arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Fáir máta sig opinberlega við forsetaembættið – eftir hverju bíður Ólafur?

Maður heyrir ekki mikið af fólki sem gengur með forsetann í maganum – það er líka erfitt þegar Ólafur Ragnar situr á fleti fyrir og gefur ekkert upp um áform sín.

Eftir hverju er hann að bíða?

Í ágætu bréfi sem mér barst segir að hann hann hljóti að segjast ætla að hætta og standa við það, ekki vilji hann verða eins og Kekkonen Finnlandsforseti sem varð elliær í embætti og var látinn segja af sér.

Ólafur virkar reyndar hraustur og á örugglega mörg góð á eftir. Þau gæti hann notað til að skrifa ævisögu sína sem yrði vonandi bersögul og krassandi og myndi spanna langan tíma – Ólafur er jú búinn að vera í pólitík í hálfa öld sem hlýtur að nálgast að vera einhvers konar met.

Það er í raun engin ástæða fyrir Ólaf að gefa ekki upp hvort hann vill halda áfram – nema þá að hann sé að bíða til að sjá hverjir eru líklegir til að fara í framboð. Það er nefnilega ekki víst að hann eigi sigurinn vísan þótt hann byði sig fram.

Í íslenskum lögum eru engin ákvæði um hversu lengi forseti getur setið, en í tillögu Stjórnlagaráðs eru ákvæði um að hann skuli ekki sitja lengur en þrjú kjörtímabil – semsagt 12 ár.

Það mætti í raun alveg hugsa sér að forseta yrði gert skylt að tilkynna hvort hann sækist eftir endurkjöri ári áður en kosningar fara fram. Forsetinn hefur náttúrlega mikið forskot á aðra frambjóðendur en ekki meiri rétt á að gegna embættinu en aðrir – og með því að draga að segja af og á um framboð sitt er hann í raun að gera öðrum erfitt fyrir.

En eins og segir eru ekki margir að máta sig við forsetaembættið. Stefán Jón Hafstein boðar einhvers konar umræðuvettvang um forsetaembættið. Stefán sér forsetakjör sem tækifæri til að efla lýðræðið í samfélaginu, en það er ljóst hann er ekki frábitinn því að bjóða sig fram sjálfur.

Svo má líka sjá ýmis tilþrif á Facebook, eins og áskoranir á Jón Þór Ólafsson pírata að bjóða sig fram til forseta og líka áskoranir á Halldóru Geirharðsdóttur, að ógleymdri síðunni Arnþrúði á Bessastaði, en þar er Arnþrúður Karlsdóttir hvött til framboðs. Sú síða er þó líklega sett upp í gríni.
Hallgrímur sjóveikur í München

Hallgrímur Helgason kemur til mín í Kiljuna í kvöld með nýja bók sem nefnist Sjóveikur í München, kemur út jafnóðum á íslensku og þýsku.

Bókin fjallar um þegar Hallgrímur, að loknu stúdentsprófi, fer til Þýskalands og ætlar að nema myndlist. Nema hann er einrænn og á erfitt með að tengjast fólki og er ekki hrifinn af samtímanum. Hann lendir í alls konar raunum og er ekki sérlega hamingjusamur. Kannski hentaði München Hallgrími heldur ekki sérlega vel. Þetta er falleg borg í fallegu umhverfi, en hún er líka dálítið sveitaleg og menningin þar gróf og óhefluð eins og brýst fram á Oktoberfest og Fasching.

Þetta er sjálfsævisaga en þó með nokkrum ýkjum. Maður veit ekki alltaf hvað er satt og rétt – en það skiptir kannski ekki öllu máli. Sjálfur kannast ég reyndar við margt fólk í bókinni – þarna eru gamlir vinir mínir sem voru samtíða Hallgrími í München, hrokafullir MR-ingar sem eru með alls kyns derring og Hallgrími honum fannst greinilega ekki þægilegt að umgangast.
Skömmtun og sjálftaka

Það er fagnaðarefni að salan á hlutabréfum í Símanum skuli nú koma til kasta Alþingis – og í raun furðulegt að þingmenn skyldu ekki kveikja á þessu fyrr. Hvar eru Framsóknarmennirnir sem var svo heitt í hamsi vegna nýbygginga Landsbankans?

