arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Ópera

Ekki veit ég hvers vegna hvítlauksristaður, frekar þurr, en ekki beinlínis seigur skelfiskur heitir Brak og brestir á matseðli Cafés Óperu. Þetta voru rækjur, hörpudiskur og kræklingur, sem bjargað var fyrir horn með ágætlega krydduðu og rjómuðu skelfisksoði. Undarlegir stælar af ýmsu tagi einkenna oft veitingahús, þar sem takmarkaður áhugi er á matreiðslu.

Salat Lyonnaise er skólabókaræfing, sem ætti að gefa möguleika, en hér var það einfalt jöklasalat með ristuðum brauðteningum, eggi og agnarögn af reyktu fleski, næsta ómerkur forréttur. Betri var rifinn hrálax með jöklasalati, eggjarauðu, rauðrófu og kapers, nákvæm og eðlileg stæling á buff tartar.

Ekki veit ég, hvers vegna steinasteik með humar og grófskornu grænmeti heitir Brim og boði á matseðlinum. Hins vegar veit ég, að gestir eiga auðvelt með að sigla í strand, þegar þeir hafa ekki einu sinni hliðardisk til að reyna að jafna steikartíma í tveggja tíma borðhaldi. Rétturinn ætti að heita Of og van í senn. Hráefnið er raunar meyrt og ferskt, en ókryddaður Galloway er bragðlaus.

Steinasteikin hefur árum saman hentað athafnafíklum, sem vilja heldur borga 2.890 krónur á steikina og 4.460 krónur á þríréttaða máltíð fyrir að fá að steikja undir þaki í miðborginni í stað þess að þurfa að grilla ókeypis í roki og rigningu úti í garði heima hjá sér. En hafa verður í huga, að verðlagið er nálægt Íslandsmeti.

Fiskur er ekki í náðinni í eldhúsinu. Þunnar sneiðar af grillaðri stórlúðu voru einstaklega þurrar, greinilega frystar, bornar fram með miklu af rækjum, grænmeti á teini, bakaðri kartöflu og ágætri hvítlaukssósu. Grimmdarsteiking var líka á andakjöti í sterkri og svartri sósu, sem hét glóaldinsósa, en meðfylgjandi grænmeti var hóflega steikt.

Eftirréttir voru ekki merkilegir. Þurr terta með ostarönd var kölluð bakaður ostamarmari, borin fram með tvenns konar súkkulaðisósu, ljósri og dökkri. Epli var hóflega djúpsteikt með óvenjulega þéttum ávaxtaís og mangósósu. Minnissstæðast, frumlegast og bezt var súkkulaðihúðað spaghetti, sem dempaði sætubragðið af sósunni.

Á löngum og hægum hnignunartíma matreiðslunnar hefur Ópera jafnan verið vel sótt. Krárstemning er oftast góð í þægilegum tréstólum við glansandi viðarlíki í borðum. Umgerðin er notaleg á efri hæð gamla hússins á horni Lækjargötu og Austurstrætis. Lítillega ofhlaðnar rustaskreytingar hæfa gömlu húsi, marrandi trégólfi, bitalofti og rómantískum smágluggum með fortíðarútsýni til Bernhöftstorfunnar.

Jónas Kristjánsson

DV
Fiðlarinn

Lengi lifði Fiðlarinn á þaki Akureyrar á glæsilegu útsýni til þriggja átta og til þeirrar fjórðu af barnum út fjörðinn. Matreiðslan stóð ekki undir háu verði en nú hefur hún batnað. Þjónustan var alltaf góð og er það enn hjá yfirþjónum en of mikið er treyst á lærlinga.

Háir gluggar, viðarloft, glerkúluljós og rauðir litir í teppi, stólum, dúkum og gluggatjöldum, veita virðulegt yfirbragð, sem hangandi píanó og fiðla í lofti hlaða listrænni spennu. Nokkrar gerðir árgangspúrtvíns í löngum vínlista gefa í skyn, að hér sé alvara á ferð. Þetta er hæfileg umgerð um 4.450 króna skýjareikning fyrir þríréttað með kaffi.

Kjúklingalifrarkæfa var sérkennilega römm og minnisstæð, með furuhnetum og rúsínum í ediksolíu, fyrsta flokks tilraun. Fjórar risahörpuskeljar á trépinna voru bragðlausar út af fyrir sig en skemmtilega kryddaðar sítrónugrasi, hvítlaukssmjöri og mórillusveppum, bornar fram með bragðmiklum hrísgrjónum.

