arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Óskhyggja er grunnurinn

Í Observer í morgun skrifar

Anthony Sampson langa grein um miðstýringu brezkrar utanríkisstefnu og leyniþjónustu hjá aðstoðarmönnum forsætisráðherrans í Downing Street 10. Hann upplýsir, að Alastair Campell, aðstoðarmaður ráðherra, hafi ekki einu sinni sýnt yfirmönnum leyniþjónustunnar fölsuðu skýrsluna, sem höfð var eftir þeim. Síðan rekur Sampson hvernig brezk utanríkisþjónusta er ekki lengur rekin á grundvelli upplýsinga úr utanríkisráðuneytinu, heldur á grundvelli óskhyggju í Downing Street, þar sem ferðinni ráði ekki Campbell, heldur maður að nafni David Manning.
Hættulegar kreddur

Sumt er eðlilegt og sjálfsagt af því, sem Alþjóða gjaldeyrissjóðurinn ráðleggur ríkisstjórnum, svo sem þau almæltu tíðindi, að ekki sé ráðlegt að safna of miklum skuldum. Annað af ráðgjöfinni er hættulegra, svo sem frægt er af fræðiritum, sem benda á, að sjóðurinn á höfuðþátt í yfirþyrmandi efnahagserfiðleikum ríkja á borð við Sovétríkin og Argentínu, sem hafa rambað á barmi gjaldþrots. Alþjóða gjaldeyrissjóðurinn keyrir á úreltri hagfræði, sem kennd er við Chicago-háskóla og felur í sér óhefta auðhyggju. Einkarekstur skóla og sjúkrahúsa er ein af kreddum þessarar úreltu hagfræði Alþjóða gjaldeyrissjóðsins, sem nóbelsverðlaunahafinn Joseph E. Stiglitz, fyrrverandi varaforseti Alþjóðabankans, tók rækilega í gegn í bókinni ?Globalization and Its Discontents?. Skynsamlegt er af íslenzkum ráðamönnum að taka ekkert mark á ráðleggingum kreddustofnunar, sem ekki nýtur lengur neinnar hagfræðilegrar virðingar eða viðurkenningar.
Kraftaverk í Evrópu

Ótrúlegt er, hversu vel Evrópusambandinu gengur að sameina Evrópu, þótt mikill tími fari í þjark og þras. Því hefur tekizt að opna landamæri milli aðildarríkjanna, koma upp sameiginlegum seðlabanka og sameiginlegri mynt. Nú virðist enn eitt kraftaverkið vera í uppsiglingu. Fréttir í morgun hermdu, að stjórnarskrárnefnd sambandsins hefði í gær óvænt náð siglingu í átt til samkomulags um nýja stjórnarskrá. Uppkastið felur meðal annars í sér þing í tveimur deildum, forsætisráðherra og forseta Evrópusambandsins. Einnig felur þar í sér ákveðin þrepahlaup milli ákvarðana, sem þurfa 80% fylgi aðildarríkjanna og þeirra, sem þurfa 60% fylgi þeirra.

Thomas Fuller segir frá nýju tillögunum í International Herald Tribune.
Heiðraðu skálkinn

Kannist þið við stóru og sterku bekkjarbulluna, sem er gefin fyrir að níðast á litlum strákum í öðrum bekkjum og vill fá litlu strákana í sínum bekk til að taka þátt í ofbeldinu, annars refsi hann þeim? Þetta er nútímaútgáfan af vestrænni samvinnu. Berlusconi og Aznar, Davíð og Halldór halla sér að bullunni, samkvæmt íslenzka máltækinu: Heiðraðu skálkinn, svo hann skaði þig ekki. Svo að hann taki ekki flugvélarnar frá Keflavíkurvelli! Chirac og Schröder og Chrétien neita hins vegar að taka þátt í ofbeldinu, þrátt fyrir ógnanir bullunnar og fara þá eftir spakmæli Benjamíns Franklín: Ef við höngum ekki saman, höngum við örugglega hver í sínu lagi.
Erfðabreytt hræsni