Skýringarnar sem koma á sölu á þessum hlutabréfum til valdra klíkubræðra eru allsendis ófullnægjandi og engin furða þótt menn velti fyrir sér hvort ruglið sem tíðkaðist fyrir hrun sé að byrja aftur.

Erlendir fjárfestar sem áttu að gefa þessu einhvern virðuleikablæ virðast vera ansi mikið tengdir Íslandi. Hópur manna sem fékk að kaupa var sérvalinn af forstjóra Símans. Og svo er spurning hvernig Arionbanki valdi sína vildarvini, þá viðskiptavini bankans sem fengu að komast í dílinn?

Hvað er skömmtun í þessu og hvað er sjálftaka?

Innan stjórnarflokkanna er mikil óánægja vegna þessa gjörnings – og nú ríður Guðlaugur Þór Þórðarson á vaðið og spyr hverju sætir?

Þetta vekur líka illan grun um að hlutabréfamarkaður á Íslandi sé algjör brandari – hugsanlega jafnmikill brandari og hann var fyrir hrun (prófið að segja erlendu fólki söguna af íslenska hlutabréfamarkaðnum frá 2000-2008!)
Latte-lepjandi lopatreflar – á öndverðri 19. öld

Hin nýja skáldsaga Einars Más Guðmundssonar, Hundadagar, kemur samtímis út á íslensku og dönsku og hefur vakið mikla athygli. Eins og áður er komið fram fjallar bókin um Jörund hundadagakonung, en líka margt fleira – Einar fer vítt og breitt um söguna og hún verður honum tilefni til alls kyns hugleiðinga.

Einn þeirra sem er kynntur til sögu er Jón Espólín sýslumaður, lengst af í Skagafirði, annálaritari og fræðimaður sem var uppi frá 1769 til 1836.

Einar vitnar í eftirfarandi lýsingu Espólíns á Reykjavík þar sem er….

…engin fyrirhyggja um annað en fédrátt og skart; voru allir bæjarmenn kramarar, og þernur þeirra og þjónar hugsuðu ekki um annað en skart og móða: konur höfðu gullhringa marga hver, og keppt var um hvað eina er til yfirlætis horfði, samkvæmi jafnan og dansar og drykkja, og eftir þessu vandist alþýða, er þar var um kring, og jókst þar mikið iðnaðarleysi, en allt það, er horfði til harðgjörvi eða réttrar karlmennsku og hugrekkis, var þar sem fjarlægast.

Einar Már leggur svona út af texta Espólíns og tengir hann samtímanum:

Enn heyrist ómur af þessum orðum þegar rætt er um samband höfuðborgar og landsbyggðar og „latte-lepjandi lopatreflar“ fylla miðborg Reykjavíkur á meðan hraustmennin búa úti á landi og spurningin: „Hvað gera þeir þarna fyrir sunnan?“ hefur löngum hljómað einsog endurtekið stef í sögu sem enginn veit hvort sögð er í gamni eða alvöru.
Þjóðaratkvæðagreiðslur sem aldrei urðu

Það er ábyggilega nokkuð til í því hjá Gunnari Smára Egilssyni að oftrú á þjóðaratkvæðagreiðslur sé varasöm og að slíkar kosningar geti klofið þjóðir og skapað deilur, úlfúð og andstyggilegheit.

En stjórnmálin eru reyndar full af slíku nú þegar – þótt þjóðaratkvæðagreiðslurnar séu sárafáar, í raun ekki nema þrjár á tíma íslenska lýðveldisins, þegar greidd voru atkvæði um stofnun þess 1944 og svo tvær Icesave-atkvæðagreiðslur á þessum áratug.

Við getum gert okkur í hugarlund að slíkt kerfi hefði verið miklu virkara, þjóðaratkvæðagreiðslur hefðu verið haldnar um stór og þung deilumál:

Inngönguna í Nató – hún hefði líklega verið felld?

Kvótakerfið – því hefði sennilega verið kollvarpað?

Aðildarumsókn að Evrópusambandinu – hefði verið tvísýnt?

Í einhverjum tilvikum myndu þjóðaratkvæðagreiðslur virka eins og uppreisn almúgans gegn ráðandi öflum – það virðist til dæmis ekki nokkur leið að hnika kvótakerfinu með þingræðislegum aðferðum. Þarna væri semsagt komin ákveðin svipa á stjórnmálin að fylgja þjóðarvilja fremur en hagsmunahópum.

