arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Kakali 1242

Þeysireiðir Þórðar kakala árið 1242.

Þórður kakali kom út í Eyjafirði sumarið 1242. Reið suður Bleiksmýrardal og Sprengisand til að forðast Kolbein unga. Reið síðan vestur á firði til að leita fylgismanna. Síðan suður um Hítardal til að leita vopna og áfram suður um Skessubásaveg og Klukkuskarð til Laugarvatns og áfram til Skálholts, Keldna og Breiðabólstaðar. Síðan í einum rykk á átján tímum frá Skálholti í Stykkishólm. Frétti í Borgarfirði af her Kolbeins unga í Reykholti. Slapp undan honum yfir Hvítá og síðan í þeysireið vestur Mýrar, þar sem hann komst út á Löngufjörur, en Kolbeinn varð strandaglópur á aðfallinu. Ferð Þórðar lauk ekki í Stykkishólmi, heldur flúði hann út í Breiðafjarðareyjar. Tveimur árum síðar vann Þórður mikinn sigur í Flóabardaga og endanlegur sigur í Haugsnesbardaga. Var þá búinn að vera í þindarlausum herferðum í fjögur ár.

Fleiri en Þórður stóðu í stórræðum í herferðum árið 1242. Þá fór Kolbeinn ungi um vetur með 600 manna lið um Núpdælagötur frá Húnaþingi til að veita Þórði kakala fyrirsát í Borgarfirði. Þetta var 27. nóvember. ”Svo var veðri farið er þeir riðu á heiðina, að um morguninn var á krapadrífa og vindur lítill og urðu menn alvotir. En er leið á daginn tók að frysta; hljóp þá veðrið í norður.” Menn villtust og hröktust um heiðina, nokkrir dóu og aðra kól. Lét Kolbeinn menn glíma til að halda á sér hita. Í stað þess að halda áfram niður Hvítársíðu og fara síðan yfir Norðurá, fór Kolbeinn yfir Hvítá og í Reykholt. Þurfti því að fara Hvítá tvisvar og tafðist við það. Missti því naumlega af Þórði, sem fór um Bæjarsveit norður yfir Hvítá á sama tíma. Kolbeinn missti af Þórði norðvestur Mýrar og út á Löngufjörur. Hefði betur farið Holtavörðuheiði og setið fyrir Þórði á Mýrum. Mistök þessi mörkuðu þáttaskil í valdabaráttunni. Þórði óx ásmegin eftir þetta. Hafði sigur í Flóabardaga 1244 og í Haugsnesbardaga 1246. Þórður varð einvaldur yfir Íslandi 1247-1250. Hann er sá eini af Sturlungum, sem sýndi herkænsku, ólíkur Sturlu bróður sínum. Reif sig upp úr fylgisleysi og vopnaleysi í einveldi á fimm árum. Dó síðan á sóttarsæng úti í Noregi. (© Jónas Kristjánsson)

? km

Ýmsir landshlutar

Nálægar leiðir: Bleiksmýrardalur, Gásasandur, Skessubásavegur, Klukkuskarð, Löngufjörur.

Skrásetjari: Jónas Kristjánsson

Heimild: Jónas Kristjánsson
Jörundur & Eilífur

Frá þjóðvegi 1 á Mývatnsöræfum um Jörund og Eilíf að Ási í Kelduhverfi.

Áður fyrr var þetta önnur aðalleiðin milli Mývatns og Kelduhverfis. Í Austaraseli bjó upp úr miðri nítjándu öld Jón gæzka Jónsson, sem sagður var hafa skorið grastoppa með hníf og tínt í poka til vetrarfóðurs. Í Hlíðarhaga við Eilífsvatn var búskapur á síðari hluta 19. aldar.

Byrjum á þjóðvegi 1 á Mývatnsöræfum við farveginn Austaraselslind. Förum um eyðibýlið Austarael og norðaustur yfir Jörundargrjót að fjallinu Jörundi. Förum um skarð milli fjallsins og smáfells suðvestan þess. Síðan meðfram Jörundi að vestanverðu og sveigjum þar til norðausturs fyrir Hágöng. Síðan aftur til norðurs að fjallaskálanum Hlíðarhaga við Eilífsvatn. Förum austan vatnsins og síðan austan fjallsins Eilífs og þvert norður yfir Grjótháls og Svínadalsháls niður í Svínadal í Kelduhverfi. Þaðan er reiðleið um Jökulsár-þjóðgarðinn, sem nú er orðinn hluti af Vatnajökulsþjóðgarði. Leiðin merkt sem slík í Ásheiði, og komið niður að þjóðvegi 85 við Ás í Kelduhverfi.

