arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Rússagullið staðfest

Fundizt hafa rússnesk skjöl frá sovéttímanum, sem staðfesta, að sendiráð Sovétríkjanna greiddi forvera Alþýðubandalagsins, Sameiningarflokki alþýðu, Sósíalistaflokknum nokkrum sinnum töluverðar fjárhæðir, samtals yfir tuttugu milljónir króna að núvirði.

Sósíalistaflokkurinn var því á mála hjá Sovétríkjunum á tímum kalda stríðsins, þegar þáverandi útþenslustefna hins austræna veldis ógnaði öryggishagsmunum Vesturlanda og þar á meðal Íslands, sem var óþægilega berskjaldað á siglingaleiðum frá sovézkum flotahöfnum.

Mikilvægt er að reyna að koma á samstarfi við rússneska aðila um frekari rannsókn fylgiskjala til að leiða í ljós, hverjir sóttu um mútuféð með hvaða hætti, hvernig það var afhent hverjum í sendiráðinu og hvernig það var síðan notað í þágu Sósíalistaflokksins.

Mál þetta minnir líka á, hversu brýnt er orðið, að fjármál íslenzkra stjórnmálaflokka verði gerð gegnsæ á sama hátt og tíðkast annars staðar á Vesturlöndum, þar sem upplýst er einu sinni eða oftar á ári hverju um greiðslur og greiðsluígildi allra hagsmunaaðila.

Jónas Kristjánsson

DV
Framsókn skrapar botninn

Fylgi Framsóknarflokksins mældist í sögulegu lágmarki í skoðanakönnun DV fyrir helgina, rúmlega 14% fylgi, sem svarar til níu þingmanna í stað þeirra tólf, sem flokkurinn fékk í kosningunum. Flokkurinn má muna fífil sinn fegri frá 2025% fylgi fyrri áratuga.

Flokkurinn hefur í haust tapað fylginu, sem formaður hans náði með því að ljúga því ítrekað, að flokkurinn mundi setja milljarð í fíkniefnavarnir. Hann hefur í haust tapað fylginu, sem formaðurinn náði með því að ljúga því, að sátta yrði leitað um Eyjabakka.

Framsóknarflokkurinn hefur ekki lengur neitt grænt fylgi og sáralítið þéttbýlisfylgi. Hann er þekktur sem baráttuflokkur sægreifakerfisins með kvótaerfingja í formannsstóli. Hann er þekktur fyrir að hafa gefið bandarísku fyrirtæki sjúkraskýrslur þjóðarinnar.

Eftir sitja þeir, sem telja sig hafa hag af flokknum sem spilltum miðjuflokki, er situr nánast alltaf í ríkisstjórn og hefur aðstöðu til að hlúa að einkavinum sínum, allt frá heilum stéttum eða byggðum niður í að gera gamla tugthúslimi að háttsettum embættismönnum.

Framsóknarflokkurinn notaði flokka langmest fé í kosningabaráttunni, um 60 milljónir króna. Það er að minnsta kosti 40 milljónum meira en flokkur af hans stærð getur aflað sér án þess að fara út í kaup og sölu á aðstöðu sinni sem áskrifanda að ríkisstjórn.

Spillingin ein dugar til að halda flokknum í um það bil 10% fylgi, því að margir eru reiðubúnir til að láta atkvæði sitt í skiptum fyrir raunverulega hagsmuni, meinta hagsmuni eða von í hagsmunum. Spillingarþráin gildir jafnvel um hluta heilla stétta og byggða.

Þótt Framsóknarflokkurinn haldi áfram að tapa og sígi niður í spillingarfylgið eitt, þá getur hann áfram haldið aðstöðu sinni sem miðjuflokkur, er semur til hægri eða vinstri eftir því, hvað væntanlegt stjórnarsamstarf er líklegt til að gefa flokknum mikil færi á að skaffa.

Þetta minnir á, hversu brýnt er orðið, að fjármál íslenzkra stjórnmálaflokka verði gerð gegnsæ á sama hátt og tíðkast annars staðar á Vesturlöndum, þar sem upplýst er einu sinni eða oftar á ári hverju um greiðslur og greiðsluígildi allra hagsmunaaðila.

Jónas Kristjánsson

DV
Laugaás

Sögufrægur Laugaás er farinn að éta viðskiptavildina. Matreiðslu hefur hrakað og verð hækkað um 23% frá sama tíma í fyrra. Nú kostar 1600 krónur að borða í stað 1300 króna áður. Samt flykkist leiðitamt fólk á staðinn.

