arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Sigurður Nordal og stofnun lýðveldisins

Sigmundur Davíð Gunnlaugsson forsætisráðherra vitnaði í Sigurð Nordal í ræðu sinni á Austurvelli í dag, 17. júní.

Það fer auðvitað ágætlega á því.

Það var samt ekki nefnt að Sigurður var mótfallinn stofnun lýðveldisins 1944. Hann var í hópi lögskilnaðarmanna svokallaðra sem héldu því fram að það væri skammarlegt af Íslendingum að laumast undan stjórn Dana á tíma þegar Danmörk væri hersetin af þýskum nasistum.

Áróðurinn gegn lögskilnaðarmönnum var reyndar svo stækur að þeir voru algjörlega kveðnir í kútinn. Þeir voru útmálaðir sem landráðamenn. Og það er varla fyrr en á síðustu árum að má nefna að þeir höfðu kannski eitthvað til síns máls.

Íslenska lýðveldið var náttúrlega stofnað undir vernd Bandaríkjanna og var það lengi. Þeir mættu huga að því sem mest tala um fullveldi. Þetta var til dæmis mjög ofarlega í huga Ólafs Ragnars Grímssonar meðan hann var prófessor í stjórnmálafræði.

En Sigurður Nordal sparaði ekki stóru orðin þegar hann skrifaði um lýðveldisstofnunina í sérstökum bæklingi árið 1943:

„…fyndist mér það viðbjóðslegur endir sjálfstæðisbaráttu vorrar, að vér þægjum í rauninni hina síðustu frelsisskrá vora úr föðurhöndum böðla Norðurálfunnar.“

“ En væri ekki betur við eigandi, að sú íslandsglíma færi ekki fram 17. júní, heldur á afmælisdag Adolfs Hitlers, sem vér eigum hvort sem er allar ..vanefndir“ Dana að þakka?“
Kunnuleg viðbrögð í Tyrklandi

Merkilegt er að sjá viðbrögð ráðamanna í Tyrklandi við mótmælunum í landinu. Sumt af því er kunnuglegt.

Fólk safnast saman í borgum og bæjum, en að auki hafa margið brugðið á það ráð að lemja potta og pönnur, sumir jafnvel bara úti á svölum hjá sér.

En Erdogan forsætisráðherra segir:

„Taksim er ekki Tyrkland.“

Les: „Þið eruð ekki þjóðin.“

Það er talað um að mótmælendur séu hryðjuverkamenn – hér á Íslandi var reyndar látið nægja að kalla þá skríl.

Og svo er farið að kenna útlendingum um allt sem miður fer – það er svo þægilegt. Um leið er höfðað til þjóðerniskenndar.

En hvað sagði ekki Samuel Johnson:

„Patriotism is the last refuge of a scoundrel.“
Má hefja 17. júní aftur til vegs og virðingar?

Hæ hó jibbí jæ og jibbí jei/það er kominn sautjándi júní.

Þetta er hinn eiginlegi hátíðarbragur á þjóðhátíð Íslendinga. Öxar vð ána og Guð vors lands komast ekki með tærnar þar sem þetta hefur hælana.

Það kann reyndar enginn meira en þessar tvær línur, þær eru sönglaðar aftur og aftur og það kemur ekkert meira.

Kannski er það dæmigert fyrir hvað þjóðhátíðardagurinn er innantómur.

Honum fylgja eiginlega engar hefðir – í fyrra samanstóð hátíðardagskráin i Reykjavík af fornbílaakstri og hoppuköstulum.

Það var ekki einu sinni haldin skemmtun um kvöldið, heldur var vísað í að gay pride og menningarnótt væru hinir eiginlegu þjóðhátíðardagar.

Það má kannski til sanns vegar færa.

17. júní er orðinn svo daufur að fólk nennir ekki einu sinni að detta í það þennan dag.

Hugsanlega er hér verkefni fyrir hina þjóðmenningarsinnuðu ríkisstjórn – að hefja þjóðhátíðardaginn aftur til vegs og virðingar?
Ólafur Ragnar og Glaumbæjarhreyfingin

Nasa er ekki fyrsti skemmtistaðurinn í Reykjavík sem vekur söknuð hjá kynslóðinni sem stundar skemmtanalífið.

Hótel Borg var á sínum tíma frægur tónleikastaður – fékk sinn minnisvarða í kvikmyndinni Rokk í Reykjavík. Svo var lokað á rokkið á Borginni.

