arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Merkt sem erfðabreytt

Evrópuþingið setti í gær lög um, að selja megi erfðabreytt matvæli í Evrópu, ef þau eru greinilega merkt sem slík og ýmis ströng skilyrði uppfyllt. Bandaríkin höfðu hótað öllu illu, ef niðurstaðan yrði merking umbúða. Þau höfðu m.a. hótað málaferlum fyrir Heimviðskiptastofnuninni, sem er fremur fjandsamleg neytendum og þriðja heiminum. Evrópa lét ekki bugast. Hér eftir geta neytendur í Evrópu því sjálfir ákveðið, hvort þeir kaupa erfðabreytt matvæli eða ekki. Frá þessu segir m.a.

Associated Press.
Lífefni í opna skjöldu

Henry C. Kelly, forseti samtaka bandarískra vísindamanna, segir í grein í New York Times, að Bandaríkin séu mjög illa búin undir lífefnahernað. Hann segir, að fárið út af póstlögðum miltisbrandi sé dæmi um, hvað geti gerzt. Raunar sé vafasamt, hvort sé alvarlegra, sjálf ógnun lífefnahernaðar eða viðbrögð stjórnvalda við slíkri ógn. Hann hvetur líffræðinga til að fara gætilega með ýmis sýni.
Refsingar hafnar

Bandaríkin hafa hætt hernaðaraðstoð við 35 þróunarríki, sem létu undir höfuð leggjast að undirrita tvíhliða samkomulag um að draga ekki bandaríska ríkisborgara fyrir nýja stríðsglæpadómstólinn í Haag. Þeim hafði verið gefinn frestur til 1. júlí. Ekki var hætt hernaðaraðstoð við 27 önnur ríki, sem heldur ekki hafa undirritað. Frá þessu segir m.a.

Associated Press. Í tilefni af þessu hefur Evrópusambandið ítrekað stuðning sinn og ríkja þess við dómstólinn.
Dagversnandi ástand

Andrew Murray segir í Guardian, að hernámslið Breta og Bandaríkjamanna í Írak verði óvinsælla með degi hverjum, enda kunni bandarískir hermenn aðeins að drepa fólk, ekki að verja friðinn. Engir innviðir virki í landinu, enda virðist Bandaríkjamenn ekki hafa áhuga á öðru en olíuvinnslu og einkavæðingu. Hann telur mikla hættu á, að vígaþorsti og heimsveldisþrá Bandaríkjastjórnar leiði næst til vopnaðrar árásar hennar á Íran frá Írak og Afganistan.
Heimsendir þá og nú

George Monbiot segir í Guardian, að rannsóknir jarðlaga hafi leitt í ljós, að líf á jörðinni hafi næstum dáið út vegna súrefnisskorts fyrir 250 milljón árum, þegar kolvetnisaukning af völdum náttúruhamfara, líklega eldgosa fremur en loftsteina, hækkaði hitastig um nokkrar gráður. Það tók jörðina 150 milljón ár að jafna sig eftir áfallið. Nú bendi rannsóknir til, að hitastig muni hækka af manna völdum um 7-10 stig til næstu aldamóta. Monbiot leggur áherzlu á, að snúið verði við af þeirri skelfingarbraut.
Lifa og hrærast í lygi

William Pfaff segir í International Herald Tribune, að bandarískir ráðamenn séu ekki hóflega lygnir að hefðbundnum hætti stjórnmálamanna, heldur lifi þeir beinlínis og hrærist í lygi, í innanríkismálum jafnt sem utanríkismálum. Ásamt bandarískum fjölmiðlum beri þeir ábyrgð á, að bandarískir kjósendur og bandarískir þingmenn geri sér kolrangar hugmyndir um flest, sem skiptir þá máli. Með þessu sé verið að eyðileggja límið í þjóðfélagi lýðræðis.
Slúðrið

Ólíkt hafast menn að. Meðan fjöldinn skemmtir sér á heimsleikum íslenzka hestsins eða tekur annan þátt í fögnuði þeirra, sem vel gengur undir miklu álagi eftir mikla vinnu, sitja öfundin og illgirnin atvinnulaus heima við tölvuna og spúa galli á vefinn.