Skemmtilegar en ofkeyrðar andstæður voru í sterklega saffran- og sítrónukryddaðri kræklingasúpu, sem sýndi eins og lifrarkæfan tilþrif og frískleika í eldhúsi.

Fiskur er ekki spennandi á matseðli, engin breyting frá degi til dags, heldur hefðbundið lágmarksframboð fjögurra fisktegunda, sem auðveldast er að geyma í frysti, svo sem eldislax og skötusels. Betra er að halla sér að kjötinu á Fiðlaranum, en fara í Smiðjuna, ef maður vill fisk á Akureyri.

Heilsteikt nautalund var meyr og bragðlaus, sennilega úr Hrísey, ekki merkileg út af fyrir sig, en haldið uppi af perlulauk, sveppum og höm að Búrgundarhætti, svo og ágætlega kryddaðri kartöflustöppu.

Lambalundir voru bezti réttur staðarins, innbakaðar í ristuðum kartöflum, fallega upp settar í þremur turnum, bornar fram með rósmarínsósu og góðu salati. Þetta var dæmi, sem gekk upp, Stradivarius Fiðlarans.

Eftir risið kom hnig eftirréttanna, sem voru eingöngu ísar. Vanilluís með jarðarberjum var vanilluís með jarðarberjum, en maple-ís með sítrónubúðingi og hindberjasósu var sér á parti, fallegur og hressandi.

Jónas Kristjánsson

DV
Játvarður

Lifnað hefur yfir matargerð á Akureyri meðan Reykjavík hefur árum saman staðið í stað. Fiðlarinn hefur batnað og kominn er til sögunar Játvarður á horni Strandgötu og Glerárgötu, skemmtilega hannaður staður með fínlegri matreiðslu, ef sneitt er hjá fiski, svo og elskulegri þjónustu, sem getur svarað spurningum um matinn.

Játvarður er þrauthannaður niður í smáatriði á borð við stílhreinan matseðil og framsetningu rétta á diski. Fallegur vínrekkur blasir við anddyri. Veitingasalurinn er allur á mjóddina til beggja hliða, skiptur að endilöngu með súlnaröð og svörtum skermum. Grófar flísar í gólfi og fínleg örljós í lofti falla að smekkvísi heildarinnar.

Hér er milliverð á matseðli, aðalréttir á 1.610 krónur að meðaltali og þríréttað með kaffi á 3.150 krónur. Undir sefandi tónum Frankie Boy og Bing Crosby gátum við því sætt okkur við glerplötu, óbrjótanleg vatnsglös og pappírsþurrkur ofan á dúklögðu borði.

Fagrir og fínir forréttir nutu sín vel á kryddlegnum grænmetisþráðum. Pönnusteiktur humar og skötuselur rann á tungu með fínlega kryddaðri hvítlaukssósu þunnri. Sama var að segja um ristaða hörpuskel með sterkri sojasósu og eldsteikta snigla með bragðmildri hvítlauks- og engifersósu.

Lárperu og fetaost skorti að mestu í jöklasalat, sem kallað var ferskt sumarsalat, en þurrkaðir tómatar og hæfileg edikolía björguðu réttinum næstum fyrir horn. Lakasti rétturinn var harðsteiktur karfi í smjöri, borinn fram með mildri mandarínusósu og langsteiktum kartöflum. Raunar er ekki auðvelt að fá góðan fisk utan Reykjavíkur.

Aðra og betri sögu er að segja af kjötréttunum. Afar gott var ofnbakað og mjúkt kálfainnanlæri með mildri salvíusósu og milt hvítvínsoðnu grænmeti. Sama var að segja um feitar og safaríkar lambahryggsneiðar með þunnri og sterkri rósmarínsósu. Léttsteiktar og rósrauðar svartfuglsbringur voru í svipðum gæðaflokki, með þunnri og bragðmildri sólberjasósu.

Ostadiskur var ómerkilegur eftirréttur. Góður var hins vegar léttur súkkulaðifroðuturn með skógarberjasósu og og góð var sæt konfektterta með ferskum ávöxtum og ástríðualdinsósu. Kaffi var gott.