Matseðillinn dofnaði í vetur og hefur verið óbreyttur síðan í marz. Villibráð og saltfiskur eru horfin, fiskréttum hefur fækkað, en kjöti og pöstum fjölgað. Kokkarnir fyrirverða sig og eru hættir að bera sjálfir fram aðalrétti. Þjónusta lætur fólk komast upp með að reykja í reyklausa hlutanum og á sumpart erfitt með að muna, hvað fólk hefur pantað.

Tvennt hefur batnað. Vínlistinn er lengri og hveitigrautur víkur stundum fyrir tærri grænmetissúpu sem súpa dagsins. Hins vegar hefur hveitigrautur magnazt svo í sumum sósum, að þær hníga varla undir skáninni. Komið hefur fyrir, að skammtar séu þriðjungi minni að magni en áður var. Eldunartímar hafa lengzt, einkum á fiski, kjúklingi og grænmeti. Og ýsan var í eitt skiptið ekki ný.

Glerplötur á borðdúkum undirstrika, að Laugaás er ekki lengur hefðbundin bistró að evrópskum hætti, heldur nýmóðins aðferð við að hagræða í atvinnulífinu. Staðurinn er nú kallaður: “Café Restaurant” til að minna á horfna daga.

Þrátt fyrir verðhækkunina heldur hann fjórum blómum, því að enn er hann tiltölulega ódýr.

Jónas Kristjánsson

DV
Sjö rósir

Í hrásalati matreiðslumannsins fékk ég hörpudisk, sem konan á næsta borði fékk ekki. Ég fékk fulla skál af konfekti með kaffinu, en enginn annar matargesta. Mannamunur er fremur gróf og vonlítil aðferð við að svindla á prófi, enda gat hún ekki dulið tilfinningasnauða matargerð í eldhúsi Sjö Rósa á Grand Hóteli Reykjavík.

Svokölluð tortilla-skál var óraveg frá réttnefni, reyndist vera úr smjördeigi, með fallegu salati og þremur stórum rækjum í of miklum djúpsteikingarhjúpi. Súpa Bonne Femme var mestmegnis rjómi, á samkvæmt formúlunni að búa yfir kartöflum og blaðlauk, en reyndist fela í sér skinku, kjúklingabita og sveppi.

Betra var salat matreiðslumannsins, fallega grænt, en þó með of gömlu jöklasalati og síðan hörpudiski fyrir útvalda. Bezti forrétturinn var reyktur lax í fínlegum smjördeigsvöfflum og viðeigandi graslaukssósu, en ekki fannst kavíarinn, sem átti samkvæmt matseðli að fylgja.

Fiskur var ekki sterka hliðin á eldhúsi Sjö Rósa. Ofsoðinn barri í eigin soði var of þurr. Gufusoðinn steinbítur var einnig ofeldaður og þurr, enda liðu 45 mínútur frá því að hann var pantaður og þangað til hann kom á borð, borinn fram með mauksoðinni kartöflu, kryddlegnu salati í turnformi og grænmetisfroðu, sem var það eina góða við réttinn. Ofnbakaður saltfiskur var hins vegar ágætur, vel útvatnaður, borinn fram með tómatblönduðu grænmetismauki, ekta ratatouille.

Kjúklingarúllur voru þurrar, fylltar paprikumauki, með steiktum grænmetisþráðum, fallega útskorinni kartöflu, hæfilega steiktum sveppum og sítrónusósu með skán. Lambalundir voru lítillega ofgrillaðar og ekki farnar að þorna mikið, með þungri hveitisósu, bakaðri kartöflu og sólþurrkuðum tómötum.

Svokölluð Pina Colada terta reyndist vera ískarfa með þremur tegundum af ís, öllum eins á bragðið. Mjúkir súkkulaðidropar reyndust vera eins konar búðingur með mangósósu. Leynivopn matsveinsins í eftirréttum reyndust vera tveir búðingar í smábitum á diski. Kaffi var úr sjálfvirkri hnappavél.