Ein eindregnasta krafan um þjóðaratkvæðagreiðslu um þessar mundir er hvort eigi að kjósa um framhald á aðildarviðræðum við ESB. Píratar hafa beinlínis lýst því yfir að slík kosning verði haldin ef þeir komast til valda.

En það er náttúrlega líka hægt að hugsa sér að komi upp kröfur um að kosið verði um enn viðkvæmari mál, eins og til dæmis þau sem tengjast innflytjendum og flóttamönnum. Verður hægt að hamla gegn slíku í þjóðaratkvæðagreiðslulýðræði Píratanna?

(Svo má nefna í leiðinni að „þjóðaratkvæðagreiðsla“ er skelfilega óþjált orð.)
Ólafur Ragnar gegn stjórnarskrárbreytingum

Það er náttúrlega út í hött að Ólafur Ragnar Grímsson skuli ekki geta sagt hvort hann vill halda áfram sem forseti fyrr en um áramót. Þarf ekki að hafa mörg orð um það.

En þetta kemur svosem ekki á óvart, Ólafur hefur lengi umgengist forsetaembættið eins og það sé prívatumdæmi hans.

Hann nefnir í viðtalinu þrjú mál sem haft áhrif á að hann leitaðist eftir endurkjöri 2012. Þetta er býsna athyglisvert, hann nefnir Icesave, ESB-umsóknina og stjórnarskrármálið.

Ólafur hafði sitt fram í Icesave, ESB umsóknin er dauð og fyrirhugaðar breytingar Jóhönnustjórnarinnar á stjórnarskránni fóru út um þúfur.

Hafði þá Ólafur ekki alls staðar sigur – auk þess sem hann kom Sigmundi Davíð Gunnlaugssyni, stjórnmálamanni sem honum er þóknanlegur og hann hefur aldrei gagnrýnt, í embætti forsætisráðherra.

Það er athyglisvert hversu bratt Ólafur nálgast stjórnarskrármálið, þar talar hann enga tæpitungu. Hann segir beint út að stjórn Jóhönnu Sigurðardóttur hafi gengið fram með….

…offorsi í því að umbylta núverandi stjórnarháttum sama hvað tautar og rólar.

Í viðtalinu á Sprengisandi í dag sagði Ólafur ennfremur um stjórnarskrárferlið og ástæður þess að það mistókst:

Það að finna svo sökudólga á lokametrunum, það er bara sögufölsun.

Nú á því sem er hugsanlega síðasti vetur forsetatíðar Ólafs Ragnars virðist hann helst ætla að verja tíma sínum í að berjast gegn stjórnarskrárbreytingum. Það gerði í viðtalinu í dag og líka í setningarræðu Alþingis í september, en þá lýsti hann sig mótfallinn því að kjósa um stjórnarskrá samhliða forsetakosningum.

Á hinum ásnum eru svo Píratar sem lýsa því yfir – og það stendur í stefnuskrá þeirra – að þeir vilji stjórnarskrá sem er samhljóða frumvarpi Stjórnlagaráðs.
Íslensk efnisveita?

Netflix, YouTube og niðurhal eru að breyta sjónvarpi þannig að ekki verður snúið aftur. Áhorf á „línulaga“ dagskrá minnkar meðal ungs fólks – og það er eins með þetta og hverfandi lestur dagblaða, þetta er orðinn hlutur og breytist ekki aftur.

Um leið verður enskan fyrirferðarmeiri. Á sjöunda áratug síðustu aldar var háð á Íslandi mikil barátta gegn Kanasjónvarpinu og fyrir íslensku sjónvarpi. Það var loks stofnað 1966 og á fimmtíu ára afmæli á næsta ári. Þá var öll þjóðin að horfa á sömu dagskrána og vildi íslenskt efni. Loks var skrúfað fyrir Kanann.

En flæðir Kaninn út um allar gáttir. Hann er miklu öflugri en nokkru sinni. Mörg börn og ungmenni vita varla að til er íslenskt sjónvarp eða þeim dettur ekki í hug að opna fyrir það.

Eftirspurnin eftir íslensku efni er þó enn fyrir hendi, en dreifingarleiðirnar eru að breytast. Maður sér á YouTube að fólk er að hlaða inn alls kyns efni, jafnvel gömlum þáttum með Hemma af vhs-spólum. Það er svo eiginlega sorglegt hversu hinar íslensku efnisveitur eru lélegar, bæði hvað varðar framboð á efni, uppsetningu og viðmót. Þessu þarf einfaldlega að kippa í liðinn, þ.e. ef menn telja að enn sé nauðsyn að Íslendingar horfi á íslenskt sjónvarpsefni á íslensku.