Játvarður er í steyptri jarðhæð, sem varð til við að tékka upp tvílyft timburhús. Hann er upplyfting í bókstaflegri merkingu eins og í menningu og matargerð.

Jónas Kristjánsson

DV
Ítalía

Við vorum komin hálfa leið til Ítalíu. Veitingamaðurinn á Laugavegi 11 stóð við skenkinn og vakti traust með því að kallast í síma á við birgjana, svo að ómaði um allan sal. Ítalska og íslenzka víxluðust á ýmsa vegu með hæfilegum úða af perfetto og ciao .

Eignarhaldið er ítalskt, kokkarnir eru ítalskir, gæðaþjónustan er hálfítölsk, vel valið vínið er að mestu ítalskt og tilviljanalegar veggskreytingar eru ítalskar. Það, sem tæpast hékk í ítölskunni, var matreiðslan, sem þætti í slöku meðallagi heima fyrir. Bakaðar kartöflur og amerískar pítsur eru raunar einkennistákn hennar.

Fullmikið elduð pöstu og hrísgrjón gátu ekki talizt stinn upp á ítölsku og bezt gæti ég trúað, að pastað væri úr pökkum. Hvort tveggja var þó gott á mælikvarða íslenzkrar hefðar. Pítsur staðarins voru gallalausar, jafnar og mjúkar, með hæfilega hörðum kanti.

Ítölsk matreiðsla er eðlisgóð, einföld og eðlileg, hættir sér ekki í franskar flækjur og ofgerir ekki. Íslenzk áhrif valda því hins vegar, að Ítalía við Laugaveginn víkur af sporinu með óhóflegum sósum og olíum, sem deyfa aðalbragðið og sjónmenga réttina.

Sjávarrétta-spaghetti leið fyrir þetta, flaut miður kræsilega í mildri tómatsósu, en var eigi að síður bragðgott. Betur tókst til með tómatsósulaust sjávarrétta-risotto, þar sem góða, steikta hrísgrjónabragðið náði fram að koma.

Yfirþyrmandi ostaþak á fiski dagsins skyggði á góða smálúðubragðið. Spínatgrunnurinn var hins vegar góður, átti vel við fiskinn og fól í sér hæfilegt meðlæti að ítölskum hætti. Bakaða kartaflan var utangátta.

Of mikið olíuvætt árstíðarsalat með blönduðum sjávarréttum var ofviða þunnum pappírsþurrkum. Blaðsalatið var þó ljómandi ferskt og sjávarréttirnir meyrir og bragðgóðir. Pönnusteiktu, hvítlaukskrydduðu og snarpheitu sveppirnir voru betri og einfaldari forréttur, en bornir fram með heilhveiti-geymslubrauði.

Annar bezti rétturinn var eldbökuð og mintukrydduð lambakóróna, bleik og mjúk, borin fram að bandarísk-íslenzkum hætti með hrásalati og gettu nú: Bakaðri kartöflu. Hinn bezti rétturinn var feneysk tiramisu, kaffi- og kakókrydduð ostakaka, hæfilega þurr, með þeyttum rjóma og vínberjum.

Súpur eru staðarsómi, indæl hvíld frá íslenzkum kremsúpum. Jafnvel linsubaunasúpa reyndist vera góð, matarleg og létt í senn, tómatlöguð grænmetissúpa. Súpa dagsins með aðalrétti dagsins fæst á góðu verði í hádeginu, 750 krónur. Annars er verðlagið fremur hátt, tæpar 3.800 krónur að meðaltali þríréttað með kaffi.

Ítalía hefur frá upphafi verið vinsæl meðal ungs sporgöngufólks og ferðamanna, sem sitja þröngt og sátt í gerviblómahafi og drekka vín úr eftirréttaskálum. Andrúmsloftið er fjörlegt og gott, en ég sakna Ítalíu.

Jónas Kristjánsson

DV
Argentína

Bæjarins bezta steikhús hefur dalað. Þótt nautakjötið á Argentínu sé enn af íslenzkum stofni, vel verkað og vel eldað, er það ekki alveg eins innanfeitt og safaríkt og það var áður fyrr, enda hafa bændasamtökin lengi verið að reyna að útrýma þessum bragðmikla stofni í þágu innfluttra nautakynja.

