arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Isis er hinn raunverulegi sigurvegari

Það er heldur illa komið fyrir fjölmiðlun í heiminum þegar hún snýst að stórum hluta um eitthvað sem skrípafígúra eins og Donald Trump segir. Það er ótrúlegt að kosningabárátta í Bandaríkjunum sé aðallega viðbrögð við yfirlýsingum Trumps. Meira að segja Dick Cheney, fyrrverandi varaforseti, sem hugsanlega mæti sækja til saka fyrir stríðsæsingar og stríðsglæpi, stekkur á vagninn og andmælir Trump.

Ólíkt Trump hafði Cheney völd – það er afar ólíklegt að Trump komist nokkurn tíma nær þeim en nú.

Ekki það að framsókn hægri pópúlisma valdi ekki áhyggjum, því það gerir hún. Fréttirnar frá Frakklandi, þar sem Front National, vinnur stórsigra í kosningum, eru grafalvarlegar. Um þetta birtist prýðileg grein í ísraelska dagblaðinu Haaretz þar sem segir að sigur Þjóðfylkingarinnar sé einmitt það sem Isis vonast eftir. Isis sé hinn raunverulegi sigurvegari. Isis nærist á múslimahatri og andúð á innflytjendum – og það sé nægt framboð af slíku þessa dagana.

Isis geti aldrei unnið neitt stríð gegn Vesturlöndum, heldur sé markmiðið einmitt að fá vestræn lýðræðisríki til að varpa burt sínum helgustu gildum – eins og þau séu í raun einskis virði, innantóm orð.
Lífshættir og tilfinningalíf

Þessa dagana verður mér oft hugsað til setningar sem ég las í Stóra skjálfta, nýju bókinni hennar Auðar Jónsdóttur. Ég held að þetta sé eitthvað sem við gætum íhugað:

„Lífshættir nútímamanneskjunnar eru búnir að sprengja utan af sér getu tilfinningalífs hennar.“
Almar afhjúpar fjölmiðla

Tónlistarmaðurinn Samúel J. Samúelsson bendir á athyglisverðan hlut – nefnilega að þeir fjölmiðlar hafi sýnt listgjörningi Almars mestan áhuga sem hafa minnstan áhuga á menningu og fjalla lítt um list.

Almar gæti jafnvel hafa náð að fletta með lævíslegum hætti ofan af innihalds- og metnaðarleysi fjölmiðla, brugðið upp samfélagsspegli eins og Samúel skrifar á Facebook:

Áhugaleysi fjölmiðla á menningu og listum sem endurspeglast kannski best í Idol-factor-voice væðingu þeirra undanfarin ár hefur orðið til þess að þeir hafa ekki áhuga á metnaðarfullum listverkum. Allt er metið út frá sölutölum og hvort viðkomandi listamaður sé að græða eða meika það. Nánast enginn umfjöllum ef frá er talin Rás 1 og Sunnudagsmorgunblað.

Ég þekki þetta af eigin reynslu að reyna að vekja athygli á tónleikum og eða útgáfum á nýrri frumsaminni metnaðarfullri list að maður gæti allt eins sent fjölmiðlum flöskuskeyti því þeir virðast engan áhuga hafa.

Ef það er ekki þeirra eigin innanhúsframleiðsla þá er eins og það sé ekki til.

Svo ákveður ungur listamaður að setja upp sýningu þar sem nekt hans er stór hluti verksins. Allt í einu er þetta alls staðar. Meira segja í sér glugga í beinni á Rúv á „prime time“ á föstudegi. Sömu stofnun og hefur dregið lappirnar árum saman í dokumentasjón á menningu samtímans.

Erum við virkilega stödd þarna?

Að þú þurfir að vera allsber til að vekja athygli

Ég óska eftir meiri metnaði og betri ritstjórn

Glerkassinn hans Almars er einhver besti þjóðfélags spegill sem okkur hefur verið færður í langan tíma.

Pissa, kúka, strippa og runka og þú nærð í gegn.

