arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Nató til Afganistan?

Colin Powell, utanríkisráðherra Bandaríkjanna, lagði í gær til, að Atlantshafsbandalagið taki umtalsverðan þátt í friðargæzlunni í Afganistan. Tillagan siglir í kjölfar mánaðarlangs þjarks í bandalaginu um, hvort það sé innan verksviðs varnarbandalags að senda hergögn til Tyrklands til varnar gagnárás, ef ríkið tekur óbeinan þátt í árás Bandaríkjanna á Írak. Vafalaust er bandalagið komið langt út fyrir verksvið sitt, ef það tekur að sér að vernda leppstjórn Bandaríkjanna í Afganistan. Þar hafa hrunið vonir manna um bætt stjórnarfar og bætta líðan fólks eftir fall Taliban-stjórnarinnar. Víðast hvar í landinu eru konur ofsóttar sem fyrr. Ræktun eiturlyfja hefur margfaldazt frá valdatímum Taliban. Morðglaðir herstjórar vaða uppi um allt land og hafa geðþótta sinn fyrir lög og reglu. Frá sjónarmiði vestræns þjóðskipulags er Afganistan dæmi um misheppnaða íhlutun Vesturlanda. Þótt George Robinson, framkvæmdastjóri Atlantshafsbandalagsins, hafi tekið vel í tillögu Powell, er vafasamt, að bandalag, sem er í sárum vegna yfirgangs Bandaríkjanna, eigi að taka þátt í ábyrgð á misheppnuðu ævintýri þeirra í Afganistan.
Höfuðborg Austur-Evrópu

Bruce Jackson er bandarískur baráttumaður á hægri kanti stjórnmálanna, áhugamaður um árás á Írak og sérfræðingur í pólitískum þrýstingi. Hann er einnig ráðgjafi sendiráða flestra ríkja Austur-Evrópu í Washington og auðveldar þeim aðgang að bandarískum ráðamönnum.

Thomas Fuller skrifar um hann í International Herald Tribune í dag og hefur eftir nafngreindum sendiráðsmönnum, að Jackson hafi samið uppkastið að stuðningsyfirlýsingu ríkja Austur-Evrópu við stefnu Bandaríkjanna í Íraksmálinu. Endanleg útgáfa er að hluta orðrétt frá honum. Sendiherrar þessara ríkja seldu ríkisstjórnum sínum hugmyndina og endanlegum texta var dreift til fjölmiðla frá skrifstofu Jackson. Almenningur í Austur-Evrópu er andvígur fyrirhuguðu stríði, en ríkisstjórnirnar vilja tryggja, að bandaríska þingið samþykki aðild þeirra að Atlantshafsbandalaginu. Í greininni vekur Fuller athygli á, að samstarf Austur-Evrópuríkja sín á milli fer fram í Washington, en ekki í Bruxelles, pólitískri höfuðborg Evrópusambandsins.
Sjónvarpsgjá Vesturlanda

Paul Krugman segir í International Herald Tribune, að skoðanamunur Bandaríkjamanna og Evrópumanna í máli Íraks stafi sumpart af gerólíkum sjónvarpsfréttum. Í heimsmets-mótmælum um allan heim um síðustu helgi sýndu evrópskar stöðvar myndir frá mótmælum í Evrópu, en bandarískar stöðvar sýndu myndir frá mótmælum í Írak. Fox-fréttirnar fóru háðulegum orðum um mótmælendur í New York, kölluðu þá þessa venjulegu rað-mótmælendur. CNN-fréttirnar snerust um, hversu mikla gleði mótmælin hefðu vakið í Írak. Krugman segir, að mánuðum saman hafi bandarískar sjónvarpsstöðvar hagað sér eins og þeim væri skylt að búa Bandaríkjamenn undir stríð. Hann telur líklegt, að innrætingin sé þvílík í Bandaríkjunum, að hver sá, sem efast um réttmæti utanríkisstefnu forsetans, sé talinn vera óþjóðlegur.
Falsfréttir berast hingað