Þetta eru dýrustu og enn þá beztu nautasteikur landsins, seldar eftir þyngd og með vali milli fimm steikingartíma, bornar fram með bakaðri kartöflu og pönnusteiktu grænmeti, svo og fjórum sósum. Steikurnar kosta að meðaltali um 2.800 krónur og þríréttað með kaffi kosta þær um 4.600 krónur.

Nautasteikurnar góðu eru það eina, sem réttlætir verðlag, er jaðrar við Íslandsmet. Önnur matreiðsla er stöðluð og hversdagsleg, þótt hún sé traust. Þjónusta er góð, en hún er það líka víðast hvar í bransanum. Munnþurrkurnar eru úr pappír og duga ekki í viðureign við hrásalat, sem flýtur í sterkkryddaðri olífuolíu.

Sérkennileg aðkoma er að Argentínu um löng göng með hrjúfu gólfi inn að yfirbyggðum húsagarði. Þar er komið inn á þröngan bar með setustofum á annan veginn og veitingasal á hinn, þar sem gestir sitja í gæruskinnsklæddum básum og rýna í matseðla með hjálp vasaljósa í myrkrinu.

Dimman hæfir vel ljótum innréttingum úr groddalegu timbri og gervimúrsteinum. Við þekkjum formúluna frá argentínskum steikhúsum víða um heim og látum ekki hugfallast, því að undantekningarlítið glóir á góðar steikur á viðarkola-eldavél í salnum.

Maískökusneiðar á hrásalati voru bragðgóðar, salatið ferskt og olífuolían skemmtilega krydduð. Grillaður risahörpufiskur minnti hins vegar á surimi, bragðlaus og festulaus, eins í gegn, borinn fram með mildri chili-sósu. Bezti forrétturinn var kryddlegið andalæri, meyrt og gott, hóflega sykurgljáð, með plómusósu.

Lambahryggvöðvi með fáfnisgraskrydduðum sinnepsgjáa var miðlungi steiktur, þótt beðið væri um hann eins lítið steiktan og kjötið þyldi, borinn fram með steiktu grænmeti, sem hafði gleymzt á pönnunni. Sams konar grænmeti með nautakjöti við annað tækifæri var hins vegar snöggsteikt, stinnt undir tönn og gott.

Nautalundir eru bezta nautakjötið á staðnum, betri en piparsteikin, sem fylgir fast á eftir. Þótt kjötið sé nógu meyrt til að gera óþarfar sósurnar fjórar, er ekki hægt að skera það með gaffli eins og oft í gamla daga.

Eftirréttir, einkum ísar, eru minnisstæðir, en ekki merkilegir. Myndarlegur karamelluísturn var stinnt reðurtákn. Volg jarðarber voru borin fram með vanilluósu, sem dempuðu berjabragðið. Espresso-kaffi var þunnur þrettándinn.

Jónas Kristjánsson

DV
Lækjarbrekka

Juan Mari Arzak í San Sebastian í Baskalandi tókst að gera mér gott úr saltfiski með súkkulaðisósu, en Lækjarbrekku heppnaðist ekki eins vel karfi með ávaxtasultu, sem kölluð var ávaxtasalat á matseðli. En karfinn var hóflega eldaður, hrísgrjónin fínt krydduð og fráhvarf frá hefðinni vel þegið.

Gestur utan af landi talaði hátt eins og í símann í gamla daga og þakkaði sérstaklega vel fyrir súpu dagsins, sem var uppbökuð hveitisúpa með miklu magni af fennikku, kölluð blaðlaukssúpa. Þetta er þjóðarsúpan sjálf, hvort sem hún heitir sveppasúpa eða eitthvað annað, sérkennileg leðja, sem menn hafa vanizt.

Þannig er matreiðslan í Lækjarbrekku, rambandi út og suður, góð, frambærileg eða vond eftir atvikum. Með annarri hendinni eru gerðar forvitnilegar tilraunir, en með hinni er farið eftir verstu hefðum.

Í forrétti eru boðnar ágætis lundasneiðar og hráar hangikjötssneiðar, en út á meðfylgjandi rauðlaukssalat var sett rauðrófusósa, sem sló réttunum út í rautt. Beðið var í aðalrétt um mildilega steikt lambakjöt, en það kom grátt á borð, of þurrt og of saltað, rétt eins og tíðkaðist fyrir áratugum á þjóðvegi númer eitt.

