arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Marklaus bankaráðgjöf

Héraðsdómur hefur úrskurðað, að Landsbankinn beri enga ábyrgð á að hafa gabbað öryrkja til að kaupa hlutabréf í deCode, rétt áður en verð þeirra hrundi. Þá var ég stundum í sjónvarpsviðtölum hjá ríkinu og man eftir kaffi með kornungu bankafólki, sem var vikulega fengið í ríkissjónvarpið til að keppa um að gefa ráð um, hvaða hlutabréf fólk ætti að kaupa og hvaða bréf það ætti að selja. Þá héldu menn, að ungt bankafólk kynni galdra til að gera alla ríka. Auðvitað fóru ráðin út um þúfur. Gott er að fá nú að vita, að unga bankafólkið var og er marklaust og bankarnir án ábyrgðar.
Spekúlasjónir almennings

Hreyfingar á verðlagi húsnæðis og hlutabréfa á markaði hafa óspart verið notaðar til að telja fólki trú um, að það geti orðið ríkt af spákaupmennsku. Það er illt verk, því að einn helzti draumur Íslendinga er að verða ríkur án þess að vinna fyrir því. Nokkrir urðu gjaldþrota á deCode og fleiri verða gjaldþrota á húsakaupum á uppsprengdu verði. Nær er að segja fólki satt, að spákaupmennska er bara fyrir sérfróða innherja, sem hafa aðgang að upplýsingum, er almenningur hefur ekki. Kaup og sala hlutabréfa á Íslandi hefur nánast öll verið slík. Almenningur tapar hins vegar á braski.
Innanríkismálin

Þótt löggæzla, dómar og refsing séu hornsteinar samfélagsins og í rauninni megintilgangur ríkisvaldsins, er lítill áhugi á því í valdakerfinu. Menn eru önnum kafnir við hliðarmál, sölu ríkiseigna, skipulag fjölmiðla, eftirlit með pólitískum mótmælum, opnun sendiráða og þar fram eftir götunum. Menn gleyma hins vegar að gæta réttar almennings, sem vill, að ríkið veiti öryggi. Glæpamenn eru seint og illa yfirheyrðir, seint og illa dæmdir og seint og illa settir í fangelsi. DV er eini fjölmiðillinn, sem hefur mikið fjallað um slík vandræði, en hægt væri að gefa út dagblað um þau eingöngu.
Reykjavíkurlistinn

Einkennilegt er, hversu illa Reykjavíkurlistanum gengur að koma saman reglum um sameiginlegan framboðslista. Bjóði flokkarnir fram hver í sínu lagi, munu þeir tapa borginni. Geta menn ekki fengið sér lögfræðinga til að meta mikilvægi einstakra þátta, svo sem stöðu einstakra flokka á síðasta framboðslista, niðurstöður skoðanakannana um fylgi einstakra flokka og tengsli óháðu frambjóðendanna við Samfylkinguna? Skynsamleg niðurstaða yrði fjórir fulltrúar Samfylkingar og tveir frá hvorum hinna, svo og að hver hinna þriggja flokka ráði því, hvernig hans fulltrúar verði valdir á listann.
Íbúðaverðlagið

Enn er verið að æsa upp íbúðaverð, einkum í miðborg Reykjavíkur. Birtar hafa verið tölur um, að verð sé enn hærra í stórborgum Norðurlanda. Ekki beri að efast um, að það muni áfram hækka, að minnsta kosti vestan Snorrabrautar. Minna er talað um, að erlendis er í auknum mæli fjallað um, að húsnæðisverð sé sápukúla, sem springi í Bandaríkjunum innan árs og síðan annars staðar í heiminum. Ef það gerist hér, hafa margir tekið 100% lán hjá banka og standa andspænis því, að lán nemi til dæmis 20 milljónum en íbúðarverð 15 milljónum. Þá blasir gjaldþrot við mörgum
Við erum Evrópumenn

Forseti Íslands er efnislega úti að aka, þegar hann segir, Íslendinga líkjast Bandaríkjamönnum meira en Evrópumönnum og eigi frekar að efla samskipti vestur um haf en austur um haf. Hins vegar geta ummæli Ólafs Ragnars Grímssonar verið sérstök aðferð hans við að skjalla viðmælendur sína.

