arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Fáir með samvizkubit

Nick Hanauer er ekki eini bandaríski auðmaðurinn, sem hvetur kollega sína til að hætta að stela af fátækum. Þar eins og hér geta starfsmenn skyndibitastaða ekki lifað af launum sínum. Hinir auðmennirnir eru þó margfalt fleiri, sem eru harðir á að verja gripdeildir sínar. Um öll Bandaríkin hafa lögreglunni verið afhent vopn á borð við skriðdreka, brynhlífar og hríðskotabyssur. Yfirstéttin þar vestra er þannig byrjuð að undirbúa sig fyrir byltingartilraun fátæklinga. Þar á eftir að verða mikið blóðbað. Ekki eru heldur merki hér um sinnaskipti auðmanna. Hamast í skjóli bófaflokka við að draga meira og meira fé úr umferð.

(Nick Hanauer)
Reyna að fela sig

Auðugasta fólkið stelur sífellt meira af þjóðarframleiðslunni með hækkun í hafi og skyldum ráðum. Hefur náð tökum á pólitíkinni og hefðbundnu fjölmiðlunum. Því fylgir aukin leyndarhyggja. Auðugasta fólkið vill fela sig fyrir skrílnum, sem lifir við hungurmörk fyrir fulla vinnu. Liður í leyndinni er að reyna að fela skattgreiðslur, einkum vinnukonuútsvarið. Frægastur var Björgólfur Thor, sem greiddi ár eftir ár lítið eða ekkert útsvar. Nú boðar öfgafyllsta þingkona bófaflokkanna frumvarp um skert gegnsæi álagningaskrár. Þvert á móti þarf að magna gegnsæið og hafa skrárnar opnar á netinu allt árið. Eins og í Noregi.
Tyrkir fífla Nató

Stjórnarflokkur Recep Tayyip Erdoğan forseta í Tyrklandi hneigist að íslamisma. Hefur reynt að draga úr veraldarhyggju í Istanbul og troða slæðum upp á konur. Flokkurinn tengist róttækum íslamistum, svo sem þeim, sem berjast í Sýrlandi og Írak. Erdoğan tregðast gegn kröfum Nató um aðild að stuðningi vesturveldanna í baráttunni gegn Isis. Þegar hann þóttist vera orðinn þar bandamaður, beindust loftárásir Tyrkja ekki gegn Isis, heldur gegn Kúrdum, burðarási baráttunnar við Isis. Ekki verður betur séð en, að Nató sætti sig við að láta Erdoğan hafa sig að fífli. Enda var Jens Stoltenberg í Nató mjög málhaltur í sjónvarpinu í gær.
Sugar daddy BIngi

Hugtakið „Sugar daddy“ er stundum yfirfært á fjársterka aðila, sem af góðsemi greiða höfundum fyrir skriftir. Stundum er eitthvað að baki, stundum ekki, það er hinn klassíski efi. Skiptir máli, ef ég les grein eða blogg ágætra höfunda í fráhrindandi miðli. Til dæmis í pólitísku málgagni. Ég dreg alltaf úr velvild, þegar ég les slíka pistla, sem koma úr faðmi „sugar daddy“. Samt hef ég ekkert í höndunum um, að pistillinn sé annarlegur. Málið er bara að „sugar daddy“ að tjaldabaki er í eðli sínu fráhrindandi og dregur úr trausti. Jafnvel þótt hann sé bara forkláraður BIngi, sem geisli frá sér vináttu, velsæld og væntumþykju.
Endurritun sögunnar

Bófaflokkarnir, sem stjórna landinu, reyna að leggja undir sig fjölmiðla. Hluti af endurritun sögunnar, sem Davíð og Hannes geta ekki einir höndlað. Meiningin er, að fjölmiðlar haldi þeirri firru að þjóðinni, að lausagangur auðhyggju hafi ekki valdið neinu hruni. Því sé gott að halda áfram á sömu braut með gífurlegum tilfærslum peninga frá fátækum til hinna allra ríkustu. Yfirtaka Björns Inga Hrafnssonar á héraðsfréttablöðum er kafli í þeirri endurritun sögunnar. Vandinn er bara sá, að nánast öll pólitísk umræða er komin í hendur óháðra einstaklinga á veraldarvefnum. Frelsið verður nefnilega ekki hamið í búrum Davíðs og BInga.
Fasisminn í Framsókn