Gaukurinn var sömuleiðis orðlagður fyrir tónleikahald. Menn hafa oft reynt að vísa aftur í andann sem þar ríkti, en það hefur ekki tekist. Gaukurinn var barn síns tíma.

Og svo var það Sirkus sem var vinsæll staður um tíma – eftirsjáin eftir honum var svo mikil að hann var endurreistur sem listaverk á sýningu í London.

En frægastur allra þessara staða var þó Glaumbær. Þetta var stór skemmtistaður, á mörgum hæðum, og þótti henta sérlega vel til tónlistarflutnings. Frægast er þegar Led Zeppelin kom þangað og heyrði Trúbrot spila. Eiginlega er ekki hægt að slá það út. Glaumbær lifir enn í lagi sem hljómar svo:

„Og Glaumbær brann/og fólkið fann/sér annan samastað./Í hugum margra/var þá brotið blað.“

Reyndar voru þeir margir sem sættu sig ekki við örlög Glaumbæjar á sínum tíma. Það var meira að segja stofnuð svokölluð Glaumbæjarhreyfing. Einn af forystumönnum hennar var sjálfur Ólafur Ragnar Grímsson, sem þá var ungur pólitíkus í Framsóknarflokknum.

Ólafur var spurður um þetta í Vísi í janúar 1972 og sagði þá að ungt fólk hefði leitað til sín vegna Glaumbæjar og vegna þess að hann kenndi „í háskólanum og við Baldur [Óskarsson] höfum af ýmsum ástæðum haft tengsl við þetta popp-fólk, þekkjum það margt persónulega…“

Glaumbæjarhreyfingin hélt meira að segja baráttufund til að fá skemmtistaðinn endurreistan. Allt kom þó fyrir ekki, gamli Glaumbær hefur um langt árabil hýst Listasafn Íslands.

Rúnar Júlíusson í stuði á sviðinu í Glaumbæ.
Óþægilegt mál á Bessastöðum

Búsetumál Dorritar Moussaieff eru dálítið eins og kusk á hvítflibba forsetans.

Þetta væri kannski ekki stórmál ef venjulegur Íslendingur ætti í hlut, reyndar væri honum sennilega bannað að gera þetta, en þarna er um að ræða sjálft forsetaembættið – og Ólafur Ragnar telur sig reyndar vera í sérstöku trúnaðarsambandi við þjóðina.

Þetta gerist á algjörum hápunkti ferils hans, á tíma þegar hann lítur á sjálfan forsætisráðherra landsins sem skjólstæðing sinn – og kemst upp með það – og hefur áður óþekkt áhrif á hina pólitísku stefnu.

Meira að segja Sjálfstæðisflokkurinn virðist borða úr lófa forsetans.

Dorrit, sú ágæta kona, hefur orðið dálítið margsaga varðandi búsetuna. Það vekur ekki sérstakt traust, en viðbrögð forsetans sýna að honum þykir þetta óþægilegt.

Menn gera því skóna að þetta bendi til þess að Ólafur Ragnar ætli að hætta um mitt kjörtímabil eins og nefnt var fyrir síðustu kosningar.

En fyrir því eru engin fordæmi. Hví ætti forseti sem hefur verið kjörinn með slíkum meirihluta og nýtur vinsælda að hætta – nema ef kæmu til sérstakar ástæður eins og heilsubrestur? Kjörtímabil er fjögur ár, forsetinn getur ekki breytt því að geðþótta.
Eins og Feneyjar

Á fundi á Austurvelli í dag var talað um hættuna á að Reykjavík yrði eins og Feneyjar.

Maður segir eins og stundum er gert:

Kanntu annan?
Að sigra í eggjastokkahappdrættinu

Warren Buffett, auðmaðurinn mikli, sagði einhvern tíma að hann hefði sigrað í eggjastokkahappdrættinu, þ.e. hann hefði verið fæddur á mjög góðum stað á mjög góðum tíma.

Buffett var fæddur í Bandaríkjunum 1930. Það voru krepputímar, en framtíð Bandaríkjanna var björt. Þegar Buffet komst á fullorðinsár var mesta blómaskeið Bandaríkjanna.

Þrátt fyrir að við Íslendingar séum gjarnir á að vola og væla yfir hlutskipti okkar, þá er víst að við erum flest vinningshafar í eggjastokkahappdrættinu.

