arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Salman Rushdie og Joseph Anton

Rithöfundurinn Salman Rushdie hefur gefið út endurminningar sínar. Þær nefnast Joseph Anton. Þetta er nafnið sem Rushdie tók upp þegar hann var í felum vegna dauðadómsins sem Khomeini erkiklerkur í Íran kvað upp yfir honum.

Joseph er nafn Josephs Conrad, Anton er komið frá Tsjekov. Þetta eru tveir af frábærustu rithöfundum sögunnar.

Rushdie segir að mest hafi niðurlæging sín orðið þegar hann fór að biðjast afsökunar á skáldsögunni Sálmum Satans. Þetta var á tímanum þegar þýðendur hans og útgefendur voru í lífshættu, sumir voru reyndar myrtir – þýðandi Rushdies í Noregi var skotinn en lifði af. Rushdie segist hafa verið fullur örvæntingar á þessum tíma, hann skrifaði grein þar sem hann sagðist vera múslimi og þaðan kæmu gildi hans.

Nú segist hann vera trúleysingi í anda látins vinar síns, Christopher Hitchens.

Í viðtali við Guardian segir Rushdie athyglisverðan hlut: Að bók eins og Sálmar Satans fengist líklega ekki útgefin nú. Enginn myndi þora það.
Fróðleg skýrsla um gengismál

Það kennir margra grasa í skýrslu Seðlabankans um gjaldeyris- og gengismál.

Hér verður til dæmis ekki annað séð en að sé sett fram sú skoðun að bankarnir hafi stundað ólöglega lánastarfsemi:

„Íslensku bankarnir gengu fyrir ætternisstapa þar sem þeir höfðu byggt upp gífurlega lausafjáráhættu í erlendum gjaldmiðlum sem raungerðist í fjármálakreppunni. Vandi þeirra var hins vegar meira en lausafjárvandi enda eigið fé þeirra væntanlega undir lögbundnum eiginfjárhlutföllum undir lokin þegar leiðrétt er fyrir lánveitingum þeirra til að fjármagna hlutafjáreign í þeim sjálfum.“

Hér er fjallað um verðtryggingu og hvernig hún hálfpartinn geldir peningastefnuna:

„Þótt verðtrygging fjárskuldbindinga sé langt frá því að vera séríslenskt fyrirbæri, er jafn útbreidd notkun verðtryggingar eins og hér á landi sjaldgæf. Þessi mikla notkun verðtryggingar getur haft áhrif á það hvernig áhrif peningastefnunnar miðlast út í efnahagskerfið í gegnum vaxtafarveginn og hugsanlegt er að svo umfangsmikil verðtrygging hafi dregið úr áhrifamætti peningastefnunnar…“

„Það sem líklega dregur enn frekar úr áhrifamætti peningastefnunnar er sú staðreynd að stór hluti þessara langtíma verðtryggðu lána er á jafngreiðsluformi en í því tilviki er greiðslubyrði vegna hárra vaxta við lántöku dreift yfir mjög langt lánstímabil í stað þess að lántakendur þurfi að taka á sig tiltölulega þunga greiðslubyrði framan af.“

Og hér er fjallað um hrikalega efnahagsstefnu á árunum fyrir hrun:

„Það er því eðlilegt að spurt sé hvort peningastefnan, og innlend hagstjórn almennt, hafi verið nægilega góð. Þótt það sé og verði umdeilt benda niðurstöður kaflans til þess að peningastefnan hafi brugðist of seint og of veikt við mögnun ójafnvægis í þjóðarbúskapnum…Að lokum virðist ljóst að samspili peningastefnunnar við stefnuna í ríkisfjármálum hafi verið stórlega ábótavant og að stefnan í ríkisfjármálum hafi fremur stuðlað að því að auka á ójafnvægið í þjóðarbúskapnum en að draga úr því þar sem saman fór mikill vöxtur útgjalda, illa tímasettar skattalækkanir, mikil fjárfesting sem opinberir aðilar ákváðu og grundvallarbreyting á innlendu húsnæðislánakerfi.“

Og hér í fáum orðum dregið saman það kom fyrir lántakendur í hruninu:

„Ólíkt því sem gerðist á Írlandi, varð mikil gengislækkun á Íslandi í aðdraganda fjármálakreppunnar sem jók enn frekar á vanda skuldsetts einkageira vegna víðtækrar lántöku í erlendum gjaldmiðlum. Verðbólga jókst einnig verulega á Íslandi í kjölfar gengislækkunarinnar, sem minnkaði kaupmátt og jók á skuldsetningu vegna víðtækrar verðtryggingar fjárskuldbindinga.“
Nöfn Íslands

Íslandsstofa og átakið Inspired by Iceland standa fyrir samkeppni um nýtt nafn á Ísland.

