arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Skökk hamingjuvog

Gallinn við flestar mælingar á hamingju þjóða er, að fólk er sjálft spurt, hvort það sé hamingjusamt. Marklaus er ný könnun, sem sýnir Íslendinga í fjórða sæti í hamingju, því að hún spyr, hvort menn séu sáttir við líf sitt. Slíkum spurningum svara Íslendingar jafnan játandi. Þjóðir eru að meðaltali mismunandi lygnar og Íslendingar eru óvenjulega lygnir. Það er mín reynsla, að Íslendingar svari eins og þeir telja vera heppilegt í stöðunni. Betra er að mæla hamingju þjóða með mælingu áþreifanlegra atriða, svo sem ýmissa þátta í heilsufari og sérstaklega í geðheilsu.
Talsmaður álfunnar

Efnahagsbandalag Suður-Ameríku, Mercosur, hefur formlega lýst yfir stuðningi við aðild Venezuela að öryggisráði Sameinuðu þjóðanna. Þessi stuðningur mun fella Guatemala, sem er frambjóðandi Bandaríkjanna. Í Mercosur eru ríki á borð við Brazilíu og Argentínu, auk hinna smærri ríkja álfunnar. Yfirlýsing þeirra þýðir, að Hugo Chávez, forseti Venezuela, verður helzti talsmaður álfunnar í heimsmálum. Jafnframt hefur Mercosur nú gert fríverzlunarsamning við Fidel Castro, forseta Kúbu. Að baki þessa er eindregið hatur íbúa álfunnar á illum harðlínumönnum Bandaríkjanna.
Hataðar krossferðir

Almenningsálitið í löndum múslima hefur alveg snúizt til stuðnings við Hezbolla, Hamas og jafnvel al Kaída, róttækustu stjórnmálaflokkana. Hassan Nasralla, leiðtogi Hezbolla, er orðinn að trúarhetju á borð við Saladín, dýrkaður um öll nálæg austurlönd fyrir vörnina gegn árás Ísraels. Jafnvel ríkisstjórnir Egyptalands og Sádi-Arabíu hafa vikið frá stuðningi við Bandaríkin. Í þessum heimshluta eiga Bandaríkin alls enga vini lengur. Þannig hefur árásarhneigð Ísraels og Bandaríkjanna spillt stöðu vesturlanda í heimsmálunum. Enda mun krossferð hins illa öxuls enda með skelfingu.
Froðufellandi ríki

Heiminum stafar núna mest ógn af tveimur froðufellandi hryðjuverkaríkjum. Annars vegar vilja Bandaríkin ráða ein öllu í heiminum. Hins vegar vill Ísrael ráða eitt öllu í miðausturlöndum. Samtök hryðjuverkamanna í öðrum löndum eru leikskólar í samanburði við þessi hryðjuverkaríki, sem því miður tengjast Evrópu í bandalögum. Verst slíkra samtaka er Atlantshafsbandalagið, sem í þriðja heiminum er orðið hreingerningadama Bandaríkjanna, rekur til dæmis fyrir þau hatað hernám í Afganistan.
Vaskfrír matur

Það flækir mál að taka misjafnt á þeim, að forgangsraða. Skattþrep eru röng, betra er að efla félagslegt réttlæti á annan hátt, til dæmis með ókeypis leikskólum og hærri ellistyrk. Einnig er rangt að taka mat fram yfir aðra vöru í virðisaukaskatti. Betra er að hafa eitt þrep og alla vöru á því þrepi. Í stað þrenns konar afstöðu til vöru í vaski er rétt að hafa einn vask á allri vöru. Matur á hvorki að vera á lægra skattþrepi né vera vaskfrír. Það flækir þjóðarbókhaldið og eykur líkur á undanskoti. Matur er of dýr, en betra er að lækka verðið með innflutnings- og tollfrelsi.
Pólitísk ógnargleði