Jeremy Rifkin telur í Guardian, að tilraunir George W. Bush Bandaríkjaforseta til að þröngva erfðabreyttum matvælum upp á Evrópu muni ekki bara mistakast, heldur gera illt verra. Neytendur í Evrópu séu samkvæmt skoðanakönnunum staðráðnir í að forðast slík matvæli, hvað sem Heimsviðskiptastofnunin segir. Rifkin telur óviðeigandi, að Bush skuli vísa til fátæku ríkjanna, því að Bandaríkin séu miklu nízkari en Evrópa í þróunaraðstoð. Þar að auki segir hann, að nóg matvæli séu til í löndum þriðja heimsins. Þau þurfi ekki erfðabreytt matvæli, heldur betri notkun þeirra matvæla, sem fyrir eru. Hann segir, að erfðabreytt matvæli séu aðferð til að mjólka þróunarríkin með því að láta þau borga leyfisgjald til bandarískra fyrirtækja. Hann segir, að svokölluð “töfrahrísgrjón” séu gagnslaus í þriðja heiminum. Allt tal Bush um erfðabreytt matvæli sé einber hræsni.
Félagsþroskaðir hundar

Hundar eru að því leyti fullkomnari en önnur dýr, að þeir horfast í augu við manninn og fara nærri um, hvað hann vill. Flest önnur dýr forðast augnsamband.

Katharine Arney hjá BBC segir frá rannsóknum á getu hunda og annarra dýra til að hafa gagn af manninum í samskiptum við hann. Augnsambandið er talið benda til, að hundar hafi óvenjulega mikinn félagsþroska í samanburði við önnur dýr, meðal annars í samanburði við nánustu ættingja mannsins, sjimpansa.
Kotrosknir lífeyrissjóðir

Gaman er að auglýsingu lífeyrissjóðanna um, að þeir hafi ekki tapað nema svo og svo miklu af lífeyri landsmanna, frá 3% á ári og upp úr. Á sama tíma og þeir tapa sparifé landsmanna, geta menn fengið 6-7% raunvexti á ári í hvaða banka sem er, það er að segja 6-7% vexti ofan á verðbólguna. Lengi var talið heimskulegt að eiga fé í banka, en fjármálasnilld lífeyrissjóðanna á síðustu árum hefur leitt til, að skárra er að eiga fé í banka en lífeyrissjóði. Venjulegir bankareikningar ávaxta fé þitt um lága en örugga prósentu, en lífeyrissjóðir sólunda sparifé þínu.
Við getum drepið ykkur

Thomas L. Friedman heldur því fram í New York Times, að ástæðan fyrir árás Bandaríkjanna á Írak hafi ekki verið hættan, sem ríkisstjórnin sagði Bandaríkjunum stafa af meintum gereyðingarvopnum Íraks. Hin raunverulega ástæða hafi verið, að stjórnin hafi talið sér nauðsynlegt að koma þeim skilaboðum á framfæri, að bandaríski herinn gæti farið til Miðausturlanda og drepið þar fólk til að sýna mátt og megin Bandaríkjanna.
Wolfowitz tjáir sig enn

Maureen Dowd minnir í New York Times á, að Paul Wolfowitz, aðstoðar-stríðsmálaráðherra Bandaríkjanna hafi nýlega í viðtali við Vanity Fair sagt hina raunverulega ástæðu árásar Bandaríkjanna á Írak hafa verið að geta í kjölfar hennar flutt setulið sitt frá Sádi-Arabíu til furstadæmanna við Persaflóa án þess að það liti út fyrir að vera uppgjöf fyrir þeirri meginkröfu Osama bin Laden, að bandaríski herinn færi frá Sádi-Arabíu. Ef þessi kenning hins róttæka ráðherra er rétt, hefur bandaríski herinn drepið mörg þúsund saklausra manna af litlu og langsóttu tilefni. Wolfowitz þessi hvatti nýlega tyrkneska herinn til að bylta stjórninni í Tyrklandi til að taka þátt í stríðinu gegn Írak. Hann er talinn með hinum truflaðri í stjórn Bandaríkjanna og eru þó sumir þar næsta skrautlegir.
Robin Cook er harðorður

