arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Sölumenn dauðans

Sölumenn dauðans

George W. Bush Bandaríkjaforseti féll um helgina frá fyrri fullyrðingum um, að Saddam Hussein Íraksforseti hafi ráðið yfir gereyðingarvopnum við upphaf stríðsins gegn Írak og einnig verið viðriðinn árásina á World Trade Center 11. september 2001. Nú réttlætir Bush stríðið með því, að Hussein hafi verið brjálæðingur.

Þetta er léleg forsenda, því að mikið er af hættulegum brjálæðingum við stjórnvölinn í löndum þriðja heimsins og sumir þeirra beinlínis skjólstæðingar Bandaríkjanna. Umheimurinn mun aldrei fallast á, að ofstækisfull Bandaríkjastjórn ákveði einhliða, hvaða þjóðir verði frelsaðar undan oki meintra brjálæðinga og hvaða þjóðir ekki.

Þeir, sem gerzt þekkja, hafa allir tjáð sig síðustu daga. Hans Blix, yfirmaður vopnaleitar Sameinuðu þjóðanna, segir, að Bush og Tony Blair, forsætisráðherra Bretlands, hafi ýkt hættuna af Hussein til að selja þjóðum sínum stríðið. Fyrirrennari hans, Bandaríkjamaðurinn Scott Ritter, segir, að enginn gereyðingarvopn hafi verið í Írak.

Þyngst vegur á metaskálunum, að David Kay, sem Bush sendi til Íraks með ótakmörkuð fjárráð, mannskap og tæki til að finna gereyðingarvopnin, hefur sagt starfi sínu lausu og segir engin gereyðingarvopn að finna í Írak og hafi engin verið. Kenningar um slík vopn hafi byggzt á röngum kenningum frá leyniþjónustum.

Einnig hefur verið hrakin kenning þeirra Bush og Blair um, að Saddam Hussein hafi verið viðriðinn hryðjuverkasamtökin Al Kaída og árásina 11. september. Skjöl hafa fundizt í Írak, sem sýna, að Saddam Hussein varaði sína menn beinlínis við samskiptum við Al Kaída, þar sem það væru hættuleg samtök trúarofstækismanna.

Af ýmsum ástæðum fóru Bandaríkin og Bretland á fölsuðum forsendum í stríð, sem kostaði um tíuþúsund borgara lífið. Þyngsta ástæðan er, að Bush og Blair vildu eindregið fá ástæðu til að fara í stríð og beittu leyniþjónustur miklum þrýstingi til að afhenda röksemdafærslur, sem styddu þegar tekna ákvörðun um stríð.

Leyniþjónusturnar voru milli steins og sleggju. Þær tóku trú á ýmsar lygar frá leyniþjónustu Ísraels og Ahmed Sjalabi, dæmdum fjárglæframanni, sem Bandaríkin gerðu að ráðgjafa sínum og ráðamanni í leppstjórn Íraks. Bæði Ísrael og Sjalabi höfðu beina hagsmuni af að falsa og skálda gögn um stöðu mála í Írak.

Niðurstaða sorgarleiksins er, að enginn trúir lengur neinu frá bandarísku og brezku leyniþjónustunum, ekki einu sinni hinni margtuggðu kenningu um, að gereyðingarvopn séu í Norður-Kóreu.

Þar á ofan óttast margir, að illa staddur Bush þurfi að ljúga nýju stríði upp á heiminn til að afla fylgis í forsetakosningunum í haust. Hann sagðist um helgina vera stríðsforseti.

