arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Harður heimur

Skipulagt ofbeldi er nánast daglega í fréttum fjölmiðla. Gömlum konum er nauðgað og hópar vandræðaunglinga safnast saman til að ráðast inn á heimili nýbúa, hvort tveggja samkvæmt nýjustu fréttum. Mannlíf á Íslandi er orðið harðara en áður, líkara því sem við heyrðum áður frá útlöndum.

Fyrrum var ofbeldi á Íslandi einkum talið vera skipulagslaus og tilviljanakenndur verknaður fólks undir áhrifum eiturlyfja, einkum áfengis. Ljóst er, að nú er ofbeldi að verða skipulagðara og einbeittara en áður, alveg eins og fjármálaglæpir á borð við bankarán og innherjaviðskipti eru oft markvissari en áður.

Lögreglan tekur enn á þessum málum eins og áður gafst svo vel, samkvæmt formúlunni: Þetta er ungt og leikur sér. Reynt er að róa unglinga og nudda þeim í átt til heilbrigðara lífs. Þessi aðferð getur enn virkað að hluta til í harðari heimi, en dugar tæpast ein og sér, því að einbeittur brotavilji ræður ferð ógæfumanna í vaxandi mæli.

Nú er ekki lengur hægt að reikna með, að flestir vandræðaunglingar jafni sig með árunum. Til sögunnar eru komnar breiðar og gylltar brautir í aðra átt. Einkum felst aðdráttarafl í eiturlyfjasölu. Hún er orðin skipulögð atvinnugrein, sem hefur í för með sér aukna peningaglæpi til að fjármagna neyzlu.

Með innflutningi fólks frá fjarlægum löndum hafa orðið til ný vandamál, sem eru vel þekkt í nágrannalöndum okkar, þar sem meiri reynsla er af þjóðflutningum. Margt er þetta duglegt fólk, sem fær vinnu og vekur öfund atvinnulausra og skillítilla manna, sem telja innflytjendur taka frá sér störf.

Hin hliðin á vandamálinu er, að hluti innflytjenda og afkomenda þeirra lagast ekki að nýju umhverfi og lendir í vafasömum hópum, sem vinna gegn lögum og rétti í landinu, rétt eins og hliðstæðir hópar innfæddra. Milli slíkra hópa hafa þegar orðið væringar, svo sem sjá má af nýlegum fréttum.

Stóra vandamálið er samt eiturlyfjasalan. Tilvist hagkerfis utan laga og réttar er meginástæða skipulagðari og einbeittari glæpa. Þeir sem lifa í neðanjarðarhagkerfinu eru hræddari við handrukkara og aðra umboðsmenn kerfisins en við umboðsmenn laga og réttar í landinu.

Þetta hlýtur að vera helzta orsök þess, hversu illa lögreglunni gengur að rekja slóðina upp valdapýramída eiturlyfjasölunnar. Landið er svo lítið og hefur svo hentug landamæri, að barátta gegn neðanjarðarhagkerfi glæpamanna ætti að vera mun auðveldari en annars staðar. Samt er lítill árangur sjáanlegur og ástandið fer sífellt versnandi.

Kominn er tími til að taka skipulagða glæpi fastari tökum, allt frá hópum vandræðaunglinga, sem hyggjast ráðast inn í híbýli fólks, yfir í toppana í valdapýramídum neðanjarðarhagkerfisins. Kominn er tími til að hætta að segja: Þetta er ungt og leikur sér. Kominn er tími til að átta sig á harðari heimi.

Jónas Kristjánsson

DV
Framvegis í DV

Nú er komið að leiðaraskrifum mínum á DV að nýju eftir tveggja ára hlé. Tryggum lesendum mínum þakka ég samfylgdina, fyrst á Fréttablaðinu og síðan á jonas.is. Ég hvet þá til að flytja sig yfir á DV, sem nú gengur væntanlega í endurnýjun lífdaganna eftir tveggja ára martröð.
Starfslokasamningar ríkis

Þegar menn missa vinnuna, er algengast, að þeir fái nokkra mánuði borgaða, þrjá eða fjóra. Þeir fátækustu fá þó enn minna, til dæmis fiskvinnslufólk. Að frumkvæði ríkisvaldsins og fyrirtækja í eigu ríkisins hafa svokallaðir starfslokasamningar lekið inn á valda toppa í kerfinu. Illræmdustu starfslokasamningarnir nema tugum milljóna króna og eru augljóslega langt út af kortinu. Ekkert er í þjóðskipulaginu, sem kallar á slíka samninga. Ábyrgðin er fyrst og fremst ríkisstjórnarinnar, sem hefur farið með völd um langan aldur, hefur ekkert gert til að hamla gegn starfslokasamningum og hefur raunar látið þá átölulausa með öllu.
Fátæku löndin borga stríðið

