arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þeir geta en gera ekki.

Alþingi hefur enn tækifæri til að lýsa yfir, að það hafi hvorki fallizt á skrefatalningu símtala, né ályktað neitt, er túlka mætti sem slíkt samþykki. Ennfremur getur alþingi lýst yfir, að það hafni slíkri talningu.

Þetta getur alþingi með því að samþykkja strax einfalda þingsályktunartillögu um að fela samgönguráðherra að stöðva umsvifalaust tengingu búnaðarins meðan alþingi fjalli um málið. Í framhaldi af þessu getur alþingi hreinlega sett lög um, að símtöl skuli ekki vera skrefatalin.

Alþingi hefur raunar harma að hefna. Skrefatalningin byggist nefnilega á rangtúlkun símamálastjóra á þingsályktun frá 28. marz 1974, þar sem ráðherra var falið að vinna að jöfnun innansvæðissímtala um allt land og að lækkun símatalagjalda úr dreifbýli til Reykjavíkur.

Í þessari ályktun er hvergi minnzt á skrefattalningu, hvorki fyrir höfuðborgarsvæðið né önnur símasvæði. Hún bendir raunar á allt aðrar aðferðir til jöfnunar á símakostnaði landsmanna, enda hefur símamálastjóra ekki tekizt að verja frumhlaupið.

Án formlegs samráðs við ráðherra leitaði símamálastjóri árið 1978 tilboða í skrefatalningarbúnað. Að fengnum þeim tilboðum lagði hann 8. febrúar 1979 til við ráðherra, að skrefatalning yrði tekin upp á höfuðborgarsvæðinu.

Í bréfinu segir hann þetta vera “visst réttlætismál, sem gæti haft verulega stjórnmálalega þýðingu”. Hvorki hann né ráðherra tóku þó tillit til, að alþingi beri að fjalla um mál, sem hafi stjórnmálagildi.

Ragnar Arnalds tók á sig ábyrgðina með því að samþykkja 16. febrúar 1979, að tekin yrði upp þriggja mínútna skrefatalning á höfuðborgarsvæðinu. Með því tók hann pólitíska ákvörðun, sem með réttu á að vera í höndum alþingis.

Ráðherra játaði samþykkt sínu í svari við fyrirspurn á alþingi 22. maí 1979. Laumuspil hans og símamálastjóra hélt þó áfram, því að í næsta fjárlagafrumvarpi var talað um kostnað við “Karlsontalningu” til þess að hindra þingmenn í að skilja, að þetta væri skrefatalning.

Þetta tókst. Þingmenn samþykktu Karlsontalningu án þess að hafa hugmynd um, hvers konar fyrirbrigði það væri. Það sýnir, að stundum hefur enginn þeirra minnstu hugmynd um, hvaða útgjöld þeir eru að samþykkja.

Skrefatalningin er liður í tilraunum símamálastjóra að koma verðhækkunum sínum undan verðlagseftirliti. Hann sættir sig ekki við hinar þröngu peningaskorður, sem sífelldar verðstöðvanir leggja öðrum á herðar.

Hingað til hefur hann einkum beitt þeirri aðferð að fækka skrefunum, sem falin eru í afnotagjaldinu, auk þess sem hann lætur tvíborga og margborga suma sérþjónustu. Alltaf hafa lygar og laumuspil fylgt þessum gerðum.

Nú hyggst hann ná sér til viðbótar í tekjustofn, sem felst í styttingu skrefatímans. Í upphafi á hann að vera sex mínútur, en áður en við vitum af, verður hann búinn að koma honum niður í þrjár mínútur.

Því miður skammast þingmenn sín svo mikið fyrir að hafa ekki skilið, hvað Karlsontalning væri, að þeir þora ekki að játa það. Þess vegna munu þeir ekki nota tækifærið til að snúa við blaðinu og bæta mistökin.

En með ábyrgðarleysinu axla þeir ábyrgðina með .lóni Skúlasyni og Ragnari Arnalds.

Jónas Kristjánsson

Dagblaðið
Breytum röð orkuvera.