Margt hefur heppnast vel hjá Inspired by Iceland, eins og til dæmis í fyrra þegar forseti Íslands bauð ferðamönnum í pönnukökur.

Ekki stendur þó til að breyta nafni landsins endanlega. Nafnið Ísland er notað bæði í gildandi stjórnarskrá og í nýrri tillögu að stjórnarskrá – það væri dálítið vesen að breyta því.

En það eru svosem til ýmis nöfn sem hafa verið notuð og eiga við Íslandi – í einni eða annarri mynd:

Skerið, Frón, Klakinn, Hólminn, Ísafold, Fjalladrottning – og jafnvel er hugsanlegt að nafnið Thule eigi við Ísland, íslenska myndin er þá Týli. Svo er til enska heitið Niceland, ég held það hafi fyrst verið notað á ensk/íslenska hljómsveit á níunda áratugnum.

Niceland er reyndar ansi gott. En kannski hafa menn betri hugmyndir?
Vel heppnað Djúp

Ég hef lengi verið hugfanginn af Guðlaugi Friðþórssyni og hinu mikla afreki hans þegar hann bjargaði sér á sundi í ísköldum sjó um vetrarnótt, gekk síðan berfættur yfir úfið hraun þar til hann komst til byggðar í Vestmannaeyjum.

Nú hefur verið frumsýnd kvikmynd Baltasars sem fjallar um þennan atburð – hún nefnist Djúpið, gerð eftir leikriti Jóns Atla Jónassonar, en handritið er eftir þá tvo Baltasar og Jón Atla.

Það er ýmislegt viðkvæmt í þessari sögu. Guðlaugur vildi ekki vera með í gerð myndarinnar, en hann setti sig ekki upp á móti henni heldur, skilst mér. Svo er það auðvitað minningin um félaga hans sem drukknuðu þessa nótt – og voru mörgum harmdauði.

Þetta er saga sem er í senn afar sorgleg og hetjuleg.

Það er skemmst frá því að segja að í myndinni tekst mjög vel að segja söguna. Það er fjallað um atburðina af nærfærni og persónunum er sýndur fullur sómi. Um leið er þetta eins konar óður til lífsbaráttunnar í Vestmanneyjum, ekki bara sjómennskunnar, heldur er eldgosið sem var tíu árum áður í bakgrunni.

Guðlaugur heitir Gunnlaugur í myndinni. Í túlkun hins frábæra leikara Ólafs Darra Ólafssonar verður hann sérlega geðsleg og yfirlætislaus persóna – rétt eins og mér kom Guðlaugur Friðþórsson fyrir sjónir á sínum tíma. Ég held að hann megi vel við una.
Stefán Snævarr: Óeirðir, íslam og rétthugsun

Heimspekingurinn Stefán Snævarr skrifar hugvekju í framhaldi af grein sem ég setti inn á vefinn hjá mér í gær og nefndi Gráthlægileg mótmæli.

Grein Stefáns nefnist Óeirðir, íslam og rétthugsun. Hún hefst með svofelldum orðum:

„Miðausturlönd loga í óeirðum en íslenskir álitsgjafar þegja velflestir enda sjá þeir ekkert annað en hinn íslenska nafla, miðdepil alheimsins. Frá honum liggur mikill naflastrengur beint til seðlaveskjanna.

Egill Helgason er undantekningin sem sannar regluna, hann skrifar snöfurlega ádrepu um mótmælunum gegn sorpkvikmynd um spámanninn Múhammeð.

Egill leyfði sér að fordæma hinn morðóða skríl sem myrti m.a. sendiherra Bandaríkjanna Libíu, mann sem hafði staðið við hlið uppreisnarmanna í landinu.

Rétthugsendur ráku upp org á ummælusíðu Egils og tóku að afsaka morðæðið með þeim „rökum“ að það hafi eiginlega ekkert með kvikmyndina að gera heldur sé skiljanlegt andóf gegn hinni illu amerísku utanríkispólitík.