Eftir stríð sálgreindu félagsvísindamenn í Kaliforníu uppgang fasisma, nazisma og falangisma í aðdraganda stríðsins mikla. Var það gert með sálfræðiviðtölum við slíkt fólk. Niðurstaðan var birt í mörgum bókum, einkum árið 1950 í „The Authoritarian Personality“ eða „valdshyggjumaðurinn“. Það orð lýsir fyrirbærinu betur en „fasisti“, sem vísar bara til tákns í skjaldarmerki. Sé skilgreiningin notuð á þingmenn Framsóknar, er ekki hægt að kalla þá valdshyggjumenn. Þeir eru bara gæzlumenn sérhagsmuna. Fyrir utan Sigmund Davíð og einkum Vigdísi Hauks, sem sýna í tali sínu og gerðum afar sjúkleg einkenni valdshyggju (eða fasisma).

(Umræða á netinu)
Óttinn grefur um sig

Fólk verður hrætt, þegar það sér velferðina bila kringum sig. Áttar sig á, að með lífeyrissjóði borgar það sjálft fyrir velferðina, sem ríkið mundi annars veita. Óttast að verða veikt og verða sett á biðlista í stað þess að verða læknað. Óttast að fá dýra sjúkdóma, sem ríkið neitar að borga. Óttast að verða slitið frá maka sínum á hæli í öðrum hreppi. Óttast siðblinda ráðherra, sem ofsækja hjúkrunarfólk og kennara, aldraða og öryrkja. Sumir óttast jafnvel, að hælisleitendur þurrki upp fé, sem annars færi í velferð. En fólk sér enga vörn heldur í rotnum stéttarfélögum og „Thatcher-light“ í vinstri lífsstíls-pólitík.
Norræna lýðskrumið

Uppsveifla norrænna lýðskrumsflokka á sér skýringar. Við stjórn hafa vinstri flokkar hunzað ýmis marktæk áhyggjuefni kjósenda. Til dæmis hefur mistekizt að gera ýmsa hópa nýbúa að þátttakendum í samfélaginu. Svörin við áhyggjum fólks hafa bara verið þessar venjulegar möntrur um indæla fjölmenningu. Þetta hafa lýðskrumarar notfært sér. Flokkar lýðskrums eru nú í samstarfi um stjórn í Danmörku, Noregi og Finnlandi. Í Reykjavík náði Framsókn í tvo borgarfulltrúa út á framferði ýmissa múslima erlendis. Utan norðurlanda og Austur-Evrópu er sjaldgæft að lýðskrumsflokkar nái aðild að stjórnarsamstarfi. Eitthvað gera skandínavar rangt.
Tilgátan bilaði 100%

Langt er síðan menn hættu að ímynda sér, að „hin ósýnilega hönd markaðarins“ mundi leiðrétta kúrsinn. Þessi hönd er ekki til. Á öllum sviðum fór tilgátan úrskeiðis. Markaðurinn hætti að vera frjáls. Græðgi aðstöðuhafa varð stjórnlaus og siðblind. Launafólk sat ekki við sama borð og launagreiðendur. Einkarekstur varð óhagkvæmari en opinber rekstur. Samráð leystu samkeppni af hólmi. Vegna þessa reynist nauðsynlegt að endurþjóðnýta einokun, að setja lágmarkslaun, að setja upp auðlindarentu, að stighækka auðlegðarskatt, að margherða eftirlit með hegðun fyrirtækja. Einkarekstur er orðinn að skrímsli, sem tæpast verður hamið.
Björt fortíð og Status Quo