Sjö Rósir eru í anddyri Grand Hótels Reykjavík, stúkuð af með lausum og lágum skilrúmum, svo og fölsku lofti með jöðrum salarins. Þyngdarpunktur staðarins er arinn, sem hangir úr loftinu og brennir afgöngum úr öskubökkum, sem gefa gamalkunna lykt. Parkett er á gólfi, hvítir dúkar og ekta blóm á borðum, snotur borðbúnaður og blá vatnsglös, sem virðast í tízku á veitingastöðum. Bólstraðir armstólar eru furðanlega lítið þægilegir. Þjónustan er skólagengin og kann sitt fag.

Stuttur matseðill með vali tveggja rétta kostar 1420 krónur í hádeginu og með vali þriggja rétta 2980 krónur á kvöldin. Af fastaseðli kostar þríréttað með kaffi 3400 krónur. Staðurinn virtist einkum sóttur af hótelgestum á kvöldin og í hádeginu af fólki, sem sækir fundi eða ráðstefnur. Fólk kemur ekki utan úr bæ til að borða hér og það er rétt hjá því.

Jónas Kristjánsson

DV
Yfirlit

Veitingahús Reykjavíkursvæðisins og Akureyrar raðast eftir verðlagi á láréttan ás, sem skipt er í fjóra kafla með krónupeningum, og eftir gæðum á lóðréttan ás, sem skipt er í fjóra kafla með stjörnum. Úr því fæst samanburður verðs og gæða, þar sem matstaðirnir raðast á mismunandi hagstæð skábönd, sem táknuð eru með blómum, frá einu upp í fimm.

Staða veitingahúsanna á skáböndunum var áður táknuð með stjörnum. Reynslan sýnir, að lesendur átta sig betur á samanburðinum, ef stjörnurnar eru miðaðar við gæðin ein án tillits til verðs. Því er búin til ný táknmynd, blóm, fyrir samhengi verðs og gæða.

Lítið samhengi er milli verðs og gæða

Þú færð misjafnt fyrir peningana í veitingahúsum Reykjavíkursvæðisins og Akureyrar. Sú er athyglisverðust niðurstaða könnunar DV og Fókuss á 45 matstöðum, sem staðið hefur í rúmt ár. Niðurstöður einstakra staða hafa birzt í Fókusi á föstudögum.

Samandregin niðurstaða könnunarinnar birtist í meðfylgjandi grafi, sem sýnir, að lítið samhengi er milli verðs og gæða. Til dæmis eru matstaðir af öllum gæðaflokkum á dýrasta verðbilinu, þar sem fólk borðar þríréttaðan kvöldmat fyrir 4000–5000 krónur á mann. Sjö beztu veitingahúsin eru að meðtali ekki dýrari en þau átján, sem fylgja þeim næst í gæðum.

Afar fá veitingahús eru á verði innan við 3000 krónur, sjö af fjörutíuogfimm. Algengt er, að matstaðir séu með svipað eða upp undir það svipað verð og Listasafnið á Holti, 4400 krónur, án þess að standast samjöfnuð í gæðum. Meðan staðirnir spanna allt gæðalitrófið, hnappast þeir langflestir í verðlagi á tiltölulega þröngt bil frá 3.000 krónum upp í 4500 krónur.

Við höfum breytt táknmyndum einkunna á þann veg, að samhengi verðs og gæða er nú táknað með misjöfnum fjölda blóma, frá einu upp í fimm. Gæðin ein út af fyrir sig, án tillits til verðs, eru nú táknuð með stjörnum, frá einni upp í fjórar. Verðlagið er táknað með krónupeningum, frá einum upp í fjóra.

Í lista yfir matstaði í Lífinu eftir vinnu hér í Fókusi hafa nýju táknin verið tekin í notkun. Þeir, sem vilja rifja upp rýni í einstök veitingahús, geta fundið upphaflegu greinarnar á vefnum á vísir.is/fokus

Jónas Kristjánsson

DV
Esja

Esja venst vel. Vandaðar innréttingar hafa haldizt óbreyttar og lítið slitnað með árunum, þrátt fyrir mikið álag. Þykkt teppi temprar ferðamannaglauminn og lágstillt dósatónlist truflar engan. Mild ljós, mildir litir og speglar með hengiplöntum tempra hinar ströngu og þéttu mötuneytisraðir borðanna. Þótt Esjan sé ópersónuleg, er hún um leið næsta hlýleg.

Þríréttað val af fastaseðli kostar 3600 krónur með kaffi, sem er allt of mikið. Okrið er temprað með súpu dagsins og sjávarréttahlaðborði, sem kosta 1100 krónur í hádeginu og 1900 krónur á kvöldin, svo og tveimur seðlum dagsins á 1200 og 1900 krónur. Þjónusta er góð og veit hver pantaði hvað, jafnvel við fjölmenn borð.

