arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Evrópa missti áhuga

Þegar sjávarútvegsráðherra Evrópusambandsins var hér í vikunni, kom í ljós, að sjávarútvegsstefna þess er farin að harðna að nýju. Liðið er tímabil tækifærisins, þegar sambandið taldi henta sér að lagfæra landakort sitt til norðurs. Næsta áratuginn verður það upptekið við að taka inn Austur-Evrópu og mun hafa minni áhuga á Íslandi en undanfarin ár. Samningsaðstaða okkar er því farin að versna og litlar líkur eru því á stuðningi hér á landi við aðild í náinni framtíð, því miður.
Miðaldir í Ameríku

Nicholas D. Kristof bendir í New York Times á grundvallarmun lífsviðhorfa fólks í trúhneigðum Bandaríkjum og veraldlegri Evrópu. 83% Bandaríkjamanna trúa eingetnaði Krists, en aðeins 28% trúa þróunarkenningunni og þeim fer fækkandi. 58% Bandaríkjamanna trúa, að ekki sé til siðferði án kristinnar trúar, en aðeins 13% Frakka eru sama sinnis. Það er engin furða þótt gjáin víkki milli Evrópu og Bandaríkjanna, þegar grundvallarviðhorf vestan hafs færast í átt til miðalda og krossferðir gegn múslimum eru hafnar að nýju.
Hrunið heilbrigðiskerfi

Tæplega 9000 bandarískir læknar hafa krafizt ríkisrekins heilbrigðiskerfis í Bandaríkjunum eins og Kanada hefur notað í nærri fjóra áraugi. Frá þessu segir m.a.

Kate N. Grossman í Chicago Sun-Times. Læknarnir segja, að hið einkarekna bandaríska heilbrigðiskerfi sé það langdýrasta í heiminum, en nái samt ekki til 41 milljón manna, sem engar sjúkratryggingar hafa, og milljóna í viðbót, sem hafa ófullnægjandi sjúkratryggingar. Þeir segja, að bandaríska kerfið sé að hruni komið, enda geti það kostað fjölskyldu um 700.000 krónur á ári að fá sér einkarekna sjúkratryggingu. Helztu andstæðingar endurbóta á kerfinu eru tryggingafélögin og lyfjafyrirtækin, sem styðja repúblikana með himinháum fjárhæðum.
Óstjórn og útrýming

Hrun ríkisstjórnar Taliban og bandaríska hernámið í Afganistan hafa skapað glundroða á mörgum sviðum. Lítið dæmi um hann er, að aukizt hafa ólöglegar veiðar á dýrum í útrýmingarhættu, svo sem snæhlébarðanum. Skinnin af þeim eru seld á 700.000 stykkið. Frá þessu segir

Alex Kirby í BBC. Áður hefur komið fram, að morð, nauðganir og eiturlyfjaframleiðsla hafa margfaldazt í landinu á hernámstímanum. Vestrænar öryggissveitir þora ekki út fyrir höfuðborgina Kabúl og ekki batnar ástandið núna, þegar ellihrumt Atlantshafsbandalag hefur tekið við völdum.
Skítalaun sem markmið

Grátkóngar sjávarútvegsins væla enn einu sinni um, að hátt kaup hér á landi geri fiskvinnslu óarðbæra. Krafan um, að fólk hafi það skítt, svo að atvinnulífið skrimti, nýtur auðvitað lítils hljómgrunns launafólks. Ef atvinnuvegur er svo hallærislegur, að fólk þarf að hafa það skítt, svo að hann skrimti, á þjóðfélagið ekki að hlaða undir hann. Talsmaður Samherja og fleiri slíkir eru í rauninni að segja, að sjávarútvegur sé lélegur og úreltur atvinnuvegur, sem standist ekki samanburð við aðra atvinnuvegi í landinu.
Sögulausir og staðlausir