Robin Cook sagði af sér embætti utanríkisráðherra Bretlands í vetur til að mótmæla fyrirhuguðu stríði gegn Írak. Í morgun skrifar hann grein í International Herald Tribune, þar sem hann ræðst óvenju harkalega gegn ráðamönnum Bandaríkjanna og Bretlands. Hann sakar þá um að hafa ráðizt á Írak á upplognum forsendum og segir raunverulega ástæðu stríðsins að finna í bandarískum innanríkismálum. Hann varar við yfirlýstum áhuga róttækt hægri sinnaðra ráðamanna í Bandaríkjunum á að ráðast næst á Íran. Hann segir þann áhuga hlaða undir erkiklerka og grafa undan vestrænt sinnuðum mönnum í valdastöðum Írans.
Hernámið hefnir sín

Samkvæmt alþjóðlega dálkahöfundinum

Gwynne Dyer telja ríkisstjórnirnar, sem voru andvígar stríðinu gegn Írak, að hernámið feli í sér skelfileg mistök, sem muni eyðileggja ríkisstjórn Bandaríkjanna. Eftir hálfs annars mánaðar hernám hafi grundvallarþjónustu ekki enn verið komið á fót, enn séu svæði í Bagdað og öðrum borgum, sem hernámsliðar þori ekki að fara um, og senn hefjist vopnað viðnám heimamanna gegn hernámsliðinu. Þær muni af þessum sökum ekki senda sveitir til Íraks, heldur segja árásarríkjunum að hreinsa upp eftir sig. Samt hafi þær ekki hátt um þessi sjónarmið til að æsa venjulega Bandaríkjamenn ekki upp, meðan George W. Bush Bandaríkjaforseti keyri sig í kaf. Þær bíði eftir nýrri ríkisstjórn í Bandaríkjunum og reikni með, að þá verði hægt að endurreisa fjölþjóðlegt samstarf, sem núverandi stjórn Bandaríkjanna hefur valtað yfir kruss og þvers.
Jafntefli í Evian

Paul Taylor hjá Reuters telur stöðuna jafna í skák Bandaríkjanna og Frakklands á G8 fundi auðríkjanna í Evian. Hvorugur hafi gefið eftir, franska stjórnin telji enn, að innrásin í Írak hafi verið ólögleg. Þótt Bandaríkin geti háð stríð ein og sér, geti þau ekki unnið friðinn ein og sér. Heimurinn sé ekki einpóla og verði ekki einpóla. William Pfaff hjá International Herald Tribune telur George W. Bush og ráðherra hans ekki skilja sögu utanríkismála. Þeir haldi sig geta breytt samráða- og bandamannakerfi vesturlanda í kerfi fyrirskipana, þrýstings og ógnana, en muni reka sig á sjálfstæðan vilja Evrópuríkja.
Kisur í blaðamennsku

Gary Younge segir í Guardian, að nú sé talið siðlaust í Bandaríkjunum að efast um utanríkisstefnu George W. Bush forseta. Bandaríkjamenn telji sig vera í heilögu stríði gegn hryðjuverkum og eru svo þjóðernissinnaðir, að þeir vilja ekki hlusta á neinar efasemdir. Younge segir, að lítil vitræn umræða sé í Bandaríkjunum um Íraksstríðið, en meira um upphrópanir og stríðsæsingar. Bandarískri fjölmiðlun sé stjórnað af nokkrum samsteypum, sem fylgja stjórnarstefnunni eindregið. Bandarískir blaðamenn séu flestir marklausar kisur. Bíða verði eftir ljónum sagnfræðinnar til að geta lesið sannleikann um utanríkisstefnu Bandaríkjanna. Raunar er athyglisvert, að uppljóstranir um fölsun gagna um gereyðingarvopn Íraks hafa ekki vakið neina athygli í Bandaríkjunum, ekki einu sinni í New York Times.
Óvinir finnast ekki