Jónas Kristjánsson

DV
Hjartadrottningin

Hirðspil hjartadrottningarinnar í Undralandi reyna að telja Lísum landsins trú um, að eðlilega hafi verið staðið að krokketi ríkisráðsfundarins fáheyrða. Fer þar fremst Morgunblaðið, sem að gömlum sið er jafn hlutdrægt í forsíðufréttafyrirsögnum og það er sannfært í leiðurum. … Hjartadrottningin fer að venju á kostum. Hún hefur breytt hirðsiðabókinni á þann hátt, að nú er ekki lengur talað um hæstvirtan forseta Íslands, heldur blessaðan forsetann. …
Hjartadrottningin

Hirðspil hjartadrottningarinnar í Undralandi reyna að telja Lísum landsins trú um, að eðlilega hafi verið staðið að krokketi ríkisráðsfundarins fáheyrða. Fer þar fremst Morgunblaðið, sem að gömlum sið er jafn hlutdrægt í forsíðufréttafyrirsögnum og það er sannfært í leiðurum.

Hjartadrottningin fer að venju á kostum. Hún hefur breytt hirðsiðabókinni á þann hátt, að nú er ekki lengur talað um hæstvirtan forseta Íslands, heldur blessaðan forsetann. Ekki er reynt að leyna fyrirlitningunni á persónunni, sem gegnir æðsta embætti Undralands og skyggir því á drottninguna.

Með krokketinu hefur hjartadrottningin rækilega náð sér niður á forsetanum, sem ekki hafði kært sig um að taka þátt í innansveitarhátíð Sjálfstæðisflokksins til minningar um fyrsta ráðherrann, þann sem drottningin telur endurfæddan í sér. Hirðspilin hrópa í kór: Forsetinn er á skíðum.

Sumir eru á skíðum, kolkrabbinn í golfi og aðrir í krokketi, þar sem leikreglum breytt eftir dyntum drottningarinnar í Undralandi. Ekki virðist sjáanlegur neinn valdamaður, sem geti með virðulegum og óhlutdrægum sóma haldið upp á aldarafmæli heimastjórnar á Íslandi og fyrsta ráðherrans.

Hirðspilin eru önnum kafin við að mála hvítu rósirnar rauðar eins og hjartadrottningin vill hafa þær. Fjarvera forsetans á skíðum í Bandaríkjunum er móðgun við íslenzku þjóðina, ekki sízt ef hann er í Aspen, segja þau og bugta sig til jarðar, þegar drottningin birtist á krokketvellinum.

Lísur landsins hafa um langt skeið getað kynnzt dyntum drottningarinnar, sem er með fjölda manns á heilanum og getur af þeim völdum ekki á heilli sér tekið. Hún hefur fílsminni á allar mótgerðir og heldur nákvæmar skrár yfir alla þá, sem ekki hafa bugtað sig nógu djúpt fyrir henni.

Nú fer senn að líða að valdalokum hjartadrottningarinnar, en áfram munu starfa flestir þeir, sem hún hefur óbeit á, þar á meðal forsetinn. Þessa dagana fer þeim fjölgandi, sem telja, að Undraland byrji að breytast í eðlilegt þjóðfélag að nýju í haust, þegar vænta má, að reiðiköstunum fari að linna.

Hjartadrottningin hefur verið svo lengi við völd, að sumir voru farnir að gleyma, hvernig er að búa í venjulegu landi, en ekki í hugarfóstri Lewis Carroll. Eigi að síður mun núverandi Undralandi linna, því að ekki er lengi rúm fyrir slíkt ástand í vestrænu landi á tuttugustu og fyrstu öld.

Af með hausinn, hrópaði drottningin í réttarhöldunum yfir Lísu, sem svaraði að bragði: Þú skiptir engu máli, þú ert bara spil.

Jónas Kristjánsson

DV
Matarmusteri á kvöldin

Maturinn er frábær í fásinninu á kvöldin á Vox, nýjum matsal Nordica hótels. Verðlaunakokkar hafa skipað staðnum í eitt af allra efstu sætum matargerðarmustera landsins, studdir látlausri þjónustu úrvals fagmanna, sem vita allt um mat og vín staðarins. … Minna er varið í ofurvinsælt 2100 króna hlaðborð í hádeginu, þar sem bragðgæði víkja fyrir skreytilist. Í biðröðum hanga þar unglingar úr viðskiptalífinu og ráfa um með diska sína. …
Vox

****

Matarmusteri á kvöldin

Maturinn er frábær í fásinninu á kvöldin á Vox, nýjum matsal Nordica hótels. Verðlaunakokkar hafa skipað staðnum í eitt af allra efstu sætum matargerðarmustera landsins, studdir látlausri þjónustu úrvals fagmanna, sem vita allt um mat og vín staðarins.