Í Venezúela eru fjórar harðskeyttar sjónvarpsstöðvar í eigu ríkra landeigenda og olíukónga. Þær eru afar andsnúnar hinum lýðræðislega kjörna forseta landsins, Hugo Chavez, sem studdur var til valda af fátæklingum landsins. Stöðvarnar voru í þungamiðju misheppnaðrar tilraunar til að steypa forsetanum af stóli í fyrra og hvöttu menn linnlaust til aðgerða. Ríkisstjórn Bandaríkjanna tók undir gagnrýni sjónvarpsstöðvanna og studdi byltingartilraunina óbeint, unz Samtök Ameríkuríkja lýstu yfir stuðningi við rétt kjörinn forseta.

Naomi Klein segir í Guardian frá reynslu þekkts blaðamanns, sem fékk nóg af því að starfa við fréttafalsanir sjónvarpstöðvanna. Sú mynd, sem við fáum hér í sjónvarpinu og Mogganum af stöðu mála í Venezúela, er bandarísk mynd, sem er sterkt lituð af hagsmunum óvenjulega gráðugra auðmanna í Venezúela. Þetta er gott dæmi um brenglaðar fréttir, sem berast hingað til lands og eru hafðar fyrir sannar.
Chirac stælir Bush

Forseti Frakklands er farinn að haga sér eins og forseti Bandaríkjanna og aðrir ráðamenn þeirra. Jacques Chirac segir leiðtogum Austur-Evrópu að halda kjafti um Íraksmálið, ef þeir séu ósammála kjarnaríkjum Evrópusambandsins, Frakklandi, Þýzkalandi og Belgíu. Hann segir stuðning leiðtoganna við stefnu Bandaríkjanna vera barnalegan og gálausan. Hann gefur í skyn, að erfiðara en ella verði fyrir ríki Austur-Evrópu að ná samkomulagi um aðild að Evrópusambandinu. Þetta verður ekki skilið öðru vísi en hótun að hætti Bandaríkjastjórnar. Um svona framgöngu gildir gamalkunnugt lögmál um, að líki þú eftir andstæðingi þínum, verður þú fljótlega eins og hann. Og Chirac hefur fengið það sama upp úr krafsinu og Bush, litlu karlarnir hafa sameinazt gegn honum og stefnu hans.
Einkaheimur Moggans

Mogginn sagði í fyrirsögn á forsíðu í gær, að Evrópusambandið hafi lýst samstöðu með Bandaríkjunum í Íraksdeilunni. Það er fjarri öllu sanni, eins og sjá má af texta ályktunar bandalagsins, sem víða hefur birzt orðrétt, svo sem í

New York Times. Þar er aftast boðað samstarf við Bandaríkin, en ekki samstaða. Öll ályktunin er að öðru leyti ítrekun á sérstöðu Frakklands og Þýzkalands. Þar segir meðal annars, að Sameinuðu þjóðirnar og öryggisráðið séu þungamiðja lausnar málsins. Afvopna megi Írak með friðsamlegum hætti. Valdbeiting sé aðeins síðasta úrræðið. Lýst er yfir stuðningi við frekara starf vopnaleitarmanna. Sérstaklega er tekið fram, að þeir þurfi meiri tíma, þótt vopnaleitin geti að vísu ekki verið endalaus. Evrópusambandið leggur svo lykkju á leið ályktunarinnar með tilvísun til deilna Ísraels og Palestínu. Allt eru þetta atriði, sem stinga í stúf við stefnu Bandaríkjastjórnar. Ég skal játa, að árum saman hef ég ekki lesið erlendar fréttir Morgunblaðsins, nema allra síðustu. Það rifjast upp, hvers vegna ég lét þær eiga sig á sínum tíma. Þær lýsa öðrum heimi en fréttir erlendra stórblaða.
Menningargjáin magnast