Leyniþjónustur Bandaríkjanna eru svo önnum kafnar við að falsa gögn um gereyðingarvopn Íraks, svo sem frægt er orðið, að þeim hefur ekki enn unnizt tími til að finna Saddam Hussein, syni hans Qusay og Uday og flesta ráðamenn Íraks á valdatíma þeirra. Þeim hefur raunar ekki heldur tekizt að finna Osama bin Laden, sem var uppspretta árásarinnar á World Trade Center, og helztu ráðgjafa hans. Líklegt má telja, að fyrr eða síðar planti leyniþjónusturnar gereyðingarvopnum til að reyna að bjarga andliti árásaraðilanna. En það getur ekki talizt dæmi um hæfni þessara stofnana að hafa ekki enn fundið skálkana.
Útlönd skipta engu

Ráðamenn Bandaríkjanna hafa ákveðið, að almenningsálitið í heiminum skipti ekki máli, ekki einu sinni almenningsálitið í fyrrverandi bandalagslöndum í Evrópu. Þeir reyna ekki að klæða ofbeldishneigð sína í dulbúning, heldur koma opinskátt fram með hótanir og ógnanir í garð allra, sem ekki vilja bugta sig skilyrðislaust. Þetta hefur magnað svo andstöðu álitsgjafa og almennings um allan heim, að leitun er að blaðagreinum með stuðningi við Bandaríkin. Þeir, sem áður töldust Bandaríkjavinir, hafa annað hvort skipt um skoðun eða hafa hægt um sig. Gömul inneign Bandaríkjanna á góðviljareikningi sínum hefur gersamlega þurrkazt út.
Búgarðshæfir ráðamenn

David E. Sanger segir í New York Times, að núverandi Bandaríkjaforseti flokki erlenda ráðamenn í þá, sem hægt sé að bjóða á Crawford búgarðinn í Texas og þá sem ekki megi bjóða. Jacques Chirac og Gerhard Schröder verður alls ekki boðið, en hins vegar sé og verði boðið Junichiro Koizumi, Gloria Macapagal Arroyo, John Howard, Tony Blair og José María Aznar, sem studdu árásina á Írak. Ósvarað er spurningunni um, hvort ráðamenn vilji stríða gegn vilja þjóða sinna fyrir að fá að koma á þennan merka búgarð. Guardian segir, að rauðvínið sé vont í Texas og grillsósurnar óhollar.
Klapp á bak – tog í háls

Bandarískir fjölmiðlar eru í dag uppteknir af smáatriðum í kveðjum, sem George W. Bush kastar á erlenda ráðamenn á G8 fundi auðríkjanna í Evian í Frakklandi. Um þetta má sjá dæmi í

New York Times og Washington Post. Lagt er út mismunandi handabandi, þar Blair fékk skólaklúbbskveðju, Koizumi klapp á bakið og Berlusconi tog í hálsinn, en óvinirnir (“Þeir sem eru ekki með mér eru á móti mér”) Chirac, Chrétien og Pútín fengu bara mismunandi hlýtt handtak, Pútín hlýjast. Beðið var í ofvæni eftir, hvernig kveðju Schröder fær, þegar hann kemur. Kannski fær hann ekki einu sinni hlýtt handtak. Svo ætlar Bush að flýja, áður en kemur að vinnufundum landsfeðranna og þá ætlar Chirac að skilja eftir auðan stól fyrir hann. Allt flokkast þetta undir diplómatíu að hætti Séð og heyrt.
Raflost og pípuhlið