Við hefðum líklega fæst viljað fæðast á Indlandi, í Afríku, nú eða á Íslandi á 18. öld.

Það eitt að við skulum fæðast á Íslandi – í Vestur- Evrópu – tryggir að við tileheyrum örfáum prósentum mannkyns sem búa við mest ríkidæmi, best heilsufar, velmegun og velferð.

Við sjáum reyndar að ýmsar þjóðir eru að rísa úr fátækt – að minnsta kosti að hluta til. Það eru að verða til fjölmennar millistéttir í Kína, Indlandi og Brasilíu. Sums staðar í Afríku er jafnvel farið að örla á millistétt.

Við höfum það þó fram yfir flesta að í heimshluta okkar er stjórnarfar þar sem er lýðræði, tjáningarfrelsi, réttarríki – að ógleymdri mannúðinni. Hún er ekki síst, við erum uppi á mannúðlegri tíma en hefur áður þekkst í sögunni. Fræðimaðurinn Stephen Pinker skrifaði lærða bók um þetta sem nefnist The Better Angels of our Nature: umburðarlyndi hefur vaxið í vestrænum samfélögum, grimmd og ofbeldi hafa verið á undanhaldi.

Í heiminum má segja að séu þrjú megin þjóðfélagskerfi – það er bandaríski ofurkapítalisminn, kínverski herskálakapítalisminn og evrópski velferðarkapítalisminn eða hið blandaða hagkerfi. Síðastnefnda þjóðfélagskerfið ríkir líka að miklu leyti í Kanada, Ástralíu og að sumu leyti Japan.

Það þarf varla neinn að velkjast í vafa um hver af þessum þjóðfélagsgerðum tryggir almenningi best kjör. Alþingismaður á Íslandi getur haldið því fram að Evrópa sé félagsmálastofnun, en það er sem betur fer í miklu ósamræmi við þau viðhorf sem eru uppi í stjórnmálum á Íslandi.
Á ríkið þá að reka NASA?

Allt er hægt að draga inn á Alþingi af þingmönnum sem vilja vekja á sér athygli eða koma sér í mjúkinn hjá einhverjum hópum.

Árni Þór Sigurðsson, þingmaður Vinstri grænna, hóf upp raust sína í þinginu og mótmælti hvarfi skemmtistaðarins sem ber hið óímunnberanlega nafn NASA.

Nú er það svo að þarna hefur ekki verið starfsemi lengi, hún stóð ekki undir sér og myndi varla hefjast aftur nema opinberir aðilar skerist í leikinn.

Var þingmaðurinn þá að leggja til að ríkið taki að sér rekstur þarna?

Hví er farið með svona mál inn á löggjafarþingið?

En það er kannski tímanna tákn að þegar ný ríkisstjórn er að taka við og breytir miklu frá fyrri stefnu, þá séu vinstri menn að mótmæla lokun skemmtistaðar?

Reyndar er það svo að NASA er hluti af gamla Kvennaskólanum sem síðar varð Sjálfstæðishúsið. Þetta er viðbygging sem hefur ekki þótt hafa mikið gildi í sjálfu sér. Hýsti um tíma skemmtistað sem nefndist Sigtún, það var fyrir mitt minni, en var svo lengi mötuneyti Landsímans.

Engum hefur dottið í hug að rífa gamla Kvennaskólann, enda er hann friðaður í bak og fyrir. Var reyndar gerður fallega upp fyrir rúmlega áratug, en áður hafði húsið allt verið múrað að utan svo það var fjarska ljótt að sjá.

En ég minntist hér um daginn á að mér þættu mótmælin gegn framkvæmdunum þarna fáránleg. Svörin sem ég fékk voru mörg á þá lund að ég væri genginn í lið með græðgisöflum og græðgisvæðingu.

Einhvern veginn er það samt svo að borgir eru ekki byggðar án peninga. Ég var einmitt í París um daginn og velti fyrir mér hvaða ríkidæmi hefði skapað þessa miklu borg? Með flúri og höggmyndum á húsunum, svölum úr smíðajárni, kvisti á kvist ofan. Vissulega höfum við ekki smekkvísi þeirra tíma, en eitthvað kostaði þetta.
Getum við átt von á hagvexti?

