arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Froskur í potti

Matthew McAllester, stríðsfréttaritari Miami Herald í Írak, er ekki sammála Halldóri Ásgrímssyni, stríðsmálaráðherra Íslands, um ástandið í landinu. McAllester þarf líka sjálfur að lifa þar. Hann lýsti í grein í blaðinu á mánudaginn , hvernig aðstæður hafa hríðversnað síðustu mánuðina. … Fyrir ári gat McAllester ekið til Falluja og skýrt frá átökum, talað við reiða borgara, fengið sér hádegismat á þekktu veitingahúsi og ekið síðan aftur til Bagdað. Núna dettur honum ekki í hug að reyna þetta. Hann segir í blaðinu, að slíkt mundi jafngilda tilraun til sjálfsvígs. …
Froskur í potti

Matthew McAllester, stríðsfréttaritari Miami Herald í Írak, er ekki sammála Halldóri Ásgrímssyni, stríðsmálaráðherra Íslands, um ástandið í landinu. McAllester þarf líka sjálfur að lifa þar. Hann lýsti í grein í blaðinu á mánudaginn , hvernig aðstæður hafa hríðversnað síðustu mánuðina.

Fyrir ári gat McAllester ekið til Falluja og skýrt frá átökum, talað við reiða borgara, fengið sér hádegismat á þekktu veitingahúsi og ekið síðan aftur til Bagdað. Núna dettur honum ekki í hug að reyna þetta. Hann segir í blaðinu, að slíkt mundi jafngilda tilraun til sjálfsvígs.

Um áramótin bjó McAllester úti í bæ í íbúð með öðrum fréttamanni. Í apríl fluttu þeir í varið hótel, því að blaðamenn töldu ekki lengur öruggt að búa úti í bæ. Nú er farið að ráðast á hótelin líka. Sprengjuárás var gerð á Ishtar Sheraton hótelið í miðborginni á fimmtudaginn var.

Fréttamaðurinn segist bara fara úr húsi, þegar brýn nauðsyn krefji. Hann segir, að það sé hættulegt að vera úti á götu í Bagdað. Hann segir, að innfæddir hjálparmenn blaðamanna, bílstjórar og túlkar, segi ekki fjölskyldum sínum og vinum frá því, hvar þeir starfi. Þeir óttist um öryggi sitt.

McAllester er hættur að semja um að hitta fólk á tilgreindum stöðum, af ótta við, að upplýsingar um stað og stund leki til hryðjuverkamanna. Hann fer inn í bíl við hótelið, ekur á stað, sem hann telur líklegan, hleypur þar inn í húsið og vonast til, að viðmælandi hans sé viðstaddur á þeim tíma.

Fréttamaðurinn getur ekki lengur heimsótt vini sína meðal heimamanna. Hann óttast, að samneyti þeirra við útlending geti leitt til hefndaraðgerða þeirra, sem hata allt, sem útlent er, jafnvel blaðamenn. Hann segir, að það sé orðið næstum ógerlegt að stunda blaðamennsku í þessu ástandi.

Það er mat McAllester, að ástand öryggismála í Írak sé verra en það var í Sómalíu á sínum tíma og sé farið að líkjast því, sem er í Tsjetsjeníu, þar sem hvorki blaðamenn né starfsmenn hjálparstofnana þora að vera. Hann segir, að sér líði eins og froski í potti, sem sé á hægri leið í suðu.

Halldór Ásgrímsson talar eins og fífl um ástandið í Írak, þegar hann segir allt með kyrrum kjörum í 70 héruðum af 75 alls. Hann móðgar um leið alla þá fréttamenn og starfsmenn hjálparstofnana, sem eru á staðnum og vita betur. Halldór er bara þræll Bandaríkjastjórnar og lepur upp úr henni lygina.

Með stuðningi Halldórs við stríðið og hernámið ber hann sjálfur ábyrgð á hryðjuverkum hersins, morðum á yfir 10000 óbreyttum borgurum. Ekki bað hann þig eða mig um leyfi.

