arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Kavíar hverfur

Ekta kavíar úr styrjuhrognum er líka á uppleið í verði og á útleið af markaði. 28 grömm af Beluga eru komin yfir 10.000 krónur á eBay. Þetta er svartamarkaðsverð, því að ekki er til neinn venjulegur markaður með Beluga, Oscietre og Sevruga, dýrstu þrjár tegundirnar. Íranir og Rússar veiða mest af þessum kavíar í Kaspíahafi. Lögleg og ólögleg ofveiði hefur farið úr böndum á þeim slóðum. Ekta kavíar er nánast hættur að sjást í veitingahúsum í Evrópu. Hann fer aðallega til arabískra fursta. Við fáum okkur ekki lengur ekta kavíar með kampavíni og pönnukökum á Petrossian.
Rækjur hverfa

Annars þurfum við ekki að kvarta um skort á hvítsveppum og kavíar. Við erum sjálf einfær um að útrýma hér tegundum, sem þykja lostæti víða um heim. Humarinn minnkar bæði að stærð og aflamagni. Rækjur geta ekki lengu haldið verksmiðjum opnum. Til skamms tíma hefur verið hægt að næla í kassa af góðum humri, sem var á leið til Frakklands, en innan fárra ára verður sá lúxus einnig að baki. Flest bendir til, að við rústum þorskinum líka. Enda er framtíðin í kynslóðum, sem kunna betur við hamborga og pítsur. Hvað verður þá um Humarhúsið, Tjörnina, Þrjá Frakka, Tvo fiska og Fiskgallerí?
Íslendingar í súpunni

Bandaríski herinn er að undirbúa brottför frá Afganistan. Donald Rumsfeld stríðsráðherra ætlar að lýsa yfir sigri og flýja með skottið milli fótanna. Brezki herinn ætlar að taka við vandræðunum með 4.800 hermönnum til viðbótar og aðstoð frá Atlantshafsbandalaginu, þar á meðal frá Íslandi.

Ástandið í Afganistan er að flestu leyti verra en það var fyrir innrás engilsaxa. Uppskera eiturlyfja er mörgum tugum sinnum meiri en hún var á valdatíma talíbana. Kvenréttindi eru nánast engin eins og þá. Stríðsherrar ráða lögum og lofum um nærri land allt og sitja þar að auki á þjóðþinginu.

Að forminu til stjórnar leppur Bandaríkjanna, Hamid Karazi, en hefur engin völd nema sums staðar í höfuðborginni. Völd hans ná til dæmis ekki til Kjúklingastrætis, þar sem íslenzkir gervihermenn voru sprengdir, þegar þeir voru að vernda teppakaup herforingja, sem síðan var kallaður heim.

Enginn getur rökstutt, hvernig 4.800 brezkir hermenn eiga að hafa stjórn á neinu í Afganistan. Bretar hafa gamla reynslu heimsveldis af, að slíkt er ófært með öllu. Þeir geta ekki knúið bændur í Afganistan til að láta af uppskeru, sem er eina lifibrauðið. Ætla þeir að borga bændum til að hætta?

Atlantshafsbandalaginu er stjórnað af Bandaríkjunum. Leppur þeirra var til skamms tíma Robertson lávarður og er nú Jaap de Hoop Scheffer. Þeir fylgja báðir bandarískri stríðsstefnu og reyna að draga treg Evrópuríki inn í styrjaldarævintýri í þriðja heiminum, fyrst í Afganistan og síðan í Írak.

Brezka stjórnin gerir allt, sem sú bandaríska segir henni að gera. Þess vegna mun Bretland sitja með vanda Afganistans í kjöltunni, þegar bandaríski herinn flýr burt á næsta ári. Forstjóri NATÓ er farinn að reyna að fá ríki bandalagsins til að létta undir með Bretum. Senn verður kallað á Ísland.

Afskipti Breta og Atlantshafsbandalagsins af Afganistan eru tóm vitleysa, enda er átakasvæðið kallað Langtburtistan, langt utan formlegs verksviðs NATÓ. Þar að auki er stefna styrjalda við þriðja heiminn vonlaus aðgerð, sem er að reka Bandaríkin á flótta fyrst frá Afganistan og næst frá Írak.

Verst er, að Ísland skuli vera flækt inn í skandalinn með því að senda gervihermenn. Á næsta ári verða þeir enn meira skotmark heimamanna, sem munu losa sig við allt útlent pakk.

