arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Lítilsverð króna

Undanfarið hafa heyrzt raddir um, að gengi krónunnar sé of hátt og muni lækka síðar á árinu. Samt finnst mér hún ekki vera sterkur gjaldmiðill í Evrópu. Danska krónan er ellefu íslenzkar krónur og virðist gefa svipað verð og hér heima, að matvælum undanskildum. Hótel eru dýr hvarvetna í Evrópu, reiknað í krónum. Ef íslenzka krónan þarf að lækka, liggja að baki einhverjir erfiðleikar í efnahagnum, sem ekki hafa verið útskýrðir fyrir okkur. Er ekki bara eins og áður verið að tala gengið niður til að þjóna sjávarútvegi? Þurfum við ekki bara að taka upp evru? Þá fengjum við líka lægri vexti.
Rata ekki um borgir

Á Íslandi rata leigubílstjórar eins og starfsbræður þeirra gerðu til skamms tíma í Evrópu. Frægastir eru þeir brezku, sem þekkja þúsundir gatna utanbókar. Upp á síðkastið hafa hins vegar víða komið til sögunnar leigubílstjórar frá fjarlægum löndum. Þeir keyra fína bíla, en tala varla málið, rata ekki neitt og telja slíkt vera hlutverk kúnnans. Með símasambandi í gemsa við veitingahús í Kaupmannahöfn tókst mér að lóðsa leigubílstjóra í rétta götu. Vonandi kemur sú tíð seint hér á landi, að leigubílstjórar hafi engan áhuga á að koma viðskiptavinum sínum á réttan leiðarenda.
Hriflungar vestra

Tristam Hunt lýsir í Guardian útgáfu sagnfræðirita fyrir almenning í Bandaríkjunum um þessar mundir. Eftir lýsingu hans að dæma er svo mikil þjóðernisefling í þessum bókum, að það minnir á kennslubækur Jónasar frá Hriflu, þar sem búnar voru til hetjumyndir af völdum Íslendingum. Bækurnar vestra lýsa frelsisþrá og fórnfýsi Bandaríkjamanna, þeim örlögum þeirra að búa til heimsveldi og því sérkenni forsetanna að vera algerir súpermenn. Hunt segir, að með þessu séu Bandaríkjamenn að flytja sögu sína inn í heim draumóra, sem hafi slæm áhrif á umgengni þjóðarinnar við útlendinga.
Kynóðir klerkar

Rúmlega þúsund manns kærðu í fyrra kaþólska presta í USA fyrir kynferðilslega áreitni, einkum gagnvart börnum. Alls eru slíkar kærur orðnar yfir tíu þúsund frá upphafi. Kaþólskar kirkjudeildir hafa varið sem svarar 35 milljörðum íslenzkra króna í kostnað við þessi málaferli og skaðabætur í tengslum við þau.

Michael Paulson skrifar um þetta í Boston Globe. Kaþólskir prestar verða að vera hreinlífir og mega ekki giftast, sem er sumum um megn. Þetta kerfi gerði páfagarð að heimsveldi, því að niðjamál trufluðu ekki gangverk hans. En með persónulegum hliðaráhrifum.
Vanur maður

Þegar John D. Negropointe var sendiherra Bandaríkjanna í Honduras hafði hann morðsveitir hersins á kaupi við að pynda og drepa andstæðinga ríkisstjórnarinnar. Þess vegna finnst ráðamönnum Bandaríkjanna, hatursmönnum mannréttinda, gott, að hann verði yfirmaður allra 15 þátta leyniþjónustunnar í Bandaríkjunum. Hins vegar hefur ráðningin vakið óhug í Suður- og Mið-Ameríku, þar sem menn minnast afskipta Bandaríkjanna með hrolli. Ekki er búist við, að virðing Negropointe fyrir mannréttindum verði meiri að þessu sinni en áður.