Minna er varið í ofurvinsælt 2100 króna hlaðborð í hádeginu, þar sem bragðgæði víkja fyrir skreytilist. Í biðröðum hanga þar unglingar úr viðskiptalífinu og ráfa um með diska sína. Hrár fiskur með hrísgrjónum á japanska vísu er þar skástur og sætir eftirréttir fegurstir.

Matreiðslan á kvöldin er hátimbruð og nýklassísk. Nákvæm kryddnotkun gleður bragðlauka og flókin uppsetning gleður augu, án þess að fórnað sé eðlisbragði hráefna. Steiktur kálfavöðvi í salvíu og spínati komst í upphæðir listar og lystar. Ofnbakaður þorskur í parmaskinku var toppur tilverunnar.

Langskóluð kunnátta var að baki hægeldaðs kjúklingalæris í kryddmauki með kolsýrðri og vel rjómaðri kartöflustöppu, svo og þéttum rjómaostabúðingi með rabarbarabitum, rabarbara-ísfrauði og þunnri rabarbarasósu. Geitaostur og gorgonzola gráðostur voru nákvæmlega hæfilega gamlir

Bragðsterk blómkálsfroða var einfaldur og skemmtilegur forréttur. Flóknari og fallegri voru hreindýraþynnur með andalifrarþynnum, rauðrófum, heslihnetum og lerkisveppum. Útreiknanlegri en engu lakari voru villigæsabringur með blóðbergskrydduðum rjóma og bláberjasósu.

Vínlistinn á Vox er ákaflega vel valinn og virðulegur. Hann telur yfir 500 frægar tegundir, ótrúlega hóflega verðlagðar með tilliti til gæða. Í miðjum matsal er voldugt glerbúr, þar sem flöskurnar eru geymdar við jafnt hitastig.

Íshúsið hæfir ekki listaverkum eldhússins. Norræn naumhyggja hefur leikið lausum hala í innréttingum. Gengið er til hægri úr víðri og nakinni hótelmóttöku inn langan gang, þar sem nokkrir veitingakrókar og háir gluggar eru til hægri, en burðarsúlur, fatahengi og eldhússkenkur til vinstri.

Ég skildi ekki, hvers vegna veitingahús voru kölluð Rex og Metz og enn síður skil ég, hvers vegna matargerðarmusteri fær hallærislegt Vox í skírnargjöf. Það hlýtur að vera uppfinning ímyndarstofu, sem er úti að aka í þessum bransa og ætti frekar að finna nöfn á blandaða kóra.

Hér kostar þríréttað með kaffi án víns um 7000 krónur á kvöldin. Fimm rétta matseðill árstíðarinnar kostar 7500 krónur án víns og 11500 krónur með sérvöldu vínglasi með hverjum rétti. Allt er þetta verð við hæfi matargerðarmusteris.

Jónas Kristjánsson

DV
Sömu óvinir

Vegna sameiginlegs áhugamáls er vel við hæfi, að landsfaðir vor fari í opinbera heimsókn til landsföður Úkraínu. Hvorki Davíð Oddson né Leoníd Kuchma geta dulið gremju sína í garð fjölmiðla, sem sitja ekki og standa eins og landsfaðirinn skipar fyrir. Kuchma hefur frá mörgu að segja á því sviði. … Það er líka gott, að einhver útlendingur gleðji Kuchma um þessar mundir, því að fáir verða til þess. …
Sömu óvinir

Vegna sameiginlegs áhugamáls er vel við hæfi, að landsfaðir vor fari í opinbera heimsókn til landsföður Úkraínu. Hvorki Davíð Oddson né Leoníd Kuchma geta dulið gremju sína í garð fjölmiðla, sem sitja ekki og standa eins og landsfaðirinn skipar fyrir. Kuchma hefur frá mörgu að segja á því sviði.