32,2 km

Þingeyjarsýslur

Skálar:

Hlíðarhagi: N65 45.845 W16 36.845.

Svínadalur: N65 55.000 W16 32.000. Hestagirðing

Nálægir ferlar: Péturskirkja, Sund, Þeistareykjabunga.

Nálægar leiðir: Dettifossvegur, Dettifoss, Hólmatungur.

Skrásetjari: Jónas Kristjánsson

Heimild: Árbækur Ferðafélagsins
Jörfamúli

Frá Krossi í Haukdadal um Jörfamúla að Fornahvammi í Norðurárdal.

Förum frá Krossi suður og upp Jörfamúla, suður Hvassárdal og í Fornahvamm.

18,1 km

Snæfellsnes-Dalir, Borgarfjörður-Mýrar

Nálægir ferlar: Haukadalsskarð, Tröllháls.

Nálægar leiðir: Holtavörðuheiði, Haukadalsá, Krossbrún, Villingadalur.

Skrásetjari: Jónas Kristjánsson

Heimild: Glaður, hestamannafélag
Jökulsárvöð

Jökulsá á Fjöllum.

Jökulsá á Fjöllum er núna hvergi reið nema um kvíslarnar suður undir Vatnajökli og þarf þá að fara varlega og með mikilli þekkingu á vöðum og sandbleytum. Sú leið er kölluð Vatnajökulsvegur og var nokkrum sinnum farin á síðari öldum, 1794-1839. Hún er á korti Björns Gunnlaugssonar 1849.

Í Ljósvetningasögu segir frá ferð Þorkels Geitissonar til Þorsteins Síðu-Hallssonar: “Um sumarið búast þeir heiman að með sex tigu manna hvorir og ríða til Jökulsár. En þá voru góð vöð á ánni víða. Þar skiptu þeir liði. Þorkell og Þorsteinn og þrír aðrir fóru alfaraleið til Vaðlaþings, en flokkurinn allur fór fyrir ofan Mývatn til Króksdals og Bleiksmýrardals og svo fyrir neðan heiði.” Þeir fóru yfir Jökulsá við Ferjufjall eins og Sámur í Hrafnkels sögu Freysgoða. Sámur fór norður til Brúar á Jökuldal og þaðan yfir Möðrudalsheiði og gisti í Möðrudal um nótt. Þaðan fór hann til Herðubreiðartungu og fyrir ofan Bláfjall, síðan í Króksdal við Skjálfandafljót og suður Sprengisand til Sauðafells og loks til Þingvalla.

Þegar Hrafnkels saga Freysgoða og Ljósvetningasaga voru skrifaðar, fóru menn yfir ána hjá Ferjufjalli suðvestan Möðrudals og síðan vestur Biskupaleið um Suðurárbotna yfir á Sprengisand eða norðvestur um Almannaveg beint til Mývatns. Þá eru sögð fleiri vöð á ánni. Síðar var sett ferja við Ferjufjall. Umdeilt er, hvort þetta er hin sanna biskupaleið. Þá leið fóru Skálholtsbiskupar ítrekað að vísitera á Austurlandi 1632-1720. Þessi leið yfir Ódáðahraun er samt kölluð Biskupaleið og hún er enn vörðuð og hefur verið kortlögð með GPS. Ferjan var síðan færð norður að Ferjuási gegnt Víðidal og loks nálægt því, sem brúin er núna gegnt Grímsstöðum. Ekki er vitað um ártöl í þessu sambandi. Ljóst er, að vatn hefur verið mun minna í Jökulsá á Fjöllum fyrir sagnatíma Íslendingasagna, en hafa lagzt af á sagnatímanum. Áður voru “góð vöð á ánni víða” og þá var enn vað við Ferjufjall, en síðar varð öll áin óreið. Ekki er vitað um ártöl á vöðum frekar en um ártöl á ferjustöðum.

