arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Góðar járnbrautir

Járnbrautir eru skemmtilegri aðferð við að ferðast en flugið. Á öðrum klassa í Evrópu er meira persónurými, við getum teygt úr okkur, verið með farangurinn handhægan, keypt okkur snarl, ef við nennum að bera okkur eftir því, lesið góða bók eða sofnað við rólegan nið ferðalagsins. Í vögnunum er fyrst og fremst nóg pláss milli breiðra stóla, enda kem ég úthvíldur út úr þriggja tíma lestarferð, en örmagna úr þriggja tíma flugi á þessum venjulega gripaklassa. Eini gallinn við lestirnar er, að nú orðið kostar farseðillinn þar eins mikið og í fluginu, eftir að flugverðlagið hrundi.
Flæðir að skerjapólitíkusum

Bráðavaktir við Miðjarðarhafið eru farnar að fást við eina afleiðingu hækkunar hitastigs, eitraða þörunga, sem valda sólbaðsfólki háum hita, höfuðverki og táraflóði. Bráðavaktir í Svíþjóð eru farnar að fást við aðra afleiðingu hækkunar hitastigs, eitraðar bjöllur, sem valda heilahimnubólgu.

Nágrannar okkar í Svíþjóð hafa tekið eftir, að ekki er lengur hægt að synda í Mälaren og öðrum vötnum. Vatnið er orðið skítugt af því að það leggur ekki lengur á veturna. Kranavatn er um það bil að hætta að verða drykkjarhæft á ýmsum stöðum þar í landi. Allt er þetta hærri hita að kenna.

Félagsmálayfirvöld í Brescia á Ítalíu eru farin að láta ellilífeyrisþega hafa kælingarkassa. Þar og annars staðar eru menn minnugir þess, að fyrir tveimur árum fórust 20.000 manns af völdum hitabylgju í Evrópu. Skógareldar hafa í sumar farið hamförum í Portúgal vegna þurrara veðurfars.

Víðs vegar um Evrópu er baráttan gegn afleiðingum hækkunar hitastigs komin í fullan gang. Yfirvöld í Norfolk og Essex á Englandi eru farin að gera áætlanir um að leggja strandsvæði í eyði til að forða fólki frá tjóni af völdum stórflóða, sem sækja í auknum og vaxandi mæli að ströndum heimsálfanna.

Í Kaupmannahöfn er verið að lyfta teinum fyrirhugaðrar neðanjarðarbrautar um hálfan metra til að mæta hugsanlegu flóði. Á sama tíma eru bráðheimskir stjórnmálamenn á Íslandi að bulla um heil byggðahverfi og flugvöll úti á skerjum. Það eru sams konar aular og byggðu hverfi á snjóflóðasvæðum.

Flóðin í New Orleans voru fyrirsjáanleg. Varað hafði verið við þeim í umfangsmiklum skýrslum. Þar var rakið, hvernig aukinn útblástur koltvísýrings hefur hækkað yfirborðshita í Mexikóflóa og stóraukið líkur á hvirfilbyljum. Það var pólitísk ákvörðun að taka ekkert mark á þessum vísindum.

Á sama tíma og sannanir hrannast upp um, að hækkun hitastigs er ekki bara væntanleg, heldur byrjuð af fullum krafti, eru margir valdamenn ekki meðvitaðir um þetta, til dæmis ekki íslenzkir. Erlendis eru sumir valdamenn beinlínis andvígir slíkri umræðu, til dæmis George W. Bush Bandaríkjaforseti.

Í Hamborg og Rotterdam er farið að efla stíflur til að verja stærstu hafnir Evrópu gegn flóðum. Er hægt að fá fróða menn þaðan til að hafa vit fyrir íslenzkum skerjapólitíkusum?

DV
Endurheimtum Vatnsmýrina

LANGT ER SÍÐAN síðasta mýrin dó í Reykjavík. Kannski var það Kringlumýrin fyrir tveimur áratugum. Hún lifir enn í nafni hraðbrautar. Norðurmýrin lifir enn í reyfara eftir Arnald Indriðason. Vatnsmýrin er til umræðu sem óvinsælt flugvallarstæði, en sjálf er hún fyrir löngu horfin.

