arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
1562 krónur á mánuði

Einstæð móðir var nýlega dæmd í Héraðsdómi Reykjavíkur í sex mánaða fangelsi fyrir að hnupla jakka, bol og kjól á dóttur sína, að verðmæti 9370 krónur. Hún þarf að sitja þennan geðveikislega dóm, sem er að tímalengd svipaður og fyrir nauðganir og misþyrmingar, sem valda fólki varanlegum skaða.

Það var ungur og nýskipaður dómari, sem fór út af kortinu að þessu sinni, trúr þeirri hefð, að smávægileg auðgunarbrot undirstéttarinnar á kostnað hinna ríku séu alvarlegri en líkamlegt ofbeldi innan undirstéttarinnar eða fjárglæfrar yfirstéttarinnar, ef þeir skipta tugum milljóna eða meiru.

Hefðin liggur sumpart í laganna hljóðan og sumpart í túlkun dómara, sem oftast er í lægsta kanti hins leyfilega, ef um ofbeldi eða fjárglæfra er að ræða. Hvort tveggja er arfur af hugsanagangi gamallar yfirstéttar, er hefur litið á lögin sem hentugt tæki til að halda fátækum puplinum á mottunni.

Ofbeldi innan undirstéttarinnar skiptir litlu í lögum og dómahefð. Ef fylliraftur ber tvo aumingja í höfuðið með riffilskefti, kastar öðrum út úr bíl, aflæðir hann og úðar með málningu, auk tíu svipaðra ofbeldisglæpa, þarf hann að sitja inni í þrjá mánuði, helmingi styttri tíma en móðirin.

Hingað til hefur verið talið, að afkáralegt mat dómstóla á mikilvægi mismunandi tegunda glæpa sé mest að kenna öldruðum dómurum, sem séu frosnir í gömlum hefðum fyrri alda, þegar tilgangur þjóðskipulagsins var að sjá um, að vinnufólk héldi sig möglunarlaust við þrældóminn og flýði ekki á mölina.

Hæstiréttur er hornsteinn þessa ljóta dómkerfis. Hann veitti til dæmis margföldum nauðgara afslátt af tíma í fangelsi, af því að hann gaf fórnarlambinu að éta. Hæstiréttur hefur alltaf séð gegnum fingur sér við líkamlegt ofbeldi og nógu stóra fjárglæfra, en dæmir búðahnuplara eins og terrorista.

Ungi og krumpaði dómarinn, sem dæmdi konuna í sex mánaða fangelsi fyrir að stela vörum að verðmæti 9370 krónur, er ekki að brydda á neinu nýju. Hann er hluti afkáralegrar dómvenju frá miðöldum, sem við þurfum að brjóta niður á leið okkar frá vistarbandi vinnuhjúa til siðvædds nútíma.

Í dóminum yfir konunni, sem hnuplaði jakka, bol og kjól á dóttur sína, endurspeglast botnlaust skilningsleysi á þjóðfélagi nútímans. Þessi dómur eins og margir aðrir slíkir er til þess fallinn að grafa undan réttarríkinu og gera ríkið að gróðrarstíu ranglætis, ójafnaðar og siðleysis.

Einstæð móðir þarf samkvæmt hinum forneskjulega dómara að sitja inni í einn mánuð fyrir hverjar 1562 krónur, sem hún stal. Dómarinn er auðvitað yfirstéttar og heldur starfinu.