Talsmaður frjálslynda flokksins í Bretlandi segir, að ríkisstjórn landsins greiði herkostnaðinn gegn Írak að hluta með því að skera framlög til þróunarlanda um 50 milljónir sterlingspunda. Frá þessu segir m.a. á

epolitix. Vesturlönd verja nú 14 sinnum meira fé til hermála en til þróunaraðstoðar, segir Associated Press, 800 milljörðum dollara á móti 56 milljörðum. Styrjaldarríkin beina þróunaraðstoð sinni í auknum mæli að afleiðingum innrásarinnar í Írak og skera niður aðra mjög brýna þróunaraðstoð á meðan.
Róttæklingar og íhaldsmenn

E. J. Dionne segir í Washington Post og vitnar í Anthony Lake prófessor, að flokkur repúblikana sé orðinn flokkur róttæklinga, sem vilja troða styrjöldum upp á aðrar þjóðir, framleiða svokölluð lýðræðisríki með hervaldi og valta yfir fyrrverandi bandamenn og fjölþjóðastofnanir. Aftur á móti sé flokkur demókrata orðinn flokkur íhaldsmanna, sem vilja halda áratuga gömlum hefðum forseta beggja stjórnmálaflokka, þar á meðal föður núverandi forseta. Þessar gömlu hefðir felast í að fara varlega í að troða bandarískum sjónarmiðum upp á aðrar þjóðir, og að halda góðu sambandi við bandamenn og fjölþjóðastofnanir.
Samruni og sýnishorn

Kristinn Hrafnsson segir á Agence France Presse, að Ísland sé tízkuland barflugna heimsins. Hann flokkar krár í Reykjavík eftir tegundum eins og sá, sem vitið hefur. Allt má það mín vegna rétt vera, en kafli hans um veitingahús er úti að aka. Hann telur Apótekið, Primavera og Tjörnina hafa “fusion” stefnu í matargerðarlist, en ekkert af því er rétt. “Fusion” eða “samruni” felur í sér að blanda ýmsum ólíkum hefðum í einn og sama rétt, þannig að úr verði nýr réttur. Það er annað en að raða ólíkum hefðum á einn matseðil, sem kalla mætti “samhliða” matreiðslu eða sýnishorna-matreiðslu, sem algeng er á keðjuhótelum.
Læst og varin hverfi

Brent Staples segir í New York Times, að Los Angeles sé að klofna annars vegar í læst og vopnum varin hverfi fyrir ríkt og hvítt fólk og hins vegar í fátækrahverfi fyrir hrærigraut fjölþjóðanna fyrir utan. Borgin sé smám saman að breytast í hryllingsmynd úr frægum framtíðar-bíómyndum á borð við Blade Runner.
Hringt og snætt á hlaupum

Carol E. Lee segir í New York Times, að fólk á framabraut í borginni noti allar mínútur dagsins, afgreiði símtöl og nærist á leiðinni milli staða. Hún rekur ýmis skemmtileg dæmi úr vinnudegi sínum og annarra til staðfestingar þessari kenningu, sem gæti líka átt við Reykjavík nútímans.
Öll blöð í lítið brot

Peter Preston, útgáfustjóri brezku Guardian-blaðanna, segir í Observer, að dagblaðinu Independent hafi gengið vel að prófa að hafa hluta upplagsins í smáblaðaformi eins og við þekkjum á Íslandi. Salan hafi aukizt verulega á tilraunasvæðinu. Preston telur ólíklegt, að Independent hyggist lengi gefa út tvær útgáfur samhliða, á breiðsíðum og smásíðum. Hann telur, að velgengni Independent á þessu sviði þrýsti á hin brezku breiðsíðublöðin, Guardian, Times og Telegraph að fylgja í kjölfarið, þegar litið sé til lengri tíma en eins árs.
Google er girnilegt