Craig S. Smith segir í grein í New York Times, að Ameríkumenn og Evrópumenn eigi í vaxandi erfiðeikum með að skilja hver annan. Skoðanakönnun í Hollandi sýni, að Bandaríkjamenn eru komnir í hóp óvinsælustu útlendinganna. Evrópumenn hafi slegið striki yfir styrjaldir fyrri alda í álfunni og smíðað sér alls konar fjölþjóðasamtök til að fella samskipti þjóða í traustan farveg. Bandaríkjamenn hafa hins vegar upp á síðkastið hafnað miklum fjölda slíkra samtaka. Evrópumenn fái gæsahúð af framgöngu núverandi ráðamanna Bandaríkjanna, trúarofsa þeirra og einstefnu. Evrópumenn vilji blanda velferðarstefnu við markaðsbúskapinn og séu algerlega andvígur dauðarefsingunum, sérkenni bandarísks réttarfars. Íraksmálið hafi magnað fyrri menningargjá milli Evrópu og Ameríku.
Greinar um gjána miklu

Margar fróðlegar greinar hafa verið birtar að undanförnu í heimsblöðunum um hríðversnandi sambúð Bandaríkjanna og Evrópu. Í New York Times einu sér hafa birzt greinar eftir

Richard Bernstein, Craig S. Smith, Sarah Lyall og Maureen Dowd. Spurningin, sem brennur á allra vörum er, hvort endanlegur aðskilnaður hafi orðið milli hinna tveggja meginþátta vestræns samfélags.
Heimsendir sagður nálgast

Enn einu sinni hefur verið skrifað um “hið sanna ástand heimsins”. Nýjasti höfundurinn er ekki aldeilis sammála Lomborg hinum danska og Fiskifélagi Íslands, sem telja ástand náttúrunnar miklu betra en heimsendaspámenn grænfriðunga og annarra slíkra hafi fullyrt. Þvert á móti segir nýjasti spámaðurinn, að ástandið sé í rauninni miklu verra og að það sé alls ekki umdeilanleg skoðun. Það er sjálfur

umhverfisráðherra Bretlands, Michael Meacher, sem segir þetta í grein í Guardian. Hann bendir á, að stórflóð, sem áður komu einu sinni á tuttugu ára fresti, komi nú átján sinnum á tuttugu ára fresti. Hann bendir á, að slík flóð hafi skaðað sjö milljón manna á ári fyrir fjórum áratugum en skaði nú 150 milljón manna á ári. Hann bendir á, að ofsarok hafi skaðað þrjár milljónir manna á ári fyrir þremur áratugum en skaði nú 25 milljón manna á ári. Greinin heitir: Heimsendir er í nánd, það er orðið opinbert.
Trylltur af bræði

Að sögn

Observer í gær eru menn í bandarískra utanríkisráðuneytinu orðnir skelkaðir út af ofsareiði og taumlausri hefnigirni hins orðljóta Donald Rumsfeld stríðsmálaráðherra, sem heimtar, að Þýzkalandi verði refsað fyrir mótþróann gegn fyrirhuguðu stríði Bandaríkjanna gegn Írak með því að leggja niður allar bandarískar herstöðvar í Þýzkalandi og svipta Þýzkaland tekjunum, sem fylgja þeim. Þetta á að vera til viðvörunar öllum öðrum ríkjum, sem kynnu að vilja þvælast fyrir Bandaríkjunum. Það gleymist, að margir Þjóðverjar væru bara fegnir að losna við herstöðvarnar. Samkvæmt heimildum Observer er Rumsfeld trylltur af bræði í garð Þjóðverja. Í utanríkisráðuneytinu óttast menn, að refsinga- og hefndarstefna Rumsfeld hafi þveröfug áhrif. Yfirgangur og þvinganir gegn erlendum ríkjum muni bara kála Atlantshafsbandalaginu, magna Ameríkuhatur enn frekar og efla andstöðu um allan heim gegn fyrirhuguðu stríði við Írak. Spurningin er svo, hversu lengi svona vanstilltur maður fái að stjórna öflugasta her í heimi.
Gjáin mikla