Jónas Kristjánsson

DV
Rétt eldaður fiskur

Þegar ég nenni ekki að elda, fer ég annað hvort í Kínahúsið við Lækjargötu eða í Pottinn og pönnuna á horni Nóatúns og Brautarholts, einstaka sinnum á Grænan kost. … Potturinn og pannan heldur hátt á lofti merki ódýrra matstaða ár eftir ár og býður betri matreiðslu en nýir staðir í svipuðum verðflokki, svo sem Rossopomodoro, Enricos og Póstbarinn. Það eina, er hefur gefið sig, er salatbarinn, sem er orðinn fátæklegur, stundum með þreytulegu jöklasalati og ýmsum blönduðum réttum í stað meiri fjölbreytni í fersku grænmeti. … Ferskur og hæfilega lítið eldaður fiskur dagsins er aðalsmerki Pottsins og pönnunnar. …
Potturinn og pannan

****

Rétt eldaður fiskur

Þegar ég nenni ekki að elda, fer ég annað hvort í Kínahúsið við Lækjargötu eða í Pottinn og pönnuna á horni Nóatúns og Brautarholts, einstaka sinnum á Grænan kost.

Potturinn og pannan heldur hátt á lofti merki ódýrra matstaða ár eftir ár og býður betri matreiðslu en nýir staðir í svipuðum verðflokki, svo sem Rossopomodoro, Enricos og Póstbarinn. Það eina, er hefur gefið sig, er salatbarinn, sem er orðinn fátæklegur, stundum með þreytulegu jöklasalati og ýmsum blönduðum réttum í stað meiri fjölbreytni í fersku grænmeti.

Ferskur og hæfilega lítið eldaður fiskur dagsins er aðalsmerki Pottsins og pönnunnar. Nýlega fékk ég þar pönnusteikta smálúðu, fallega upp setta á ítölsku fjallasalati og soðnum kartöflum. Einnig soðinn eldislax á hrísgrjónum, undir grænmetisþráðum. Loks grillaðan regnbogasilung á hrásalati og bakaðri kartöflusneið, undir rækjum og óhófi af bráðnu smjöri.

Fínir fiskréttir af þessu tagi kosta 1990 krónur með súpu og salatbar meðtöldu. Í salatborðinu eru tvær tegundir af melónum og epli í jógúrt, sem nota má fyrir eftirrétt. Af fastaseðli kosta aðalréttir 2300 krónur að meðaltali og þríréttuð máltíð 4400 krónur. Þetta er í ódýrari kanti alvöru veitingahúsa á höfuðborgarsvæðinu.

Lengi hefur verið tvenns konar súpa á boðstólum, önnur rjómuð hveitisúpa og hin tær grænmetissúpa. Þær síðarnefndu hafa yfirleitt verið sterkar og góðar. Það er ekki víða annars staðar, að hægt er að forðast hveitisúpurnar. Með súpunum eru að minnsta kosti tvær tegundir af brauði.

Í salatborðinu má finna tómat, rauðlauk, gúrku, papriku og stundum nothæft jöklasalat. Að baki er olífuolía og edik til að blanda sér sósu á salatið. Í gamla daga voru hér líka, en ekki lengur, fallegir sveppir, tvær tegundir af papriku og blaðlaukur, stundum líka reyktur og grafinn lax.

Þjónustan hefur haldizt glaðbeitt og góð. Vatnskönnur koma umsvifalaust á borð. Hér er allt fullt af ferðamönnum á sumrin og dúndrandi umferð fram eftir kvöldi. Staðurinn hefur slegið í gegn á fjölþjóðarmarkaði og er varla byrjaður að feta hina augljósu og auðveldu leið niður gæðastigann.

Jónas Kristjánsson

DV
Sykurskattur

Fáir hafa áttað sig á, að fíkniefnið sykur er eitt mesta ógnarvopn nútímans, meginorsök margra sjúkdóma og fleiri dauðsfalla en þeirra, sem stafa af áfengi eða tóbaki, ólöglegum fíkniefnum eða löglegum lyfjum. Sykur er skæðari en bíllinn og allir hryðjuverkamenn heimsins samanlagðir. … Eðlilegt og sjálfsagt er, að fyrr en síðar verði reynt að stemma stigu við sykri með skatti og öðrum takmörkunum, sem notaðar hafa verið gegn öðru eitri. Áfengi og tóbak og bílar eru strangt skattlagðar vörur, tóbak er selt undir borði í verzlunum, áfengi og lögleg lyf í sérstökum verzlunum. … Ef menn telja, að reynslan sýni, að unnt sé að draga úr notkun áfengis og tóbaks með skatti og öðrum takmörkunum, er eðlilegt framhald að beita sömu aðferðum gegn sykri. …
Austrænt ívaf