Að lokinni byggingu orkuvers við Hrauneyjafoss og aukinni vatnsmiðlun á Þjórsársvæðinu eru þrír virkjunarkostir taldir koma helzt til greina, Sultartangi, Blanda og Fljótsdalur. Enginn þeirra skarar eindregið framúr.

Sultartangavirkjun var til skamms tíma talin hafa minnsta möguleika, þótt undirbúningur hennar sé einna lengst á veg kominn. Löstur hennar er, að hún er á sama eldvirka svæðinu og hin orkuver Þjórsársvæðisins.

Í stjórnarsáttmála er réttilega gert ráð fyrir næstu stórvirkjun utan eldvirkra svæða. Skynsamlegt er að dreifa áhættunni með slíkum hætti, ef það er ekki of dýrt. Þess vegna hefur Blanda einkum verið í sviðsljósinu.

Sá hængur er þó á Blöndu, að formaður þingflokks framsóknarmanna hefur krafizt aukinnar stíflugerðar, sem gerir orkuverið mun dýrari kost en Sultartangi og Fljótsdalur. Þessi krafa hefur sett Blöndu í patt.

Meðan menn reyna að fá formanninn niður á jörðina verður Blanda tæpast virkjuð. Við búum við orkuskort. Og tímahraki fylgir stundum sú freisting að láta undan ósveigjanlegum og hörðum kröfum á elleftu stund.

Eðlilegt er, að pattstaða Blöndu leiði sjónir manna að orkuveri í Fljótsdal, sem er utan eldvirkra svæða, alveg eins og Blanda, og er talið geta boðið upp á jafnódýra orku og Sultartangi mun gera og Blanda hefði gert.

Gallar Fljótsdalsvirkjunar eru tveir. Í fyrra lagi er undirbúningur hennar skemmra á veg kominn en hinna tveggja. Þar er því mest óvissan í útreikningum. Henni þarf að eyða með frekari rannsóknum, sem kosta tíma.

Í síðara lagi tekur meiri tíma að reisa orkuver í Fljótsdal en við Sultartanga. Þessir tveir annmarkar valda því, að orkuver í Fljótsdal getur ekki tekið til starfa fyrr en 1987, meðan Sultartangi gæti byrjað 1985.

Orkuráðherra telur, að ný orka Hrauneyjafoss og vatnsmiðlun á Þjórsársvæði muni duga þjóðinni ekki aðeins til 1987, heldur allar götur til 1989. Gerir hann þá ráð fyrir, að orkufrekur iðnaður verði ekki byggður upp á tímabilinu.

Auðvitað eru deildar meiningar um orkufrekan iðnað. Hitt er jafn augljóst, að heppilegra er að geta átt kost á orkufrekum iðnaði en eiga þess ekki kost. Örari virkjanir færa þjóðinni frjálst val um orkufrekan iðnað.

Ef Hjörleifur Guttormsson getur knúið fram virkjun í Fljótsdal í þessum áfanga, hefur hann tekið fyrir þjóðina ákvörðun í stóriðjumálum, sem henni kann að vera á móti skapi. Og til slíks á hann ekki að hafa vald.

Umtalsverður hluti þjóðarinnar hefur sætt orkuskorti á þessum vetri. Og meirihluti hennar telur óhætt að auka fjölbreytni efnahagslífsins með nýjum tegundum orkufreks iðnaðar. Þess vegna þurfum við að virkja ört.

Bezti kostur okkar er að hefja virkjun við Sultartanga og ljúka undirbúningi virkjunar í Fljótsdal. Þá fáum við rafmagn frá Sultartanga 1985, frá Fljótsdal 1988 og frá Blöndu skömmu síðar, ef um hana semst.

Við erum þar með ekki að velja milli virkjana, heldur breyta röð þeirra lítillega vegna óþægilegrar uppákomu í Blöndumálinu. Víð fáum orkuver utan eldvirkra svæða og útrýmum um leið orkuskorti í þessu vatnsorkulandi.

Jónas Kristjánsson

Dagblaðið
Verri en Sovétríkin.