Kristjana Samper:

Alltaf þarf að vera viðbúin hættulegum stundum. Einu sinni vorum við að fara yfir Köldukvísl við Hágöngur í vexti, þegar allir lausu hestarnir okkar sneru við í miðri á og fóru niður eftir henni. Óráðlegt var að elta þá í straumþungri ánni, svo að ég (Kristjana) kallaði og kallaði til þess fremsta með nafni og á endanum hlustaði hann, sneri við og kom á eftir hópnum. Við svona aðstæður þarf að vera vant fólk á öllum póstum, í forreið og eftirreið.

Á ferð í Laxárdal í Þingeyjarsýslu setti ég (Kristjana) hausinn í rafmagnsgirðingu. Við höfðum skilið við Baltasar veikan eftir í vegkantinum, ég var búin að vera með hausverk og við vorum að koma upp rafmagnsgirðingu á opnu svæði. Ég var þá með sítt hár, sett upp í hnút, sem var festur með málmspennu.

Rafmagnið var komið á og ég var að skríða undir girðinguna, þegar ég festi spennuna í vírnum. Ég varð að hanga í henni meðan ég var að vekja athygli á vandræðum mínum. Þá fékk ég að kynnast rafstraumi, því ég fékk hvert höggið á fætur öðru, áður en menn tóku eftir þessu og slökktu á stöðinni. Þegar ég stóð svo upp, fann ég að hausverkurinn var horfinn. Ég veit ekki, hvort þetta er algild hrossalækning við slíkum verk.

Fyrir tveimur árum vorum við hluta úr leið í samfloti með heimahestum, sem höfðu vanið sig á að fara yfir pípuhlið. Þeir gerðu það og helzti gæðingurinn hans Baltasars stökk á eftir þeim. Samt var maður með písk á grindinni.

Hesturinn festist í grindinni, en gat sem betur kraflað sig upp. Hann slasaðist ekki alvarlega, en húðin á öðrum afturfætinum lafði niður eins og sokkur. Þá kom sér vel að hafa hestakerru undir trússinu. Við losuðum hana í hvelli og komum hestinum til Akureyrar, þegar dýralæknir var búinn að gera að honum. Þar var hann svo í gæzlu hjá lækninum, þangað til ferðinni lauk.

Það hefur áður komið fyrir hjá okkur, að heimahestar hafa farið yfir pípur, þótt ekki færi neinn á eftir þeim í það skiptið. Þessar pípur eru stórhættulegar og í mörgum tilvikum óþarfar, hálffullar af sandi og möl. Oft er líka svo, að við þurfum að fara um þröng hlið, sem eru fast við pípurnar, svo að fyrirstaðan á þeim getur verið erfið. Það liggur við, að setja þurfi band á pípuhlið, hvenær sem maður kemur að þeim.

Jónas Kristjánsson skráði

Eiðfaxi 6.tbl. 2003
Vandamálum verði breytt í verkefni

Ýmsar skoðanir komu fram í síðasta tölublaði Eiðfaxa um, hversu mikið ofnæmi sé í hrossum okkar fyrir flugunni culicoides, sem veldur sumarexemi. Nefndar vöru tölur frá 20% upp í 80%. Sigríður Björnsdóttir, dýralæknir hrossasjúkdóma fór bil beggja og nefndi töluna 50%.

Auðvitað finnst mörgum uggvænlegt, að helmingur íslenzka hrossastofnsins muni verða útilokaður frá sölu til útlanda, ef tekið verði upp hér á landi næmispróf, sem þróað hefur verið í Hannover.

Þetta lítur þó ekki eins hrikalega út, ef haft er í huga, að 80.000 hross eru á Íslandi og aðeins 2.000 hross eru flutt út á hverju ári. Ef helmingur íslenzkra hrossa er lítt eða ekki veikur fyrir sumarexemi, er nóg til af heilbrigðum góðhrossum til að gefa af sér 2.000 hross í útflutning.