MÝRUM VAR SLÁTRAÐ í Reykjavík eins og á landsbyggðinni. Heil öld var undirlögð af skurðgreftri, þar sem landið var rist frá sjó og upp fyrir miðjar fjallahlíðar. Um tíma var þetta óstöðvandi aðgerð, því að skurðgröftur varð ein helzta tekjulind landbúnaðarins.

HALLDÓR KILJAN LAXNESS skrifaði um skurðina og undraðist óbeit þjóðarinnar á mýrum. Hann var lengi einn um þessa skoðun, en í nútímanum hafa menn vaknað til angurværrar minningar um megineinkenni landslags hér á landi, sem meðal annars skapaði þjóðlega hegðun, kallaða framsóknargöngulag.

Í NOKKUR ÁR HEFUR bændum verið borgað fyrir að moka ofan í skurði, sem þeir fengu áður styrki til grafa. Þetta er eins og girðingarnar, sem þeir fá nú styrki til að rífa og höfðu áður fengið styrki til að leggja. Þannig verður hringrás nútímans í landbúnaðinum, unz túnin leggjast í eyði.

REYKJAVÍKURBORG ÞARF AÐ taka þátt í þessu þjóðarátaki um endurheimt mýra og söngs mýrafugla. Nota má tækifærið, þegar við losnum við flugvöllinn í Vatnsmýrinni. Þar á auðvitað hvorki að byggja hús né götur, heldur stífla framrás vatns, svo að aftur komi þar mýri eins og var í gamla daga.

KRAFAN ER ÞVÍ SÚ, að flugvöllurinn víki, ekki fyrir mannvirkjum, heldur fyrir endurvakinni mýri í Vatnsmýri. Svo má setja þar upp minnisvarða um aldarafmæli gullæðisins í Vatnsmýri fyrir daga flugvallarins. Og annan minnisvarða um tíðar ferðir dreifbýlinga til úthlutunarstofnana í Kvosinni.

DV
Dissa stjórnmálin

Nútímafólk hafnar stjórnmálamönnum og stjórnmálum. Peter Preston, útgáfustjóri Guardian, benti á það um daginn, að kjósendur og blaðalesendur væru alltaf að eldast. Unga fólkið tekur ekki við og les ekki Guardian, heldur Mirror og Sun, sem leggja bara eina síðu á dag undir kosningabaráttu. Aðrir hafa bent á, að stjórnmálamenn séu leiðinlegir, af því að þeir séu alltaf að rífast. Þeir rífast, þótt þeir séu komnir í ríkisstjórn og hafi ekki yfir neinu að kvarta. Þeir agnúast þá út í stjórnarandstöðuna, af því að þeir komast ekki upp úr sandkassanum, þar sem flokkarnir ólu þá upp.
Bloggið tekur við

Í Bandaríkjunum er bloggið orðið svo þróað, að flest skúbb í fjölmiðlum eiga þar upptök sín. Þeim fer fjölgandi, sem sækja upplýsingar um lífið og tilveruna ekki úr hefðbundnum fjölmiðlum, heldur úr blogginu. Ungt fólk sér hefðbundna fjölmiðla sem eins konar stofnanir, part af kerfinu. Mörgum framhaldsskólanemum finnst bezt, að ríkisstjórnin samþykki efni dagblaðanna fyrirfram. Þegar svigrúm hefðbundinna fjölmiðla þrengist, rennur bloggið í eyðurnar. Smám saman tekur það við af fjölmiðlum, sem drukkna í kröfum fólks um aukna tillitssemi við fólk, um útvíkkað hugtak einkalífsins.
Morgunblaðið vaknar

Það eru fleiri en Preston hjá Guardian, sem eru að velta vöngum yfir þessu. Morgunblaðið er byrjað að taka tillit til samkeppninnar. Um daginn birti það mynd af kærðum manni, sem ekki hafði fengið dóm og var raunar sýknaður degi síðar. Nokkrum dögum síðar birti það á forsíðu mynd af fótalausum strætisvagnastjóra á sóttarsæng. Það eru því fleiri en DV, sem brjótast um á hæl og hnakka til að verjast kröfu Persónuverndar um útvíkkað svið einkalífsins. Hefðbundnir fjölmiðlar verða annað hvort að reyna að svara kalli tímans eða sæta því að hinn nýi fjölmiðill, bloggið, valti yfir þá.
Kortleggið áfallaþol skerjabyggða

MORGUNBLAÐIÐ SAGÐI í gær frá nefnd, sem er að meta áhættu af ýmsum uppákomum á höfuðborgarsvæðinu, svo sem veðurofsa og stórflóðum, sem hafa verið í fréttum undanfarna mánuði vegna flóðbylgjunnar við Indónesíu og fellibylsins í New Orleans. Í grein Moggans er sérstaklega vitnað til fellibylsins.