Af lítt breytilegu og leiðigjörnu sjávarréttahlaðborði geta ferðamenn kynnt sér sýnishorn ýmissa fisktegunda og matreiðsluaðferða. Þar voru í hitakössum ufsi, karfi, ýsa, blálanga og steinbítur. Þar var djúpsteikt, súrsætt, smjörsteikt, kryddlegið, svo og fiskibollur og plokkari. Í kalda hlutanum voru nokkrar verkanir á síld og laxi, rækjur og lax í hlaupi og ýmislegt til salatgerðar. Þetta var fróðleg kynning, en ekki bragðgóð.

Súpur voru flestar hveitilausar og frambærilegar, þar á meðal tær tómatsúpa dagsins með grænmeti, þunn lauksúpa með brauðskorpuþaki og þykk fiskisúpa úr humarsoði með rækjum og stórum hlunkum af lúðu og laxi.

Í sveiflukenndri eldamennsku bar nokkuð á löngum eldunartímum. Það sem heitir snöggsteikt á matseðli var yfirleitt ofeldað. Ofsteiktur (“snöggsteiktur”) risahörpufiskur var með of sterkri saffransósu og grænmeti í tartalettu. Ofsteiktir (“snöggsteiktir”) sjávarréttir voru með of sterku karrí, bornir fram með rækjum, hnetum, hrísgrjónum og eins konar laufabrauði.

Rjómasoðinn karfi var hæfilega eldaður, borinn fram með rækjum og hæfilega mildri gráðostsósu. Glóðaður lax var lítillega ofeldaður, með þykkri og rauðri paprikusósu, heilum sesamfræjum og brenndu grænmeti.

Léttsteiktur lambahryggur var bezti rétturinn, meyr og góður, borinn fram með fínu hvítlauks- og rósmarínseyði, léttsteiktu grænmeti og bökuðum tómötum með osti og raspi. Ofsteikt gæs með ofsteiktu grænmeti, eplum og villisveppasósu var hins vegar ekki merkilegur matur.

Ostaterta var hefðbundin og létt, með mikilli sultu og þeyttum rjóma. Crème caramel reyndist vera léttur vanillubúðingur með þunnri karamellusósu. Charlotta með koníaksfyllingu og ávaxtasósu reyndist vera hörð kaka utan um ís, borin fram með jarðarberjum og þeyttum rjóma. Kaffi kom úr sjálfsala.

Jónas Kristjánsson

DV
Borg

Gamlir og sögufrægir hótelveitingasalir eru víða við aðaltorg gamalla borga í Evrópu, gamlir og sögufrægir, rykfallnir og þreytulegir. Borgin við Austurvöll var fyrir nokkrum árum gerð upp í gamla stílnum, með bleikum veggjum og grænum tjöldum, gömlum og þægilegum húsbúnaði. Yfirþyrmandi afgreiðslubar var bætt við á miðju gólfi og varðveitt korkgólf, sem hefur séð fífil sinn fegri.

Borgin dregur ekki að sér gesti á kvöldin, þegar þar sitja nánast eingöngu hótelgestir við glerplötuborð. Í hádeginu er hins vegar líflegt vegna staðsetningarinnar og sögufrægðarinnar. Þá má líta hér sams konar fólk og á systurstöðum meginlandsins, ráðsettar frúr að skiptast á kjaftasögum um leið og þær njóta góðrar fagþjónustu og tilþrifalítillar matargerðar nútímans að hætti íslenzkra miðlungsstaða.

Maturinn á Borginni var löngum fremur vondur, en hefur batnað með árunum og verið frambærilegur í seinni tíð. Fiskur hefur loksins haldið innreið sína löngu á eftir öðrum matstöðum. Mikið er um endurtekningar þess, sem er til í miklu magni í eldhúsinu. Polenta maískökur birtust með ólíklegustu réttum, tvenns konar hrísgrjón, svo og dísætar biscotta grjótkökur.

Forréttir voru ágætir. Hin gamalkunna gulrótarsúpa dagsins var snarpheit, fremur bragðgóð og ekki of þykk, með fljótandi brauðteningum. Heit Maryland-krabbakaka var fínleg og bragðgóð, með smásöxuðu og stökku grænmeti og ítölsku rauðsalati. Kryddlegið og pönnusteikt grænmeti var líka gott, borið fram með grjótkökum, ítölsku salati, ólífum og kotasælu. Kryddjurtagrafinn nautahryggvöðvi með engiferlegnum sveppum og sinnepskremi hafði skemmtilegan anískeim.

