arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Tungufellsdalur

Frá Tungufelli að línuvegi þvert yfir Hreppaafrétti.

Tungufellsdalur er víða skógi vaxinn.

Förum frá Tungufelli norðaustur um Kjalardal, norðnorðaustur um Stóraskóg og Hamarsholt, og loks norðaustur að línuvegi þvert yfir Hreppaafrétti.

9,0 km

Árnessýsla

Nálægir ferlar: Hrunamannaafréttur, Fagridalur.

Nálægar leiðir: Svínárnes, Svínárbotnar, Sandá, Grjótá, Grjótártunga, Gullfoss, Hrunamannahreppur.

Skrásetjari: Jónas Kristjánsson

Heimild: Útivistarkort
Tungudalur

Frá Tálknafirði um Tungudal og Tunguheiði til Bíldudals.

Förum frá Tálknafirði nánast beint austnorðaustur til Bíldudals. Fyrst upp Tungudal og norðan við Tunguvatn upp á Tunguheiði í 560 metra hæð. Siðan áfram yfir Seljadal og niður Hnúksdal að þjóðvegi 63 til Bíldudals.

9,8 km

Vestfirðir

Nálægar leiðir: Tálknafjarðarvegur.

Skrásetjari: Jónas Kristjánsson

Heimild: Útivistarkort
Tungnahryggur

Frá Baugaseli í Barkárdal um Tungnahrygg að Fjalli í Kolbeinsdal.

Einn af hæstu fjallvegum landsins í 1170 metra hæð.

Förum frá Baugaseli vestur Barkárdal. Norðan við Lambárhnjúk beygjum við til norðvesturs upp á fjallið vestan við Eiríkshnjúk. Þar á Tungnahrygg náum við 1170 metra hæð. Síðan förum við norðnorðvestur í Austurdal og síðan norðvestur um óralangan Kolbeinsdal alla leið vestur að skálanum Fjalli í Kolbeinsdal.

27,6 km

Eyjafjörður, Skagafjörður

Skálar:

Fjall: N65 46.051 W19 05.581.

Baugasel: N65 39.370 W18 36.640.

Nálægar leiðir: Heljardalsheiði, Þverárjökull, Hólamannavegur, Hákambar, Skíðadalsjökull, Héðinsskarð.

Skrásetjari: Jónas Kristjánsson

Heimild: Árbækur Ferðafélagsins
Tröllháls

Frá Engihlíð í Laxárdal um Tröllháls til Giljalands í Haukadal.

“Frá Svarfhóli í Laxárdal er farið upp fjallið og yfir það. Farið er um hlið á mæðiveikigirðingu undir Bjarnarfelli og áfram hjá Hesthallarvatni en þaðan er vegarslóði niður að Smyrlhóli í Haukadal. Þetta er sennilega ekki gömul reiðleið en hefur verið mikið farin á undanförnum árum.” (Hestamannafélagið Glaður)

Förum frá Engihlíð við Svarfhól hundrað metra norðaustur með þjóðvegi 59 að Kollugili. Förum suðaustur og upp hlíðina hjá Kollugili, síðan áfram á fjallinu milli Svarfhólshnjúka að norðan og Lágafells að sunnan. Förum þar austur, í 380 metra hæð undir Bjarnarfell og síðan suður á Svínafell, vestan Hesthallarvatns, og áfram á austurbrún Tröllháls í 420 metra hæð. Förum síðan sneiðinga suður og niður fjallið vestan Fanngils niður að Haukadalsá austan við eyðibýlið Smyrlahól. Þar erum við komin á leiðina um Haukadalsskarð milli Haukadals og Hrútafjarðar.

16,4 km

Snæfellsnes-Dalir

Nálægir ferlar: Haukadalsskarð.

Nálægar leiðir: Villingadalur, Krossbrún.

Skrásetjari: Glaður, hestamannafélag

Heimild: Glaður, hestamannafélag
Tröllatunguheiði

Frá Svarfhóli í Króksfirði að Húsavík í Steingrímsfirði.

Farið er með bílvegi með nokkurri sumarumferð.