Jónas Kristjánsson

DV
Vanir menn

Frjálsu forsetakosningarnar í Afganistan fóru út um þúfur. Af þvoðist blekið, sem sett var á hendur kjósenda, svo að þeir kysu ekki aftur og aftur. Þegar það kom í ljós um hádegisbil á kosningadaginn drógu flestir mótframbjóðendur núverandi forseta sig til baka og fordæmdu kosningarnar. … Fyrir kosningarnar var vitað um stórfellt kosningasvindl. Skráðir kjósendur urðu að lokum nokkurn veginn eins margir og þeir, sem kosningarétt áttu að hafa. Þar sem engin leið var að skrá mikinn fjölda kjósenda, er talið líklegt, að verulega margir hafi verið tvískráðir eða margskráðir. …
Vanir menn

Frjálsu forsetakosningarnar í Afganistan fóru út um þúfur. Af þvoðist blekið, sem sett var á hendur kjósenda, svo að þeir kysu ekki aftur og aftur. Þegar það kom í ljós um hádegisbil á kosningadaginn drógu flestir mótframbjóðendur núverandi forseta sig til baka og fordæmdu kosningarnar.

Fyrir kosningarnar var vitað um stórfellt kosningasvindl. Skráðir kjósendur urðu að lokum nokkurn veginn eins margir og þeir, sem kosningarétt áttu að hafa. Þar sem engin leið var að skrá mikinn fjölda kjósenda, er talið líklegt, að verulega margir hafi verið tvískráðir eða margskráðir.

Forsetakosningarnar á laugardaginn áttu að tákna kaflaskil í sögu hins stríðshrjáða Afganistans. Þær snerust samt aðeins um að staðfesta lepp Bandaríkjanna í embætti með lélegri eftirlíkingu vestrænna hefða. Þingkosningar hafa ekki farið fram í landinu og verða ekki fyrr en um mitt næsta ár.

Ástandið í Afganistan er orðið mjög alvarlegt. Friðargæzla Atlantshafsbandalagsins er nánast eingöngu stunduð í Kabúl, höfuðborginni, þar sem konur sitja enn í fangelsi fyrir að sýna á sér andlitið. Fyrir utan Kabúl ráða herstjórar og ribbaldar, sem tóku völdin að undirlagi Bandaríkjanna.

Staða kvenna hefur lagazt í höfuðborginni, þótt hún sé langt frá upprunalegum markmiðum. Utan höfuðborgarinnar hefur staða þeirra versnað. Kvenhatur herstjóranna er ekki minna en kvenhatur talíbana var fyrir innrás Bandaríkjanna með stuðningi herstjóranna, sem talíbanar höfðu áður sigrað.

Talíbönum hafði tekizt að draga verulega úr framleiðslu fíkniefna á valdaskeiði sínu. Nú er framleiðslan komin upp úr sögulegu hámarki. Fíkniefni eru orðin meira en þrír fjórðu hlutar þjóðarframleiðslunnar, af því að herstjórar og ribbaldar ráða lögum og lofum hvarvetna utan Kabúl.

Ekki hefur tekizt að hafa hendur í hári helztu foringja talíbana og enn síður í foringja al Kaída. Osama bin Laden leikur enn lausum hala í fjöllunum milli Afganistan og Pakistan. Eftir þriggja ára hernám er Afganistan í rúst og orðið að skólabókardæmi um misheppnað, bandarískt stríð.

Ísland styður hernám Afganistans. Atlantshafsbandalagið sér um friðargæzluna í Kabúl og þorir ekki út fyrir borgina. Íslendingar sjá um flugumferðarstjórn á vegum bandalagsins. Rétt eins og aðildin að stríðinu gegn Írak var þessi aðild Íslands að ömurlegu stríði ákveðin án pólitískrar umræðu.

Afganir hröktu Alexander mikla og Gengis Kan af höndum sér. Þeir niðurlægðu heimsveldi Breta og Rússa. Þeir mun losa sig við Bandaríkjamenn og Íslendinga. Þetta eru vanir menn.