Eftir lestur viðtalsins við Guðmund Steingrímsson túlka ég Bjarta framtíð svo: Flokkurinn telur pólitíkina í stórum dráttum í lagi. Öll dýrin á alþingi eiga þó að vera vinir. Pólitík snýst um að vera sáttir. Flokkurinn er mitt á milli Sjálfstæðisflokks og Samfylkingar, á sama stað og Viðreisn, ráðgerður flokkur Benedikts Jóhannessonar. Ég hef ekki trú á, að Guðmundur ríði feitum hesti úr þeim þrengslum í næstu kosningum. Kannanir sýna nú þegar, að flokkurinn ætti að heita Björt fortíð. Flokkurinn færir okkur ekki nýja stjórnarskrá, setur ekki á auðlinda- eða auðlegðargjald. Vill Status Quo og heldur seinni fótaferðatíma.
Andófið gegn auðræðinu

Bernie Sanders í Bandaríkjunum og Jeremy Corbyn í Bretlandi eru afturhvarf frá helför vinstri flokka yfir til hægri. Hafna fjárhagslegum stuðningi bankstera og auðgreifa, sem héldu uppi Tony Blair og halda uppi Barack Obama. Keppinautur Sanders, Hillary Clinton, er sama handbendi auðgreifanna og þar að auki róttæk stuðningskona Ísraels. Kjósendur eru byrjaðir að verða fráhverfir eignarhaldi auðgreifa á pólitík. Eignarhaldið er lengst komið í Bandaríkjunum og Bretlandi Því er eðlilegt, að andófið hefjist þar. Sanders hefur töluverðan kjörþokka, en Corbin síður. Augu áhugafólks munu því beinast mest að Sanders næstu misseri.
Engar öfgar hjá Corbyn

„Corbyn stendur fyrir allt sem Blair er ekki – hann virkar meira að segja heiðarlegur.“ Það segir Egill Helgason í snarpri grein, þar sem hann skýrir, hvers vegna Blair með alla sína spunakarla var meiri öfgamaður en Corbyn, sem er nær viðkunnanlegum kratisma. Listinn yfir helztu stefnumál Corbyn er þvert á Blair. Er á sömu nótum og hugleiðingar almennings til vinstri og hægri. Vill endurþjóðnýtingu járnbrautanna, hækkun hátekjuskatta, bann við kjarnavopnum, þak á húsaleigu, lögbundin lágmarkslaun og lækkuð skólagjöld. Egill klykkir út með að segja: „Afturhald? Öfgar? Eða er það kannski Blair sem er öfgamaðurinn?“

Grein Egils
Hótel drepa miðbæinn

Hótel Alda er dauður kafli af Laugaveginum, svartir gluggar án nokkurs sambands við miðbæjarlífið í götunni. Nú stendur til að lengja þann dauða kafla um 50%. Víðar við Laugaveg er verið að búa til slíka dauða hótelkafla, þar á meðal á Hljómalindarreit innar í miðborginni. Kvosin og Laugavegur þola alls ekki meira af þessu rugli. Skipulagsráð Reykjavíkur er viljalaust verkfæri í klóm verktaka og braskara. Þetta er sama ráð og samþykkir turna í röðum í Skuggahverfi og í Túnunum. Komið er að krossgötum þess pólitíska meirihluta, sem stýrir borginni. Hyggst hann láta hafa sig áfram að fífli eða eru annarlegir hagsmunir að baki?