Ógnargleði er í herbúðum harðlínumanna í Bandaríkjunum. Stríð Ísraels við umheiminn hefur vakið þá til lífs. Langt er síðan þeir voru síðast glaðir. Það var, þegar Bandaríkin hófu stríð gegn Írak. Þá átti að sigra Óvininn með rothöggi. Nú á að sigra hann að nýju, að þessu sinni í Líbanon. Þótt skynvilla harðlínumanna sé ætíð fjarri veruleikanum, rís hún jafnan upp að nýju. Öðrum þræði á hún að þjappa þjóðinni um vanhæfan forseta. Stríðið í Líbanon er ekki einkaböl Ísraels, heldur þáttur í bandarískri pólitík, varðveizlu og eflingu fáránlegra viðhorfa til lífsins og tilverunnar.
Stríð er hornsteinn

Hornsteinn í viðhorfi bandarískra harðlínumanna til umheimsins er, að stríð komi í stað utanríkismála. Hægt sé að fá erlendar þjóðir til að taka upp bandaríska stjórnarhætti með því að sprengja þær upp, þar með talin börn og gamalmenni. Harðlínumenn telja, að fólk í útlöndum sjái ljósið, þegar það er sprengt í loft upp. Þegar sprengjum linnir, sé síðan hægt að varðveita nýfengið frelsi með því að halda fólki hernumdu. Við sjáum afleiðingarnar í Palestínu. Við sjáum þær í Afganistan og Írak. En harðlínumenn draga af þeim allt annan og gersamlega veruleikafirrtan lærdóm.
Engar tannskemmdir

Í kaþólskum sið voru Haffjarðareyjar stórbýli og kirkjustaður. Lítið sér nú eftir af þeirri fortíð eyjanna þriggja milli Haffjarðarár og Skógarness, aðeins bæjarhóllinn er áberandi í landslaginu. Ekki er sýnilegur gamli kirkjugarðurinn í Bæjarey. Þar fann Vilhjálmur Stefánsson margar hauskúpur, alls engar með tannskemmdum. Byggð hélst í eyjunum fram á fyrsta fjórðung átjándu aldar, en þá fóru þær endanlega í eyði vegna sjávargangs og landbrots. Túngresi er enn töluvert í eynni, en undirlagið hefur breyzt í mosa.
Linnulaust stríð

Linnulaust er stríð Ísraels gegn Líbanon að undirlagi Bandaríkjanna. Hundruð óbreyttra borgara hafa verið drepin. Það heitir “collateral damage” á bandarísku orðbragði. Um hálf milljón manna hefur misst heimili sitt. Það er fyrirkvíðanlegur andskoti, að íslenzka ríkisstjórnin hyggst reyna að komast í öryggisráð Sameinuðu þjóðanna til að styðja hagsmuni hins illa afls í heiminum, bandalags Ísraels og Bandaríkjanna. Ísland er þegar orðið aðili að bandarísku hernámi Afganistans og hefur stimplað sig inn í vitund alþjóðasamfélagsins sem snati hjá George W. Bush.
Sex km sólarströnd

Gamlaeyri fyrir mynni Kaldáróss er lengsti og bezti skeiðvöllur, sem ég veit um, sex kílómetrar af hvítum og rennisléttum skeljasandi. Ef hún væri í suðrænna loftslagi væri hún frábær sólbaðsströnd. Enginn sér þessa strönd nema fáir hestamenn. Enginn vegur liggur þangað og sjór liggur að henni á alla vegu milli Haffjarðarár og Saltnesáls. Á háfjöru ríða menn leirur út í eyrina til að fá sér skeiðsprett í fjörunni sjávarmegin. Beztan tíma fá menn milli flóða, ef þeir ríða frá Snorrastöðum yfir Saltnesál og taka síðan land í Stóra-Hrauni eftir að flæðir inn í álinn.
Búvöruverðið