Andri Geir Arinbjarnarson skrifar hér á Eyjuna um hallann á ríkissjóði. Andri kemst að eftirfarandi niðurstöðu:

„Eitt er víst, það verður ekki hægt að reka “norrænt velferðarkerfi” fjármagnað með 3.5% ríkishalla til langframa. Á endanum mun eitthvað verða að gefa eftir. Ef myndarlegur og stöðugur hagvöxtur skilar sér ekki fljótt og strúktúrbreytingar eru of sársaukafullar er fátt annað í myndinn en myndarleg gengisfelling.“

Það er ljóst að nýja ríkisstjórnin er í mjög erfiðri stöðu. Hún hefur gert út á væntingar um mikinn hagvöxt. Það er hægt að halda stórar ræður um tækifæri Íslands, en þau eru í reynd nokkuð takmörkuð – og sumt er ansi langt inni í framtíðinni. Menn eru reyndar nokkuð gjarnir á að mikla fyrir sér auðlindir Íslands, þær geta veitt okkur ágætt líf hérna, en grunnurinn er þó alltaf viðskipti við aðrar þjóðir og samskiptin við þær.

Við aukum ekki fiskaflann að marki. Makríll hefur verið eins og happdrættisvinningur fyrir hagkerfið, en fiskverð hefur farið lækkandi. Eina leiðin til að fjölga krónunum sem koma í kassann vegna fiskveiða er með því að halda genginu lágu.

Staðan í áliðnaði er vond. Helgavíkurverkefnð virðist í algjöru uppnámi. Það er ekki líklegt að ný stóriðja sé á leiðinni í bráð, meðan svo er verður varla ráðist í atvinnuskapandi virkjanaframkvæmdir.

Raunar hefur verið nefnt að miklu hagkvæmara væri að virkja selja orku um sæstreng til Evrópu. Landsvirkjun er á því máli, en líklega næst seint pólitísk samstaða um það.

Ferðamannaiðnaður blómstrar og ferðamönnum fjölgar jafnt og þétt. Á móti kemur að ráðast þarf í mikla uppbyggingu til að standa undir allri þessari ferðamennsku. Eins og er má varla nefna hótel án þess menn rjúki upp til handa og fóta og mótmæli. Það virðist heldur ekki mega leggja aukinn skatt á ferðaþjónustuna, grein þar sem svo augljóslega er í gangi mikil þensla.

Það er hægt að tala um tækifærin í norðrinu, siglingar sem kunna að fara um íslenskar hafnir og olíu á Drekasvæðinu, en þetta er þó algjör framtíðarmúsík. Hugsanlega eru margir áratuir í að þetta verði að veruleika.

Eins er um tal eflingu hátækni og um aukna matvælaframleiðslu í landbúnaði til útflutnings – allt slíkt tekur langan tíma, útheimtir nákvæmar rannsóknir, sérhæfingu og menntun. Því miður stendur tækni- og raunvísindamenntun veikt hér á landi – við þyrftum jafnvel að gera meira til að laða hingað erlent tækni- og raunvísindafólk eins og lagt er til í plöggum Samráðsvettvangs.

Eins og Andri Geir nefnir bíða fjárfestar ekki í röðum eftir því að koma hingað, gjaldeyrishöft og óstöðugur gjaldmiðill heilla ekki. Það er þannig allsendis óvíst að hægt verði að koma einhverjum hagvexti að ráði í gang. Við erum líka tengd umheiminum og meðan ríkja efnahagsvandræði í helstu viðskiptalöndum okkar er varla von á okkar efnahagslíf standi með blóma.
Mesta fífl í sögu bandarískra efnahagsmála?

Einu sinni var talað um Alan Greenspan eins og hann væri guð almáttugur. Vera hans við stjórnvölinn í bandaríska seðlabankanum var talin eins konar trygging fyrir viðvarandi góðæri. Greenspan þjónaði undir tveimur forsetum, Bill Clinton og George W. Bush.

En nú er orðspor hans í molum. Greenspan lét reyndar þau orð falla eftir efnahagshrunið 2008 að þá hefði hugmyndafræðin sem hann aðhylltist líka hrunið – en hann var reyndar fljótur að fara að draga í land með það

Í viðskiptatímaritinu Forbes er úrdráttur úr grein eftir William H. Black, fyrrverandi fjármálaeftirlitsmann sem hefur tvívegis verið gestur í Silfri Egils.

Í fyrirsögninni er talað um epískt vanhæfi hans. Hann hafi aldrei gefið því gaum þrátt fyrir fjöldamargar ábendingar að fjármálastofnanir gætu stundað svindl. Þetta hafi verið katastrófa fyrir Bandaríkin og veröldina allra.