New York Times benti í gær á, að fjölmennustu mótmælagöngur laugardagsins gegn fyrirhuguðu stríði við Írak voru í Bretlandi, Spáni og Ítalíu, einmitt þeim löndum, þar sem ráðamenn hafa stutt stefnu George W. Bush Bandaríkjaforseta. Skoðanakannanir sýna, að 80% íbúa þessara landa eru andvíg stefnunni. Stóra gjáin í klofningi Evrópu er því ekki gjáin milli ríkisstjórna í Evrópu, heldur gjáin milli almennings í öllum löndum Evrópu annars vegar og nokkurra ríkisstjórna í Evrópu hins vegar. Blaðið telur, að mótmæli laugardagsins hafi magnað evrópska andstöðu við fyrirhugaða styrjöld.
Leppstjórn glæpamanna

Samtök landflótta stjórnarandstæðinga frá Írak hafa eindregið mótmælt þeim ráðagerðum Bandaríkjastjórnar að setja bandaríska herstjórn yfir Írak í heilt ár með aðstoð heimafenginna glæpamanna, það er að segja embættismanna, herforingja og lögregluforingja úr Baath flokknum, flokki Saddam Hussein forseta. Stjórnarandstæðingar telja nauðsynlegt að skipta út valdhöfum og hreinsa alla Baathista úr opinberum embættum. Þeir telja fáránlegt, að Bandaríkin skuli vilja vernda völd stuðningsmanna Saddam Hussein. Þeir óttast líka, að Tyrkjum verði þakkaður stuðningur við fyrirhugaða innrás með því að leyfa þeim að hernema lönd Kúrda í norðurhluta landsins. Ennfremur óttast þeir, að óbreytt stjórnkerfi leiði til þess, að Sjítar og Kúrdar fái ekki völd til jafns við hlutfall sitt af íbúafjölda landsins. Um þetta var fjallað í

Observer í gær.
Mogginn einangraður

Fróðlegt var að sjá óheiðarlega lágar tölur Moggans á vefnum um þátttöku fólks í mótmælagöngum víða um heim í gær. Þær voru um það bil einn tíundi af þeim tölum, sem gefnar voru upp í fréttum bandarískra dagblaða og sjónvarpsstöðva á borð við Washington Post og CNN. Mogginn hélt því til dæmis fram, að 100.000 manns hefðu mótmælt í Róm, þótt löggan þar í borg viðurkenni, að þeir hafi verið 750.000 og ýmsir ábyrgir fjölmiðlar, sem voru með menn á staðnum, telji þá hafa verið fleiri en milljón og sumir nefnt tvær milljónir. Fróðlegt væri að vita, hvort Mogginn skáldar erlendar fréttir sínar frá grunni eða hvort fréttastofa einhvers pólitísks sértrúarsafnaðar í útlöndum er að baki.
Einangraðir valdamenn

Veraldarsögunnar stærstu mótmælagöngur í gær staðfesta fyrri skoðanakannanir, sem sýna, að 80% íbúa Vestur-Evrópu og 70% íbúa Austur-Evrópu eru andvíg styrjaldarstefnu Bandaríkjanna gagnvart Írak. Þegar herskáir forsætisráðherrar á borð við Tony Blair í Bretlandi, Silvio Berlusconi á Ítalíu og José María Aznar á Spáni fylgja George W. Bush Bandaríkjaforseta að málum, endurspegla þeir ekki vilja þjóða sinna. Það eru því ekki Jacques Chirac í Frakklandi og Gerhard Schröder í Þýzkalandi, sem hafa einangrazt frá Evrópu, heldur frá nokkrum herskáum forsætisráðherrum. Það eru hins vegar Blair, Berlusconi, Aznar og aðrir slíkir, sem hafa einangrast frá evrópskum almenningi. Chirac og Schröder tala fyrir hönd Evrópumanna almennt og þurfa því að sæta linnulausu skítkasti bandarískra valdamanna, sem halda að þeir eigi heiminn.
Orð og athafnir fara á mis

