arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Gæði og verð

Okkur var og verður illt, áður í höfðinu af glögginu sáluga, en núna í maganum af sex ferðum í fjörutíu rétta jólahlaðborð, sem er ein vinsælasta afþreying Íslendinga í mánuði ofneyzlunnar.

Þegar forfeður okkar sultu heilu og hálfu hungri kynslóð eftir kynslóð, hefur sennilega komizt í litninga okkar hæfni til að finna unað hríslast um okkur við að sjá borðin svigna undir hrokuðum diskum.

Tiltölulega lítið er um, að Íslendingar fari út að borða til þess að fara út að borða, nema þá í jólahlaðborð. Annars fara menn af sérstöku tilefni, en fáir af matarást. Hér er því þröngur markaður fyrir matargerðarlist utan jólahlaðborða.

Af grafinu hér á síðunni má sjá, að allur þorri veitingahúsa raðar sér á 3.000–4.500 króna bilið fyrir þríréttaðan mat og kaffi á mann, fyrir utan áfenga drykki. Örfáir staðir, flestir austrænir, brjóta þessa einhæfni og freista okkar í verði.

3.000–4.500 króna staðirnir dreifa sér um allt litróf gæðanna, frá algerri eymd upp undir eða upp í það, sem gæti gefið eina stjörnu í Michelin. Verra er, að betri staðir í þessum flokki hafa ekki verið neitt langlífari en lakari staðir.

Arnarhóll tjaldaði nýfranskri gæðamatreiðslu og dó. Ónefnt veitingahús í hæsta verðflokki býður fólki ljóta rétti bragðvonda og lifir góðu lífi. Þriðja húsið býður upp á skemmt nautakjöt.

Á meðan veitingahús í milliflokki verðlags leggur áherzlu á margs konar ferskan fisk á hverjum degi, lifa sumir dýru staðirnir upp úr frystikistum og örbylgjuofnum. Sums staðar vakna kokkarnir þá helzt til lífsins, að þeir séu í keppni á erlendum sýningum.

Veitingahús 3.000–4.500 króna verðflokksins ættu við heilbrigðar aðstæður vandlátra viðskiptavina að raða sér nálægt skálínu mitt á milli ása verðs og gæða, svo að gestir geti ráðið af verðinu, hver séu gæði staðarins, og geri tilsvarandi kröfur.

Þetta aðhald bregzt, svo sem sjá má af línuritinu, þar sem veitingastaðirnir raða sér út og suður án nokkurs sjáanlegs samhengis milli verðs og gæða. Þetta er afleiðing þess, að við erum fæst fær um að greina milli góðs og ills í matargerðarlist.

Önnur afleiðing ónæmis okkar fyrir matargerðarlist er tæplega tveggja áratuga stöðnun. Meðan listin hefur þróazt í nálægum löndum, hamast íslenzkir kokkar við að rjómabæta, smjörbæta, ostabæta og hveitibæta hvers konar hráefni.

Einkennistákn íslenzkrar matargerðar felast í uppbökuðum og rjómabættum sveppasúpum og smjörbættum sveppasósum, þykkri ostagratineringu og langvinnri eldun á viðkvæmum fiski. Þetta er nærri eins illt ástand og var fyrir tveimur áratugum.

Viðskiptavinir veitingahúsa vilja, að matur jóðli í dýrafitu. Við erum enn svo nálægt sulti og seyru forfeðranna, að rjómi, smjör, ostur og steikt hvítahveiti koma í stað matargerðarlistar. Menn greiða hér á landi fyrir magafylli, en ekki fyrir gæði.

Þess vegna lítur grafið á síðunni svona einkennilega út.

Jónas Kristjánsson

DV
Ný stjörnuflokkun

Veitingarýnendur þurfa að endurnýja sig eins og veitingahús þurfa að gera. Við verðum sífellt að vera með tilraunir, þótt sumar misheppnist. Þannig fleytum við okkur smám saman fram eftir leið.

Ég er búinn að taka margar rispur á veitingahúsum síðan ég hóf veitingarýni fyrir tæplega nítján árum. Hver syrpan hefur verið með sínum hætti, misjafnlega vel heppnuðum eins og gengur.