Við náttúrlega sjáum hvernig fjölmiðlar nærast á hneykslun og sensasjónalisma sem aldrei fyrr. Hið smellubrjálaða netumhverfi býður upp á það. Hin stanslausa fjölmiðlun býður upp á að hlutir séu blásnir algjörlega úr samhengi og að þeir gleymist svo jafnóðum aftur. En það lítur þó út fyrir að það hafi fyrst og fremst verið miðlar 365 sem gengu af göflunum, eins og sjá má á þessari stöðufærslu ljósmyndarans Golla. Ég held þetta hljóti jafnvel að vera ein af ljósmyndum ársins.
Hamfarastemming í verslunum

Vinkona mín Tinna birti þessa mynd á Facebook. Fólk að versla síðdegis í dag. Búðirnar fylltust allt í einu af fólki.

Stemmingin var furðuleg. Fólkið eigraði um í leit að einhverju sem geta talist vera vistir. Virkaði eins og mjög ómarkviss innkaup. Það segir reyndar í tilkynningum frá lögreglu að það sé óvissustig á öllu landinu.

Niðursuðuvörur? Á maður að kaupa hollt þegar er von á hamförum? Er ekki best að gleyma sér bara með súkkulaði og kartöfluflögum?

Brauð? Nei, það er búið. Logi Bergmann tvítaði þessari mynd.

Sjálfur leyfði mér munað sem ég hefði aldrei gert í venjulegri tíð: Stollenköku og jólaöl. Dró mörkin við laufabrauð – mér þykir það fjarska gott en Sigurveig segir að það sé hræðilega óhollt.

En þegar maður sér þessa frétt skilur maður að það eru mistök að hafa ekki grafið fyrir neyðarskýli í garðinum og fyllt það af þurrvöru – og vera kominn þangað með afrit af mikilvægustu skjölum.
Fagurfræðileg upplausn – stór byggingaáform

Þegar Landsbankinn vildi fara reisa sér nýjar höfuðsstöðvar voru ein aðalrökin þau að það væri óhagkvæmt fyrir bankann að hafa starfsemina á mörgum stöðum í borginni og það í dýru leiguhúsnæði.

Stjórnmálamenn ákváðu upp til hópa að taka ekki mark á þessum rökum bankans. Í gang fór mikil herferð gegn þessari húsbyggingu.

Má vel vera að sé ágætt að hún rísi ekki.

En nú virðast sömu rök vera færð fyrir því að Alþingi láti reisa nýja skrifstofubyggingu – upp á heila 4500 fermetra!

Semsagt þau að ekki sé gott fyrir þingið að notast við leighúsnæði. En á það eitthvað betur við núna?

Svo má náttúrlega ræða í löngu máli hversu sniðugt er að ætla að taka mið af gömlu teikningum eftir Guðjón Samúelsson, en almennt séð virðist ríkja fagurfræðileg upplausn í arkítektúr miðborgarinnar.

Þarna höfum við Guðjón og nostalgískan forsætisráðherra öðru megin, en hinum megin borgarstjórnina sem virðist ekki ráða við verktaka og spekúlanta sem er hjartanlega sama um allt nema að skítnýta hvern einasta rúmsentimeter sem býðst – og í þeirra þjónustu lítiþæga arkitekta sem láta samhengi í byggingarlist lönd og leið – og byggingar eins og þessa og þessa, eitthvað sem myndi kannski ekki stinga í stúf í Grafarholti eða Borgartúni – en er alveg út úr kú í miðbænum.
Skjáskot, 6. desember 2015

Þetta skjáskot af Vísi fer eins og eldur í sinu um samskiptamiðla. Þarna birtist vissulega mikil saga.
Þjóðarskömm

New York Times birtir leiðara á forsíðu blaðsins í fyrsta skipti síðan 1920. Blaðið telur að umrætt málefni sé svo áríðandi. Leiðarinn ber yfirskriftina Byssufaraldur – og er beint gegn útbreiðslu skotvopna í Bandaríkjunum. Segir að það sé siðferðislegt hneyksli og þjóðarskömm að borgarar geti með löglegum hætti keypt vopn sem eru ætluð til að drepa fólk hratt og örugglega.

Leiðarann má lesa í heild sinni hér.
Viðbrögð almennings sem listaverk

Dálítið er það merkilegt þetta viðhorf sem heyrist út um allt að tilgangur listar sé að „skapa umræðu“, að list hjóti að vera vel heppnuð bara ef hún skapar umræðu – sem þýðir í dag að hún fer góðan rúnt á samskiptamiðlum.