XXX km

Austfirðir, Þingeyjarsýslur

Ekki fyrir göngufólk

Athugið nýtt hraun 2014-2015

Nálægar leiðir: Vatnajökulsvegur, Biskupaleið, Veggjafell, Almannavegur, Gestreiður, Leiðaskarð, Byttuskarð, Sænautafell.

Skrásetjari: Jónas Kristjánsson

Heimild: Ýmsar heimildir, Árbók Ferðafélagsins 1968.
Jökulheimar

Frá Hrauneyjum við Tungnaá um Veiðivötn að fjallaskálanum Jökulheimum við Vatnajökul.

Jeppaslóðin er lengst af eins og strik í auðninni.

Í Jökulheimum hefur lengi verið miðstöð vísindaferða upp á Vatnajökul, einkum að Grímsvötnum.

Förum frá hótelinu Hrauneyjum í 360 metra hæð og með vegi 26 til austurs að Vatnsfellsvirkjun og síðan austur á jeppaslóð í átt til Veiðivatna. Hún liggur sunnan Vatnsfells og norðan Fellsendavatns og síðan norðan við Þóristind. Beygir síðan til suðausturs hjá afleggjara í Botnaver. Förum áfram suðaustur og austur að Veiðivötnum. Förum þar beint áfram fyrir vestan Hraunvötn og síðan vestan við Hraunfell og suðaustan við Dreka og áfram austur að Ljósufjöllum. Förum suður fyrir þau og síðan austur með fjöllunum, unz við komum að Heimabungu. Förum norður fyrir hana og austur að fjallaskálanum í Jökulheimum í 670 metra hæð.

35,9 km

Rangárvallasýsla

Skálar:

Hrauneyjar: N64 11.852 W19 17.026.

Þóristungur: N64 12.579 W19 14.477.

Lindarkot: N64 13.010 W19 08.210.

Jökulheimar: N64 18.632 W18 14.304.

Jeppafært

Nálægir ferlar: Hamarskriki, Fljótsoddi, Breiðbakur.

Nálægar leiðir: Sigalda, Skyggnisvatn, Veiðivötn.

Skrásetjari: Jónas Kristjánsson

Heimild: Útivistarkort
Jökulháls

Frá Arnarstapa um Jökulháls til Ólafsvíkur.

Að mestu er fylgt jeppaleið.

Í Árbók FÍ 1986 segir: “Það var fjölfarin leið, áður en bílaöld hófst. Bæði héraðslæknir og sóknarprestur áttu meðal annarra tíðum leið um hálsinn … Þegar farinn er Jökulháls, er Gerðubergsháls á vinstri hönd … Síðan liggur leiðin um Tághálsa upp af Hróa og upp á milli Geldingafells og Sandkúlu. Þá er komið á sjálfan Jökulháls og brátt fer að halla suður af.”

Byrjum hjá þjóðvegi 574 norðaustan Stapafells. Förum norðvestur að Sönghelli og síðan norður Kýrskarð austan Botnsfjalls. Förum norður á Náttmálahnjúk og norður að Sandkúlum austanverðum. Síðan til norðvesturs undir Sandkúlum í 640 metra hæð. Förum milli Geldingafells að vestan og Sandkúlna að austan. Síðan norður Tághálsa og austan við Hróa, niður í Ólafsvík.

15,9 km

Snæfellsnes-Dalir

Skálar:

Jökulhúsið: N64 48.979 W23 43.778.

Jeppafært

Nálægir ferlar: Klettsgata, Beruvík.

Nálægar leiðir: Ennisdalur, Ólafsvíkurenni, Fróðárheiði,Búlandshöfði.

Skrásetjari: Jónas Kristjánsson

Heimild: Herforingjaráðskort
Jökulfall

Frá Ásgarði í Kerlingarfjöllum til Svartárbotna á Kili.

Tengileið á jeppavegi milli leiða á Kili og leiða á Hreppaafréttum. Leiðin liggur um brú á Jökulfalli.

Kerlingarfjöll eru brött fjallaþyrping suðvestan Hofsjökuls. Þau rísa upp í 1100-1400 metra hæð af 700 metra hásléttu. Litrík og gróðurlítil, sum úr líparíti Norðvestan í þau skerast Hveradalir, þar sem lengi var í Ásgarði rekinn sumarskóli fyrir skíðafólk. Þar er nú rekin ferðamiðstöðin Fannborg í 700 metra hæð. Þaðan er jeppaslóð upp í 1000 metra hæð. Í Ásgarði og Svartárbotnum er aðstaða fyrir hestaferðamenn.