Þótt sumt sé líkara með Bandaríkjamönnum og Íslendingum en með Íslendingum og Evrópumönnum, er öfugt farið um mikilvæg atriði. Þar ber hæst, að Íslendingar bera hlýjan hug til lítilmagnans og vilja ekki, að fólk sé skilið eftir í velmeguninni. Vestan hafs er fátækt fátæklingum að kenna.

Velferð er gróin í sögu þjóðarinnar. Hrepparnir tóku fyrir mörgum öldum ábyrgð á velferð íbúanna og gerðu ráðstafanir til að bjarga fátæku fólki frá hungurdauða, þótt misjafnlega hafi oft til tekizt. Á síðustu öld fóru Íslendingar í kjölfar Norðurlanda og byggðu upp flókið kerfi velferðar.

Við sjáum mismuninn til dæmis í afstöðunni til sakamanna. Í Bandaríkjunum eru dómar eins konar hefnd þjóðfélagsins, þar sem líflát er endastöð, en hér hallast menn að hinum öfgunum, eins konar endurhæfingu, sem oft tekst ekki. Hér eru dómar að þyngd ekki nema brot af dómum í Bandaríkjunum.

Ennfremur er sá munur á Bandaríkjamönnum og Íslendingum, að hinir fyrrnefndu eru ofbeldishneigðir, dýrka hernað, fánann, og ofstækisgreinar kristinnar trúar. Hér á landi hafa menn verið friðsamir öldum saman, köstuðu lítils háttar af grjóti á Sturlungaöld, en hafa síðan verið linir og fordómalitlir.

Friðsemi og velferð skilur okkur frá Bandaríkjunum og vegur þyngra í samanburði en áherzla okkur á einstaklingsframtak og frelsi þess. Að því leyti erum við á svipuðu róli og Norðurlönd, sem hafa vikið frá hreinni jafnaðarstefnu og eru með góðum árangri að reyna að samþætta velferð og frelsi.

Að vísu höfum við losnað við verstu öfgar jafnaðarstefnu mikilvægra landa Evrópu, svo sem Þýzkalands og Frakklands. Við sluppum við gjaldþrota kerfi ellilífeyris og við erum sveigjanlegri á vinnumarkaði. Það breytir því ekki, að velferð er grundvöllur og einstaklingsfrelsi yfirbygging.

Veraldarsagan um þessar mundir markast af baráttu milli mjúkra gilda Evrópu og harðra gilda Bandaríkjanna. Við siglum þar á milli, en höfum bara landsýn af Evrópu.

DV
Kross er ekki dauðatákn

Misskilningur hefur grafið um sig hjá almannatengli, sem sér um áróður í umferðarmálum. Lengi hefur risastór kross ofan við Litlu Kaffistofuna talið andlát í umferðinni. Nú eru komnir víða um Reykjavík borðar, þar sem fólk er hvatt til að drepa ekki sig og aðra í umferðinni. Þessir borðar eru allir samvizkusamlega merktir krossi, tákni kristinnar kirkju. Almannatengill umferðarmála virðist telja, að krossinn sé tákn dauðans. Biskupsstofa þarf að senda þessum aðila bréf með skýringum á tákninu, svo að við getum losnað við, að rangur skilningur á krossi breiðist út í landinu.
Vígasveitir viðurkenndar

Sjítar og kúrdar starfa saman í ríkisstjórn í Írak og hafa samið um, að vígasveitir þeirra verði ekki lagðar niður, heldur sameinaðar hernum. Þetta hefur vakið skelfingu súnníta, sem telja sig hafa farið halloka í landinu eftir hernám Bandaríkjanna. Þeir telja sig sæta ofbeldi og skipulögðum morðum af hálfu þessara sveita, sem auðvitað eru að hefna fyrir þá tíma, er súnnítar réðu öllu í landinu hjá Saddam Hussein. Viðurkenning vígasveita hefur hliðaráhrif, sjálfsmorðsárásir súnníta aukast. Það verður því ekki friðvænlegt í Írak á næstunni, áfram mætast stálinn stinn.
Sameinuðu þjóðir sveltar