En af hverju taka þessir sjálfskipuðu vinir hinna kúguðu ekki mótmælendur alvarlega? Þeir segjast mótmæla myndinni en rétthugsendur telja sig vita betur, að þeir séu eiginlega alls ekki að mótmæla þessari sorpkvikmynd!“
Lestölvu-þumall

Ég hef tekið eftir því undanfarið að ég er með verk í þumalfingri hægri handar.

Ég fann ekki neina skýringu á þessu, hversu sem ég skoðaði þumalinn eða togaði í hann.

Loks rann upp fyrir mér ljós, mér tókst að sjúkdómsgreina sjálfan mig: Ég er með lestölvu-þumal.

Maður fær hann af því að fletta stöðugt með þumlinum á Kindle-lestölvu.

Og viti menn, fyrirbærið er þekkt.

Veiki þumallinn flettir.
Silfrið á morgun

Við ræðum yfir ýmis mál í Silfri Egils á morgun: Sitthvað úr fréttum vikunnar, nýhafið þing, náttúruhamfarnar fyrir norðan, afstöðu Íslendinga til stjórnmála í Bandaríkjunum, tjáningarfrelsi og stjórnarskrá.

Af gestum í þættinum má nefna Ara Teitsson, Sigríði Rut Júlíusdóttur, Sighvat Björgvinsson, Lilju Rafneyju Magnúsdóttur, Vigdísi Hauksdóttur og Ólaf Arnarson.
Gráthlægileg mótmæli

Viðbrögðin í heimi íslams við kvikmyndinni bera vott um fáfræði, heimsku, kraumandi ofbeldishneigð – og svo eru væntanlega á bak við kaldrifjaðir menn sem vilja magna upp hatur og ófrið.

Móðgunargirninni er náttúrlega við brugðið.

Það vissi enginn af þessari mynd fyrr en einhver tók sig til og setti hana á YouTube. Hún hafði ekki verði sýnd á neinum áberandi stað, henni hafði ekki verið hampað, hérumbil enginn hafði séð hana. Áhuginn var núll.

Leikstjórinn er „virtur“ listamaður sem áður hefur leikstýrt myndum eins og The Happy Hooker Goes To Hollywood. Hann er svo vitlaus að hann segist ekki hafa vitað að þetta væri áróðursmynd gegn íslam.

En það þýðir líklega ekki að skýra þetta út – né heldur það að á Vesturlöndum eru menn frjálsir til að gera svona verk og ríkisvaldið getur ekki gripið inn í – og á helst ekki að gera það.

Það má vera að þetta sé erfitt að skilja fyrir illa upplýst fólk í löndum þar sem ríkir ströng ritskoðun og ekkert birtist nema með samþykki klerka eða ríkisvalds.

En það breytir því ekki að þetta eru gráthlægilegustu mótmæli sem maður hefur séð – og var það nú slæmt þegar þeir hömuðust gegn dönsku teiknimyndunum.
Yfirburðir Obama – á Íslandi og víðar

Svona lítur hún út könnunin sem var gerð í 26 löndum til að kanna fylgi við frambjóðendurna í bandarísku forsetakosningunum. Eins og greint hefur verið frá mundu 98 prósent Íslendinga kjósa Barack Obama, ef marka má könnunina. Eins og sjá má er Ísrael eina ríkið þar sem Romney hefur meirihluta.

Töfluna er að finna á Facebooksíðu Capacent sem framkvæmdi könnunina á Íslandi.
Nýtt fólk í Kiljuna

Sú breyting verður á Kiljunni þegar hún fer í loftið innan skamms að lesendum þáttarins fjölgar umtalsvert.

Í hópinn hafa bæst Eiríkur Guðmundsson, Fríða Björk Ingvarsdóttir, Friðrika Benónýs, Þröstur Helgason og Sigurður G. Valgeirsson, en Kolbrún Bergþórsdóttir verður áfram. Páll Baldvin Baldvinsson hverfur á braut – og er auðvitað söknuður að honum.
98 prósent með Obama

Hún er merkileg niðurstaða alþjóðlegrar Gallupkönnunar sem Rúv greinir frá – þar segir að 98 prósent Íslendinga myndu kjósa Barack Obama ef þeir væru kjósendur í Bandaríkjunum.