Ráðherrar hafa tekið illa tillögum matvælaverðsnefndar. Sérstaklega eru Geir Haarde og Guðni Ágústsson viðskotaillir. Forsætisráðherra segir lægri matarskatt ekki munu skila sér í lægra matarverði, þótt sú hafi einmitt verið reynslan, þegar skatturinn var lækkaður. Landbúnaðarráðherra reynir að dreifa athyglinni með því að benda á verð á lyf og fatnaði. Innlend matvara og hátolluð erlend matvara eru þó þau atriði, sem mestu máli skipta í fjárhag almennings. Það er verndarstefnan, sem veldur hæsta matarverði í heimi. Hún er stjórnvöldum að kenna og engum öðrum.
Þegar farið er að reka

Það er fyrst gaman, þegar farið er að reka, sagði kunnur skólamaður fyrir hálfri öld. Hestaferðir með rekstur eiga djúp tengsli í sálarlífi manna og hesta. Flökkulífið heillar. Menn og hestar lesta sig í halarófu í átt að nýju vatnsbóli, nýjum haga. Þannig voru forfeður Íslendinga á gresjum Úkraínu fyrir 100 kynslóðum. Þá lifðu þeir á hestbaki og áttu ekki annað heimili. Minningin um þetta lifir í undirvitund fólks, sem á 30 kynslóðir að baki hér á þessu landi. Þar sem ævinlega hefur verið ferðast á hestum og fjarlægðir hafa ævinlega verið stuttar í hugum fólks.
Vosbúð var þeim töm

Forfeður okkar, sem lýst er af samtímamönnum í Sturlungu, voru engir innisetumenn. Hvað eftir annað fóru þeir í langar hestaferðir til að gæta hagsmuna sinna, oft að vetrarlagi. Vosbúð var þeim töm. Þeir nenntu ekki alltaf að taka króka á vöð, heldur böðluðust yfir ár og fljót á sundreið og áðu í blautum mýrum. Notalegra hefur verið að liggja í Snorralaug. En höfðingjar þess tíma virðast þó ekki hafa óttazt hrakninga í fljótum og á heiðum. Söðlar forfeðra okkar og ferðabúnaður allur var lakari en hann er nú á tímum góritex. Við nútímamenn erum dúllur í samanburði við þá.
Börðust ekki á baki

Sturlungar voru litlir herstjórar, þótt þeir sætu í erlendum hirðum og vissu um hermennsku riddara á miðöldum. Sturla Sighvatsson fór alla leið til Rómar. Samt þóttust Íslendingar berskjaldaðir á hestbaki og fóru af baki til að berjast. Kannski höfðu þeir grjótið helzt að vopni. Höfðingjar kenndu mönnum sínum enga hermennsku og kunnu ekki að skipa liði. Sturla og Sighvatur virðast hafa verið heillum horfnir í Örlygsstaðabardaga. Þeir voru ekki undir bardaga búnir, þótt þeim hafi klukkustundum saman verið ljóst, að tvöþúsund manna her var að þoka sér austur yfir Héraðsvötn.
30 klukkustunda reið

Var í gær á fjörum Hítarár og Kaldár. Á síðari fjörunum slapp Þórður kakali undan Kolbeini unga á fjörunni, þegar aðfallið stöðvaði norðanmenn. Líklega hefur Þórður sullast yfir viðsjárverðan Saltnesál, sem klukkustund síðar reyndist Kolbeini ekki árennilegur. Hafði Þórður og 200 manna lið hans þá farið dagfari og náttfari alla leið frá Þingvelli. Til Helgafells við Stykkishólm komst hann eftir rúmlega 30 klukkustunda reið um 200 kílómetra leið frá Þingvelli, sumpart í snjóþæfingi á Mýrum, enda var þetta um hávetur. Íslendingar Sturlungaaldar voru meiri hestaferðamenn en við erum á 21. öld.
Yfir heiðina um hávetur