Barinn á 101 hóteli á horni Hverfisgötu og Ingólfsstrætis er leyndarmál veitingabransans. Þótt hótelið sé strax orðið heimsfrægt á vefnum, er enn hófleg aðsókn að barnum, sem býður tau í stað pappírs í munnþurrkum, merki um fullorðið veitingahús með burðugum matseðli, sem gælir þar á ofan við vestrænan og asískan blandstíl. … Hér er matur ódýr, aðalréttir á 2250 krónur að meðaltali og þríréttaður matur á 4140 krónur að meðaltali. Súpa og réttur dagsins í hádeginu kostaði 1290 krónur, mun lægri tölur en við mátti búast. Góð borðvín, einkum ítölsk og áströlsk, eru líka hóflega verðlögð, sum seld í glasatali. … Matreiðslan í glæsilegum borðsalnum er yfirleitt fín, með bragðsterku austrænu ívafi, mest indversku. …
Sykurskattur

Fáir hafa áttað sig á, að fíkniefnið sykur er eitt mesta ógnarvopn nútímans, meginorsök margra sjúkdóma og fleiri dauðsfalla en þeirra, sem stafa af áfengi eða tóbaki, ólöglegum fíkniefnum eða löglegum lyfjum. Sykur er skæðari en bíllinn og allir hryðjuverkamenn heimsins samanlagðir.

Eðlilegt og sjálfsagt er, að fyrr en síðar verði reynt að stemma stigu við sykri með skatti og öðrum takmörkunum, sem notaðar hafa verið gegn öðru eitri. Áfengi og tóbak og bílar eru strangt skattlagðar vörur, tóbak er selt undir borði í verzlunum, áfengi og lögleg lyf í sérstökum verzlunum.

Ef menn telja, að reynslan sýni, að unnt sé að draga úr notkun áfengis og tóbaks með skatti og öðrum takmörkunum, er eðlilegt framhald að beita sömu aðferðum gegn sykri. Það þýðir, að hreinn sykur og viðbættur sykur í matvælum sæti háum skatti og að hreinn sykur verði seldur í sérverzlunum.

Sykur varð ekki almenningseign fyrr en fyrir tæpri öld og hefur orðið á þeim tíma að heilsufarslegu reiðarslagi fyrir mannkynið. Fremst í flokki birtingarmynda hans er gosið, sem unga fólkið drekkur í lítratali. En viðbættur sykur er til dæmis líka í nánast öllum vörum íslenzka mjólkuriðnaðarins.

Margir hafa ekki enn áttað sig á þessu. En niðurstöður rannsókna tala sínu máli. Mannslíkaminn er ekki gerður fyrir sykur. Blóðið fer á ringulreið og boðefnaskipti heilans einnig. Verst er, að sykur er fíkniefni. Mikil notkun kallar á enn meiri notkun. Menn verða háðir honum eins og tóbaki.

Sykurneyzla er stærsti þátturinn í offitu nútímafólks og sjúkdómum, sem fylgja offitunni. Bandarískar bókabúðir eru fullar af hundruðum mismunandi titla, sem boða ýmsar megrunaraðferðir. Fólk kaupir bækurnar og heldur áfram að fitna. Svo sterkur er sykur, að góður vilji má sín lítils.

Íslendingar eru aðrir mestu sykurneytendur heims, næst á eftir Bandaríkjamönnum. Offita er orðinn að sprengjunni í heilbrigðiskerfi landsins og mun fyrr en síðar setja fjármögnun þess endanlega úr skorðum. Samfélagið hefur ekki ráð á að greiða herkostnaðinn af óhóflegri sykurneyzlu.