Á SAMA TÍMA FRÉTTUM við af nýjum aðgerðum erlendis til að mæta stórflóðum. Kaupmannahöfn er að hækka teina nýrrar neðanjarðarbrautar, hafnarborgirnar Hamborg og Rotterdam eru að efla flóðavarnir við höfnina, Sussex og Norfolk á Englandi eru að undirbúa færslu mannabyggðar frá ströndinni.

HÉR Á LANDI EIGUM VIÐ að minnast Básendaflóðsins fyrir 200 árum, þegar sjór gekk yfir Reykjavík um Kolbeinsstamýrina. Það var áður en mannana verk, svo sem aukinn útblástur koltvísýrings jók hættu á ofsa í veðurfari og hafstraumum, svo sem hefur skýrast komið í ljós í flóðinu í New Orleans.

ÞRÁTT FYRIR ALLT ÞETTA er í tízku hér að hanna alls konar mannvirki úti í sjó. Lengi hafa verið tillögur um að byggja flugvöll úti á skerjum í Skerjafirði. Sjálfstæðisflokkurinn hefur lagt til fjölmenna byggð úti í Hólmanum og öðrum skerjum. Verkfræðingur hefur lengt byggðina út í yztu sker.

HUGMYND VERKFRÆÐINGSINS er róttækust. Hún gerir ráð fyrir, að landið verði þanið vestur fyrir Seltjarnarnes um Kerlingasker, Jörundaborða og Leiruboða langt vestur fyrir Álftanes. Þar úti á rúmsjó á að byggja alþjóðlegan flugvöll og járnbraut, auðvitað auk iðnaðarhverfa og íbúðabyggðar.

ALLAR ÞESSAR HUGMYNDIR um mannvirki í útskerjum eru botnlaust rugl og standast ekki áhættumat. Athyglisvert er, að aðdáendur flugvallar í Skerjafirði og aðdáendur byggðar úti í sjó og enn síður verkfræðingur yztuskerjastefnu hafa fjallað neitt að ráði um hættu af fárviðri og sjávargangi.

GOTT ER AÐ ÁHÆTTUNEFNDIN, sem Mogginn talar um, taki slíkar hugmyndir fyrir og afgreiði þær út af borðinu áður en vonlausir opokapólitíkusar gleypa við þeim og sporðrenna.

DV
Þýzkur Karólínudómur

Hæstiréttur Þýzkalands sagði í frægum Karólínudómi sínum, að prinsessan í Monako sé opinber og geti ekki kvartað yfir athygli fjölmiðla. Tilgangur þeirra væri að segja fréttir, svala forvitni. Fjölmiðlun hafi alltaf verið persónuleg. Dómstóllinn sagði, að ekki væri hægt að gera greinarmun á virðulegri fjölmiðlun og persónulegri fjölmiðlun. Hann sagði, að prentfrelsi væri æðra einkalífsrétti. Heimilt hafi verið að taka og birta myndir af Karólínu prinsessu á veitingahúsi, á hestbaki, í verzlun, á skíðum, á baðströnd, svo framarlega sem þessir staðir séu opnir almenningi.
Evrópskur Karólínudómur

Mannréttindadómstóll Evrópu tók aðra afstöðu til þessara atriða í sínum fræga Karólínudómi. Prentfrelsi hafi gengið of langt í Evrópu og koma þurfi á nýju jafnvægi milli þess og persónuréttar fólks. Auk þess sé Karólína ekki opinber persóna, þótt hún komi stundum fram fyrir hönd Monako. Dómurinn fjallaði um friðarspjöll af völdum ljósmyndara, þegar þeir vinna störf sín. Þegar margir papparassar eru í sama verki, myndast oft öngþveiti. Slíkt umsátursástand skerði rétt fólks til einkalífs. Að svala forvitni fólks sé ekki næg ástæða til að taka myndir af Karólínu prinsessu.
Sænsk viðbrögð