Förum frá Svarfhóli norðaustur um Bakka og Bakkadal eftir jeppavegi norður á fjallið. Áfram norðnorðaustur eftir fjallinu um Krókavatn og Laugavatn í 400 metra hæð. Síðan milli Hæðarvatns og Miðheiðarvatns. Áfram norðnorðaustur Tröllatunguheiði milli Arnkötludals að vestan og Tungudals að austan, niður Múla og í Tröllatungu, að vegi 61 við Húsavík.

18,9 km

Vestfirðir

Nálægar leiðir: Bæjardalsheiði, Vatnadalur, Bakkafjall.

Skrásetjari: Jónas Kristjánsson

Heimild: Herforingjaráðskort
Tröllaskógur

Frá Koti á Heklubraut um Hekluhraun að eyðibýlinu Árbæ við Eystri-Rangá.

Tröllaskógur heitir eitt 16-18 eyðibýla, sem staðið hafa norðan og norðaustan Keldna, þar sem nú er Hekluhraun.

Förum frá Koti á Heklubraut suðaustur um Pálssteinshraun og um Herjólfshíði að eyðibýlinu Tröllaskógi. Þaðan suðvestur að eyðibýlinu Litla-Skógi og loks suður að eyðibýlinu Árbæ við Eystri-Rangá.

13,1 km

Rangárvallasýsla

Nálægir ferlar: Knafahólar, Hungurfit, Grasleysufjöll.

Nálægar leiðir: Geldingavellir, Reynifell.

Skrásetjari: Jónas Kristjánsson

Heimild: Útivistarkort
Tröllaháls

Fá Hlöðuvogi í Kolgrafarfirði um Tröllaháls og Hraunsfjörð að vegamótum þjóðvega 56 og 54.

Tröllaháls er djúpt skarð milli Öxarhamars að sunnanverðu og Gjafa að norðanverðu. Þar var fyrrum aðalleiðin milli Kolgrafarfjarðar og Hraunsfjarðar. Fremur bratt er upp á hálsinn að vestanverðu og liggur gatan þar í sneiðingum, en er aflíðandi að austanverðu. Árnabotn er talið argasta kot sýslunnar. Þar sér ekki til sólar mikinn hluta ársins. Um Árna Ólafsson í Botni er þessi vísa: “Árni í Botni allur rotni, / ekki er dyggðin fín. / Þjófabæli, það er hans hæli, / þar sem að ekki sólin skín.”

Förum frá Hlöðuvogi austur um Hrauntungur á Tröllaháls og síðan austur Hálskinnar í Árnabotn í Hraunsfirði vestan undir Krákuhyrnu. Síðan norðaustur um Berserkjahraun að vegamótum þjóðvega 56 og 54.

13,3 km

Snæfellsnes-Dalir

Nálægar leiðir: Vatnaheiði, Kerlingarskarð, Berserkjagata.

Skrásetjari: Jónas Kristjánsson

Heimild: Herforingjaráðskort
Trölladalur

Frá Hellisheiði niður að Þurá í Ölfusi.

Lítið farin nú á tímum.

Leiðin var stundum kölluð Skógarvegur, því að um hann var sóttur skógarviður í Grafning. Hún er vörðuð.

Byrjum á við þjóðveg 1 á Hellisheiði rétt austan við afleggjarann að Ölkelduhálsi. Þangað má komast gamla Hellisheiðarveginn eða slóðina milli hrauns og hlíða. Frá þjóðveginum liggja götur, sem við förum til suðurs. Leiðin liggur nánast beint í suður alla leið, fyrst austan við Tröllahlíð og vestan við Núpafjall og síðan í Trölladal, þar sem við komum í Háaleiti, þar sem er skarð í heiðina. Förum suður yfir Þurá og síðan austur og niður hlíðina sunnan árinnar að Þurá.

6,7 km

Árnessýsla

Nálægar leiðir: Hengladalaá, Hellisheiði.

Skrásetjari: Jónas Kristjánsson

Heimild: Árbækur Ferðafélagsins
Tröllabotnar

Frá brú yfir Selfljót á vegi 984 á Fljótsdalshéraði um Tröllabotna að Hvannstóði í Borgarfirði eystra.