Við höfum upplifað þetta síðasta árið, fyrst með moskuna í Feneyjum, og nú með piltinn í kassanum – viðkvæðið er, fyrst þetta verður svona umtalað, vekur hneykslan hjá sumum, þá hlýtur það barasta að vera vel heppnað. Það er meira að segja talað um að aðrir listamenn hljóti að vera öfundsjúkir yfir athyglinni. Og að þeir sem ekki nái þessu séu þröngsýnir smáborgarar. Épater la bourgeoisie var reyndar heróp róttækra listamanna strax á 19. öld svo það er ekkert nýtt.

Þarna er fyrst og fremst verið að spila inn á fjölmiðlaveruleika, meiningin er að listaverkið sé ekki ekki bara fólgið í gjörningnum sjálfum, sem þarf ekki að vera sérlega listrænn í sjálfu sér, hvað þá frumlegur, heldur í viðbrögðunum við honum. Viðbrögð almennings sem listaverk.

Þarna erum við komin út á svið þess sem á ensku kallast pseudo-events, við höfum íslenska orðið fjölmiðlauppákomur sem nær því svona nokkurn veginn. Eitthvað sem er beinlínis gert til að komast í sviðsljós fjölmiðla og ná athygli almennings. Það getur verið að dvelja viku í búri – eða bakka hringveginn.

Þegar vel tekst til, og ekki síst þegar er gengið hressilega fram af fólki, skapast vissulega umræða um slíkar fjölmiðlauppákomur. Það var game changer þegar ungi maðurinn í búrinu byrjaði að rúnka sér. En fjölmiðlar nútímans ganga að heilmiklu leyti út á athygli sem er krafist með þessum hætti – sjá, hér er ég, takið eftir mér! Almenningur fylgist með stanslausum pseudo-atburðum í Kardashians (þar var meira að segja kynskiptaaðgerð sem komst í heimsfréttirnar) og Big Brother – í síðarnefndu þáttunum er reyndar beinlínis spilað á konseptið fólk í búri. Og þar hafa búrverjar líka verið staðnir að því að iðka sjálfsfróun.
Varla stjórnarskrárbreytingar á þessu kjörtímabili

Það virðist ekki vera hægt að horfa framhjá því að stjórnarskrárbreytingar eru brunnar inni enn einu sinni. Alþingi virðist einfaldlega ekki höndla að breyta stjórnarskránni og tilraunir til að útvista breytingum til sérstaks stjórnlagaráðs mistókust líka.

Eftir síðustu kosningar var ákveðið að fara aftur gömlu leiðina, með stjórnarskrárnefnd sem er skipuð fulltrúum stjórnmálaflokkanna. Slíkar nefndir hafa verið ansi margar í sögu lýðveldisins en þær réðu ekki við verkefnið.

Nú virðist manni að einkum séu tvær ástæður fyrir því að ekki tekst að koma tillögum úr stjórnarskrárnefnd, svo gegnum Alþingi og til þjóðaratkvæðagreiðslu.

Annars vegar andstaða Sjálfstæðisflokksins við auðlindaákvæði og hins vegar andstaða Ólafs Ragnars Grímssonar við breytingar á stjórnarskránni. Þessi andstaða forsetans hefur harðnað með árunum – og nú taka fylgismennirnir í hinum stóra forsetaflokki (sem spannar fleiri en einn stjórnmálaflokk) upp sömu línuna.

Þetta er dálítið ankanaleg staða, því ein stærsta breytingin sem þyrfti að gera á stjórnarskránni – og stóð til að gera – snertir vald forsetans. Ef komast inn í stjórnarskrá ákvæði um að ákveðinn fjöldi kjósenda geti krafist þjóðaratkvæðagreiðslu um mál er þjóðin sjálf í raun kominn með málskotsrétt í hendurnar – en nú er það einungis forsetinn sem hefur hann.

Um tíma var rætt um að greiða atkvæði um stjórnarskrárbreytingar meðfram forsetakosningum á næsta ári. Það virðist ekki ætla að verða. Málið frestast en eftir næsta sumar kemur kosningavetur og fremur ólíklegt að farið verði að kjósa um stjórnarskrárbreytingar þá.