Jónas Kristjánsson

DV
Skreytilist í matargerð

Feneyjar og Reykjavík. Eigendur Vecia Cavana í Feneyjum skammast sín svo mikið fyrir að nota frystivöru, að þeir setja viðvörunarmerki í matseðilinn við rétti, þar sem frystivara getur komið fyrir utan réttrar árstíðar. Þetta er dæmi um, að botn ítalskra veitingahúsa er svipaður og toppur íslenzkra veitingahúsa. … Ítölsk veitingahús eru náttúruleg og jarðbundin, dæmigerð ‘cuisine terroir að franskri skilgreiningu. Þau hafa kokka, er minna á Rúnar Marvinsson, sem fer niður í fjöru og gjótur að finna hráefni í matinn. …
Hafna erfðabreyttu

Evrópa er orðin svo græn í hugsun, að þýzk stjórnvöld hafa lengi verið grænni en Vinstri grænir á Íslandi. Jafnvel í Miðjarðarhafslöndum á borð við Ítalíu eru menn almennt farnir að lesa á umbúðir matvæla. Og um eitt eru allir sammála: Þeir vilja alls ekki kaupa erfðabreytt matvæli. … Mál standa allt öðru vísi á Íslandi, svipað og vestan hafs. Á Íslandi er rekið hávaðasamt fyrirtæki í erfðabreytingum, sem jafnan tekur til sóknar, þegar minnst er á erfðabreytt matvæli. Á Íslandi hefur verið leyft að nota erfðabreytt korn, sem engum í Evrópu og víðar dytti í hug að leyfa. …
Feneyjar og Reykjavík

Skreytilist í matargerð

Eigendur Vecia Cavana í Feneyjum skammast sín svo mikið fyrir að nota frystivöru, að þeir setja viðvörunarmerki í matseðilinn við rétti, þar sem frystivara getur komið fyrir utan réttrar árstíðar. Þetta er dæmi um, að botn ítalskra veitingahúsa er svipaður og toppur íslenzkra veitingahúsa.

Ítölsk veitingahús eru náttúruleg og jarðbundin, dæmigerð ‘cuisine terroir að franskri skilgreiningu. Þau hafa kokka, er minna á Rúnar Marvinsson, sem fer niður í fjöru og gjótur að finna hráefni í matinn. Þau gefa lítið fyrir nýklassíska eldamennsku, sem íslenzkir kokkar læra í hótelskólanum.

Ítalir nota ferskt hráefni árstíðarinnar, hafna frystum vörum og niðursoðnum. Þeir hafna örbylgjuofnum, sem spilla fiski. Þeir nota mikið af fersku grænmeti, án þess að elda það. Þeir nota ekki smjör, heldur olífuolíu, sem er miklu hollari. Þeir elda fisk ekki sekúndu lengur en hann þarf.

Fyrst og fremst forvinna þeir ekki matinn, heldur byrja að elda, þegar pantað hefur verið. Þeir eru ekki allt síðdegið að dedúa við uppsetningar og skreytingar að hætti hinnar skóluðu eldamennsku, sem sækir frumkvæðið í nýklassíska hirðmatreiðslu að hætti Paul Bocuse og svipaðra stórhvela.

Unaðslegt er að borða fisk í Feneyjum, alls konar tegundir, sem ekki fást hér á landi, allar ferskar, en sjálfsagt mengaðar úr Adríahafinu. Engin lykt er að fiskinum, hann er gljáandi ferskur og eldaður nákvæmlega nógu lengi til að hann losni frá beinunum, en ekki heldur sekúndu lengur.

Í Reykjavík eru lærðu kokkarnir að tví- eða þríelda fiskinn, jafnvel rauðsprettu, til dæmis til að geta vafið flakinu utan um eitthvert innihald, til dæmis humar eða rækju. Þar er fiskurinn hættur að vera hráefni, sem bera þarf virðingu fyrir, og orðinn að þætti í skreytilist úr kennslubókum.

Jafnvel á ódýru Rivetta, sem er beint í götu ferðamanna bak við Markúsarkirkjuna, er borin virðing fyrir fiski, svo að af ber öllu því, sem ég þekki í Reykjavík. Ég tala ekki um Corte Sconta, Zucca, Bacco, Fiore og Antica Besetta, þar sem matreiðsla á fiski er matargerðarlist, en ekki skreytilist.

Jónas Kristjánsson

DV
Hafna erfðabreyttu

Evrópa er orðin svo græn í hugsun, að þýzk stjórnvöld hafa lengi verið grænni en Vinstri grænir á Íslandi. Jafnvel í Miðjarðarhafslöndum á borð við Ítalíu eru menn almennt farnir að lesa á umbúðir matvæla. Og um eitt eru allir sammála: Þeir vilja alls ekki kaupa erfðabreytt matvæli.