Greinin í Forbes endar með því að segja að Greenspan sé sennilega mesta – og hættulegasta – fífl í sögu bandarískra efnahagsmála.
Klaufaskapur í stjórnarliðinu

Ríkisstjórnin fer að mörgu leyti klaufalega af stað. Kannski má kenna reynsluleysi um.

Raunar virðist hinn yfirlýsingaglaði landbúnaðar-, sjávarútvegs og umhverfisráðherra hafa róast aðeins. Það er líklegt að hann hafi verið beðinn um að hafa sig hægan.

En sumir aðrir hafa farið mikinn.

Það er til dæmis sjálfstæðisþingmaðurinn Vilhjálmur Árnason, sem talaði um það í jómfrúrræðu sinni að nauðsynlegt væri að lögreglan vopnaðist rafbyssum.

Svo var það Haraldur Einarsson, framsóknarþingmaður frá Urriðafossi í Flóa, sem í einni fyrstu þingræðu sinni talaði um virkjanakosti í Neðri-Þjórsá og hvað rammaáætlun sé ómöguleg. Nú er það svo að fjölskylda Haraldar hefur beina fjárhagslega hagsmuni af því að þarna verði virkjað.

Klaufalegust eru þó mistökin sem fela í sér að almenningur hefur tengt saman lækkun á veiðigjaldi og afnám ókeypis tannlækninga fyrir börn. Tilfinningin er sú að þarna hafi verið valið á milli – börnunum með tannskemmdirnar fórnað svo útgerðarmennirnir þurfi ekki að sjá á bak gróða.

Það má vera rangt mat – en svona lítur það út.
Ekki hægt að slíta ESB viðræðum án atbeina Alþingis

Sveinn Andri Sveinsson, lögmaður og fyrrverandi borgarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins, skrifar grein á vef Pressunnar í gær. Þar segir hann að ríkisstjórnin geti ekki slitið viðræðum við Evrópusambandið nema með því að málið komi til kasta Alþingis.

Eins og Sveinn Andri segir samþykkti Alþingi 16. júlí 2009 að sækja um aðild að ESB.

Nýr utanríkisráðherra, Gunnar Bragi Sveinsson, sagði fyrir nokkrum dögum:

„Það verður illa haldið áfram, eiginlega bara alls ekki, viðræðum við Evrópusambandið undir stjórn þess utanríkisráðherra sem hér stendur.”

Eins og Sveinn Andri orðar það verður þetta ekki skilið öðurvísi en að utanríkisráðherrann ætli að tilkynna Evrópusambandinu að viðræðunum verði hætt.

En þar stendur hnífurinn í kúnni, samkvæmt Sveini Andra:

„Vandinn er hins vegar sá að Alþingi samþykkti að fela ríkisstjórn að sækja um aðild, hefja viðræður og bera síðan aðildarsamning undir þjóðina, allt eftir ferli og ramma sem utanríkismálanefnd lagði upp með og er álit utanríkismálanefndar hluti af ályktun þingsins. Þessi þingsályktun er enn í gildi þótt nýtt Alþingi hafi verið kosið og ný ríkisstjórn skipuð. Ríkisstjórnin getur trauðla sett viðræðurnar í ferli sem er á skjön við þann vilja Alþingis sem endurspeglast í ofangreindri þingsályktun.

Ríkisstjórnin getur lagt sínar pólitísku línur í sínum stjórnarsáttmála, en ríkisstjórnin er eftir sem áður jafn bundin af ályktun Alþingis og síðasta ríkisstjórn var. Mjög hæpið er að hægt sé að fara í hið breytta ferli sem ríkisstjórnin boðar á aðildarviðræðum getur án atbeina Alþingis og stjórnskipulega er sannarlega óheimilt að slíta viðræðunum við ESB, með þeim hætti sem nýr utanríkisráðherra boðar, til þess þarf atbeina Alþingis; nýja þingsályktun.“
Ekki sami bjartsýnisboðskapurinn

Kemur staða ríkissjóðs svo mjög á óvart?

Fyrir kosningar voru sérfræðingar og greiningardeildir að vara við því að staðan væri erfið og lítil undirstaða undir kosningaloforðum.