Þótt stjórnmálaflokkarnir hafi ýmsar stofnanir, sem semja stefnuskrár og eiga fræðilega séð að hafa ýmis önnur áhrif, er reyndin sú, að gerðir ráðherra og þingmanna eru hin raunverulega stefna flokka. Þannig er Sjálfstæðisflokkurinn í rauninni eins mikill óvinur höfuðborgarsvæðisins og Framsóknarflokkurinn. Ráðherrar flokksins og þingmenn efla misrétti landshluta. Til dæmis fær höfuðborgarsvæðið aðeins 18% af nýlega veittu 5,6 milljarða viðbótarfé til vegamála í atvinnubótaskyni, þótt þar sé 69% af atvinnuleysinu og 56% af mannfólkinu. Ráðherrar og samgöngunefndarmenn flokksins gæta þess líka, að Vegagerðin seinki útreikningum á framkvæmdum í Reykjavík, svo sem mislægum gatnamótum á Miklubraut og Kringlumýrarbraut, svo að unnt sé að fullyrða, að undirbúningur þeirra sé of skammt á veg kominn til hafa með í atvinnubótapakkanum. Sjálfstæðisflokkurinn þykist vera vinsamlegur höfuðborgarsvæðinu, en í gerðum ráðherra og þingmanna er hann svarinn óvinur þess.
Hundalógík í hávegum 2

Ein af forsendum rökfræðinnar sem vísindagreinar er, að ekki sé víst, að A styðji B, þótt B styðji A. Á mæltu máli þýðir þetta, að ekki sé víst, að Írak styðji Al Kaída samtökin, þótt Al Kaída samtökin styðji Írak. Enda gat Osama bin Laden ekki stillt sig um að lýsa frati á guðleysingjann Saddam Hussein í nýjustu ræðunni, þar sem hann bað menn um að styðja Írak. Kenningar Colin Powell og annarra ráðamanna Bandaríkjanna um, að stuðningur Al Kaída við málstað Íraks jafngildi stuðningi Íraks við Al Kaída er hrein rökleysa, svokölluð hundalógík, sem sýnir rökfræðilegt gjaldþrot árásarstefnu Bandaríkjanna.
Hundalógík í hávegum 1

Ein hundalógíkin, sem valdamenn Bandaríkjanna hafa látið sér sæma að undanförnu, er þessi: Ef vopnaleitarmenn Sameinuðu þjóðanna finna ekki ólögleg vopn í Írak, þarf að fara í stríð við Írak, af því að Saddam Hussein hafi tekizt að fela ólöglegu vopnin. Ef vopnaleitarmennirnir finna hins vegar ólögleg vopn í Írak og eyða þeim, þarf að fara í stríð við Írak, af því að Saddam Hussein taldi þessi vopn ekki fram í skýrslu sinni til vopnaleitarmanna. Því verður farið í stríð, hver sem verður niðurstaða vopnaleitarinnar. Rökfræði Bandaríkjastjórnar gerir ekki ráð fyrir þeim tveimur eðlilegu niðurstöðum, að annað hvort hafi engin ólögleg vopn verið í Írak eða að vopnaleitarmenn hafi komið höndum yfir þessi ólöglegu vopn og gert þau óskaðleg. Báðar niðurstöðurnar mundu þó gera stríðið óþarft.
Eltir alla ævi