Mál standa allt öðru vísi á Íslandi, svipað og vestan hafs. Á Íslandi er rekið hávaðasamt fyrirtæki í erfðabreytingum, sem jafnan tekur til sóknar, þegar minnst er á erfðabreytt matvæli. Á Íslandi hefur verið leyft að nota erfðabreytt korn, sem engum í Evrópu og víðar dytti í hug að leyfa.

Um skeið bannaði Evrópusambandið erfðabreytt matvæli, en er byrjað að leyfa þau núna, svo framarlega sem þess sé getið á umbúðum. Hins vegar þýðir ekkert að reyna að selja þau. Kaupmenn vilja þau alls ekki og verzlanakeðjur telja, að þau muni koma óorði á sig og neita harðlega að taka þau í sölu.

Bandaríkin hafa kært Evrópusambandið og vilja ekki, að merkja þurfi erfðabreytt matvæli sérstaklega. Þau vilja ekki, að neytendur í Evrópu fái að velja og hafna. Þau vilja troða erfðabreyttum matvælum í kyrrþey ofan í Evrópumenn gegn vilja þeirra sjálfra. Þau heimta upplýsingaskort.

Höfnunin snýst um eindreginn vilja neytenda og kaupmanna í Evrópu. Þetta hefur haft áhrif í heimsviðskiptum. Evrópa gefur tóninn. Ýmis lönd í þriðja heiminum hafa hafnað erfðabreyttu korni og sojabaunum og hafa leyst Bandaríkin af hólmi sem seljendur matvæla úr þessum hráefnum til Evrópu.

Svo eindreginn er vilji Evrópumanna, að menn lesa texta á umbúðum og telja ekki koma annað til greina, en að sagt sé satt og rétt, að erfðabreytt efni séu í innihaldinu, ef um þau er að ræða. Jafnvel Ítalir, sem lengi hafa verið taldir rólegir í tíðinni, lesa umbúðir og neita erfðabreyttum mat.

Deilan milli Bandaríkjanna og Evrópu snýst ekki lengur bara um, hvort erfðabreytt matvæli séu hættuleg. Flestir telja ekki hafa enn sannazt neitt athugavert við þau. Deilan snýst fyrst og fremst um, hvort Evrópumenn megi hafa upplýsingar til að hafna erfðabreyttum mat, ef þeir vilja hann ekki.

Í Evrópu hefur lengi verið mikil umræða um náttúruvernd, sjálfbæran landbúnað og réttlæti í kjörum starfsmanna í landbúnaði, rétt eins og umræða um olíusparnað og verndun vistkerfis, sem Bandaríkjamenn virðast kæra sig lítið um. Það er hluti gjárinnar, sem myndast hefur innan vesturlanda.

Eins og stundum áður hafa Íslendingar, fjölmiðlar jafnt sem almenningur og kaupmenn, ákveðið, að þessi umræða skipti sig litlu og umræðan um erfðabreyttan mat skipti sig alls engu.

Jónas Kristjánsson

DV
Staðlausir stafir

Nýi GPRS síminn minn er í þráðlausu sambandi við fistölvuna mína og veraldarvefinn. Hvar sem erlend símafélög eru í reikisambandi við íslenzk símafélög er hægt að vera í sambandi, hvar sem er, á kaffihúsi, á bekk eða í lestinni. Maður les póstinn og svarar honum, skoðar fréttir dagsins. … Með hverju árinu hefur orðið auðveldara að ferðast með vinnuna meðferðis. Staðsetning er ekki sami þáttur í lífi margra og áður var. Þessi leiðari er skrifaður á svölum við Rialto-brú í Feneyjum. Ég er búinn að sjá Moggann og Fréttablaðið á vefnum og veit, að pólitíkin er við það sama. …
Staðlausir stafir

Nýi GPRS síminn minn er í þráðlausu sambandi við fistölvuna mína og veraldarvefinn. Hvar sem erlend símafélög eru í reikisambandi við íslenzk símafélög er hægt að vera í sambandi, hvar sem er, á kaffihúsi, á bekk eða í lestinni. Maður les póstinn og svarar honum, skoðar fréttir dagsins.

Með hverju árinu hefur orðið auðveldara að ferðast með vinnuna meðferðis. Staðsetning er ekki sami þáttur í lífi margra og áður var. Þessi leiðari er skrifaður á svölum við Rialto-brú í Feneyjum. Ég er búinn að sjá Moggann og Fréttablaðið á vefnum og veit, að pólitíkin er við það sama.