Scott Shane skrifar um málið í New York Times.
Þrír góðir kokkar

Einn af hundrað beztu kokkum heims er staddur hér á landi um þessar mundir. Það er Michel Richard, sem notar kaliforníska matreiðslu í Citronelle í Washington og er með 19 af 20 mögulegum á skala Gayot, sem er byggður upp eins og skali GaultMillau. Richard eldar hjá Sigga Hall um helgina. Einnig eru hér tveir af 500 beztu kokkum heims. Annar er Shawn McClain, sem rekur Spring í Chicago, er með 17 af 20 mögulegum á skala Gayot og eldar í Sjávarkjallaranum. Hinn er Juuse Mikkonen á Chez Dominique í Helsinki, sem hefur tvær Michel-stjörnur og eldar í Apótekinu. Það dregur þó úr, að Michelin er ekki lengur talin áreiðanleg heimild.
Borgað fyrir kaldakol

Eins og önnur staðföst ríki þarf Ísland að taka þátt í að sópa gólfið eftir innrásina í Írak. Þar er allt í kaldakoli vegna innrásarinnnar. Frakkland og Þýzkaland neita auðvitað að borga, enda ætíð andvíg innrásinni og hafa næg verkefni fyrir þróunaraðstoð annars staðar í heiminum. Þeir, sem brutu allt og brömluðu í Írak verða hins vegar að borga það tjón, þar á meðal fíflin, sem Bandaríkin höfðu í eftirdragi. Ísland verður meðal annarra slíkra að taka þátt í þessum herkostnaði við ákvörðun tveggja manna um að bregða út af hefð hlutleysisstefnu í samskiptum á erlendum vettvangi.
Daglegir heimsviðburðir

Í dag hætti stjórn Evrópusambandsins við að reyna að fá Evrópuþingið til að samþykkja hertar reglur um einkaleyfi fyrir hugbúnað. Þar með er hrundið verstu atlögu fyrirtækja á borð við Microsoft að frjálsum hugbúnaði á borð við Linux. Í gær samþykkti Evrópusambandið hertar reglur um ábyrgð flugfélaga á vandræðum, sem þau valda farþegum sínum. Eftir helgina kemur Bandaríkjaforseti í opinbera heimsókn til Evrópusambandsins í Bruxelles. Í næstu götu eru yfirmenn Nató í öngum sínum. Þeir sjá völdin í Evrópu færast yfir til Evrópusambandsins. Nánast daglega heimsöguleg atvik í boði.
Aukinn réttur í flugi

Réttindi flugfarþega í Evrópu voru efld á fimmtudaginn. Þá tóku gildi reglur Evrópusambandsins, sem fela í sér aukna ábyrgð flugfélaga á farþegum sínum og fækkun undantekninga frá þeirri ábyrgð. Flugfélög í Evrópu hafa almennt sagzt munu kyngja þessu. Þeir, sem komast ekki vegna yfirbókana, fá 35,000 krónur í skaðabætur auk nýs farseðils. Sérstakar reglur eru um greiðslu fyrir brottfall flugs og seinkanir.

Don Phillips fjallar um breytinguna í International Herald Tribune. Þessar reglur eru dæmi um, að Evrópusambandið vill slá skjaldborg um rétt þeirra, sem eru minni máttar.
Stjórna eða hunza

Í leiðara

International Herald Tribune er tekið undir ummæli Gerhard Schröder, kanzlara Þýzkalands um að Nató sé “ekki lengur aðalvettvangur umræðna og samræmingar á stefnumörkun milli Atlantshafsríkja.” Blaðið bendir á, að í Nató hafi ekki verið umræða um stríð við Írak, vopnasölu til Kína og kjarnorkuvæðingu Írans. Ríkisstjórn Bandaríkjanna vilji hafa það .þannig áfram, að Nató sé stofnun, sem hún geti ýmist stjórnað eða hunzað. Skilaboð Schröders eru, að slíkt gangi ekki lengur upp. Þess vegna verði að endurmeta, hvernig Nató komi að stefnumótun í heimspólitískum málum.
McDonalds dómur