Kolbeinn ungi frétti norður í Skagafjörð af Suðurlandsferð Þórðar kakala. Kallaði hann saman 700 manna lið um Norðurland og hélt með flokkinn á Arnarvatnsheiði til að sitja fyrir Þórði í Borgarfirði. Á heiðinni brast á stórhríð og urðu nokkrir menn úti. Kolbeinn lét menn glíma til að halda á sér hita. Niður í Hvítársíðu komust þeir og og gerðu þau mistök að fara suður yfir Hvítá til hvíldar í Reykholti. Meðan þeir sváfu þar fór Þórður um Bæjarsveit og norður yfir Hvítá. Þá hófst mögnuð eftirför, sem lýst er af samtímamönnum í Sturlungu.
Vítahringur Strætó

Erfitt er að reka strætó í samstarfi margra sveitarfélaga, þar sem sýn manna er misjöfn á samgöngur almennings. Sumir vilja, að þær standi undir sér og aðrir vilja, að þær séu ókeypis. Sátt hefur verið um millileið í taprekstri. Þegar mönnum ógnar tapið, er leitað leiða til sparnaðar og þær koma gjarna niður á tíðustu leiðunum. Svo er raunin núna, þegar hætt verður að fara þær á tíu mínútna fresti. Strætó verður eins og veitingahús, sem ekki fær næga aðsókn, ákveður að spara í mat og þjónustu án þess að lækka verðið. Slíkt verður ævinlega vítahringur og hann er nú á fullu hjá Strætó.
Gamla fólkið

Rýr var samningur ríkisins og samtaka aldraðra um, að hinir verst settu fengju sama og hinir verst settu hjá stéttarfélögunum, 15.000 krónur á mánuði. Að mestu var litið fram hjá hlutfallslega versnandi kjörum gamals fólks á löngu æviskeiði ríkisstjórnarinnar. Enn er langt í land, að ríkið skili aftur því, sem það hefur hrifsað af gömlu fólki á rúmum áratug. En þeim fjölgar stöðugt, sem verða gamlir, og þeir verða liðtækari í átök. Því má búast við, að samtök aldraðra fái smám saman harðara haustak á pólitíkusum, sem ekki nenna að ræða við aðra en þá allra frekustu.
Huliðseyjan

Hjörsey er þriðja stærsta eyja Íslands, lítt þekkt og af fáum séð, enda er þar ekki vegur, höfn eða flugvöllur. Hún er upphafspunktur landmælinga á Íslandi, því að frá vörðu í eyjunni mældi danska herforingjaráðið fyrsta þríhyrninginn, sem varð upphaf að víðtæku kortasafni landsins. Hjörsey er grösug eyja í Faxaflóa út af Mýrum, hægt að sullast þangað á hestum á fjöru. Hún var kostajörð allar aldir og eru þar einnig tilnefndar sex hjáleigur. Kirkja var þar til 1896. Nú er ekki önnur byggð þar en í sumarbústað. Miðnæturreið út í eyjuna í kvöldroðanum væri góð lækning þeim, sem kvarta um, að þeir séu andvaka út af fuglagargi.
Löngufjörur

Fáir aðrir en hestaferðamenn kynnast Löngufjörum, miklu landflæmi í fjörum Mýra, Hnappadals og Snæfellsnes. Sumpart eru þetta flatar leirur innan við eyjar og nes, Akraós, Kaldárós, Haffjarðarós og Straumfjarðarós. Vestar taka við hvítir skeljasandar frá Stakkhamri vestur að Arnarstapa. Allt er þetta land fjarri vegum, enda undir sjó tvisvar á sólarhring. Á sumrin er oft mikil umferð ferðahesta á svæðinu, margir að flýta sér að ná fjörunni í Hítará, Saltnesál, Haffjarðará, Straumfjarðará, Staðará eða Búðaósi. Milli þessara farartálma eru miklir skeiðvellir fjarri mannabyggðum.
Draumalandið