Líf ferðamannsins batnaði mest, þegar plastkortin komu til sögunnar og gerðu okkur kleift að ferðast án þess að vera með veskin bólgin af seðlum. Ég man enn þá tíma, þegar gjaldeyrir var skammtaður og menn voru að kaupa dollara á svörtum til að geta lifað af á ferðalögum utan landsteina.

Ódýru flugfélögin voru önnur bylting. Nú ferðast maður til útlanda fyrir tæpar 20.000 krónur fram og til baka og til nánast hvaða staðar sem er í Evrópu fyrir 10.000 krónur til viðbótar, ef maður millilendir á lággjaldaflugvellinum Stansted norður af London. Ferð til Feneyja kostar 27.000.

Veraldarvefurinn er mikilvægur þáttur í lágum fargjöldum. Þar er hægt að skoða áætlanir, líta á tilboð og panta far, án þess að flugfélagið sé að eyða peningum í sölumennsku og þjónustu. Með því að afgreiða okkur sjálf á vefnum náum við sambandi við margvísleg og ótrúlega freistandi ferðatilboð.

Einnig er hægt að velja hótel á vefnum. Hótel Þrír strútar við Karlsbrú í Prag hafði mynd af hótelinu á vefnum. Með því að pota í glugga mátti sjá mynd af herbergjunum fyrir innan. Þannig gat ég valið mér herbergi og athugað, hvort það væri laust og á hvaða verði, þegar ég ætlaði að koma til Prag.

Nú er hægt að fá prentaða af vefnum leiðsögn um, hvernig maður fer milli tveggja staða í Evrópu, hvernig maður kemst út af flugvelli á rétta leið og hvað langur kafli er ekinn á hverju vegarnúmeri. Langtímaveðurfréttir prentar maður líka af vefnum, hálfan mánuð fram í tímann. Þær pössuðu jafnvel.

Mér finnst samt GPRS þjónustan vera eitt af stóru skrefum ferðamannsins. Hún kostar að vísu, að ég þarf að vera í vinnunni pínulítið meira á hverjum degi, en hún kemur í veg fyrir, að ég komi að uppsöfnuðum netpósti og verkefnum, þegar ég kem að skrifborðinu eftir einnar viku fjarveru.

Þegar blaðamenn segja eitthvað merkilegt, er stundum sagt með þjósti, að þeir fari með staðlausa stafi. Og altjend hefur tæknin núna gert mig staðlausan, er ég skrifa þetta.

Jónas Kristjánsson

DV
Fenjalífið

Þótt menn komi ekki til Feneyja í leit að náttúrunni, hafa Feneyingar gott náttúruminja- og náttúrufræðisafn, auðvitað með áherzlu á líf í fenjum. Þeir gera vel við það í 800 ára gamalli Tyrkjakrá, Fondacio Turchi, býzanskri höll, sem er eitt mest áberandi mannvirkið við Stóraskurð, Canal Grande. … Þótt menn komi til Íslands í leit að náttúrunni, hverum og eldfjöllum, fossum og hrauni, jöklum og hestum, bjóðum við ekki náttúruminja- og náttúrufræðisafn. Reykjavík er eina stórborgin, sem ég hef komið í, er ekki býður ferðafólki upp á slíkt safn, þegar eitthvað er að veðurfari utan dyra. …
Fenjalífið

Þótt menn komi ekki til Feneyja í leit að náttúrunni, hafa Feneyingar gott náttúruminja- og náttúrufræðisafn, auðvitað með áherzlu á líf í fenjum. Þeir gera vel við það í 800 ára gamalli Tyrkjakrá, Fondacio Turchi, býzanskri höll, sem er eitt mest áberandi mannvirkið við Stóraskurð, Canal Grande.

Þótt menn komi til Íslands í leit að náttúrunni, hverum og eldfjöllum, fossum og hrauni, jöklum og hestum, bjóðum við ekki náttúruminja- og náttúrufræðisafn. Reykjavík er eina stórborgin, sem ég hef komið í, er ekki býður ferðafólki upp á slíkt safn, þegar eitthvað er að veðurfari utan dyra.

Ferðamenn geta þolað Reykjavík í rigningu í einn eða tvo daga. Í Feneyjum geta þeir hins vegar skoðað söfn vikum saman, því að þau eru í annarri hverri götu, og kirkjur á öðru hverju horni, margar hverjar fullar af málverkum frægra meistara fyrri alda. Samt hafa þeir líka náttúruminjasafn.