DV
Það endar með her

ERFITT VERÐUR að semja um svonefndar varnir landsins. Stjórn Bandaríkjanna hefur lagt til, að Ísland borgi ekki bara rekstur flugvallarins, heldur einnig rekstur svonefnds varnarliðs. Eins og önnur ríki Atlantshafsbandalagsins.

ÞETTA ER ANNAÐ viðhorf en það, sem Davíð Oddsson og Halldór Ásgrímsson hafa haldið fram, að hafi verið í viðræðum þeirra við George W. Bush Bandaríkjaforseta. Þeir gefa í skyn, að undirmenn Bush séu að tefla skákina að honum forspurðum.

MISVÍSANDI viðhorf aðila í Bandaríkjastjórn fara raunar eftir þekktum aðferðum í stofnunum, þar sem forstjórinn telur sig neyddan til að vera kurteisan út á við og aðstoðarmenn hans sjá svo um hörkuna í samningaviðræðum.

BANDARÍKIN telja sig ekki lengur hafa gagn af samningi um varnir á Íslandi. Áhyggjuefni þeirra eru ekki lengur handan Norðurpólsins, í Sovétríkjunum, heldur í þriðja heiminum, einkum í löndum múslima. Þetta eru nýir straumar að vestan.

VIÐ VERÐUM óhjákvæmilega að taka við rekstri flugvallarins og verðum jafnframt að ákveða, hvort okkur þyki svo vænt um sjálft varnarliðið, að við viljum borga fyrir það. Raunar vilja flestir losna við það, en það er önnur og gömul saga.

NÆSTA SKREF er, að Björn Bjarnason dómsmálaráðherra klæðir gamalt áhugamál í ný föt. Hann kynnir heimavarnir, sem felast í landhelgisgæzlu, friðargæzlusveitum og svartstökkum lögreglunnar. Hann fer aftur að tala um íslenzkan her.

VIÐ GETUM dregið málið á langinn, ef við viljum og meðan Stephen Hadley hættir ekki bara að borga til að setja á okkur þrýsting.

DV
Má ekki bulla

Ernst Zundel er 66 ára maður, sem hefur verið kærður í Þýzkalandi fyrir að afneita fjöldamorðum á gyðingum og að telja Hitler hafa verið hinn bezta mann. Þetta er skrítin kæra, því að menn ættu að mega hafa rangt fyrir sér, til dæmis halda því fram, að þróunarkenningin sé marklaus eða að jörðin sé flöt eða að CIA hafi látið drepa John F. Kennedy. Auðvitað eiga það að vera sjálfsögð mannréttindi að hafa skoðanir, án tillits til þess hvort félagslegur réttrúnaður á hverjum stað og tíma sé á öðru máli. Það er Þýzkalandi nútímans til skammar að hafa dregið Zundel fyrir dóm.
Fosfórsprengur

Ríkissjónvarpið á Ítalíu hefur sakað Bandaríkin um að nota fosfórsprengjur á byggð svæði í Írak og þannig valdið dauða og örorku saklauss fólks, til dæmis í Falluja, þar sem 300.000 manns urðu að flýja. Bandaríkin eru ekki aðilar að alþjóðlegu banni við notkun fosfórsprengja, ekki frekar en þau eru aðilar að alþjóðlegu banni við pyndingum og öðru ógeði í hernaði. Smám saman reytist burt stuðningur fólks við Bandaríkin. Berlusconi forsætisráðherra segist margoft hafa reynt að fá George W. Bush ofan af stríðsplönum sínum. Halldór Ásgrímsson er síðasti staðfasti stuðningsmaður Bush.
Langfeðgarnir

Íslenzka eins og persneska og sanskrít er indóevrópskt mál, sem á rætur sínar hjá Kúrgönum, horfinni þjóð, sem var uppi fyrir 5.000 árum eða 150 kynslóðum. Tungumál þessi fylgja geninu M17, sem til dæmis greinir sanskrít frá dravídamálum í Indlandi. Genið M17 er komið út frá geninu M173, sem var einkenni hellamálara ísaldar, er útrýmdu Neanderdalskyninu, sem á sér enga arftaka í nútímanum. Genafræði nútímans er þannig í samræmi við eldri samanburðarfræði tungumála. Við erum komnir frá Kúrgönum, sem bjuggu á gresjum Úkraínu og Suður-Rússlands og voru fyrstir til að ríða hestum af viti.
Hornsteinn hræsninnar

Staksteinar eru áberandi yzt í hægri kanti á öftustu opnu Morgunblaðsins, eindreginn flokkspólitískur dálkur, sem gefur góða mynd af stöðu blaðsins. Það er málgagn flokksins enn þann dag í dag, þótt það hleypi inn öðrum skoðunum og víki örlítið af flokkslínu í leiðurum um afmörkuð mál.