Það þarf að vera auðvelt að nálgast íslenskt sjónvarpsefni og það þarf að vera aðgengilegt í langan tíma. Við þurfum að geta séð bæði gamalt efni og nýtt, líkt og er á hinum erlendu efnisveitum. Ein hugmynd gæti verið að setja á stofn íslenska efnisveitu, sem væri mjög auðveldlega aðgengileg, og innihéldi sjónvarpsefni ekki bara frá Ríkisútvarpinu, heldur líka Stöð 2, Skjá einum og fleiri stöðvum.

Í slíka efnisveitu væri hægt að sækja ný Kastljós eða Ísland í dag, en líka gamla Vesturfara eða Tvíhöfða – nú eða jafnvel Hemma. Þetta ætti í rauninni að vera jafn sjálfsagt og að starfrækja bókasöfn.

Ríkisútvarpið mun ekki ráða við þetta aleitt – enda þótt mest efnið liggi sjálfsagt þar. Þetta þarf að gerast með sameiginlegu átaki – en ef menn meina eitthvað með tali um íslenska menningu og íslenska tungu ætti það að vera vel framkvæmanlegt.

Eitt sinn horfðu íslenskir sjónvarpsáhorfendur allir á það sama, jafnvel bara stillimyndina, nú hefur fjölmiðlaheimurinn splundrast í ótal mola og efnið þarf að vera aðgengilegt með allt öðrum hætti. Líka það íslenska.
Niqab allt í einu aðalmálið í kosningum í Kanada

Ég hef áður skrifað um kosningarnar sem verða haldnar í Kanada 19. október og hafa haft furðu langan aðdraganda. Stephen Harper forsætisráðherra úr flokki Íhaldsmanna boðaði snemma til þeirra – sú kenning hefur verið sett fram að það hafi verið vegna þess að flokkur hans er ríkari en hinir flokkarnir og að sjóðir andstæðinganna mynd tæmast í kosningabaráttunni.

Lengi leit út fyrir að Harper myndi bíða ósigur. Hann er mjög umdeildur, þykir hafa fært Kanada nær samfélagsgerðinni í Bandaríkjunum og það líkar mörgum Kanadamönnum illa. En styrkur Harpers liggur ekki síst í því að það eru tveir flokkar sem eru að reyna að fella hann og þeir eru báðir á miðjunni eða aðeins til vinstri við hana.

Framan af leit út fyrir að New Democratic Party gæti sigrað í kosningunum, eins og hann gerði í kosningum í Albertafylki síðastliðið vor, en fylgi NDP hefur farið dvínandi. Íhaldsflokkurinn og Frjálslyndi flokkurinn standa nokkuð jafnt að vígi í skoðanakönnunum þessa dagana, en leiðtogi Frjálslyndra er Justin Trudeau, sonur Pierres Trudeau, eins dáðasta stjórnmálamanns Kanada fyrr og síðar.

Það eru semsagt talsverðar líkur á að Harper og Íhaldsflokkurinn haldi velli eftir stjórnarsetu í nær áratug. Flokkarnir þrír eru furðu áþekkir að stærð, en það er sá sem fær flest atkvæði sem myndar ríkisstjórn. Samsteypustjórnir hafa ekki tíðkast í Kanada.

Mál sem virðist einkennilega smátt er farið að hafa mikil áhrif á kosningarnar og styrkt stöðu Íhaldsins. Það snýst um rétt múslimakvenna til að hylja andlit sitt með svokölluðu niqab, Zunera Ishaq er kona sem var meinað að íklæðast niqab við athöfn þar sem hún átti að fá kanadískan ríkisborgararétt. Alríkisdómstóll í Kanada úrskurðaði fyrr á þessu ári að henni væri heimilt að hylja andlit sitt.

Það gerir málið dálítið umfangsmeira að Kanada er land innflytjenda, í því er fólgin sjálf þjóðarímyndin. Frelsisskrá og mannréttindaskrá Kanada er mjög merkilegt plagg, hún var leidd í lög 1982, aðallega að frumkvæði Pierres Trudeau. Að banna konum að klæðast niqab virðist satt að segja ekki mjög í anda þessa grundvallarskjals, ekki fremur en ef gyðingakonum eða kaþólskum konum væri meinað að sýna trúartákn sín.