Ráðuneytisstjóri dómsmála í Svíþjóð sagði norrænum ritstjórum í síðustu viku, að engin einkalífslög væru til í Svíþjóð. Setja þyrfti slík lög, ef fara ætti eftir evrópska Karólínudómnum. Ófriður af völdum papparassa væri stærra mál í þessu sambandi en sjálf birting myndanna. Ríkisumboðsmaður fjölmiðlunar tók undir það við sama tækifæri. Hann sagði einnig, að þýzki dómurinn feli í sér það grundvallarviðhorf til fjölmiðlunar, að slúður sé löglegt, þar á meðal um líf hefðarfólks á borð við Karólínu. Engin leið væri að líta öðru vísi á Karólínu prinsessu en sem opinbera persónu.
Frábært Disneyland Eddukvæða

ALLS STAÐAR ER framtakssamt fólk að reyna að gleðja gesti og gangandi. Setur af ýmsu tagi hafa sprottið upp um allt land. Við höfum auðvitað draugasetur, Njálusetur og Heklusetur. Við höfum setur Jóhanns svarfdælings, vesturfarasetur og reðursetur. Við höfum setur Eiríks rauða og álfasetur.

HAFNFIRÐINGAR HAFA lagt áherzlu á álfa og huldufólk annars vegar og víkinga hins vegar. Engu máli skiptir, hvort hér hafa einhvern tíma verið álfar, huldufólk eða víkingar. Spurningin er bara, hvort hugmyndin selzt. Og ferðamenn reynast hafa töluverðan áhuga á að skoða álfa og víkinga.

SUMIR MYNDLISTARMENN leita fanga í fornum minnum, til dæmis úr þýzkri goðafræði, og fjalla um Fáfnisbana, Freyjukynóra og annað slíkt, er sjá má í myndum á einu setrinu, á hótelinu í Reykholti. Myndir Alfreðs Flóka eru frægar og Haukur Halldórsson hefur stundum svipað yrkisefni.

NÚ HEFUR HAUKUR tekið saman höndum við annan listamann, Sverri Sigurjónsson. Þeir hafa lagt mikla vinnu í að búa til teikningar og jafnvel líkön af miklum goðafræðigarði, sem verður auðvitað til þess fallinn að gleðja gesti og gangandi. Ennþá frekar en Tívólí eða Húsdýragarðurinn.

ÞEIR ERU MEÐ HUGMYND að risastórum skemmtigarði utan um undraveröld Eddukvæða, eins konar Disneyland, þar sem fólk getur gist á hótelum og farið í leiki í Jötunheimum, Niflheimum, Hvergemli, Dvergheimi, Múspelli eða Ásgarði, þar sem verða endalausar hátíðir með svalli og bjórdrykkju.

ÞETTA Á AÐ VERÐA fjölmargra ferkílómetra svæði og kemur til með að kosta milljarða að mati hugmyndasmiðanna. Þeir sýndu skipulagsuppdrætti, sem minna pínulítið á drauma Þórðar Ben um Vatnsmýrina. Yfirþyrmandi hugmynd þeirra er, að þetta verði langstærsta aðdráttarafl ferðamanna til Íslands.

ÞAÐ SÉRKENNILEGASTA við róttæka hugmynd þeirra félaga er, að hún gæti vel gengið upp. Ferðamenn vantar ekki bara hótel, heldur stanzlaus leikhús og bíó, stanzlausar skemmtanir og hátíðir, stanzlaus leiktæki og uppákomur. Það væri fínt að fá þetta í Vatnsmýrina eða við Bláa lónið eða í Leifsstöð.

DV
Dómarar draga úr gegnsæi

Dómstólaráð er ung stofnun, skipuð dómurum, sem hefur reynt að draga úr aðgangi almennings að dómum. Það er liður í víðtækri tízku meðal valdamanna í kerfinu að slá slæðu yfir gangverk ríkisins, draga úr gegnsæi þess og þar með minnka lýðræðið. Fyrirbærið Persónuvernd fer þar fremst í flokki.

Dómstólaráð gerir það með því að setja nýjar reglur um, að héraðsdómstólar skuli nota heimasíðu ráðsins til að birta dóma í útvötnuðu formi, þar sem felld séu út nöfn og önnur atriði, sem mestu máli skipti. Þetta er afsakað með því, að Pétur og Páll hafi ekki þroska til að hafa aðgang að netinu.