Hræsni Moggans felst í að viðurkenna ekki stöðu sína. Það er svo aftur á móti hræsni þjóðfélagsins alls, þar á meðal vinstri manna, að hafa gert blaðið að leiðtoga lífs síns og meta ópólitísk mál á sama hátt og það. Þannig hefur orðið til séríslenzk skoðun á, hvernig fjölmiðlun eigi að vera.

Íslenzk fjölmiðlun má samkvæmt þessu ekki taka á neinum alvörumálum, sem valda sárindum einhverra, nema þá í sérstökum úttektum, sem koma sjaldan fyrir í blaðinu. Til dæmis má ekki segja frá einkamálum frægra Íslendinga, en hins vegar má segja frá einkamálum frægra útlendinga.

Að tilhlutan Morgunblaðsins hefur hálf þjóðin komið á fót siðaskoðun, sem viðurkennir aðeins gelda fréttamennsku, þar sem allt er slétt og fellt, nafnlaust og myndarlaust. Í þessum heimi er samþykkt, að rétt sé að sleppa svari við fyrstu spurningu vestrænnar blaðamennsku, sem er: Hver?

Auðvitað hafa fleiri aðilar en Mogginn komið að hræsninni. Fréttastofa ríkisvaldsins notar gamlar reglur, þar sem gæftir og aflabrögð eru ennþá hornsteinn tilverunnar. Inn hafa komið útvarp, sjónvarp og aðrir miðlar, sem eru í eðli sínu lamaðir, af því að þeir lifa bara á auglýsingum.

Það kostar meiri háttar átök í þjóðfélaginu að segja frá lækni, sem lék lausum hala á Landspítalanum og drap ófædd börn með misheppnuðum legvatnsprufum. Allir lögðust á eitt um að verja lækninn, þar á meðal siðanefnd blaðamanna, sem er orðin ein helzta vörn hræsninnar í þjóðfélaginu.

Morgunblaðið er raunar stofnun, ekki fjölmiðill. Þar liggja fréttir í skúffum, ef ekki er talið heppilegt að birta þær. Þar er ákveðið, að tölvupóstur sé gagnleg heimild, þegar blaðið skrifar um andstæðinga Sjálfstæðisflokksins, en hins vegar sé hann ónothæf heimild um fulltrúa flokksins.

Til skamms tíma gerðu flestir menningarvitar þjóðarinnar hræsni Moggans að sinni. En nú er Ingibjörg Sólrún farin að efast opinberlega. Og menningarvitarnir farnir að tvístíga.

DV
Framleiðir neyðina

ÁSTA MÖLLER er varaformaður heilbrigðisnefndar Alþingis og hefur forustu um aðgerðir ríkisstjórnar og stjórnarflokkanna fyrir tvískiptu heilbrigðis- og tryggingakerfi, þar sem almenningur nýtur lágmarksþjónustu og hinir betur settu geta keypt viðbótarþjónustu hjá fyrirtæki Ástu, Liðsinni ehf.

SPILLING ÁSTU er önnur og meiri en spilling hinna mörgu þingmanna, sem beita atkvæði sínu í þágu hagsmuna úti í bæ, svo sem hagsmuna landbúnaðarins eða útgerðarmanna. Þeir eru að gæta hagsmuna hópa úti í bæ, en ekki eins fyrirtækis eins og Ásta gerir, ekki fyrirtækis þeirra sjálfra eins og Ásta.

HÉR ER EKKI verið að deila um félagshyggju og markaðshyggju eins og Egill Helgason heldur fram á vondum dögum. Hér er ekki verið að deila á, að þingmaður sé í bisness úti í bæ, heldur að hún sitji á fjárhirzlum okkar og framkalli þar þörf almennings fyrir viðskipti við hennar eigið fyrirtæki.