Harper og flokkur hans hafa gert sér mikinn mat úr þessu máli, Harper lýsti því yfir fyrir stuttu að hann myndi innleiða bann við niqab meðal opinberra starfsmanna. Justin Trudeau, formaður Frjálslyndra, segir að Harper sé að reyna að kljúfa kanadísku þjóðina með kaldrifjuðum hætti og noti málið til skammtíma pólitísks ávinnings, Tom Mulcair, formaður NDP segir að nær væri að tala um störf, en það sem hefur gerst með niqab-málinu er að Harper er farinn að slá taktinn í kosningabaráttunni og hinir þurfa að dansa með. Það gæti verið upptakturinn að endurkjöri þessa slynga en býsna ófyrirleitna stjórnmálamanns.

Efnahagur Kanada hefur farið mjög versnandi með lækkandi olíuverði. Nú er atvinnuleysi komið í 7,1 prósent, kanadadollarinn hefur fallið í verði og það er samdráttur í hagkerfinu.
Sjálfstæðisflokkur mjög fylgislítill meðal ungra borgarbúa

Könnun um stöðuna í borgarstjórnarpólitíkinni sem Viðskiptablaðið birti í gær sýnir margt forvitnilegt. Ég veit að Gísli Marteinn Baldursson ætlar að rýna betur í könnunina í þætti sínum Vikunni í sjónvarpinu í kvöld.

Í megindráttum sýnir könnunin stórsókn Pírata meðan fylgi annarra flokka minnkar. Píratar fengju 27,5 prósent, Samfylkingin 24, 7 prósent en Sjálfstæðisflokkurinn er þriðji stærstur með 23,4 prósent.

Týr, sem skrifar pistla undir dulnefni í Viðskiptablaðið, notar tækifærið og gerir harða hríð að Halldóri Halldórssyni, oddvita Sjálfstæðisflokksins. Halldór er ekki maður stórra orða eða yfirlýsinga og hann er líka í þeirri stöðu að vera formaður Sambands íslenskra sveitarfélaga á sama tíma og hann situr í borgarstjórn. Halldór veit því manna best hversu staða sveitarfélaganna er erfið.

Týr segir að staða hans sé vonlaus – það gæti semsagt stefnt í að Sjálfstæðisflokkurinn þyrfti að finna sér enn einn leiðtoga í borginni.

Þó má geta þess að staða Framsóknar og flugvallarvina – sem hafa haldið uppi harðri stjórnarandstöðu í Reykjavík – er ennþá verri. Þar er fylgið komið niður í 4,4 prósent, hefur meira en helmingast.

En þegar könnunin er skoðuð enn betur má greina að staða ríkisstjórnarflokkanna er jafnvel enn verri en við fyrstu sýn. Meðal fólks á aldrinum 18-34 ára hefur Framsókn aðeins 1 prósents fylgi, en Sjálfstæðisflokkurinn er með 15 prósenta fylgi á aldursbilinu 18 til 24 ára en 18 prósent á bilinu 24-32 ára.

Hjá fólki sem er yfir 67 ára hefur Sjálfstæðisflokkurinn hins vegar 37 prósent. Fylgi Samfylkingarinnar er hins vegar jafnara eftir aldursflokkum. Í yngsta hópnum er hún með 22 prósent en þar eru Píratar með heil 39 prósent.
Klíkubræður fá að kaupa og græða

Völdum hópi úr klíku voru skammtaðir stórir fjármunir í hlutabréfaútboði Símans – það er kallað „fjárfestahópur sem settur var saman af forstjóra Símans“. Aðrir virðast hafa verið sérstakir vildarvinir Arion-banka.

Þetta var gert áður en hin almenna hlutabréfasala fór fram. Klíkunni var hleypt fremst í röðina, samkvæmt Morgunblaðinu var ávöxtunin 720 milljónir á sjö vikum. Á hlutabréfamarkaði þar sem lífeyrissjóðir stökkva á hvert fjárfestingartækifæri var þetta gulltrygt – aldrei spurning að gróðinn væri í hendi.

Það er stundum talað um að 2007 sé komið aftur, oft virkar það eins og hvimleiður og merkingarlaus frasi – en í þessu tilfelli er erfitt að verjast því að þetta sé einmitt raunin.