Gufusoðinn lax var skemmtilega upp settur í kúf utan um fiskifroðu ofan á grænmetisteningum og tvenns konar stinnum hrísgrjónum. Þrátt fyrir tilþrifin var laxinn ekki ofsoðinn og naut sín vel með ítölsku blaðsalati. Wok-pönnusteiktir sjávarréttir reyndust vera rækja, hörpudiskur og smátt skorinn fiskur og smásaxað grænmeti, svo og tvenns konar hrísgrjón, allt með sojabragði úr hófi fram.

Hörpuskel og lax voru hæfilega pönnusteikt, með maísköku, ætiþistli og vatnagrasasósu. Skemmtilega sinnepsristaður þorskhnakki var lítillega of þurr, sat ofan á grænmetisblönduðum hrísgrjónum og borinn fram með of þykkri humarsósu. Appelsínubökuð andabringa var fremur meyr, borin fram með áðurnefndri maísköku og ágætri sósu úr appelsínum og engifer.

Svokölluð eplaterta var ekki terta, heldur nokkrir soðnir eplabátar á fyrrnefndri grjótköku, bornir fram með hlutlausum vanilluís og kanilblandaðri karamellusósu, alls ómerkur eftirréttur. Líkjörvættur crème brulêé búðingur var bragðbetri, en einkenndist einnig af grjótköku. Frambærilegust var sívöl tiramisu ostaterta í kunnuglegum stíl með kaffisósu og jarðarberjasósu. Kaffi var í lagi, borið fram með konfekti.

Þríréttað með kaffi kostaði 4100 krónur á mann, en súpa dagsins og fjölbreytt úrval aðalrétta kostuðu að meðaltali 1200 krónur í hádeginu.

Jónas Kristjánsson

DV
Askur

Askur við Suðurlandsbraut tjuggutjuggar eins og gömul eimlest, sem ekki fæst til að gefa upp öndina, af því að tækin voru svo vel smíðuð í gamla daga, þegar hún varð til sem millistig veitingahúss og skyndibitastaðar, heimaland kokkteilsósunnar. Allt er enn eins og ævinlega á Aski, þar á meðal matseðillinn. Svo langt er síðan staðurinn steinrann, að óþarfi er að gera veður út af því núna.

Á sunnudögum hefur verið steikarskurður í hádeginu og aðra daga frekar ólystugt hlaðborð, sem einkenndist af mjögsoðnu grænmeti, djúpsteiktri ýsu og miklum sósum, en bjargaðist fyrir horn með beikonfylltum kartöflum, meyru svínafleski og góðri rauðsprettu með þrenns konar papriku.

Aðgangur að óvenjulegum salatbar fylgir öllum aðalréttum staðarins. Barinn státaði af tveimur og þremur tegundum af olífum, ýmsum baunategundum, hnetum, sultuðum og kryddlegnum lauk, gráfíkjum og niðursoðnum ætiþistli, fyrir utan ýmislegt af hefðbundnara tagi, en engum sveppum. Þar voru sósur og tvenns konar edik, en engin olífuolía. Einnig súpa dagsins, uppbökuð hveitisúpa af skárra taginu, en ekki alltaf nákvæm að heiti, því að brokkálssúpa með syndandi brokkáli var eins og sveppasúpa á bragðið. Ágætt brauð fylgdi.

Stórlúða dagsins var hæfilega elduð, greinilega fersk og bragðgóð, borin fram með kryddsmjöri, fjölbreyttu og fallegu grænmeti léttsteiktu, og bakaðri kartöflu, sem er einkennistákn staðarins. Smjörsteikt rauðsprettuflak var snarpheitt og meyrt, jóðlandi í smjöri, með milt elduðu blómkáli og brokkáli, svo og sveppum og tvenns konar papriku og auðvitað bakaðri kartöflu. Sú breyting hefur raunar smám saman orðið á Aski, að fiskur er orðinn sterkasta hlið eldhússins og fer vel á því.

Uppáhald fjárbóndans var sagt vera grillað lambafillet, en mér fannst það vera innralæri, vel kryddað villijurtum og borið fram með mikið steiktum lauk og grimmt elduðu káli, svo og bakaðri kartöflu. Lakasti aðalrétturinn var barbeque blanda svínarifja og kjúklingalæra. Rifin voru sæmileg, en kjúklingurinn þurr og frönsku kartöflurnar gervilegar.