Skilningur á sagnfræði og landafræði fór út um þúfur á Vesturlöndum, þar á meðal hér á landi, þegar skólakerfið lét þau víkja fyrir samfélagsfræðirugli. Fáir skilja, þegar Evrópuríki á 21. öld er borin saman við ítölsk borgríki á 15. öld. Einnig skilja fáir, þegar Bandaríki 21. aldar eru borin saman við Rómarveldi 2. aldar. Enn færri skilja stöðu Íraks og Írans í hópi mikilvægustu menningarríkja heims, eða þekkja landfræðilegar forsendur þeirrar stöðu. Fólk og fyrirfólk, sem kann ekki sagnfræði og landafræði, er dæmt til að endurtaka gömul mistök, til dæmis að hefja dýrkeypt stríð.
Rússakerfi á Íslandi

Markaðshagkerfi nútímans á Íslandi gengur ekki bara út á aukin samráð fáokunarstofnana. Það gengur einnig út á að gera atvinnumönnum kleift að stunda innherjaviðskipti, kaupa og selja pappíra í skjóli vitneskju, sem öðrum er ekki aðgengileg. Litlu munar á hagkerfi Rússlands síðasta áratuginn og núverandi hagkerfi Íslands.
Sofandi að feigðarósi

George Monbiot segir í Guardian, að við sjáum hættuna, sem stafar af breyttu loftslagi af mannavöldum, en séum ófær um að bregðast við af skynsemi. Hann minnir á vaxandi ofsa og ýkjur í veðurfari, stórflóð og reginstorma, svo og manndrápshita eins og nú ríkir á meginlandi Evrópu. Hann segir mælingar sýna, að hraði óheillaþróunarinnar hafi þrefaldazt síðan 1976. Framtíð mannkyns sé í voða, ef ekki verði gripið til róttækra ráðstafana gegn mengun af völdum koltvísýrings.
Gera illt verra

Hvort sem er í Afganistan eða Írak hefur hernaður og hernám Bandaríkjanna gert illt verra. Líf fólks í löndum þessum er mun erfiðara en það var á tímum Talibans í Afganistan og Saddam Hussein í Írak. Það er hrein sjálfsmorðstilraun Atlantshafsbandalagsins að gera tilraun til að moka flórinn eftir Bandaríkjaher í Afganistan og hið sama verður uppi á teningnum hjá þeim, sem láta blekkja sig til að leysa Bandaríkin af hólmi í Írak. Hernám Afganistan er fyrir löngu alræmt og í gær sagði

Paul Krugman í New York Times frá ýmsu fáránlegu í hernámi Íraks, sem stafar af sjúklegri hugmyndafræði Bandaríkjastjórnar.
Írskar heiðríkjukrár

Hart er sótt að reykingum á Vesturlöndum þessa dagana. Um næstu áramót verður bannað að reykja á krám og veitingahúsum á Írlandi af öllum löndum. Sama gildir um Noreg næsta vor og Holland um áramótin þar á eftir. Áður höfðu reykingar verið bannaðar í New York. Evrópusambandið hefur samþykkt bann gegn tóbaksauglýsingum, sem þegar hefur tekið gildi í nokkrum löndum.

Lizette Alvarez segir frá þessu í New York Times. Það endar með þeirri byltingu, að maður getur farið á kaffihús á Íslandi án þess að fá hóstakast.
Sagnfræði hjá Prodi

Í New York Times er fróðlegt viðtal

Craig S. Smith við Romano Prodi, framkvæmdastjóra Evrópusambandsins, þar sem hann lýsir hugmyndum sínum um þróun Evrópusambandsins og samskipta þess við Bandaríkin. Hann segir evrópsk ríki á 21. öld vera eins og ítölsku borgríkin á 15. öld, auðug, en áhrifalaus í umheiminum. Evrópusambandið muni breyta þessu, en það geti tekið áratugi.
Vestrænt ósamkomulag