Vel heppnað var humarrisotto með vel fersku salati. Ofnbakaður saltfiskur var of saltur að hætti Íslendinga, undir stinna kartöfluflöguþakinu, sem kokkar læra í skóla, en sem betur fer ekki borinn fram með stökku grænmeti matseðilsins, heldur fersku salati, svo og tvenns konar olífumauki bragðmiklu.

Allir eftirréttir staðarins eru með ís, nema osturinn og skyrið. Þannig var meira að segja heitur crème brûlèe sykurskorpu-appelsínubúðingur borinn fram með súkkulaðiís og rann saman í ljóta blöndu. Skyrið var afar létt og gott, nánast eins og þeyttur rjómi, borið fram með of þéttu bláberja-ískrapi.

Pappírsþurrkur og álsmjör fylgja lágu hádegisverði hveitisúpu og aðalréttar á 1090 krónur, en tauþurrkur og tvenns konar smjör fylgja háu kvöldverði, þar sem þrír réttir og kaffi kosta um 4.070 krónur á mann.

Þjónusta er góð og lærð í Lækjarbrekku, velkist ekki í vafa um, hver hafi pantað hvað. Andrúmsloftið er notalegt, undir stjórn Borgundarhólmsklukku, sem slær á kortérs fresti og vekur upp angurværa fortíðarþrá, þegar slíkar klukkur ólu fólk upp fyrir einni öld í fullvissu þess, að heimurinn væri í föstum skorðum. Sem hann reyndist ekki vera.

Vinalegt hús á bezta stað bæjarins freistar útlendinga, sem verða ekki fyrir vonbrigðum, þegar þeir koma í gamlan og notalegan aðalsal, sem snýr að Bakarabrekkunni, með trégólfi og trélofti, þægilegum húsbúnaði og tilviljanaskreytingum.

Gerviblóm og græn vatnsglös á glerplötum yfir hekluðum dúkum eru hér við hæfi, alveg eins og ómerkar myndir og stórir speglar í svifstílsrömmum úr gylltum pappa. Of hávær dósatónlist spillir þessu andrúmslofti, en í horninu þegir flygill, sem orðinn er að skrautbar með heimsins bezta brennivíni, fínasta calvados.

Jónas Kristjánsson

DV
Naustið

Naustið er í þykjustuleik, hamborgarastaður frá þjóðvegi eitt, sem hefur rambað á vitlausan stað í notalegar og sögufrægar innréttingar við neðanverða Vesturgötu og þykist vera enn fínni en Holtið. Verðlagið er sama og á Holti og matseðillinn telur nærri hundrað rétti, þar á meðal fasana og elg, rétt eins og hér sé eitthvert Maxims.

Framboð sautján tegunda villibráðar er hluti af órunum. Á matseðlinum er tekið fram, að villibráðin sé háð árstíðabundnu framboði, en ekki hefur fengizt upplýst, hvenær árstíð fasana og elgs verður í Naustinu.

Stórkarlaleg matreiðsla var einkenni staðarins, nánast tilfinningalaus fyrir samsetningum í bragði eða lit. Hún lagði áherzlu á bragðsterkar sósur og kryddmokstur. Tómatsósa yfirgnæfði glóðarsteiktan silung og kryddjurtasósa yfirgnæfði lambalundir. Villibráðarsósa með svartfugli reyndist vera uppbökuð hveitisósa, þykk og ólystug.

Nöfn rétta og lýsingar eru af handahófi á matseðli. Kjötseyðið reyndist vera þunn sojasósa í ætt við japanska miso, en bragðsterkari og bragðverri. Það, sem heitir íslenzk skelfisksúpa í enska textanum, heitir suðurevrópsk Baskasúpa í íslenzka textanum.

Grafin gæs á stökku blaðsalati var sérkennilegur og ljótur réttur, þar sem ofkryddaðar gæsaræmur lágu ofan á haug af alfaspírum, en alls engu blaðsalati, svo og nokkrum bláberjum. Ofreykt hámeri var líka ofkrydduð, borin fram á mosagrænni sósu.

Kjötstrimlar að mexikóskum hætti reyndust vera þjóðvegar-eitt-gúllas af þykkum og seigum kjötbitum, eins og það var áður en Íslendingar lögðust í pylsur og borgara til að spara tennur og hraða meltingunni.