Stríðsglæpamaðurinn Ariel Sharon, sem er forsætisráðherra Ísraels og hetja sjónvarpsstöðvar trúarofstækismanna á Íslandi, verður kærður í Belgíu fyrir stríðsglæpi, þegar hann fer frá völdum heima fyrir. Hæstiréttur Belgíu ákvað þetta í gær. Sharon verður kærður af þeim, sem lifðu af fjöldamorð hans í Sabra og Chatila flóttamannabúðunum árið 1982. Samkvæmt fjölþjóðalögum fyrnast stríðsglæpir aldrei. Þess vegna skjálfa ekki bara stríðsglæpamenn Ísraels, heldur einnig stríðsglæpamenn Bandaríkjanna, sem létu varpa efnavopnum á Viet Nam á sínum tíma, siguðu villimanninum Pinocet á íbúa Chile og frömdu hundruð annarra stríðsglæpa og svonefndra glæpa gegn mannkyninu. Gott er að vita í gömlu Evrópu af einu litlu landi, sem tekur alvarlega á meiri háttar afbrotum. Einnig er gott að vita af nýja Alþjóða stríðsglæpadómstólnum í Haag, sem Bandaríkin börðust ákaft gegn. Vonandi verða fleiri illræmdir stríðsglæpamenn ákærðir, til dæmis Bandaríkjamaðurinn Henry Kissinger, sem nú þorir ekki að ferðast til Evrópu af ótta við að vera handtekinn og kærður. Vonandi verða illmennin elt alla ævi.
Sambúð verður aldrei söm

Ruddalegir og ofstækisfullir valdamenn Bandaríkjanna, sem tala um valdamenn evrópskra ríkja eins og hunda og áminna þá eins og hunda, geta ekki vænzt þess, að Evrópa fylgi þeim að málum í heimspólitíkinni. Bandaríkjastjórn getur beitt þvingunum og ógnunum til að fá ríki til að styðja sig í fjölþjóðlegum stofnunum á borð við öryggisráð Sameinuðu þjóðanna og Atlantshafsbandalagið. Það er skammgóður vermir, því að almenningsálitið í Bretlandi, Suður-Evrópu og Austur-Evrópu er jafn andvígt stríðsgleði Bandaríkjanna og almenningsálitið í kjarnaríkjum Evrópu, sem nú neita að lúta forustu ruddalegra ofstækismanna í Washington. Á örfáum mánuðum hefur Bush Bandaríkjaforseta og Rumsfeld varnarmálaráðherra tekizt að glutra niður forustuhlutverki Bandaríkjanna á Vesturlöndum. Sambúð Vesturlanda verður aldrei söm.
Fínar greinar á netinu

Veraldarvefurinn er frábær. Í morgun gat ég fengið á kortéri með kaffinu góða innsýn í þá heimssögulegu atburði, sem nú eru að gerast, með því að lesa greinar

William Pfaff, Barry James og Maureen Dowd í International Herald Tribune, greinar Gary Younge, Jon Henley og Seumas Milne í Guardian og greinar Thomas L. Friedman, Patrick Tyler og James Dao í New York Times. Hvarvetna blasir við, hvernig ofstækismenn bandarísku ríkisstjórnarinnar eru að brjóta allar brýr að baki sér í stríðsþrá sinni. Athyglisvert er, að allir eiga þessir ofstækismenn það sameiginlegt að hafa komið sjálfum sér undan herþjónustu á sínum tíma.
Hvað skyldi Davíð segja?

Flestir Íslendingar eru frjálsir menn og sínir eigin herrar. En til eru þeir, ekki sízt á hæstu stöðum, sem haldnir eru þrælsótta og skríða í duftinu. Til dæmis eru margir áhrifamenn í viðskiptalífinu hræddir við Davíð Oddsson forsætisráðherra. Þeir koma beint og óbeint til hans fyrirspurnum um, hvort þeir megi ráða þennan eða hinn í lykilstöðu og hvort þeir megi taka þessa eða hina stefnuna í rekstri fyrirtækisins. “Hvað skyldi Davíð segja”, spyrja þeir sjálfa sig og skjálfa á beinunum. Ótti þeirra kann að vera fyllilega ástæðulaus, en forsætisráðherra hefur samt ekkert gert til að lina þrælsóttann og veita birtu frelsisins inn í litlar sálir hina hræddu áhrifamanna. Honum finnst nefnilega gott, að menn skríði fyrir sér. Honum finnst Afríkustandið vera notalegt.
Ríkiseignir étnar út