(Þegar hótel eru reist í miðbæ, þarf að skylda þau til að hýsa óskylda þjónustu og verzlanir á götuhæð.)
Félagslegur rétttrúnaður

Að ósk skrifstofu Landlæknis er verið að reyna að rekja feril manns. Hann situr í gæzluvarðhaldi vegna gruns um að hafa eyðnismitað rúmlega tug kvenna. Verið er að leita að fleiri konum, sem hafi lent í honum. Til þess að þær átti sig á, um hvern málið snýst, var upplýst, að þetta væri hælisleitandi frá Nígeríu. Í fjölmiðlum voru birt myndskeið af manninum með teppi yfir höfði. Auðvitað fór félagslegur rétttrúnaður á hvolf. Samkvæmt honum má ekki prófílera fólk. Eins og stundum áður gengur félagslegur rétttrúnaður út í öfgar í þessu máli. Brýnt var að loka hringnum sem fyrst til að kæfa nýja bylgju sjúkdómsins í fæðingu.
Einkavædda einokunin

Eins og Strætó er Isavia orðin að auglýsingu um mislukkaða hlutafélagavæðingu opinberra stofnana. Strætó varð sér til skammar í flutningi fatlaðra og frekju bílstjóra gagnvart minni máttar. Isavia rukkaði leigubílstjóra um aðstöðugjald og breytti Leifsstöð úr flugstöð í verzlunarfangelsi með of fáum sætum. Á báðum stöðum láta froðufellandi græðgispúkar sig engu skipta um hag fólks, enda sitja þeir að einokun. Enginn einokun er eins skelfileg og einkavinavædd ríkiseinokun og borgareinokun. Þrátt fyrir reynslu er enn verið að þrýsta opinberum rekstri yfir í hlutafélög og einkavinarekstur. Það er hraðasta leiðin til helvítis.
Ísland einangrast

Að undirlagi Bandaríkjanna er Íslandi ýtt skipulega úr samstarfi og samningum um norðurslóðir. Nýlega var undirritaður samningur Bandaríkjanna, Rússlands, Kanada, Noregs og Danmerkur/Grænlands um veiðar og verndun í Norður-Íshafinu. Íslandi var hvorki boðið til fundanna né til undirskriftar samningsins. Gunnar Bragi Sveinsson utanríkisráðherra bendir á, að verið sé að frysta Ísland út úr samstarfi um hagsmuni, sem varða Ísland. Allt stafar þetta af bandarískri óbeit á hvalveiðum Íslendinga. Ekki er hlustað á íslenzkar mótbárur, því að andstaðan er orðin að trúarbrögðum. Kristján Loftsson fer að verða fremur dýr í rekstri.
Lágmarkslaun í ferðaþjónustu

Ferðaþjónusta er orðin stærsti og mikilvægasti atvinnuvegur landsins. Tíundi hver landsmaður starfar þar. Hún tekur við öllu atvinnuleysi, sem annars yrði til, þegar fólk leitar sér vinnu. Fólk býr við misjöfn kjör í þessari grein sem öðrum. Ástæða er til að ætla, að það eigi erfitt með að gæta hagsmuna sinna í viðræðum um laun. Stéttarfélög eru hrygglaus eins og allir sáu í vor. Samt er mikilvægt, að greinin verði ekki láglaunagildra ungra kynslóða. Ríkið þarf að setja reglur um lágmarkslaun. Einnig þarf ríkið að herja á svarta atvinnu í greininni. Aðeins sem alvörugrein getur ferðaþjónusta haft gildi fyrir þjóðina.
Undir járnhæl braskara

Hjörleifur Stefánsson arkitekt bendir í Kjarnanum á, að lög um aðalskipulag heimili skipulagsyfirvöldum að víkja frá deiliskipulagi. Aðalskipulag er æðra deiliskipulagi. Falla má frá mistökum deiliskipulags án skaðabótaskyldu. Þetta virðist Hjálmar Sveinsson, formaður skipulagsráðs, ekki skilja. Í málgagni Samfylkingarinnar grætur hann getuleysi sitt til að verjast skaðabótakröfum verktaka og braskara. Hið rétta er, að aldrei hefur verið borgarskipulagsráð, sem er eins eindregið undir hæl verktaka og braskara. Svo sem að troða turnum í gömul hverfi. Eðlilegt er því að saka ráðið um spillingu og undirlægjuhátt.