Meðan allur heimurinn stendur á haus við að reyna að gera Bandaríkjunum til geðs í málum Sameinuðu þjóðanna eru bandarískir þingmenn að ræða frumvarp um, að greiðslur Bandaríkjanna til samtakanna minnki um helming. Frumvarpið felur í sér, að samtökin fjármagni sig með frjálsum framlögum í stað þess að reiða sig á ríkisstjórnir. Það felur líka í sér, að bandaríkjastjórn geti tekið áætlanir Sameinuðu þjóðanna eins og matseðil, valið sumt til að styðja og hafnað öðru. Að baki frumvarpsins, sem margir styðja, er reiði út af skorti á stuðningi við Íraksstríð.
Þeir pynda börn

Ellefu ára barn var haft í hinni hræðilegu 1B deild í Abu Gharib pyndingastöð Bandaríkjanna í Bagdað í Írak. Hann sagðist vilja fara heim til mömmu að sögn sjónarvottar. Þrettán ára gamall Mohammed Ismail Agha var hafður í einangrun í Guantanamo í meira en ár og var neitað um svefn.

Sannanir hlaðast upp um ógeðslegt ofbeldi Bandaríkjamanna í garð útlendra barna. Komið hefur í ljós, að 800-900 drengir frá Pakistan, 13-15 ára gamlir, voru hafðir í haldi eftir innrás Bandaríkjanna í Afganistan. Hvar sem bandaríski herinn kemur, stráir hann um sig ofbeldi og pyndingum.

Alþjóðasamtök eru farin að safna skýrslum um þetta og einstök nöfn eru farin að koma í ljós. Við eigum mynd af Omar Khadr, sem var 15 ára, þegar hann var settur í hálft þriðja ár í geymslu í Guantanamo og fékk aldrei að tala við ættingja sína, lögfræðing eða fulltrúa frá Rauða krossinum.

Juda Hafez Ahmad var lítil stúlka í Abu Gharib, sem sagði Amnesty, að verðirnir hefðu leyft hundi að bíta í lærið á 14 ára dreng. Vitnaleiðslur hafa leitt í ljós, að ein bezta skemmtun fangavarðanna var að siga óðum hundum á börn. Þetta eru bara einstök dæmi um bandarískt stjórnkerfi mannhaturs.

Bandaríkin gengu af göflunum sem ríki og þjóð eftir 11. september 2001. Þjóðin varð ofsareið, heimtaði hefnd og var sama, hvar hún kom niður. Fyrst var ráðizt á Afganistan og síðan á Írak, sem ekkert hafði með árásina að gera, né neinar aðrar tilraunir til hryðjuverka á Vesturlöndum.

Engin furða er, að Bandaríkin neita að virða alþjóðlega sáttmála um meðferð stríðsfanga. Engin furða er, að Bandaríkin eru ásamt Sómalíu eina ríkið í heiminum, sem ekki er aðili að sáttmálanum um öryggi barna. Bandaríkin eru nefnilega brjálað heimsveldi, sem vill leika lausum hala.

Ekki verður þess vart, að íslenzkir fjölmiðlar hafi meiri áhuga en bandarískir á naflaskoðun um mál af þessu tagi. Þeim mun meiri áhuga hafa íslenzkir fjölmiðlungar á að fordæma frávik frá þeirri reglu, að oft megi satt kyrrt liggja. Hér vilja þeir liggja í vanþekkingu á tilverunni.

Verst er, að við sem fullvalda þjóð látum okkur í léttu rúmi liggja að hafa her frá brjáluðu heimsveldi og taka óbeinan þátt í ofbeldisverkum þess í Afganistan og Írak.

DV
Oft má satt kyrrt liggja

Tillaga að viðbót við siðareglur Blaðamannafélags Íslands:

1. GREIN. Blaðamaður skal virða einkunnarorð siðareglna félagsins: “Oft má satt kyrrt liggja.” Hann skal jafnan gæta þess að birta ekkert, sem neinn í þjóðfélaginu geti verið andvígur. Sérstaklega skal hann taka tillit til auglýsenda og blaðurfulltrúa og birta tölvupóst þeirra orðréttan.

2. GREIN. Ekki skal fjallað um framhjáhald og lausagang frægðarfólks, nema það séu útlendingar, sem ekki skilja íslenzku. Í þeim tilvikum skal efnið jafnan birt á þann hátt, sem tíðkazt hefur í Morgunblaðinu undanfarin ár. Almennt skulu blaðamenn hafa Morgunblaðið að fyrirmynd.