Algeng reiðleið milli Fljótsdalshéraðs og Innsveitar í Borgarfirði fyrir lagningu bílvegarins um Vatnsskarð. Norðan Tröllabotna og Lambamúla er Stórurð, eitt af meiriháttar náttúruundrum landsins. Hún varð til við, að klettar hrundu úr fjöllum, sem stóðu upp úr jökli, færðust niður hlíðarnar með jöklaskriði og strönduðu neðar. Svipuð fyrirbæri eru víðar um Dyrfjöll, hæstu fjöll Borgarfjarðar, 1136 metrar. Heita eftir Dyrum, klettaskarði í fjallgarðinum miðjum. Dyrnar eru í 856 m hæð. Jóhannes Kjarval, notaði þau oft sem fyrirmynd, enda uppalinn á Borgarfirði. Finna má í þjóðsögum sagnir um álfakóng, Grýlu og jólasveina í Dyrfjöllum. Neðri hluti þeirra mynda háa móbergshamra. Efstu hraunlögin eru úr basalti.

Byrjum á þjóðvegi 984 á brú yfir Selfljót vestan við Unaós. Förum suðvestur og upp með Selfljóti hjá Hrafnabjörgum. Þaðan sveigjum við suður frá fljótinu upp með Jökulsá að utan, um Sníðakinn og meðfram Lönguhlíð. Við Urðardalsá tökum við krók til austurs inn í Urðardal að Stórurð. Síðan til baka aftur út Urðardal og beygjum suðaustur um Eiríksdal í Tröllabotna. Þar förum við yfir Eiríksdalsvarp til suðausturs vestan við Tindfell í 520 metra hæð og niður á Sandaskarðaleið til Borgarfjarðar.

22,3 km

Austfirðir

Nálægar leiðir: Gönguskarð eystra, Sandaskörð, Kækjuskörð.

Skrásetjari: Jónas Kristjánsson

Heimild: Herforingjaráðskort
Trékyllisheiði

Frá Djúpuvík í Reykjafirði um Trékyllisheiði að Geirmundarstöðum í Steingrímsfirði.

Trékyllisheiði var fyrrum alfaraleið, en reiðleiðin er fáfarin í seinni tíð. Nú liggur jeppaslóð um syðri hluta leiðarinnar. Djúpavík er yfirgefin verstöð frá árunum 1917-1954. Þar eru húsakynni síldarbræðslustöðvar, sem nú nýtast sem síldarminjasafn. Þekkt hótel er rekið í verbúðunum.

Förum frá Djúpuvík suðsuðvestur og upp Kjósarhjalla, síðan suður um Skeifnabrjót á Trékyllisheiði. Að lokum suður um Brennihlíðarhögg að Geirmundarstöðum.

20,6 km

Vestfirðir

Skálar:

Trékyllisheiði: N65 51.599 W21 40.479.

Nálægar leiðir: Göngumannaskarð, Kambur, Naustavíkurskarð, Staðarfjall, Háafell, Tagl, Bassastaðaháls.

Skrásetjari: Jónas Kristjánsson

Heimild: Herforingjaráðskort
Tregaskarð

Frá Viðfjarðarvegi á Víkurheiði um Vöðlavík og Tregaskarð til Sandvíkur.

Mikið klungur og ógreiðfært efst í skarðinu. Stundum var farið aðeins austar, um Gerpisskarð, sem er hærra, um 700 metrar, en greiðfærara og fært hestum. En það er töluverður krókur. Í Vöðlavík strandaði Bergvík 18. desember 1993, en mannbjörg varð. Þremur vikum síðar, 10. janúar, strandaði björgunarskipið Goðinn við að reyna að ná Bergvík á flot. Þá fórst einn maður, en hinum var bjargað upp í þyrlu eftir níu klukkustundir í versta veðri.

Byrjum á Viðfjarðarvegi milli Reyðarfjarðar og Viðfjarðar. Förum jeppaslóð sunnan við Lönguhlíð. Hún liggur austur og niður í Vöðlavík um sæluhús á Karlsstöðum austur að Vöðlum í Vöðlavík. Þaðan förum við norður Tregadal í Tregaskarð í 600 metra hæð. Áfram norður úr skarðinu niður að Sandvíkurá og beygjum þar til norðausturs með ánni. Leiðin endar á Parti í Sandvík eða við sæluhúsið í Sandvík.