John Naughton segir í Observer, að saga internetsins skiptist í FG og EG, fyrir og eftir Google. Allir noti Google til að leita á netinu. Öfugt við önnur netfyrirtæki hafi Google hagnazt frá upphafi, núna um 200 milljónir dollara á ári. Eigendur þess telja, að nú sé kominn tími til að hagnast meira á undrabarninu og ætla að bjóða út hlutafé fyrir 15 milljarða dollara. Höfundurinn óttast, að gróða- og einokunarfíkið Microsoft eignist Google, felli leitarvélina inn í stýrikerfi sitt og vafra, breyti henni í birtingarvél auglýsinga. Microsoft hefur raunar hingað til reynt að kaupa allt, sem ógnar veldi þess, eða frysta það úti að öðrum kosti í krafti einokunaraðstöðu sinnar.
Sólfarið er borgarsómi

Sólfar Jóns Gunnars Árnasonar við Sæbraut er fyrir löngu orðið eitt helzta einkennistákn Reykjavíkur og einn helzti áningarstaður erlendra ferðamanna í borginni næst á eftir styttunni af Leifi Eiríkssyni á Skólavörðuholti. Vesturbæjarsamtökin gáfu borginni styttuna, en arkitektar hennar reyndu að eyðileggja stemmninguna með því að reisa miklar súlur til að skyggja á listaverkið. Að kröfu almennings voru þessar súlur fljótlega fjarlægðar. Æ síðan hefur Sólfarið fengið í friði að vera borgarsómi.
Ránsfeng skilað

Ítalía ætla að skila Eþiópíu 2000 ára gömlum einsteinungi, sem lengi hefur staðið á umferðareyju við Colosseum í Róm. Einræðisherrann Benito Mussolini rændi súlunni frá Axum, þegar hann hertók Eþiópíu 1937. Vinna er hafin við að taka listaverkið niður. Frá þessu segir í

BBC. Sjaldgæft er, að ríki skili menningarsögulegum ránsfeng. Bretar hafa til dæmis lengi þverskallazt við að skila Grikkjum marmaralágmyndunum af Parþenon á Akrópólis. Danir gengu á undan öðrum með góðu fordæmi, þegar þeir skiluðu íslenzku handritunum.
Þegar blöðin koma ekki

Þá sjaldan Mogginn kemur ekki, nenni ég hvorki að fara á vefinn né að kvarta, enda er ég of gamall til að lesa nýju blaður-fylgiblöðin fyrir bjána og ekki nógu gamall til að lesa minningargreinar fyrir ellimóða. Taugaveiklaðar breytingar á Mogganum undanfarin misseri hafa ekki skilað sér í bættum fréttum af því, sem máli skiptir. Þegar Fréttablaðið vantar, sem gerist oftar, fer ég hins vegar strax á vefinn og skoða blaðið í raunverulegri mynd til að sjá allra brýnustu fréttir og þar á ofan raunverulega uppsetningu þeirra í blaðinu, sem segir mér töluvert til viðbótar við textann. Mér finnst gott að geta séð raunverulegar blaðsíður á skjánum.
Mið-Evrópa velur lit

Radek Sikorski rekur í Washington Post, hvernig nýfrjálsu ríkin í Mið-Evrópu muni smám saman halla sér frá Bandaríkjunum að Evrópusambandinu, þar sem landbúnaðarstyrkirnir og vísindastyrkirnir séu. Bandaríkin hafi hunzað efnahagslega og hernaðarlega hagsmuni þessara ríkja undanfarin misseri. Þau séu að glata pólitískri viðskiptavild, sem þau áttu áður á svæðinu. Hún lýsti sér meðal annars í stuðningi stjórnvalda, gegn vilja kjósenda, við árásina á Írak. Aðdráttarafl Vestur-Evrópu muni hins vegar margfaldast á næsta ári með aðildinni að Evrópusambandinu.
Ný formúla fyrir DV

Á Vesturlöndum eru dagblöð, sem áður fyrr komu út síðdegis í götusölu og voru í litlu broti eins og íslenzk dagblöð, ýmist kölluð “síðdegis” vegna gamla útkomutímans, “tabloid” eftir síðustærðinni eða “boulevard” vegna götusölunnar. Sum hafa smám saman breytzt í fréttasnauð skrílblöð eins og sum brezku blöðin, en önnur í tiltölulega vönduð frétta- og skoðanablöð eins og Dagbladet í Noregi og Expressen í Svíþjóð. Sjaldgæft er, að þessi fyrrverandi síðdegisblöð hafi breyzt í áskriftarblöð eins og DV varð endur fyrir löngu. Það var fyrst og fremst af sérstökum sagnfræðilegum ástæðum, að sú formúla gekk upp hjá DV. Eftir hörmungar síðustu tveggja ára eru komnir nýir eigendur, sem vilja finna formúlu fyrir DV, án þess að útkomutími, síðustærð eða söluform verði öðru vísi en Morgunblaðsins. Það verður þeim spennandi verkefni.
Í nafni Þórs og Freys