Slúðrið á hestavefnum 847 er fróðleg innsýn í hugarheim sumra þeirra, sem ekkert hafa eða geta gert sér til ágætis og fá útrás við að reyna að sverta þá, sem leggja hart að sér við að ná árangri og skara fram úr á ýmsum sviðum hestamennskunnar.

Níðið um Berglindi og Bassa á 847 er nýjasta dæmið úr langri óheillasögu slúðurdálksins, sem nær yfir ásakanir um innbrot og þjófnaði og annað saknæmt athæfi. Í öllum tilvikum eru nafnleysingjar að ráðast á nafngreint fólk eða fólk, sem auðþekkjanlegt er af lýsingunni.

Öfund og illgirni eru engan veginn aðalefni slúðursins. Þar fer meira fyrir meinlausu blaðri, þar sem fáfróðir velta drýgindalega vöngum yfir því, sem hægt er að fletta upp í heimildum. En gallið flýtur með blaðrinu, af því að dálkinum er ekki ritstýrt.

Samkvæmt fjölmiðlalögum og dómvenju ber ritstjóri/framkvæmdastjóri/eigandi fjölmiðils ábyrgð á nafnlausu slúðri eins og hann hafi samið það sjálfur. Þess vegna er nafnlaust slúður í dagblöðum ritskoðað og yfirleitt aðeins birt, ef það er annað hvort hlutlaust eða jákvætt.

Daníel Ben Þorgeirsson ber persónulega ábyrgð á öllu nafnlausu níði á 847. Ef landsliðsnefndin eða tamningamannafélagið fyrir hönd Berglindar eða landssambandið fyrir hönd annarra hestamanna, sem hafa verið svertir á 847, telja við hæfi að kosta málshöfðun samkvæmt lögum um fjölmæli, er Daníel Ben í vondum málum.

Fólk hefur sterka réttarstöðu gegn nafnlausu slúðri. Um leið og landslög styðja málfrelsi með því að veita mönnum rétt til óvæginnar gagnrýni undir eigin nafni, vernda þau þá, sem sæta öfund og illgirni nafnlausra fjölmiðlunga.

Jónas Kristjánsson

Eiðfaxi 7.tbl. 2003
Þrjár varnarleiðir

Þrjár aðferðir eru beztar til að draga úr líkum á hryðjuverkum á Íslandi. Ein er, að landsfeður neiti sér um að segja óviðkomandi ríkjum í öðrum álfum stríð á hendur. Önnur er, að lögreglan hafi gott samband við þá, sem annast hryðjuverkavarnir í Evrópu. Þriðja leiðin er að semja um, að hér sé ekki lengur svokallað varnarlið frá eina ríkinu í heiminum, sem er og verður hættulegt heimsfriðnum næstu árin.
Ráð við ruslpósti

Sendu ekki netfang þitt í tölvupósti; gakktu úr skugga um, að netþjónusta þín noti síu gegn ruslpósti; skiptu aðeins við trausta kaupmenn á vefnum; svaraðu ekki ruslpósti; opnaðu ekki póst frá fólki, sem þú þekkir ekki; notaðu póstforrit fremur en vafra á borð við Outlook til að opna póst. Þessi ráð birtir

Jack Schofield í Guardian. Hann segir, að skylda beri netþjónustur til að sía ruslpóst, ef viðskiptavinurinn óskar þess, og sjá um, að allur póstur hafi rétt uppruna-netfang. Hann telur, að öll póstforrit eigi að gefa kost á stillingu, sem hleypi aðeins einföldum texta í gegn. Ruslpóstur er orðinn helmingur af öllum pósti á vefnum.
Nató ginnt í fenið