Þetta er hæsta hlutfall í heiminum, en aðeins í Ísrael er Mitt Romney í meirihluta. Hernaðarbrjálæðingarnir þar vonast til þess að hann standi við loforð um að hefja hernað gegn Íran.

En hvað varðar Ísland þá sýnir þetta að það er lítt vænlegt til árangurs að nugga sér upp við Romney eða Repúblikana.
Framsókn boðið upp í dans?

Það er ekki ósennileg kenning að stjórnarflokkarnir horfi til Framsóknarflokksins um að hann gangi til liðs við ríkisstjórnina eftir næstu kosningar.

Það er reyndar ekki öruggt að það nægi hvað þingstyrk varðar, þótt það verði að teljast líklegt.

Framsókn mun líklega fara í kosningarnar með fyrirheit um að skera niður skuldir. Það er spurning hversu raunsæjar þessar tillögur verða – og hvort hann myndi ná að koma þeim inn í stjórnarsáttmála.

Ríkisstjórnin er ekki sérlega áhugasöm um að grípa til frekari aðgerða fyrir skuldara, og það er Sjálfstæðisflokkurinn ekki heldur.

Innan ákveðins hóps í Framsóknarflokknum er ríkjandi mikil óbeit á „krötum“. Þar er fremst í flokki Vigdís Hauksdóttir, sem er orðin mest áberandi þingmaður Framsóknar, en svo virðist sem formaðurinn Sigmundur Davíð sé sama sinnis.

Sjálfstæðisflokkurinn mun líka biðla til Framsóknar – en aftur er það spurning hvort þessir flokkar fá samanlagt nægan þingstyrk til að mynda stjórn. Það er alls ekki víst. Innan Framsóknar eru líka margir sem telja varasamt fyrir flokkinn að virðast einhvers konar hækja Sjálfstæðisflokksins – þeir eru ekki alveg búnir að gleyma gamla kjörorði flokksins – allt er betra en íhaldið.

Sumir virðast telja að Framsókn sé eina leið Sjálfstæðisflokksins inn í ríkisstjórn og því muni flokkurinn reynast mjög undanlátssamur – það er þó varla von á að hann gæfi eftir forsætisráðuneytið eins og hefur verið nefnt. það væri of stór fórn.

Evrópumálin geta svo líka flækt þetta. Að hve miklu leyti verður það frágangssök fyrir flokkana að aðildarviðræðum við ESB verði slitið – eða haldið áfram?
Nöttarar

Einhverjir vitleysingar taka sig til og gera lélega áróðursmynd gegn íslam og aðrir vitleysingar komast á snoðir um þetta og nota myndina sem tilefni til að veita ofbeldishvötum sínum útrás.

Þetta er sorglegt lið.
Hvenær er líf þjóða kraftaverk?

Þingmaður sem hélt ræðu í gærkvöldi vitnaði í kvæði eftir Davíð Stefánsson sem mér hefur alltaf þótt afspyrnu vont. Það segir um íslenska þjóð að líf hennar sé „eilíft kraftaverk“.

Ég horfði á sjónvarpsþátt um daginn sem sannfærði mig um að lífið sjálft væri nokkurs konar kraftaverk:

Þátturinn fjallaði um stjarneðlisfræði, og þar kom í ljós að skilyrði fyrir lífi í alheiminum eru ekki nema í örskotsstund, líkurnar eru alveg fáránlega litlar – svo að maður skilur það eiginlega ekki – en smátt og smátt mun alheimurinn kulna og loks verður ekkert nema myrkur.

Ég hef stundum velt því fyrir mér hvernig eyjarskeggjarnir á Folegandros, þangað sem ég fer á sumrin, hafa lifað í aldanna rás.

Byggðin á eyjunni teygir sig mörg þúsund ár aftur í söguna. En eyjan er hrjóstrug, eiginlega bara klöpp, það er mjög lítið vatn, lífsbaráttan hefur verið afar hörð. Og í gegnum árþúsundin komu reglulega sjóræningjar, drápu og rændu, numu íbúana á brott og seldu í þrældóm.

Íslendingar bjuggu við sult og seyru, kulda og vosbúð. Það er kannski nokkurs konar kraftaverk að þeir skyldu ekki deyja út – um tíma stóð til að flytja þjóðina burt og setja hana niður á Jótlandsheiðum. Hugsanlega hefði það verið framfaraskref fyrir Íslendinga þess tíma. Þeir lifðu líka við kúgun bændayfirstéttar sem notaði fátækt fólk sem hálfgerða þræla.

