arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Ró ríkisendurskoðanda raskað

Kosningabomban í Reykjavík er annars eðlis en þau mál, sem hafa verið til umræðu á vettvangi ríkisins, þar sem spurt er, hvort menn hafi misnotað aðstöðu sína og eigi þess vegna að hverfa úr starfi, svo sem bankastjórar Landsbankans gerðu nauðugir viljugir.

Ríkisendurskoðandi telur í lagi, að hann og valdir starfsmenn Ríkisendurskoðunar geti staðið í umfangsmiklum einkarekstri í skjóli aðstöðu sinnar hjá embættinu. Í sjónvarpsviðtali kom í ljós, að hann ruglar saman einkatekjum sínum og sértekjum stofnunarinnar.

Í sama viðtali kom í ljós, að hann telur þennan einkarekstur nauðsynlegan, því að annars verði hann að lifa af launum sínum. Því kemur ekki á óvart, að hann vissi um fádæmi bankastjóra og bankaráðs Landsbankans og lét viðgangast árum saman án þess að segja frá.

Þau ummæli hans, að hann hafi aðeins kannað, hvort gögn bankastjóranna væru bókhaldstæk eða ekki, benda ekki til þess, að hann sé hæfur til að framkvæma gagnrýna endurskoðun og þá yfirleitt hæfur til að endurskoða ríkisstofnanir á vegum Alþingis.

Raunar er full ástæða til að spyrja, hvort Ríkisendurskoðun sé þvílíkur hluti af samtryggingarkerfi stóru strákanna, að bankastjórarnir hefðu sloppið, ef þeir hefðu haft vit á, að láta fagmann ganga þannig frá vafasömum reikningum, að þeir yrðu bókhaldstækir.

Jónas Kristjánsson

DV
Ró kjósenda varð ekki raskað

Kjósendur í Reykjavík láta kosningabombur ekki raska ró sinni. Samkvæmt skoðanakönnun DV í gær hafa hlutföll framboðslistanna aftur fallið að fyrra horfi. Efasemdir sumra kjósenda um ábyrg fjármálaviðhorf Reykjavíkurlistans entust ekki út vikuna.

Með ró sinni eru kjósendur ekki að segja, að óreiða í fjármálum manna sé þolanlegur grunnur stjórnmálaframa þeirra hjá borginni. Kjósendur eru fyrst og fremst að segja, að tímasetning bombunnar sé röng. Hún sé augljós kosningabomba, hver svo sem málsefnin séu.

Þetta er skynsamleg afstaða kjósenda. Í kosningahríð er ekki auðvelt að greina á milli gerningaveðurs og raunverulegra vandræðamála. Fólk vill fá nægan tíma til að taka afstöðu til slíkra mála. Það vill ekki láta stilla sér upp við vegg á lokastigi kosningabaráttunnar.

Í fljótu bragði virðast mál Helga Hjörvar léttvægari en tveggja athafnamanna, sem urðu valdamenn í Hafnarfirði og Kópavogi, þótt þeir hefðu lent í erfiðleikum í atvinnurekstri. Kópavogsbúar hafa raunar gert Gunnar I. Birgisson að pólitískum leiðtoga bæjarins.

Mál Hrannars B. Arnarssonar vekur hins vegar spurningu um, hvort um mynztur sé að ræða fremur en einstök tilvik. Það er spurning, sem Reykjavíkurlistinn svarar væntanlega sjálfur í logninu eftir kosningar, þegar gerningaveðri kosningabaráttunnar er lokið.

Málsefni kunna þá að reynast rýr í roðinu. Þau kunna einnig að leiða til þess, að heppilegra verði talið að Hrannar segi af sér borgarfulltrúastarfi til að losa Reykjavíkurlistann undan öskufallinu. Ótímabært er að spá núna um niðurstöðu slíkrar athugunar.