Stundum hefur einhvers konar einkunnagjöf fylgt greinaflokkunum, einkum fyrir gæði annars vegar og verð hins vegar. Einnig hefur komið fyrir, að ég hafi reynt að flokka gæðin í þrennt, matreiðslu, umbúnað og umönnun.

Að þessu sinni hef ég reynt að tolla í tízku annars konar rýni og nota einfalda stjörnugjöf, sem ætlað er að sameina einkunn fyrir verð og gæði. Mér hefur réttilega verið álasað fyrir að skýra ekki, hvað ég eigi við með nýju útgáfunni.

Stjörnugjöfinni er ætlað að sýna, hversu miklum árangri veitingahúsið nær í gæðum miðað við þær forsendur, sem það gefur sér í verði. Grafið hér á síðunni skýrir þetta. Á lárétta ásnum er verðið í krónum og á lóðrétta ásnum eru gæðin metin afstætt samkvæmt huglægu, en öguðu mati, byggðu á langri reynslu.

Veitingahús fá því fleiri stjörnur, sem þau eru ofar og lengra til vinstri á grafinu, sem skipt er í nokkur stjörnu-skábönd. Í hæsta stjörnuflokki eru gerólíkir staðir eins og Listasafnið og Laugaás. Þau ná sama árangri hvort á sínum forsendum, annað einkum á gæðum og hitt einkum á verði. Þrír Frakkar ná sama árangri með því að fara bil beggja.

Þessar stjörnur eiga ekkert skylt við stjörnurnar í Michelin. Ekkert íslenzkt veitingahús nær slíkum hæðum, að hægt sé að tala um stjörnur af tagi Michelins, nema þá helzt Listasafnið í Holti.

Jónas Kristjánsson

DV
Mávurinn

Á matseðlinum segir, að Jónatan Livingston Mávur hafi “fengið viðurkenningu sem einn af tíu beztu veitingastöðum í Evrópu með áherzlu á fiskrétti og villibráð.” Það er stórt orð Hákot og stækkar, þegar menn treysta sér til að vitna í það sjálfir.

Í fyrsta lagi er Jónatan ekki fiskréttastaður, ekki einu sinni einn af tíu beztu á Íslandi, hvað þá í Evrópu allri. Hann hefur ekki einu sinni á boðstólum ferskan fisk dagsins, sem fæst þó á öðru hverju veitingahúsi borgarinnar, án þess að menn berji sér á brjóst.

Í öðru lagi eru framboð og gæði villibráðar ósköp svipuð því, sem fæst á öðru hverju veitingahúsi borgarinnar á vertíðinni. Með sjálfshóli vekur staðurinn væntingar, sem hann stendur ekki undir.

Sem dæmi um matreiðsluna má nefna langhala, fyrst pönnusteiktan og síðan ofnsteiktan innan í brenndum kartöfluþráðum, orðinn þurr af meðferðinni, borinn fram í sesamkryddaðri ostasósu og með kryddvættum grænmetisþráðum, sem virðast stöðluð mötuneytisfæða með flestum aðalréttum staðarins.

Sítrónuleginn langhali var borinn fram í leginum, með símyljukornum á diskbarmi, staðlaðri einkennisskreytingu flestra rétta staðarins. Pönnusteiktir sniglar voru í þurrara lagi, í hring utan um gljáðan perlulauk, sveppi og beikon á stökkri köku í miðju, bornir fram með rauðvínssósu.

Betri var hvítlauksristaður smokkfiskur í bleksósu og sinnepi, meyr og fínn, raðað í geisla út frá miðju rófu- og gulrótarþráða. Bezt var steinseljusalat með góðri blöndu af símyljukornum, tómötum, lauk og myntu í miðju, salatblöðum utar, vætt með sítrónusafa og olífuolíu.

Gæsabringa var sjálf hæfilega elduð, en lýtt með fylgihlutum, sem fólust í staðlaðri kartöfluböku staðarins og mildri hveitisósu uppbakaðri, sem kölluð var villibráðarsósa. Nautalund var góð, en lýtt af stöðluðu kartöflubökunni og uppbakaðri hveitisósu með skán.

Ferskir ávextir suðrænir voru bornir fram á glæsilegan hátt sem fylling í melónu, með hindberjum og blæjuberjum á diskbarmi, vættir með kirsuberjalíkjör og appelsínulíkjör í senn.