Svona hefur fátækt fólk þurft að draga fram lífið alla mannkynssöguna – og gerir enn. Sumir reyna að koma sér undan fátæktinni eins og Íslendingarnir sem fóru til Vesturheims. Þau ferðalög voru hálfgerð kraftaverk líka, á þeirra tíma mælikvarða – eftir nokkurt harðræði beið flestra betra líf vestanhafs.

Afríkubúinn sem fannst á götu gær var líka að reyna að koma sér undan fátæktinni. Hann gerðist laumufarþegi með flugvél. Hreiðraði um sig í hjólabúnaðinum, fraus í hel eins, en þegar hjólin voru láti niður hrapaði lík hans til jarðar – á miðja götu í úthverfi. Á Vesturlöndum – og á Íslandi – leyfum við okkur að tala af lítilsvirðingu um fólk eins og þennan unga mann, en það er ekki að gera annað en að leita sér að betri tilveru.

Stundum fáum við fréttir sem snerta okkur eins og um raunverulegt kraftaverk sé að ræða – eins og til dæmis að stórlega hafi dregið úr barnadauða í heiminum. Það eru 14 þúsund færri börn sem deyja daglega nú en fyrir tuttugu árum.
Meiri afskipti forsetans

Það er ekkert íslenskum lögum um að forseti eigi að grípa inn í þótt ófriðlegt sé á Alþingi – og ekki heldur þótt ríkisstjórnir reyni að koma í gegn stórum og erfiðum málum.

Lengst af hafa íslenskir forsetar ekki skipt sér af stjórnmálum.

Forseti getur sent Alþingi skilaboð um að starfshættir þess séu ekki góðir – reyndar hefðu það talist óþolandi afskipti af þingstörfum ekki fyrir svo alls löngu. Stuttu eftir að Ólafur Ragnar Grímsson tók við snupraði Morgunblaðið hann fyrir að kvarta undan vegum á Barðaströnd.

En það eru breyttir tímar og nú segist forsetinn ætla að grípa inn í ef starfshættir þingsins batni ekki – hann talar um að „kröfur hafi aukist um afskipti“ hans.

Það er ekki annað að skilja en að hann telji að forsetakosningarnar í sumar hafi veitt honum umboð til þessa – „slíkur var boðskapur margra kjósenda“ eru orð hans.

Getur þetta þýtt annað en að forsetinn sé að seilast til meiri valda – á kostnað þingsins?

Það er einkennileg staða í lýðræðisríki þar sem er gamalgróin þingræðishefð. Það hlýtur að vera nauðsynlegt að hraða breytingum á stjórnarskrá svo hún taki af öll tvímæli um þessi efni – í hvora áttina sem er.
Hættum við allt

Þeir eru beittir í frönsku pressunni.

Ég sagði frá forsíðu Libération sem beindist að auðkýfingnum Bernard Arnault sem er að flytja til Belgíu, vegna skattahækkana að haldið er fram.

Fyrirsögnin var tilvísun í orð sem Sarkozy, fyrrverandi forseti, lét eitt sinn falla – þið getið lesið um þetta hérna.

Hljómar svona:

Casse-toi, riche con!

Arnault hótaði að höfða mál gegn Libération.

Blaðið svaraði með annarri forsíðu þar sem stendur:

Bernard, si tu reviens, on annule tout. Bernard, hættum við allt, ef þú kemur til baka.

Þarna er líka verið að snúa út úr orðum Sarkozys.

Hann á að hafa sent fyrrverandi konu sinni samhljóða sms aðeins átta dögum áður en hann kvæntist fegurðardísinni Carla Bruni.

Si tu reviens, jannule tout. Hætti við allt ef þú kemur til baka.
Trúmál við þingsetningu

Þetta hefur verið sérstakur dagur fyrir þingmenn.

Einn þeirra segir frá því að hann hafi farið í kaffi meðan aðrir þingmenn sátu í messu í Dómkirkjunni og sumir á fundi hjá Siðmennt.

Í Dómkirkjunni notaði vígslubiskum tækifærið og rak áróður fyrir Þjóðkirkjuna, en hjá Siðmennt talaði læknir sem er þekktur talsmaður fyrir aðskilnaði ríkis og kirkju.