Það er líka gott, að einhver útlendingur gleðji Kuchma um þessar mundir, því að fáir verða til þess. Um helgina kvartaði Evrópusambandið yfir stórfelldum kosningasvikum á vegum landsföðurins og lýsti áhyggjum út af tilraunum hans til að breyta stjórnarskránni í átt til aukins einræðis.

Nokkrum dögum áður hafði Evrópuráðið lýst yfir, að Úkraína yrði rekin úr ráðinu, ef Kuchma bætti ekki ráð sitt. Um svipað leyti hætti Alþjóðlegi eyðni-, berkla- og malaríusjóðurinn að styrkja Úkraínu eina af 121 ríki vegna þess að styrktarféð hafði tilhneigingu til að gufa upp.

Í desember kvartaði Alþjóðlega fjölmiðlastofnunin yfir morðinu á Volodymyr Karachevtsev, ritstjóra dagblaðsins Kuryer. Undanfarin ár hefur Kuchma látið drepa því sem næst einn blaðamann á ári til að vara hina við. Átján blaðamenn hafa verið myrtir í Úkraínu á valdatíma gestgjafa Davíðs.

Kuchma er afar einmana. Meira að segja Atlantshafsbandalagið vill ekki fá hann á fundi, þótt Úkraína hafi fengið aðild. Þótt finna megi Evrópufræðinga, sem telja hugsanlegt, að Rússland verði um síðir aðili að Evrópusambandinu, hefur enginn þeirra látið sér detta í hug síðari aðild Úkraínu.

Því er gott, að landsfaðir Íslands komi til að hugga hann. Davíð getur sagt honum frá vondum peningaköllum, sem kaupi upp fjölmiðla til að níða niður skóinn af Hannesi Hafstein nútímans. Það er akkúrat sama vandamálið og Kuchma hefur við að stríða. Þeir geta því grátið lengi hvor á öxl annars.

Þeir munu ekki tala um Volodymyr Karachevtsev, né heldur um Ihor Jenin, Mykhailo Kolomiets eða Georgi Gongadze eða önnur fyrri fórnardýr Leoníd Kuchma. Hins vegar verður mikið skálað og fagrar ræður fluttar um sameiginlegt verðmætamat tveggja undirmálsríkja á jaðri evrópskrar siðmenningar.

Líklega er Kuchma eins og Davíð traustur bandamaður George W. Bush Bandaríkjaforseta í félagi hinna stríðsfúsu, sem studdu innrás í Írak á forsendum gereyðingarvopna, sem ekki voru til. Mikið er um duglega landsfeður smáríkja í þeim hópi, enda vonuðu margir, að mikið væri upp úr því að hafa.

Samkvæmt alþjóðlegri stigagjöf er í 121 ríki heimsins minni spilling en í Úkraínu. Meiri háttar yfirlýsing felst í að fara í opinbera heimsókn einmitt til þessa rumpuríkis.

Jónas Kristjánsson

DV
Tveggja tíma líf

Að hætti íslenzkra smælingja nutu flestir skólafélagar seðlabankastjórans tveggja tíma aðildar að spillingu yfirstéttarinnar í tilefni stúdentsafmælis. Þeirra maður var orðinn seðlabankastjóri. Loks var röðin komin að þeim að fá að njóta aðildar að illri meðferð opinberra fjármuna. … Að minnsta kosti sýndist mér annar árangur verða harla léttbrýnn, þegar þáverandi viðskiptaráðherra lét freyðivín skattgreiðenda fljóta í afmælisfagnaði miðaldra stúdenta. “Þetta er lífið” sögðu menn. …
Tveggja tíma líf

Að hætti íslenzkra smælingja nutu flestir skólafélagar seðlabankastjórans tveggja tíma aðildar að spillingu yfirstéttarinnar í tilefni stúdentsafmælis. Þeirra maður var orðinn seðlabankastjóri. Loks var röðin komin að þeim að fá að njóta aðildar að illri meðferð opinberra fjármuna.