Þessar nýju reglur hafa komið til framkvæmda hjá Héraðsdómi Vestfjarða, sem túlkar þær á þann hátt, að þrengingin, útstrikanirnar, niðurfelling nafna og annarra markverðra upplýsinga, gildi líka um fjölmiðla. Héraðsdómur Norðurlands eystra vísar blaðamönnum á skammstafanir á heimasíðu sinni.

Auðvitað reyna blaðamenn að fá þessar upplýsingar með öðrum hætti. Þeir hafa lítið gagn af að vita, að sökudólgurinn NN hafi í götunni PP fyrir framan húsið RR tekið upp hlutinn SS og notað hann til að skaða TT. Frá sjónarmiði blaðamanna er ný reglugerð Dómstólaráðs alvarleg tilraun til meinsemi.

Nú er það spurning, hvaðan Dómstólaráði og héraðsdómum á landsbyggðinni kemur réttur til pólitískrar ákvörðunar um að minnka gegnsæi í dómakerfinu, um að stefna í þá átt, að dómar verði leynilegt samtal milli dómara og málsaðila. Er hægt að taka slíka prinsípákvörðun í einfaldri reglugerð?

Auðvitað eiga Dómstólaráð og héraðsdómstólar ekki að hafa vald til að setja séríslenzkar reglur um aukinn hjúp leyndar yfir dómum, reglur sem eiga sér hvorki stoð í lögum eða stjórnarskrá né í sams konar gögnum ríkja, sem búa við hliðstætt þjóðskipulag, það er að segja lýðræði og gegnsæi.

Vekja þarf athygli stjórnmálaafla, sem eiga að stjórna þessu og verja lýðræðið, að óviðeigandi stofnanir í kerfinu eru kerfisbundið að vinna gegn helztu hornsteinum lýðræðis, einkum gegn því gegnsæi, sem á síðari árum hefur í auknum mæli verið talið vera mikilvægasti hornsteinn lýðræðis.

Því miður er þetta ekki tilviljun. Valdaaðilar í kerfinu, svo sem héraðsdómarar, telja henta sér, að almenningur fái sem minnst að vita um, hvað þeir eru að bralla í vinnunni.

DV
Síðasti einræðisherrann

Halldór Ásgrímsson hefur árangursleyst reynt að stjórna umhverfi sínu með því að garga í símann. Menn skulfu, þegar Davíð hringdi, en þeir yppta bara öxlum, þegar Halldór hringir. Davíð var síðasti einræðisherrann á Íslandi, en Halldór er ekki og verður aldrei neinn einræðisherra.

Geir Haarde er ekki heldur einræðisherra og verður það ekki, þótt hann verði formaður í haust og þótt hann kunni síðar að verða forsætisráðherra. Hann getur reynt að neita að tala við fjölmiðla, en menn munu bara yppta öxlum. Eins og Halldór verður Geir bara venjulegur forsætisráðherra.

Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir menntaráðherra verður ekki heldur einræðisherra, þótt hún verði varaformaður og geti síðar skákað Geir til hliðar sem formanni. Hún hræðir ekki einu sinni miðaldra karlmenn, svo að notað sé hennar eigið flokkunarkerfi. Tími einræðisherra er einfaldlega liðinn.

Um langan aldur hefur Davíð Oddsson varpað skugga sínum um allt þjóðfélagið. Hann hefur skipt sér af stóru og smáu, utan ríkisgeirans sem innan hans. Margir valdamenn hafa ekki þorað að taka ákvarðanir um mannaráðningar án þess að hafa talað fyrst við Davíð. Svo langur hefur skuggi hans verið.

Bjarni Benediktsson var einræðisherra á sínum tíma, kannski ekki eins mikill og Davíð Oddsson. Hugsanlega reynir nýr Bjarni Benediktsson að verða einræðisherra, þegar hans tími kemur. En það verður að teljast ósennilegt, jafnvel þótt Sjálfstæðisflokkurinn hafi hertogann einan að markmiði sínu.