Sæmilegasta eplabaka með vanilluís og þeyttum rjóma kom á borð með súkkulaðisósu. Ostaterta var nánast ostlaus, eins og Royal búðingur að áferð og bragði, borin fram með jarðarberjum og blæjuberjum. Kaffivatn að amerískum hætti var frambærilegt sem slíkt.

Hádegishlaðborð kostar 1090 krónur, salatbarinn 870 krónur, réttur dagsins með súpu 1290 krónur og þríréttað af matseðli kostar 2370 krónur. Þetta höfðar til stórfjölskyldna á ferðalagi utan af landi, vel stæðra einstaklinga, sem ekki nenna að elda, og slæðings af ferðamönnum.

Húsakynni hafa lengi verið óbreytt og fremur kuldaleg, en barnavæn. Langsófar eru með veggjum, stólar á móti og á milli þeirra hentug tveggja manna borð, sem slá má saman að vild. Dósatónlist er stundum með háværara móti. Sennilega er þjónustufólk á of lágu kaupi og hættir fljótt, því að sífellt voru að birtast ný andlit, sem kunnu enn lítið til verka.

Jónas Kristjánsson

DV
Jómfrúin

Amma mín gaf mér bolsíur og aura fyrir bílæti og eldaði upp á dönsku frikadeller, hakkebøf og ribbensteg. Í minningunni finnst mér það hafa verið merkari matur en kjötbollur, hakk og svínarif, sem ég kynntist síðar í Múlaköffum og mötuneytum nútímans sem svokölluðum íslenzkum heimilismat.

Jómfrúin í Lækjargötu gælir við nostalgíuna með því að staðfesta þetta. Þar er notað kjötsoð, en ekki uppbökuð hveitisósa. Eldunartímar eru hafðir fremur hóflegir. Eftir margra áratuga eyðimerkurgöngu Íslendinga getum við nú aftur fengið danskan frokost í Reykjavík og andað að okkur ilminum úr Store-Kongensgade.

Frikadellur Jómfrúarinnar voru dæmigerðar fyrir þetta, betri, þéttari og betur kryddaðar en kjötbollur, bornar fram með hvítum kartöflum og köldu meðlæti, rauðkáli, sýrðri gúrku og sultutaui, svo og kjötsoði í sérstakri skál, svo að það flæddi ekki um matinn.

Ribbensteg með stökkri og harðri pöru hossaði hins vegar ekki fortíðarþrá minni eins mikið, borin fram með hvítum kartöflum, sýrðri gúrku, rauðrófu og rauðkáli, svo og kjötsoði. Betri var hæfilega pönnusteikt bleikja á þunnri og sítrónublandaðri heslihnetusósu með rúgbrauði og sýrðum rjóma.

Þetta var meðal þess, sem oft er á boðstólum á fimm rétta krítartöflu við diskinn. Aðalsmerki staðarins eru þó ekki hefðbundnir frokostréttir danskir, heldur tuttugu tegundir af dönsku smørrebrød að hætti Oscars og síðar Idu Davidsen, þar sem Jakob Jakobsson var í læri.

Minnisstæðast smurbrauða er alveg mátulegur gorgonzola-ostur með tómati og hrárri eggjarauðu á fransbrauði. Fínlega og bragðgóða lifrarkæfu með stökkri, en ekki harðri pöru, á rúgbrauði ber næsthæsta í minningunni, ýmist með rauðkáli, djúpsteiktri steinselju eða púrtvíni og piparrót. Vandlega byggður píramídi af furðanlega meyrum úthafsrækjum á fransbrauði er líka minnisstæður, svo og ljúf lambalifur á rúgbrauði, með steiktum lauk, soðnum eplabátum og sultutaui.

Heitir réttir kosta um 890 krónur, hálfsneiðar um 475 krónur og heilar smurbrauðssneiðar um 750 krónur. Hálf önnur sneið í hádegismat kostar um 1200 krónur. Staðurinn er á sumrin opinn á kvöldin og þá mundi þríréttað með kaffi kosta um 1800 krónur.