Hversdagslegri var þurr súkkulaðikaka með hindberjum og blæjuberjum, mangó, ís og rjóma. Gott bananabragð var að lagskiptri súkkulaði- og bananatertu, sem sögð var með enskri vanillusósu, en var með stöðluðu mangó, ís og rjóma.

Þótt eldhúsið spari sér vinnu með stöðluðum endurtekningum, er verðið fremur hátt, 4.200 krónur á mann fyrir þríréttað með kaffi. Þjónusta er fagleg og góð. Húsakynni eru notaleg og þægileg, en ekki fínleg. Heitir litir í tjöldum og vafningsplöntur á málmgrindarturnum vega á móti kuldalegum örljósum og groddalegum málverkum.

Margt er gott um Jónatan að segja, svo sem tauservéttur og tannstöngla, volgar bollur og væna tónlist, en sem fiskrétta- og villibráðarstaður siglir hann undir fölsku flaggi.

Jónas Kristjánsson

DV
Amigos

Amigos er meira Tex og minna Mex en áður var. Kryddið er meira sparað, enda er líklegt, að varfærnir viðskiptavinir kunni betur við sig í Texas en í Mexíkó. Fyrir bragðið er heldur minna gaman að borða hér en áður var og sorglegast að borða sætt snittubrauð og álpakkað smjör með súpunni.

Mexíkósk matargerðarlist er ættuð frá Aztekum og Spánverjum og lítillega Frökkum, með hinum merkari í heimi. Þótt kryddið og grænmetið sé gerólíkt, minnir hún dálítið á indverska, notar sterkt krydd og lítinn sykur, grænmeti fremur en kjöt. Báðar hefðirnar eru hollar, en einhæfar til lengdar.

Amigos býður mikið úrval af flatkökum úr hveiti og maís, sem einkenna matargerðarlist Mexíkós: Hefðbundnar tortillas úr maís; stórar og mjúkar burritos; oststeiktar enchiladas-maísrúllur; djúpsteiktar, en ekki stökkar tacos; gufusoðnar tamales-maískökur; pipraðar quesadillas-hveitikökur; upprúllaðar, djúpsteiktar og stökkar taquitos; djúpsteiktar og stórar chimichangas; og óvafðar fajitas, sem gestir fylla sjálfir.

Sömu atriðin eru endurtekin í sífellu í fyllingum og meðlæti mismunandi pönnukökutegunda, svo sem salsa-grautur, lárperumauk, pintobaunamauk, tómatsósublanda, bræddur ostur, sýrður rjómi, chili-pipar og jöklasalat. Þegar ýmsar tegundir af fyllingum eru látnar fylgja ýmsum tegundum af flatkökum, er niðurstaðan langur matseðill að kínverskum hætti.

Erfitt er að spá fyrirfram í matreiðsluna, sem er upp og ofan, einkum í hliðaratriðum. Þykk og þrælsterk tómatsúpa dagsins með kjúklingabitum var skemmtilega mögnuð, en ostfyllt paprika hafði gleymzt á pönnunni og kanilkrydduð chimichanga verið tekin of snemma af henni. Baunaréttir voru yfirleitt góðir, en kjöt of þurrt, til dæmis naut í taco og kjúklingur í fajitas. Bezt tókst matreiðslan, þegar hún var Mex fremur en Tex, með grænmeti fremur en kjöti, með hörðu kryddi fremur en vægu.

Ostgrilluð guesadilla var vel bökuð og hörð, djúpsteikt flauta var líka vel bökuð, djúpsteikt enchilada var þægilega mjúk, djúpsteikt taco var ágætlega hálfstökk, faijta-pönnukaka var hæfilega þunn, en djúpsteikt chimichanga var of þykk og ekki bökuð í gegn.

Rúmgóð og dimm húsakynni eru hönnuð í heildstæðum, spönskum Texasstíl veitingastaða af Tex-Mex ættum, með snyrtilegum húsgögnum, illa sópuðu gólfi, vestrænni aulatónlist og góðri þjónustu notalegri. Í hádeginu er hægt að fá súpu og tortillu með fiski eða kjöti á 890 krónur. Á kvöldin er þríréttað með kaffi á 3200 krónur að meðaltali.