Förum frá ferðamiðstöðinni í Ásgarði efir jeppavegi yfir á Kjöl. Fyrst vestur að brú á Jökulfalli yfir fossinum Hvini og síðan áfram vestur með fljótinu að vegamótum á Kili, þjóðvegi 35. Með þeim vegi til norðurs er stutt leið í Gránunes í Svartárbotnum, þar sem er fjallaskáli.

10,1 km

Árnessýsla

Skálar:

Kerlingarfjöll: N64 41.074 W19 18.119.

Svartárbotnar: N64 44.630 W19 25.927.

Jeppafært

Nálægir ferlar: Illahraun, Miklumýrar, Hrunamannaafréttur.

Nálægar leiðir: Svartárbotnar.

Skrásetjari: Jónas Kristjánsson

Heimild: Útivistarkort
Jórvíkurskarð

Frá Jórvík í Suðurdal um Jórvíkurskarð til Skarðs í Norðurdal í Breiðdal.

Förum frá Jórvík norðaustur og upp með Jórvíkurá að suðaustanverðu og förum beint upp í Jórvíkurskarð í 400 metra hæð. Þaðan vestur og niður með Skarðsá að Skarði eða Tóarseli í Norðurdal.

5,9 km

Austfirðir

Nálægar leiðir: Dísarstaðahjalli, Reindalsheiði.

Skrásetjari: Jónas Kristjánsson

Heimild: Breiddalur.is
Jórukleif

Frá Reykjavík til Nesjavalla.

Vinsæl dagleið frá Reykjavík með næturgistingu á Nesjavöllum. Fara má þá leið, sem lýst er hér að neðan eða ríða gamla þjóðveginn um Litlu Kaffistofuna og fara síðan fyrir Húsmúla inn í Engidal.

Jórukleif er upp frá Hestvík við Þingvallavatn. Þjóðsagan kennir hana við Jórunni bóndadóttur í Flóa. Þegar hestur föður hennar beið lægri hlut í hestaati, trylltist hún og varð að tröllkonu. Settist hún að í Jóruhelli í Hengli. Hún beið ferðamanna í Jórukleif. Rændi öllu af þeim og drap þá síðan. Gat enginn stoppað hana fyrr en góð ráð komu frá Noregskonungi. Þetta er falleg leið og gróðursæl. Mikilfenglegt er útsýnið af brún Jórukleifar yfir Þingvallavatn. Hér er lýst leið um Lyklafell, en líka er hægt að fara um Litlu Kaffistofuna. Sú leið er einnig sýnd á kortinu.

Förum frá Faxabóli meðfram reiðhöllinni á reiðslóð austan Breiðholtsbrautar og um göng undir þjóðveg 1 við Rauðavatn. Fylgjum slóðinni sunnan vatnsins og síðan skógargötu að hesthúsunum í Almannadal . Þar förum við á gamla Suðurlandsveginn norðan þess nýja, förum yfir Bugðu og áfram austur með veginum. Fyrir innan Gunnarshólma förum við veg um sumarhúsahverfi norðaustur að Elliðakoti og þaðan eftir slóð til austurs um Stangarhól og sunnan við Lyklafell. Áfram förum við austur um Vallöldu og Norðurvelli að Hengli. Þar sveigir slóðin til norðurs með fjöllunum, fyrst um Engidal og síðan um Þjófahlaup. Einnig er hægt að taka krók um Marardal nær fjallinu. Þegar við nálgumst Nesjavallaleið förum við upp brekkur, yfir veginn og áfram beint norður og niður í Folaldadal austan við Sköflung. Þar liggur slóðin fram á brún Jórukleifar. Við förum þar niður og upp á þjóðveg 360 um Grafning. Fylgjum þeim vegi til suðurs um Illagil og Botnadal niður á Nesjavelli. Þar tökum við afleggjara að gistiskála austan til á völlunum.

42,8 km

Reykjavík-Reykjanes, Árnessýsla

Skálar:

Múlasel: N64 04.880 W21 22.140.