David Clark segir í Guardian, að stríðið gegn Írak hafi eyðilegt möguleika á vestrænu samstarfi um stríð í þágu mannréttinda eins og þau, sem háð hafa verið í arfaríkjum Júgóslavíu heitinnar. Þau voru háð með samkomulagi ríkja Atlantshafsbandalagsins um frávik frá algildi fullveldis ríkja. Stríðið gegn Írak byggist hins vegar ekki á neinu vestrænu samkomulagi, heldur hægri sinnuðum bandarískum sjónarmiðum um algildi bandarísks einræðis, sem eigi sér ekki hljómgrunn í öðrum vestrænum ríkjum, ekki einu sinni Bretlandi.
Maður þekkir mann

Maður þekkir mann, sem þekkir mann, sem þekkir mann. Þetta hefur verið staðfest í bandarískri rannsókn, sem sýnir, að það er aðeins fimm til sjö tölvubréfa vegalengd frá manni til manns milli meðaljónsins og frægðarfólks á borð við Nelson Mandela, Tiger Woods eða Madonna. Niðurstaða rannsóknarinnar er, að þú náir sambandi, ef þú ert nógu einbeittur og þolinmóður. Frá þessu segir

Stefan Lovgren í National Geographic.
Böndin berast að Blair

Samkvæmt frétt

James Morrison og Jo Dillon í Independent hafa lekið til BBC nýjar og alvarlegri upplýsingar um falsanir brezku ríkisstjórnarinnar við undirbúning stríðsins gegn Írak. Samkvæmt þessum nýja leka var það ekki bara Alastair Campbell, yfirlygari forsætisráðuneytisins, sem sex eða átta sinnum heimtaði ýkjur frá leyniþjónustunni, heldur einnig Tony Blair forsætisráðherra sjálfur. Ennfremur eigi hann þátt í tilraunum forsætisráðuneytisins til að sverta minningu dr. David Kelly, sem lak fréttum af fölsunum þessum til BBC og framdi síðan sjálfsmorð. Vonandi fara Bretar að átta sig á, að Tony Blair er einhver ósvífnasti lygari og hræsnari, sem gegnt hefur embætti forsætisráðherra þar í landi frá upphafi.
Þreyttir kvarta

Ættingjar þreyttra bandarískra hermanna í Írak fá nú straum kvartana um, að allt sé þar öðru vísi í raun en þeim hafði áður verið sagt. Hermennirnir átta sig á, að gasgrímurnar leka, að almenningur í Írak hatar þá og að ríkisstjórnin er að lækka kaupið. Hetjurnar vilja komast heim til mömmu, sem segir, að brennheit eyðimörkin í Írak sé að éta hermennina eins og frumskógurinn í Víetnam gerði á sínum tíma. Í Observer segja

Paul Harris og Jonathan Franklin frá bréfum bandarískra hermanna og mótmælum mæðra þeirra.
Mannasiðir ferðamanna

Yfirvöld í Flórens og Feneyjum eru farnir að siða lata og þreytta ferðamenn, sem halda að þeir séu á sólarströnd og sýna helgum stöðum ekki næga virðingu. Þeir fá 50 evru sekt fyrir að setjast niður fyrir utan höfuðkirkjurnar Duomo og heilagan Markús.
Al Kaída í nýju skjóli

Að sögn

Michael R. Gordon í New York Times heldur bandaríska hernámsstjórnin í Írak því fram, að hryðjuverkasamtök með tengsli við Al Kaída séu að koma sér fyrir í Bagdað. Paul Bremer landstjóri segir þau bera ábyrgð á hryðjuverkinu við sendiráð Jórdaníu, þar sem 17 manns létust. Athyglisvert er, ef þau geta frekar starfað í landinu, þegar Bandaríkjamenn stjórna, heldur en þegar Saddam Hussein stjórnaði. Hann var andvígur Al Kaída hreyfingunni, sem sakaði hann um trúvillu og trúleysi.
Nató á nýjum slóðum