Jónas Kristjánsson

DV
Tilveran

Saltnotkun hefur minnkað til bóta, en eldunartímar á fiski eru enn óþarflega breytilegir á Tilverunni, sem um nokkurt skeið hefur haldið uppi merki framúrskarandi hagstæðs verðs á frambærilegum mat í Hafnarfirði. Þetta grænþiljaða og bleikmálaða friðarríki er búið að festa sig í sessi á horni Fjarðargötu og Linnetstígs.

Afspyrnuljótir pipar- og saltstaukar í formi grænmetis og ávaxta skera í augun, þar sem rúmt er setið við heimilislegar aðstæður í þægilegum stólum við kögurdúkuð borð undir lágværri tónlist og reynt að horfa á lítil og skemmtileg málverk frá Spáni.

Á kvöldin er hægt að velja milli sex rétta, auk súpu og eftirréttar, fyrir 1700 krónur að kaffi meðtöldu. Val milli fimm rétta, auk súpu, í hádeginu kostar 870 krónur. Þetta verðlag er hvergi slegið út á boðlegum veitingastað á Íslandi, nema á Laugaási í Reykjavík, og takmarkar annan metnað staðarins.

Þjónustan er elskuleg og kemur nógu af köldu vatni og mjúku brauði á borðið, meðan beðið er eftir matnum. Vínlistinn er stuttur, vel valinn og ódýr, með góðu Chile-víni í glasatali. Það eru einmitt svona staðir, sem við þurfum fleiri af til að fá almenning til að lyfta smekk sínum af skyndibitaplani yfir á fyrstu þrep almennilegs mataræðis.

Blaðlaukssúpa dagsins var því miður eins og oftar áður hefðbundin uppbökun á hveiti. Grænmetissúpa dagsins var skárri, einkenndist af tómati og ristuðum brauðteningum. Bezta súpan var tært grænmetisseyði með miklu af rækjum, laxi, lúðu, kræklingi og sveppum, hressileg vetrarsúpa. Salat dagsins var ferskt, en einkenndist af jöklasalati, borið fram með örlitlu af rækjum og skinkuræmum.

Hæfilega elduð og eins góð og hún gerist bezt á landinu var steikt tindabikkja með skemmtilega sterku sítrónusmjöri, hæfilega elduðum kartöflum og góðu hrásalati, tvímælalaust bezti réttur staðarins. Hins vegar var tvenna staðarins, rauðspretta og steinbítur, of mikið elduð, með hæfilega elduðum kartöflum, of þykktri humarsósu og sæmilegu hrásalati.

Hin tvenna staðarins, lamb og grís, var einnig ofelduð, einkum grísinn, sem var orðinn þurr. Með henni var samt ágætlega léttsoðið grænmeti og kartöflustappa, bökuð í hálfu hýði af stórri bökunarkartöflu, rauðlaukur og tómatar. Svipað meðlæti, og kryddlegnar perusneiðar að auki, fylgdi hæfilega léttsteiktum svartfuglsbringum með þunnri og góðri, en hlutlausri gráðostasósu.

Ís staðarins var lagskiptur vanillu og súkkulaðiís fíngerður með kiwi og vatnsmelónusneiðum. Ostakaka staðarins var einföld og bragðmild, lítið þéttari en búðingur. Kaffi var þunnt, en gott.

Jónas Kristjánsson

DV
Creole Mex

Formúlan er líkleg til árangurs, tveir eigendur, annar í eldhúsi og hinn í sal, og fókusinn á matreiðsluhefðum skilgreinds svæðis, í þessu tilviki suðurstrandar Bandaríkjanna, Louisiana, Texas og Nýju-Mexíkó. Útkoman er falleg, bragðgóð og matarmikil í Creole Mex á Laugavegi 178, þar sem einu sinni var Smárakaffi, síðan Halti haninn, svo Gyllti haninn, þá Gullni haninn og loks Safari, áður en núverandi myndbirting kom til skjalanna í vor.

Innréttingar eru frá tíð Gullna hanans, viftur, speglar og tréverk í lofti, veggbogarið milli hálfsúlna, viðarpanill upp eftir veggjum, plastplötur og trérammar á berum borðum, vandaður húsbúnaður. Inn í þetta hefur verið komið fyrir mexikóskum skreytingum, höttum, vefnaði og ljósmyndum, svo og mexíkóskri músík, einnig kaktusum, gerviblómum og rómantískum kertaljósum.