Löngufjörur eru draumaland hestamannsins. Vinsælastar eru fjörurnar út frá Snorrastöðum, bæði dagleiðin suður í átt til Hítarness og Akra og dagleiðin vestur yfir Saltnesál og Haffjarðará í Skógarnes. Hestum líður vel á þessari leið, þeir teygja sig á góðgangi og hafa margir gaman af að sulla eins og börn. Gamlir klárhestar verða ágætlega meðfærilegir á tölti, skeiðhestum er att saman og lausu hrossin æða áfram á stökki eins og þau eigi lífið að leysa. Erfitt er að hemja fjörið á leirunum og þá er ráðið að leita upp í gróðursælar eyjar til að hvíla gæðingana.
Hjálmaskyldan

Hjálmaskylda hefur lengi verið í ferðum fyrirtækja á borð við Íshesta og Eldhesta. Hins vegar sá ég í sjónvarpinu mynd frá hestaferð um Þingeyjarsýslur, að starfsmaður í rekstri var hjálmlaus. Þannig er búin til stéttaskipting í ferðum. Annars vegar eru atvinnumenn, sem ekki nota hjálm, og hins vegar almenningur, sem notar hjálm. Skilaboðin eru röng, sem fyrirtækið sendir með þessu. Þær skyldur, sem lagðar eru á ferðamenn, eiga líka að gilda um starfsmenn. Ég er í fleiri en einni langferð á hestum á sumri hverju og hjálmaskyldan nær þar til allra.
Vörðuvinafélagið

Vörðuvinafélagið er merkasta fornleifafélagið. Það skráir gamlar vörður á óbyggðaleiðum, lagar þær og hleður sumar að nýju. Það hefur tekið fyrir Sprengisandsleið upp Gnúpverjaafrétt meðfram Þjórsá vestanverðri upp að Sóleyjarhöfða, þaðan sem leiðin lá yfir Sprengisand og stundum Ódáðahraun. Vörður eru þau mannvirki fyrri alda, sem enn standa nú á tímum. Því er mikilvægt að varðveita þær og hlúa að þeim. Ferðafélag Akureyrar hefur unnið hliðstæða vinnu við Biskupaleið yfir Ódáðahraun. Og eitthvað hefur verið lagað á Kjalvegi. Allt er þetta einkum frjálst framtak áhugafólks.
Ódáðahraunsvegur

Ódáðahraunsvegur

Þjóðvegur var um Sprengisand og Ódáðahraun fram undir miðja 17. öld. Var þá fylgt varðaðri leið, sem lá milli vatnsbóla og hrossahaga, enda voru óbyggðir gróðursælli í þá daga en þær eru núna. Svo gersamlega hvarf þessi þjóðvegur úr minni manna, að einni öld síðar, eftir miðja 18. öld, var hans leitað, en fannst ekki. Það var ekki fyrr en 1976, að skipuleg leit var hafin að þjóðvegi Ódáðahrauns. Smám saman hafa fundizt vörður og leifar af vörðum, svo að nú er hægt að fylgja hinni fornu leið með hjálp GPS-tækja. Frá þessu er sagt í nýútkominni árbók Ferðafélags Íslands.
Biskupaleiðin kortlögð

Fín kort eru í nýjustu árbók Ferðafélags Íslands eins og í mörgum þeirra hin síðari ár. Þau eru sérhönnuð fyrir efni bókarinnar. Jón Gauti Jónsson bókarhöfundur segir m.a. frá merkri vinnu Ferðafélags Akureyrar við að kanna hina gömlu Biskupaleið um Ódáðahraun, finna vörður leiðarinnar, lappa upp á þær og skrá hnit þeirra á GPS. Jón dregur þessa áður týndu leið inn á bókarkortin. Þetta var leið Skálholtsbiskupa til austasta hluta umdæmis þeirra. Hún lá upp með Þjórsá, yfir Sprengisand og Ódáðahraun að ferju, sem þá var sunnarlega yfir Jökulsá á Fjöllum, þar sem enn heitir Ferjufjall, sunnan Möðrudals á Fjöllum.
Allt innifalið