Mannréttindadómstóll Evrópu hefur úrskurðað, að tveir Bretar hafi fengið rangan dóm í heimalandi sínu fyrir meiðyrði gegn MacDonalds skyndibitakeðjunni, sem þeir gagnrýndu fyrir slæma meðferð á dýrum, spjöll á umhverfinu og vont innihald matvæla. MacDonalds hafði varið hálfum milljarði króna í málið, en félagarnir tveir höfðu varið sig sjálfir. Brezka ríkisstjórnin var dæmd til að greiða þeim fimm milljónir króna í skaðabætur og sjö milljónir í kostnað. Dómurinn er mikill ósigur brezkra stjórnvalda og skyndibitakeðjunnar.

Heather Timmons skrifar um hann í New York Times.
Ódýr netsímtöl

Evrópusambandið hefur ákveðið að knýja fram ódýrari símtöl með því að auðvelda aðgang að internetinu sem síma. Þetta á að hindra einokun gömlu landssímanna, svo sem Símans, og nýrra símafyrirtækja á borð við OgVodafone. Evrópusambandið vill tryggja, að ekki verði lagðar hindranir í veg aðila, sem bjóða fólki símtöl á netinu. Áherzla verður lögð á, að notaður verði einn hugbúnaður, VoIP. Reikna má með, að slík símtöl verði eins skýr og önnur símtöl og mánaðarlegir reikningar nemi aðeins hluta af því, sem sími kosta núna.

David Gow skrifar um þetta í Guardian.
Guðsgenið

Trú á æðri mátt er í genum fólks, mismunandi rík. Fræðimenn segjast hafa fundið trúargenið, VMAT2. Fólk með ákveðið afbrigði af því er yfirleitt trúaðra eða meira gefið fyrir svonefnd andleg mál en hinir, sem hafa hitt afbrigði gensins. Fræðimaðurinn Dean Hamer kallar þetta guðsgenið í samnefndri bók sinni.

Nicholas D. Kristof skrifar grein um málið í New York Times og segir trúna ekki munu yfirgefa okkur, þótt við hverfum æ meira inn í heim vísindanna. Þetta sannar auðvitað hvorki, að guð sé til eða ekki til eða sé bara afbrigði af geni. En umræðuefnið er athyglisvert.
Félagshyggja Íraka

Naomi Klein hefur kannað stefnuskrá sigurvegaranna í kosningunum í Írak og skrifar um hana grein í Guardian. Þar segir hún, að þetta sé félagshyggjuflokkur, sem lofi öllum vinnu, afskriftum ríkisskulda, viðgerðum á vatnsveitum og notkun olíutekna í þágu þjóðarinnar. Þetta gengur þvert á frjálshyggjuna sem Paul Bremer hernámsstjóri tróð upp á þjóðina í kjölfar innrásarinnar. Við völdum í Írak er að taka stjórn, sem í flestum meginatriðum er andvíg markmiðum hernámsins. Fróðlegt verður að sjá, hvernig hernámsstjórn Bandaríkjanna reynir að hindra framgang þessa lýðræðis.
Draga niður fánann

Kaffihúsakeðjan Starbucks hefur dregið niður bandaríska fánann í Evrópu og hefur tekið niður minjagripi, sem minna á Bandaríkin. Kóka Kóla á í auknum erfiðleikum með að selja vöru sína í Evrópu. Ferðaskrifstofan TUI þorði varla að panta bandarískar flugvélar af ótta við andstöðu kúnna. Í Evrópu fjölgar þeim, sem forðast bandarískar vörur. Ýmis bandarísk fyrirtæki, svo sem Levi Strauss, eru að reyna í Evrópu að draga fjöður yfir uppruna sinn til að komast undan þessari andstöðu.