Eina ómerkilega atriði matreiðslunnar var súpa dagsins, uppbökuð hveitisúpa að dönsk-íslenzkum hætti millistríðsáranna. Hún var þáttur í tveggja rétta hádegistilboði á 795 krónur. Annars kosta aðalréttir um 1560 krónur og þríréttað með kaffi 3.000 krónur. Allt er þetta hóflegt á íslenzkum mælikvarða.

Í hádegistilboðinu er val milli nokkurra aðalrétta. Fallegur og bragðgóður réttur fólst í Creole-krydduðum kjúklingavængjum með hrísgrjónum og salati. Enn betri var Chinichanga frá Mexíkó, stór tortilla-kaka úr maísmjöli, vafin utan um kjúklingabita, borin fram á glæsilegan hátt með djúpsteiktum og stökkum brauðræmum efst, pönnukökunni næst og blöndu af hrísgrjónum og steiktu grænmeti neðst.

Glæsilegur og góður forréttur var lárperusalat með góðri sjávarréttablöndu ofan á djúpsteiktu brauði. Mjög bragðsterkar voru Nachos, djúpsteiktar brauðræmur með jalapeno-pipar, papriku, osti og lárperumauki. Slökust var Quesadilla, fremur bragðsterk, djúpsteikt kaka, fyllt osti og chilli-pipar, með salsa og sýrðum rjóma.

Gamalkunnur aðalréttur frá Hard Rock var Fajitas, sem kom á þremur diskum, pönnukökur í kökuboxi, snarkandi kjúklingabitar á pönnu og í þriðja lagi meðlæti, einkum hrásalat. Þetta var gott, rétt eins og mjúka Burrito tortillan, vafin utan um kjöt- og baunahakk.

Bezti aðalrétturinn var nákvæmlega hæfilega eldsteikt silungsflak, borið fram á hvolfi, með uppbrettu roði til hálfs, ofan á hrísgrjónum og ristuðu grænmeti, með sítrónublandaðri eggjasósu. Betri gerist matreiðslan ekki í beztu sjávarréttahúsum.

Ágætir voru þrír pílárar af súkkulaði-lagköku með ávaxtasalati og þeyttum rjóma og enn betri var hunangs-engiferís með myntu-súkkulaðibitum og þeyttum rjóma. Vonandi verður þessi staður langlífari en fyrirrennararnir á staðnum.

Jónas Kristjánsson

DV
Madonna

Það kemur spánskt fyrir sjónir, að Spánarvín skuli vera kjölfesta vínlistans á veitingahúsi, sem kallar sig “ristorante” og “í ítölsku umhverfi”. Og ekki er mikill Ítalíusvipur á að bjóða þunnt kaffi úr sjálfsala og kalla það espresso.

Gervimúrsteinn og gervimarmari, gervisúlur og gervibitar, vafnir gerviblómahafi, og dauflega kertalýst myrkur um miðjan dag eiga að höfða til ástarævintýra með contessum við hrundar hallir á hæðunum við Flórens, en virka í raun eins og leiksvið.

Þegar kjörþyngdarfólk hefur troðið sér í bakháa bekki og hinir hafa setzt í stólana fyrir framan, kemur í ljós, að þetta er notaleg og næstum rómantísk veitingastofa með góðri þjónustu og frambærilegum Ítalíumat fyrir lægsta verð, sem þekkist hér á landi.

Hér borga menn í hádeginu 785 krónur fyrir súpu og pöstu og 885 fyrir súpu og fiskrétt. Annars kosta níu tomma pítsur 950 krónur, pöstur 1050 krónur, alvöruréttir 1590 krónur og þríréttað með kaffi 3100 krónur. Þetta verð er til fyrirmyndar.

Gengið er þröngan gang inn að þröngum skenk með reyksal til hægri og reyklausan til vinstri, þar sem öflugar loftviftur halda góðu lofti. Lágvær óperutónlist hefur í seinni tíð vikið fyrir lágværu jarmi í Eurovision-stíl, sem hverfur í kliðinn við borðin, þar sem jafnan er setinn bekkurinn.