(Grein Hjörleifs)
Kristján Þór er kríp

Eftir tveggja ára axarsköft Kristjáns Þórs Júlíussonar er heilbrigðisþjónusta á Íslandi ekki lengur sambærileg við Norðurlönd. Reynir Arngrímsson, formaður læknaráðs Landspítalans, bendir á þetta í blaðagrein. Frá landlæknisembættinu berast svo fréttir af feiknaskorti á hæfu starfsfólki í heilsugeiranum um alla Evrópu. Á sama tíma sparkar Kristján Þór ítrekað í hjúkrunarfólk. Reynir af pólitísku trúarofstæki að hrekja það burt til Noregs. Ímyndar sér, að Ásdís Halla í Sinnum geti í staðinn reddað hjúkkum frá Rúmeníu. Kristján Þór er illa innrættur öfgatrúarmaður og þar á ofan óvenjulega vitgrannur, svokallað kríp.

(Um grein Reynis)

(2.000.000 heilbrigðisstarfsmenn vantar)
Bannað að lækna

Kristján Þór Júlíusson reynir með gerræði að kippa sjúkdómum úr velferðarkerfi heilbrigðismála. Þessa dagana beitir hann hnífnum á sjúklinga með lifrarbólgu C. Fá ekki að nota nýtt undralyf, sem tekið hefur verið í notkun alls staðar á norðurlöndum. Þeir eiga að fá að deyja í friði, því að Kristján Þór vill láta Ásdísi Höllu sukka með heilbrigðisfé. Og af því að ríkisvaldið neitar sér um tekjur af auðlegðarskatti og auðlindarentu. Sé það meining ráðherrans að fella burt einstaka þætti heilbrigðismála, þarf það að gerast faglega. Illa innrættur ofstækismaður getur ekki ákveðið upp á sitt eindæmi, hvað ekki má lengur lækna.

(Um grein Reynis)
Sturla var angurgapi

Árið 1233 fór Sturla Sighvatsson í fræga Rómarferð. Með fylgibréf frá kóngi fór hann milli fursta suður Evrópu á hámiðöldum og riddaratíma. Víða hefur hann séð riddara æfa herstjórnarlist. Séð hvernig liði var skipað, hvar riddarar voru í tíma og rúmi og hvar bogliðar voru í tíma og rúmi. Ekki lærði hann neitt slíkt af flakki sínu. Kunni fátt í herstjórn, reið lötum hesti, kastaði grjóti. Lægst varð gengi hans á Örlygsstöðum. Honum láðist að taka skildi af klökkum, skipaði ekki liði, mætti ekki óvinum berskjölduðum, er þeir ösluðu upp úr Héraðsvötnum. Sturla var glæsimenni, en jafnframt ráðlaus ribbaldi, lítt til forustu fallinn.
Alls konar atvinnuleysi

Tölur um atvinnuleysi eru dæmigerðar hagtölur, einskis virði. Ein stofnun segir atvinnuleysi vera 2-3%, önnur segir það 6-7%. Sumar tölur telja bara þá, sem fá bætur. Þær eru nytsamlegar, því að þá geta hagspekingar „minnkað atvinnuleysi“ með því að taka fólk af bótum. Lítur vel út í grafi á excel, sem hagspekingar telja jafngildi vísinda. Sumar tölur mæla þá, sem vilja vinna, ekki hina. Sumar tölur fela í sér svarta vinnu, aðrar ekki. Fyrst ákveður þú, hvaða tölur þú vilt sjá og velur síðan aðferð, sem hentar þeim tölum. Tölur í excel og grafi segja ekkert um atvinnuleysi frekar en um tölur um hagvöxt eða framleiðni.
Heimatilbúinn vandi