Á morgun tekur Atlantshafsbandalagið formlega við fyrsta verkefni sínu utan Evrópu. Það hyggst framlengja viðburðasnauð ævilok sín með því að reyna að hreinsa upp eftir Bandaríkin í Afganistan. Þar hefur óöld magnazt og eiturlyfjaframleiðsla margfaldazt í skjóli hernáms Bandaríkjamanna. Ástandið í landinu er mun verra en það var á valdatímum Talibans. 5000 manna herlið frá Þýzkalandi og Hollandi tekur kaleikinn næstu sex mánuði. Ólíklegt er, að hernám Afganistans verði bandalaginu til mikillar frægðar í aðildarríkjum þess.
Kolbilaður Kalígúla

John Hooper segir í Guardian, að nýjar fornleifarannsóknir í Róm staðfesti frásögn sagnaritarans Svetoníusar af framkvæmdum keisarans Kalígúla, sem taldi sig vera guð. Komið hefur í ljós, að hann byggði höll sína utan um musteri Castor og Pollux eins og Svetoníus sagði, til að geta búið með hinum guðunum. Þetta er talið benda til, að Svetoníus hafi rétt fyrir sér í fleiri atriðum, svo sem að Kalígúla hafi verið snarbilaður, en ekki bara gamansamur sérvitringur, sem vildi gera hestinn Incitatus að ráðherra.
Vígreifir valdamenn

Simon Tisdall nefnir í Guardian dæmi um, að vígreifir stjórnendur í bandaríska stríðsmálaráðuneytinu, einkum John Bolton, Paul Wolfowitz og Douglas Feith, séu önnum kafnir við að koma illu af stað í samskiptum Bandaríkjanna við Íran og Norður-Kóreu. Hann segir þá stefna að stríði við þessi ríki.
Boðlegar bíómyndir

Marina Hyde segir í Guardian frá rannsókn á kvikmyndasmekk ýmissa valdhafa. Eisenhower neitaði að horfa á stríðsmyndir og Roosevelt vildi bara hamingjusama enda. Saddam Hussein vill helzt sjá Godfather og George W. Bush vill helzt sjá Saving Private Ryan. Godfather er miklu betri mynd, segir Hyde.
Dýrkeypt hræsni

Margar ríkisstjórnir og fjölmiðlar hafa fordæmt íslenzku ríkisstjórnina fyrir að ákveða að hefja nú þegar hvalveiðar að nýju eftir fjórtán ára hlé. Þar á meðal er ríkisstjórn Bandaríkjanna og ýmsir bandarískir fjölmiðlar. Réttilega er sagt, að það sé hræsni Íslendinga að kalla þetta vísindaveiðar. Vakin er athygli á mótmælum íslenzkrar ferðaþjónustu, sem telur hagsmuni hvalaskoðunar vera langtum þyngri á metaskálunum en hagsmunir hvalveiða. Almennt má segja, að sýnd sé neikvæð mynd af Íslandi í vestrænum fjölmiðlum þessa dagana. Vafalaust leiðir það til þess, að miklu færri en ella taki ákvörðun um að heimsækja Ísland. Segja má því, að Íslendingar stundi dýrkeypta hræsni á þessu sviði til að þjónusta minni hagsmuni á kostnað meiri hagsmuna í þjóðfélaginu.
Búðarglugginn hvíslar

Erlendis er kominn til sögunnar tækni, sem flytur hljóð gegnum gler. Hún er meðal annars notuð til að ávarpa vegfarendur, sem eiga leið hjá. Tilraunir hjá Peter Jones í Sloane Square í London benda til, að 50% fleiri en áður staðnæmist við glugga verzlunarinnar. Tæknin mælir umferðarhávaðann og stillir hvíslið örlítið hærra án þess að gera það óþægilegt. Engar kvartanir hafa borizt að sögn talsmanna verzlunarkeðjunnar. Verður tæknin nú sett upp víðar og berst vafalaust fljótlega til Reykjavíkur. Frá þessu segir