Gengi hrossa frá Íslandi mun hækka verulega, ef þau fá góða niðurstöðu úr næmisprófi. Slíkt mun efla útflutninginn. Nóg er til af heilbrigðum ræktunarhrossum til að gefa af sér til dæmis 4.000 útflutningshæf góðhross á hverju ári, þegar eftirspurnin eykst.

Auk þess má telja, að næmispróf mundu fljótlega leiða til tilfærslu í hrossaræktinni frá hrossum, sem eru veik fyrir exemi, yfir í hross, sem líklegri eru til að standast fluguna. Slíkt væri einmeitt eitt af ákjósanlegustu ræktunarmarkmiðum hrossaræktarinnar um þessar mundir, rétt eins og að byggja upp stofn, sem er lítt eða ekki næmur fyrir spatti.

Félagslegar ástæður valda því, að róttækar leiðir hafa ekki enn verið valdar og útflutningurinn hefur koðnað niður í sögulegt lágmark. Menn óttast, að breytingar komi misjafnt niður á ræktendum og fari illa með suma. Spurningin er þá sú, hvort hrossaræktin hafi efni á þessu hugarfari.

Með því að ganga rösklega til verks og losa íslenzka hrossastofninn að mestu við exem og spatt er kippt fótum undan áróðri gegn hrossum, sem eru fædd á Íslandi. Hvort tveggja er þá gert í senn, þjónað sjónarmiðum dýraverndar og þjónað veltu- og hagnaðarþörf íslenzkrar hrossaræktar í heild.

Til þess að slíkt sé unnt, þurfa hryssueigendur að vita, hvaða hryssur þeirra séu sennilega lítt næmar fyrir spatti og exemi og hvaða stóðhestar í boði séu sennilega lítt næmir fyrir hvoru tveggja.

Þekkingin er undirstaða framfara. Allir tapa, ef hrossabransinn sem heild stingur höfðinu í sandinn, þegar minnst er á spatt og exem. Vandamálinu á að breyta í verkefni sem fyrst. Það kostar sársauka í skamman tíma, en gefur arð til langs tíma.

Jónas Kristjánsson

Eiðfaxi 6.tbl. 2003
Hálendið heillar hesta og menn

Nokkrir hestamenn segja í þessu tölublaði Eiðfaxa frá hughrifum sínum í hestaferðum um landið, einkum um ósnortin víðerni þess. Þeir segja frá sérstakri stemmningu, sem fylgir rekstri lausra hrossa frá einum áningarstað í annan. Þeir lýsa náttúru, hestum og samferðafólki.

Þegar hross hafa jafnað ágreining um stöðu sína í rekstri og eru farin að liðast um í fallegri lest, hvert á fætur öðru, slaknar á hrossum og mönnum. Þá gefst gott færi á að drekka í sig umhverfið og lifa sig inn í hinn sérstæða heim hestaferðanna.

Hross og að minnsta kosti sumir menn hafa fengið flökkueðli í arf frá löngu liðnum forfeðrum einhvers staðar á meginlandi Evrópu. Það snertir frumstæða taug í sál þeirra að taka sig upp á hverjum morgni og stefna til náttstaðar í nýjum haga við nýtt vatnsból.

Flestum hestum líður hvergi betur en í hestaferðum, þar sem rekið er, en ekki teymt. Þá sýna þeir beztu hliðar sínar. Gamlir klárar yngjast upp og gefa bakið eftir á töltinu. Víðidalsgutlarar verða að fjallagæðingum á öðrum eða þriðja degi.

Eins er það með fólkið. Við breytumst, verðum hjálpsöm og förum að hugsa sameiginlega eins og ein heild, skiptumst á um að halda í spotta og skipta um hest. Við erum frumhópurinn, einn í heiminum, oftast í ægifögru umhverfi.