Hér í Feneyjum eru alls engir bílar, enda sofa menn vel við dauft skvamp og nudd af hnjaski gondóla við tréstaurana, sem þeir eru festir við. Fyrir fólk eru bátar einu farartækin og fyrir vörur eru það bátar og hjólbörur. Enda hafa Feneyjar ekkert efnahagslíf, annað en það, sem snýst um ferðamenn.

Bílar eru bannaðir í fleiri borgum, til dæmis Dubrovnik í Króatíu, en það eru bara þorp í samanburði við Feneyjar, sem öldum saman var eitt af heimsveldunum. Ýmsar borgir hafa lokað gömlum borgarhlutum fyrir bílum, en hér er öll borgin lokuð, öll. Það gerir Feneyjar sérstaklega ferðamannavænar.

Göngugötuhverfi í borgum með kaffihúsum, veitingastofum og öðrum slökunarstöðum eru athvarf þeirra, sem hafa nógan tíma, svo sem ferðamanna. Á slíkum stöðum er dýrt að reka fyrirtæki, sem þurfa aðföng. Feneyjar eru dýrar. Þar er efnahagslífið haft í felum í hverfinu Mestre uppi á landi.

Reykjavík getur ekki hermt eftir sögufrægum stórborgum, af því að þar er eitthvað að veðri helminginn af árinu og borgarstjórn skortir hugrekki til að yfirbyggja Laugaveg. Því flýr reykvískt borgarlíf inn í möllin að bandarískum hætti. Meira að segja ferðamenn flykkjast inn í möllin.

Feneyjar hafa annað fram yfir Reykjavík. Öldum saman hefur engum stjórnmálamanni dottið í hug að þétta byggð með því að byggja ný hús innan um gömul. Ef borgarfulltrúi frá Reykjavíkurlistanum kæmi hingað til Feneyja, væri hann talinn vera geðveikur og fluttur í viðeigandi “hospitale”.

Ár eftir ár kem ég til Feneyja, fæ mér svalir við Stóraskurð og skrifa úti á svölum með útsýni til Rialto-brúar. Feneyjar hafa allt, sem Reykjavík hefur ekki, jafnvel náttúrusafn.

Jónas Kristjánsson

DV
Brokkað á nýklassík

Lækjarbrekka … Lækjarbrekka er mest fyrir vel stæða ferðamenn, sem sumir lofa hana í hástert. Hún býður sérhæfða matseðla, dýra og spennandi, á 6000-7000 krónur, með þemum á borð við lunda, villibráð og lamb. Mér reyndist ofnbakað lamb vel, hæfilega rautt, borið fram með grófsöxuðu grænmeti og köku úr kartöfluþráðum að nýklassískum hætti. … Eldhúsið er nýklassískt, þegar það vandar sig og þegar það vandar sig ekki. Hugsað er um fagra uppsetningu rétta, sósur mikið notaðar, en minna hugsað um eðlisbragð hráefna. …
Lækjarbrekka

***

Brokkað á nýklassík

Lækjarbrekka er mest fyrir vel stæða ferðamenn, sem sumir lofa hana í hástert. Hún býður sérhæfða matseðla, dýra og spennandi, á 6000-7000 krónur, með þemum á borð við lunda, villibráð og lamb. Mér reyndist ofnbakað lamb vel, hæfilega rautt, borið fram með grófsöxuðu grænmeti og köku úr kartöfluþráðum að nýklassískum hætti.

Eldhúsið er nýklassískt, þegar það vandar sig og þegar það vandar sig ekki. Hugsað er um fagra uppsetningu rétta, sósur mikið notaðar, en minna hugsað um eðlisbragð hráefna. Ýmsir smáréttir tókust vel, til dæmis fjórir sjávarréttir, humar, rækja, hrár túnfiskur og grafinn lax, hvert með sinni sósu. Ennfremur reykt og grafið lamb, hvort með sinni sósu. Allt var þetta skólabókarlega fagurt og gott.

Lækjarbrekka feilar hins vegar í fiski. Koli dagsins var nýklassískt vafinn utan um humar og hörpufisk, borinn fram með sterkri humarsósu. Sjálfur kolinn var orðinn þurr og ofeldaður. Enn síðri var smjörsteikt smálúða, sennilega upphituð í örbylgjuofni, þurr og ofelduð. Hún var skrautlega upp sett ofan á spínatköku með djúpsteiktri kartöflustöppu, tómatflögum og auðvitað enn og aftur sterkri humarsósu í kring.