Nálægir ferlar: Elliðaárdalur

Nálægar leiðir: Elliðavatn, Rauðhólahringur, Rauðavatnshringur, Mosfellssveit, Kóngsvegur, Dyravegur, Þrengsli, Ólafsskarð, Mosfellsheiði, Dráttarhlíð, Marardalur.

Skrásetjari: Jónas Kristjánsson

Heimild: Jónas Kristjánsson
Járnhryggir

Frá Bollastöðum í Blöndudal um Járnhryggi að Barkarstöðum í Svartárdal.

Í Laxárdal er til annar Járnhryggur. Örnefnin vísa líklega til járnvinnslu úr mýrarauða til forna.

Förum frá Bollastöðum norðaustur yfir Járnhryggi í 390 metra hæð og síðan áfram norðaustur og niður heiðina að Barkarstöðum.

4,8 km

Húnavatnssýslur

Nálægar leiðir: Fossaleið, Valadalur.

Skrásetjari: Jónas Kristjánsson

Heimild: Herforingjaráðskort
Jafnaskarð

Frá Háreksstöðum í Norðurárdal um Grábrók að Torfhvalastöðum í Langadal.

Tengileið milli Norðurárdals og Langadals.

Jafnaskarðsskógur er afgirtur og friðaður. Þar eru merktar gönguleiðir og reiðgötur.

Förum frá Háreksstöðum suðvestur með þjóðvegi 528 meðfram Norðurá að austanverðu, um Hafþórsstaði, Skarðshamra og Glitstaði. Þar förum við yfir Norðurá á brú og síðan upp með Norðurá stuttan kafla og svo norður yfir þjóðveg 1 að Brekku. Þaðan förum við reiðslóð að baki Grábrókar um Húsadal að Hreðavatni. Þar förum við á jeppaveg, sem liggur suður hlíðina og að suðurenda Selvatns, síðan suður með Stóramúla og Múlakotsmúla, um Jafnaskarð að Múlakoti. Þaðan förum við jeppaslóðina áfram fyrir múlann og norður í Grímsdal. Þann dal förum við norður og síðan norðvestur upp úr honum sunnan við Beilárheiði og norðan við Staðarhnjúk. Erum þar í 300 metra hæð. Förum síðan vestur og niður á Beilárvelli og áfram vestur með Langavatni að fjallaskálanum Torfhvalastöðum.

32,8 km

Borgarfjörður-Mýrar

Skálar:

Torfhvalastaðir: N64 46.940 W21 45.546.

Nálægir ferlar: Sanddalur, Sópandaskarð, Hábrekknavað.

Nálægar leiðir: Fiskivatn, Langavatn, Klif.

Skrásetjari: Steingrímur Kristinsson

Heimild: Jónas Kristjánsson og Steingrímur Kristinsson
Íshólsvatn

Frá fjallaskálanum Ytri-Mosum um Íshólsvatn og Hrafnabjargavað að Hrauntanga í Suðurárbotnum.

Vesturhlið Íshólsvatns var skógi vaxin fram á 19. öld, en er núna örfoka. Vatnið er mjög djúpt og þar er töluvert um silung. Mjóidalur er í rauninni framhald Bárðardals. Þar var áður bærinn Mjóidalur, þar sem Stephan G. Stephansson bjó. Bærinn er nú kominn í eyði, enda hefur lengi verið mikill uppblástur í hlíðum dalsins, einkum að vestanverðu.

Förum frá Ytri-Mosum norður með Mosakvísl um Mjóadal að Íshólsskarði. Förum austur yfir skarðið og síðan til norðurs fyrir austan Íshólsvatn og norðaustur um lægðina við norðurenda vatnsins. Þar förum við yfir þjóðveg F26 og áfram norðaustur að Hrafnabjargavaði á Skjálfandafljóti. Það er gott vað með traustum botni. Förum svo eftir jeppaslóð, fyrst suðaustur með Skjálfandafljóti. Þar er hluti af Bárðargötu suður yfir Vonarskarð. Við beygjum jeppaslóð til austurs að Suðurá og förum upp með henni og suðaustur að Hrauntanga í Suðurárbotnum. Hægt er að fara norður yfir Suðurá á jeppavaði töluvert vestan Stóru-Flesju.