Gunnar Tómasson hagfræðingur skrifaði margoft um þetta, hann segir á Facebook-síðu sinni í dag og vitnar í blaðamannafund Sigmundar og Bjarna:

„Hvorki Sigmundur né Bjarni vildu gefa út í hverju sá niðurskurður sem nauðsynlegur verði til að ná endum saman í rekstri ríkissjóðs sé, en lögðu áherslu á að aukinn hagvöxtur væri leiðin út úr þeim vanda sem er til staðar, en ekki eingöngu niðurskurður.

Umsögn.

Aukinn hagvöxtur verður ekki hristur fram úr erminni.

Aðstæður í þjóðfélaginu bjóða ekki upp á aukinn hagvöxt alveg á næstunni.

Og horfur um hagvöxt í helztu viðskiptalöndum Íslands eru ekki glæsilegar.

Við slíkar aðstæður er það skylda ríkisstjórnar að gera varkárar áætlanir.“

En það er semsagt talað um niðurskurð, um leið og er talað um ákveðnar skattalækkanir – lækkun veiðigjalds og fráhvarf frá því að hækka skatt á ferðaþjónustu.

Fyrir kosningarnar var Árni Páll Árnason sá stjórnmálaforingi sem helst talaði um að staðan væri erfið. Þetta féll í mjög grýttan jarðveg og Árni Páll fékk mjög lélega kosningu. Það mátti skiljast á Árna fyrir kosningarnar að í raun væri ekki svigrúm til eins eða neins nema að vera í varnarbaráttu.

Nú heyrist manni að þetta sé staðan. Það þarf að skera niður í ríkisrekstrinum, semja við erlendu kröfuhafana – sem gæti reynst afar tímafrekt. Á meðan eru skattta- og skuldalækkanir varla á döfinni.

Einhvern veginn er þetta ekki sami bjartsýnisboðskapurinn og fyrir kosningar.
Ágætt skipulag á Landsímareit

Ég verð að viðurkenna að ég hef ekki alveg skilið andstöðuna við byggingarnar á svonefndum Landsímareit. Hallast helst að því að þetta sé einhvers konar nimbyismi – þ.e. að helst megi ekkert byggja á þessu svæði án þess að því verði mótmælt.

Eitthvað blandast þarna inn eftirsjá eftir skemmtistað sem nefndist NASA undir það síðasta. Sá staður var í viðbyggingu við gamla Kvennaskólahúsið, stóð ekki undir sér og er löngu búinn að loka. Í byggingatillögunum er reyndar gert ráð fyrir hljómleikasal á sama stað – þó ekki næturklúbb.

Svo hefur verið dreift á netinu mynd af skuggavarpi frá byggingunum yfir á Austurvöll. Staðreyndin er samt sú að skuggavarpið eykst lítið sem ekkert frá því sem nú er, enda standa við Austurvöllin stórhýsi vestan, norðan og austanmegin.

Við sunnanverðan völlinn stendur Alþingishúsið og Dómkirkjan. Alþingi mótmælti vegna þess að byggingar væru komnar of nálægt húsinu. En staðreyndin er sú að þar sem er bílaplan við nýrri hluta Landsímahússins (sem er tómt og afar ljótt) voru hús í eina tíð. Það er semsagt hefð fyrir byggingum þarna.

Ef teikningarnar eru skoðaðar virðast lausnirnar vera nokkuð góðar, eins og borgarfulltrúar Besta flokksins staðhæfa í nýlegri grein.

Húsin við Kirkjustræti eru lágreist og taka mið af byggðinni í kring – en fyrir aftan eru hærri byggingar sem renna saman við Landsímahúsin tvö. Þarna er gert ráð fyrir margvíslegri starfsemi á neðstu hæðunum, og mun ekki af veita – svæðið er steindautt eins og það er nú.

Það sem fólk vill varðveita eru semsagt bílastæði, tvö stór hús Landsímans og stór skúr aftan við gamla Kvennaskólann/Sigtún.

Enn ein furðuleg röksemd er að ekki megi byggja fleiri hótel í Miðbænum. Nú ferðast ég talsvert mikið og það er eitt sem ég forðast sérstaklega – það er að vera í hótelum í úthverfum. Ég hygg að svo sé um flesta ferðamenn. Staðreyndin er sú að það eru ekki sérlega mörg hótel í Miðbænum og þau eru flest smá.

Það er líka svo að ferðamennirnir sem gista á hótelunum standa undir flestu því sem núorðið er að finna í miðborg Reykjavíkur, veitingastöðunum og verslununum. Ef þeir kæmu ekki til væri fátt um fína drætti í miðborginni. Það er nefnilega líf í kringum hótel.