Andstaða manna gegn Sovétríkjunum byggist fyrst og fremst á heimsvaldastefnu þeirra. Þau eru hættuleg, af því að þau vilja flytja vandamál sín til okkar. Útþensla er sérgrein Sovétríkjanna og gerir þau ólík öllum öðrum ríkjum.

Stjórnarfar í Sovétríkjunum er ekki verra en gengur og gerist í heiminum. Ríkisstjórnin setur menn á geðveikrahæli eða í fangabúðir, en drepur þá ekki beinlínis, svo sem siður er víða í þriðja heiminum, einkum í Suður-Ameríku.

Stjórnarfar er miklu verra í ríkjum skjólstæðinga Bandaríkjanna og á eftir að verða verra. Þar vestra eru komnir til valda menn, sem eru þrúgaðir af hægri sinnaðri karlmennsku, “machismo”, þeir Reagan og Haig.

Valdataka þeirra hefur leitt miðaldamyrkur yfir Rómönsku Ameríku. Afturhaldsstjórnir eru því fegnastar að vera lausar við mannréttindastefnu Carters og fagna eindregið því, sem kallað er raunsæisstefna Reagans.

Hér í leiðurum hefur áður verið fjallað um stjórnarfar í ríkjum á borð við Mexíkó, Chile og El Salvador. Alls staðar er sagan hin sama, vel skipulögð hryðjuverk stjórnvalda gegn fátæku og bjargarlausu fólki.

Í þetta sinn skal tekið dæmi um “machismo” í sjaldnefndu ríki, Guatemala. Um karlmennsku stjórnvalda þar mun senn birtast skýrsla Amnesty lnternational. Þar hefur mjög sigið á ógæfuhliðina, síðan CIA tók við völdum árið 1954.

Ríkisstjórnin í Guatemala hefur drepið um 30.000 manns. Verkin eru skipulögð í forsetahöllinni sjálfri, undir stjórn Hector Montalban, yfirmanns hers og leyniþjónustu, hægri handar Romeo Lucas Garcia forseta.

Amnesty hefur skráð langa og dapurlega röð staðreynda um geðsjúkan kvalalosta stjórnvalda í Guatemala, sem starfa í skjóli leyniþjónustu Bandaríkjanna. Skráning þessi er svo nákvæm, að henni verður ekki mótmælt.

Töfraorð stjórnar Guatemala gagnvart Bandaríkjunum er “kommúnismi”. Hún segist vera að vernda þjóðina fyrir vondum kommúnistum. Það fellur í kram leyniþjónustu Bandaríkjanna, sem telur ekkert böl verra en kommúnisma.

Suðuramerísk illmenni hafa löngum leikið þann leik að þykjast vera að uppræta kommúnisma. Þar með fá þau sjálfvirkan stuðning CIA og bandarískra stjórnvalda til að ofsækja og mergsjúga bláfátækan almenning heima fyrir.

Á valdaskeiði Carters var reynt að vinda ofan af þessu spillta samstarfi, enda var hlegið að honum viðast hvar, nema hér í Dagblaðinu. En staðreyndin var þó sú, að Carter færði Bandaríkjunum siðræna reisn.

Eitt fyrsta verk Reagans var að heimsækja einn glæpamanninn, forseta Mexíkó, og gefa honum riffil, tákn um sameiginlega karlmennsku eða “machismo” þeirra tveggja. Í einu vetfangi eyðilagði hann uppbyggingu Carters.

Bandaríkin eru aftur komin í þá stöðu að vera stærsta böl Rómönsku Ameríku. Þau gegna þar svipuðu hlutverki og Sovétríkin gegna gagnvart heiminum í heild. Þar eru þau tákn miskunnarleysis og kúgunar.

Í Suður-Ameríku halda Bandaríkin uppi ríkisstjórnum, sem í sjálfu sér eru margfalt verri en stjórn Sovétríkjanna. Eini kostur þeirra er sá, að þær stefna ekki að heimsyfirráðum eins og stjórn Sovétríkjanna.

Jónas Kristjánsson

Dagblaðið
Styttan af Stefáni.