12,6 km

Austfirðir

Ekki fyrir hesta

Skálar:

Karlsstaðir: N65 01.803 W13 40.354.

Sandvík: N65 05.350 W13 33.270.

Nálægar leiðir: Viðfjörður, Sandvíkurskarð.

Skrásetjari: Jónas Kristjánsson

Heimild: Árbækur Ferðafélagsins
Tóbakslaut

Frá Langabotni í Geirþjófsfirði um Tóbakslaut á Tröllhálsveg.

Förum frá Langabotni suður yfir dalinn og beint suður og upp hlíðina vestan Einhamars að Tóbakslaut. Þaðan vestur á Botnshorn og sunnan þess í 520 metra hæð á veg 60 við Djúpavatn.

4,5 km

Vestfirðir

Nálægar leiðir: Geirþjófsfjörður, Kirkjubólsheiði, Dynjandisheiði.

Skrásetjari: Jónas Kristjánsson

Heimild: Herforingjaráðskort
Torfastaðaheiði

Frá þjóðvegi 37 hjá Brúará um Torfastaðaheiði til þjóðvegar 35 hjá Reykjavöllum í Biskupstungum.

Förum frá þjóðvegi 37 í Laugardal austan Brúarár og suður með ánni austanverðri að Syðri-Reykjum. Síðan suðaustur að Hveralæk og suður meðfram þjóðvegi 356 yfir Torfastaðaheiði að þjóðvegi 35 hjá Reykjavöllum í Biskupstungum.

8,2 km

Árnessýsla

Skrásetjari: Jónas Kristjánsson

Heimild: Kortavefur LH
Tó

Frá Klyppstað í Loðmundarfirði um Tó að Gilsárteig í Eiðaþinghá.

Úr Bárðarstaðadal upp á Tó er farið í erfiðum sneiðingum upp Neðraklif og Efraklif. Fjallið sjálft er fremur ógreiðfært, en varðað frá gömlum tíma.

Förum frá Klyppstað suðvestur og vestur Bárðarstaðadal norðanverðan um Úlfsstaði og Bárðarstaði. Upp úr dalbotninum til norðvesturs undir Herfelli. Við erum komin á Tó í 590 metra hæð norðaustan við Tóarhnjúk og suðaustan við Vatnshæðir. Förum vestur með Tóarvatni og yfir drög Tóardals á Múla og áfram vestur og niður að Gilsárteigi.

21,3 km

Austfirðir

Erfitt fyrir hesta

Skálar:

Klyppstaður: N65 21.867 W13 54.051.

Nálægar leiðir: Norðdalsskarð, Vestdalsheiði, Hjálmárdalsheiði, Loðmundarfjörður, Kækjuskörð, Afréttarskarð.

Skrásetjari: Jónas Kristjánsson

Heimild: Árbækur Ferðafélagsins
Tjarnheiði

Frá Fagradal í Hrunamannahreppi að Fossi.

Var áður fjölfarin reiðleið, en er orðin erfiðari vegna girðinga á Fossi. Flestir taka krókinn austan Hlíðarfjalls og fara norður í Tungudal.

Byrjum við Litlu-Laxá í Fagradal milli Kaldbaks og Tungufells. Förum norður frá ánni og síðan vestur og suðvestur niður fjallið hjá Fossi.

3,6 km

Árnessýsla

Nálægir ferlar: Fagridalur.

Nálægar leiðir: Skipholt, Hrunamannahreppur.

Skrásetjari: Jónas Kristjánsson

Heimild: Herforingjaráðskort
Tindaskagi

Frá Skjaldborgarskála við Skjaldbreið suður með Tindaskaga að Kálfstindaleið.

Förum frá Skjaldborgarskála við Kerlingu sunnan í Skjaldbreið. Höldum suður með Tindaskaga austanverðum alveg að suðurenda skagans, þar sem við förum yfir Þjófahraun að Kálfstindaleið, sem liggur meðfram Kálfstindum.

11,5 km

Árnessýsla

Jeppafært

Skálar:

Skjaldborg: N64 22.153 W20 45.369.