Danmörk hefur viðurkennt söfnuð ásatrúarmanna sem fullgildan trúarsöfnuð. Þar með mega danskir goðar ásatrúarmanna gifta fólk eins og leyfilegt er á Íslandi. Frá þessu segir

Associated Press. Sigurför ásatrúar um heiminn gengur afar hægt.
Lengi stangað úr tönnum

Bandarískur vísindamaður, Leslea Hlusko, sem hefur rannsakað tennur úr beinagrindum steinaldarmanna, telur útlit þeirra benda til, að þeir hafi notað strá til að stanga úr tönnum. Samkvæmt tilraunum Hluski er hægt að framkalla hliðstætt slit í tönnum. Á yfirborði stráa eru harðar sílikonagnir, sem fræðimaðurinn segir, að valdi meira sliti á tönnum en tannstönglar úr tré. Niðurstöðurnar birtust fyrst í Current Anthropology og voru síðan endursagðar í

BBC. Áður var vitað, að tannstönglar voru mikið notaðir af elztu menningarþjóðum sögunnar.
Sigurvegarinn tapar

Í bardaganum um DV mun sigurvegarinn tapa. Ef Fréttablaðið eignast DV, mun það tapa stríðinu við Morgunblaðið. Ef Morgunblaðið eignast DV, mun það tapa stríðinu við Fréttablaðið. Að axla DV felur í sér svo mikla hugsana-, skipulags- og tímabyrði til viðbótar fjárhagsbyrðinni, að það sogar athyglina frá hinni raunverulegu samkeppni milli Fréttablaðsins og Morgunblaðsins. Sigurvegarinn verður blaðið, sem minna lætur truflast af ástæðum, sem varða ekki beint samkeppnina sjálfa. Eini öruggi taparinn er Landsbankinn, sem heldur áfram að tapa, hvernig sem viðrar. Enda er það við hæfi, hann framleiddi vandamálið fyrir tveimur árum.
Einföld pólitík

Við skulum ganga í Evrópusambandið; skera niður hámarksafla um helming; láta ríkissjóð bjóða út öll fiskveiðileyfi á alþjóðlegum markaði; galopna erlendum fyrirtækjum leið að keppa í þágu neytenda við innlendar viðskiptablokkir; afnema öll innflutningshöft; borga bændum fyrir að framleiða ekki; hætta að misþyrma náttúru landsins; gefa öllum stjórnmálaflokkunum og hagsmunasamtökum langt nef. Þá munum við eiga fyrir sómasamlegri velferð. Þá mun okkur vel farnast næstu áratugi.
Hleðsla hugtaka

Hryðjuverkamaður í mínum augum er frelsishetja í þínum. Varnarlið í mínum augum eru ríkisrekin hryðjuverk í þínum. Frelsun í mínum augum er hernám í þínum. Andófsmenn í mínum augum eru óeirðaseggir í þínum.

Simon Tisdall veltir í Guardian vöngum um pólitíska hleðslu ýmissa hugtaka, sem hagsmunaaðilar nota um heimspólitísk ágreiningsefni.
Kain öfundar Abel enn

George Monbiot segir í Guardian, að Vesturlandabúar hati sígauna meira en aðra sérvitringa, af því að þeir öfundi þá um leið, rétt eins og Kain öfundaði Abel og drap hann. Í öfundinni og hatrinu felist löngun hins staðbundna til að öðlast frelsi hirðingjans, sem enn blundi í beinum og sinum þeirra, sem eiga að telja til farandfólks svo sem hundrað kynslóðum aftur í ættir.
Samfylkingin og umhverfið

Guðmundur Andri Thorson vekur í Fréttablaðinu athygli á, að ekki var minnst á umhverfismál í stefnuræðu formanns Samfylkingarinnar á landsfundinum um helgina, nema hvað vikið var vinsamlega að framkvæmdun við Kárahnjúka og gert grín að friðun rjúpunnar.
Þeir sviku sína huldumey