Svartfugl var borinn fram með soðnum grænmetishaug, sem í hafði verið stungið langri smjördeigssveðju með grænum sykurleka niður eftir annarri hliðinni. Þetta getur hafa átt að vera nútímalistaverk, ljótt og ólystugt.

Vínlistinn er óvenjulegur, byggist að mestu á fjölbreyttu framboði frá fáum framleiðendum og lítt þekktum, eins og konar vínkynning, þar sem tilraunadýrin borga fyrir sig.

Gaman væri að vita, hvað býr að baki stöðugum straumi ferðamanna í Naustið. Einhverjir hljóta að mæla með staðnum og væntanlega á einhverjum forsendum. Ekki er það vegna matarins og ekki út af verðinu, sem er rúmlega 4.200 krónur fyrir þrjá rétti og kaffi.

Tæpast getur það verið vegna þjónustunnar, sem er ættuð frá hamborgarastöðum við þjóðveg eitt og er ágæt sem slík. Maturinn er borinn rösklega á borð, en lítið sinnt um gesti þess á milli. Að ná auga þjóns er nánast útilokað, jafnvel þegar ekkert er að gera.

Miklu hefur verið breytt í innréttingum, meðal annars í aðalsalnum, þar sem nú er gengið niður sjávarmegin eftir krókaleið úr anddyri. Beina leiðin úr anddyrinu liggur hins vegar upp á loftið, þar sem innréttaður hefur verið salur, sem hentar vel, ef heilu rúturnar villast af þjóðvegi eitt.

Jónas Kristjánsson

DV
Listasafnið

Ofnsteikt kálfakinn, vafin í mörgirni, borin fram með bragðmildum linsubaunum grænum var vel heppnað dæmi, sem sýnir, að Listasafnið á Hótel Holti ber í matargerðarlist af öðrum veitingastofum landsins. Þar fara saman frumlegir réttir og nærfærin matreiðsla, sem gerir jafnvel baunir að ljúfmeti.

Annað dæmi af þessu skemmtilega tagi var guðlaxatartar og karamellu-piparsteikt risahörpuskel undurmeyr, borin fram með eggjarauðu og sítrónublandaðri olífuolíu. Efnisval og efnistök voru einstæð. Ég fæ ekki svona mat heima hjá mér.

Ég minnist líka indæls kola- og hörpuskeljaragús með sveppum og graslauki, borins fram með skalottulauks-hvítvínssoði. Einnig er minnisstæður hrár lax með blöndu af eggjahvítu og kapers, höm og steinselju. Helzt vildi ég borða hvern forréttinn á fætur öðrum á Holti.

Fiskréttir voru óaðfinnanlegir. Þar á meðal var hæfilega lítið steiktur steinbítur með hvítlaukskrydduðu blómkáli, hæfilega lítið elduðu, borinn fram á blóðbergsblandaðri paprikusósu. Einnig hæfilega lítið kryddsteiktur karfi með osthrísgrjónum, spínati og rauðrófusósu.

Osthrísgrjónin með karfanum voru á ítalska vísu, steikt fyrst og síðan soðin í litlu vatni og loks blönduð Mascarpone bræðsluosti. Þau eru eins og linsubaunirnar fyrirtaks dæmi um, hvernig breyta má hversdagslegasta hráefni í veizlukost, sem ber af öðru hér á landi.

Ekki var gefið eftir í kjötréttunum. Á tungunni rann hæfilega lítið steikt aliandarbringa með gljáðum hreðkum, sætum hvítlauk í heilum rifjum og portvínsblandaðri berjasósu. Einnig ofnsteikt og bragðsterkt kálfainnralæri í eigin safa, með stappaðri sætukartöflu, stöppuðum hvítbaunum, fögrum og góðum spergli og grænum olífum

Með kálfakjötinu var bragðmild og fín kálfabrispylsa með þungum negultóni í bragði, enn eitt dæmið um, að Listasafnið á Holti hefur faglegan og listrænan styrk til að fara eigin leiðir og sigrast á óvenjulegum verkefnum.

Eftirréttir voru fyrst og fremst léttir og skemmtilegir, hressandi mangófroða; feneysk ostaterta tiramisu með kirsuberjum, brómberjum og karamellusósu; og gullappelsínu-sulta með volgu súkkulaði, makkarónum og sósu úr mangó og ástríðuávöxtum.