3. GREIN. Ekki skal fjallað um hneykslislíf, nema það hafi í minnst viku verið til umræðu á spjallrásum og vefsíðum á netinu og farið þar minnst tvöfalt fram úr staðreyndum. Skal blaðamaðurinn þá jafnan hneykslast á spjallrásunum og efni málsins aðeins birt sem útskýring á hneykslun hans.

4. GREIN. Refsing við minni háttar brotum á siðareglum þessum felst í, að starfsfólk Talstöðvarinnar sendi viðkomandi fjölmiðli mótmælaskjal. Refsing við meiri háttar brotum felst í, að fjölmiðlinum er skylt að ráða þann, sem minnst kann í faginu, af þeim, sem undirrituðu mótmælin.

5. GREIN. Ákvarðanir um refsingar við brotum á siðareglum skulu teknar af prófessor í fjölmiðlafræðum, sem aldrei hefur unnið á ritstjórn. Skulu þær byggjast á meginreglunni, að tilgangur fjölmiðla sé að vera hluti af kerfinu og axla þá samfélagslegu ábyrgð, sem fylgir kerfinu og dýrð þess.

DV
Kranablaðamennskan

Fréttastofa Stöðvar 2 þurfti ekki frekari vitnanna við. Ásgerður Guðmundsdóttir sagði DV hafa í sumum atriðum haft rangt eftir sér. Stöð 2 þurfti ekki að leita álits DV, þurfti ekki að hlusta á segulbandsupptöku hjá DV, þar sem fram kom, að hvert orð í viðtali DV við konuna var rétt eftir haft. Þar á meðal var heimiluð myndbirting og rætt um hvert smáatriði í birtingunni. Stöð 2 hefði þá komizt að raun um, að konan fór með rangt mál. En það hefði eyðilagt fréttina. Stöð 2 tók meðvitaða ákvörðun um að fara með rangt mál og leysti málið á sinn hátt, með kranablaðamennsku.
Óheiðarleikinn

Það eru fleiri en Ásgerður Guðmundsdóttir, sem fara með fleipur. Allt of margir viðmælendur fjölmiðla láta sér fátt um finnast um sannleikann, segja eitt í dag og annað á morgun, allt eftir því hvernig vindur blæs hverju sinni. Frægasta dæmið er Kári Stefánsson, sem árum saman hefur leikið körfubolta á sama stað. Af óútskýrðum ástæðum hentaði það honum nýlega að halda fram, að hann hafi aldrei leikið körfubolta og sízt á þessum stað. Þessi fullyrðing átti að vera fyndin, en sýnir um leið virðingarleysi fyrir sjálfum sér og orðum sínum. Þess vegna þarf að eiga allt á bandi.
Sannleikurinn

Athyglisvert er, að það eru fjölmiðlar í eigu 365, sem hafa veitzt að Séð og heyrt og DV fyrir að segja sannleikann í svokölluðu Bubbamáli. Aðrir fjölmiðlar hafa látið sér fátt um finnast. Skýringin er auðvitað sú, að Stöð 2 og Talstöðin eru ekki að leita sannleikans, heldur að firra sig ábyrgð með innanhússstríði eins og Páll Ásgeir Ásgeirsson sagði réttilega á spjallrás Blaðamannafélagsins. Kjarni málsins gleymist oft, þegar lélegir kranablaðamenn froðufella. Því er rétt að minna enn einu sinni á, að hvert einasta orð DV í þessu Bubbamáli hefur verið sannleikanum samkvæmt.
Skrautlegir bandamenn

Erfiðir eru helztu bandamenn Bandaríkjanna í stríðsmálum. Donald Rumsfeld stríðsmálaráðherra lenti í vandræðum um daginn við að hindra ályktun Atlantshafsbandalagsins um rannsókn á fjöldamorðum á vegum stjórnvalda í Úzbekistan. Bretar og fleiri höfðu lagt til, að Nató léti vita af sér.

Rumsfeld óttaðist, að ályktunin mundi spilla fyrir samkomulagi um bandarískar herstöðvar í þar eystra. Vegna þessara herstöðva tekur George W. Bush Bandaríkjaforseti á móti Islam Karimof forseta Úzbekistan, þótt hann sé snargeðveikur og sjóði stjórnmálaandstæðinga í potti.