Ekki má gleyma, að menn tapa ekki borgaralegum réttindum, þótt þeir fari ógætilega í atvinnurekstri, lendi í vanskilum og nauðarsamningum og séu kærðir út og suður af aðilum úti í bæ. Þeir gætu samt verið hæfir til að taka þátt í stefnumótun sveitarfélags.

Jónas Kristjánsson

DV
Mirabelle

Mirabelle við Smiðjustíg skilur eftir ljúfar minningar um fínan ætiþistil og fínni spergil. Við vandað hráefni bætist gamalfrönsk matreiðsla alla leið yfir í profiteroles og crème brûlée. Eftir enn eina kollsteypuna í eignarhaldi reykvískra veitingastaða er Mirabelle komin á gott skrið.

Undirtitill staðarins er Café-Brasserie, þótt hann sé hvorugt. Kaffihús býður ekki þríréttaðan mat á 4.000 krónur, áður en kemur að víni. Og brasserie þarf að hafa eitt af þrennu, matreiðslu frá Alsace, áherzlu á bjór eða messing í innréttingum. Ekkert af þessu er á Mirabelle.

Evrópska andrúmsloftið byrjar framan við vandfundið húsið, þar sem lítið miðborgartorg rúmar bæði tré og bílastæði. Stemmningin sígur síðan, þegar gengið er hjá berskjaldaðri fordrykkjastofu upp ljótan og frekjulegan stiga, sem endar á miðju gólfi í kuldalegu lagerplássi.

Þetta er opinn geimur í ljósum litum, með óhefluðum viði í útveggjum og beru steinlofti, einföldu gleri í gluggum og vel slípuðu trégólfi. Gluggatjöldin eru svo síð, að þau dragast í gólfinu. Yfirstærðar vínrekkur stúkar opið eldhús og yfirhlaðið fatahengi í salarmiðju sídregur að sér augað.

Brúnin lyftist aftur, þegar setzt er að borðum við hvíta dúka og munnþurrkur, sem eru úr taui, jafnvel í hádeginu. Gróft og gott brauð kemur á borð, stundum með sojakornum og stundum með olífubitum. Smörið er tvenns konar, venjulegt og sterkkryddað með hvítlauk og papriku.

Vatn er drukkið úr óbrjótanlegum, íslenzkum þjóðernis-kaffiglösum, sem komin eru í tízku í veitingabransanum samkvæmt formúlunni, að tízkan þurfi að vera svo ljót, að auðvelt sé að skipta um hana tvisvar á ári. Þessi ruddalegi glasastíll er líka á Einari Ben.

Góð og hefðbundin var reykt laxakæfa með steinselju og tómati. Enn betri voru gufusoðinn spergill og ætiþistill með anísblandaðri smjörsósu. og stökkum kúrbít. Betri spergil hef ég ekki fengið hér á jaðri freðmýrabeltisins.

Fiskisúpa var fremur góð, en fiskhlassið í henni miðri var fremur þurrt, þorskur og lax. Tómatsúpa var bragðmikil og bragðgóð, full af grænmeti.

Þorskasteik var nákvæmlega rétt grilluð, borin fram á sveppum í soðnu rauðvíni. Piparristaður steinbítur var örlítið meira eldaður, en samt góður, borinn fram með pönnusteiktu grænmeti og daufri hvítlaukssósu.

Fínar voru steiktar andabringur með ætiþistli, rjómasoðnu spínati, grilluðum kartöfluþráðum og appelsínusósu, sem skilaði sér hæfilega í gegn í bragði.

Crème brûlée var léttur búðingur með nettri karamelluskán, afar góður eftirréttur. Profiteroles reyndust hins vegar vera þungar og kaldar vatnsdeigsbollur með ís og heitri súkkulaðisósu. Kaffi var gott.

Að lokum má súpa hveljur yfir reikningi, sem nemur 4.000 krónum á mann. Hagkvæmara er að koma í hádeginu, þegar tvíréttað kostar ekki nema 1.270 krónur á mann, þótt ekkert sé gefið eftir í matreiðslu, aðbúnaði og afbragðs þjónustu.