Nú hafa stjórnmálamenn kjörið tækifæri til að komast að raun um, hvers vegna umtalsverður hluti kjósenda fyrirlítur þá vegna heimsku og spillingar, telur þá einskis trausts verða og vill ekkert hafa saman við flokka þeirra að sælda.

Kaup Þórshafnartogarans eru eðlilegt framhald Kröfluævintýrisins og Víðishússins. Mikill fjöldi stjórnmálamanna er nú sem fyrr á kafi í sjúklegum fyrirgreiðslum, sem eru jafnheimskulegar og þær eru spilltar.

Í öllum þessum tilvikum komst upp um kauða í miðju kafi. Kjósendur urðu mjög reiðir, en fengu ekki að gert. Stjórnmálamennirnir settu undir sig hausinn og fóru sínu fram á þeim forsendum, að ekki yrði aftur snúið.

Steingrímur Hermannsson sjávarútvegsráðherra segir, að kasta verði að öðrum kosti út um gluggann peningum í skaðabótakröfur vegna riftunar samninga. Slíkt væri þó ódýrara en fyrirhugaður taprekstur á kostnað skattgreiðenda.

Ragnar Arnalds fjármálaráðherra segist alltaf hafa litið svo á, að 1500 gamalmilljóna stuðningi við innlendar skipasmíðar ætti að hluta að verja til kaupa á Þórshafnartogaranum! Slík orð ætti að varðveita gullnu letri á veggjum alþingis.

Ekki sakaði, þótt svo sem tveir ráðherrar fykju út um gluggann með skaðabótafénu, þeir Ragnar og Steingrímur. Enda kallar iðnaðarráðherrann málið “yfirgengilegt” og forsætisráðherrann kallar það “mistök”.

Svo að segja allir eru sammála um, að verið sé að kaupa til Þórshafnar of dýran togara, sem muni valda hundraða milljóna gamalkróna tapi á ári, á kostnað Þórshafnarbúa, Norðlendinga eystri og skattgreiðenda í heild.

Á Þórshöfn eru margir andvígir þessum kaupum, af því að þeir átta sig á, að fyrirgreiðslan er bjarnargreiði, að hún er blóðtaka, sem rýrir aðra möguleika heimamanna á að byggja upp traust atvinnulíf.

Á Norðurlandi eystra eru margir andvígir þessum kaupum, af því að þeir átta sig á, að kaupin fjölga skrapdögum um fimm hjá hverjum togara, sem fyrir er í kjördæminu, þar á meðal samtals 20 skrapdögum hjá Útgerðarfélagi Akureyringa einu.

Um allt land eru menn andvígir þessum kaupum, af því að þeir átta sig á, að þau spilla afkomu útgerðar og sjómanna, að þau eru ekkert annað en útgerð í vasa skattgreiðenda og að þau byggjast á mistökum stjórnvalda.

Ráðamenn þjóðarinnar í ríkisstjórn og Framkvæmdastofnun ríkisins hafa verið gerðir að fíflum í máli þessu. Hið eina skynsamlega, sem þeir geta nú gert, er að viðurkenna staðreyndir og snúa við blaðinu.

Í síðasta lagi verða þingmenn að fella togaraklausuna, sem Ragnar Arnalds hefur sett í 12. grein frumvarps til lánsfjárlaga. Þeir verða að gera það til að hefja baráttu fyrir endurreisn virðingar alþingis og stjórnmála.

Þingmenn eiga að vera búnir að læra sína lexíu af mistökum á borð við Víðishúsið og Kröflu. Þeir eiga að skilja, að gremja kjósenda vegna heimsku og spillingar er mikil og vaxandi og leitar fyrr eða síðar útrásar.

Að öðrum kosti ættu stjórnmálamennirnir að skipta um standmynd á Austurvelli og setja þar upp styttu Stefáns Valgeirssonar sem tákn hins dæmigerða stjórnmálamanns þjóðarinnar á tuttugustu öld.

Jónas Kristjánsson

Dagblaðið
Setið að flugskýla-snæðingi.