Ríkið mun fljótt reyna að hafa upp í herkostnaðinn af sykri með skatti á hann. Þær hugmyndir, sem Hagfræðistofnun Háskólans er að gæla við, eru hins vegar svo lágar, að þær eru ekki raunhæfar. Verð á sykurkílói þarf ekki að hækka um einhverjar prósentur, heldur þarf að margfalda verðið.

Skattur leysir ekki vandann, en útvegar stjórnvöldum fé til að halda áfram að standa vörð um velferðarkerfið, þegar heilsu þjóðarinnar heldur áfram að hraka af völdum sykurs.

Jónas Kristjánsson

DV
101 hótel

****

Austrænt ívaf

Barinn á 101 hóteli á horni Hverfisgötu og Ingólfsstrætis er leyndarmál veitingabransans. Þótt hótelið sé strax orðið heimsfrægt á vefnum, er enn hófleg aðsókn að barnum, sem býður tau í stað pappírs í munnþurrkum, merki um fullorðið veitingahús með burðugum matseðli, sem gælir þar á ofan við vestrænan og asískan blandstíl.

Hér er matur ódýr, aðalréttir á 2250 krónur að meðaltali og þríréttaður matur á 4140 krónur að meðaltali. Súpa og réttur dagsins í hádeginu kostaði 1290 krónur, mun lægri tölur en við mátti búast. Góð borðvín, einkum ítölsk og áströlsk, eru líka hóflega verðlögð, sum seld í glasatali.

Matreiðslan í glæsilegum borðsalnum er yfirleitt fín, með bragðsterku austrænu ívafi, mest indversku. Tær grænmetissúpa dagsins var milt pipruð og hefðbundin að bragði, en sterkari, fínni og betri var broddkúmenkrydduð sjávarréttasúpa með lax og lúðu, kókos og kóríander.

Súpan var indverskrar ættar, sem og bragðsterkur kjúklingur á teini ofan á kínverskum mung-baunum og salati með mintusósu í sérstökum bolla. Einnig bragðsterkt var tælenskt kryddsalat með silungi, selleríi, lime, chili og kóríander, svo og hrísgrjónum í afar sterkum sítrónusafa. Með þessu má fá indverskt flatbrauð með olífumauki.

Bakaður saltfiskur með ansjósum, kapers, sítrónu, hvítlauk og basilkrydduðu kartöflumauki, of lítið eldaður, eins og raunar víðar hér á landi. Athyglisvert er, að hér á landi er saltfiskur oft vaneldaður, en annar fiskur ofeldaður.

Koli dagsins kom í staðinn fyrir gellur. Fiskurinn var ekki nógu ferskur, en nákvæmlega rétt eldaður, borinn fram með selleríi, papriku og brúnni sósu. Pasta með miklu af smáum humri, miklu af plómutómati og parma osti var afar góður réttur.

Bezt var lambafillet, hæfilega rósrautt, vafið í japanska þangþynnu, borið fram með ostrusósu, tómati, gulrótum og rösti kartöflum, sem voru betri en á sumum nýklassísku stöðunum hér á landi.

Þetta er langur og mjór salur með hvítum veggjum og svörtum húsbúnaði, upprunalega húsasund, sem klætt hefur verið hallandi glerþaki og gert nútímalega smart, kalt og reglustrikað.

Annars vegar er röð tveggja manna borða og hinum megin langt og mjótt barborð, samtals 20 sæti á hvorum stað. Aftan við barborðið er hvítur veggur Óperunnar með risastórum hálfkúlum og aftan við hin borðin er umfangsmikill spegill, sem nær upp í loft og breikkar staðinn.