Búið er að ginna Atlantshafsbandalagið til að taka að sér friðargæzlu í fjarlægu Afganistan, þar sem óöld vex hratt. Ástæðulaust er að ætla, að Nató gangi þar betur en þeim, sem fyrir hafa verið og þora varla út fyrir höfuðborgina. Hins vegar skelfast ráðamenn bandalagsins tilvistarkreppu þess og bíta á krókinn, þegar þeim gefst færi á að reyna að sýna, að það hafi enn tilverurétt. Með því að hoppa út í fenið flýta þeir fyrir andláti úrelts bandalags, sem er að missa friðargæzlu á Balkanskaga í hendur Evrópusambandsins.
Andstaða almennings

Edmund L. Andrews skrifar frá Írak í New York Times um vaxandi andstöðu almennings þar í landi við hernámslið Bandaríkjanna og Bretlands. Innviðir þjóðfélagsins eru enn lamaðir eftir innrásina og framganga hermanna bandamanna gagnvart almenningi gerir illt verra.
Stimpla ekki Hamas

Evrópusambandið hefur neitað að verða við kröfu Bandaríkjanna um að stimpla Hamas samtökin í Palestínu sem hryðjuverkasamtök og hætta samskiptum við þau. Í fyrra sleit sambandið samskiptum við ofbeldishneigðan Izz al-Deen al-Qassam hópinn í Hamas, en telur Hamas sjálft vinna að hagsmunum almennings með rekstri sjúkrahúsa og skóla. Talsmaður Evrópusambandsins, Reijo Kemppinen, segir Hamas samtökin ekki vera hryðjuverkasamtök. Frá þessu segir

BBC.
Svart misseri Evrópu

Stórblöð Evrópu eru ekki ánægð með verðandi forseta Evrópusambandsins á næsta sex mánaða tímabili. Samkvæmt sjálfvirkri útskiptareglu tekur stórglæpamaðurinn Silvio Berlusconi, forsætisráðherra Ítalíu, við hinu mikilvæga hlutverki á viðkvæmum tíma í sögu sambandsins. Stórblöðin rekja af því tilefni hagsmunaárekstra Berlusconi og fjölmiðlaofbeldi hans, árásir hans á dómskerfið og ný lög, sem hann hefur látið ítalska þingið setja um friðhelgi forsætisráðherrans fyrir dómskerfinu.

CNN rekur ummæli ýmissa stórblaða, sem telja næsta hálfa árið verða svart misseri í sögu Evrópusambandsins.
Bandarískir kjósendur

Bandarískir kjósendur eru bjánar samkvæmt könnunum á skoðunum og þekkingu þeirra, sem

Ellen Goodman hefur safnað saman og birt í Boston Globe og New York Times. Þeir halda, að Írak hafi notað gereyðingarvopn í vörninni gegn innrás Bandaríkjanna. Þeir halda, að Írak hafi staðið fyrir árásinni á World Trade Center. Þeir eru ánægðir með að hafa farið í stríð gegn Írak á upplognum forsendum og vilja næst fara í stríð við Íran á einhverjum eða engum forsendum, ef George W. Bush vill það.
Eins flokks ríki

Paul Krugman segir í New York Times, að Bandaríkin séu orðin að eins flokks ríki eins og Mexikó var áratugum saman. Flokkur repúblikana gætir hagsmuna stórfyrirtækja og hlýtur að launum þorra kosningafjárins. Með peningalegum yfirburðum er kostuð kosningabarátta, sem nær fullkomnum árangri, af því að bandarískir kjósendur eru eins og þeir eru.
Gleymdu eigin sögu

Höfundur Jihad versus McWorld,

Benjamin Barber, þekktasti sagnfræðingur heims á sviði miðausturlanda, skrifar grein í Observer í morgun, þar sem hann segir Bandaríkjastjórn vera að gera lýðræðissinna í Íraq að andstæðingum sínum. Hún hafi gleymt sögu Bandaríkjanna, sem sýni, að ekki sé hægt að hanna lýðræði að utan og ofan, heldur verði það að koma að innan og neðan. Með því að ákveða, að fjölmiðlar og olíuvinnsla verði í einkaeigu og taka aðrar grundvallarákvarðanir fyrir væntanlega heimastjórn Íraks, sé Bandaríkjastjórn að tryggja óvinsældir og fall lýðræðis í Írak. Barber telur klerkaveldi líklega niðurstöðu þessara mistaka.
Evrópa áttar sig