FÍNT ER, að þingmaður reki bisness úti í bæ, en ekki er fínt, að hún stýri nefnd, sem skammtar fé á þann hátt, að færi opnist fyrir hennar eigið persónulega fyrirtæki. Raunar er ekki heldur fínt, að þingmenn reki erindi fyrir hóp fyrirtækja, til dæmis fyrir útgerðarmenn eða landbúnað.

EN ÞAÐ ER örugglega ekki á gráa svæðinu, heldur langt inni á svarta svæðinu, þegar fyrirtækin eru eign þingmanna og fjölskyldu þeirra. Til dæmis er deiluefni, hvort eðlilegt sé, að forsætisráðherra og fjölskylda hans hagnist á, að forsætisráðherra hafði forustu um að gefa þeim kvóta.

EINFALDLEGA er það sannleikanum samkvæmt, þegar DV segir, að þingkona mali gull á neyð sjúklinga. Ásta Möller býr til neyðina og kemur svo sjálf með þjónustu, sem kostar peninga. DV ítrekar því fullyrðinguna.

DV
Ellin vann æskuna

Um nokkurra ára skeið hefur æskudýrkun gegnsýrt samfélagið. Fólk hefur verið afskrifað um fimmtugt, svo sem sjá má á auglýsingum um lestur og áhorf yngra fólks, 20-45 ára. Þessi tími hefur runnið sitt skeið. Fólk er aftur farið að taka mark á reynslunni, samanber prófkjör Sjálfstæðisflokksins.

Auglýsendur hafa undanfarið ekki sinnt þeim, sem komnir eru um miðjan aldur. Auglýsingar miðast við yngra fólk, þótt kaupgeta hinna eldri sé almennt meiri. Auglýsendur vita kannski, að þeir, sem eru komnir á miðjan aldur, eru ekki ginkeyptir fyrir ýkjum og vafasömum fullyrðingum auglýsinga.

Satt að segja er sumt ungt fólk fákunnandi um lífið og tilveruna. Gísli Marteinn gat endurtekið í síbylju sömu innihaldslausu klisjunq um nýtt fólk fyrir nýja tíma, meðan Vilhjálmur rakti málefnastöðu sína í smáatriðum. Svo virtist sem síbyljan væri einkum talin henta ungum kjósendum.

Áfram munum við sjá unga frambjóðendur, sem hafa fátt til málanna að leggja, en fjölyrða um ungan aldur eins og í því felist einhverjar lausnir á verkefnum stjórnmálanna. Prófkjör Sjálfstæðisflokksins sýndi dæmi um, að fólk hallast að annarri og raunsærri sýn á lífið og tilveruna.

Við nálgumst óðum þann tíma, að svonefndir eldri borgarar verði gildir borgarar. Þeir munu þá hafa lengi greitt í lífeyrissjóð og hafa peninga til ráðstöfunar. Þá mun enn eflast skilningur fólks á mikilvægi reynslunnar, þegar leitað verður svara við pólitískum eða öðrum viðfangsefnum.

Mörg dæmi eru þess, að ungt fólk hafi ferskari sýn á ýmis mál en þeir, sem lengi hafa verið aldir upp við gömul og úrelt viðhorf. Hitt er að minnsta kosti jafn algengt, að reynsla hinna eldri geti hindrað ýmsa vitleysu, sem borin er á borð í viðskiptum og stjórnmálum, fjölmiðlun og menningu.

Eðlilegt er, að átök séu í þjóðfélaginu milli sjónarmiða, sem koma frá ungu fólki og frá gömlu fólki. Við höfum um nokkurt skeið búið við óeðlilegt ástand, þar sem álit hinna ungu hefur verið tekið fram yfir álit hinna eldri. Nú er þessu tímabili að ljúka og meira jafnvægi að komast á.

Prófkjör Sjálfstæðisflokksins er gott dæmi um, að í náinni framtíð verður meira mark tekið á reynslu en áður og minna mark á glamri hinna, sem ekki skilja takmörk æskunnar.

DV
Kvótakórinn vælir enn

VINSÆLDAÞRÁ hefur spillt Hafrannsóknastofnuninni og gert hana meðseka í ofveiði fiskistofna. Hún hefur árlega lagt fram tillögur, sem taka tillit til pólitískra og efnahagslegra sjónarmiða líðandi stundar. Hún er þrælpólitísk stofnun.