Að minnsta kosti sýndist mér annar árangur verða harla léttbrýnn, þegar þáverandi viðskiptaráðherra lét freyðivín skattgreiðenda fljóta í afmælisfagnaði miðaldra stúdenta. “Þetta er lífið” sögðu menn. Sárafáir, tveir eða þrír, létu freyðivínið eiga sig til að verða ekki þjófsnautar.

Í öðrum stúdentsárgangi hafa menn það helzt sér til unaðar á afmælisárum að skrölta um landið í rútum til að heimsækja stofnanir á borð við orkuver, þar sem einhver samstúdentinn getur misnotað aðstöðu sína til að láta stofnunina borga brennivín ofan í smælingja, sem koma henni ekkert við.

Í hópum af þessu tagi er sjaldgæft, að menn staldri við og spyrji sig, hvort eðlilegt sé, að seðlabankastjórinn, ráðherrann eða yfirverkfræðingurinn séu svona örlátir á annarra manna fé. Almennt er þjóðin hlynnt spillingu, en sárnar helzt að fá ekki að taka marktækan þátt í henni.

Einn af fjármálaráðherrum fortíðarinnar og síðar landsvirkjunarstjóri orðaði þjóðarsálina einkar vel, þegar hann var gagnrýndur fyrir að bjóða stúdentsárgangi sínum í ráðherrabústaðinn. “Ef ráðherra getur ekki boðið nokkrum bekkjarbræðrum sínum í glas, þá er ekki mikið eftir.”

Í nágrannalöndum okkar beggja vegna Atlantshafs er markvisst gerður greinarmunur á persónulegum fjárhag valdamanna og fjárhag opinberra stofnana. Ef bandarískur ráðherra fer í farartækjum ríkisins á flokkspólitískan fund, sendir ríkið ferðareikningana til viðkomandi flokks eða ráðherrans.

Þar í landi og á Norðurlöndum greiða ráðherrar sjálfir fyrir boð, sem þeir halda ættingjum, vinum eða skólafélögum. Ríkið greiðir bara fyrir risnu, sem er í þágu ríkisins sem stofnunar, en ekki fyrir persónulega risnu eða flokksrisnu. Um rétta og ranga risnu gilda skráðar reglur í alvöruríkjum.

Þetta sjónarmið hafa Íslendingar aldrei skilið. Þegar til kastanna kemur, eru flestir hlynntir spillingu og fagna ákaft, þegar slíkir molar hrjóta af borðum þeirra, sem hafa komið sér fyrir við ríkisjötuna. Þetta er “okkar maður” segja samstúdentar og sturta í sig illa fengnu freyðivíni.

Í frumstæðum þjóðfélögum er litið á aðstöðu hjá ríkinu sem herfang, þar sem eðlilegt sé, að sérvaldir hópar smælingja öðlist tveggja tíma líf við að narta í mola af nægtaborðinu.

Jónas Kristjánsson

DV
Ráðunautur í stuði

Ráðunauturinn okkar var í stuði á ráðstefnunni, sem sagt er frá á 20-22. bls. í þessu tölublaði Eiðfaxa. Um morguninn hafði Ágúst Sigurðsson fengið símtal frá nýjum formanni ræktunardeildar þýzka Íslandshestasambandsins, þar sem hún sagði, að Þjóðverjar mundu í sumar leggja niður þýzka dómkerfið að mestu og taka upp það íslenzka.