William Pfaff segir í International Herald Tribune, að ráðamenn í Evrópu séu almennt farnir að átta sig á, að heimsvaldastefna Bandaríkjanna sé ekki tímabundið ástand ríkisstjórnar George W. Bush, heldur langtímavilji hinnar pólitísku yfirstéttar þar vestra. Hann telur, að evrópskir ráðamenn séu almennt andvígir heimsvaldastefnunni eins og almenningur í Evrópu. Þeir segi bandarískum áhrifamönnum, að sambúð Evrópu og Bandaríkjanna munu hríðversna, meðan Bandaríkin reyni að deila og drottna í Evrópu.
Rumsfeld róar iðjuhölda

David Teather segir í Guardian, að Donald Rumsfeld stríðsmálaráðherra, ákafasti heimsvaldasinni Bandaríkjastjórnar, hafi snúið við blaðinu að sinni og sé að leita hófanna um myndun alþjóðaherliðs með bandarískri þátttöku til friðargæzlu á vandræðasvæðum á borð við Írak. Teather vitnar orðrétt í ummæli Rumsfeld í kvöldverðarboði með iðjuhöldum. Bandaríski herinn virðist ekki friðargæzlunni vaxinn á þeim slóðum og hefur espað almenning gegn sér. Í boðinu vöruðu iðjuhöldar við almennri uppreisn Íraka.
Amazon rýrnar hraðar

John Vidal hefur í Guardian eftir David Cleary, forstöðumanni Amazon-rannsókna Bandaríkjanna, að eyðing regnskógarins af völdum landbúnaðar sé núna 30-40% hraðari en hún hefur verið. Brasilíustjórn segir að talan hafi verið 40% í fyrra. Regnskógar eru innan við 2% af yfirborði jarðar, en leggja til 40-50% af tegundum lífs, þar á meðal mikið af plöntum, sem eru uppspretta lyfja. 30% af plöntutegundum heims eru aðeins til í Amazon-regnskóginum. Regnskógar framleiða líka mikið af súrefni, sem er vörn gegn veðurfarsbreytingum, sem taldar eru munu hrjá jörðina í vaxandi mæli á næstunni.
Fjölnotalyf fyrir aldraða

Ritstjóri British Medical Journal og þrír greinarhöfundar fagritsins mæla með daglegri pillu sex lyfja handa öllum, sem eru orðnir 55 ára eða eldri til að fækka hjartaáföllum um 80% og lengja ævi þriðja hvers manns um 11 ár að meðaltali. Sama árangri megi að vísu ná með aukinni neyzlu grænmetis og ávaxta, meiri hreyfingu og tóbaksbindindi, en óraunhæft sé að ætlast til slíks. Þeir mæla með pillu, sem felur í sér aspirín, kólesteróllyf, þrjú blóðþrýstingslyf og fólínsýru. Þeir telja hliðarverkanir vera litlar og aðeins koma fram hjá 15% notenda. Þeir kvarta í greininni yfir, að stóru lyfjafyrirtækin hafi ekki áhuga á að framleiða svona fjölnotapillu fyrir aldraða.