Píratar munu þó væntanlega halda áfram að setja stjórnarskrármál á oddinn – hinir flokkarnir hafa klúðrað þeim svo rækilega að þeim fer það illa.
Raghat, fimm ára fórnarlamb loftárása

Fyrir þá sem finnst frábær hugmynd að varpa sprengjum á Sýrland. Hér er hin fimm ára gamla Raghat, lifandi og skemmtileg stúlka, sem dó í sprengjuárás fáum mínútum eftir að myndir af henni voru teknar – þá svo full af lífi.

Eins og kemur fram þarna hafa mörg hundruð óbreyttir borgarar dáið í loftárásum Rússa í Sýrlandi – miklu fleiri eiga væntanlega eftir að deyja þegar fleiri ríki fara að sprengja í von um að hitta hryðjuverkamenn sem eru afar flinkir að koma sér undan slíkum árásum og fela sig meðal almennra borgara.

En Rússarnir virðast vera sérlega ónákvæmir í lofthernaði sínum, enda beinist hann ekki endilega gegn Daesh, heldur þeim sem Assad forseti álítur óvinveitta sér.

Í fréttinni segir að næstu Daesh liðir hafi verið í 100 kílómetra fjarlægð frá dánarstað Raghat.
Leti arkitekta og græðgi fjárfesta

Aðkomufólki þykir gamli bærinn í Reykjavík skrítinn og sjarmerandi, með sínum litlu, marglitu og dálítið sundurlausu húsum. Smátt og smátt held ég að við höfum líka farið að sjá bæinn með augum gestanna – Reykjavík er nú ein helsta ferðamannaborg á norðurhveli og hún hefur sinn sérstaka þokka.

Maður þakkar til dæmis fyrir að fyrirætlanir um niðurrif og stórbyggingar við Laugaveg urðu ekki að veruleika, slíkt var á döfinni þangað langt eftir aldamót og við erum reyndar ekki búin að bíta úr nálinni með þetta enn.

Hilmar Þór Björnsson arkitekt birtir þessa litlu færslu á Facebook og úrklippu úr Morgunblaðinu með.

Ég hef lengi verið þeirrar skoðunnar að það eigi helst ekki að rífa neitt hús innan Hringbrautar í Reykjavík. Heldur eigi að endurbyggja þau þannig að þau henti nýrri starfsemi og nútíma kröfum á allan hátt. Nú á að rífa húsin á myndinni. Þetta eru ágæt hús sem fara vel í götunni og eru um 90 ára gömul. Sennilega víkja þau vegna leti arkitekta og græðgi fjárfesta svo stuðst sé við kenningar danska arkitektsins Jan Gehl.

Hér má sjá mynd af því sem á að byggja í staðinn. Þessar teikningar eru nú til sýnis í verslunarhúsnæði við Laugaveg, við hliðina á Vínberinu. Ég kíkti þangað inn áðan og segi eins er – ég hrökklaðist burt í skelfingu.

Þetta er raunar nákvæmlega það sem Sigmundur Davíð Gunnlaugsson forsætisráðherra hefur varað við, frekjuleg hús sem þenja sig út til að skítnýta byggingamagnið – hús algjörlega án þokka, enda er ekki hugsað um neitt annað en nýtingarhlutfallið, hús sem falla mjög illa að umhverfi sínu, sögu þess og menningu.
Heyr himna smiður/Happy – lag Þorkels við texta Pharrells

Heyr himna smiður er eitthvert stórkostlegasta lag Íslands. Það er einhver eilífð í því, manni finnst eins og lagið hafi alltaf verið til og það hljóti alltaf að vera til.

Samt er það ekki svo, þótt tilurð lagsins spanni aldir Íslandssögunnar.

Ljóðið er samið af Kolbeini Tumassyni, foringja Ásbirninga, áður en hann gekk til Víðinesbardaga þar sem hann fékk stein í höfuðið og féll – eða svo er sagt. Sagan er altént góð þannig. Þetta er einfaldur og tær kveðskapur sem talar beint til okkar, þótt liðin séu 800 ár. Heyr, himna smiður, hvers skáldið biður, komi mjúk til mín miskunnin þín. Því heit eg á þig, þú hefur skaptan mig, ég er þrællinn þinn, þú ert Drottinn minn. Guð, heit eg á þig, að græðir mig, minnst, mildingur, mín, mest þurfum þín. Ryð þú, röðla gramur, ríklyndur og framur, hölds hverri sorg úr hjartaborg. Gæt, mildingur, mín, mest þurfum þín helzt hverja stund á hölda grund. Set, meyjar mögur, máls efni fögur, öll er hjálp af þér, í hjarta mér.