Alþýðubandalaginu var svo brátt að komast í þá ríkisstjórn, sem nú er við völd, að því láðist að berja inn í stjórnarsáttmálann ákvæði um neitunarvald gegn framkvæmdum hins svonefnda varnarliðs á Keflavíkurflugvelli.

Auðvitað getur Alþýðubandalagið í staðinn haft á lofti hótanir um brottför úr ríkisstjórninni, ef Ólafur Jóhannesson utanríkisráðherra heldur ótrauður áfram ýmsum fyrirhuguðum og nauðsynlegum framkvæmdum þar syðra.

Gallinn við slíkar hótanir er þó sá, að Alþýðubandalaginu líður mæta vel í ríkisstjórninni. Mikið má ganga á í varnarmálum, að ráðherrar bandalagsins standi upp úr stólum sínum, hvað sem Ólafur Ragnar Grímsson segir.

Alþýðubandalagið hefur orkuráðherrann og getur með honum búið til orkuskort, samanber tilraunir hans til að tefja virkjun Hrauneyjarfoss um eitt ár. En bandalagið hefur ekki varnarmálaráðherra í ríkisstjórninni.

Að vísu er mjög dónalegt af utanríkisráðherra að segja alþýðubandalagsmenn munu éta hin nýju flugskýli á Keflavíkurvelli eins og annað. Oft má satt kyrrt liggja, ekki sízt í nærveru viðkvæmra sálna herstöðvaandstæðinga.

Ástæðulaust var að nudda Alþýðubandalaginu upp úr stjórnarfíkn þess, því að svo má deigt járn brýna, að bíti. Ólafur Jóhannesson átti ekki að strá salti í sár þess, heldur tala út og suður, svo sem hann hefur þjálfun til.

Hið sama átti hann að gera í máli olíustöðvarinnar fyrirhuguðu í Helguvík. Hann átti aldrei að ljá máls á, að olíustöðin hefði einhverja endanlega stærð, sem væri fjórum sinnum meiri en núverandi geymslurými.

Ólafur átti einfaldlega að samþykkja einn áfanga Helguvíkurstöðvar, jafnstóran núverandi geymslurými. Síðan mátti samþykkja meira, þegar Alþýðubandalagið er utan stjórnar. Smíði olíustöðvar tekur langan tíma, en ríkisstjórnir koma og fara.

Ólafur Jóhannesson hefur með ógætilegu orðbragði og ákvörðunum æst órólegu deildina í Alþýðuhandalaginu. Þar með hefur hann stofnað í hættu bráðnauðsynlegum framkvæmdum og sýnt vítavert ábyrgðarleysi.

Fráleitt væri að láta Alþýðubandalagið komast upp með að búa til varnaskort ofan á orkuskortinn. Þess vegna er nauðsynlegt, að utanríkisráðherra hafi sem fæst og loðnust orð um það, sem hann er að gera í varnarmálum.

Alþýðubandalagið hefur of lengi getað tafið fyrir eðlilegum aðskilnaði borgaralegs og hernaðarlegs flugs hér á landi . Það má ekki til viðbótar komast upp með að tefja fyrir auknu öryggi í olíubirgðum flugvallarins.

Í framhaldi af flugstöðinni og olíustöðinni er smíði flugskýla hið ómerkilegasta mál. Enda segir Garðar Sigurðsson, alþingismaður Alþýðubandalagsins: “Varla er hægt að búast við því, að flugvélarnar séu geymdar úti.”

Þótt landvarnir séu hér í rauninni að mestu leyti nafnið tómt, verða stuðningsmenn þeirra þó að skilja mikilvægi þess að virkja og þjálfa Alþýðuhandalagið í setu í vestrænt sinnuðum ríkisstjórnum.

Hinn óbeini Natóstuðningur Alþýðubandalagsins er svo mikilvægur traustu stjórnarfari hér á landi, að utanríkisráðherra hefur vel efni á að vanda betur orðbragð sitt, þegar hann segist ekki taka neitt mark á Alþýðubandalaginu.

Jónas Kristjánsson

Dagblaðið
Heimsskák og svæðisskák.