Jónas Kristjánsson

DV
Bakþankar í Framsókn

Jarðbundin samtök um fjárhagslega hagsmuni félagsmanna fara að tvístíga, þegar ógnað er stöðu þeirra í valdakerfinu. Þannig hefur Framsóknarflokkurinn áttað sig á, að tökum hans á þjóðfélaginu er núna ógnað af fylgishruni vegna eins máls, sem formaður flokksins hefur sótt af óviðeigandi kappi. … Lykilmenn í flokknum hafa komizt að þeirri niðurstöðu, að ekki sé í lagi að hafa bara kennitöluskipti á lögum, sem forseti landsins vísaði til þjóðaratkvæðagreiðslu og koma þannig í veg fyrir atkvæðagreiðsluna. Þeir hafa verið í sambandi við almenna flokksmenn og áttað sig á stöðunni. … Halldór Ásgrímsson flokksformaður hefur hins vegar misst tökin á framvindunni. …
Bakþankar í Framsókn

Jarðbundin samtök um fjárhagslega hagsmuni félagsmanna fara að tvístíga, þegar ógnað er stöðu þeirra í valdakerfinu. Þannig hefur Framsóknarflokkurinn áttað sig á, að tökum hans á þjóðfélaginu er núna ógnað af fylgishruni vegna eins máls, sem formaður flokksins hefur sótt af óviðeigandi kappi.

Lykilmenn í flokknum hafa komizt að þeirri niðurstöðu, að ekki sé í lagi að hafa bara kennitöluskipti á lögum, sem forseti landsins vísaði til þjóðaratkvæðagreiðslu og koma þannig í veg fyrir atkvæðagreiðsluna. Þeir hafa verið í sambandi við almenna flokksmenn og áttað sig á stöðunni.

Halldór Ásgrímsson flokksformaður hefur hins vegar misst tökin á framvindunni. Hann virðist ekki vera í sambandi við grasrótina, enda kemur hann um þessar mundir dauflega fyrir í sjónvarpi og á opinberum vettvangi, eins og hann sé ekki heill heilsu og átti sig ekki á látunum umhverfis hann.

Sumir flokksmenn segja upphátt, að hann hafi raðað kringum sig ungum ráðgjöfum, sem séu meira að hugsa um eigin frama en að gæta hagsmuna flokks og formanns. Þeir hafi einangrað hann frá umheiminum og teflt honum í þá erfiðu stöðu, sem hann og hans flokkur eru í vegna fjölmiðlamálsins fræga.

Vandræði formannsins stafa þó fremur af einbeittri þrá hans í embætti forsætisráðherra. Hann telur samkomulag um það efni verða svikið af samstarfsflokknum, ef hann fylgi ekki sjónarmiðum Davíðs Oddssonar fast fram. Hann telur, að andstaða við fjölmiðlamálið mundi spilla framavonum sínum.

Hins vegar er hinn augljósi bulluskapur forsætisráðherrans og helztu ráðgjafa hans fjarlægur Framsóknarflokknum, sem sækist fremur eftir friðsamlegu þjóðfélagi, þar sem menn geta gaukað molum að gæludýrum, en stunda ekki hótanir, ógnanir, reiðiköst, lagabrellur og stjórnarskrárbrot.

Þess vegna jaðrar nú við uppreisn í flokki Halldórs Ásgrímssonar. Almennir flokksmenn, studdir valdamiklum aðilum í flokknum, vilja gera flokkinn að nýju að flokki sátta í þjóðfélaginu, fresta málinu til hausts og taka þá góða umræðu og leita sátta út fyrir stjórnarflokkana.

Framsóknarmenn eru farnir að átta sig á, að slík afstaða er meira í stíl flokksins og líklegri en önnur til að treysta stöðu hans í næstu kosningum, hvenær sem þær verða.

Jónas Kristjánsson

DV
Kannanir og kosningar

Skoðanakannanir á miðju kjörtímabili hafa lítið forspárgildi um úrslit næstu kosninga. Eftir endasprett kosningabaráttu reynast úrslitin yfirleitt fela í sér minni sveiflu en lesa hafði mátt úr skoðanakönnunum. Þannig hefur Framsókn síðustu áratugina fengið meira fylgi í kosningum en könnunum. … Hins vegar segja skoðanakannanir okkur, hverjir eigi við vanda að glíma þá stundina og hverjir ríði öldufaldinn. Sagan segir okkur líka, að flokkar, sem hafa farið illa út úr könnunum, fá sjaldnast góða kosningu. Þeir tapa fylgi, en ekki eins miklu fylgi og kannanir höfðu áður gefið í skyn. … Þetta er kallað varnarsigur. Margir ruglast á varnarsigri og hefðbundnum sigri. …
Kannanir og kosningar