Hér eru nokkrar myndir sem sýna hvernig Landsímareiturinn kemur til með að líta út með nýbyggingunum. Myndirnar eru fengnar úr grein eftir Hilmar Þór Björnsson arkitekt sem skrifar hér á Eyjuna – hann lauk einmitt lofsorði á þetta skipulag.

Hilmar nefndi reyndar að það væri sorglegt að Ingólfstorg væri ekki endurskipulagt í tengslum við nýbyggingarnar. Það var upphaflega ætlunin, en frá því var horfið vegna mótmæla. Ingólfstorg þyrfti að taka rækilega í gegn, enda er það hrollvekjandi ljótt og kuldalegt.
Frá Hitaveitu til Orkuveitu

Mesta framfaramál í Reykjavík fyrr og síðar var Hitaveitan. Hún tók til starfa

Þarna fengu heimilin heitt rennandi vatn og orku til húshitunar – það tókst á furðu skömmum tíma að hætta að nota kol og olíu.

Fyrsta húsið sem var tengt við hitaveituna var Hnitbjörg, listasafn Einars Jónssonar á Skólavörðuholti.

Lengi síðan hefur Hitaveitan verið stolt Reykvíkinga. Því er dálítið öðruvísi háttað nú þegar við höfum Orkuveituna svokallaða sem á í eilífum vandræðum.

Hér verður minnt á orð Jóhannesar Zoëga sem var hitaveitustjóri í Reykjavík 1962 til 1987.

Hann skrifaði í grein í Morgunblaðið um nýtingu jarðhitans og líkir honum við námur sem hægt er að tæma – þessi grein er mjög þörf lesning í dag, endar með svofelldum orðum:

„Orkuvinnslan á Nesjavöllum á fyrst og fremst að vera í þágu Hitaveitu Reykjavíkur, til þess að tryggja íbúum höfuðborgarsvæðisins sem allra lengst næga og ódýra húshitun. Hitaveituvinnslan má ekki vera aukabúgrein og hornreka á þessum stað, eins og stefnt er að með því rarorkuverki sem nú er í smíðum og stækkun þess.“
Gjaldmiðilsvandinn

Bjarni Benediktsson fjármálaráðherra í umræðum á Alþingi í gærkvöldi:

„Gjaldeyrishöftin hvíla eins og mara á íslensku efnahagslífi. Íslensk fyrirtæki standa höllum fæti gagnvart erlendum vegna þeirra, missa af mikilvægum tækifærum vegna seigju kerfisins og innlendir fjárfestar eiga erfitt með að dreifa áhættu í fjárfestingum sínum vegna takmarkana á fjármagnsflutningum. Meðan höftin standa erum við eins og gölluð vara í augum umheimsins. Ég hef stundum sagt að þau séu eins og blikkandi ljósaskilti yfir landinu sem á stendur: Varúð – við trúum ekki á virði gjaldmiðilsins – og það er ósanngjarnt að land sem býr yfir jafn miklum og spennandi tækifærum og Ísland skuli vera í þeirri stöðu.“

Eru menn staðráðnir í að halda áfram með krónuna?
30 ár á þingi

Guðmundur Steingrímsson sagði í ræðu á Alþingi í gærkvöldi að tímamót hefðu orðið – ný kynslóð væri komin til valda.

Samanlagt hafa formenn stjórnmálaflokkanna, að Prötum undanskildum, setið á þingi í 30 ár.

Tímamót, jæja.
Nei, getur það verið?

„Flestir hafa lent í því að fullyrða eitthvað, eins og rétt væri, en átta sig síðar á að svo var ekki.“

Forystugrein Morgunblaðsins í dag.
Að þurrausa jarðhitann

Nú er rætt um Hellisheiðarvirkjun og að orkan sem hún framleiðir sé miklu minni en áætlað var. Þetta vekur upp spurningar um magn og endurnýjanleika jarðhitans.

Stefán Arnórsson prófessor í í jarðefnafræði, var í viðtali um þetta í Silfri Egils 6. febrúar 2011.

Viðtalið var að mig minnir tilefni til nokkurra blaðaskrifa. Stefán sagði að við vissum ekki nóg um jarðhitakerfin, eðli þeirra og endingu – það sem er að gerast upp á Hellisheiði virðist benda til þess.