Kevin J. OBrien skrifar um þessi vandræði í International Herald Tribune.
Kyoto-bókun á morgun

Nú er rétta veðrið til að ræða um koltvísýring og hækkun hitastigs á jörðinni. Við venjulegt veðurfar á fólk erfitt með að skilja, að slík hækkun geti verið annað en þægileg. Á morgun er sá dagur, þegar Kyoto-bókunin um bremsur á koltvísýring tekur formlega gildi. Af ríkjum heims eru aðeins Bandaríkin og Ástralía ekki með.

George Monbiot skrifar grein um þetta í Guardian. Vísindamenn eru hættir að vera ósammála um nauðsyn aðgerða. Nú staðfesta þeir, að bókunin gangi ekki nógu langt og herða verði aðgerðir til varnar gegn stórflóðum, ofsaveðri og öðrum hamförum.
Rekinn fyrir sönn orð

Eason Jordan, fréttastjóri CNN, hefur verið rekinn. Synd hans var, að hann er talinn hafa haldið því fram í ræðu á Davos-ráðstefnunni frægu, að bandaríski herinn hafi af ásettu ráði drepið blaðamenn í Írak. Hann er sagður hafa lýst yfir, að sumir yfirmenn í hernum hati blaðamenn og vilji kála þeim. Margir muna líka, að herinn réðist á aðsetur blaðamanna í Bagdað, Palestine Hotel.

Cathy Young skrifar um þetta í Boston Globe. Athyglisvert er, að ítrekaðar fullyrðingar Jordan hafa enga athygli fengið hjá Alþjóðasambandi blaðamanna eða skyldum stofnunum.
Bush sparkar í Blair

Í leiðara

New York Times er George W. Bush Bandaríkjaforseti tekinn á beinið fyrir að hafa ekki stutt helzta vin sinn, Tony Blair, forsætisráðherra Bretlands. Blair hefur í hópi sjö mestu iðnríkja heims lagt til, að þau taki að sér skuldir fátækustu ríkja heims á næstu tíu árum. NYT segir, að Bush hefði getað þakkað fyrir aðild Blair að stríðinu gegn Írak, sem almenningur í Bretlandi var og er ósáttur við. En niðurstaðan var sú, að mesta auðríki heimsins hafnaði tillöguninni. Ég hef áður bent á, að núverandi stjórn Bandaríkjanna þakkar ekki fyrir veittan stuðning.
Nató sagt óþarft

Vandræðin í Nató halda áfram. Nú hefur Gerhard Schröder, kanzlari Þýzkalands, sent bréf, sem lesið var upp á öryggisfundi í München. Gestir hennar túlkuðu bréfið svo, að hann telji Nató að verða óþarft. Í bréfinu segir hann: “Nató er ekki lengur aðalvettvangur umræðna og samræmingar á stefnumörkun milli Atlantshafsríkja. Þessi orð koma á viðkvæmum tíma, því að Bandaríkjastjórn hefur síðustu vikur reynt að róa öldur, sem hófust, þegar hún vildi ráðast á Írak. Þýzkaland ítrekaði um helgina, að það mundi ekki senda þangað herþjálfara.

Judy Dempsey skrifar um þetta í IHT.
Finnska sprengjan

Finnar hafa stórbætt heilsufar sitt á skömmum tíma. Fyrir þremur árum áttu þeir heimsmet í hjartasjúkdómum, en nú eru þeir meðal heilsubeztu þjóða. Þetta er talið vera að þakka þjóðarátaki um betra mataræði og meiri hreyfingu. Meðal annars var fundið upp á að láta sveitarfélög keppa sín í milli um árangur í íþróttum, til dæmis skíðagöngu, á svipaðan hátt og gert var í samnorrænu sundkeppninni fyrir rúmlega hálfri öld. Ekki hefur fullur árangur enn náðst, því að tæplega 40% þjóðarinnar hreyfa sig ekki nógu mikið.
Kína ræður úrslitum