Skoðanakannanir á miðju kjörtímabili hafa lítið forspárgildi um úrslit næstu kosninga. Eftir endasprett kosningabaráttu reynast úrslitin yfirleitt fela í sér minni sveiflu en lesa hafði mátt úr skoðanakönnunum. Þannig hefur Framsókn síðustu áratugina fengið meira fylgi í kosningum en könnunum.

Hins vegar segja skoðanakannanir okkur, hverjir eigi við vanda að glíma þá stundina og hverjir ríði öldufaldinn. Sagan segir okkur líka, að flokkar, sem hafa farið illa út úr könnunum, fá sjaldnast góða kosningu. Þeir tapa fylgi, en ekki eins miklu fylgi og kannanir höfðu áður gefið í skyn.

Þetta er kallað varnarsigur. Margir ruglast á varnarsigri og hefðbundnum sigri. En orðið varnarsigur gefur flokki með slæma útkomnu færi á að túlka niðurstöðuna jákvætt fyrir sig. Þannig hefur Framsókn borið úrslit saman við kannanir og reynt að bera höfuðið hátt á pólitísku undanhaldi sínu.

Samkvæmt könnunum fer Framsóknarflokkurinn verr út úr bulluskap og kennitölusvindli formanns Sjálfstæðisflokkurinn en höfundur vandans. Það byggist væntanlega á, að kjósendur Framsóknar eru viðkvæmari fyrir pólitísku braski og brellum en foringjadýrkandi kjósendur Sjálfstæðisflokksins.

Sjálfstæðisflokkurinn hefur alltaf líkst ítölsku fasistunum í gamla daga og flokki Berlusconis á Ítalíu nú á tímum. Slagorðin voru og eru hin sömu Stétt með stétt í gamla daga og Áfram Ísland í dag. Mikið af kjósendum flokksins vill hafa sinn Mussolini, sinn Berlusconi, sína pólitísku bullu.

Þessa dagana hafa margir kjósendur þungar áhyggjur af ferli stjórnmálanna út í geðþótta, sífelldar hótanir, æðisköst og kennitöluskipti á lögum gegn frjálsri fjölmiðlun. Þessi staða nagar fylgi af Sjálfstæðisflokknum og sópar því burt af Framsóknarflokknum, sem enn er úti að aka í þessum leik.

Menn sjá, að formaður Framsóknarflokksins er fangi löngunnar sinnar í embætti forsætisráðherra. Hann þorir ekki að æmta eða skræmta af ótta við stjórnarslit og kosningar, sem kæmu í veg fyrir framavonir hans. Hann þorir ekki að standa gegn bulluskapnum, sem er meginstefna Sjálfstæðisflokksins.

Kennitölusvindl fjölmiðlalaganna stafar af, að flokkar ríkisstjórnarinnar óttast útreiðina, sem þau mundu fá í þjóðaratkvæðagreiðslu. Þeir vilja ekki hleypa kjósendum að fyrr en eftir þrjú ár, þegar gömul mál frá árinu 2004 verða mörgum gleymnum kjósendum orðin dauð og grafin sagnfræði.

Eftir þrjú ár verða fjölmiðlalögin jafn gleymd og virkjanir á hálendinu eru núna. Þá tapa bullurnar litlu og Framsókn meiru. Nema kjósendur séu loks að ákveða, að nóg sé komið.