HAFRÓ ER MEÐSEK, en stjórnmálamenn og útgerðarmenn eru hinn raunverulegi glæpalýður. Árlega hefur sjávarútvegsráðherra gefið leyfi fyrir heldur meiri veiðum en Hafró hefur lagt til, fyrst og fremst vegna kröfu gírugra útgerðarmanna.

RÍKISSTJÓRN hefur gefið útgerðarmönnum kvótann og þeir hafa spillt þessari eign, sem áður var talin þjóðareign. Þeir hafa sölsað hana undir sig og bera fulla ábyrgð á allri ofveiði, þar á meðal á hruni þorsk- og rækjuveiða.

SAMÚÐ HÖFUM við ekki með sjávarútveginum. Hann er ekki lengur hornsteinn atvinnulífsins. Hvarvetna þarf erlent starfsfólk til að halda fiskvinnslu gangandi. Við erum hætt að hlusta á væl útvegsmanna. Þeir geta litið í eigin barm.

TIL AÐ BJARGA þorskinum undan hrammi útgerðarinnar, þarf að minnka árlega veiði úr 30% niður í 20%. Enn hörmulegri er staðan í rækjunni, þar sem ágirnd útgerðarmanna hefur farið hamförum. Allir heimta þeir, að ríkið komi sér til hjálpar.

VIÐ EIGUM EKKI að reyna að lækka gengið til að þóknast liði, sem hefur náð kvótanum af þjóðinni og farið illa með fiskistofnana. Við eigum ekki að hlusta á ómerkilega pólitíkusa og sveitastjórnarmenn í grátkór útgerðarinnar.

HAGSMUNAPOTARAR á borð við Einar Guðfinnsson ráðherra, Berg Ágústsson bæjarstjóra og Kristján Möller þingmann taka þátt í grátkórnum á síðum Morgunblaðsins, en þjóðin vill alls ekki hlusta.

DV
Sýn á loforð

Jón Kristjánsson heilbrigðisráðherra lofar stundum hinum og þessum aðgerðum, þegar hann mætir á fundi hagsmunaaðila úti í bæ. Menn hafa hingað til orðið ósköp glaðir, þegar Jón dreifir um sig loforðum, en nú eru að renna á menn tvær grímur. Það hefur nefnilega komið í ljós, að Jón ráðherra lítur öðrum augum á loforð en almenningur í landinu. Fleiri stjórnmálamenn eru haldnir þessum misskilningi í túlkun á eigin orðum. Þeir líta á loforð sem einhverja nauðsyn í daglegum störfum, sem ekki beri að efna, svo framarlega, sem þeir geti sýnt fram á, að þeir hafi gert eitthvað í málinu.
Hefur reynt

Þegar saumað er að Jóni ráðherra, skipar hann nefnd í málið. Þannig ýtir hann loforðum á undan sér. Eða þá að hann segir, að málið hafi ekki náð fram að ganga í ráðuneytinu eða hjá ríkisstjórninni. Honum finnst nóg að hafa sjálfur reynt og vísar á ráðuneyti sitt, fjármálaráðuneyti eða ríkisstjórn. Ef honum tekst að efna hluta loforðsins, til dæmis eftir tilskilinn tíma, finnst honum sinn hlutur vera góður. Hann hafi reynt og náð árangri að hluta. Hann vísar því á bug að vera sakaður um að hafa svikið umrætt loforð. Þannig tekst Jóni að lifa frá degi til dags með svikin á báða bóga.
Orðhengill

Ráðherrar eru oft sakaðir um siðleysi og þeir hafna slíkri lýsingu jafnóðum. Ástæðan hjá þeim öllum er hin sama og hjá Jóni. Þeir hafa gefið sér aðra túlkun á hugtakinu loforð en annað fólk hefur. Þeir telja sig hafa gefið vilyrði um viljayfirlýsingu, sem muni kannski verða efnd að hluta einhvern tíma eftir skilafrest loforðsins. Einmitt af þessari ástæðu njóta stjórnmálamenn lítils trausts. Jón ráðherra hefur magnað þá skoðun almennings, að marklausir séu stjórnmálamenn, sem hafa komizt til áhrifa. Þeir muni í tæka tíð snúa sig úr vandanum með orðhengilshætti.
Bjánar við völd

CHRISTOPHER MEYER, sem var sendiherra Breta í Bandaríkjunum, hefur lýst í Guardian skelfilegri heimsku og bjánaskap Tony Blair og ráðgjafa hans í opinberri heimsókn í Washington. Bandaríkjamenn héldu um magann og hlógu að föruneytinu.