Richard Adams í Guardian.
Terminator IV

Peter Bradshaw gerir í Guardian grín að fyrirætlunum Arnold Schwarzenegger um framboð til ríkisstjóra í Kaliforníu. Höfundurinn segir leikarann ekki gera sér neina grein fyrir, að kröfur til stjórnmálamanna séu mun strangari en kröfur til leikara. Meðal annars verði grafin upp óþægileg atriði í sögu mannlegra samskipta leikarans og einnig minnt á, að faðir hans var nazisti í Austurríki. Bradshaw rifjar í leiðinni upp sérstakar forsendur þess, að Ronald Reagan varð stjórnmálamaður og forseti. Hann telur, að Glenda Jackson og Clint Eastwood hafi ekki riðið feitum hesti frá stökki inn í stjórnmálin.
Powell látinn fara

Maureen Dowd segir í New York Times, að róttæklingarnir kringum George W. Bush Bandaríkjaforseta séu önnum kafnir við að bola Colin Powell utanríkisráðherra úr starfi, þar sem hann sé ekki af þeirra sauðahúsi og vilji til dæmis hafa samráð við erlend ríki í stað þess að skipa þeim fyrir.
Samráð eru hagkvæm

Þegar stórfyrirtækjum hefur fækkað niður í þrjú eða færri í hverri grein, svo sem hefur orðið hér á landi í bönkum, olíuverzlun, tryggingum og samgöngum, má slá því föstu, að ráðamenn þeirra hafi samráð sín í milli um verð og margt fleira, svo sem aðgerðir gegn nýjum aðilum á markaði. Samráð fáokunarfyrirtækja er einfaldasta og fljótlegasta leið þeirra í markaðshagkerfinu til að efla hag fyrirtækjanna og hluthafa þeirra á kostnað almennings. Gera má ráð fyrir, að ráðamenn fyrirtækjanna gangi eins langt og þeir þora og dómvenja leyfir. Ef ríkiskerfið herðir aðgerðir gegn fáokun, má búast við tímabundnum erfiðleikum fyrirtækjanna við að laga sig að nýjum aðstæðum, svo sem nú er orðin raunin hér á landi. Það breytir því ekki, að rökrétt endastöð markaðshagkerfisins er einokun.
Aðeins fyrir þá ríkustu

Ekki er víst, að George W. Bush Bandaríkjaforseti nái endurkjöri, þótt hann láti á réttum tíma finnast fölsuð sönnunargögn um gereyðingarvopn Saddam Hussein. Miklar skattalækkanir hinna ríkustu, Bandaríkjamet í halla á ríkisrekstri, aukið atvinnuleysi og niðurskurður velferðar mun smám saman opna augu margra Bandaríkjamanna og færa þeim sanninn um, að Bush er ábyrgðarlaus í fjármálum og stjórnar aðeins í þágu hinna allra ríkustu, en engra annarra.
Bandaríkin þurfa aðstoð

Max Boot segir í New York Times, að Bandaríkin þurfi nú á Sameinuðu þjóðunum að halda, þótt þau hafi hunzað þær við undirbúning stríðsins gegn Írak. Þau hafi ekki ráð á að borga fjóra milljarða dollara á mánuði til að halda uppi 150.000 manna herliði í Írak og hafi ekki mannafla til að leysa þreytulegt setuliðið af hólmi. Frakkar, Þjóðverjar og Rússar, Indverjar, Egyptar og Tyrkir neita að taka þátt, nema Sameinuðu þjóðirnar samþykki. Boot segir, að kominn sé tími fyrir Bandaríkjastjórn að brjóta odd af oflæti sínu og taka Sameinuðu þjóðirnar í sátt.
Gagnslausar innrásir

Osama bin Laden hefur tekizt ætlun sín. Óttinn við hryðjuverk gegnsýrir stjórnarskrifstofur í Bandaríkjunum og Bretlandi. Bandaríska innanríkisráðuneytið varar hvað eftir annað við yfirvofandi hryðjuverkum. Sameinuðu þjóðirnar segja, að alþjóðlegt samstarf gegn hryðjuverkum hafi farið út um þúfur. Utanríkismálanefnd brezka þingsins segir, að hryðjuverkahætta hafi aukizt við Íraksstríðið. Jessica Stern segir í Foreign Affairs, að Al Kaída samtökin hafi lagað sig vel að nýjum aðstæðum.