Skrásetjari: Jónas Kristjánsson

Heimild: Kortavefur LH
Tjarnarver

Frá Bjarnalækjarbotnum að Sóleyjarhöfðavaði í Tjarnarveri.

Þetta er síðasti hluti hinnar vörðuðu Sprengisandsleiðar á Gnúpverjaafrétti. Handan Sóleyjarhöfðavaðs á Þjórsá tekur hinn eiginlegi Sprengisandur við. Leiðin liggur um Eyvafen, Vaðöldur og Tjarnarver þar sem gangnamannaskálarnir Tjarnarver standa. Innan við skálana er farið um móa. Leiðarlok eru við sæluhúsið Bólstað við Sóleyjarhöfðavað á Þjórsá. Sæluhúsið er gamalt torfhús. Þetta var alfaraleið að fornu og hér fór Þórður kakali, þegar hann flúði undan Ásbirningum til Suðurlands að safna stuðningsmönnum. Nú á tímum fara hestamenn sjaldan þessa leið. Meira er farið um Tjarnarver og Arnarfell og síðan yfir Þjórsárkvíslar.

Förum frá Bjarnalækjarbotnum fyrst austur og niður einn kílómetra að Sprengisandsleið. Fylgjum þar hinni gömlu og vörðuðu Sprengisandsleið að Þjórsá til norðurs. Fyrst förum við norðaustur og í krók upp fyrir Loðnaver og um Digruöldu í Kjálkaversgil. Síðan áfram á vaði yfir Kisu og upp með henni austan ár í jaðar Fjórðungssands. að vegamótum, þar sem leið liggur til norðurs í Setrið. En við höldum áfram norðaustur um Norðurleit í Krók við Þjórsá og síðan með ánni og yfir Hnífá að skálanum í Tjarnarveri.

26,1 km

Árnessýsla

Skálar:

Bjarnalækjarbotnar: N64 24.833 W19 09.826.

Tjarnarver : N64 31.948 W18 49.139.

Nálægir ferlar: Kóngsás, Fjórðungssandur, Háumýrar.

Nálægar leiðir: Hnífárver, Blautakvísl, Sóleyjarhöfðavað, Arnarfellsalda, Rjúpnafell.

Skrásetjari: Jónas Kristjánsson

Heimild: Vörðuvinafélagið
Tálmaleið

Frá þjóðvegi 54 upp með Hítará og Grjótá að Múlavegi við Tálma.

Förum eftir veiðivegi alla leið, fyrst norður með Hítará að austanverðu og síðan með Grjótá að austanverðu.

4,8 km

Borgarfjörður-Mýrar

Skrásetjari: Kortavefur LH

Heimild: Kortavefur LH
Tálknafjörður

Frá Suðureyri í Tálknafirði inn í fjarðarbotn.

Förum frá Suðureyri inn með ströndinni framhjá fjallvegum um Lambadal, Lambeyrarháls og Botnaheiði til Patreksfjarðar. Við förum með ströndinni alla leið inn í botn Tálknafjarðar.

9,3 km

Vestfirðir

Jeppafært

Nálægar leiðir: Tálknafjarðarvegur, Miðvörðuheiði, Botnaheiði, Lambeyrarháls, Smælingjadalur, Molduxi.

Skrásetjari: Jónas Kristjánsson

Heimild: Herforingjaráðskort
Tálknafjarðarvegur

Frá Sveinseyri í Tálknafirði út með firði að Krossadal í Tálknafirði.

Förum frá Sveinseyri veginn út með firðinum, framhjá fjallvegum um Gyrðisbrekku og Krókalaut norður til Arnarfjarðar. Endum í Krossadal í Tálknafirði. Þar er sæluhúsið Ævarsbúð.

14,6 km

Vestfirðir

Skálar:

Ævarsbúð: N65 42.240 W24 03.980.

Nálægar leiðir: Selárdalsheiði, Krókalaut, Gyrðisbrekka, Miðvörðuheiði, Botnaheiði, Tálknafjörður, Tungudalur.

Skrásetjari: Jónas Kristjánsson

Heimild: Herforingjaráðskort
Tandrasel

Frá mótum þjóðvegar 1 og Valbjarnarvallarvegar um Tandrasel að Torfhvalastöðum við Langavatn.