Jónas Kristjánsson

DV
Skólabrú

Fagurt og frægt hús á einni beztu lóð miðbæjarins, hóflega merkt að utan, vekur væntingar, sem dempast af æpandi rauðri forstofu, en rísa aftur í stílhreinum og sældarlegum matsal. Húsbúnaður Skólabrúar er vandaður og látlaus, allt frá mataráhöldum yfir í málverk, frá línþurrkum yfir í ljósakrónur.

Umferðargnýrinn heyrist varla og dósatónlistin er lágvær. Þjónusta er kurteis og hófsöm. Gestir raða sér í þægilega armstóla og fá sér bita af sætu brauði snarphituðu. Ég reikna franskættaðan matseðilinn og fæ út, að þríréttað með kaffi kosti heilar 4.500 krónur, áður en kemur að víni.

Matreiðslan er fögur og fín, vönduð og létt, en dálítið frosin. Matseðillinn er fastur og virðist ekki taka tillit til árstíðabundins framboðs af sjávarfangi og villibráð. Hér ræður fagleg nákvæmni fremur en listræn tilþrif. Kuldaleg og blóðlaus Skólabrú stingur að því leyti eins og flestu öðru í stúf við hlýlegan og fjörugan keppinautinn Við Tjörnina á hinu horni Kirkjutorgs.

Sjávarréttasúpa og humarsúpa voru mildar og ljúfar, einfaldar að sniði. Lúðukæfa með rauðpiparkornum bráðnaði á tungu. Góð verkun var á grafinni súlubringu og taðreyktum lunda, fagurlega fram bornu á næfurþunnu, lauflaga hrökkbrauði. Bragðgóður humar og hörpuskel voru með sama umbúnaði á sams konar hrökkbrauði.

Góður hlýri, sæmilegur lax og of þurr karfi voru saman á sjávarréttadiski, með óvenjulega góðum hrísgrjónum, blönduðum grænmeti, og nákvæmlega elduðum kartöflum. Ég hefði viljað hlýrann einan. Þessar blöndur rétta, súla og lundi, humar og hörpuskel, hlýri og lax og karfi, segja óbeint, að í eldhúsinu eigi menn erfitt með að ákveða sig. Niðurstaðan verður þá eins konar sýnishorn, meðaltal eða hlutleysi.

Létteldað Skólabrúarlamb er sérgrein staðarins, afar meyrt og fínt, borið fram á sveppa- og spínatbeði með kartöfluflöguköku. Léttsteiktur lundi var fagur réttur og fremur góður, borinn fram með blóðbergs- og bláberjasósu.

Allar léttar ostakökur eru kallaðar Tiramisu á Íslandi, þótt þær séu óþekkjanlegar sem slíkar, ekki sízt á Skólabrú. Mangókrap í sítrónukörfu var ofurlétt og gott. Pina Colada ís var grófur og góður. Espresso-kaffi var fremur þunnt og borið fram á undan eftirétti, þótt beðið væri um það á eftir, enda skilja íslenzkir þjónar alls ekki, að sumir vilji slíkt kaffi sér á parti. Venjulegt kaffi var hins vegar gott.

Jónas Kristjánsson

DV
Laugaás

Laugaás er franskt bistró að íslenzkum hætti. Þessi nágranni sundlauganna hefur árum saman dregið til sín hverfisbúa, sem ekki nenna að elda í kvöld, barnafjölskyldur utan úr bæ, ferðamenn utan af landi og frá útlöndum.

Í Frakklandi fer fólk í bistró til að borða góðan alvörumat fyrir 100 franka á mann í stað þess að éta hamborgara og pítsur. Á Íslandi fer almenningur af sömu ástæðum í Laugaás og borgar líka 100 franka, það er að segja 1.300 krónur fyrir súpu og aðalrétt.

Ef innréttingin væri óhreinni og þreyttari, gæti hún verið frönsk. Þarna eru köflóttir borðdúkar, ljósaskermar og gluggatjöld, svo og þægilegir tréstólar. Full þjónusta er komin til sögunnar og borð boðstólum.