Þeir, sem fá bakteríuna, losna ekki við hana. Meðan heilsan leyfir fara þeir á hverju sumri í að minnsta kosti eina langferð með lausa hesta um víðáttur landsins. Sumir viðmælendur blaðsins hafa farið slíkar ferðir á hverju sumri áratugum saman.

Svipað er að segja um marga, sem koma hingað í skipulagðar hestaferðir hjá fyrirtækjum eða bændum. Þeir koma aftur og aftur. Hrifningu þeirra má sjá nokkrum sinnum á hverju ári í greinum, sem skrifuð eru í blöð Íslandshestafólks í öðrum löndum.

Kjölur er alltaf vinsæll, enda eru skálar á þeirri leið orðnir góðir. Fjallabaksleið er ekki síður mikið farin, einkum syðri leiðin. Löngufjörur á Snæfellsnesi eru þriðja draumaleið hestamanna. Hreppaafréttir og Arnarvatnsheiði eru einnig ofarlega á óskalistanum, svo og Vestur-Skaftafellssýsla nánast eins og hún leggur sig frá fjörum til fjalla.

Bjarni Eiríkur Sigurðsson segir hér í blaðinu: “Það er lyktin af hestunum og úr jörðinni, þú ríður yfir mosaþembur með annarri lykt en valllendi. Þú fylgist með öllu, fuglum og náttúrunni kringum þig, teygir þig eftir eyrarrós.”

Og Einar Bollason klykkir út: “Mér finnst ég komast á annað tilverustig í hestaferðum, í eins konar algleymi.”

Jónas Kristjánsson

Eiðfaxi 6.tbl. 2003
Ónefnanleg kristni

Vatíkanið hefur ítrekað gagnrýnt, að kristinnar trúar skuli ekki vera getið í uppkasti Valery Giscard dEstaing, formanns stjórnarskrárnefndar Evrópusambandsins, að fyrstu stjórnarskrá þess.

BBC segir frá viðtali í Corriere della Sera í gær við dEstaing, þar sem hann svarar þessari gagnrýni. Í uppkastinu minnist hann á sameiginleg andleg áhrif, um gríska-rómverska arfleifð og arfleifð endurreisnarinnar, en minnist ekki á kristni. DEstaing segir, að ekki hafi verið hægt að nefna kristni án þess að móðga önnur trúarbrögð í Evrópu, en augljóst sé, að átt sé við kristni með orðunum “andleg áhrif”. Vatikanið hefur ekki bara kvartað, heldur ítrekað lýst yfir, að ekki megi taka Tyrkland í sambandið, þar sem það sé íslamskt ríki og raunar ekki í Evrópu. Ólíklegt er, að Vatikanið fái vilja sínum framgengt í þessum efnum, þar sem flest áhrifaríki Evrópusambandsins eru orðin veraldleg í sniðum og þjóðir þeirra ekki lengur kirkjuræknar.
Fjölmiðlar glata trausti

Skrumskældar erlendar fréttir hefðbundinna fjölmiðla í Bretlandi og aðallega í Bandaríkjunum, einkum sjónvarps, hefur gengið svo fram af mörgum, að þeir eru farnir að nota leitarvélina Google til að afla sér upplýsinga og skoðana frá einstaklingum, sem fylgjast vel með gangi mála. Bloggið á vefnum fer fram hjá hliðvörzlu sterku aflanna í þjóðfélaginu, einkum auðfólksins, sem á fjölmiðlana, og ríkisvaldsins, sem vill, að fjölmiðlarnir séu hliðhollir valdinu. Ein afleiðinga allra lyganna í tengslum við Íraksstríðið er hrunið traust á hefðbundnum fjölmiðlum, sem voru notaðir á rammfölskum forsendum til að magna stríðsæsing Breta og Bandaríkjamanna.

