Lagatæknifræðingar og lærisveinar þeirra

Ég endurbirti þetta bréf sem lögfræðingur sendi mér í fyrra og vakti þá talsverða athygli. Það segir sína sögu um lagaskóla sem fékk að þrífast innan veggja Háskóla Íslands og var skólanum ekki til framdráttar. Þess ber að geta að námið mun hafa batnað síðari ár, aðallega vegna áhrifa frá Evrópu. Það er farið að ræða um heimspeki og siðfræði í lagadeild, áður skrópuðu menn bara í „fýlunni“. En hæstaréttardómarar íslenskir eru menntaðir við þessar aðstæður.

- - -

„Annars vegar var að kennslan í Lagadeild HÍ var fyrir neðan allar

hellur. Þar voru nokkrir æviráðnir gjörsamlega óhæfir prófessorar sem

ýmist kunnu ekkert í lögfræði eða höfðu tileinkað sér það sem ég kýs

að kalla tæknilögfræði. Hún gengur út á það að lögfræði hafi ekkert

með réttlæti eða sanngrini að gera, heldir sé eingöngu að skilgreina

lagatexta tæknilega og þá helst reyna að finna einhverja formgalla á

máli. Það eru einmitt fylgismenn þessarar lagatækni sem hefur snjóað

inní Hæstarétt undir dómsmálaráðherraforystu Sjálfstæðisflokksins.

Fyrir vikið er oft nánast útilokað að fá barnaníðinga dæmda og

endalaust verið að vísa málum frá eða senda þau aftur í héraðsdóm. Og

þess vegna slapp t.d. Jón Ásgeir að mestu í Baugsmálinu.

Fyrir íslenskum dómstólum skiptir réttlæti engu máli. Lögfræðin á

Íslandi hefur umhverfst í einhverja undarlega lagatækni, sem oft

virðist á skjön við réttlætistilfinnungu þjóðarinnar. Þessu þarf að

breyta. Það þarf að endurmanna lagadeildir Háskólanna sem eru fullar

af lagatæknifræðingum og lærisveinum þeirra. Því miður eru engar

horfur á að slíkar breytingar verði í bráð.

Hins vegar eru Alþingismenn eins og fífl gagnvart dómsvaldinu. Setja

því afskaplega undarlegar leikreglur. Sá fáránleiki birtist m.a. í því

að lögin (og dómaframkvæmd) eru þannig úr garði gerð að menn sem ganga

í skrokk á öðrum með misþyrmingum, fá álíka eða jafnvel miklu vægari

dóm heldur en menn sem flytja til landsins fíkniefni. Vissulega eru

afleiðingar fíkniefna oft andstyggilegar en lógíkin þarna er vandséð.

Sennilega væri miklu nær að þyngja dóma í líkamsárármálum o.þ.h., en

lögleiða væg fíkniefni; þar með myndi eftirspurn eftir sterkari efnum

hrynja og ríkisvaldið hefði góða yfirsýn yfir fíkniefnasöluna rétt

eins og áfengissölu. Þess í stað er búið að koma hér á kerfi þar sem

fíkniefnasmyglarar fá álíka dóma – eða jafnvel þyngri dóma – heldur en

þeir sem nauðga ungum stúlkum eða drengjum og eyðileggja sálarlíf

manneskju til allrar framtíðar.

Svo er líka alveg makalaust hvaða fyrirkomulag hefur myndast hér þegar

líkamstjón eða miski er metin til fjár. Í huga íslenskra dómara og

íslenskra alþingismanna, sem hafa það hlutverk að setja landinu lög og

stjórnarskrá, virðist sem mannslífið sé afskaplega lítils virði. Ég

bara nenni ekki að fara að ræða þau málefni; þá fer ég að öskra af

reiði. Verð þó að nefna hvernig Alþingi, fyrir þrábeiðni

tryggingafélaganna, ákvað að dæma öll íslensk börn sem lenda í

örkumlum til ævilangrar fátæktar. Þessu voru reyndar gerð athyglisverð

skil í Kastljósinu síðasta vetur, þar sem rætt var við föður drengs,

sem var farþegi í bíl sem brjálæðingur ók á með þeim afleiðingum að

drengurinn lamaðist og systir hans lést. Svo sitja þessi aumingjar

niðri á þingi, bora í nefið og samþykkja lög sem draga stórkostlega úr

þeim bótum sem barnið ella fengi og viðmiðunin er að barnið hefði

hvort sem er alltaf bara orðið láglaunaplebbi og eigi alls ekki neitt

annað skilið en að veslast upp lamað í fátækt.

Þetta er svo ömurlegt að það nær ekki nokkurri átt. En vart nokkur

starfandi lögmaður virðist hafa sérstakan áhuga á að þessu verði

breytt, né alþingismenn. Þetta, eins og svo margt annað, sýnir hversu

íslenska þjóðin er dofin og sljó og hversu alþingismenn Íslendinga eru

upp til hópa skyni skroppnir bjánar. Enda situr Árni Johnsen á þingi

og fólkið kýs hann. Segir kannski allt sem segja þarf?

Íslenskar lagavenjur eins og þær hafa myndast og þróast fyrir

tilverknað lagatæknifræðinga og óhæfra alþingismanna eru svo

sannarlega eitthvert sorglegasta fyrirbæri sem hér hefur orðið.“