Andrúmsloftið er mettað venjulegu fólki, innlendu og erlendu, sem nýtur slökunar og samræðna yfir mat, er ekki stendur á sporði þess, sem annars staðar er boðið á 3.600 krónur á mann. Hér koma hvorki uppar né ímyndunarfræðingar. Hér hef ég aldrei heyrt í gemsa.

Í hádeginu fást hefðbundnir dansk-íslenzkir millistríðsréttir á 890 krónur með súpu. Þar á meðal var indæll plukfisk, þar sem saman var blandað ýsu, kartöflum og lauki, borinn fram með volgu rúgbrauði. Ennfremur angurværar frikadeller með rauðrófum og pönnueggi. Það vantaði ekkert nema rødgrød med fløde.

Saltfiskurinn var vel útvatnaður, borinn fram með sterkri tómatbasilsósu og miklu af olífum, en hvorki lauki né papriku, hvergi betri í landinu nema í Þremur Frökkum. Rauðar og meyrar skarfabringur voru líka góðar, bornar fram með sólberja- og grænpiparsósu.

Auk skarfa má fá lunda, grágæs og sel af villibráðarseðli. Af fiskréttum má nefna djúpsteiktan steinbít í súrsætri sósu, pönnusteikt ýsuflök með lauk og tómati og ofnbakaða bleikju með rækjum. Í öllum tilvikum er eldun fiskjar traust og eldunartímar skammt yfir eðlilegu marki.

Laugaás gælir líka við illræmda þjóðarrétti á borð við djúpsteikta ýsu í deigi með béarnaise-sósu og frönskum kartöflum og glóðarsteikt lambalæri með sömu béarnaise-sósunni og sömu frönsku kartöflunum.

Súpur Laugaáss eru ómerkar hveitisúpur að þjóðlegum hætti. Hrásalatið er jafnan nákvæmlega eins ár eftir ár, áratug eftir áratug, raspað hvítkál með þúsundeyjasósu. Og í eldhúsinu elska menn þjóðlega ostbökun fiskrétta, svokallaða gratineringu.

Einn bezti matur Laugaáss reyndist vera fiskisúpa, þykk chowder að bandarískum hætti, ljósrauð rækju- og laxasúpa með þeyttum rjóma, afar bragðgóð og matarleg.

Jónas Kristjánsson

DV
Einar Benediktsson

Svartfuglinn á Einari Benediktssyni var lakari en í Óðinsvéum og saltfiskurinn lakari en í Laugaási, eins og við er að búast af stað með stæl. Slíkir leggja jafnan meiri áherzlu á umbúðir en innihald. Einar Benediktsson við Hallærisplanið er fremur þemahús en veitingahús.

Nútíminn vil þemu af þessu tagi, sjaldan með góðum mat eins og Hard Rock Café, oftast með vondum mat og stundum afspyrnu vondum eins og Planet, Hollywood og Fashion Café, sem fara sigurför um heiminn. Einar Benediktsson býður yfirleitt ekki vondan mat og verður þar af leiðandi seint eins vinsæll.

Þema Einars Benediktssonar er skáldið sjálft, gáfaðasti aldamótamaðurinn. Matseðillinn er skemmtilegur, með drykkjusögum af Einari og nokkrum ljóðum hans, uppsettur út í kúrekahött, með slöngvivað, skrítnum römmum og undarlegum fyrirsagnastungum.

Veitingasalirnir tveir eru á annarri hæð í gömlu húsi, annar fyrir reyklausa og hinn fyrir reykfólk. Málaðir veggir, viðargólf, ljósakrónur, gifslistar og hvítlakkaðar hurðir falla vel að húsinu, en ofur-gluggatjöld og risamálverk af þekktum Íslendingum síður.

Notaleg eru brún viðarborð á steypujárnsfótum, með ofurlitlum borðlömpum, tauþurrkum og óbrjótanlegum kaffiglösum, sem tíðkuðust í sveitinni í gamla daga og þykja nú smart, af mér óskiljanlegum ástæðum. Lágvær dósatónlist truflaði ekki.