Mark Landler segir í New York Times, að Davos ráðstefnan sé fyrst og fremst ráðstefna Evrópu og Bandaríkjanna. Fulltrúar frá Kína séu þar eins og illa gerðir hlutir og haldi hópinn. Samt sagði Bill Gates, forstjóri Microsoft, í ræðu, að Kína muni ráða úrslitum um breytingar næstu tvo áratugina. Ekki kom fram í ræðum Kínverja, að Kína mundi hækka gengi yuans til að létta á misræmi við dollarinn, sem er fallandi vara. Aldrei er rætt á slíkum fundum um sprenginguna, sem verður, þegar rík þjóð sprengir af sér fjötra alræðis eins flokks. Þá mun mörg fjárfesting útlendinga fara fyrir lítið í Kína.
Fínn formúlustaður

****

Argentína er fínn formúlustaður, leggur áherzlu á sárafá atriði, sem skipta mestu máli, og gerir þau vel. Fyrst og fremst eru eldunartímar hárnákvæmir, sem er eitt hið mikilvægasta í allri eldamennsku, en gleymist oft í dúlli fína og franska eldhússins fram eftir öllum degi.

Argentína eldar ekki bara nautakjöt passlega, heldur líka bakaðar kartöflur og humar. Ég hef á tilfinningunni, að eldhúsið mundi skila frá sér fínum fiski, ef hann væri hér á boðstólum. Oft er skammt milli steikhúsa og fiskhúsa, því að hvor tveggja stofnunin byggir tilveru sína í kunnáttu í meðferð eldunartíma.

Nautakjötið er nokkuð gott, þótt stundum hafi það verið betra fyrrum. Mér fannst steikin að þessu sinni í megursta lagi, skorta sumt af innri fitunni, sem er aðalsmerki góðrar steikur. Þótt hún væri meyr, var ekki hægt að skera hana með skeið.

Hvítlauksgrillaðir humarhalar voru nákvæmlega hæfilega stutt eldaðir, bornir fram á spjóti með hálfþurrkuðum tómötum. Sama var að segja um humar og risarækju á tveimur spjótum, sem lágu í kross ofan á salati.

Allt meðlæti var staðlað, bökuð kartafla, tvær sósur með kjöti og fallegt blaðsalat. Það eina, sem ég prófaði utan staðlaða kerfisins voru grillaðir og afar heitir sveppir japanskir með gráðosti, parmaskinku og beikoni, svo og miklu magni af klettasalati, gamaldags réttur.

Eftirréttir voru kerfislægir og betri en á mörgum klassísku stöðunum, karamelluhúðaður sítrónugrasbúðingur créme brulèe og kanilkryddaður panna cotta búðingur með rabarbara. Espresso kaffi vantaði beizka tóninn, var ekki ekta ítalskt.

Þjónusta var fín, glasavín góð, hvítt lín og munnþurrkur á borðum. Þótt húsakynni séu ruddaleg að hætti steikhúsa, er þetta með beztu matstöðum borgarinnar. Argentína er ótvírætt langbezta steikhús landsins, alþjóðlega frambærilegur staður, sem hefur frá upphafi höfðað til þjóðarinnar.

Þríréttað kostar að meðaltali 6200 krónur.

Jónas Kristjánsson

DV
Ísland örum skorið

Fólk er rétt að byrja að skilja, að Orkuveita Reykjavíkur og Hitaveita Suðurnesja eru að virkja jarðvarma til stóriðju á Grundartanga á sama tíma og Landsvirkjun er að virkja vatnsafl við Kárahnjúka til stóriðju á Reyðarfirði. Gufan verður tilbúin til sölu á næsta ári, á undan Kárahnjúkum.

Fólk er rétt að byrja að skilja, að ónotað og virkjanlegt gufuafl til stóriðju er jafn mikið og ónotað og virkjanlegt. vatnsafl. Þetta er staðreynd, sem lengi hefur verið ljós, en var til skamms tíma lítið rædd, af því að yfirvöld orkumála í Landsvirkjun og Iðnaðarráðuneyti einblíndu á vatnsaflið.