Ríkisstjórnin selur eignir ríkisins, til dæmis bankana, og notar kaupverðið til að lina þjáningar atvinnulífsins í stað þess að nota það til að grynnka á skuldum ríkisins. Þremur mánuðum fyrir kosningar vaknar ríkisstjórnin til meðvitundar og reynir að bæta fyrir tvísýnt efnahagsástand og vaxandi atvinnuleysi með því að éta út eignir ríkisins. Hún hagar sér eins og húseigandinn Tómas Jónsson, sem át út húsið sitt í Metsölubók Guðbergs Bergssonar. Allir stjórnmálamenn, hvar í flokki sem þeir standa, virðast vera sáttir við og jafnvel ánægðir með þessi vinnubrögð, sem eru skólabókardæmi um óráðsíu í meðferð opinberra fjármuna á kosningaári.
Ljósaperan úrelt

Barnaby J. Feder segir í New York Times, að ljósaperan verði orðin úrelt á heimilum fólks eftir fjögur ár, þegar ljóskristalla-tölvukubbar hafa lækkað nógu mikið í verði til að verða samkeppnishæfir. Þeir muni spara milljarða dollara í rafmagni og viðhaldi og bylta aðferðum við lýsingu. Slíkir kubbar eru þegar komnir í notkun í ljósaskiltum á Times Square í New York og munu senn leysa neon-ljós af hólmi. Enn eru ljóskubbarnir dýrir, en munu eins og tölvukubbarnir lækka í verði með meiri fjöldaframleiðslu og betri framleiðslutækni.
Hefur lokið hlutverkinu

Upphlaupið í Atlantshafsbandalaginu flýtir fyrir hægu andláti þess. Evrópusambandið er að byrja að yfirtaka síðasta verkefni bandalagsins í Evrópu, friðargæzlu á Balkanskaga, og er farið að undirbúa 60.000 manna evrópska hersveit í viðbragðsstöðu. Stjórnir Frakklands, Þýzkalands og Belgíu viðurkenna ekki, að Tyrklandi stafi hætta af Írak eins og er. Í bandaríska hermálaráðuneytinu er þetta sjónarmið sagt vera upphafið að endalokum bandalagsins. Þar er farið að undirbúa samdrátt í herafla Bandaríkjanna í Evrópu, einkum í Þýzkalandi. Ráðamenn Bandaríkjanna og talsmenn þeirra kasta linnulaust skít í ráðamenn Frakklands og einkum Þýzkalands, rétt eins og aldrei þurfi að tala við þá aftur á diplómatískum nótum. Allt stefnir þetta að dapurlegum endalokum fornfrægrar stofnunar, sem átti sína dýrðardaga, en hefur nú lokið hlutverki sínu.
Sykruð Húsavíkur-jógúrt

Fyrir framan mig er forsíða sjónvarpshandbókar, sem dreift er ókeypis í hús. Á forsíðunni er auglýsing frá Húavíkur-jógúrt, þar sem fullyrt er, að afurðir fyrirtækisins séu án allra aukaefna. Þetta er ekki satt, því að allar níu vörutegundirnar, sem sýndar eru á auglýsingunni, eru sykraðar. Engin hrein jógúrt sést á myndinni. Þetta er ein af mörgum auglýsingum hér á landi, sem gera ráð fyrir, að neytendur séu algerir bjánar.
Munur er á sókn og vörn

Árum saman hefur enginn ráðamanna í landamæraríkjum Íraks heyrzt telja ríki sínu stafa hætta af Saddam Hussein. Þar á meðal hefur árum saman ekki heyrzt, að ráðamenn Tyrklands telji ríkinu stafa hætta af Írak. Þau vopn, sem Tyrkir vilja fá frá Atlantshafsbandalaginu, tengjast ekki ógnun af hálfu Íraks, heldur hugsanlegum stuðningi Tyrklands við fyrirhugaða árás Bandaríkjanna á Írak og hugsanlegum varnaraðgerðum Íraks í stríðinu. Ráðamenn Frakklands, Þýzkalands og Belgíu vita, að Atlantshafsbandlagið er varnarbandalag, en ekki árásarbandalag, þótt herskár utanríkisráðherra Íslands virðist telja annað. Þess vegna hafa þeir beitt neitunarvaldi í bandalaginu gegn kröfunni um vopnastuðning við aðild Tyrklands að vopnaðri árás í annarri heimsálfu. Það eru ekki þeir, sem hafa splundrað hinu lífsþreytta bandalagi, heldur hinir, sem árangurslaust vilja breyta því í árásarbandalag.
Ruddaleg ofsatrúarfroða