Þorkell Sigurbjörnsson setti lag við kvæðið fyrir fáum áratugum, en Þorkell lést fyrir tveimur árum. Einhvern tíma heyrði ég að lagið hefði komið í huga Þorkels þegar hann sat undir stýri á bifreið, en það kann að vera misminni. En lagið hans er á góðri leið með að verða heimsfrægt, öðruvísi getur það eiginlega ekki verið. Þetta er söngur fyrir aldirnar, verður til eftir önnur 800 ár.

Hér er reyndar mjög skrítin útgáfa af því. Íslenski textinn fær ekki að vera með, enda er hann lítt skiljanlegur öðrum þjóðum, heldur er sungið við texta Pharrels Williams að laginu Happy sem er eitthvert vinsælasta dægurlag seinni tíma, með svo mikið sem 765 milljón skoðanir á YouTube.
Faraldur narkissisma í listheiminum?

Er sjálfsdýrkun að ganga af listaheiminum dauðum? Í verkum þar sem listamaðurinn sjálfur er í miðjunni, hann er aðalatriðið, viðfangið, já, verkið sjálft – list sem er eins og útblásnar selfie-myndir?

Undanfarið hafa birst tvær greinar á Artnet News þar sem þessu er haldið fram. Vísað er meðal annars í gjörninga listakonunnar Marinu Abramovic sem er kölluð „drottning gjörningalistarinnar“ – sem í annarri greininni sem er eftir J.J. Charlesworth eru sýningar hennar í New York og London kallaðar fáránlegar, nútímaleg útgáfa af sjálfshjálp sem hipsterar hafi staðið í löngum röðum til skoða.

Það sé ekki nýtt að listamenn hafi stór egó, en í báðum greinunum er fjallað um fyrirbærið narkissisma, sjálfsástina, Narkissos var goðsöguleg vera sem horfði svo lengi á sjálfsmynd sína í spegli vatns að hann drukknaði.

Síðari greinin er eftir Christian Viveros-Fauné, hún birtist í fyrradag. Þar er beinlínis talað um faraldur narkissisma sem tröllríði listinni, og sett í samband við allar þær sjálfsmyndir og sjálfsdýrkun sem er að finna á samskiptamiðlum. Höfundurinn veltir því líka fyrir sér hvort von sé á góðu þegar notaðar eru skilgreiningar á list eins og þessi, sem er komin frá félagsfræðingnum Howard Becker:

Ef maður fremur list, hlýtur maður að vera listamaður. Og þarafleiðandi, sé maður listamaður, hlýtur það sem maður gerir að vera list.

Virkar eins og ákall á uppblásin egó og narsíssiska persónuleikaröskun, segir greinarhöfundur. Hann nefnir líka Abramovic og svo Chris Burden sem skaut sig í hendina og krossfesti sig á bílhúddi í nafni listarinnar, en að auki gjörning leikarans Shia Labeouf þar sem hann situr í kvikmyndahúsi í 72 klukkutíma, horfir á myndir og maular popp ásamt fleiri áhorfendum.

Það verður seint sagt að gjörningur listnemans íslenska sem lokar sig inni í búri sé sérlega frumlegur, þetta hefur verið gert áður eins og svo margt annað í okkar heimi og oftar en einu sinni eða tvisvar – en hann er ágætt tilefni til að ræða stefnur og strauma í myndlist sem er satt að segja ekki alltof algengt núorðið.
Bænir og innantóm orð hjálpa ekki

Enn ein skotárásin í Bandaríkjunum. Nú í San Bernardino í Kaliforníu. Fjórtán fallnir að minnsta kosti. Þessi forsíða á New York Daily News er ansi sterk. Bænir hjálpa ekki. Né heldur innantóm orð hugleysingja sem þora ekki að standa gegn skotvopnaplágunni – forsetaframbjóðendur Repúblikana fá þarna fyrir ferðina.