Verkalýðsleiðtogar brugðust landinu, þegar pólitísk átök urðu um orkuver við Kárahnjúka. Þeir lögðu lóð sitt á vogarskál virkjunar. Nú gráta þeir, að lítið sé þar um vinnu fyrir Íslendinga og kaupið lágt. Þar eru notaðir útlendingar á lágu kaupi og vondum kjörum með velþóknun vinnueftirlitsins. Þetta kemur vel á vonda, sem sviku sína huldumey. Megi þeir gráta vel og lengi.
40 andspyrnuhreyfingar

Rithöfundurinn

Tariq Ali segir í Guardian, að ástandið í Írak sé mun verra en það var á tímum Saddam Hussein. Andspyrnuhreyfingarnar séu um 40 talsins, enda hati landsmenn almennt hersetuna. Skáldin, sem voru landflótta á tímum Saddam Hussein, yrki núna níð um Bandaríkin og fylgisveina þeirra. Hann telur, að bandaríski herinn verði að lokum rekinn úr landi, ef hann forði sér ekki í tæka tíð. Hann er að tala um nýtt Vietnam. Almennt segja fréttaskýrendur, að Bandaríkin séu búin að fá almenning í Írak upp á móti sér. H.D.S. Greenway segir í Boston Globe, að hjálparmenn setuliðsins séu almennt álitnir vera kvislingar. Hann segir setuliðið vera komið út í kviksyndi, sem hafi áður ekki verið ógnun við heimsfriðinn, en sé nú orðið það vegna aðgerða Bandaríkjanna.
Aðskildir hornsteinar

Thomas L. Friedman hefur í New York Times eftir Carl Bildt, að breyting hafi orðið á hornsteinum vestrænnar sögu. Lengi vel var ártalið 1945 sameiginlegur hornsteinn, endalok heimsstríðsins og upphaf sameiginlegs varnarbandalags. Nú hafi ártalið 2001 tekið við sem hornsteinn bandarískrar sögu og ártalið 1989 sem hornsteinn evrópskrar sögu. Bandaríkjamenn reikni út frá hryðjuverkunum á Manhattan, en Evrópumenn út frá hruni Sovétríkjanna. Fyrir Bandaríkjamönnum sé nútíminn ógnvænlegur tími óvina í hverju horni, en fyrir Evrópumönnum sé nútíminn upphaf nýrrar friðaraldar sameinaðrar Evrópu. Þess vegna tala Bandaríkjamenn um öryggi, en Evrópumenn um frið.
Evrópa sér gegnum Ísrael

Samkvæmt 7.500 manna skoðanakönnun telja 59% íbúa Evrópusambandsins, að Ísrael sé mesta ógnunin við heimsfriðinn, næst á undan Bandaríkjunum. Niðurstaðan felur í sér raunsæja afstöðu Evrópubúa til alþjóðamála. Hún hefur vakið mikla reiði í Bandaríkjunum og Ísrael, þar sem hún er túlkuð sem gyðingahatur, eins og öll önnur gagnrýni á Ísrael.

Peter Beaumont fjallar um könnunina í Observer.
Sameinast gegn hernámi

Peter Beaumont og Patrick Graham segja í Observer, að brezka leyniþjónustan í Írak telji, að margs konar hópar standi að hryðjuverkum gegn hernámsliðinu og fylgifiskum þess. Þar séu gamlir flokksmenn Baath og stuðningsmenn Saddam Hussein í röðum súnníta; trúræknir sjítar og ættflokkahöfðingjar, sem áður voru hatursmenn Saddam Hussein; glæpamenn, sem sloppið hafa úr fangelsi; stuðningsmenn Al Kaída og ofsatrúarmenn frá Evrópu og ýmsum ríkjum Íslams, sem hafa komið til landsins eftir hernám. þessir sundurleitu hópar hafi í auknum mæli með sér samstarf og geti treyst á stuðning venjulegra borgara, sem í auknum mæli séu farnir að hata hernámsliðið. Höfundarnir segja brezku leyniþjónustuna telja þá bandarísku vera úti að aka í Írak, sambandslausa við grasrótina.
Frá börnum til blokka