Munurinn á Vestur-Evrópu og Bandaríkjunum er sá, að austan hafs eru trúarofstækismenn lokaðir inni í sértrúarsöfnuðum, en vestan hafs eru þeir við stjórnvölinn. Daglegar áminningarræður George W. Bush forseta eru gegnsósa af trúarlegum tilvitnunum hins endurborna, kryddaðar kotrosknum slagorðum úr kúrekamyndum, sem sannfæra múslima um, að hann sé í krossferð gegn þeim, enda datt orðið krossferð einu sinni upp úr honum. Hlutverk hins froðufellandi Donald Rumsfeld varnarmálaráðherra er svo að kasta daglega skít í ráðamenn Vestur-Evrópu, rétt eins og hann eigi að tryggja, að þeir haldist sífellt sármóðgaðir. Orðbragðið í ræðum og viðtölum ráðamanna Bandaríkjamanna og talsmanna þeirra um framgöngu ráðamanna í útlöndum er grófara en áður hefur sézt í samskiptum ríkja. Enda sannfærast á fleiri um, að ruddalegir ráðamenn Bandaríkjanna séu mesta ógnunin við heimsfriðinn um þessar mundir.
Dauðateygjur NATÓ

Svo virðist sem rétt hafi verið frétt þýzka fréttablaðsins Spiegel um, að Frakkland og Þýzkaland séu að undirbúa tillögu til öryggisráðs Sameinuðu þjóðanna um flugbann á flugher Íraks, þreföldun vopnaleitarmanna og þyrlur og hermenn þeim til aðstoðar. Þetta á að leiða til þess, að þeir finni ólöglegu vopnin, sem Bandaríkin fullyrtu með myndasýningu í öryggisráðinu, að Saddam Hussein væri að fela. Bandaríkin hafa þegar tekið tillögunni afar illa og kalla hana “fáránlega”. Klofningurinn í Atlantshafsbandalaginu er dýpri en nokkru sinni fyrr og verður tæpast læknaður úr þessu. Belgíumenn hafa tilkynnt, að þeir muni beita þar neitunarvaldi gegn því, að Tyrkjum verði sendur vopnabúnaður til að auðvelda þeim að styðja innrás Bandaríkjanna í Írak. Í International Herald Tribune í dag segir

Joseph Fitchett frá dauðateygjum Atlantshafsbandalagsins. Bandaríkin eru að reka sig á, að þau geta ekki farið með alla bandamenn sína eins og hunda.
Hlýðinn og þægur

Fáir vita, hver er Guðmundur Hallvarðsson, þægur og hlýðinn þingmaður Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík. Hann lætur lítið fyrir sér fara, enda hefur hann enga skoðun hefur á neinu. Sem formaður samgöngunefndar Alþingis hefur hann samt það ábyrgðarmikla hlutverk að sjá um, að vilji samgönguráðherra flokksins nái fram að ganga, Halldórs Blöndal áður fyrr og núna Sturlu Böðvarssonar. Nefndin hefur mikið vald til að skipta vegafé milli kjördæma. Hlutverk Guðmundar er að gæta þess, að Reykjavík og höfuðborgarsvæðið fái hlutfallslega miklu minna vegafé en aðrir landshlutar. Meðan peningum er mokað í arðlaus jarðgöng gegnum fjöll gætir þingmaðurinn þess vandlega, að Reykjavík fái sem fæst mislæg gatnamót, sem draga úr slysahættu Reykvíkinga og spara þeim bæði benzín og tíma.