Sarah Boseley segir frá þessu í Guardian.
Tregðast við að borga

Frakkland, Þýzkaland og ýmis önnur ríki, sem beðin hafa verið um að taka mikinn þátt í að fjármagna endurreisn Íraks eftir hervirki Bandaríkjanna og Bretlands, hafa látið vita, að þau þurfi fyrst að sjá, hvernig verði ráðstafað tekjum af olíulindum landsins, sem Bandaríkin stjórna, og hvernig verði flýtt fyrir myndun innlendrar stjórnar í landinu. Þeim þykir Bandaríkin ganga einræðislega fram án samráðs við oliueftirlistnefnd Sameinuðu þjóðanna og þau ríki, sem kölluð hafa verið til fjárhagslegrar aðstoðar. Frá þessu segir

Colum Lynch í Washington Post.
Breytt búvörustefna

Evrópusambandið náði í morgun samkomulagi um breytta búvörustefnu til að draga úr offramleiðslu landbúnaðar, opna fyrir ódýra búvöru frá þróunarlöndunum og styrkja stöðu Evrópu í samningum um heimsviðskipti. Portúgal var eina landið, sem greiddi atkvæði gegn niðurstöðunni. Gagnrýnendur telja niðurstöðuna ekki fela í sér eins róttækan niðurskurð og sambandið vill vera láta. Áfram verði háir búvörustyrkir og mikil offramleiðsla og áfram verði erfitt fyrir þróunarlönd að koma ódýrri búvöru á framfæri.

Thomas Fuller segir frá þessu í International Herald Tribune.
Röng þýðing

Ýmsir fjölmiðlar hafa tekið upp eftir Mogganum að kalla vegakort friðar í Miðausturlöndum vegvísi. Á ensku heitir þessi forskrift Road Map, sem segir okkur, að hún felur ekki bara í sér vegvísi, þar sem leiðin hefst, heldur sýnir hún, hvernig leiðin liggur og hvaða áfangastaðir eru á leiðinni. Forskriftin er heilt vegakort, en ekki vegvísir, sem er bara orð á skilti.
Sætindi á morgnana

Sætindi eru auglýst grimmt í sjónvarpi sem hollur morgunmatur. Til dæmis er Cocoa Puffs 48% sykur, ávísun á ótímabæra sykursýki og offitusjúkdóma. Þetta heimta börnin, sem horfa á sjónvarpsauglýsingar. Þetta láta foreldrarnir eftir þeim í samræmi við almenna uppgjöf þeirra í uppeldismálum. Sá tími mun senn koma, að bannað verði að selja sætindi undir því yfirskini, að þau séu morgunmatur. Sama er að segja um ýmis sætindi, sem Mjólkursamsalan selur undir því yfirskini, að þau séu mjólkurvörur. Einnig mun sá tími koma, að framleiðendur og höndlarar slíkra sætinda verði að þola sams konar málshöfðanir af hálfu fórnardýra og tóbaksfyrirtækin hafa sætt í Bandaríkjunum á undanförnum árum.
Gemsinn gerir allt

Ashley Norris segir í Guardian, að ráðamenn Nokia telji, að gemsar verði eina tækið, sem fólk beri á sér í framtíðinni. Við sjáum nú þegar eða heyrum um gemsa, sem senda tölvupóst og taka við honum, sem taka myndir og senda þær, sem leika hljómlist, geyma tölvuleiki og vafra um veraldarvefinn. Hann efast hins vegar um, að þeir, sem hafa vanizt Apple iPod fyrir tónlist og Nintendo Gameboy fyrir leiki, muni sætta sig við takmarkað svigrúm gemsans á þessum sviðum.
Aldarafmæli Orwell

Í dag er einnar aldar afmæli rithöfundarins George Orwell, sem skrifaði bækurnar 1984 og Animal Farm og útskýrði, hvernig stjórnmálahugtök fara á skjön við sannleikann. Í tilefni afmælisins skrifar

Geoffrey Nunberg grein í New York Times, þar sem hann sýnir meðal annars nokkur skemmtileg dæmi um Newspeak, afvegaleidd stjórnmálahugtök í ensku máli, svo sem Revenue Enhancement, Voluntary Regulation, Faith-based Initiative, Family Values og Ethnic Cleansing.
Ofsatrú eykst í Írak

Saddam Hussein hélt ofsatrúarmönnum niðri og studdi jafnrétti kynja í Írak. Eftir valdatöku Bandaríkjahers hefur íslömsk ofsatrú sprungið út í landinu með tilheyrandi andstöðu við menntun kvenna og nútímafatnað þeirra. Stjórnmálaflokkar ofsatrúarmanna hafa á nokkrum vikum náð traustri fótfestu í landinu og eru að búa sig undir að taka völdin að hernámi loknu.