Umræðan um framtíð Austurbæjarbíós skyggir á stóra glæpinn, sem borgarskipulagið og skipulagsráð borgarinnar eru að drýgja á reitnum. Breyta á barnaleikvelli í blokkir í þágu þeirrar tízkuhugsjónar, að þétta beri byggð í borginni. Fækkað er opnum svæðum, sem mynda andrými í borginni og dregið úr lífsgæðum þeirra, sem verða fyrst að þola hávaða af byggingaframkvæmdum og síðan að þola skert útsýni úr íbúðum sínum og skert svigrúm. Svipað er að gerast í Lundarhverfi í Kópavogi. Pólitíska stjórnarmynztrið er misjafnt, en hin mannfjandsamlega skipulagsstefna sérfræðinganna að baki er hin sama. Í næstu kosningum þarf víða beinlínis að bera fram lista gegn áhrifum arkitekta.
Varanlegur hjónaskilnaður

William Pfaff hefur verið á ýmsum ráðstefnum Bandaríkjamanna og Evrópumanna, þar sem fjallað er um vaxandi mun sjónarmiða þessara heimshluta, nú síðast á ráðstefnu í Portúgal. Hann segir í International Herald Tribune, að bandarískir þáttakendur geti alls ekki skilið, af hverju evrópskir þáttakendur hafa misst traust á Bandaríkjunum. Hann segir Bandaríkjamenn virðast halda, að bilið minnki, ef málin séu skýrð betur út fyrir Evrópumönnum. Bandaríkjamenn vilji alls ekki hlusta á aðra og þeir átti sig ekki á, að viðburðir veraldarsögunnar og aðgerðir Bandaríkjanna frá 11. september 2001 til þessa dags hafa leitt til almennrar andúðar á Bandaríkjunum. Sambúð Bandaríkjanna og Evrópu verður sennilega aldrei söm aftur, segir Pfaff.
Spæjarar herða valdatök

Í Guardian túlkar

Martin Wollacott handtöku rússneska auðkýfingsins Mikaíl Kodorkovsky sem sigur hinnar illræmdu rússnesku leyniþjónustu KGB í valdabaráttu hennar við hina illræmdu auðkýfinga, svokallaða óligarka, sem komust yfir eignir ríkisins á útsölu einkavæðingar. Á tímum Boris Jeltsín réðu auðkýfingarnir mestu, en á valdaskeiði Vladimír Putín hafa völdin dregizt í hendur vina hans og samstarfsmanna í leyniþjónustunni. Efnislegt lýðræði að vestrænum hætti er jafn fjarlægt í Rússlandi og verið hefur, enda er fjölmiðlun í landinu meira eða minna komin í þjónustu Pútíns.
Heimsveldið og heiðakotið

Ýmsir bandarískir sagnfræðingar hafa velt fyrir sér einkennum heimsvelda umfram önnur ríki. Meðal kenninga, sem fram hafa komið í því samhengi, eru þessar þrjár: Heimsveldi á enga vini, aðeins hagsmuni. Heimsveldi fer ekki að lögum, heldur geðþótta. Samskiptatækni heimsvelda felst í hótunum. Öll þessi þrjú atriði einkenna fækkun starfsmanna setuliðsins á Keflavíkurvelli. Bóndinn á íslenzka heiðakotinu getur montað sig af myndum af sér með keisaranum, en hefur nákvæmlega engin áhrif á ákvarðanir keisarans. Það vita allir, hver ræður öllu og hver hefur verra af, ef hann er með eitthvert múður.
Einn þorir að tala

Mohamad Mahathir, forsætisráðherra Malasíu, er frægur fyrir að neita að fara að fyrirskipunum Alþjóðabankans og Alþjóða gjaldeyrissjóðsins og bjarga þannig landi sínu fyrir fimm árum undan Asíukreppunni miklu, sem setti Japan og fleiri ríki á hliðina. Hann er líka frægur fyrir að draga ekki styttri stráin í gagnrýni á Bandaríkin og Ísrael, oftast í sömu andrá. Hann er þekktastur þeirra, sem segja Ísrael stjórna stefnu Bandaríkjanna í málum Miðausturlanda. Hann þorir að segja það, sem aðrir hugsa. Í gær sagði hann, að meðferð Ísraels á Palestínumönnum sé hin sama og meðferðin var á gyðingum í Evrópu á tímum síðari heimsstyrjaldarinnar.