Þótt eldhúsið sé dæmi um brokkgenga nýklassík, eru aðrar aðstæður mjög góðar. Húsakynni eru notalega ‘kitsch fyrir aldraða gesti, með eftirprentunum í stórfelldum römmum á veggjum og hvítum tauþurrkum. Þjónustan er ein hin bezta hér á landi, ljúf og brosmild. Eini gallinn við aðstæður eru háværar glerplötur á borðum.

Skondnasti rétturinn var sveppasúpa dagsins í gamla stílnum frá því fyrir 1980, sem Íslendingar kunna svo vel að meta, mikið magn af rjómaðri hveitisúpu, sem var svo þykk og þung, að ég var nánast dasaður á eftir. Skyrið var hins vegar indælis nýfrönsk uppsetning með villiberjakrapi, góð landkynning.

Lækjarbrekka gefur nýklassísku húsunum ekki eftir í verði. Meðalverð aðalrétta er 3600 krónur og þriggja rétta máltíðar 6200 krónur.

Jónas Kristjánsson

DV
Hugsjón og lífsstíll

Í þessu tölublaði Eiðfaxa mæla nokkrir þekktir hestamenn, sem þekkja vel til kostnaðar við ræktun, einum rómi um, að ræktun sé ekki atvinnuvegur, sem skili arði, heldur lífsstíll eða hugsjón, sem skili ánægju. Þeir telja, að ekkert sé fjárhagslega upp úr ræktun sem slíkri að hafa. Tekjur ræktenda komi úr öðrum þáttum hestamennskunnar eða jafnvel frá allt öðrum atvinnugreinum.

Samt fjölgar ræktendum stöðugt. Lélegar afkomuhorfur virðast ekki fæla fólk frá ræktun sér til ánægju og upplyftingar. Raunar einkennist íslenzk hrossarækt í auknum mæli af þátttöku aðila, sem hafa engar sérstakar væntingar um fjárhagslega afkomu og búast sumir hverjir ekki einu sinni við, að neinn hluti fjárfestingarinnar skili sér til baka.

Þetta er óneitanlega sérkennileg staða. Heill atvinnuvegur tamningamanna, þjálfara, sýningarmanna, kennara, kaupmanna, flutningamanna, útflytjenda, járningamanna, dýralækna og ýmissa annarra hér á landi og í fjölmörgum öðrum löndum lifir, að vísu misjafnlega góðu lífi, á því að í bakgrunninum sé til fólk, sem er reiðubúið að gefa vinnuna sína, svo að íslenzk hross séu ræktuð.

Þetta er bæði kostur og galli. Markaðshagfræðin segir, að ótraustur sé atvinnuvegur, sem hvílir á arðlausum grunni. Reynslan sýnir samt, að þessi atvinnuvegur blómstrar í trássi við fræðibækurnar. Markaðshagfræðin segir, að áhugamenn hljóti að skaða atvinnumenn með því að halda niðri verðgildi ræktunar. Reynslan sýnir samt, að fremur eru það óskipulagðir fjöldaframleiðendur í hefðbundnum stíl, sem halda niðri verðinu.

Um allt þetta má lesa hér í Eiðfaxa. Veltið því fyrir ykkur og sendið okkur línu.

Jónas Kristjánsson

Eiðfaxi, 1.tbl. 2004
Gölluð glansmynd

Aldraðir munu smám saman hætta að vera baggi á samfélaginu, af því að við höfum sérstakt lífeyriskerfi, þar sem fólk safnar sjálft fyrir lífeyri, sem safnast upp, en streymir ekki gegnum kerfið frá vinnandi fólki og skattgreiðendum til eftirlaunafólks. Þetta ágæta kerfi er þegar farið að virka. … Eftir nokkra áratugi mun meirihluti þeirra, sem hætta að vinna, áfram hafa óbreytt lífskjör af uppsöfnuðum lífeyri sínum. Þeir munu geta keypt vörur og þjónustu, hvernig sem árar að öðru leyti. Þeir munu verða kjölfesta samfélagsins, því að peningar þeirra munu hringsóla í efnahagslífinu. …