Pakistan er til enn meiri vandræða. Þar er valdaræningi, sem stjórnar einu fjölmennasta ríki heims í skjóli hersins með samkomulagi við ofstækismenn í trúmálum, sem hafa komið upp atómvopnum milli þess sem þeir þylja kviður úr Kóraninum, Þeir eru helztu stuðningsmenn talibana í Afganistan.

Pakistan er svo frumstætt land, að konum er raðnauðgað út af rifrildi milli annarra aðila og þær síðan settar í fangelsi, meðan glæpamennirnir ganga lausir. Þar eru konur afklæddar á almannafæri fyrir að taka þátt í alþjóðlegu maraþonhlaupi. Á milli þess er Musharraf ríkisstjóri í kaffi hjá Bush.

Pakistan er eldsmiðja andstöðu múslima við Bandaríkin og Vesturlönd. Þar eru skólarnir, sem afturhaldsættir Sádi-Arabíu kosta til að efla trúarofstæki. Úr skólunum koma sjálfsmorðsveitir, sem láta að sér kveða í Afganistan og Írak, á Spáni og Bretlandi, Bandaríkjunum og Ítalíu.

Auðvitað finna Pakistanar ekki Osama bin Laden, af því að þeir skjóta skjólshúsi yfir hann. Þeir eru í þeirri undarlegu stöðu að hýsa helztu óvini Bandaríkjanna og vera bandamenn þeirra um leið. Þannig leiðir undarleg stríðsstefna Bandaríkjanna til ólíklegrar niðurstöðu.

Pakistan er ekki svartasta afturhald, sem til er í heiminum, um þessar mundir, en það er gjaldþrota ríki almennrar örbirgðar, þar sem hver króna fer í rekstur atómvopna og hers. Svartari eru bandamenn Bandaríkjanna í Sádi-Arabíu, þar sem ofstækið í afturhaldi múslima á rætur sínar.

Undarlegast af öllu, er, að heimsveldi með þessa bandamenn og Mubarak í Egyptalandi að auki, skuli prédika lýðræði múslima og reyna að koma þar upp kosningum með handafli.

DV
Haldið framhjá Bubba

BUBBAMÁLIÐ ER MERKILEGT INNLEGG í fjölmiðlaumræðuna. Það snýst um, hvort eðlilegt eða heppilegt sé að fjalla um í fjölmiðlum, að haldið hafi verið framhjá Bubba Mortens. Enginn hefur efast um, að fréttin í Hér og Nú um framhjáhaldið hafi verið rétt.

BEZTA BYRJUN SLÍKRA FRÉTTA er á vefnum. Að svo miklu leyti sem íslenzkir fjölmiðlar haga sér ekki eins og erlendir fjölmiðlar og reyna að halda upplýsingum frá lesendum, er mikilvægt, að fyrstu fréttir byrji á veraldarvefnum. Hann er óritskoðaður, frjáls, enginn getur sakað hann um neitt.

SÍÐAN GETA SVONEFNDIR SÓÐAMIÐLAR tekið. Það mundu þá vera Hér og Nú og DV, þar sem reynt er að segja fréttir, þótt álitsgjafar þjóðfélagsins telji brýnna, að fjölmiðlar skammti fréttir í fólk og hafi þá hliðsjón af þeirri séríslenzku hræsni, sem segir, að oft megi satt kyrrt liggja.

ÞÁ LOKS GETA HRÆSNISMIÐLAR KOMIÐ, svo sem Talstöðin og Stöð 2. Þá er hægt að koma málinu að undir því virðulega yfirskini, að verið sé að rökræða eða rífast um, hvort eðlilegt eða heppilegt sé að segja frá því, að haldið hafi verið framhjá Bubba.

FRÉTTABLAÐIÐ OG BLAÐIÐ BIRTA VÉFRÉTTIR um rökræðuna og rifrildið, en Ríkið og Morgunblaðið þegja auðvitað þunnu hljóði. Enginn virðist geta upplýst, að það hljóti að vera stórfrétt í smáatriðum, þegar gerandi og þolandi umfangsmestu mansöngva nútímans hafa skilið.

