:

“Vaxtabreyting þessi er tilkomin vegna þess mikla munar sem myndast hefur á óverðtryggðum og verðtryggðum vöxtum í kjölfar lækkandi verðbólgu og áframhaldandi hárra óverðtryggðra vaxta.”

Nú er ég bara venjulegur maður með litla þekkingu á hagfræði – og enn minni þekkingu á almannatengslum.

En hefði ekki verið nær fyrir bankann að hugsa sem svo:

Í gær skiluðum við enn einu metuppgjörinu. Við græðum á tá og fingri. Við erum eiginlega heimsmeistarar í bankarekstri.

Af hverju ættum við þá að hækka verðið á vörunni sem við seljum?
Hugleiðingar í húsdýragarðinum

Við Kári fórum í Húsdýra- og fjölskyldugarðinn í gær. Það var fínt. Ég var samt að velta fyrir mér hvort einhver auðkýfingurinn gæti ekki slett nokkrum milljörðum í að gera garðinn flottari. Sumt þarna er komið dálítið til ára sinna.

Í staðinn fengi hann auðvitað styttu af sér í garðinum og ævarandi þakklæti barna og foreldra.

Þá mætti kannski huga að því líka að koma upp almennilegu sædýrasafni – það er til dæmis miklu flottara sædýrasafn í Berlín, lengst inni í Þýskalandi, en hjá sjávarútvegsþjóðinni miklu. Eða réttar sagt – það er ekkert sædýrasafn nema vísir að því í Eyjum.

Ég tel einsýnt að ferðamenn sem koma til Reykjavíkur vanti eitthvað meira að gera. Nokkur fjöldi þeirra var í Húsdýragarðinum í gær. Vandinn var bara sá að skepnurnar voru flestar lengst úti á túni.

Í Bretlandi – sem er nýríkisparadís eins og Ísland – er það að komast í tísku að auðmenn taki þátt í ýmsum verkefnum, samfélaginu til heilla. Einhvern veginn virðist miklu minna um það hér. Kannski erum við bara nokkrum árum á eftir tískunni.

Það er talað um að þegar menn eru búnir að kaupa allt sem hægt er að kaupa fyrir peningana – finna ekkert nema leiða lengur yfir nýju einkaþotunum og Bentleyunum – að þá sé kominn tími til að fara að borga aftur til samfélagsins með þessum hætti. Það sé gott fyrir bæði fyrir samviskuna og nætursvefninn.

Þess utan fylgir sá bónus sem eru margvíslegar viðurkenningar frá samfélaginu, fálkaorður, heiðurssamsæti með óvæntu fólki, gjarnan leikurum og poppstjörnum, jákvæð fjölmiðlaathygli – og svo gott umtal frá mönnum eins og mér.

Það er auka auka auka auka bónus.