Til Íslands koma tæpast aðrir en þeir, sem eru vanir vatnssalernum heima fyrir. Hafi þeir hægðir annars staðar, er það ekki af vana. Fararstjórar hópferða eiga að skipuleggja ferðir þannig, að áð sé, þar sem eru salerni. Hegðun farþega er á þeirra ábyrgð. Erfiðara er að fást við þá, sem ferðast á eigin vegum. Vilji fólk, að þeir hægi sér ekki á freistandi stað, þarf að setja þar upp skilti. Vilji fólk, að þeir hafi ekki næturstað á freistandi stað, þarf að setja þar upp skilti. Enginn reiknar með, að notkun salerna sé ókeypis, né að bílastæði og svefnstæði séu ókeypis. Heimatilbúinn vanda á að leysa strax. Semsagt strax.
Einstaklega fávísir menn

Rústun heilbrigðiskerfisins hefur varanlega skaðleg áhrif, þótt hægt verði að nudda Landspítalanum upp í fyrsta gír. Framtíðar-hugsandi ungmenni sjá, að hér er helsjúkt þjóðskipulag, gerræði auðræðis. Nokkrir greifar hirða afrakstur þjóðarbúsins og lama uppbyggingu brýnustu innviða. Ungir munu telja sér betur borgið í samfélagi með áherzlu á heilbirgða, opinbera innviði. Sama mun gerast í menntamálunum. Nú er reynt að setja upp einkavætt færibandakerfi í skólunum, stytta nám og búa til skyndibita-fræðinga. Heilbrigðis- og menntaráðherrar okkar eru vangefnir sértrúar-öfgamenn, sem verður sparkað út í næstu kosningum.
Einkavæðing gefst illa

Sú tilgáta, að einkarekstur sé ríkisrekstri betri, er bara tilgáta, sem gerir ráð fyrir of einföldum veruleika. Einkarekstur skóla gafst illa í Svíþjóð og Bretlandi, námsárangur varð lakari. Einkarekstur spítala í Bandaríkjunum er margfalt dýrari en ríkisrekstur. Reynslan sýnir líka, að sumir tilboðsgjafar hafa innri upplýsingar umfram aðra. Einkavinavæðing er líka alltaf í myndinni. Séu tilboðsgjafar fáir, myndast fáokun, sem fljótt verður einokun. Í fámenni Íslands verður einkavædd ríkiseinokun oftast miklu verri. Hreinlæti dapraðist á Landsspítalanum og matur sjúklinga stórversnaði. Sjúkrahótel Ásdísar Höllu urðu skandall.
Takið bankana herskildi

Ör fjölgun byggingakrana á höfuðborgarsvæðinu bendir til að við séum að láta reka að nýju hruni. Skillitlir braskarar fá lánsfé í opinberu bönkunum, sem mergsjúga hagkerfið með gróða upp á hundruð milljarða. Settu okkur á hausinn haustið 2008 og eru komnir áleiðis við að gera það aftur haustið 2016. Hlutverk ríkisvaldsins er að stöðva þetta. Taka þarf stóru bankana herskildi, reka út banksterana og setja inn eftirlit siðfræðinga. Taka þarf allan gróða bankanna og nota hann til að borga skuldir ríkisins, enda stafa þær allar af bönkum. Samþykkja þarf lög, sem gera bankstera ábyrga fyrir afleiðingum óskiljanlegra útlána sinna.
Allir borgi fullan vask

Allur atvinnuvegur á að borga sama vask, fullan vask. Á móti má afnema tolla af mat. Málmbræðslur eiga líka að borga fullan vask og þá að innfalinni hækkun í hafi. Sama gildir um sjávarútveginn, hann á að borga fullan vask að meðtalinni hækkun í hafi. Báðar þessar greinar falsa nefnilega bókhaldið og taka gróðann utan íslenzka hagkerfisins. Að auki eiga málmbræðslur og sjávarútvegur, sem hafa aðgang að takmarkaðri auðlind, að greiða auðlindarentu. Hana má finna með opnu útboði veiðiheimilda og orkuheimilda. Svo einfalt og augljóst, að allir eiga að geta skilið. Ekki sízt þeir, sem láta sig dreyma um frjálsan markað.
Engin miskunn lengur