Sextán manna áhöfn loðnuskipsins Óla Óskars var í haust tvo mánuði að veiða nokkurn veginn sama próteinmagn matvæla og allir 4000 sauðfjárhændur landsins framleiða samanlagt á heilu ári, 12.600 próteintonn á móti 15.000.

Sovétríkin fá 25% malvælaframleiðslu sinnar úr heimshöfunum. Jafnframt spara þau andvirði allrar fjárfestingar sinnar í hermálum með mismuni tiltölulega lítils fjárfestingarkostnaðar í sjávarútvegi og tiltölulega mikils í landbúnaði.

Þetta eru nokkur af dæmum Péturs Guðjónssonar, formanns Félags áhugamanna um sjávarútvegsmál. Hann hefur í nokkrum kjallaragreinum í Dagblaðinu að undanförnu bent á mikilvægi auðlinda hafsins og skákanna, sem um þær eru tefldar.

Til dæmis er ljóst, að Bretar tóku skakkan pól í hæðina, þegar þeir gerðust forvígismenn hinnar vestrænu stefnu þröngrar efnahagslögsögu. Þeir áttu í staðinn að byggja taflmennsku sína á legu landsins sem strandríkis.

Meðan strandríki á borð við Bretland, Bandaríkin og Kanada voru úti að aka, voru það hin landluktu Sovétríki, sem högnuðust á stefnu hinna opnu heimshafa. Það var á auðæfum heimshafanna, sem þau unnu kalda stríðið.

Of seint er sagt að iðrast eftir dauðann, eins og Bretar gera núna, grátandi á hnjánum í skrifstofum í Bruxelles, biðjandi um leyfi til að fá að veiða á eigin heimamiðum. Svo dýr reyndist þeim hinn rangi póll.

En hafréttarráðstefnu Sameinuðu þjóðanna er sem betur fer ekki lokið enn. Svo mörg strandríki hafa iðrazt rangrar stefnu, að þau ættu að geta sameinazt um enn frekari lokun heimshafanna en 200 mílurnar gera.

Argentína hefur tekið forustu eins og oftar áður og krafizt réttar strandríkis yfir fiskistofnum, sem færast inn og út yfir 200 mílna fiskveiðilögsögu. Þessi tillaga þeirra er nú til umræðu á hafréttarráðstefnunni.

Hún er jafnframt klæðskerasaumuð fyrir Íslendinga. Við höfum ýmsan flökkugjarnan fisk; þorsk, sem sækir til Grænlands; loðnu, sem sækir til Grænlands og Jan Mayen; og kannski lax, sem sækir til Færeyja. Og svo er það kolmunninn.

Við þurfum að vernda þessa stofna fyrir úthafsflota Sovétríkjanna og ríkisstyrkjaflota Efnahagsbandalagsins. Við getum það meðal annars með nýrri sókn strandríkja, sem hafa hliðstæðra hagsmuna að gæta á hafréttarráðstefnunni.

Einnig þurfum við að koma á fót hagsmunabandalagi strandríkja Norðurhafa, bandalagi þeirra ríkja, sem hafa helgað sér lögsögu norðan sextugustu breiddargráðu, það er Noregs, Færeyja, Íslands og Grænlands.

Við höfum samið hafréttarfrið við Norðmenn og Færeyinga og getum alveg eins gert það við Grænlendinga, þegar þeir taka hafauðlindir sínar úr höndum Efnahagsbandalagsins í eigin hendur. Þá verða allar þessar þjóðir utan bandalagsins.

Ekkert er því til fyrirstöðu, að slíkt hafréttarbandalag taki upp harða baráttu fyrir brottför allra fiskiskipa Sovétríkjanna og Efnahagsbandalagsins af öllu hafsvæðinu norðan sextugustu breiddargráðu.

Slíkt gerist ekki í kjaftanefnd Norðurlandaráðs, þar sem alls kyns aðrir hagsmunir koma til skjalanna. Við þurfum hreint og klárt hafréttarbandalag til að ná tökum á hinum gífurlegu auðlindum, sem umlykja okkur á alla vegu.