Fólk er rétt að byrja að skilja, að gufan er umhverfisvænni. Fjölmargar jarðvarmavirkjanir eru í hæsta gæðaflokki frá umhverfissjónarmiði, en einungis tvær vatnsaflsvirkjanir, Hólmsárvirkjun og Núpsvirkjun. Hægt verður að virkja framvegis til stóriðju án þess að stofna til ófriðar.

Ísland örum skorið er nafn á bæklingi, sem hefur farið víða, þrátt fyrir tilraunir til að hefta útbreiðslu hans. Þar kemur fram, að mögulegar jarðvarmavirkjanir jafngilda fjórum Kárahnjúkavirkjunum að orkugetu, án þess að þær eyðileggi stærsta ósnortna víðerni Evrópu á óafturkræfan hátt.

Nú hljóta margir að spyrja, hvers vegna Kárahnjúkavirkjun var keyrð ofan í kok á þjóðinni, þrátt fyrir mikla og harðskeytta andstöðu. Menn spyrja, hvers vegna Landsvirkjun fór ekki leið Orkuveitu Reykjavíkur, sem undirbjó og réðst í gufuaflið á sama tíma og með meiri hraða en Landsvirkjun.

Kárahnjúkavirkjun og Hellisheiðarvirkjun eru eins og svart og hvítt. Sú fyrri setur stór landsvæði á annan endann, svo að aldrei verður aftur tekið. Fyrir hinni síðari fer mjög lítið, auk þess sem unnt er að færa náttúruna aftur til fyrra horfs, ef orkuvinnslu lýkur vegna nýrra orkugjafa.

Af hverju var valtað yfir umhverfissinna við Kárahnjúka að ástæðulausu? Af hverju gekk Landsvirkjun berserksgang í að knýja fram stórfellda eyðileggingu á stærsta ósnortna víðerni í Evrópu? Af hverju nauðgaði Landsvirkjun okkur, þegar önnur og vistvænni tækni var komin hjá Reykjavík?

Fjöldi manna hefur ekki fyrirgefið Landsvirkjun, né þeim stjórnmálaðöflun, sem kúguðu þjóðina að ástæðulausu. Þar standa ærulausir leiðtogar, sem voru svo fullir hroka, að þeir vildu engar sættir, vildu knýja fram eyðileggingu, að því er virðist einkum til að sýna mátt sinn og megin.

Bæklingurinn Ísland örum skorið sýnir staðreyndir. Annars vegar eru fortíðaröfl ríkisstjórnarinnar og Landsvirkjunar, hins vegar eru framtíðaröfl Reykjavíkur og Orkuveitunnar.

Jónas Kristjánsson

DV
Sveifla gjaldmiðla

Dollarinn hefur lagazt í febrúar, enda fá fjármagnseigendur jafnan bjartsýnisköst, þegar þeim er lofað einhverju, þótt reynslan eigi að segja þeim annað.

Carter Dougherty hefur í International Herald Tribunne eftir fagmönnum, að dollarinn byrji aftur að síga á þessu ári og fara neðar en hann var lægstur í árslok í fyrra, niður undir 55 krónur, ef hún fylgir evrunni, sem mun halda áfram að hækka, eftir því sem Carter Dougherty segir í annarri grein í IHT. Hann byggir skoðun sína meðal annars á, að efnahagslíf Evrópu sé um það bil að taka flugið að loknu áralöngu tímabili lítils hagvaxtar.
Deilt um Darfur

Robin Cook, sem til skamms tíma var utanríkisráðherra Breta, segir í Guardian, að fjöldamorð á vegum ríkisstjórnar Súdans eigi að fara fyrir nýja Alþjóðaglæpadómstólinn í Haag, sem er reiðubúinn. Öryggisráð Sameinuðu þjóðanna getur vísað málinu þangað. Vandinn er hins vegar, að Bandaríkjastjórn hatar þennan dómstól eins og pestina, þótt 120 ríki hafi fullgilt hann. Hún hefur gert samninga við tugi smáríkja um að virða hann ekki. Rice utanríkisráðherra gat í Evrópuferð sinni ekki beint á neina einfaldari leið til að koma lögum yfir glæpamenn Súdans. Hún mun samt beita neitunarvaldi.
Heimstenóraslagur