Við búum við þær sérstæðu aðstæður, að stærsti flokkurinn er að nafninu til hægri flokkur, en rekur í raun stefnu eðalkrata að hætti Svía. Þannig var Ólafur Thors, þannig var Bjarni og þannig var Davíð. Þannig verður líka Geir, þannig verður Þorgerður Katrín og þannig verður nýr Bjarni.

Þetta stafar af, að Sjálfstæðisflokkurinn vill frekar hafa völd en knýja hægri stefnu til sigurs. Flokkurinn hefur alltaf þurft hertoga, sinn Mussolini. Hlutverk formannsins hefur verið að segja flokknum, hvað hann eigi að gera og hvert skuli stefna. Formanninum ber að vera einræðisherra.

Þegar formenn hætta að reyna að vera einræðisherrar, hefst nýtt tímabil í sögu flokks, sem ekki er vanur að hugsa fyrir formann hvers tíma. Þá verður úrslitastund í flokkssögunni.

DV
Allir eru komnir í feitt

Brottför Davíðs Oddssonar úr pólitík gerðist á sama feita planinu og hefur einkennt brottför annarra ráðherra. Hann útvegaði sér embætti Seðlabankastjóra, útvegaði sér aukin laun, verandi búinn að útvega sér sérstök ofurellilaun fyrir tæpu ári. Þetta er íslenzk pólitík í hnotskurn, bara ýkt.

Langur ferill Davíðs einkenndist af spillingu, sem hefur þrifizt í valdastéttunum frá ómunatíð. Hann staflaði frænda sínum og einkavini sínum í Hæstarétt. Í tíð hans hefur sjaldan verið farið eftir hæfni í ráðningum í ofurstörf ríkisins. Þau hafa fallið í hlut gæludýra stjórnarflokkanna.

Davíð tók upp þann sið að skrifa bréf og taka upp símann til að ógna mönnum, sem hann taldi vera fyrir sér, svo sem umboðsmann Alþingis, bankastjóra Landsbankans og svo framvegis. Annáluð hefur verið ruddaleg umgengni hans við fólk, sem hann taldi mundu svitna og kikna í hnjáliðunum.

Davíð elti uppi kaupsýslumenn, sem hann taldi sér andvíga, sakaði þá um mútur og bjó til aðstæður, sem embættismenn túlkuðu sem ábendingu um, að lögregluaðgerðir væru æskilegar. Eftir alla þá jóðsótt, fæddist eitthvað, sem virðist vera mús, alténd minna kvikindi en stefnt var að.

Gott er að losna við Davíð úr pólitíkinni. Hann var þar mara, af því að hann notaði völd sín til að ráðskast með hluti, sem eiga ekki að vera pólitískir, til dæmis með mannaráðningar úti í bæ. Hann heimtaði, að menn bugtuðu sig og lét sér vel líka að menn flöðruðu upp um hann.

Það er líka gott, að tómarúm myndist í hirðinni, sem áður valsaði um í krafti guðdóms einræðisherrans. Þar standa eftir aumkunnarverðir menn, sem nú eru ekki neitt neitt, af því að allt, sem þeir voru, gerðist í krafti Davíðs. Nú verða hirðmennirnir að leita sér skjóls annars staðar.

Allir aðrir eru komnir í feitt. Davíð er kominn í feitt í Seðlabankanum, hafandi hækkað laun sín og eftirlaun. Þjóðin er komin í feitt, af því að nú skapast tækifæri til að koma persónulegum þáttum í rekstri ríkisvaldsins í svipað horf og tíðkast meðal siðaðra þjóða í næsta nágrenni við okkur.

Davíð hefur sloppið vel frá þessum vandræðum, af því að þjóðinni hefur vegnað vel. En þeir eru óneitanlega margir, sem hafa verið léttstígari síðustu daga en þeir voru áður.

DV
Einskærar tilviljanir í röð

AF HREINNI TILVILJUN ákvað bankaráð Seðlabankans fyrir nokkrum dögum að hækka laun Seðlabankastjóra. Það var ekki í neinum tengslum við neina útreikninga um, að hækkun dygði til að hækka laun Davíðs Oddssonar um hálfa milljón á mánuði, ef hann flytti sig úr stjórnarráðinu á Köllunarklett.