Simon Tisdall segir í Guardian, að svar Bandaríkjanna, innrásir í Afganistan og Írak, hafi ekki komið að neinu gagni.
Setulið magnar hryðjuverk

William Pfaff heldur því fram í International Herald Tribune, að bezt heppnuðu aðgerðir gegn hryðjuverkasamtökjum hafi verið á vegum þýzkrar, franskrar og brezkrar lögreglu. Hins vegar hafi hin bandaríska stefna að koma upp herstöðvum nálægt átakassvæðum, svo sem í Pakistan, Afganistan og Írak, ekki aukið öryggi Bandaríkjanna. Nefnir hann ýmis sagnfræðileg dæmi um, að bandarískt setulið hafi magnað óvild í garð Bandaríkjanna og ræktað hugarfarið að baki hryðjuverka.
Vilja ekki heilagt stríð

Í Bretlandi hafa sumir áhyggjur af, að trúaráhugi Tony Blair forsætisráðherra hafi fært hann nær trúarofstækismanninum George W. Bush forseta.

Janet Dubé lýsir í Guardian sérstökum áhyggjum af fréttum um, að þeir Blair og Bush leggist saman á bæn, þegar þeir hittist. Þótt trúarhiti sé vel séður í Bandaríkjunum, finnst mörgum Bretum ógeðfellt, að vera þvingaðir í heilagt stríð eða krossferð gegn ríkjum annarra trúarbragða.
Berlusconi tekinn í gegn

Tímaritið

Economist ræðst harkalega á Silvio Berlusconi, hinn ofurspillta forsætisráðherra Ítalíu, í opnu bréfi með ýmsum ágengum spurningum, sem ráðherrann hefur látið hjá líða að svara. Þær fjalla um grófa viðskiptahætti hans og samtengingu þeirra við grófa stjórnarhætti hans. Tímaritið notar óvenjulega hvasst orðalag um valdníðslu Berlusconi.
Ferðavín

Andreas Bergmann:

Áfengi er minna notað en áður, alls ekkert yfir daginn, en sumir fá sér rauðvín og bjór á kvöldin, aðrir ekki.

Árni Ísleifsson:

Oft er ég með bjór eða pela til að grípa í kvöldin. Mér finnst bezt, að ró sé komin á mannskapinn milli kl. 11 og 12 á kvöldin.

Kristjana Samper:

Við drekkum ekki vín á hestbaki, en höfum alltaf vín með kvöldmatnum. Það eru pappafernur, sem keyptar eru sameiginlega af hópnum. Víninu höldum við volgu á hitakönnum meðan við borðum.

Bjarni E. Sigurðsson:

Ég vil ekki, að áfengi sé notað í hestaferðum og ekki heldur tóbak. Þetta eru nautnalyf, sem ekki hæfa í samneyti við hesta og náttúru.

Einar Bollason:

Ég vil helzt vera kominn í náttstað klukkan fimm-hálfsex. Þá hafa menn góðan tíma til að þvo sér og fá sér í glas eftir vínbann dagsins, áður en farið er að borða kvöldmatinn klukkan sjö. Svo eru menn bara komnir í ró klukkan ellefu.

Hannes Einarsson:

Nú er yfirleitt búið að banna allt sem heitir áfengi, enda sýnir reynslan, að það hentar ekki á daginn í löngum hestaferðum, allra sízt ef hópurinn er fjölmennur.

Hjalti Gunnarsson:

Mikilvægast er að hafa notkun víns í lágmarki yfir daginn, áður en komið er náttstað. Bezt er raunar, að hún sé engin, meðan menn eru á hestbaki.

Ólafur B. Schram:

Menn mega nota áfengi eins og þeir vilja, en þeir mega ekki láta sjá á sér.