Förum frá þjóðvegi 1 með jeppavegi merktum Valbjarnarvöllum. Förum norður eftir vegi 553 með Gljúfurá að vestanverðu um eyðibýlið Tandrasel að Þinghól og Grísatungu. Síðan áfram norður eftir veginum vestan við Brúnavatn og síðan norðvestur fyrir Staðarhnjúk á Beilárvelli og meðfram Langavatni að fjallaskálanum á Torfhvalastöðum.

17,2 km

Borgarfjörður-Mýrar

Jeppafært

Nálægir ferlar: Jafnaskarð, Hábrekknavað, Sópandaskarð.

Nálægar leiðir: Skarðheiðarvegur, Klif.

Skrásetjari: Kortavefur LH

Heimild: Kortavefur LH
Tagl

Frá Trékyllisheiði um Tagl til Trékyllisvíkur eða Ingólfsfjarðar á Ströndum.

Byrjum á jeppaslóðinni yfir Trékyllisheiði, þar sem reiðslóðirnar liggja til austurs til Djúpuvíkur og Reykjarfjarðar. Við höldum hins vegar áfram jeppaslóðina norður að Búrfellsvatni og meðfram vatninu austanverðu að tagli Búrfells. Við förum austan þess og síðan til norðvesturs ofan við brúnir Reykjarfjarðar. Förum vestan við Miðaftanshæðir og austan við Náttmálahæðir og síðan norður um Tagl. Þar beygjum við til norðausturs og förum fyrir norðan Glissu og Eyrarfell. Við Eyrarfell beygjum við til norðurs og förum fyrir austan Haugsfjall. Komum þar á vegarslóða milli Trékyllisvíkur og Ingólfsfjarðar.

24,3 km

Vestfirðir

Jeppafært

Nálægar leiðir: Trékyllisheiði, Háafell, Krossnesmúli, Seljanesmúli, Brekkuskarð.

Skrásetjari: Jónas Kristjánsson

Heimild: Útivistarkort
Ólæs orkumálastjóri

Orkumálastjóri er ólæs á lög um orkunýtingu og náttúruvernd, enda er hann verkfræðingur. Í útvarpsviðtali í dag sagði hann: „Orkustofnun hlýtur að fara eftir þeim lögum, sem hún og aðrir hafa sett“. Setur Orkustofnun lög? Sé svo, þarf að stöðva Guðna A. Jóhannesson áður en hann jarðvöðlast meira. Hann telur sig geta ítrekað rifið upp rammaáætlanir og krafizt virkjunar á verndarsvæðum. Þvert á móti ber hinu opinbera skylda að „hefja undirbúning að friðlýsingu landsvæða, sem ástæða þykir til að friðlýsa gagnvart orkuvinnslu samkvæmt verndarflokki“. Svo segir í lögum um rammaáætlun.
Velta þarf um borðum

Þegar Jesús Kristur kemur á asna inn fyrir borgarvirki Íslands, fer hann inn í musterið. Hann mun ekki aðeins velta um borðum víxlaranna. Líka velta um borðum siðblindu í öðrum stofnunum valdakerfisins. Það er böl Íslands, að bófaflokkar ráða lögum og lofum, meira eða minna í skjóli heimskra kjósenda. Bera ábyrgð á siðblindum banksterum, verkfræðingum, hagtæknum og lagatæknum. Því liði þarf að sparka úr valdastofnunum, því þaðan rennur stríður straumur af rugli í bland við lygar. Seðlabanki Bretlands hefur loks viðurkennt (sjá

GUARDIAN), að hornsteinn bankarekstrar stangist á við sjálfan veruleikann.
Rak flein í slagverkið

Illugi Gunnarsson rak flein í slagverk kjarasamninga við kennara með hugmynd um styttingu menntaskóla. Slíkar hugdettur hafa hingað til kallað á vandaða meðferð í ráðuneytum með aðkomu sérfræðinga. Síðan hefur birzt sundurliðuð tillaga til skoðunar fólks og fræðinga. Kannski varðar útkoman kjarasamninga og þá send í þann farveg. En Illugi kastar hugdettunni beint inn í samninga, sem eru svo illvígir, að verkfall er þegar hafið. Hefur þannig gulltryggt lokun menntaskóla út skólaárið. Hvað olli aðkomu fíls í glervörubúð? Róttæk heimska eða róttæk afturkallafræði um eyðileggingu sem flestra ríkiskerfa?
Nýtt og gamalt bull