AF HREINNI TILVILJUN ákvað Birgir Ísleifur Gunnarsson Seðlabankastjóri nokkrum dögum síðar, að heppilegt væri fyrir sig að hætta í bankanum tæpu ári áður en hann yrði sjötugur. Það var ekki í neinum tengslum við neinar ábendingar um, að gott væri, ef rýmt væri til í bankanum, svo að pláss yrði fyrir Davíð Oddsson.

AF HREINNI TILVILJUN ákvað Davíð Oddsson ráðherra hálftíma síðar að kominn væri tími til að rýma til fyrir efnilegu fólki í pólitík. Hann sagði af sér pólitík til að Einar Guðfinnsson gæti orðið ráðherra og Ásta Möller gæti aftur orðið þingmaður. Þetta var hreinn góðvilji ráðherrans í garð samflokksmanna.

ÁSTÆÐULAUST ER AÐ bendla þessar ýmsu tilviljanir saman. Laun Seðlabankastjóra voru ekki hækkuð til að geðjast Davíð Oddsyni, ekki frekar en Alþingi samþykkti fyrir tæpu ári sérstök eftirlaun fyrir ráðherrann til að geðjast honum. Það er bara gul pressa og sóðablöð og skítapappírar, sem fjalla um slíkt.

BIRGIR ÍSLEIFUR Gunnarsson var ekki látinn segja af sér til að rýma fyrir Davíð Oddssyni. Þetta voru sjálfstæðar og óháðar ákvarðanir, sem hvorug hafði neitt með hina að gera. Það er því alger tilviljun, að Davíð hefur hækkað um hálfa milljón í tekjum og getur þar á ofan farið að taka sér ráðherraeftirlaun.

EF EINHHVER EFAST UM, að allt sé með felldu í þessu ferli, getum við verið viss um, að þar eru á ferð öfundsjúkir asnar, sem hafa önugt hugarfar, mótað af langvinnu þurrafylleríi. Það eru menn sem eru alltaf fúlir á móti, sama hvaða blessun mætir þjóð vorri á hraðbraut hennar fram eftir vegi.

DV
Nýklassík selur ekki

Öll dýrustu veitingahús landsins hafa sömu matreiðsluna. Hún er einmitt kennd í hótelskólanum, nýklassísk eldamennska frá Frakklandi. Árlega fer sveit kokka til Lyon til að taka þátt í Bocuse-keppni, sem er í þessum stíl. Hér á landi er enginn markaður fyrir tíu-fimmtán veitingahús af þessu tagi, enda verða menn fljótt leiðir á að éta mat, sem framleiddur er meira fyrir útlitið en bragðið og ber litla virðingu fyrir eðlisbragði hráefna. Fólkið í bænum flykkist á suma veitingastaði, en nýklassísku húsin standa hálftóm. Hver vill líka borga 6000-8000 krónur fyrir að éta skúlptúr?
Önnur matreiðsla

Aðrir möguleikar eru í stöðunni. Fyrir minna fé er hægt að fá fínan mat af ítölskum ættum á Primavera við Austurstræti, japönskum ættum í Maru við Lækjargötu og af indverskum ættum í Austur-Indíafélaginu við Hverfisgötu. Góðan fisk er hægt að fá vel matreiddan í Þremur Frökkum hjá Úlfari við Baldursgötu, Pottinum og pönnunni við Nóatún og Gallerý Fiski við Nethyl. Allt eru þetta staðir, sem eru miklu ódýrari en nýklassísku húsin og veita jarðbundnari veizlur fyrir matgæðinga. Okkur vantar hins vegar góða matreiðslu á dönsku og kínversku eða bara í stíl íslenzks mömmueldhúss.
Fjarri markaðinum

Fólk, sem fer út að borða, vill góða þjónustu í notalegu umhverfi og njóta þar vandaðrar matreiðslu fyrir ekki allt of mikla peninga. Skyndibitastaðir eiga nánast allan markaðinn, en svigrúm ætti að vera fyrir nokkur hús til viðbótar með meiri metnaði. Það er ekki eðlilegt, að helztu kokkar landsins séu allir með sömu matreiðsluna, sem er þar á ofan utan við skilning og áhuga fólks. Af hverju fóru þeir ekki í Myndlistarskólann, ef þeir eru svona uppteknir við að búa til skúlptúr á diskum? Af hverju fara þeir ekki upp úr skólabókinni og færa sig nær markaðinum fyrir matreiðslu?