Nokkrir réttir breytast frá degi til dags, tveir forréttir og tveir aðalréttir, einnig salat, fiskur og grænmetisréttur. Þar fyrir utan er fjölbreyttur og forvitnilegur fastaseðill og ágætur vínlisti.

Skemmtilegasti rétturinn var svokölluð humar- & skelfiskveisla Einars Ben. á hrokuðu fati. Þar var furðulega meyr skelfiskur, öðuskel, bláskel og hörpuskel, einnig humar og risarækjur, smokkfiskur og ferskvatnskrabbi.

Japanskt hvalasashimi var líka gott, ljós hrefna og dökkur höfrungur með piparrót og engifer, borið fram með prjónum. Laxatartar með hefðbundnu meðlæti, eggjarauðu, kapers og rauðlauk, var glæsilegt, fallegt og gott. Stökkt salat með hunangsteiktum kjúklingum var fremur skrautsýning en matur, en kjúklingurinn var ekki þurr.

Þegar hér var komið sögu virtist góði kokkurinn hafa örmagnazt og farið heim, því að við tóku örbylgjuofnalegir aðalréttir. Minnisstæðastur var saltfiskur, sem hafði gleymzt að útvatna, saltur og rammur, en samt sagður að hætti Baska.

Beðið var um svartfugl léttsteiktan, en hann kom næstum grásteiktur, gríðarlega oregon-kryddaður og ekki nógu meyr. Staðlað meðlæti, ostbakaðar kartöfluþynnur, fylgdi líka rósmarínlegnum lambahryggvöðva, sem var sæmilegur matur, en svo sem ekki bæjarferðar virði.

Hringlaga sítrónuskyrterta með bláberjasósu var frambærileg, einnig svonefnd afmælisterta Einars, ostakaka að hálfu, með vanilluósu. Kaffi var gott, meira að segja espresso.

Verðið er uppalegt, svo sem tíðkast á stöðum með stæl, aðalréttir á tæpar 1.900 krónur, þríréttuð máltíð á tæpar 3.700 krónur og kaffi eftir mat á 200 krónur.

Jónas Kristjánsson

DV
Mirabelle

Matur er merkilega góður á ljóta tízkustaðnum Mirabelle við Smiðjustíg, eldunartímar nokkurn veginn við hæfi og fæðan ekki skreytt úr hófi fram. Flest er til sóma úr eldhúsinu, frá brauðkollum forrétta yfir í pönnukökur eftirrétta.

Þótt Mirabelle heiti frönsku nafni og hafi Café – Brasserie að undirtitli, er staðurinn ekkert af þessu. Hann státar ekki af matreiðslu frá Elsass, öli og innréttingum úr messing, sem vænta mætti af Brasserie. Kaffið er þynnkulegt, svo að varla er hér Café. Og matreiðslan er ekki frönsk, heldur kalifornísk.

Virðuleg aðkoma er um lítið torg framan við anddyrið. Fyrir innan er stór og dimm setustofa og fyrirferðarmikill stigi upp í stóran, bjartan og hráan veitingasal, sem hefði getað verið á járnbrautarstöð áður en menn fóru að snurfusa slíka staði. Hvítmálað er yfir óheflaðan við í veggjum og beran stein í lofti, en trégólfið er snyrtilega slípað. Áberandi vínrekkur afmarkar opið eldhús.

Innan við einfalt gler eru afar síð gluggatjöld, sem dragast í kös á gólfinu. Við drögum frá og ljóskastarar fyrir utan lýsa beint framan í okkur. Grænar glerplötur eru borðum, tauþurrkur og óbrjótanleg kaffiglös eins og voru í sveitinni í gamla daga. Dósatónlistin var illbærileg síbylja, þar sem tromma og bassi voru í fyrirrúmi.