Klíkubræður skammta öðrum klíkubræðrum peninga. Út á þetta gengur það og ekkert annað.

Maður bíður viðbragða stjórnvalda. Sigmundur Davíð Gunnlaugsson hefur oft verið gagnrýninn á peningavaldið – hann hefur tjáð sig af minna tilefni.

Hvernig verður þetta svo þegar farið verður að selja bankana?
Stjórnarskrárklúðrið og ábyrgð Árna Páls

Árni Páll Árnason er stjórnmálamaður sem á ekki sjö dagana sæla – og líklega eru dagar hans í formannsembætti Samfylkingarinnar brátt taldir.

Það er afskaplega óþægilegt fyrir hann að fá það í andlitið frá Jóhönnu Sigurðardóttur að hann hafi eyðilagt stjórnarskrármálið. Líklega koma í kjölfarið fram háværar kröfur um afsögn hans.

En kannski er rétt að skoða þetta aðeins nánar.

Þegar Árni Páll tekur þá afstöðu síðla vetrar 2013 að ekki sé hægt að klára stjórnarskrána á Alþingi er hann kannski bara að viðurkenna orðinn hlut.

Það var eiginlega ráðgáta hversu illa var haldið á stjórnarskrármálinu fram að því. Stjórnlagaráð skilaði tillögum sínum til Alþingis í júlí 2011. Kosningin um tillögurnar fór ekki fram fyrr en í október 2012, 15 mánuðum síðar.

Þar var spurt hvort kjósendur vildu að tillögur Stjórnlagaráðs yrðu „lagðar til grundvallar“ nýrri stjórnarskrá. Það er býsna opið orðalag. Málið átti semsagt eftir að fara inn á Alþingi.

Það gerðist ekki fyrr 2013 þegar stutt var til kosninga. Stjórnarskrármálið var í nefndum fram á vorið og þá gáfust menn upp. Það vakti reiði stjórnarskrársinna og nú er það semsagt Árni Páll sem fær að sitja uppi með skömmina.

Sé ferill málsins skoðaður er samt ekki hægt að verjast þeirri tilhugsun að fleiri beri ábyrgð á því að málið klúðraðist, þar á meðal Jóhanna Sigurðardóttir.

Náðarhögg stjórnarskrárinnar nýju var þó sennilega hæstaréttarúrskurðurinn sem ógilti stjórnlagaráðskosningarnar. Hugsanlega var þessi úrskurður vondur og vitlaus – margt bendir til þess – en það var samt Hæstiréttur sem kvað upp úr með þetta og eftir það var ferlið orðið mjög berskjaldað, það vantaði einfaldlega skriðþungann sem þurfti til að klára það – leikurinn var of auðveldur fyrir andstæðinga þess.
Tími klíkuráðninga ætti að vera liðinn

Það vakti nokkra undrun þegar greint var frá hinni nýju Stjórnstöð ferðamála að líka var tikynnt að ráðinn hefði verið forstjóri fyrir hana – án þess að staðan hafi verið auglýst. Það vakti svo ekki minni undrun þegar kom í ljós að nýi forstjórinn hefur enga reynslu af ferðaþjónustu.

Jú, hann er vissulega forstjóratýpa, sagður vera þungavigtarmaður, hefur unnið hjá Actavis – en er það nóg? Eiginlega finnst manni það furðuleg hugmynd að ráða í slíkt starf mann sem þekkir ekki til fagsins – sem er bæði flókið og víðfemt – hefur unnið við að selja samheitalyf, og fá svo að heyra að reynsluleysið er jafnvel talið honum til tekna.

Stundin greinir frá því í dag nýi forstjórinn, Hörður Þórhallsson, sé fulltrúi á landsfundi Sjálfstæðisflokksins sem haldinn verður síðar í mánuðinum og birtir mynd af honum með flokksbroddum. Getur verið að menn séu ennþá í því gamla og vonda fari að láta pólitísk tengsl hafa áhrif á ráðningar af þessu tagi? Og ef hann er slíkur þungavigtarmaður, hefði þá ekki verið meira traustvekjandi fyrir hann og aðra ef starfið hefði verið auglýst?

Það vekur líka athygli að ráðgjafavinnan fyrir stofnun Stjórnstöðvar ferðamála er unnin af fyrirtæki sem er í eigu Guðfinnu S. Bjarnadóttur, fyrrverandi þingmanns Sjálfstæðisflokksins. Komið hefur fram að Guðfinna hefur þegið stórar fjárhæðir fyrir þetta verkefni.