Jómfrúin líkist raunar ekki hefðbundnum og huggulegum dönskum frokostsstöðum á borð við Slotskælderen, Sankt Annæ eða Kanal Caféen, heldur ber hún norrænan fúnkissvip frá Idu Davidsen. Jómfrúin er löng og mjó, björt og smart, með viðarþiljum í lofti og stórum gluggum inn í garð, stífri röð Tívolí-plakata á langvegg og gervi-tréstólum við reitadúkuð borð. Fremst er skenkur, þar sem skoða má sýnishorn af smurbrauðinu.

Í gestum mælt er þetta er fínasta veitingahús landsins. Meðfram langvegg sitja þekktir menn á miðjum aldri við nærri fullt hús í hádeginu og nikka hver til annars, stjórnmálamenn, fréttamenn, sendiherrar og kverúlantar, en alls engir uppar, sem vita ekki einu sinni, hvað frokost er. Starfsfólk er jafn alúðlegt við gestina og það er við þröngt svið matargerðarlistar staðarins.

Hér vantar ekkert nema rødgrød med fløde í eftirrétt.

Jónas Kristjánsson

DV
Hornið

Stóru ljósaskermarnir eru horfnir, en að öðru leyti hefur Hornið á Pósthússtræti og Hafnarstræti verið eins frá upphafi. Í tvo áratugi hefur þetta rólega og litla Ítalíuhorn með stórum gluggum einskis útsýnis staðizt umbyltingar veitingabransans og er hvorki betra né verra en áður.

Hæð risaglugganna frá götu og pottaplöntur í gluggunum valda því, að gestir eru ekki berskjaldaðir, þegar þeir sitja fyrir innan á nettum kaffihúsastólum á grófu flísagólfi við kringlóttar marmaraplötur á stálfæti. Þetta er notalegt reykhús með timburveggjum, gifsskreytingum og bláum lit á súlum og bitum.

Tóbaksfnykurinn er inngróinn, enda fjölmenna hér í hádeginu kvennaþing, þar sem allar reykspúa í takt, en á kvöldin fjölmenna smábarnafjölskyldur og reykja ekki. Staðurinn er ekki bara fjölskylduvænn, heldur líka einstaklingavænn, því að hér sitja menn einir og lesa dagblöðin úr blaðagrindinni.

Þjónustufólk er gott eins og venjulega hér á landi, man hver pantaði hvað, setur vatn í karöflum og volgar brauðkollur með álsmjöri á borð. Pappírsþurrkur eru eins þunnar og hægt er, án þess að sjáist í gegn. Matreiðslan byggist á pítsum og vel gerðum pöstum og kann ýmislegt fleira með sóma, en er þó gefin fyrir að hrúga ýmsu kraðaki á diska. Bökuð kartafla fylgir öllum aðalréttum og mjúkt hvítlauksbrauð mörgum þeirra.

Súpur dagsins reyndust vera aðall staðarins, til dæmis ítölsk grænmetissúpa tær, falleg og góð, með fjölbreyttu grænmeti. Einnig indversk grænmetissúpa, svipuð að gerð, en karríkrydduð. Gott hrásalat með fetaosti, þrenns konar hnetum og tvenns konar ólífum var of mikið olíuvætt. Eggjakaka með ristuðu brauði var einnig góð.

Hæfilega skammt elduð var tagliatelle-pasta dagsins með sjávarréttum, ýsu, kræklingi, hörpudiski og rækjum, en ýsan var ofelduð. Spaghetti Orientale var líka hæfilega eldað, hóflega karríkryddað, með rækjum og grænmeti.

Skelfisk-risotto var ekki síður gott, í mótaðri köku á miðjum diski, með kræklingi í skelinni, hörpudiski, rækjum og sóltómötum í kring, svo og fallegu hrásalati á hliðardiski. Fiskitvenna var lakari, lúðan að vísu fín, en karfinn þurr, með bakaðri kartöflu, sem stakk í stúf.

Terta hússins reyndist vera brún djöflaterta með súkkulaðikremi og þeyttum rjóma. Það, sem kallað var tiramisú á matseðli, reyndist vera skrítin lagterta með tveimur dísætum kremlögum, en ekki minnsta votti af ostbragði, furðulegt fyrirbæri og engan veginn gott. Báðar terturnar voru með þeyttum rjóma. Kaffi var gott, sérstaklega espresso, eitt hið allra bezta í bænum.

Þriggja rétta máltíð með kaffi kostar hér 3.400 krónur og pasta í hádeginu kostar 985 krónur.

Jónas Kristjánsson

DV