Holtið felur ekki bara í sér óaðfinnanlegan mat. Þjónustan er einnig metnaðarfull, kunnáttusöm í smáatriðum og hefur allt á hreinu um matreiðsluaðferðir og víntegundir. Þetta er allt saman hluti af áratuga hefð, sem heitir Holt og er betri um þessar mundir en nokkru sinni fyrr.

Yfirstærðar-málverk, massífur góðviður og steindir gluggar eru hæfilega notalegur og friðsæll umbúnaður um þríréttaða veizlu með kaffi fyrir 4.400 krónur á kvöldin og aðeins 1.900 krónur í hádeginu; veizlu, sem hátt er yfir aðra staði hafin í sama verðflokki.

Jónas Kristjánsson

DV
Rauðará

Í Rauðará er eldsteikt. Ef þú vilt ekki nautasteik, geturðu fengið lambasteik, laxasteik eða steinbítssteik. Ef þú vilt þetta ekki piparteikt með piparsósu, geturðu fengið það sinnepssteikt með sinnepssósu. Með öllum réttum fylgir bökuð kartafla og þrautsteikt grænmeti. Þú getur valið fimm steikingartíma og tvær stærðir skammta, báðar stórar. Þetta er steikhús.

Ekki er allt staðlað. Grimmdarleg risamálverk Baltasars af þjáningum í helvíti geta valdið lystarstoli. Nautasteikin getur verið góð, en hún getur líka verið óæt. Yfirþjónninn er svo önnum kafinn við að vera kammó, að hann tekur ekki alvarlega ábendingar um, að nautakjöt sé skemmt. Og efnisrýrar pappírssérvéttur skera í augu á stað, þar sem ætlazt er til, að gestir borgi rúmlega 4.000 krónur fyrir þríréttað með kaffi.

Rauðará er afar hannaður og ýktur veitingastaður í gömlu brugghúsi við Rauðarárstíg. Úr veitingasal upp í koníaksstofu rís hringstigi, smíðaður innan í gömlum bruggkatli. Ráðizt hefur verið með loftpressu á múrsteinsveggi ketilsins og þannig búnar til syllur fyrir skraut. Hringstiginn er stolt hússins, skreyttur jólaseríu.

Bogahvelfingar, gluggaleysi, smíðajárn og kerti framkalla rómantík, þegar dósatónlistin er ekki stillt upp úr öllu valdi og gestir horfa ekki á málverkin. Leiðsögumenn senda hingað erlenda ferðamenn, sem vilja komast í steikhús. Þeir fá í kaupbæti yfirþjón, sem gengur milli borða og gernýtir brandarana sína.

Hér vantar ekkert nema þjónustulið skipað þrýstnum stúlkum og stæltum strákum í þjóðbúningum til að syngja tvíræðar þjóðvísur við undirleik fiðlusargara milli rétta. Þá gætum við verið hvar sem er á Bretlandseyjum og túristarnir yrðu jafnvel enn hamingjusamari.

Hér er líka hægt að fá gott að borða. Súpur reyndust ágætar; fínleg sveppasúpa og bragðsterk sjávarréttasúpa með laxi, lúðu og rækju, báðar hveitilausar, vel rjómaðar og bornar fram með hvítlauksbrauði. Mexikanskur salatréttur var líka góður, með fersku, fallegu og fjölbreyttu hrásalati í stökkri brauðskál, borinn fram með ferns konar sósum.

Humar í skelinni var ofeldaður og ofkryddaður, fallega fram borinn. Laxinn var líka ofeldaður og þurr. Sjávarréttir eru ekki aðalsmerki hússins, enda kannski ekki ætlast til slíks í steikhúsi.

Bezt tókst eldhúsinu upp í hvers konar kjöti öðru en nautasteik, svo sem fyrsta flokks kálfalundum, meyrum og fínum; rosalega meyrum og góðum kjúklingum í hunangshjúp og fínum lambalundum, skemmtilega hressilega krydduðum. Þessir toppar eru með því bezta hér á landi og benda til, að kokkinum geti hentað betur að stunda alvöru-matreiðslu en að eldsteikja ofan í ferðamenn.

Í eftirrétt var að íslenzkum hætti boðið upp á ís eða tiramisu-ostaköku, svo og súkkulaðikrem, sem kallað var belgísk súkkulaðikaka. Kaffi var hlutlaust.

Jónas Kristjánsson

DV