Þetta felur í sér lokasigur þeirrar stefnu, að eitt dómkerfi sé notað í öllum löndum, þar sem eigendur íslenzkra ræktunarhrossa búa, og að það dómkerfi sé upprunnið á Íslandi og að mestu þróað þar. Enda var áður búið að frumkvæði ráðunautarins að taka ýmislegt af því bezta úr erlendum dómkerfum upp í það íslenzka, svo sem fetið.

Raunar byggjast þessar breytingar á því, að Ísland hefur um nokkurra ára skeið haft landsráðunaut í hrossarækt, sem er diplómat og heimsmaður. Eftir vandræðalegt hlé hefur aftur komið til sögunnar landsráðunautur, er getur fetað í spor Gunnars Bjarnasonar, sem um allan heim var hinn mesti aufúsugestur.

Ágúst hafði fleiri ástæður til að vera kátur á ráðstefnunni. Þar kom fram, að töluverður árangur hefur náðst af ýmsum helztu verkefnunum, sem ráðizt hefur verið í á vegum Hestamiðstöðvar Íslands og Átaksverkefnis í hrossarækt og hestamennsku. Frá því er sagt hér á bls. 20-22.

Þessi tímamót í sögu hrossaræktar gáfu ráðunautnum tækifæri á ráðstefnunni til að mála framtíðina á vegginn. Hann sagði, að nú þyrfti að fara að kortleggja erfðaþætti íslenzka hestsins. Hann vildi einnig stofna sjóð til að efla rannsóknir á honum. Hann hvatti til, að safnað verði í gagnabanka upplýsingum um reiðvegi og GPS punkta á reiðleiðum. Hann mælti með fleiri hugmyndum, svo sem veðbanka og aukinni áherzlu á skeið.

Bandaríkjamenn vilja taka upp nýja knapamerkjakerfið eins og það leggur sig, væntanlega öðrum þjóðum til eftirbreytni. Allt eru þetta merki um, að nú séu kaflaskil og kominn tími til að blása til sóknar íslenzka hestsins á ýmsum nýjum sviðum.

Jónas Kristjánsson

Eiðfaxi 2.tbl. 2004
Lyfjabólgan

Verðbólga lyfja er ein orsaka erfiðs rekstrar Landspítalans. Lyfjareikningur hans hækkar árlega og yfirleitt um nokkur hundruð milljónir króna umfram áætlun. Verðbólgan stafar af botnlausu siðleysi stóru lyfjarisanna, sem fjallað hefur verið um í valinkunnum erlendum fjölmiðlum á síðustu árum. … Washington Post og New York Times hafa fjallað um, hvernig lyfjarisar borga heilar læknaráðstefnur, allan ferðakostnað og uppihald lækna, svo og sérstakar mútur til að kynna ný lyf fyrir öðrum starfsbræðrum. Þannig var komið á framfæri verkjalyfinu Oxycontin, sem varð hundruðum að fjörtjóni. … Einnig kom í ljós, að lyfjafyrirtækin greiddu virðulegum háskólasjúkrahúsum og sérfræðitímaritum stórfé til að koma á framfæri fölsuðum rannsóknaniðurstöðum. …
Lyfjabólgan

Verðbólga lyfja er ein orsaka erfiðs rekstrar Landspítalans. Lyfjareikningur hans hækkar árlega og yfirleitt um nokkur hundruð milljónir króna umfram áætlun. Verðbólgan stafar af botnlausu siðleysi stóru lyfjarisanna, sem fjallað hefur verið um í valinkunnum erlendum fjölmiðlum á síðustu árum.

Washington Post og New York Times hafa fjallað um, hvernig lyfjarisar borga heilar læknaráðstefnur, allan ferðakostnað og uppihald lækna, svo og sérstakar mútur til að kynna ný lyf fyrir öðrum starfsbræðrum. Þannig var komið á framfæri verkjalyfinu Oxycontin, sem varð hundruðum að fjörtjóni.