Domingo-útgerðin kemur með sinn mann rétt á hæla Carreras-útgerðarinnar. Góð ráð voru dýr, því að ekki borga allir tugþúsundir króna tvisvar á tíu dögum til að hlusta á heimstenór. Kastljósi Ríkissjónvarps var boðið til útlanda til viðtals við Domingo, sem tók heilan þátt. Þannig var náð forskoti á Carreras. Kastljósið og fleiri þættir sjónvarps, svo sem Laugardagskvöld, virðast öðrum þræði vera kynning á hagsmunum, sem kunna að standa og falla með henni. Ég hef ekki séð neinar siðareglur um skipulag þessa hóruhúss, en efast um, að við þurfum að hafa það ríkisrekið.
Kóranslög í Írak

Kóranslög í Írak

Fyrst var ástæðan fyrir innrásinni sú, að verið væri að vernda umheiminn fyrir gereyðingarvopnum og hryðjuverkum Saddam Hussein. Síðan varð hún sú að koma á fót lýðræði í lyikilríki Miðausturlanda. Nú er hún að breytast í raun í að koma í kosningum upp íslömsku ríki í Írak að hætti Írans, þar sem Kóraninn fái lagagildi, karlmenn geti kvænzt mörgum konum í senn, fái tvöfaldan arfrétt á við konur, sem þurfi á götum úti að vera huldar svörtum kufli frá toppi til táar.

Harald Meyerson segir í Washington Post, að þetta hljóti að teljast undarleg niðurstaða stríðs og mannfalls gegn Írak.
Íslenzkan síuð út

Ruslpóstur nemur 72% af öllum pósti á netinu, 124 milljón skeytum á degi hverjum, stíflar póstkassa og dreifir tölvuveirum. Varnaraðgerðir póstmiðla hafa um leið kastað barninu út með baðvatninu. Eitt slíkt fyrirtæki vestan hafs gekk svo langt, að það kastaði út pósti frá Evrópu, þannig að reiðir viðskiptavinir fengu ekki jólakortin sín. Ekki hefur fundizt nein skynsamleg leið til að greina milli alvörupósts og pósts, sem enginn vill. Mitt forrit hefur þá skemmtilegu aðferð að kasta út pósti, sem er á íslenzku. Eftir á að hyggja er það mér til mikils vinnusparnaðar.
Flýja til Kanada

Síðan George W. Bush var endurkjörinn forseti Bandaríkjanna hefur þrefaldazt straumur flóttamanna frá Bandaríkjunum til Kanada. Árið 2003 nam hann 6.000 manns, en verður 18.000 manns á þessu ári. Fyrirspurnum um ríkisborgararétt í Kanada hefur fjölgað úr 20.000 á dag í 115.000 á dag. Aukningin stafar eingöngu af kosningasigri forsetans, sem hefur vakið skelfingu sumra. Menn eru fúsir til að búa við lægri laun í Kanada heldur en þeir höfðu í Bandaríkjunum. Þeir vilja búa í friðsamara, frjálslyndara og umburðarlyndara þjóðfélagi.

Rick Lyman skrifar um þetta í New York Times.
Þín mengun

Veður hefur verið gert út af, að jeppaeigendur mengi meira en eigendur léttra bíla. Slíkan samanburð má færa á fleiri svið. Sá, sem flýgur í sumarfrí til Kanarí, veldur einn og sér meiri mengun af völdum flugvélabenzíns heldur en hann mundi gera í jeppa á heilu ári. Þú ert ekki eins saklaus og þú heldur. Mengun af flugvélabenzíni er svo mikil, að í Evrópu á að fara að leggja á það mengunarskatt, sem nemur um þúsundkalli á hvern farseðil. Með sama hugarfari mætti leggja um þúsund króna mengunarskatt á hverju ári á hvern eiganda þungs jeppa. Sjáðu grein