Rjómuð og rauðleit humarsúpa, þakin þeyttum rjóma, var meyr og matarmikil, borin fram með hvítlauksbrauði, sem fylgir mörgum réttum staðarins. Ítalskt salat með ólífum, pepperoni, skinku, túnfiski og rækjum reyndist vera heil máltíð. Gott var ferskt og fjölbreytt grænmetissalat með ostasósu.

Meira spennandi forréttir voru hvítlauksristaðir og meyrir sniglar með mikilli hvítlauksrjómasósu ofan á beði jöklasalats. Og smávaxinn hörpuskelfiskur, örlítið of mikið pönnusteiktur í mildu raspi og sterkri freyðivínssósu.

Góð var pitsa Veneziana með eggjum, beikoni og lauk, svo og hæfilega brakandi kanti. Pöstur voru enn betri, nákvæmlega soðnar, svo sem fettucini með humri í skelfisksósu. Spaghetti carbonara var líka léttsoðið, en hins vegar ofhlaðið grana-osti og skorti alveg skinku og harðsoðin egg.

Mildilega pönnusteikt ýsa í mildu karríi var frambærileg, en benti til, að fiskur kæmi ekki daglega í húsið. Hæfilega smjörsteiktur skötuselur í hvítvínssósu var líka góður, en pönnusteikt grænmeti með honum stakk í stúf. Bökuð kartafla virtist fylgja öllum fiskréttum.

Súkkulaðifrauð var létt og hlutlaust, með þeyttum rjóma. Ostakaka var hæfilega mjúk og góð, en ofhlaðin ávöxtum, þeyttum rjóma og aðallega sultu. Það er vel hægt að hugsa sér að koma hér aftur.

Jónas Kristjánsson

DV
Kínamúrinn

Kínamúrinn er notaleg matarhola, sem líður fyrir afleitt veitingahús með sama nafni, sem um hríð var rekið á þessum stað. Þetta nýja er miklu betra, býður sómasamlegan mat við vægu verði, eitt fárra frambærilegra hér á landi, sem kenna sig við austræna matreiðslu.

Við ramman reip er að draga við Hlemmtorg, þótt staðurinn sé áberandi. Reynslan sýnir, að í þessum húsakynnum hefur hver veitingastaðurinn á fætur öðrum lagt upp laupana: Kráin, Mamma Rosa, Zorba, Alex, Rauði sófinn og Prag, sumir hverjir betri en sá, sem nú storkar örlögunum.

Veitingasalurinn er óbreyttur frá fyrri tilvistarstigum, einfaldur vinkill umhverfis skenkinn, hóflega búinn Kínaskrauti og lágværum Austurlandahljómum í seinni tíð. Þjónusta er austræn og viðkunnanleg, í meira lagi undirgefin í samanburði við íslenzka hefð.

Í hádeginu fæst súpa og val milli nokkurra aðalrétta á 580 krónur að meðaltali. Á kvöldin er mest byggt á fjögurra og fleiri rétta syrpum á 1880 krónur að meðaltali. Hvort tveggja hlýtur að teljast notalegt fyrir viðskiptavini og gefur ekki tilefni til listrænna tilþrifa í eldhúsi.

Súpur eru misjafnar. Blönduð sjávarréttasúpa var tær og fremur þunn rækju- og fiskisúpa. Eggjadropuð sjávarréttasúpa var betri rækju- og skötuselssúpa. Blandaðir réttir kaldir reyndust vera spjótgrillað lambakjöt, pönnusteikt nautakjöt og fátækleg gúrka, sem gekk undir nafninu sjávarréttur.

Pönnusteiktur smokkfiskur var seigur, svo sem búast má við á austrænum veitingastað, gerólíkur hinni meyru matreiðslu hans á góðum Vesturlandastöðum. Pönnusteiktur koli var hins vegar milt eldaður, borinn fram með mildri sojasósu. Djúpsteiktur humar var í miklum, en léttum hjúp, góður á bragðið, borinn fram með súrsætri sósu.

Kong Pau-kjúklingur með hnetum var ekki heldur ofeldaður og ágætlega bragðsterkur, rétt eins og og Szechuan-pönnusteikt nautakjöt með sterkum pipar í sósunni. Milt var hins vegar snöggsteikt lambakjöt. Yfirleitt voru betri gætur hafðar á eldunartíma en tíðkast á austrænum veitingahúsum hér á landi.