Rohan Sullivan segir frá þessu í Associated Press.
Ópíum frá Afganistan

BBC hefur eftir Fíkniefna- og glæpastofnun Sameinuðu þjóðanna, að framleiðsla ópíums sé að magnast í Afganistan að nýju eftir mikinn samdrátt á valdaskeiði Taliban. Tveir þriðju heimsframleiðslunnar koma nú frá Afganistan. Stofnunin telur, að ríkisvaldið sé að hruni komið og að völdin séu að færast í hendur fíkniefnabaróna. Þessi óheillaþróun stafar af innrás og hernámi af hálfu Bandaríkjanna og bandamanna þeirra, meðal annars Atlantshafsbandalagsins og er þar af leiðandi á íslenzkri ábyrgð. Hernámið hefur leitt til stjórnleysis og uppgangs héraðsherstjóra.
Lifun er hórukassi

Fyrir fáum áratugum var íslenzk blaðamennska siðvædd að vestrænni fyrirmynd með skörpum skilum milli auglýsinga, skoðana og annars efnis blaða. Auglýsingar í efnisformi voru fyrirlitnar og kallaðar hórdómur. Þetta var skammgóður vermir. Með aukinni markaðshyggju og almennu siðleysi í þjóðfélaginu seig aftur á ógæfuhliðina, fyrst með svonefndri kostun í ljósvakamiðlum og síðan með svonefndri kynningu í prentmiðlum. Niðurlæging fjölmiðlunar er svo orðin alger í blaði eins og Lifun, fylgiriti Morgunblaðsins. Þar er allur texti meira eða minni kynning vörumerkja, meira að segja mataruppskriftirnar. Blaðið er rangnefnt og ætti að heita Hórukassinn.
Orð standa ekki

Fyrir fáum áratugum var sagt, að orð skuli standa. Þá handsöluðu menn samninga, án þess að nokkur teldi slíkt hættulegt. Síðar fóru menn að gæta sín betur og gerðu skriflega samninga upp á nokkrar síður. Með stigmögnun siðleysis á Vesturlöndum fóru menn að gera samninga upp á nokkra tugi síðna í Evrópu og nokkur hundruð síðna í Bandaríkjunum, þar sem græðgin magnaðist fyrst. Síðufjöldinn var til að koma í veg fyrir, að lögmenn mótaðilans sneru út úr samningnum. Nú er svo komið hér á landi, að orð standa hvergi, allt frá ráðuneytum yfir í fjármálastofnanir. Nýi auðurinn og nýju völdin eru spilltari en þau gömlu. Alls staðar eru menn með sjálfsvirðingu gamla tímans að víkja fyrir nútíma siðleysingjum, sem telja sér og yfirboðurum sínum til tekna, ef þeir geta með munnlegum loforðum blekkt þá, sem þeir skipta við.
Soðnir en ekki étnir

Í Guardian bendir

George Monbiot á, að stjórnir Bandaríkjanna og Bretlands séu ekki mjög vandlátar í vali vina, þegar þau reyna að mynda bandalög gegn illa innrættum einræðisherrum á borð við Saddam Hussein. Einn vinanna er Islam Karimov, forseti Úsbekistan, sem er mjög hugmyndaríkur og setur meðal annars meinta óvini sína í potta og sýður þá lifandi, en étur þá svo ekki. Illmennasveitir Karimovs eru þjálfaðar af Bandaríkjaher. Monbiot telur, að Karimov haldi völdum í skjóli stuðnings Bandaríkjanna og Bretlands. Hann bendir líka á, að Tony Blair, forsætisráðherra Bretlands og mesti hræsnari nútímans, hafi hótað að reka Craig Murray, sendiherra sinn í Úsbekistan, og ofsótt hann á annan hátt fyrir að senda heim í ráðuneytið skýrslur um yfirgengilega illmennsku Karimovs.
Fótsnyrt með vélsög

Í Guardian hefur

Ian Black eftir Chris Patten, brezkum framkvæmdastjóra utanríkismála hjá Evrópusambandinu, að samskiptatækni bandaríska stríðsmálaráðuneytisins gagnvart Evrópu sé eins og notkun vélsagar við fótsnyrtingu. Tilefni ummælanna er hastarleg andstaða Bandaríkjastjórnar við hugmyndir kjarnaríkja Evrópusambandsins um að koma sér upp sameiginlegum her og herstjórn utan við smásjá Bandaríkjanna. Black bendir á, að það pirri Bandaríkjastjórn, að Evrópusambandið sé eina mikilvæga fjölþjóðastofnunin, þar sem Bandaríkin hafa ekki hlutverk og geti ekki fylgzt með innri gangi mála.