Zoe Williams í Guardian.
Olíustuldir

George Monbiot skýrir í Guardian frá fjárglæfrum í olíusölu frá Írak undir verndarvæng Bandaríkjanna. 4,6 milljarðar dollara runnu í vasa Saddam Hussein vegna ólöglegrar olíusölu til Jórdans og Tyrklands, sem Bandaríkin vissu um og vernduðu. Ennfremur getur hernámsliðið í Írak ekki gert grein fyrir 8,8 milljörðum dollara af fjárlögum. Í þriðja lagi kröfðust yfirmenn í hernum milljóna dollara í mútur fyrir aðgang að verktöku í landinu. Loks hafa Bandaríkin stolið sem svarar hálfum milljarði dollara af olíu í landinu á hernámstímanum. Þessar glæpatölur ná til miðs árs 2004.
Sjálfhverf stétt

Blaðamenn íslenzkir hafa löngum verið sjálfhverfir, í auknum mæli í seinni tíð. Undanfarið hafa þeir verið uppteknir af feluleik og stríði forsætisráðherra við fjölmiðlana. Þeir halda til dæmis fund í sinn hóp, veifa þar vanstilltum bréfum frá forsætisráðherra og dólgum hans til ríkisútvarps og dagblaða og gefa innihaldi þeirra falleinkunn. Ekki virðist blaðamönnum detta í hug, að almenningur eigi skilið að lesa eða heyra þessi bréf. Þeir virðast líta á þetta sem eins konar gamaldags yfirstéttar-einkamál, þar sem unnt eigi að vera að halda mikilvægum gögnum leyndum fyrir fólki.
Stíll Kára lakari

Gaman er að fylgjast með ritdeilu Hallgríms Helgasonar og Kára Stefánssonar í Fréttablaðinu, þótt leikurinn sé ójafn, annar maðurinn stílisti, en hinn landskunn frekja, sem er einkum að reyna að sýna, að hann sé ekki haldinn fordómum í garð menningarvitans. Hins vegar hefur flug rithöfundarins heldur daprast í síðari grein hans, þar sem greinilega skín pirringur í gegn. Í svona bófahasar tapar alltaf sá, sem kviðdómendur telja, að síður geti dulið gremju sína. Kári á því enn séns, ef hann leikur næsta leik með léttu háði, þar sem hvergi örlar á beizkju. Þetta eru skemmtileg vígaferli.
Sofandi fjölmiðlar

Hér í blaðinu á föstudaginn vakti Jón Einarsson lögfræðingur athygli á klórgasmálinu í Kópavogi. Þar hefur bæjarstjórn langtímum verið að reyna að fá verksmiðju til að hætta að framleiða banvænt klórgas í miðju íbúðahverfi. Fjölmiðlar hafa fjallað með hangandi hendi um þetta mál, sem varðar öryggi almennings á stóru svæði. Þeir hafa þeim mun betur fylgzt nótt sem nýtan dag með hefðbundinni og þjóðlegri smalamennsku þar í bæ, er kunnir góðbændur hafa smalað framsóknarkonum í rétta dilka. Sá hversdagslegi atburður fékk margfalt meiri athygli en eitrið í íbúðahverfinu.
Frasar og gerðir

Bandaríkjastjórn er hætt að lasta Evrópu og gera grín að henni, hefur sent Condoleezza Rice til Evrópu til að bjóða betri samskipti. Allt eru þetta frasar, en engar gerðir. Bandaríkjastjórn er enn andvíg Kyoto-bókuninni, sem 140 ríki hafa samþykkt og tekur gildi í þessum mánuði. Hún er enn andvíg Alþjóðaglæpadómstólnum í Haag og reynir að grafa undan honum. Hún áskilur sér rétt til að ráðast á ríki af upplognum ástæðum. Hún áskilur sér rétt til að rífa niður félagslegan markaðsbúskap, aðalsmerki Evrópu. Meðan svo stendur munu ráðamenn Evrópu svara með innantómum frösum.