Viðar Halldórsson:

Mér finnst gott að fá mér glas að kvöldi, en vil ekki hafa vín um hönd á ferðalaginu yfir daginn. Þótt menn kunni vel með vín að fara og ekki sjái á þeim, þá er það staðreynd, að það fer miklu meiri orka í ferðina hjá þeim, sem staupar sig. Menn verða þreyttari en ella, hafa ekki úthald og gera kannski mistök, sem koma niður á öllum.

Þormar Ingimarsson:

Meðan ferðast er á hestum er mikilvægt, að ekki sé notað áfengi af neinu tagi. Á kvöldin er í lagi að nota vín í hófi fram að fyrirfram ákveðnum háttatíma, en alls ekki til að detta í það.

Jónas Kristjánsson skráði

Eiðfaxi 8.tbl. 2003
Fornar leiðir

Sveitarfélögin um miðbik Snæfellsness hafa gefið út ferðakort, þar sem merktar eru allar reiðleiðir af gömlu herforingjaráðskortunum. Þjóðgarðurinn Snæfellsjökull hefur gefið út ferðakort, þar sem merktar eru fornar reiðleiðir umhverfis jökulinn.

Þessi kort eru dæmi um breytt viðhorf í garð hestamanna, svipuð og komu fram í viðtölum síðasta tölublaðs Eiðfaxa við landverði og skálaverði. Staða ferðamanna á hestum hefur batnað verulega. Við erum ekki lengur taldir vera drykkfelldir sóðar, heldur áhugamenn um útivist og náttúru, svo og viðskiptavinir í héraði.

Hestaferðamenn njóta stuðnings margra þeirra, sem hafa það hlutverk að efla ferðaþjónustu í héraði. Þeir sjá, að hestamenn eru viðskiptavinir, sem kaupa næturbeit, gistingu og uppihald og segja þannig frá ferðum sínum, þegar heim er komið, að fleiri fylgja í kjölfarið.

Í sama tölublaði Eiðfaxa kom fram sú skoðun Sigurðar Líndal lagaprófessors, að reiðleiðir herforingjaráðskortanna, sem teiknuð voru í upphafi 20. aldar, njóti lagaverndar samkvæmt gömlum og nýjum lögum. Þar kom einnig fram, að þessar leiðir eru í kortagrunni Landmælinganna, þótt þær hafi ekki verið sýndar á nýjum kortum.

Að þessum upplýsingum fengnum er æskilegt, að samtök hestamanna taki upp þráðinn, hafi samband við ferðamálastofnanir einstakra svæða og bendi þeim á að taka upp gamlar reiðleiðir á ýmis sérkort, sem þær láta teikna fyrir ferðamenn. Þetta mun festa leiðirnar betur í sessi.

Einnig er æskilegt, að Landssamband hestamanna fari að beita fyrir sig samkomulaginu við Vegagerðina frá 1982, þar sem gert var ráð fyrir, að við lagningu vega með bundnu slitlagi sé lögð reiðleið í staðinn af nýbyggingarfé bílvegarins, en ekki af takmörkuðu reiðvegafé.

Landssambandið hefur síðustu árin fremur kosið að einbeita sér að því að reyna að byrja á núllpunkti í samstarfi við skipulagsyfirvöld og vinna að fjáröflun til reiðvega í sérstakri reiðveganefnd, sem hafði þó það vegarnesti, að ekki mætti veita meira fé til reiðvega.

Tilraunir til að fara í kringum veganestið fóru út um þúfur, en fulltrúi fjármálaráðuneytisins benti í staðinn á áðurnefnd samkomulag frá 1982. Sú reynsla gefur Landssambandinu ástæðu til að endurskoða stefnu sína á þann hátt, sem hér er lýst.

Meðbyr reiðleiða og reiðvega er meiri í þjóðfélaginu en verið hefur um áratuga skeið. Mikilvægt er, að forustumenn hestamanna taki það með í reikninginn. Hefðin og rétturinn er okkar, en ná stundum ekki fram að ganga.