OG SVO ERU ÞAÐ BÖRNIN. Þau vissu af málinu löngu áður en fjölmiðlarnir fóru af stað. Það fer ekki framhjá þeim, þegar annað foreldrið í tveimur fjölskyldum fer að heiman. Ef eitthvert vit er í foreldrunum, hafa þau fyrir löngu sett börnin inn í málið.

SÉRSTÖK SPURNING ER svo þessi. Skammast frægt fólk sín ekkert fyrir að hlaupa um bæinn í leit að framhjáhaldi? Hvar er tilfinningin fyrir eigin ábyrgð?

DV
Halldór og öryggisráðið

Baráttan fyrir sæti Íslands í öryggisráði Sameinuðu þjóðanna hefur þegar kostað milljarð króna. Mikil fjölgun sendiráða og sendiherra víðs vegar um heim er liður í baráttu íslenzka utanríkisráðuneytisins fyrir sæti í öryggisráðinu. Engin leið er að sjá aðra skynsamlega ástæðu fyrir 300 þúsund manna þjóð að hafa sendiherra í öðru hverju krummaskuði í heiminum. Sannleikurinn í málinu er, að Halldór Ásgrímsson fékk dellu í hausinn. Af því að hann er Halldór Ásgrímsson, þurfum við að borga vitleysuna. Meðan aðrir dellukarlar í landinu verða að borga sjálfir fyrir sitt rugl.
Japan og öryggisráðið

Bandaríkjastjórn er ósátt við, að fjögur ríki fái fastan fulltrúa í öryggisráði Sameinuðu þjóðanna, Indland, Japan, Þýzkaland og Brasilía. Hún vill aðeins eitt þessara ríkja, Japan, enda er það traustur bandamaður. Efnislega getur Japan þó sízt axlað ábyrgð öryggisráðsins. Öfugt við Þýzkaland hefur það aldrei tekið á fortíð sinni í síðari heimsstyrjöldinni. Sögubækur eru falsaðar og ráðherrar eru sífellt að heiðra minningu dæmdra stríðsglæpamanna. Hræsni er líka kjarni í japönsku stjórnkerfi eins og hinu íslenzka, þar eru veiddir 900 hvalir á ári “í vísindaskyni”.
Gjafmilda kerfið

Íslenzka KERFIÐ er gjafmilt. Það gaf útgerðarmönnum kvótann á sínum tíma, svo að þeir gætu selt hann og grætt milljarða til að leggjast upp í loft. Nú er KERFIÐ að gefa stofnfé sparisjóðanna. Fínir karlar fengu þessi skírteini gefin á sínum tíma. Nú eru þau tugmilljóna virði hvert um sig. Sparisjóður Hafnarfjarðar er seldur og fyrr en síðar verður Spron seldur, þótt það hafi ekki tekizt í fyrstu umferð. Margir munu þá leggjast upp í loft eftir erfiði dagsins. Sérgrein Íslands í framleiðslu milljónamæringa er, að menn afli ekki fjárins, heldur gefi KERFIÐ mönnum það.
Hóruhús á fjölmiðlum

Spilling blómstrar á fjölmiðlunum. Til skamms tíma greiddu menn stórfé fyrir viðtöl í sumum spjallþáttum sjónvarps eða útlagðan kostnað við utanlandsferðir í sama skyni. Nokkur blöð birtu vínkynningar innflutningsfyrirtækja. Þetta voru hóruhús í fjölmiðlum, sala efnis á vegum hagsmunaaðila.

Alvarlegri var hórdómur lítilla útvarpsstöðva, sem hafa til skamms tíma verið undirlagðar af þessari starfsemi, þótt oft sé erfitt að sjá, hvort fyrirtækið eða starfsmaðurinn er til sölu. Enn verri er Frjáls verzlun, sem selur efni aukablaða sinna svo grimmt, að þar sést ekki frjáls, heiðarleg lína.

Morgunblaðið fer hefðbundnar leiðir dagblaða fyrri tíma, gefur út aukablöð, þar sem efni og auglýsingar fléttast saman og renna sums staðar í samfellda heild. Breyting frá fyrri tíma er, að nú hafa þessi hóruhús sérstaka ritstjórn, en útgefandinn er sem fyrr Árvakur, útgáfufélag Moggans.