Nicholas D. Kristof segir í New York Times, að Bandaríkin beri ábyrgð á útþenslu ofsatrúar í Írak.
32 ríkja Evrópusamband

Frank Bruni og Anthee Carassava velta í New York Times vöngum yfir ýmsum þróunarmöguleikum Evrópusambandsins, allt frá því að stöðva útþensluna yfir í að taka fimm Balkanskagaríki, Tyrkland og Rússland í hópinn. Gætu ríki sambandsins þá orðið 32. Sumir vilja stefna í átt til evrópskra bandaríkja, en aðrir vilja ekki nánara samstarf. Þjóðverjar vilja ganga lengst í samstarfi, en Bretar vilja helzt stíga nokkur skref til baka.
Bandarískt ríkisþrot

Í New York Times veltir

Paul Krugman fyrir sér hagtölum Bandaríkjanna, einkum þróun verðbréfa, þar sem verðlag er komið upp í þrítugfaldan arð fyrirtækja og fertugfaldan raunarð þeirra. Hann segir þetta sjúklega blöðru, sem geti sprungið einn svartan föstudag. Hann segir, að útlendingar muni ekki lengur lána Bandaríkjunum 500 milljarða dollara árlega. Hann spáir gjaldþroti ríkissjóðs Bandaríkjanna.
Fjölpóla heimur

Kína og Indland hafa lengi litið hvort annað hornauga og jafnvel átt í landamæraerjum. Nú er samskiptaþíða og forsætisráðherra Indlands sækir Kína heim. Hagvöxtur hefur lengi verið mikill í þessum tveimur fjölmennustu ríkjum heimsins og þau sækjast eftir auknum áhrifum. Eins og Evrópa óttast þau nýja einstefnu Bandaríkjanna í alþjóðamálum, eru hlynnt því, að alþjóðapólitíkin sé fjölpóla fremur en einpóls.

Robert Radtke segir í International Herald Tribune, að skynsamlegt sé að fylgjast með framvindu ríkjanna tveggja.
Belgía bilaði

Stjórn Belgíu hefur kiknað undir hótun Bandaríkjanna um að hindra smíði nýrra höfuðstöðva Atlantshafsbandalagsins í Bruxelles og láta flytja þær frá Belgíu. Belgía ætlar að falla frá nýjum lögum um stríðsglæpi, sem hafa leitt til málshöfðunar gegn helztu ráðamönum Bandaríkjanna, Bush, Powell og Rumsfeld, svo og Blair, forsætisráðherra Bretlands. Eftir breytinguna verður einhver aðili málsins, gerandi eða þolandi, að vera belgískur. Að sögn

Associated Press er framkvæmdastjóri Nató, George Robertsson, voða feginn.
Múrarnir rísa hratt

Faisal Islam segir í Observer, að hafið sé efnahagsstríð milli Bandaríkjanna og Evrópu. Barizt er um sölu á Airbus og Boeing flugvélum, um evrópska landbúnaðarstyrki og bandaríska stálstyrki, um erfðabreytt matvæli frá Bandaríkjunum, bandarískan skattaafslátt í útflutningi og ýmislegt fleira. Hann telur, að stríðið muni enda með myndun tveggja viðskiptablokka, sem reisi múra hvor gegn annarri. Evrópska virkið stækkar til suðurs og einkum til austurs, en Bandaríkin gera tvíhliða samninga út og suður við ríki, sem fallast á að vera leppríki í hinni nýju heimsvaldastefnu Bandaríkjanna.
Microsoft kastað út