Þetta virkar eins og frekar óburðug byrjun. Maður hefði satt að segja haldið að tími klíkuráðninga ætti að vera liðinn á Íslandi.
Hundadagar Einars Más

Í nýrri bók sem nefnist Hundadagar fjallar Einar Már Guðmundsson um Jörund hundadagakonung. Hann fer reyndar um víðan völl í bókinni og skrifar líka um Jón Steingrímsson eldklerk og fræðimanninn Finn Magnússon.

En Jörundur er aðalpersónan – aldrei hefur maður skynjað jafn glöggt hvað þetta er ótrúlegur náungi og í bók Einars. Hann er náttúrlega bullandi ofvirkur, eins og það er kallað í dag, en hann er líka barn samtíðar sinnar, Napóleonstímans, þegar ruddu sér til rúm miklar frjálsræðishugsjónir. Þetta er tími sinfónía Beethovens og söguhetja Stendahls.

Áður en Jörundur kom til Íslands hafði hann kornungur maður farið um Kyrrahafið, komið til Tahiti og siglt fyrir hið ógnarlega Horn. Og eftir að hann var á Íslandi stundaði hann njósnir fyrir Breta í Evrópu, fór í undarlegan njósnaleiðangur um Evrópu. Endaði svo ævina lengst suður í Tasmaníu þangað sem hann hafði verið fluttur sem fangi.

Jörundur er snjall og framtakssamur, yfir honum er ákveðinn hetjuljómi, en hann er líka ótrúlega laginn við að koma sér í vandræði.

Einar Már miðlar þessu efni af mikilli frásagnagleði, fer vítt og breitt og er skemmtilega útúrdúrasamur – við fáum að heyra meira um það í Kiljunni í sjónvarpinu klukkan 20.45 í kvöld.
Fimmtugur dr. Gunni

Fimmtugir menn teljast kornungir í dag – og það er svosem ekki ástæða til að skrifa langar mærðargreinar um þá. Að minnsta kosti ekki eins og Þjóðviljinn á sínum tíma þegar fimmtugsafmæli Einars Olgeirssonar var forsíðuuppsláttur. Svoleiðis gera menn ekki lengur, persónudýrkunin er ekki alveg svona öfgakennd.

En Gunnar Lárus Hjálmarsson á fimmtíu ára afmæli í dag – það er semsagt hann dr. Gunni.

Doktorsnafnbótina tók hann sér reyndar sjálfur, hún hefur ekki verið viðurkennd af neinni háskólastofnun, en á mörgum sviðum er Gunni ígildi doktors.

Hann var í hrikalega skemmtilegri pönkhljómsveit sem nefndist Svarthvítur draumur. Hann gerði eina bestu rokkplötu Íslands með hljómsveitinni Unun. Hann hefur líka gert frábærar barnaplötur með dálítið óhefluðum húmor sem krakkar kunna vel að meta.

Gunni er feikilega góður stílisti – meinfyndinn og hugmyndaríkur eins og sjá má á bloggi hans. Hann er helsti skrásetjari íslenskrar tónlistarsögu og hefur unnið ómetanlegt starf við söfnun heimilda, upptaka og myndefnis. Popppunktur, spurningaþættir hans um tónlist voru dágóð skemmtun, þeir voru fyrst á Skjá einum og síðan á RÚV.

Nú sýnir sjónvarpið heimildarþáttaröð eftir Gunna og félaga hans sem fjallar um popp- og rokksögu Íslands. Við höfum fengið að sjá tvo þætti og þeir lofa afar góðu. Þeir byggja á bókinni Stuð vors lands. Ég spái Edduverðlaunum.

Ég man fyrst eftir Gunna þegar hann var dálítið sérkennilegur bankagjaldkeri sem fékkst við pönk, ég næ ekki alveg aftur í skiptistöðina í Kópavogi þar sem þetta byrjaði víst allt. Við þekkjumst ekki sérstaklega vel – en ég ber ómælda virðingu fyrir honum.

Hér eru svo Lög unga fólksins af plötunni Æ með Unun, þarna eru dr. Gunni, Þór Eldon og Heiða. Samkomulagið í hljómsveitinni var víst ekki alltaf gott, meikið tókst ekki, en þetta stendur fyrir sínu.