33,3 km

Þingeyjarsýslur

Ekki fyrir göngufólk

Skálar:

Ytri-Mosar: N65 11.634 W17 29.492.

Botni : N65 16.164 W17 04.061.

Nálægir ferlar: Fjórðungsalda, Réttartorfa, Suðurá, Suðurárbotnar, Krákárbotnar.

Nálægar leiðir: Hrafnabjargavað, Dyngjufjalladalur, Kráká, Suðurárhraun, Biskupaleið.

Skrásetjari: Jónas Kristjánsson

Heimild: Jónas Kristjánsson
Ísahryggur

Frá Helgaskála við Stóru-Laxá til Hólaskógar við Þjórsá.

Leiðin fylgir að mestu línuvegi, nema fyrst og síðast. Hún liggur þvert yfir afréttir hreppamanna og skeiðamanna, en lítið er um gróður á leiðinni, nema í nágrenni við skálana tvo. Af leiðinni liggja langleiðir um afréttir, helzt dráttarvélaslóð við Ísahrygg til skálana Sultarfitja og Skeiðamannafitja.

Meginaðdráttarafl leiðarinnar er Háifoss í Þjórsárdal. Frá leiðinni, þegar komið er yfir Fossá, er aðeins skammur spölur fram á bjargbrún andspænis Háafossi í Fossá. Háifoss er einn af hæstu fossum landsins, 122 metra hár í einni bunu. Innar í gilinu er annar foss samhliða og heitir sá Granni. Þessir fossar eru meðal náttúruundra landsins.

Förum frá Helgaskála í 450 metra hæð og fylgjum slóð austan við Stóru-Laxá, suðaustur yfir Tangahorn og yfir ána, um Sandver. Áfram suðaustur með línuvegi norðan Tjaldfells að Ísahrygg, þar sem við tökum krók til suðurs áður en við förum upp á hrygginn í 590 metra hæð. Áfram förum við niður af hryggnum og til suðausturs norðan við Hellukrók og sunnan við Stórás. Þegar við komum að Kolli tökum við syðri slóðina yfir Fossá og að afleggjara niður að Háafossi. Að lokum förum við suður og niður af heiðinni vestan Stangarfellsaxlar og komum að fjallaskálanum Hólaskógi í 280 metra hæð.

25,8 km

Árnessýsla

Skálar:

Helgaskáli: N64 17.182 W19 53.594.

Fitjaásar: N64 14.650 W19 46.910.

Hólaskógur: N64 10.192 W19 40.557.

Jeppafært

Nálægir ferlar: Laxárgljúfur, Fjallmannaleið, Sultarfit, Gjáin-Stöng, Hraunin.

Nálægar leiðir: Svínárnes, Leirá, Þjórsárdalur, Skúmstungur.

Skrásetjari: Jónas Kristjánsson

Heimild: Jónas Kristjánsson
Ingólfsskáli

Frá Kjalvegi F35 vestan Skiptahóls norður fyrir Hofsjökul í Ingólfsskála.

Þetta er jeppaslóð, sem liggur heldur norðar en gamli Eyfirðingavegurinn. Í Svörtutungum ofanverðum er víða fjölbreyttur gróður í votu landi. Þar er farið yfir Blöndu á grýttu vaði með góðum botni. Annars staðar á leiðinni eru víðast urðir og melar og sandar. Þetta er að mestu friðað svæði, frá Blöndukvíslum að Sátu. Það er eitt stærsta rústasvæði landsins og eitt af varplöndum gæsa.

Sumarið 1255 fór Magnús Jónsson þvert yfir landið frá Vopnafirði til Snæfellsness. Hann var frændi Þorvarðar Þórarinssonar og liðsmaður hans í herferðum. Skyldi hann leita liðveizlu Þorgils skarða Böðvarssonar gegn Hrafni Oddssyni og Eyjólfi ofsa Þorsteinssyni. Sturlunga segir um Magnús: “Hafði hann farið lítt með byggðum, en jafnan um nóttum. Gekk því engin njósn af hans ferðum fyrr en hann kom til Staðar” á Snæfellsnesi. Á bakaleiðinni kom Magnús við á Rauðsgili í Hálsasveit og komst þá upp um fyrirætlan hans. Fengu Hrafn og Eyjólfur þá njósn af ferðum hans. Ferð Magnúsar er dæmi um kjark og þol manna, sem fóru langan veg um óbyggðir snemma á öldum Íslandsbyggðar.