Jónas Kristjánsson

DV
Flaggar ódýrum fiski

Póstbarinn við hlið Hótels Borgar í Pósthússtræti er ódýr matstaður, sem flaggar fiskréttum á matseðli. Hann getur þó varla talizt fiskréttastaður, því að hann býður ekki frambærilegan fisk, fyrir utan hefðbundinn plokkara gratíneraðan, blandaðan kartöflum, funheitan úr örbylgjuofni. … Fiskur er yfirleitt ofeldaður og þurr, eins og hann hafi farið um frysti og örbylgjuofn. Þannig voru þorskþunnildin og silungurinn, sem hvort tveggja hvíldi á pönnusteiktu grænmeti með hrísgrjónahaugi til hliðar, ekki risotto heldur þéttum haugi ólystugra hrísgrjóna. Kemur kokkurinn kannski vikulega? …
Póstbarinn

**

Flaggar ódýrum fiski

Póstbarinn við hlið Hótels Borgar í Pósthússtræti er ódýr matstaður, sem flaggar fiskréttum á matseðli. Hann getur þó varla talizt fiskréttastaður, því að hann býður ekki frambærilegan fisk, fyrir utan hefðbundinn plokkara gratíneraðan, blandaðan kartöflum, funheitan úr örbylgjuofni.

Fiskur er yfirleitt ofeldaður og þurr, eins og hann hafi farið um frysti og örbylgjuofn. Þannig voru þorskþunnildin og silungurinn, sem hvort tveggja hvíldi á pönnusteiktu grænmeti með hrísgrjónahaugi til hliðar, ekki risotto heldur þéttum haugi ólystugra hrísgrjóna. Kemur kokkurinn kannski vikulega?

Sumt er samt gott við Póstbarinn, einkum verðið, súpa og fjölmargir aðalréttir á 1190 krónur í hádeginu, súpa og fiskur dagsins á 1990 krónur á kvöldin. Mér sýnist þetta vera nálægt botnverði þeirra staða, sem ekki teljast vera skyndibitastaðir eða austrænir. Samt hefur staðurinn ekki slegið í gegn.

Fyrir utan eru borð og stólar að hætti kaffihúsa. Inni er staðnum skipt um inngang, með tóbaki öðrumegin og reyklausu hinumegin. Stórir gluggar snúa út að dómkirkju og alþingishúsi. Tréborð eru fín með bakháum tréstólum og setukrókur með svörtum mublum er inni í horni. Smekklaus málverk á veggjum eru til sölu. Í heild er umgerðin köld.

Súpu dagsins sækir maður í pott úti í horni, einkum spergilsúpu eða brokkálssúpu, léttar og sæmilega bragðsterkar hveitisúpur rjómaðar. Að öðru leyti er full þjónusta snyrtilega veitt með góðu geði. Kaffi er gott, espresso ekta og borið fram með ágætu súkkulaði.

Undanfarin misseri hafa verið opnaðir nokkrir veitingastaðir í miðborginni með gamaldags og dofinni matreiðslu við vægu verði. Póstbarinn er ágætur fulltrúi þeirra. Þetta er eins konar túristmenjú fiskréttastaður án greinilegs meginþráðar. Hingað má fara, ef menn þurfa endilega að borða fisk og vilja ekki borga mikið.

Jónas Kristjánsson

DV
Herinn fer samt

Bandaríkjastjórn er ekki alveg eins tillitslaus við gamla bandamenn sína og hún hefur lengst af verið. Illt gengi einstefnu hennar hefur leitt til aukinna viðræðna við erlenda ráðamenn, þar á meðal við landsfeður Íslands um framtíð umdeildrar eftirlitsstöðvar á Keflavíkurflugvelli. … Eftir nokkra snúninga með japli og jamli verður niðurstaðan hin rökrétta í stöðunni. Herinn fer. Bandaríkjastjórn er orðin ofbeldishneigðari í þriðja heiminum en herafli hennar stendur undir. Þess vegna þarf hún að flytja mannskapinn og tæknina á Keflavíkurflugvelli til mikilvægari hernaðarstaða. …
Herinn fer samt

Bandaríkjastjórn er ekki alveg eins tillitslaus við gamla bandamenn sína og hún hefur lengst af verið. Illt gengi einstefnu hennar hefur leitt til aukinna viðræðna við erlenda ráðamenn, þar á meðal við landsfeður Íslands um framtíð umdeildrar eftirlitsstöðvar á Keflavíkurflugvelli.