Þjóðverjar eru farnir að kasta Microsoft úr tölvum sínum. Borgarstjórn München er að skipta 14.000 tölvum úr Windows yfir í opna stýrikerfið Linux frá Finnlandi, þótt Microsoft hafi sent Steve Ballmer forstjóra til München með boð um gífurlega verðlækkun. Þýzka innanríkisráðuneytið hefur farið sömu leið, svo og Neðra-Saxland, sem á 11.000 tölvur. Búizt er við, að fleiri þýzk lönd fylgi senn í kjölfarið. Otto Schily innanríkisráðherra segir þetta gert til að auka rekstraröryggi og forðast viðskipti við einokunaraðila. Frá þessu segir

John Naughton í Observer.
Milton Friedman játar

>William Keegan segir í Observer, að menn hafi ekki tekið nógu vel eftir játningu hagfræðingsins Milton Friedman í viðtali við Financial Times 7. júní, þar sem hann segir: “Mónetarisminn hefur ekki heppnazt. Ég er ekki viss um, að ég mundi núna mæla eins ákveðið með honum og ég gerði einu sinni.”. Mónetarisminn hefur verið áhrifamikill í Bandaríkjunum og Bretlandi og teygði anga sína til Íslands með Hannesi H. Gissurarsyni, en nú hefur sjálfur höfundur stefnunnar dregið í land.
Vonlaus Reykjavíkurlisti

Reykjavíkurlistinn er dauðadæmdur eftir tvö rothögg. Hið fyrra var framboð sameiginlegs borgarstjóra á vegum Samfylkingarinnar í alþingiskosningunum. Hið síðara er krafa ráðamanna í Samfylkingunni um sérstakt framboð flokksins í öllum byggðum landsins í næstu sveitarstjórnakosningum, þar á meðal í Reykjavík. Eftir þessi tvö högg skortir traust milli aðila til að berja saman Reykjavíkurlista fyrir næstu kosningar. Borgarstjórnarmenn reyna að berja í brestina, en innihald samstarfsins er gufað upp. Hér eftir hugsar hver um sig í þeim herbúðum.
Ógnarvopnum stolið

George W. Bush Bandaríkjaforseti hefur fundið nýja skýringu á erfiðleikum hans við að finna meint gereyðingarvopn Íraks. Þeim var stolið í stjórnleysinu, sem ríkti frá valdamissi Íraksstjórnar til valdatöku Bandaríkjahers. Þetta sagði hann í vikulegu útvarpsávarpi sínu. Frá þessu segir í fréttum

Reuters. Samkvæmt þessu hefur innrás Bandaríkjanna þrýst gereyðingarvopnum í hendur þeirra, sem bezt buðu, kannski í hendur Osama bin Laden. Altjend bendir ávarp forsetans til þess, að ekki finnist hin meintu gereyðingarvopn, sem voru önnur meginforsenda stríðsins. Hin meginforsendan var meintur stuðningur Íraks við al Kaída samtökin, sem ekki var neinn fótur fyrir.
Balkanríkin bæti sig

Króatía, Albanía, Makedónía, Bosnía og Serbía-Svartfjallaland hafa bókstaflega fengið gullið tækifæri til að bæta sig. Leiðtogar ríkja Evrópusambandsins samþykktu á fundi sínum í Porto Carras að opna fyrir möguleika á aðild ríkja Balkanskagans, ef þau taka til hendinni gegn spillingu og skipulögðum glæpum og efla lýðræði heima fyrir. Talað er um, að af aðild geti orðið árið 2007. Ef ríkin þróast í þessa átt, ætlar Evrópusambandið ætlar næstu árin að gefa þeim sem svarar 20 milljörðum íslenzkra króna til viðbótar við 600 milljarða, sem áður var úthlutað í sama skyni. Því meiri framfarir, þeim mun hærri styrkir, sagði Costas Simitis, fundarstjóri í Porto Carras. Frá þessu segir

Voice of America. Fyrr en varir nær Evrópusambandið yfir alla Evrópu, nema útnáraríkin Ísland og Rússland.
Fingraför í vegabréfi

Leiðtogar ríkja Evrópusambandsins samþykktu á fundi sínum í Grikklandi að stofna ný vegabréf og vegabréfsáritanir með stafrænum fingraförum og augasteinsförum, sem eiga að hindra falsanir þessara eftirsóttu skjala og auðvelda framkvæmd Schengen-samkomulagsins um frjálsar ferðir innan sambandsins. Byrjað verður á stafrænum vegabréfsáritunum til að geta fylgzt með grunsamlegu aðkomufólki.