Sennilega hefur Magnús farið frá Hofi í Vopnafirði um Hofsárdal og Brattafjallgarð að Möðrudal. Þar næst að Jökulsá á Fjöllum sunnan Möðrudals við Ferjufjall. Síðan Biskupaveg um Ódáðahraun og Suðurárhraun í Kiðagil og áfram vestur norðanverðan Sprengisand í Laugafell. Því næst um Eyfirðingaveg norðan Hofsjökuls og yfir á Skagfirðingaveg á Stórasandi eða þá um Kráksskarð. Þaðan vestur um Arnarvatnsheiði meðfram Norðlingafljóti til Þverárhlíðar. Síðan Múlaveg um Mýrar norðanverðar og loks um Löngufjörur að Staðastað á Snæfellsnesi.

Byrjum hjá Kjalvegi F35 í 630 metra hæð austan Rjúpnafells og vestan Skiptahóls á Kili. Förum norðaustur yfir Blöndukvíslar og austur yfir Svörtukvíslar. Síðan norður fyrir Þverbrekku og Sátu, þar sem leiðin liggur austur frá Sátu að jökli í 840 metra hæð. Síðan til norðausturs og norður fyrir Krókafell að Ingólfsskála í 830 metra hæð norðan Hofsjökuls.

37,7 km

Húnavatnssýslur, Skagafjörður

Erfitt fyrir göngufólk

Skálar:

Ingólfsskáli: N65 00.452 W18 53.820.

Jeppafært

Nálægir ferlar: Eyvindarstaðaheiði, Hofsafrétt.

Nálægar leiðir: Skiptamelur, Fossakvísl, Svartárbotnar, Kjalfellsleið.

Skrásetjari: Jónas Kristjánsson

Heimild: Herforingjaráðskort
Illikambur

Frá Þórisdal í Lóni um Illakamb að Grund í Víðidal.

Einn hrikalegasti fjallvegur landsins, leiðin úr Lóni um Kjarrdalsheiði og lllakamb upp að eyðibýlinu Grund í Víðidal. Hún er mest upp og niður og þar á ofan í ótal krókum. Loftlínan milli róta Kjarrdalsheiðar og Grundar er samt ekki nema fjórtán kílómetrar. Þetta er stórbrotnasta reiðleið landsins um úfið land inn að eyðibýli, sem var byggt 1835 og slitrótt í ábúð til 1897, þegar búskapur lagðist niður vegna ofbeitar.

Förum frá Þórisdal eftir jeppavegi norðvestur og inn með Jökulsá. Síðan sunnan og vestan við Eskifell að brekkurótum Kjarrdalsheiðar. Þaðan upp Ása og Tæputungur og svo norður á Kjarrdalsheiði, mest í 720 metra hæð. Jeppaslóðin endar á Illakambi. Þar förum við reiðgötuna norður og niður kambinn og síðan vestur um Víðibrekkur að göngubrú yfir Jökulsá í Lóni og yfir að Múlaskála í 150 metra hæð yfir sjó. Áfram förum við norður með Jökulsá að austanverðu, um Brenniklett og yfir Leiðartungnagil. Þar förum við norður Leiðartungur upp í 720 metra hæð norðvestan Kollumúla. Síðan norður um Sanda fram á Miðaftansbrún vestan Víðidals. Þaðan er stutt að Kollumúlaskála / Egilsseli við Kollumúlavatn. Frá Miðaftansbrún förum við að lokum sniðgötur austur brekkurnar niður að eyðibýlinu Grund.

29,6 km

Skaftafellssýslur, Austfirðir

Mjög bratt

Skálar: Múlaskáli: N64 33.181 W15 09.045.

Egilssel: N64 36.662 W15 08.718.

Nálægar leiðir: Dalsheiði, Reifsdalur, Egilssel, Sauðárvatn, Geldingafell.

Skrásetjari: Jónas Kristjánsson

Heimild: Útivistarkort
Illaver

Frá Skáldabúðum í Gnúpverjahreppi til Illavers.

Gömul leitarmannaleið, nú að mestu jeppafær. Illaver eru blaut og torfær hestum lengra en slóðin nær.