Einnig kom í ljós, að lyfjafyrirtækin greiddu virðulegum háskólasjúkrahúsum og sérfræðitímaritum stórfé til að koma á framfæri fölsuðum rannsóknaniðurstöðum. Sumar rannsóknir voru með hlöðnum forsendum, í öðrum var skautað yfir hliðarverkanir og enn aðrar voru skáldskapur frá grunni.

Þegar kom í ljós, að New England Journal of Medicine hafði birt grein eftir lækni, sem var á mála lyfjarisanna, var farið að kanna málið. Þá uppgötvuðu fleiri læknarit, svo sem Lancet, Annals of Internal Medicine og Journal of the American Medical Association, að víðar var maðkur í mysunni.

Athuganir læknablaðanna leiddu í ljós, að rangt var staðið að ýmsum rannsóknum, sem þau höfðu fjallað um. Dæmi voru um, að þekktir læknar höfðu verið fengnir til að setja nafnið sitt undir rannsóknarniðurstöður, sem þeir höfðu ekki séð.

British Medical Journal hefur skýrt, hvernig lyfjarisar framleiddu ímyndaðan sjúkdóm kynkulda kvenna til að selja meira af lyfinu viagra. Þeir kostuðu ótal ráðstefnur og fagrit, þar sem flaggað var ímynduðum niðurstöðum rannsókna um, að 43% kvenna þjáðust af þessum ímyndaða sjúkdómi.

Journal of the American Medical Association rannsakaði 108 háskólasjúkrahús og komst að raun um, að lyfjarisarnir réðu þar ferðinni og stjórnuðu í 99% tilvika, hvort niðurstöður rannsókna voru birtar eða ekki. Markmiðið var að telja öllum trú um, að ný lyf virki rosalega vel og séu án aukaverkana.

Lyfjarisarnir teygja anga sína til íslenzkra lækna, kosta tímarit þeirra og ráðstefnur, styrkja þá til utanferða, borga þar uppihald þeirra og útvega þeim gistingu. Af öllu þessu sannfærast sumir læknar um ágæti nýrra lyfja og koma þeirri sannfæringu á framfæri við innlenda starfsbræður.

Af þessu leiðir, að fólk er látið nota ýmis rándýr sérlyf, þótt ódýr lyf geri sama gagn. Á hverju ári koma ný og dýrari lyf til sögunnar og hækka lyfjakostnað Landspítalans, þótt engin ástæða sé til að trúa niðurstöðum rannsókna, sem segja frá kraftaverkum þessara lyfja og skorti á aukaverkunum.

Heilbrigðisráðuneytið og Landspítalinn virðast ekki hafa burði til að hafa hemil á flóði gagnslítilla okurlyfja.

Jónas Kristjánsson

DV
Steikin var ekki í steik

Farðu ekki í Hereford steikhús við Laugaveg 53 til að fá ofeldað lambakjöt og allra sízt ömurlegasta fisk bæjarins. Farðu heldur til að fá eðlisgott, vel verkað og meyrt U1 nautakjöt, sem er selt eftir vigt. Það er peninganna virði, þótt U2 sé innanfeitara og meyrara. … Vandlega hönnuð veitingastofa í nýdönskum stíl á annarri hæð rétt neðan við Kjörgarð snýr stórum gluggum að götunni. Ljóst parket á gólfi, ljós límviður í borðum, ljós sveigiviður í þægilega bognum stólum, ljósar leðursessur og ljós borðbúnaður er allt í samræmdum stíl. …
Hereford

**

Steikin var ekki í steik

Farðu ekki í Hereford steikhús við Laugaveg 53 til að fá ofeldað lambakjöt og allra sízt ömurlegasta fisk bæjarins. Farðu heldur til að fá eðlisgott, vel verkað og meyrt U1 nautakjöt, sem er selt eftir vigt. Það er peninganna virði, þótt U2 sé innanfeitara og meyrara.