Veraldarvefurinn hefur bylt tækni frétta og skoðanaskipta. Fólk hefur aðgang að betri og hvassari upplýsingum en áður var á vegum hefðbundinna fjölmiðla. Fari pólitíkus með fleipur, eru sönnunargögnin óðar birt. Nýtt bull er borið saman við eldra bull sama manns. Á sama tíma miðar spunafólk stjórnmálanna við, að fólk sé fífl. Reist á fyrri reynslu, fólk var fífl, en kannski ekki mikið lengur. Kosningaloforð fyrir ári stinga í stúf við undanbrögð þessa árs. Verður aftur hægt að lofa og ljúga eins og gert var í fyrra? Kannski mun spunafólk tapa á að beita aðferðum gærdagsins í ástandi morgundagsins.
Sölvamannagötur

Frá Fjarðarhorni í Hrútafirði að Sámsstöðum í Laxárdal.

Sölvamannagötur fóru menn af Norðurlandi að tína söl í Saurbæ. Hólamenn gerðu út stórar lestar vestur. Göturnar eru lítið farnar nú á tímum. Að ráði Njáls á Bergþórshvoli fór Gunnar á Hlíðarenda Norðurárdal og Holtavörðuheiði til Hrútafjarðar og svo Sölvamannagötur og Laxárdalsheiði til Hrúts á Höskuldsstöðum vegna Hallgerðar langbrókar. Þórður kakali reið heiðina 1238 með lið sitt á leið til Skagafjarðar að leita Kolbeins unga. Enn fór Þórður heiðina eftir yfirreið um Suðurland og Vesturland. Árið 1463 fór Einar Þorleifsson hirðstjóri um heiðina ásamt tólf öðrum. Vonzkuveður skall á og sumir örmögnuðust og urðu úti, en tveir riðu steindauðir og helfrosnir niður í Hrútafjörð. Einar sjálfur komst við illan leik til byggða.

Förum frá Fjarðarhorni beint norðvestur og upp heiðina nánast beina línu fyrir suðvestan Djúputjörn og um eyðibýlið Kvíslasel. Síðan meira til vesturs upp að þjóðvegi 59 yfir Laxárdalsheiði og fylgjum síðan þeim vegi. Til vesturs milli Sólheimabungu að sunnanverðu og Laxárvatns að norðanverðu. Áfram vestur með Laxá, framhjá Sólheimum og eyðibýlunum Pálsseli og Hólkoti að Sámsstöðum í Laxárdal.

22,6 km

Vestfirðir, Snæfellsnes-Dalir

Nálægir ferlar: Fáskrúð, Haukadalsskarð, Húnaþing.

Nálægar leiðir: Hólmavatnsheiði, Hrútafjarðará.

Skrásetjari: Jónas Kristjánsson

Heimild: Árbækur Ferðafélagsins
Sænautasel

Frá Hrafnkelsdal um Sænautafell að Rangalóni á Jökuldalsheiði.

Við Sænautavatn stendur torfbær, sem hefur verið endurbyggður. Þar er rekin ferðamannaþjónusta á sumrin. Eitt af mörgum heiðarbýlum á Jökuldalsheiði, sem öll eru horfin nema þetta. Leiðin úr Fljótsdal um Vegkvíslar og Hrafnkelsdal til Sænautafells og áfram til Möðrudals er hluti þjóðvegar gamla tímans. Við Brú á Jökulsá í Jökuldal var brú í öndverðu og hafa þar æ síðan verið krossgötur. Halldór Laxness segir í Sjálfstæðu fólki: “Það var ekki sjónarmunur á kotinu og jöklinum; samferðamenn mínir hittu á það með því að fylgja sérstökum miðum. Við geingum mörg þrep niðurí jökulinn til að komast inní bæjardyrnar. Baðstofukytran var á loftinu, niðri var hey og fénaður.” Leiðin liggur líka um eyðibýlin Grunnavatn í 585 m hæð og Netsel.