Jónas Kristjánsson

Eiðfaxi 8.tbl. 2003
Ábyrgðarleysi breiðist út

Paul Krugman skrifar íhugula grein í New York Times um upphlaupið í Kaliforníu, þar sem ábyrgðarlaus fjármálastjórn af hálfu þingsins byggist á gegndarlausum kröfum borgaranna um skattalækkanir og aukna þjónustu ríkisins. Umræðan snýst hins vegar ekki um fjármálin, heldur persónu ríkisstjórans, Gray Davis, sem margir vilja hrekja frá völdum. Krugman rökstyður, að ábyrgðarleysi þingsins í Kaliforníu endurspegli ábyrgðarlausa meðferð bandarískra ríkisfjármála og sé forsmekkur af svipuðu ábyrgðarleysi í einstökum ríkjum Bandaríkjanna. Þetta vekur hugmyndir um, hvort fleiri lönd, þar á meðal Ísland, sigli í kjölfar Bandaríkjanna á þessu sviði eins og svo mörgum öðrum.
Stríðið jók hættuna

Utanríkismálanefnd brezka þingsins hefur komizt að þeirri niðurstöðu, að árásin á Írak hafi fremur magnað hryðjuverkahættu og ógnarvopnahættu í Bretlandi en dregið úr henni. Nefndin telur, að Bretland þurfi að endurreisa sambúðina við ríki á borð við Frakkland, sem var andvígt stríðinu gegn Írak. Margvísleg önnur gagnrýni á brezk stjórnvöld felst í skýrslu þingnefndarinnar.

Richard Norton-Taylor segir frá þessu í Guardian.
Himnaríki á jörð

>George Monbiot segir í Guardian, að Bandaríkin séu fremur trúarbrögð en ríki, á svipaðan hátt og Sovétríkin voru og Ísrael er. Bandaríkjamenn telja hermenn sína vera í Írak til að frelsa borgarana, frelsa þá frá Saddam, frá olíunni, frá fullveldinu. Tungutak ráðamanna Bandaríkjanna er trúboðans. Bandaríkjamenn eru ekki aðeins hin guðs útvalda þjóð, heldur eru Bandaríkin einnig sjálft himnaríki á jörð. Þeir, sem standa í vegi Bandaríkjanna eru taldir vera haldnir illum öflum, jafnvel mykrahöfðingjanum. Monbiot vísar til bókar eftir Clifford Longley, Chosen People, þar sem er rökstutt, að trúarofstæki sé rauður þráður í sögu Bandaríkjanna. Monbiot segir þetta skýra, hvers vegna ráðamenn eiga erfitt með að skilja umheiminn og misreikna gang heimsmálanna í sífellu.
Enn á faraldsfæti

Því miður verð ég á faraldsfæti næstu daga og mun tæpast birta neitt á síðunni að sinni. Næsta birting verður væntanlega þriðjudaginn 5. ágúst.
Ríkislögreglustjórinn

Hlutverk ríkislögreglustjórans er ekki að halda uppi lögum og rétti, heldur að vernda kolkrabbann gegn lögum og rétti. Til dæmis með því að gera hvort tveggja í senn að neita að taka við gögnum og kvarta um að hafa ekki fengið gögnin. Vegna þessa viðkvæma hlutverks hefur embættið verið þanið út meðan önnur lögregluembætti eru höfð í svelti. Ef ríkislögreglustjóri neyðist til að skoða mál olíufélaganna, verður rannsóknin japl og jaml og fuður.
Robertson á förum

Robertson lávarður er að hrökklast frá völdum í Atlantshafsbandalaginu með haustinu, af því að hann kom þannig fram við undirbúning stríðsins gegn Írak, að ríkisstjórnir Frakklands og Þýzkalands treysta honum ekki. Hann er því gagnslaus milligöngumaður í baráttu ríkisstjórnar Íslands fyrir framhaldslífi herflugvéla á Keflavíkurvelli. Ríkisstjórnum Frakklands og Þýzkalands er sama um, hvort herflugvélar verða hér eða fara og hvort setuliðið verður hér eða fer.