Jónas Kristjánsson

Dagblaðið
Heimskulegt Blönduþjark.

Verðgildi landsvæðis hverrar kindar á húnvetnskum afréttum mundi verða 147 þúsund krónur eða 14,7 milljón gamalkrónur, ef fallizt yrði á þá tilhögun Blönduvirkjunar, sem Páll Pétursson alþingismaður hefur lagt til.

Ef allt afréttaland íslenzks sauðfjár væri metið í notagildi á sama hátt, mundu hinar 800 þúsund kindur kosta í afréttalandi 117,6 milljarða króna eða 11.760 milljarða gamalkróna og vera dýrustu skepnur heimsbyggðarinnar.

Svona verðmæt dýr höfum við á okkar snærum til að geta borgað styrki, uppbætur og niðurgreiðslur með lambakjöti, svo og fræ og áburð til að minnka skaðann, sem kindurnar valda á hinum sömu heiðum.

Þannig er sauðfjárræktin ekki aðeins aðferð til að brenna peninga okkar með styrkjum, uppbótum og niðurgreiðslum. Hún er líka aðferð til að draga úr möguleikum okkar til að fá rafmagn til einkanota og atvinnulífs.

Tillögur Páls fela í sér stíflur út og suður allar heiðar og hækkun virkjunarkostnaðar Blöndu úr 739 milljón krónum í 959 milljón krónur. Hækkunin er 30% og dregur auðvitað stórlega úr hagkvæmni virkjunarinnar.

Vel er hægt að hugsa sér ýmis þarfari verkefni fyrir 220 milljón krónur eða 22 milljarða gamalkróna en að byggja fyrir þær stíflur handa sauðfé Páls, svo að þær geti krafsað áfram í friði á kostnað skattgreiðenda.

Við getum hæglega séð, hversu dýrari og hægari verður orkuvæðing þjóðarinnar, ef slík hugsun ætti almennt að gilda við byggingu orkuvera. Þá væri nær að borga Páli fyrir að bregða búi og létta á skattgreiðendum.

Samningar við Pál um einhverjar eða allar stíflur hans eru hættulegt fordæmi. Við megum alls ekki fórna hagsmunum þjóðarinnar fyrir hagsmuni dýrustu bagga hennar, sauðfjárbænda. Þess vegna ber að slíta Blöndusamningum.

Þegar er búið að eyða allt of miklum tíma í tilgangslaust þjark um Blöndu. Menn verða að fara að átta sig á, að þar eru hafðar uppi harðar og ósveigjanlegar kröfur, sem munu leiða til, að Blanda verður dýrari kostur en ýmsir aðrir.

Því miður er hönnun Fljótsdalsvirkjunar ekki svo langt komin, að óhætt sé að ráðast næst í hana. Orkuráðherra verður að sitja á freistingum sínum, með það í huga, að honum yrði kennt um orkuskort af völdum tafa.

Nú er ekki um annað að ræða en að taka upp úr skúffu tilbúna hönnun enn eins orkuversins á Þjórsársvæðinu, Sultartanga. Þar þurfum við að virkja skjótt og vel og ljúka um leið undirbúningi Fljótsdalsvirkjunar.

Því miður er Sultartangi á eldvirku svæði. En við höfum engan tíma til að bíða og verðum að láta við hann sitja í bili. Við verðum að viðurkenna, að karpið um Blöndu hefur klúðrað um sinn dreifingarstefnu orkuvera.

Síðan má einhvern tíma aðgæta, hvort Páll er fallinn frá sauðfjárstefnunni. Hitt er útilokað, að hann fái nú tækifæri til að beita orkuskortinum sem vopni mafíunnar; sem tilboði, er ekki sé unnt að hafna.

Við Sultartanga er enginn Páll og fátt um sauðfé. Þar getum við í bili bjargað orkuskortinum á meðan við athugum aðra staði og þá sérstaklega, hvort þar standi í vegi sauðfjárkóngar á borð við Pál Pétursson alþingismann.

Jónas Kristjánsson

Dagblaðið