Blaðamannafélagið kann í árdaga að hafa tekið á þessum málum, en ekki er það minnisstætt. Enda er félagið einkum skipað frægðarfólki, sem ekki sinnir fréttamennsku, allt frá starfsfólki auglýsinga- og samskiptafyrirtækja yfir í prófarkalesara, þáttastjórnendur og fréttaþuli.

Þeir hafa ekki tíma til að hneykslast á hóruhúsum sínum. Þeim mun meiri tíma hafa þeir til að furða sig á, að fjölmiðlar fylgi reglunni að segja fréttir í botn, þar á meðal nöfn og myndir, sem eru innifaldar í setningunni: Hver gerði hvað, hvar, hvenær, hvernig, hvers vegna og hvað svo?

“Er ykkur ekkert heilagt”, spyr þáttastjórnandi, sem treður marvaðann í spillingunni. Hann er ekki að tala um hóruhúsin, heldur nafn- og myndbirtingar. Enda hefur Blaðamannafélagið heila siðanefnd til að stöðva nafn- og myndbirtingar, en á ekki orð í siðareglum um rekstur hóruhúsa félagsmanna.

Þegar fólk í samskiptaerfiðleikum hleypur frá ungabörnum hver í faðm annars með allt á hælunum, nenna fjölmiðlar ekki að óskapast yfir siðferðinu í þjóðfélaginu. Nei, það eru haldnir spjallráðstefnur í útvarpi um, hversu dónalegt sé að segja fréttir af framhjáhlaupum. Sögumaðurinn og ótíðindin.

Tilgangslítið er að ræða slík mál við vinnuhjú á hóruhúsum fjölmiðlunar. Þar ræður ríkjum hræsni þjóðfélags, sem telur fréttir eðlisvondar og sannleikann allra sagna verstan.

DV
Spilling fjölmiðla

DV er farið að birta fréttir af ýmissi spillingu, sem hefur of lengi þrifizt á fjölmiðlum, svo sem birting viðtala í spjallþáttum sjónvarps gegn greiðslu eða fríðindum, svo og útgáfa aukablaða, þar sem efnið er áróður fyrir auglýsendur, til dæmis sem bónus fyrir auglýsingar. Morgunblaðið birtir Lifun, tímarit, þar sem efni og auglýsingar renna saman í eitt. Tilefni fréttaseríu DV var, að einn þekktasti rannsóknablaðamaður landsins ritstýrir nú tímariti, þar sem auglýsendur einir fá að taka þátt í samkeppni um beztu tuskubúðina. Það þótti okkur hátt fall hjá góðum dreng.
Valúta og vinna

Landgræðslan, Umhverfisstofnun og Fornleifastofnun hafa gefið grænt ljós á, að frægðarmaðurinn Clint Eastwood fái að sprengja stælingu á Ivo Jima landgöngunni í Krísuvík. Ég óttast, að hinar virðulegu stofnanir hafi fengið glýju í augun og sett kíkinn fyrir blinda augað. Gaman væri að fá útskýringar á, hvernig þessi sprengjuleikur og stæling á landgöngu muni ekki skaða viðkvæma náttúru svæðisins. Svo virðist sem umtalsverður hluti valdastofnana þjóðfélagsins og heilu sveitarfélögin hafi fengið dollaramerki í augun. Ekkert sé þeim heilagt lengur, annað en valúta og vinna.
Aðstoð ekki aukin

Íslenzkir fjölmiðlar hafa rangt fyrir sér, þegar þeir segja Bretland og Bandaríkin hafa samið um stóraukna aðstoð við Afríkuþjóðir. Rétt er hins vegar, að Tony Blair tókst ekki að hvika George W. Bush um þumlung. Bandaríkjaforseti segir Bandaríkin þegar gefa nóg og ekki hafa efni á meiru. Hann neitaði líka sáttahugmynd um að gefendur taki lán til að uppfylla tillögu Blair um tvöfaldaðan stuðning við Afríku. Eins og venjulega tóku blaðurfulltrúar málið og kynntu það trúgjörnum fjölmiðlum sem aukinn stuðning. Bandaríkin munu hins vegar þola tillögu um niðurfellingu sumra skulda.