Litlar og heitar brauðkollur staðarins reyndust vera til fyrirmyndar. Fimm sveppa súpa var mjög fín, með hæfilega ákveðnu bragði, þar sem mintan var fremst meðal jafningja. Olífur og óvenjulega góður hummus-baunagrautur að arabiskum hætti mynduðu einfaldan og skemmtilegan forrétt.

Ofnbakaður steinbeitur, eini fiskrétturinn, var milt eldaður, skemmtilega kryddaður og bragðgóður, borinn fram með vanillusósu, sem hæfði ótrúlega vel, og spaghetti-hlunki, sem hæfði illa. Kryddhjúpaður lambavöðvi rambaði rétt innan marka hæfilegs eldunartíma.

Dísætur sykurbúðingur með sítrónubragði og jarðarberjasósu var kallaður sítrónuterta. Bezti réttur hússins var Tatin-peruterta, þykk og heit pönnukaka með perum. Kaffi var þunnt, meira að segja espresso.

Vínlistinn er skemmtilegur og fjölbreyttur, aðallega frá Toskaníu, Rioja, Chile og Suður-Afríku. Tólf tegundir eru seldar í glasatali á 550 krónur glasið.

Hér er dýrt að borða á kvöldin. Aðalréttir kosta tæpar 2.000 krónur og þríréttað með kaffi rúmlega 3.600 krónur. Í hádeginu er lítið spennandi, en greinilega vinsælt hlaðborð með heitum og köldum réttum á 990 krónur.

Staðartromp er 3.200 króna sælkeramáltíð, sem fól í sér gott villisveppakaffi (!), mjög létta og góða tómattertu með skinku, meyran hunangskjúkling með bökuðum kartöflureimum, afar góða súkkulaðitertu með pistasíum, og kaffi með konfekti.

Jónas Kristjánsson

DV
Óðinsvé

Í Óðinsvéum eru Flúðasveppir kallaðir jarðsveppir. Þar er oft góður matur og stundum ekki, jafnvel í einni og sömu máltíðinni.

Fyrst var borið á borð salat, sem hét Caecar-salat, en átti fátt skylt með hinu fræga Kaliforníusalati. Í stað blaðsalats var jöklasalat og í stað pönnuristaðra brauðteninga var svínahöm. Þetta var á ólystugu kafi í parmiggiano-sósu, sem betur hefði verið borin fram sér.

Skömmu síðar var heiðri hússins bjargað með fyrsta flokks aðalrétti, afar meyrum og rauðum svartfuglsbringum með eplasalati, stinnum grænmetisþráðum og rifsberjum.

Óðinsvé eru fín og þar eru handþurrkur úr líni jafnt í hádegi sem að kvöldi. Þau eru vistleg, einkum á reyklausa svæðinu, en flestir vilja vera í garðstofunni, þar sem má reykja. Búnaður og innréttingar eru gamalgrónar, enda er hönnunin vel heppnuð. Vandaðir viðir vel renndir vitna til festu og öryggis. Lýsing er mild og dósatónlist lágvær. Ágæt málverk Hrings og Karólínu lyfta stílnum enn frekar.

Við sökkvum niður í þægilega armstóla við vel dúkuð borð og tökum eftir, að verðlag matseðilsins er hátt. Svipað verð er skráð við nöfn rétta á málaratrönum, sem bornar eru milli borða. Vínlistinn er nýr og óvenjulega spennandi, sameinar nýstárleg merki og tiltölulega hagstætt verð.

Góður var þunnt sneiddur, þurrkaður lambavöðvi, afar meyr og vel kryddaður, með “jarðsveppum” a la Flúðir. Bezti forrétturinn var heit og góð kjúklingalifur og meyr og fínn humar með sérstaklega góðum og grænum pastaræmum á sæmilegri pönnuköku. Afar fín pönnusteikt rauðspretta með miklu af rækjum og ristuðum möndlum, svo og djúpsteiktum grænmetisþráðum var einna bezti aðalrétturinn.