Eftir nokkra snúninga með japli og jamli verður niðurstaðan hin rökrétta í stöðunni. Herinn fer. Bandaríkjastjórn er orðin ofbeldishneigðari í þriðja heiminum en herafli hennar stendur undir. Þess vegna þarf hún að flytja mannskapinn og tæknina á Keflavíkurflugvelli til mikilvægari hernaðarstaða.

Ísland er orðið afskekkt í heiminum. Kalda stríðinu er lokið. Rússland hefur tekið við af Sovétríkjunum og hefur misst áhugann á þjóðbraut vígvéla suður eftir íshafinu beggja vegna Íslands. Hernaðarleg áhugamál Rússlands eru í suðri, þar sem hægt er að abbast upp á veikburða ríki.

Stór hópur Suðurnesjamanna missir atvinnu á vellinum, björgunarþyrlur hverfa og Ísland þarf að leggja meira fé til flugs á Keflavíkurvelli. Þetta er óþægilegt til skamms tíma, en nauðsynlegt, þegar frá líður. Við getum ekki haldið uppi hermangi, þegar viðsemjandinn hefur misst áhuga á hersetu.

Vallarvinnan dregur úr áhuga Suðurnesjamanna að skapa ný atvinnutækifæri. Ekki er heilbrigt, að öflug sveitarfélög og íbúar þeirra séu háð skammgóðum vermi hersetu. Samfélögin suður með sjó verða að horfast í augu við veruleikann. Þau þurfa að vinna fyrir sér eins og önnur samfélög í heiminum.

Flugvélarnar eru farnar, en þyrlurnar eru enn eftir. Við þurfum nú þegar að efla flugdeild landhelgisgæzlunnar til að mæta ástandinu, sem verður, þegar þær fara. Miklu ábyrgara er að vera sjálfum sér nógur í björgunarmálum í tæka tíð en að dilla sér umhverfis verndara, sem hefur misst áhugann.

Við þurfum líka að fara að horfast í augu við að geta ekki endalaust ýtt kostnaði við borgaralegt flug um völlinn yfir á herðar Bandaríkjanna. Þetta er okkar mikið notaði millilandavöllur og við verðum hreinlega að taka því að þurfa fyrr en síðar að kosta rekstur hans að öllu leyti.

Allt kostar þetta fé. Þess vegna eru landsfeður sífellt að dilla sér umhverfis ráðamenn Bandaríkjanna til að fresta hinu óhjákvæmilega eða hægja á þróuninni í átt til þess. Miklu farsælla til langs tíma fyrir þjóðina er að borga fyrir sig eins og aðrar og vera sjálfstæð í umheiminum.-

Herinn fer, frekar fyrr en síðar. Hlutverk stjórnvalda er að fara að hætta að væla út af hinu óhjákvæmilega og fara að undirbúa brottförina, svo að truflunin verði sem minnst.

Jónas Kristjánsson

DV
Þetta eru sömu lögin

Oddvitar ríkisstjórnarinnar hafa fundið út, að 30% eða 44% forgjafir dugi ekki til að koma í veg fyrir, að lögin um fjölmiðla verði felld í þjóðaratkvæði í ágúst. Þess vegna hafa þeir ákveðið að hindra atkvæðagreiðsluna með því að draga lögin til baka og leggja þau síðan aftur fram sem ný. … Í stað þess að sumarþing ákveði, hvernig þjóðaratkvæðið fari fram, á það með einnar nætur fyrirvara að taka fyrir nýtt lagafrumvarp, sem að 95% leyti er sama frumvarpið. Þetta er ekki bara tveggja manna æði, heldur tveggja þingflokka æði, því að þingflokkar stjórnarinnar hafa samþykkt aðferðina. …