Förum frá Skáldabúðum til norðurs austan við Torfdalsás og þar norður á jeppaslóðina vestan Hrútafells. Þegar hún beygir vestur um Lambafell, förum við áfram til norðurs vestan við Dalakistu og Lambafell að eyðibýlinu Grímsstöðum við Stóru-Laxá, andspænis Hrunakróki. Síðan upp og austur Rjúpnaheiði og meðfram Skillandsá. Ofan árgljúfranna förum við yfir ána og síðan norðvestur fjallið um Stóraás og Pálsfell að Illaveri undir Geldingafelli.

20,6 km

Árnessýsla

Jeppafært

Nálægir ferlar: Hallarmúli, Kaldbaksvað, Laxárdalsvað.

Nálægar leiðir: Fossnes, Hamarsheiði, Þjórsárholt, Skáldabúðir, Hlíðarfjall.

Skrásetjari: Jónas Kristjánsson

Heimild: Herforingjaráðskort
Illaklif

Frá Leirvogsvatni við Þingvallaveg að Háamel á Kóngsveginum gamla milli Reykjavíkur og Þingvalla.

Byrjum við þjóðveg 36 norðaustan Leirvogsvatns í Mosfellssveit. Förum jeppaslóð suður yfir Bugðuflóa og Bugðu og síðan suðsuðvestur um Illaklif á Háamel austan við Leirdal og Grímmannsfell. Þar er komið á Kóngsveginn gamla frá Reykjavík til Þingvalla.

6,7 km

Reykjavík-Reykjanes, Árnessýsla

Nálægar leiðir: Selkotsvegur, Geldingatjörn, Mosfellsheiði, Kóngsvegur.

Skrásetjari: Jónas Kristjánsson

Heimild: Árbækur Ferðafélagsins
Illahraun

Frá Setrinu sunnan Hofsjökuls og norðan Kerlingarfjalla til Ásgarðs í Kerlingarfjöllum.

Leiðin ber nafn með rentu. Hún er löng og úfin og lítið er um vatn á heitum degi. Að mestu er fylgt jeppavegi, þótt krókar séu teknir af honum hér og þar. Útsýni er fagurt, einkum til Kerlingarfjalla, þar sem stakir tindar rísa brattir upp af landinu, Loðmundur, Snækollur og Mænir. Í norðri rís Blágnípa og að baki henni Hofsjökull. Illahraun er hluti af stóru hrauni, sunnar og austar heitir það Setuhraun og Kisuhraun. Milli Illahrauns og Setuhrauns er 100 metra hæðarmunur og sjást þar háir hraunfossar.

Förum frá fjallaskálanum Setrinu í 700 metra hæð og í suðvestur og síðan í vestur og eftir slóð upp fjallsrana. Upp ranann förum við vestur, nánast að Efri-Kisubotnum, þar sem slóðin beygir til norðurs meðfram austurhlið Kerlingarfjalla. Við förum um Illahraun í 820 metra hæð, sunnan við Þverfell og norðan við Kerlingarfjöll. Næst beygjum við til norðurs og norðvesturs að Jökulfalli og förum suðvestur með henni vestur fyrir Ásgarðsfjall / Árskarðsfjall og síðan suður í dalverpið vestan fjallsins, þar sem fjallaskálarnir eru í 700 metra hæð.

23,2 km

Árnessýsla

Skálar:

Setrið: N64 36.903 W19 01.165.

Kerlingarfjöll: N64 41.074 W19 18.119.

Jeppafært

Nálægir ferlar: Fjórðungssandur, Miklumýrar, Hrunamannaafréttur.

Nálægar leiðir: Klakkur, Arnarfell.

Skrásetjari: Jónas Kristjánsson

Heimild: Jónas Kristjánsson
Illagil

Frá botni Reykjadals um Illagil og Mjóadal að Sanddalstungu í Sanddal.

Hjáleið af Sanddalsleið.

Förum frá eyðibýlinu Sanddalstungu til norðnorðvesturs inn Mjóadal, yfir norðvesturenda Kambs að Tröllakirkju.

9,3 km

Borgarfjörður-Mýrar, Snæfellsnes-Dalir

Nálægir ferlar: Sanddalur.

Nálægar leiðir: Krossbrún.

Skrásetjari: Jónas Kristjánsson

Heimild: Glaður, hestamannafélag