Frambærilegir voru kjúklingavængir og -læri, sterkkryddaðir chili og papriku. Ennfremur meyr Tandoori-kjúklingabringa með indverskum kryddum á grænmetisbeði og grænu pasta með sterkri pastasósu. Sama var að segja um eftirréttina, volgan mokkabúðing Crème brûlée með skorpu, og afar létta og skrautlega Tiramisu ostaköku feneyska.

Lakar tókst til með glóðaðar kjúklingabringur með ostgljáðu blómkáli, stöðluðu grænmeti og sterkri sósu, fremur hveitilegri. Svipuður var grásteiktur lambavöðvi, tæplega volgur, með miklu magni af bragðdaufri hveitisósu. Jöklasalatið endurtók sig undir nafni kjúklingasalats með þurrum kjúklingabitum, bökuðum feta-osti, olífum og tómötum.

Girnilegasti þáttur Óðinsvéa er 1190 króna hádegishlaðborð, sem sameinar átta tegundir af óvenjulega góðri síld, tæra og skemmtilega lauksúpu með góðum brauðkollum, grafinn og reyktan lax, kryddlegnar rækjur og tvo heita rétti, sem báðir voru bragðgóðir, þótt þeir lægju í hitapottum, plokkfisk og steinbít.

Jónas Kristjánsson

DV
Thailand

Thailand er út úr kú, óvenjulega ljótur kvöldverðarstaður með fremur dýrum mat, en stundum bragðgóðum, á annarri hæð við Smiðjustíg, milli Laugavegs og Hverfisgötu. Þótt aðalréttir kosti 1.600 krónur og þríréttað með kaffi um 3.300 krónur, er ekki mikið lagt í kostnað.

Rýrar munnþurrkur úr pappír duga skammt, þegar lagt er til atlögu við heilsteiktan karfa, sem er flaggskip staðarins, þakinn engifer-sósu og skreyttur djúpsteiktu grænmeti, stundum hóflega eldaður, en oftar ofeldaður og stundum grimmdarlega, svo sem hættir til í austrænni matreiðslu.

Húsakynni eru hrörleg og lítið fyrir þau gert, máluð brún í hólf og gólf. Berar perur hanga í salarlofti og undarlegar fjölskylduljósmyndir í stigagangi. Byrgt er fyrir glugga, með speglum á aðra hlið og fallhlerum á hina, rétt eins og stríðið sé að koma. Þröngt og óþægilega er setið á þreytulegum sessum í bakbröttum bekkjum við glerplötuborð. Lamandi þungi umbúnaðarins yfirgnæfir austræna og elskulega þjónustu.

Margt er gott á Thailandi á góðum degi, einkum bragðsterkar og hressandi sítrónusúpur af ýmsu tagi, til dæmis rækjusúpan Tom-yam-kung. Beztar voru bragðmildar Phat-thai núðlur með rækjum, hrísgrjónum, baunaspírum og jarðhnetum, mildar og góðar. Góður var kjúklingur í sterku karríi, basíl-myntu og kókosmjólk, sem er rjómi tælenzkrar matreiðslu. Einnig meyr kræklingur í chili og basíl-myntu.

Kjúklingabitar á bambusspjótum voru hins vegar þurrir og gervilegir. Djúpsteiktar ferskvatnsrækjur voru hæfilega stinnar, en ofklæddar í hjúpi. Salöt voru einföld og bragðsterk og salatsósur magnaðar. Kryddi virðist grýtt á báða bóga í eldhúsinu, ólíkt því sem ég hef kynnzt í tælenzkri matreiðslu erlendis.

Við prófuðum ekki hálfkæringsnefnda sjávarrétti drukkna sjómannsins, en hroðalega bragðsterkir “dínamítpinnar” þræddu heilan chili-pipar, heilt hvítlaukslauf og eina rækju. Ég set spurningamerki við framboð rétta af slíku tagi.