Thomas Fuller segir frá þessu í International Herald Tribune. Stóri bróðir er orðinn magnaðri í dag en hann var fyrir einni öld, þegar menn fóru um allan heim án þess að hafa nein skilríki. Áhugamenn um persónuvernd óttast, að yfirvöld muni vilja ganga á lagið með fleiri upplýsingum um fólk. En það er einmitt helzta hryðjuverk og afrek Osama bin Laden að hafa ýtt vesturlöndum hraðar fram eftir vegi lögregluríkisins.
Hlutdræg dagblöð

Rannsókn við Háskóla Íslands hefur staðfest, að DV og Morgunblaðið voru Sjálfstæðisflokknum hliðholl í fréttaflutningi í borgarstjórnarkosningunum fyrir ári, en Fréttablaðið hlutlaust. Þegar ég var ritstjóri DV var blaðið ekki hlutdrægt. Er ég hætti störfum í árslok 2001, hoppaði blaðið yfir á hægri vænginn, svo sem komið hefur fram í tvennum kosningum. Á sínum tíma hélt ég fram, að ekki væri rúm fyrir fleiri dagblöð en Morgunblaðið á flokksvæng Sjálfstæðisflokksins. Enda kom á daginn, að lestur DV hefur samkvæmt tölum Gallup hrapað úr 36% þjóðarinnar niður í 22% þjóðarinnar síðan ég hætti fyrir hálfu öðru ári og blaðið gerðist flokksblað.
Evrópa hvessir sig

Evrópusambandið er engan veginn undir það búið að bíta í skjaldarrendur í öryggismálum heimsins. Það hefur smám saman þróazt úr viðskiptastofnun um efnahagsstofnun yfir í pólitíska stofnun, sem nú er að semja sér stjórnarskrá. Hernaðarlega er það dvergur, sem er rétt að byrja að taka við hlutverki Atlantshafsbandalagsins í friðargæzlu á Balkanskaga. Því er það meira af vilja en mætti, að leiðtogar ríkja þess samþykktu í gær að taka upp ágengari utanríkisstefnu, meðal annars með refsiaðgerðum gegn ríkjum, sem stöðugt ögra umheiminum. Þetta bendir til, að sambandið fari senn að stíga fyrstu skrefin til að láta að sér kveða í öðrum heimsálfum, væntanlega með meiri útgjöldum til langdrægra hermála. Samþykkt ráðherranna felur einnig í sér, að sambandið muni stefna að eigin utanríkisstefnu, sem ekki þarf að fara saman við utanríkisstefnu Bandaríkjanna.

Thomas Fuller skrifar um þetta í International Herald Tribune.
Orðahríð gegn Íran

Bandaríkin hafa mánuðum saman haldið uppi linnulausum málflutningi gegn Íran, studdan þeirri ógn, sem Íran stafar af bandarískum her í Afganistan í austri og Írak í vestri. Orðahríðin hefur magnað óvissu í þeim heimshluta og veikt stöðu vestrænt þenkjandi Írana, sem erkiklerkar saka um að vera handbendi Bandaríkjanna. Ekki er líklegt, að Íran gefi eftir í deilunni, enda hefur jafnvel Bretland sagt skýrum orðum, að það taki ekki þátt í bandarískum hernaði í Íran. Reikna má með, að bandarískur her verði enn óvinsælli í Íran en hann hefur reynzt vera í Afganistan og Írak. En því miður kann núverandi Bandaríkjastjórn lítið annað í mannlegum samskiptum en ógnanir, hótanir og refsingar annars vegar og mútur hins vegar.

Neil MacFarquhar skrifar um þetta í International Herald Tribune.