Hér er skelfilegt dagatal sem er tekið saman undir heitinu Mass Shooting Tracker – Guns are Cool. Þarna má sjá að þetta er 355 skotárásin á þessu ári, semsé á 336 dögum, þar sem fjórir eða fleiri deyja eða slasast. Eins og má sjá eru margar svona árásir suma daga.
Loftárásir á Isis eru gildra

Nicolas Hénin er franskur blaðamaður sem var gísl hjá Isis í tíu mánuði. Hér er stutt viðtal við hann frá félagskap sem nefnist The Syria Campaign

Þetta er ótrúlega glögg samantekt á ástandinu í Sýrlandi, tilverugrundvelli Isis, hinni ótrúlegu grimmd Assads, mistökum Vesturlanda og nauðsyn þess að finna pólitíska lausn sem kippir fótunum undan Isis í stað þess að svara með sprengjuárásum sem auka einungis á þjáningu almennra borgara og styrkja hugmyndaheim íslamistanna.

Þetta er maður sem veit hvað hann er að tala um. En því miður ráða ferðinni innantómir stjórnmálamenn eins og David Cameron – skilgetið afkvæmi hins hola Tonys Blair – sem ásakar þá sem hafa efasemdir um að varpa sprengjum á Sýrland fyrir að vera stuðningsmenn hryðjuverkamanna. Í heimi slíkra pólitískra snýst allt um sýnd fremur en reynd.

Hér er reyndar einn flokksbróðir Camerons, Íhaldsþingmaðurinn Adam Holloway, sem segir að loftárásirnar byggi á lítilli hugsun og vanþekkingu á aðstæðum, ef ekki sé gripið til víðtækari pólitískra aðgerða sé hætta á að ástandi versni enn.
Trúarbrögð og loddarar

Fjölgunin í félagi Zúista svokallaðra vekur upp spurningar um hvort nýjar svikamyllur séu skárri en gamlar mjög flóknar svikamyllur sem hafa lifað lengi.

Frá því var greint í gær að bak við rekstrarfélag zúismans stæðu ungir menn sem liggja undir grun um fjárglæfra – og hefur verið um þá fjallað í fjölmiðlum í tengslum við frumkvöðlasíðuna Kickstarter.

Samt fjölgaði í Zúistafélaginu í gær, eftir að fréttirnar voru birtar. Meðlimir eru sagðir vera orðnir meira en þrjú þúsund.

Markmið zúistanna er að fá til sín sóknargjöld sem eru innheimt með sköttum og dreifa þeim aftur til greiðenda.

Sumir segja að þetta geti ekki verið trúfélag – en það er svosem spurning hvaða skilyrði trúfélög þurfa að uppfylla. Ekki getum við farið að segja fólki hvað það á trúa – það er einmitt fídusinn við trúarbrögð að þau njóta frelsis til átrúnaðar.

En það sem er áhugaverðast í þessu er að þessi fjöldi er tilbúinn að taka þátt í zúismanum þrátt fyrir grun um að brögð séu í tafli. En svo er auðvitað hitt að milljarðar manna aðhyllast trúarbrögð án þess að hafa nokkra vissu um nema til þeirra sé stofnað af loddurum.

Eða hvað segja allir þeir sem hafa gengið til liðs við zúismann? Þessi þrjú þúsund? Zúistarnir eru nú orðnir fleiri en ásatrúarmenn og múslimar – en kannski vilja þeir ekki annað en að fá peninginn sinn til baka?
Vetrarfegurð

Smá jólastemming, mitt í öllum kuldanum. Og það á víst að kólna enn.

Jólatré með náttúrulegu frostskrauti – fyrir utan húsið hjá Agli bólstrara og Sirrý í Bergstaðastræti 2.
Snýst um langa valdasetu, ekki aldur

Michael Higgins, forseti Írlands, er eldri en Ólafur Ragnar Grímsson. Hann er fæddur 1941 og verður 75 ára á næsta ári. Ólafur Ragnar Grímsson er fæddur 1943 og er 72 ára.

Það verður að segjast eins og er að Þóra Tómasdóttir, hinn nýi ritstjóri Fréttatímans, komst heldur óheppilega að orði um Ólaf Ragnar. Málið er ekki hvað hann er gamall – í raun væri ágætt að hafa fleira gamalt fólk í stjórnmálum.