Byrjum í Hrafnkelsdal í 430 metra hæð, þar sem fjallvegurinn um Fljótsdalsheiði liggur niður í dalinn fyrir norðan Grjótöldu og Kálffell. Förum norður eftir dalnum um Aðalból og Vaðbrekku og síðan yfir í Jökuldal, þar sem við förum hjá Brú yfir Jökulsá. Síðan norður á fjallið vestan við Þverá að Þverárvatni. Þar förum við upp á Jökuldalsheiði í 600 metra hæð og norður með Ánavatni að Sænautavatni. Þar er eyðibýlið Sænautasel og fjallakofi í 520 metra hæð. Við höldum áfram til norðurs austan við vatnið og komum að þjóðvegi 910 vestan við eyðibýlið Rangalón.

39,5 km

Austfirðir

Skálar:

Sænautasel: N65 15.709 W15 31.246.

Jeppafært

Nálægar leiðir: Rangalón, Sænautafell, Brattifjallgarður, Miðgötumúli, Hvannstóðsfjöll, Aðalbólsleið, Vegkvíslar, Kárahnjúkar, Fljótsdalsheiði, Hölkná, Vesturöræfi, Byttuskarð.

Skrásetjari: Jónas Kristjánsson

Heimild: Útivistarkort
Sænautafell

Frá Hákonarstöðum í Jökuldal um Víðirhóla og Sænautasel að þjóðvegi 901 á Jökuldalsheiði.

Milli Hákonarstaða og Klaustursels í Jökuldal er elsta akfæra brú landsins. Sérsmíðuð í Bandaríkjunum, flutt í hlutum hingað, hnoðuð saman á staðnum og sett upp 1908. Í Víðirhólum var tvíbýli. Þar eru minjar um áveitur, brunnhús og myllu við Brandslind. Við Sænautavatn stendur torfbær, sem hefur verið vel við haldið. Þar er rekin ferðamannaþjónusta á sumrin. Eitt af mörgum heiðarbýlum á Jökuldalsheiði, sem öll eru horfin nema þetta. Halldór Laxness segir í Sjálfstæðu fólki: “Það var ekki sjónarmunur á kotinu og jöklinum; samferðamenn mínir hittu á það með því að fylgja sérstökum miðum. Við geingum mörg þrep niðurí jökulinn til að komast inní bæjardyrnar. Baðstofukytran var á loftinu, niðri var hey og fénaður.”

Förum frá Hákonarstöðum vestnorðvestur á heiðina sunnan Þórfells. Erum þar í 580 metra hæð. Síðan norðvestur um Hákonarstaðaflóa að eyðibýlinu Víðirhólum. Við förum vestnorðvestur í skarðið í 600 metra hæð milli Stóra-Svalbarðs að norðanverðu og Litla-Svalbarðs að sunnanverðu. Síðan förum við norðaustur í Sænautasel við Sænautavatn. Frá Sænautaseli förum við norðvestur að Sænautafelli og norður með fellinu að vestanverðu. Að lokum norðvestur að þjóðvegi 901 nálægt Grjótgarðshálsi.

21,7 km

Austfirðir

Skálar:

Sænautasel: N65 15.709 W15 31.246.

Nálægir ferlar: Sænautasel.

Nálægar leiðir: Rangalón, Buskutjörn, Búðarháls, Þrívörðuháls, Merkisgreni.

Skrásetjari: Jónas Kristjánsson

Heimild: Herforingjaráðskort
Sæmundarhlíð

Frá Víðimýrarseli um Sæmundarhlíð að Dæli í Sæmundarhlíð.

Að Skarðsá bjó Björn Jónsson, sem skrifaði Skarðsárannála um sögu Íslands 1400-1645.

Byrjum hjá vegi 1 hjá Víðimýrarseli. Förum norður um Fjall og Skarðsá að Dæli.

6,8 km

Skagafjörður

Nálægar leiðir: Vatnsskarð, Reykjaskarð, Vellir.

Skrásetjari: Jónas Kristjánsson

Heimild: Herforingjaráðskort