Sá tími er löngu liðinn, að álbræðslan í Straumsvík rækti góða sambúð við sitt fólk. Fyrst þótti gott að vinna þar, ekki lengur. Nú vill hún reka starfsfólk og ráða verktaka á lægri launum, væntanlega úr þriðja heiminum. Sú er krafa þeirra, sem nú eiga bræðsluna, Rio Tinto Alcan. Um allan heim er það markmið risafyrirtækja að brjóta upp stéttarfélög. Komast í aðstöðu til að láta fátæka við sultarmörk undirbjóða í fasta vinnu. Fátt veldur meiri misskiptingu auðs en sveigjanlegt vinnuafl í kapphlaupi niður á botn. Í verkahring ríkisvaldsins er að banna slíka fúlmennsku með lögum og að vernda frelsi samtaka starfsfólks.
Gigtin drepur Samfylkinguna

Samfylkingin er í rúst. Komin niður í eins stafs fylgi, er minnsti flokkurinn. Gigtin er að drepa hana. Á erfitt með hreyfa sig í lífsins ólgusjó. Tvennt leikur hana grátt í ellinni. Hún getur ekki skipt um formann, þótt hún hafi óvinsælasta flokksformann landsins. Og flokkurinn getur ekki hætt að tuða um Evrópusambandið, óvinsælustu stofnun heims. Staðan var ekki þessi fyrir hrun. Árið 2004 var Evrópusambandið undrabarn með undramynt. En José Manuel Barroso, versti pólitíkus Evrópu, hefur síðan rústað sambandinu á tíu ára valdaskeiði. Meðan aðrir breyta skoðunum í ljósi reynslunnar, geta Epal-kommarnir það ekki.
Uppreisn gegn túrisma

Ágæt grein er í New York Times um uppreisn gegn túrisma víðs vegar í heiminum. Víðar en hér kemur í ljós, að setja þarf skorður við græðgi ferðaþjónustu. Ekki er blint hægt að auka túrisma um 20% árlega án þess að gera ráð fyrir, að þeir þurfi að sinna líkamlegum þörfum. Kaupmannahöfn og Barcelona eru farin að hemja túrisma skipulega. Fyrirmyndin er oftast Frakkland, sem hefur áratugum saman sett þröngar skorður við túrisma. Landið hefur nýtt sér menningu sína til að ýta túristum inn á menntaðar brautir. Frakkland er heimsins mesta túristaland, þótt það láti ekki túrista vaða yfir sig. Ýmislegt má læra af greininni í NYT.

(The Revolt Against Tourism)
Rugl inn – rugl út

Skrítin eru excel um ferðaþjónustu. Hagtölur segja, að fólki við störf fjölgi hægar (10%) en ferðamönnum (20%). Fleiri ferðamenn á hvert starf. Aðrar tölur sýna minni vinnuframleiðni ferðaþjónustu. Skil að vísu ekki, hvernig framleiðni vinnu er þar mæld. Fréttir koma af mikilli svartri vinnu í greininni og launum undir taxta. Þannig er engin leið að gera sér grein fyrir gildi ferðaþjónustu. Er hún „kapphlaup niður á botn“? Er hún afleiðing „sveigjanlegs vinnuafls“? Er hún til góðs eða ills? Við getum þó gengið að því vísu, að hagtölur eru rugl. Samdar til að hagspekingar telji sig vera stærðfræðinga svo að þeim líði skár.
Með sólgleraugu og armani

Í sjónvarpsfréttum gærdagsins trommaði Ríkisútvarpið upp langri apólógíu fyrir skipulagi sextán hæða turns við hótelið Kex. Ég hló svo mikið, að mér varð illt í maganum, þegar hápunktur áróðursins birtist. Dregin var fram eftirlíking af sikileyskum handrukkara með sólgeraugu og armani. Úr mafíósanum gaus bunan um frábæra verndunarást á gömlum húsum að baki turnsins. Ef ekki hefði verið fyrir sólgleraugun, hefðum við séð dýrið tárast, þegar það sagði titrandi röddu orðið Vitaþorp. Það var slagorð hinnar sextán hæða húsfriðunar. Bak við sólgleraugun var sagður vera braskarinn, sem hyggst gleðja Dag B. Eggertsson og Savonarola.
Hlutverkið er að birta