Fólk mætti jafnvel gera meira af því að byrja í stjórnmálum þegar það er orðið vel fullorðið og búið að afla sér reynslu. Af einhverjum ástæðum er mjög lítið um þetta – það er meira af ungu fólki sem er að keppast að því að ná sem skjótustum stjórnmálaframa. Oft er það hvorki þeim sjálfum né þjóðinni til sérstakrar farsældar.

Nei, þetta snýst um langa valdasetu. Ef Ólafur Ragnar býður sig fram aftur, nær kjöri og situr heilt kjörtímabil hefur hann verið forseti í 24 ár. Vigdís Finnbogadóttir átti fyrra met, 16 ár.

Michael Higgins Írlandsforseti, sem er ekki bara stjórnmálamaður, heldur líka skáld og heimspekingur, hefur setið í embætti síðan 2011. Ólafur Ragnar Grímsson hefur verið forseti síðan 1996, en hann hefur verið atvinnumaður í stjórnmálum síðan 1978 þegar hann settist fyrst á þing.

Nokkuð hefur verið um það rætt hvort skuli setja einhver takmörk á valdasetu forseta. Bandaríkjaforseti má ekki sitja nema tvö kjörtímabil. En svo má auðvitað spyrja hvort þurfi að hafa slíkar reglur um embætti sem er fyrst og fremst táknrænt. En þá birtist reyndar sú þversögn að Ólafur hefur breytt embættinu svo það er eiginlega hætt að vera táknrænt – hann hefur safnað til sín miklum völdum.

Í tillögum stjórnlagaráðs að nýrri stjórnarskrá segir að forseti skuli ekki sitja lengur en þrjú kjörtímabil – semsé 12 ár.

Og embættið er líka alveg hætt að vera sameinandi – forsetinn núna sameinar ekki þjóðina á sama hátt og Vigdís og Kristján gerðu. Í raun er Ólafur Ragnar fremur sundandi stjórnmálamaður – rétt eins og hann var hér í eina tíð, þegar hann var formaður hins sósíalíska Alþýðubandalags.

Aðalatriðið er þó að stjórnskipulega erum við komin út í ógöngur með forsetaembættið. Við vitum í raun ekki hvert á að vera hlutverk forsetans – í næstu kosningum gætum við kosið forseta sem er fyrst og fremst tækifærisræðumaður en við gætum líka kosið Pírata sem vill nota embættið til umbreyta samfélaginu og beitir málskotsrétti sínum óspart.

Sá vísi maður, Haraldur Ólafsson, prófessor og fyrrverandi þingmaður Framsóknarflokksins, orðar það svo í færslu á Facebook:

Alltaf jafn heillandi að fylgjast með umræðum um forsetakjör. Er ekki tími til kominn að velta fyrir sér hvort ekki megi breyta til og hugsa upp á nýtt hvaða skipan stjórnsýslu hentar fámennri þjóð? Einhvern veginn hugnast mér ekki hve margt er óljóst um tengsl Alþingis og forsetaembættisins.
16. febrúar 1970 – smá veðursagnfræði

Jakob Möller hæstaréttarlögmaður var svo vinsamlegur að benda mér á að veðrið sem ég skrifaði um í pistli í gærkvöldi hefði sennilega verið 16. febrúar 1970. Þá, eins og ég lýsti, var óveður með mikilli snjó um morguninn, en upp úr tíu lægði, snjókomunni slotaði, og börn nutu skólafrís og fóru út að leika sér í fannferginu.

Jakob segir að þennan dag hafi verið 50 ára afmæli Hæstaréttar, það hafi verið kolófært í bænum, og snjóbíll hafi verið sendur til að sækja saksóknara ríkisins, Valdimar Stefánsson, sem bjó á horni Ægissíðu og Hofsvallagötu.

Hér má sjá hvernig Morgunblaðið sagði frá veðrinu daginn eftir.

Og mig misminnir greinilega ekki varðandi hvað þetta var mikill sæludagur fyrir börnin.

Í dag var ekki gefið sérstaklega frí í skólum vegna veðurs. Nú er hins vegar komin snjókoma og skafrenningur og færðin verulega tekin að spillast. Það var ekki vandamál að koma krökkunum í skólann, en spurning hvernig verður að koma þeim heim aftur seinna í dag. Skólarnir eru náttúrlega að nokkru leyti geymslustaðir líka – ef börnin eru heima er hætt við að „stöðvist hjól atvinnulífsins“. Og það má náttúrlega ekki.