Flugfélög á valdasvæði Evrópusambandsins verða eftir rúmt ár skylduð til að auglýsa fargjöld með öllu inniföldu, svo sem flugvallargjöldum. Þá geta farþegar í fyrsta skipti borið saman raunveruleg fargjöld flugfélaga. Auk þess verður flugfélögum bannað að hafa misjafna taxta eftir löndum. Þetta á eftir að fara fyrir þing sambandsins og ráðherranefnd. Sum flugfélög hafa tekið þessu vel og önnur illa, einnig sumir ráðherrar, sem gæta hagsmuna flugfélaga. Breytingin nær síðar til Evrópska efnahagssvæðisins, þar á meðal Íslands.
Linkind Evrópu

Brezka blaðið Guardian vekur í leiðara athygli á linkind Evrópuríkja í garð Bandaríkjanna og Ísraels í kjölfar hernaðar Ísraels í nágrannaríkjunum. Að vísu fór Jaiver Solana, utanríkisráðherra Evrópusambandsins, til Beirút. Það eina, sem Evrópa treystir sér til að gera, er að hvetja Ísrael til að “fara gætilega”. Það er vægt til orða tekið, þegar hundruð óbreyttra borgara eru myrt eða falla eins og það heitir á fréttamáli. Ef Evrópusambandið lætur ekki að sér kveða gegn stríðsglæpum við bæjardyrnar, er ekki von á, að það láti að sér kveða í utanríkismálum í náinni framtíð.
Hnattvæðing hnígur

Áttveldafundinum í Sankti-Pétursborg hefur ekki aðeins mistekizt að hemja stríð Ísrael. Honum hefur líka mistekizt að finna leiðir til að bjarga hnattvæðingunni. Hún hefur nú verið til umræðu í fimm ár í fundaröð, sem kennd er við Doha. Vesturveldin neita að opna markaði fyrir búvörur þróunarlandanna og þróunarlöndin neita að opna markaði fyrir hátækni og fjársýslu vesturveldanna. Hagsmunasamtök bænda á vesturlöndum bera mesta ábyrgð. Í kjölfarið tekur verndarstefna við af hnattvæðingu.
Ósvífin ummæli

Vestrænu fólki finnst hámark ósvífninnar vera þau ummæli Kameini erkiklerks í Íran, að Ísrael sé djöfullegt krabbamein. Samt eru þau næsta rétt. Ísrael er krabbamein Miðausturlanda, meginorsök og meðorsök flestra vandræða heimshlutans. Ísrael er líka illt afl, ásamt Bandaríkjunum annar póllinn í öxli hins illa, sem er meginorsök og meðorsök flestra vandræða heimsins eftir valdatöku Bush forseta. Þegar ég hlustaði fyrir mörgum árum á Ehud Olmert, þáverandi borgarstjóra og núverandi forsætisráðherra, flytja erindi í Jerúsalem, fannst mér ég vera að hlusta á snarbilaðan mann.
Ísrael hvítþvegið

Að undirlagi Bandaríkjanna hafa áttveldin á fundi sínum í Pétursborg ákveðið að kenna samtökunum Hamas og Hezbolla um ófrið Ísraels á hendur nágrannaríkjunum. Þannig kemst Ísrael upp með allt. Það komst t.d. upp með að fá sér kjarnorkuvopn, þótt allt verði vitlaust, þegar Íran reynir hið sama. Sérstaklega er merkilegt, hvernig tilraun Bandaríkjanna til að koma á lýðræði í Palestínu leiddi til kosningasigurs Hamas, sem Bandaríkin hamast nú við að gera að engu. Það er ábyrgðarhluti að teljast til vestrænna ríkja og bera ábyrgð á þeim hörmungum, sem þau valda víða um heim.
Nató er leppur

Leppur Bandaríkjanna í heimsyfirráðum þeirra er Atlantshafsbandalagið. Það seilist æ víðar til stríðs utan Evrópu, hefur til dæmis tekið við hernaði á stórum svæðum í Afganistan og veltir fyrir sér aðild að stríðinu gegn Írak. Almennt má segja, að meginhlutverk bandalagsins verði að hreinsa til eftir árásir Bandaríkjanna. Að mestu er horfið hlutverk þess að gæta friðar í Evrópu. Í staðinn sogast ríki þess inn hernám og ofbeldi í þriðja heiminum, þar á meðal svonefnd friðargæzlusveit frá Íslandi. Við eigum hins vegar að forðast þetta bandalag eins og heitan eldinn.
Valgerður fær prik