Ég verð að viðurkenna að ég hef talsverða samúð með þingmanninum á kaffihúsinu.
Þingsetning: Girðing lengst úti á Austurvelli

Þessa ljósmynd er að finna á Facebook síðu Þórðar Björns Sigurðssonar sem starfar fyrir Hreyfinguna.

Þarna má sjá girðinguna sem hefur verið sett upp vegna þingsetningarinnar í dag.

Þetta árið nær hún langt út á Austurvöll.

Það er kannski skiljanlegt í ljósi þess að mótmælendur hafa sætt færis að grýta hlutum í þingmenn síðustu árin. Við þingsetningu í fyrra fékk einn þingmaður egg í gagnaugað.

Og svo getur þetta líka komið í veg fyrir að Dorrit forsetafrú stökkvi yfir girðinguna.
Danir vilja meiri viðskipti við Kína

Danska hagkerfið er nokkuð merkilegt. Danir hafa engar auðlindir til að rífast yfir og land þeirra er fjarska snautt af orku.

Samt hafa Danir verið í hópi auðugra þjóða í langan tíma. Þeir hafa löngum kunnað að efnast á viðskiptum og þjónustu.

Helle Thorning Schmidt, forsætisráðherra Dana, er í opinberri heimsókn í Kína og segir að kínverskir fjárfestar séu meira en velkomnir til Danmerkur.

Það er reyndar stutt síðan Wen Jiabao, forsætisráðherra Kína, kom í heimsókn til Danmerkur. Þá var gerður fjárfestingasamningur milli ríkjanna.

Danir hafa verið meðlimir í Evrópusambandinu síðan 1973 – og tekst ágætlega að samræma það við að eiga viðskipti víða um álfur.
Casse-toi

Svona lítur forsíða franska dagblaðsins Libération út – þetta er frá því í gær.

Bernard Arnault er einn ríkasti maður Frakklands, hann er forstjóri tískufyrirtækis sem nefnist LMVH. Hann hefur tilkynnt að hann ætli að flytja til Belgíu, það er tengt við þau áform Hollandes Frakklandsforseta að leggja 75 prósenta skatt á tekjur yfir einni milljón evra.

Það er ekki alveg auðvelt að þýða fyrirsögnina nákvæmlega, en það er um það bil svona:

„Hundskastu burt, ríki auminginn þinn.“

Fyrirsögnin kemur reyndar ekki alveg út úr blámanum, því Sarkozy, fyrrverandi forseti, glopraði þessum svipuðum orðum út úr sér við mann úr röðum almennings sem varð á vegi hans.

„Casse toi, pauvre con!“

Það þýðir í raun bara „Hunskastu burt, auminginn þinn“, en er líka hægt að lesa sem „Hunskastu burt, fátæki auminginn þinn“.

Þetta varð að slagorði sem var notað gegn Sarkozy.

Arnault neitar því reyndar að hann sé að flytja til Belgíu vegna skattanna, og lýsti því yfir í gær að hann ætlaði í mál gegn Libération.
Úr kosningabaráttunni vestra

Fyrst heldur maður að þessi auglýsing sé grín, en svo er ekki.
Sókn SUS gegn sósía-lisma

Samband ungra Sjálfstæðismanna boðar til þings á Akureyri og yfirskriftin er Sókn gegn sósíalisma.

Það vekur reyndar athygli hvernig orðinu er skipt í auglýsingunni:

Sósía-lisma.

Á plakatinu má sjá fólk, ekkert sérlega svipfallegt á myndunum, sem ungir Sjálfstæðismenn telja að séu fulltrúar sósíalisma:

Ögmund Jónasson, Ólínu Þorvarðardóttur, Jón Bjarnason, Jóhönnu Sigurðardóttur, Mörð Árnason, François Hollande, Steingrím J. Sigfússon – og Barack Obama, þann mikla erkisósíalista.
Viðtalið við Ha-Joon Chang

Hér má sjá viðtalið við kóreska hagfræðinginn Ha-Joon Chang úr Silfri Egils frá því í gær. Það hefur verið sett inn á YouTube eins og sjá má.
Villt hindber

Villtu hindberin sem fjölskyldan tíndi í gær. Meira um það hjá Sigurveigu.