Í byrjun júní játuðu systur að hafa reynt að kúga fé af konu forsætisráðherra. Að öðrum kosti mundu þær birta gögn um tengsli hans við Björn Inga Hrafnsson og aðild að yfirtöku hans á DV. Malín Brand var þá blaðamaður á Morgunblaðinu og Hlín Einarsdóttir hafði verið ritstjóri Bleikt.is. Málið var kært og sefur í kerfinu. Að mínu viti er einsdæmi, að blaðamaður reyni að misnota aðstöðu sína til að kúga fé af fólki. Ég sagði í pistli 2. júní, að Blaðamannafélagið þyrfti stéttarvirðingar vegna að taka afstöðu. Hlutverk blaðamanna væri að birta, ekki að kúga fé. Ingimar Karl Helgason stýrir lélegu áróðursriti Samfylkingarinnar, Reykjavík. Í blaði þessa dags er hann ósáttur við skoðun mína og falsar hana.

(Greinin 2. júní)
Raskið laskar blöðin

Lestur prentfréttamiðla, sem eru á lygnum sjó, hélzt að mestu óbreyttur frá sumrinu 2014 til sumarsins 2015. Þau, sem lentu í hreinsunum á ritstjórn, létu hins vegar undan síga. Ritstjóra- og yfirmannarask rýrði lestur Fréttablaðsins um 5% og lestur DV um 3%. Sennilega gildir svipað um raskið á Ríkisútvarpinu. Áminning um, að ókleift er að breyta stjórn fjölmiðla áfallalaust. Enda verður ekki séð, að breytingarnar hafi verið tiltakanlega málaefnalegar. Hefðbundnir fjölmiðlar hafa látið undan síga alla þessa öld og mega ekki við frekara raski. Miðlun almennings magnast örar hér en nágrenninu og valtar yfir gömlu miðlana.

(DataMarket)
Spila með líf og heilsu

Bófaflokkar ríkisstjórnarinnar hamast við að eyðileggja Landspítalann til að rýma fyrir einkarekstri. Hefnir sín vafalaust í næstu kosningum. Jafnvel bófar spila ekki svona með heilsu fólks. Fólk veit, að bráðaaðgerðir kalla á þjálfuð teymi, þar sem sérhver þarf að bregðast við á sekúndu. Þá duga ekki mállausar hjúkkur frá Rúmeníu, sendar af starfsmannaleigu Sinnum. Ennþá talar ráðherrann eins og samningar séu á vegum óviðkomandi nefndar frá Plútó. Galið er að gera slíkan fálka að ráðherra heilsumála. Í hans tilviki hefði mátt leigja Rúmena af starfsmannaleigu Sinnum. Þessi misserin stíga raunar fáir ráðherrar í vitið.
Fiktið dugar ekki

Til skamms tíma taldi fólk stöðuna almennt góða. Laga þyrfti hér og þar. Mundi gerast, þegar „minn flokkur“ kæmist að völdum. Eftir hrun breyttist allt. Fólk fór að fatta, að staðan væri skelfileg. Yrði ekki breytt í hefðbundnum menúett fjórflokksins, né með varahjóli Bjartrar framtíðar. Fattararnir binda vonir við pírata. Sviku ekki nýju stjórnarskrána, sviku ekki þjóðareign auðlinda, sviku ekki unga fólkið um mannsæmandi laun og húsnæði. Nú skiptist fólk í þrjá jafna hluta. Í einum stað eru fávitarnir, sem kjósa bófaflokkana tvo. Í öðrum parti eru tossarnir, er enn trúa á hefðbundið fikt stjórnarandstöðu. Í þriðja hóp eru píratar.