JOHN PRESCOTT ráðherra reyndi að slá um sig með skoðunum á “Balklöndum” og “Kovasa” samkvæmt orðfæri hans. Jonathan Powell og Alastair Campbell voru önnum kafnir að klippa sendiherrann út úr boðum og komast sjálfir í staðinn.

TONY OG CLAIRE Blair voru eins og túristar frá miðlöndum Bretlands, störðu opineyg á frægðarfólk úr leikara- og söngvarabransanum. Lýsing sendiherrans á bjánaskapnum er stórfengleg og vekur skilning á fylgispekt Blair við Bush.

MEÐAN TONY Blair starði í vímu ferðamannsins á allt, sem hann sá, voru Powell og Campbell að plotta framhjá honum í farsímum í öðrum bílum. Meyer sendiherra segir sér hafa tekizt að hindra brögð þeirra, en mikill tími hafi eyðst.

MEYER SENDIHERRA telur forsætisráðherra sinn, ráðherra hans og ráðgjafa vera hreina fávita. Það eina, sem Powell og Campbell hafi kunnað, var að ljúga í Mirror og Sun kjaftasögum um, hvað þeir hafi verið klárir og sniðugir.

FÁHEYRT ER, að fyrrverandi sendiherra lands segi slíkar sögur af ráðamönnum þjóðar sinnar í viðtali við dagblað. Christopher Meyer verður því seint sakaður um hugleysi.

EN ER HANN ekki bara einmitt að lýsa ráðamönnum eins og þeir eru flestir í raun? Og er hann ekki að lýsa frati á kjósendur, sem gera ruglaða sölumenn snákaolíu að landsfeðrum sínum.

DV
Nýbúavandi í Frans og hér

ÓEIRÐIR NÝBÚA geta komið til Íslands. Þær hafa nú staðið meira en viku í Frakklandi og nálgast miðborg ferðamanna í París. Við búum við svipuð vandamál og Frakkar og aðrir Evrópumenn, sem hafa frestað aðlögun nýbúa að þjóðfélaginu.

NÝBÚAR ERU EKKI bara ódýrt vinnuafl, fyrst í verktöku og fiskiðnaði og síðan í umönnunarstörfum. Nýbúar eru ekki tæki til að lina skort á fólki í illa borguðum störfum. Þeir eru fólk, sem þarf að taka afstöðu til. Ekki má einangra þá.

Í PARÍS og öðrum borgum Frakklands búa nýbúar sér í lélegum blokkahverfum, sem heimamenn forðast. Þannig er staðan líka í öðrum Evrópuríkjum. Hér hafa nýbúar ekki enn safnast saman í aðgreind hverfi, þar sem gilda sérlög og sérstakir siðir.

VIÐ ÞURFUM að laga nýbúa að þjóðfélaginu, annars verða þeir að óleysanlegu meini. Við þurfum að kenna þeim íslenzku ókeypis og hjálpa þeim að finna vinnu. Við megum ekki safna þeim á afmarkaða staði í ódýrum og illa hirtum blokkum.

AUÐVITAÐ VERÐUM við að krefjast þess á móti, að nýbúar virði íslenzk lög og íslenzka hugsun. Um frelsi einstaklinga gegn feðraveldi, um trúfrelsi og guðlast, um dómskerfið almennt. Annars verði nýbúar að flytjast aftur til fyrri heimkynna.

VIÐ ÞURFUM á nýbúum að halda til að fjölga þjóðinni og veita okkur strauma siða og menningar frá fjarlægum heimshornum. En við megum ekki gefa frá okkur þann frumburðarrétt, að hornsteinar vestræns þjóðskipulags hafi hér óskert gildi.

FRANSKA REYNSLAN sýnir, að ekki má taka vettlingatökum á þessu málum. Við þurfum á nýbúum að halda og þurfum því að hjálpa þeim til að verða gildir borgarar í þjóðfélaginu. Við höfum þessa dagana vítin að varast í nágrannalöndunum.