Pönnusteikt grænmeti, sem fylgir næstum öllum réttum, fiski jafnt sem kjöti, er fremur staðlað, bambus, blaðlaukur, laukur, kínakál og gulrætur. Það bendir til, að kunnáttusvið kokksins sé í þrengsta lagi.

Sú kenning fékk byr undir báða vængi, þegar beðið var um sæta vorrúllu með þeyttum rjóma samkvæmt matseðli. Ekki var hægt að fá hana, heldur sæta vorrúllu með ís, þeyttum rjóma og súkkulaðisósu. Ekki var hægt að fá sleppt ísnum og sósunni, svo að sennilega kemur rétturinn fullgerður og frosinn í hús.

Djúpsteiktar eplakúlur voru góðar, bornar fram með vanilluís og þeyttum rjóma. Jasmín-te var ekki fáanlegt, sem bendir til, að metnaði staðarins sem Austurlandahúss sé í hóf stillt.

Jónas Kristjánsson

DV
Carpe Diem

François Fons ætti að stofna sérstaka matstofu fyrir sína skemmtilegu sérvizku, sem oft er bragðgóð. Hann hefur jafnan verið með fyrstu kokkum til að taka upp franskar nýjungar, svo sem nýfrönsku, léttu eldamennskuna fyrir tæpum tveimur áratugum og þá sveitafrönsku fyrir einum áratug. Hann getur áreiðanlega náð í viðskiptavini, ef hann rífst ekki of mikið við þá.

Fons hefur rekið inn nefið á ýmsum veitingastöðum og ekki alltaf staðið lengi við. Þess vegna er erfitt að benda á hann sem aðdráttarafl fyrir Carpe Diem. Hann getur verið farinn annað þegar þessi texti er lesinn. Auk þess er hann eðlilega ekki alltaf við. Í slíku tilviki kom dapurleg matreiðsla mér óþægilega á óvart.

Bourride-fiskisúpa hafði ekki snefil af fiskibragði og bragðaðist raunar eins og kokkurinn hefði misst saffran-staukinn ofan í súpuna, á jaðri þess að vera óæt. Skötuselur “að hætti François Fons” var eldaður sundur og saman, bragðlaus og borinn fram í ólystugum meðlætishaug. Lauksúpa “að hætti Halles” var mild og hversdagsleg laukssúpa með ristarbrauðsþaki. Betra var ofnsteikt íslenzkt grænmeti í eigin safa og balsamediki, kaldur og skemmtilegur forréttur. Góður var einnig meyr smokkfiskur með papriku og hvítlauk í góðri sósu þurrkaðra tómata.

Saltfiskur var fínn, borinn fram með olíuleginni sítrónu, bragðsterkri bökusneið kaldri og skinkubitum, baunagraut og ljósgulum, litlum baunum. Pönnusteiktar steinbítsræmur voru góðar, bornar fram með miklu af perlulauk og sveppum í brúnni og yfirgnæfandi Búrgundarsósu góðri. Hunangsgljáð og rósmarínkrydduð kjúklingabringa var meyr, borin fram í óviðkunnanlegum meðlætishaug með kartöfluþynnum og brúnni sósu. Verri var ofnsteiktur, grár og feitur lambahryggur á pönnusteiktum kartöfluþynnum undir haug af brúnni sósu.

Tatin-tertan var heit, en ekki köld og fólst í hálfum, bökuðum eplum, en nánast engu deigi og minnti lítið á uppskriftina. Karamellukrem var vanillubúðingur án karamellubragðs og karamellumarineraðar appelsínur voru súrar appelsínusneiðar án karamellubragðs.

Rauða og gula þemað í innréttingum Carpe Diem hefur verið eflt til að reyna árangurslaust að gera staðinn hlýlegri. Vélsmiðjuskreytingarnar hafa verið dempaðar, meðal annars með því að fjarlægja járnsoðinn vínrekk á miðju gólfi. Samt er þetta enn kaldur og stemmningarsnauður hótelsalur.

Hátt verðlag, 3.600 krónur fyrir þríréttað með kaffi, hæfir ekki tilviljanakenndri og brokkgengri matreiðslu staðarins og freistar ekki einu sinni embættismanna utanríkisráðuneytisins handan götunnar.

Jónas Kristjánsson

DV