Ef loftslagið heldur áfram að vera svona gott get ég látið gamla hugmynd rætast og hafið ræktun á því sem Norðmenn kalla multer og heita multuber á íslensku. Þau líkjast hindberjum, en eru gul á lit, nokkuð fágæt og að sama skapi dýr. Sulta úr slíkum berjum er einstakt lostæti.

Multuber í norsku heiðalandi.
Ha-Joon Chang, stjórnmálahorfur á kosningavetri, forsetakosningar í BNA

Fyrsti þáttur Silfurs Egils á þessu hausti er á sunnudag.

Aðalgestur í þættinum er ekki af lakara taginu. Það er Ha-Joon Chang, prófessor í hagfræði við háskólann í Cambridge á Englandi.

Ha-Joon er einhver frægasti og umtalaðasti hagfræðingur í heimi, hann er höfundur bókar sem nefnist 23 atriði um kapítalisma sem ekki er sagt frá.

Þetta er mikil metsölubók og hefur hvarvetna hlotið góða dóma fyrir að vera djörf, ögrandi og skemmtileg. Ha-Joon er ekki andsnúinn kapítalisma, en hann tekur í sundur ýmsar goðsagnir frjáls markaðar og hnattvæðingarinnar.

Bókin er nú að koma út hjá Forlaginu, á vef þess má sjá lofsamlegar umsagnir um hana úr stórblöðum.

Kosningavetur er að ganga í garð og í þættinum ræðum við líka um stjórnmálahorfurnar hér heima og um forsetakosningarnar í Bandaríkjunum.
Árvökul lögregla og myndbirting af hraðbankaþjófum

Lögreglan á Akureyri er mjög árvökul.

Hún hefur haft hendur í hári hraðbankaþjófa.

Maður hefur undanfarið lesið fréttirnar um leitina að þessu fólki, maður hélt að þarna væru stórglæpamenn á ferð – með mikinn ránsfeng.

Fréttirnar voru nokkuð misvísandi, því það kemur í ljós að þjófarnir tóku 20 þúsund krónur sem einhver hafði gleymt í hraðbankanum.

Upphæðin er smávægileg, og auðvitað á maður ekki að taka hluti ófrjálsri hendi.

En er kannski aðeins of langt gengið að birta myndir í fjölmiðlum af fólki sem tekur smáupphæð sem liggur á glámbekk?

Jafnvel þótt það séu útlendingar.
Ólöf hættir – dyrnar opnast fyrir Hönnu Birnu

Ólöf Nordal gerir það sem er fátítt í íslenskum stjórnmálum, hún hættir af sjálfsdáðum – lætur ekki bera sig út þegar allir eru búnir að fá gjörsamlega nóg af henni.

Það er í sjálfu sér lofsvert. Stjórnmálaframi á Íslandi er ekki upphaf eða endir alls, eins og sumir virðast halda. Það eru alltof margir stjórnmálamenn sem virðast ekki hafa hugmyndaflug til að ímynda sér að það sé hægt að gera ýmislegt annað í lífinu.

Maður sér ekki betur en að nú eigi leiðin að vera greið fyrir Hönnu Birnu Kristjánsdóttur. Það er að komast hefð á að kona gegni varaformannsembættinu, hin harðsnúna Hanna er á leið í landsmálin. Hún tapaði fyrir Bjarna Benediktssyni í formannsslag á síðasta landsfundi, en samt nýtur hún talsverðrar hylli innan flokksins – auk þess að höfða talsvert út fyrir raðir hans.

Hanna Birna gæti náð skjótum frama í landsmálunum, vermt fyrsta sæti flokksins í Reykjavík í þingkosningunum í vor, orðið varaformaður og ráðherraefni.
Ein af ráðgátum hrunsins

Það er afskrifaður heill milljarður króna af Dómínós pizzum.

Þjóðin verður náttúrlega að halda áfram að fá þennan skyndibita, dugir ekki loka sjoppunni.

Það kemur fram að skuldir Dómínós pizza hafa verið 1,8 milljarður króna. Ég endurtek – átjánhundruð milljónir.

Það er ein af ráðgátum íslenska efnahagshrunsins hvernig er hægt að lána pizzufyrirtæki svona mikið.

Og það er áhugavert reikningsdæmi að kanna hversu margar pizzur þarf til að selja upp í skuldina – og þá er sjálfsagt að reikna með kostnað, vinnulaun og svoleiðis.