Vel og snaggaralega gert hjá Valgerði Sverrisdóttur utanríkisráðherra að senda 472 sæta vél til Damaskus að sækja Íslendinga og aðra Norðurlandabúa vegna loftárása Ísraels á Beirút. Of sjaldan heyri ég, að ráðuneytið komi Íslendingum að gagni í útlöndum. Enn sjaldnar heyri ég, að Valgerður komi þjóðinni að gagni, en einu sinni verður allt fyrst. Sá hængur er á málinu, að Norðmenn vildu ekki sjá Íslendinga í rútunum frá Beirút til Damaskus, svo að Íslendingar verða að fara með Finnum degi síðar. Vonandi bíður flugvélin eftir Íslendingunum frá Beirút.
Sturla fær prik

Gott hjá Sturlu Böðvarssyni samgönguráðherra að opna spjallrás á heimasíðu ráðuneytisins, svo að fólk geti tjáð sig um mál þess. Fyrsta umræðuefnið er, hvort hækka eigi bílprófsaldur úr sautján árum í átján. Mitt svar við þeirri spurningu er, að menn eigi að fá allan borgaralegan rétt um leið og þeir verða skattskyldir. Mér finnst, að fólk eigi líka að fá að tjá sig um forgang hraðbrauta á Reykjavíkursvæðinu eða röra í afskekktum fjöllum. Einnig um forgang lagfæringu hringvegar eða viðbótarvegi um afskekktar heiðar. Setjum stórpólitísku málin í umræðu á vefnum.
Lítil hvalveiði

Við erum í sama vanda og Norðmenn, getum ekki veitt nema tæpan helming af hvölunum, sem leyft er að veiða. Er þó kjötinu heldur betur tekið hér á landi en í Noregi og Japan, þar sem menn hafa gleymt átinu. Í Noregi eru allar frystigeymslur fullar og í Japan er hafinn ríkisrekinn áróður fyrir hvalkjötsáti. Á Íslandi hefur félag fjögurra báta leyfi til veiðanna, sem kallaðar eru vísindaveiðar að hætti Japana, ekki vísundaveiðar. Norðmenn læðast ekki kringum heita grautinn og kalla þetta bara veiðar. En seint verður þetta arðvænlegur atvinnuvegur á 21. öld.
Stóri bróðir í morgunkorni

Ég er með morgunkorn barnanna fyrir framan mig í sveitinni, þegar ég skrifa þetta. Á kantinum er innihaldslýsing. Þar segir bandaríski framleiðandinn, að sykur sé 23,5% og mettaðar fitusýrur séu 1,3%. Þessar góðu upplýsingar mega ekki sjást á Íslandi. Því hefur verið límdur yfir miði, sem hylur innihaldstöfluna og segir aðeins, hversu mikið prótein, kolvetni og fita sé í vörunni. Kerfiskarlar á Íslandi hafa ákveðið, að fólki sé ekki hollt að vita um sykur og mettaðar fitusýrur, og hafa heimtað ritskoðun upplýsinganna. Verst er, að flestir Íslendingar telja eðlilegt, að kerfiskarlar passi þá.
Bannorð valda gelti

Út um þúfur hafa farið hugmyndir um, að áttveldin taki sig saman um að gera lyf og ónæmissprautur ódýrari í þriðja heiminum. Bandaríkin hafna tillögum Frakklands og Bretlands um aðferðir á þeim grundvelli, að þær feli í sér skatt á auðríkin. Bush Bandaríkjaforseti er þannig víraður, að hann geltir alltaf, þegar hann heyrir nefndan skatt eða fjölþjóðasamstarf. Þetta er algengur galli, margir eru svona víraðir hér á landi einnig. Ekkert mun því koma út úr áttveldafundinum frekar en í Doha-viðræðunum um heimsviðskipti, þar sem Bandaríkin verja okur lyfjaframleiðenda á þriðja heiminum.
Sumarfrí er martröð