Vandlega hönnuð veitingastofa í nýdönskum stíl á annarri hæð rétt neðan við Kjörgarð snýr stórum gluggum að götunni. Ljóst parket á gólfi, ljós límviður í borðum, ljós sveigiviður í þægilega bognum stólum, ljósar leðursessur og ljós borðbúnaður er allt í samræmdum stíl.

Innan við aðalsalinn er glerveggur með viskí og armanjaki, síðan hringlaga salatbar undir stórum glerhjálmi og opið grilleldhús með hluta matsalar á aðra hönd og leðursetustofu á hina. Innst er hefðbundið eldhús. Hér er rúmgóð og þægileg tilfinning, næstum dönsk.

Þjónusta er fagleg og val einfalt. Pöntun er skrifleg og stöðluð. Þú velur kjötþyngd, steikingartíma, franskar eða bakaða, milli þriggja sósutegunda og fjögurra smjörtegunda. Salatbar kostar 490 krónur aukalega og er ekki mikils virði. Ekki heldur pönnusteikt grænmeti, 250 krónur extra.

Hér kostar steikin um 2900 krónur og þríréttað með húsvíni og kaffi 5800 krónur. Það má teljast sanngjarnt í stöðunni, svo framarlega sem menn fá sér nautakjöt. Það er af gamla íslenzka kyninu og bragðgott eftir því, selt sem ljúfustu lundir, hryggjarbuff og hryggjarbein af ýmsu tagi.

Forréttir reyndust ágætir, einkum rósmarín- og myntulegnir humarhalar, grillaðir og bornir fram með hvítlauk og fullsterkri mangópiparsósu. Sama var að segja um humarsúpuna, sem var full af góðum humri, en í bragðsterkasta lagi.

Gleymanlegar, en eigi að síður frambærilegar, voru hráar túnfiskþynnur í carpaccio-stíl, svo og snöggsteikt og innanhrátt nautakjöt á japanska vísu, borið fram eins og sushi með sojasósu og piparrót í wasabi-stíl í sérskálum á löngum og mjóum diski, svo og engifer, hvítlauk og pipar.

Frambærilegir voru eftirréttir, hefðbundinn karamellu- og súkkulaðibúðingur í brulée-stíl og meira spennandi ananasþynnur í carpaccio-stíl í súkkulaðisósu með kókoskrapi. Espresso var misgott, í annað skiptið beizkt og gott, en í hitt skiptið venjulegt kaffisull

Tveir aðalréttir fóru úr skorðum. Lambalundir voru pantaðar hálfhráar, en komu gegnsteiktar, nánast gráar í gegn, þar að auki ofsaltaðar, óvenjulega ómerkilegar. Enn verri var fiskur dagsins, frosin, örbylgjuþídd og þrælsteikt smálúða, sem minnti ekkert á þá smálúðu, sem ég býð heima hjá mér.

Mér sýnist kokkarnir á Hereford vanda sig við nautakjöt í samræmi við stranga forskrift, sem væntanlega fylgir þessari keðju veitingahúsa; komast skammlaust frá forréttum; en séu með allt í steik í öðrum aðalréttum en nautasteik.

Jónas Kristjánsson

DV
Sóðalegt óskabarn

Þótt verktakinn Impregilio við Kárahnjúka hafi slæmt orð á sér í þriðja heiminum, eru syndir hans smávægilegar í samanburði við langt syndaregistur eiganda fyrirhugaðrar álbræðslu á Reyðarfirði. DV hefur birt nokkra kafla úr hrikalegri framgöngu Alcoa gegn umhverfi og heilsu fólks. … Alcoa hefur hins vegar haft forustu í umhverfismengun, til dæmis í Texas, þar sem fyrirtækið hefur hvílt í faðmi Bush-forsetaættarinnar. Þar á það álver, sem spýr 100.000 tonnum á ári af eitri út í andrúmsloftið, það er að segja 5 kílóum á hvern íbúa ríkisins. Þetta hefur leitt til milljarðasekta. …