Jónas Kristjánsson

DV
Steiner í ráðherraskjóli

Fjölmiðlum hefur tekizt með töngum að komast að margvíslegum leyndarmálum um afskipti lögreglu og stjórnvalda af þekktasta fíkniefnasala landsins. Á hverju stigi hafa valdamenn reynt að þyrla upp ryki til að koma í veg fyrir upplýsingar til almennings.

Tveir dómsmálaráðherrar hafa flækzt í málið, núverandi ráðherra og núverandi utanríkisráðherra. Meðal annars hefur komið í ljós, að núverandi dómsmálaráðherra gaf út villandi hártoganir um, að hann hafi ekki haft afskipti af leyndarmáli fíkniefnadeildar.

Yfirmaður og lögmaður fíkniefnadeildar lögreglunnar höfðu samband við ráðherrana til að fá þá til að stuðla að óvenjulegri styttingu refsitíma fíkniefnasalans á þeim forsendum, að hann mundi í staðinn koma lögreglunni á spor annarrar fíkniefnasölu.

Verndarenglarnir fengur góðar viðtökur. Núverandi ráðherra sendi fullnustunefnd málið samdægurs. Hún lét samdægurs undan þrýstingi hans, sneri við fyrri úrskurði og heimilaði reynslulausn fíkniefnasalans að lokinni aðeins hálfri afplánun refsingarinnar.

Ekkert kom út úr uppljóstrunum fíkniefnasalans, sem greinilega hafði fíkniefnalögregluna að fífli. Eftir stóð leyndarmál, sem málsaðilar vildu ekki kannast við. Margt mannorðið hefur skaddazt á langvinnu undanhaldi þeirra fyrir spurningum fjölmiðla.

Málið sprakk í höndum verndarenglanna, þegar kom í ljós, að ný mál á hendur fíkniefnasalanum höfðu hreinlega týnzt á lögreglustöðunni í Reykjavík! Eftir það var aðeins tímaspursmál, hvenær sannleikurinn yrði togaður upp með töngum fjölmiðla.

Efnismesta uppljóstrunin er birting hluta úr skýrslu, sem gerð var um málið á vegum ríkissaksóknara. Núna stendur slagurinn innan Alþingis og utan um að fá opinberaða hina hlutana, sem enn eru taldir vera of mikið leyndarmál fyrir almenning.

Furðulegir hlutir koma fram í kaflanum, sem birtur hefur verið. Þar stendur, að fíkniefni hafi verið kæruleysislega varðveitt hjá lögreglunni, þau hafi jafnvel horfið og hafi sumpart verið notuð til að kaupa upplýsingar utan úr bæ um fíkniefnasölu.

Með því að birta bara hluta skýrslunnar stóð meðal annars til að halda áfram að hilma yfir aðild ráðherranna tveggja. Það tókst ekki, því að lögmaður fíkniefnadeildar játaði í DV í fyrradag, að hann hefði átt þátt í að ganga á fund ráðherra vegna málsins.

Á þessu stigi er ekki vitað, hversu víðtæk voru afskipti hvers málsaðila. Við sjáum þó óvönduð vinnubrögð lögreglumanna, sem létu fíkniefnasala draga sig á asnaeyrunum. Við sjáum líka afskiptalitla yfirmenn, sem létu undirmenn leika lausum hala.

Loks sjáum við ráðherra, sem að lítt athuguðu máli tók vel í málaleitan lögreglumannanna og fékk því samdægurs (!) framgengt, að bragð fíkniefnasalans gengi upp. Ráðherranum varð fótaskortur á geðþóttanum, sem löngum hefur verið dálæti slíkra.

Skýrast sjáum við þó skert mannorð allra þeirra, sem leynt og ljóst reyndu að hindra sannleikann og höguðu svörum sínum á þann hátt, að spyrjendur mundu fá ranga mynd af málsatvikum. Núverandi dómsmálaráðherra fer þar fremstur í flokki.

Fleiri maðkar kunna að vera í mysunni. Sumir leynast í óbirtum þáttum skýrslunnar. Og enn er ekki vitað, hvernig og hvers vegna skjölin týndust.

Jónas Kristjánsson

DV