Íslenzkur fræðimaður telur, að Íslendingar kunni ekki að njóta sumarfrís, upplifi það sem algera martröð. Þeir geti ekki slakað á og fái einkenni fráhvarfs frá vinnu og hversdagsleika. Þetta eru ekki nýjar fréttir. Allt, sem víkur frá daglegri festu, veldur vandræðum þjóðarinnar. Svo einfalt mál sem helgarfrí sendir fólk út í næturlífið, þar sem það drekkur frá sér ráð og rænu til að forðast að vera eitt með sjálfu sér eða fjölskyldunni. Þegar fólk á lengra frí, telur það sig þurfa að skipuleggja fríið í stað þess að setjast í letistólinn með góða bók eða krossgátu.
Hvalur selzt ekki

Norðmenn settu 1000 hvala kvóta á sumarvertíðinni, sem lýkur í ágúst. Þeir veiða hins vegar ekki nema tæplega 500 hvali, rétt innan við helming af kvótanum. Helzta ástæðan er, að kjötið selzt illa og frystigeymslur eru fullar. Norsk stjórnvöld vilja láta sýnast, að þau geti leyft eins mikla hvalveiði og þeim sýnist. Jafnframt neita þau að horfast í augu við, að hvalur er ekki lengur á borðum manna, ekki einu sinni í Japan. Í báðum þessum ríkjum eins og á Íslandi eru hvalveiðar knúðar fram af þrjózku, sem á sér ekki arðbæra forsendu í markaðslögmálum.
Mæðist af sárum

Andlegur leiðtogi stjórnarstefnu George W. Bush á bágt þessa dagana. Nýjasti vandi Dick Cheney varaforseta er, að fyrirtækið hans er komið á svartan lista hjá stríðsráðuneytinu fyrir 70 milljarða króna okur og svindl í verktöku við hermangið í Írak. Ráðuneytið hefur sagt upp samningum við Halliburtun og boðið hermangið út. Vladimir Pútín Rússlandsforseti gerir opinberlega grín að honum fyrir að skjóta vin sinn í veiðiferð. Valery Plame, njósnari hjá CIA, hefur svo kært hann fyrir að ljóstra upp nafni hennar til að níðast á eiginmanni hennar.
Hnattvæðing á enda

25 ára ferill hnattvæðingar er á enda, segir Martin Jacques í Guardian í gær. Fundaröðin, sem kennd er við Doha, er að fara út um þúfur. Iðnríki og þróunarríki ná ekki saman. Bandaríkin eru fráhverf fjölþjóðasamningum og reyna að ná tvíhliða samningum, þar sem þau geta beitt afli gegn hinu ríkinu. Dæmin eru framlenging vestrænna einkaleyfa og fjármagnsfrelsi, en lokun á búvörur þróunarlanda. Vestræn fyrirtæki kvarta sífellt ákafar yfir auknu afli Kína og Indlands og heimta verndun. Vestræn verndarstefna tekur nú við af vestrænni hnattvæðingu, hægt og sígandi.
Microsoft borgar ekki

Samkeppnisstofnun Evrópusambandsins hefur sektað Microsoft um 280 milljón evrur til viðbótar 500 milljón evra fyrri sekt. Einnig hefur hún ákveðið að beita 3 milljón evru dagsektum á hverjum degi frá 31. júlí, meðan Microsoft fer ekki eftir fyrirmælum um opnun forrita. Fyrirtækið hefur kært þetta eins og aðra úrskurði stofnana og dómstóla á vegum sambandsins. Skondnast við þetta er, að hingað til hefur Microsoft komist upp með að borga ekkert. Það hefur heri lögfræðinga við að tefja málið og vinna tíma. Stríðið hefur staðið í átta ár án nokkurs árangurs.