DV
New York hertekin

Rauðu Michelin-leiðsögubækurnar um hótel og matsali hafa loksins numið land í New York, þar sem tæplega 40 matsalir fengu stjörnur, svipað og í London og einn tíundi af því, sem er í París. Þessi volduga biblía hafði áður hertekið Austur-Evrópu og þar með alla Evrópu fyrir utan Ísland og Tyrkland. Hér fengi eitt hús eina stjörnu í Michelin, Grillið á Sögu. Í New York eru það einkum franskir staðir, sem fá stjörnur, en nokkur ítölsk og bandarísk hús slæðast með. Veitingafróðir Bandaríkjamenn telja, að gestir muni áfram halla sér að meðmælum hjá New York Times og Zagat.
Michelin í lagi

Rauðu Michelin-leiðsögubækurnar um hótel og matsali hafa reynzt mér vel um ár og áratugi í útlöndum. Að vísu verð ég að hafa í huga, að rauðu bækurnar hafa einkum dálæti á hefðbundinni matreiðslu frá Frakklandi, þeirri sem kennd er í kokkaskólanum hér á landi. Sú matreiðsla er of flókin og klassísk fyrir minn smekk. Ég hef ítalska og japanska matreiðslu og einkum ameríska í meiri metum en Michelin gerir. Þá hefur orðið frægt, að gamalfínir staðir detta ekki niður í Michelin, þótt gæðin hrapi. Með því að hafa þetta í huga má vel nota Michelin eins og hvern annan gagnrýnanda.
Dagblöð eru bezt

Bezta leiðin til að finna góð veitingahús í óþekktri borg er að fara á vefslóðir dagblaða á þeim slóðum til að leita að veitingarýni. Í þessu eins og öðru eru dagblöð heiðarlegustu fjölmiðlarnir. Ekki má taka mark á leiðsögubókum, sem eru ætlaðar ferðamönnum, þær gefa feiknarvond ráð. Politiken gefur til dæmis góð ráð um Kaupmannahöfn. Ef þú átt erfitt með að lesa erlent tungumál, til dæmis á Spáni, er Michelin oft þrautalendingin, af því að venjuleg matreiðsla á Spáni er ekki góð og því gott er að hafa stuðning af leiðsögn, sem ekki er heimafengin. Á Ítalíu kemur Michelin að minna gagni.
Vilhjálmur verður borgarstjóri

ÞAÐ FÓR Í TAUGAR mér, að kosningaskrifstofa Gísla Marteins skyldi tromma upp á ögurstund með atkvæðagreiðslu á vefnum og kalla skoðanakönnun. Þetta var svindl, sem átti að eyða áhrifum fyrri kannana, en náði sem betur fer ekki árangri.

SÁTT ER MEÐAL fræðimanna um, að það eitt sé skoðanakönnun, er hinir spurðu velja sig ekki sjálfir, heldur óhlutdrægur framkvæmdaaðili. Hitt er atkvæðagreiðsla, algengt fyrirbæri á vefnum. Við skulum halda þessu tvennu aðgreindu.

VILHJÁLMUR VERÐUR borgarstjóri í vor. Svo einfalt er það. Það stafar ekki af því, að hann sé betri en einhver annar, sem þér eða mér gæti dottið í hug. Það stafar bara af því, að arftakar Reykjavíkurlistans hafa spilað sig út.

VIÐ ERUM HÓPUM saman orðin gáttuð á Reykjavíkurlistanum, andúð hans á mislægum gatnamótum og einkabílisma, loforði hans um ókeypis leikskóla á sama tíma og hann getur ekki mannað leikskólana og einkum þó á hroka oddamanna listans.

ÞAR SEM BORGARMÁL eru að minnsta kosti 80% tæknileg og aðeins 20% pólitísk, er ágætt að fá Vilhjálm sem borgarstjóra í vor. Reykjavíkurlistinn er búinn að vera nógu lengi við völd. Nú er kominn tími til að skipta.

VILHJÁLMUR ER búinn að vera lengi í borgarstjórn og þreyja þorrann síðan Reykjavíkurlistinn komst til valda. Prófaðar hafa verið ýmsar hetjur í stað Vilhjálms, svo sem síðast Björn Bjarnason og nú Gísli Marteinn. Enginn hefur dugað.

VILHJÁLMUR ER dæmi um, að spretthlaup er ekki alltaf bezt til árangurs. Langhlauparar með úthaldi geta líka sigrað.

DV