John Naughton segir þetta í Observer í morgun.
Berlusconi nálgast einræði

Ritstjóri Corriere della Sera, aðaldagblaðs Ítalíu, Ferruccio De Bortoli, var rekinn í gær fyrir að hafa árum saman farið í taugarnar á Silvio Berlusconi, sem er að verða einræðisherra á Ítalíu. Berlusconi á ýmist sjálfur ítalska fjölmiðla eða stjórnar þeim ríkisreknu, en hefur jafnframt sætt ákærum fyrir margs konar fjármálaspillingu og mútur. Eigendur Corriere della Sera hafa lengi verið beittir þrýstingi til að losna við Bortoli, sem hefur skrifað um þessi mál. Stærsti eigandinn er Agnelli fjölskyldan, sem sækist eftir ríkisaðstoð vegna taprekstrar á Fiat-bílaverksmiðjunum. Nýr ritstjóri blaðsins verður Stefano Folli, sem talinn er hliðhollari Berlusconi.

Peter Popham segir frá þessu í Independent.
Microsoft herðir tökin

Microsoft efldi einræði sitt á bandarískum hugbúnaðarmarkaði í fyrradag, þegar það samdi frið við AOL Time Warner, sem á Netscape, er lengi var helzti keppinautur Microsoft sem vafri á veraldarvefnum. Microsoft borgar AOL 750.000.000 dollara fyrir að hætta við lögsókn vegna einokunaraðgerða Microsoft. Þar að auki fær AOL að nota Microsoft hugbúnað gjaldfrítt í sjö ár. AOL verður nú hreint fjölmiðlafyrirtæki og hættir að þvælast fyrir Microsoft á sviði hugbúnaðar. Jafnframt hefur látið af störfum forstjóri AOL, Stephen Case, sem lengi hefur staðið uppi í hárinu á Bill Gates, forstjóra Microsoft, meðal annars með því að kaupa Netscape árið 1999.

Steve Lohr og David D. Kirkpatrick segja frá þessu í New York Times.
Blair falsaði vopnaskýrslu

Forsætisráðuneytið brezka lét falsa skýrslu brezku leyniþjónustunnar um meint gereyðingarvopn Íraks. Leyniþjónustumenn eru afar ósáttir við fullyrðingar, sem settar voru í skýrsluna að kröfu ráðuneytisins og hafa síðar reynzt vera rangar. Þar á meðal var fullyrðingin um, að Írak gæti beitt gereyðingarvopnum með þriggja kortéra fyrirvara. Á grundvelli fölsunar Tony Blair forsætisráðherra var brezka þinginu og brezkum almenningi talin trú um, að ógn stafaði af Saddam Hussein. Um þetta er fjallað í stórblöðum heimsins í morgun, þar á meðal

Washington Post.
Álfar út úr hól

Maureen Dowd fjallar í New York Times um skoðanakannir, sem sýna, að traust Bandaríkjamanna á barnamorðingjum hersins hefur aukizt úr 58 í 75 af hundraði frá tímum stríðsins gegn Víetnam til stríðsins gegn Írak. Það minnir á aðrar skoðanakannanir, sem sýna, að meirihluti Bandaríkjamanna hefur látið telja sér trú um, að Írak hafi verið viðriðið árásina á World Trade Center og hafi því fengið makleg málagjöld. Með utangátta kjósendur af þessu tagi að baki sér er róttæk ofstækisstjórn George W. Bush Bandaríkjaforseta til allra óhæfuverka vís á alþjóðlegum vettvangi.
Hugleiðsla Dalai Lama

Dalai Lama segir í New York Times, að hugleiðsla sé gott ráð á tímum reiði, ótta og haturs í heiminum. Þjóðarleiðtogar þurfi að beita hugleiðslu til að sjá leið úr myrkrinu til ljóssins. Hann bendir á, að hugleiðsla sé ódýr, menn þurfi engin fíkniefni, þurfi ekki að verða búddistar eða limir í sértrúarflokki. Hann vitnar í vestræna vísindamenn máli sínu til stuðnings.