arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Gögnin hjá Kompási

Ef lögreglan telur löglegt að veiða barnaníðinga í gildru, á hún að gera það sjálf og ekki líta svo á, að Kompás eða aðrir borgarar eigi að gera það fyrir sig. Ef hún telur slíka gildru ólöglega, á hún ekki að sækjast eftir upplýsingum, sem þannig eru fengnar. Fréttamenn eru jafnan tregir til að afhenda slíkar upplýsingar. Þeirra hlutverk er að segja sannar sögur, en lögreglan á að sjá um löggæzlu. Að vísu gildir í tilviki barnaníðinganna ekki trúnaður blaðamanns við heimildamenn, því að þeir, sem létu góma sig, flokkast ekki sem heimildamenn. Kompás má því siðferðilega séð afhenda hin umræddu gögn.
Samstarf flokka

Stjórnarandstöðunni hefur tekizt að koma sér á framfæri sem einni heild. Það sýnir skoðanakönnun Fréttablaðsins um fylgi fólks við ýmis stjórnarmynztur. Næstum því eins margir vilja, að andstaðan í heild myndi næstu ríkisstjórn, og hinir, sem vilja framhald núverandi samstarfs. Þetta eru raunar einu marktæku kostirnir. Hinir eru færri, sem vilja samstarf Sjálfstæðisflokks með annað hvort Samfylkingu eða vinstri grænum. Þó sker í augu, að helmingi fleiri sjálfstæðismenn vilja samstarf með vinstri grænum heldur en með Samfylkingunni. Kannski er þar grundvöllur fyrir hægri grænni ríkisstjórn.
Davos á flótta

Davos er tákn auðhyggjunnar, sem étur vistkerfi mannkyns og leiðir það til glötunar. Þar hittast árlega 2500 ábyrgðarmenn markaðshagkerfis, sem ekki er sjálfbært og mun spila rassinn úr buxunum fyrir miðja öld. Í Davos eru þeir einangraðir á læstum hótelum, þar sem almenningur kemur hvergi nærri. Skoðanakannanir sýna, að Davos-menn hafa glatað trausti fólks. Meirihluti spurðra í sextíu löndum telur, að heimur versnandi fari, þrátt fyrir títtnefndan hagvöxt heimsins. Yfirstéttin í Davos brást heiminum og fjölmiðlar eru hættir að slefa yfir niðurstöðum fundanna.
Forréttindi brotamanna

Fangelsismálastjóri lýsir ferli, sem á að gera fanga hæfa til að koma aftur inn í samfélagið að lokinni fangavist. Þeir eru settir í meðferð á staði á borð við Vernd og Byrgi, þar sem þeir ganga lausir, þótt reglur segi annað. Eins og alltaf er meira hugsað um brotamenn en fórnardýr. Þegar brotamaður byrjar aftur fyrri iðju sína, þegar hann er kominn á Vernd eða í Byrgið, klórar fangelsismálastjóri sér í kollinum og segir þetta þurfa að skoðast betur. Vandinn er þó augljós. Hann felst í, að ímynduð meðferð brotamanna er tekin fram yfir hagsmuni samfélagsins.
Hamfarir ýtustjóra

Ýtustjóri var sektaður um 200 þúsund krónur fyrir að gera ólöglegan slóða frá Hveragerði inn í Gufudal. Ekki hefur frétzt af neinni sekt ýtustjórans, sem lagði ólöglegan slóða yfir Snæfjöll frá Ísafjarðardjúpi í Jökulfirði. Þessi mál vekja mér þá spurningu, hvað muni kosta að eyðileggja allar óbyggðir Íslands með jarðýtum. Ætli það sé nálægt hundrað milljónum, einni veizlu hjá nýríkum manni? Ég man eftir ýtustjóra, sem bauð mér að leggja reiðveg frá Kaldbak í Hrunakrók. Eins og ekkert væri sjálfsagðara en að eyðileggja ósnortin víðerni. Svona eru íslenzkir vargar.
Hundalógík ráðherrra

Fyrst er kvartað um, að stjórnarandstaðan sýni leikreglum lýðræðisins dónaskap með málþófi um ríkisútvarpið. Þegar málþófið hefur staðið í viku og bundinn hefur verið endir á það, segja ráðherrar á borð við Þorgerði Katrínu og Björn, að stjórnarandstaðan hafi gefizt upp fyrir sjónarmiðum stjórnvalda. Það er fáránleg lýsing. Hún sýnir vel, hvað ráðherrar telja sig geta stundað grófa hundalógík. Málþóf er vopn, sem getur sýnt megna óánægju stjórnarandstöðu, en hlýtur þó að hafa einhvern enda. Vika getur varla sýnzt minna en hæfilegur skammtur.
Hjálmar farinn

Hjálmar Árnason er hættur og það er gott. Sem formaður þingflokks vinnumiðlunar Framsóknar var hann notaður til að reka úr túninu. Ef ráðherrarnir vildu ekki láta etja sér fram, var Hjálmar alltaf sendur til að gelta. Hann vann það verk samvizkusamlega, en aldrei var neitt mark tekið á honum. Ekki varð hann heldur ráðherra eins og nánast allir aðrir þingmenn flokksins. Svo á eftir að koma í ljós, hvort eftirmaður hans verður skárri, en það er önnur saga. Vinnumiðlunin þarf nú að útvega Hjálmari lifibrauð á kostnað skattgreiðenda, því að ekki er hann vinnufær.
Veizlur ístöðuleysis

Petronius lýsir í Satyrikon feiknarveizlu hjá leysingjanum Trimalkiusi, sem varð ríkur á ofanverðu Rómarveldi. Þær lýsingar taka fram lýsingum fjölmiðla á veizlum nýríkra Íslendinga tuttugu öldum síðar. Sérstaklega í mataræði, en minna er vitað um tóngæðin. Í báðum tilvikum fífla sig menn, sem vita ekki aura sinna tal og enn síður, hvað þeir eigi að gera við þá. Veizlurnar hjá Trimalkiusi voru undanfari hruns Rómarborgar, svo að búast má við hruni Íslands, ef veizlurnar gerast hrikalegri. Í báðum tilvikum ræður ferðinni ístöðuleysi nýríkra, sem kunna sig ekki meðal manna.
Frítt er gott

Af látum íslenzkra og danskra embættismanna má ætla, að ókeypis dagblöð séu meiri háttar vandi, sem fylli póstkassa og kalli á endurvinnslu. Eru þó dagblöð í báðum löndum prentuð á pappír úr sjálfbærum skógum. Ég get ekki litið á það sem böl að fá Blaðið og Fréttablaðið inn um rifuna, enda tekur forstofan lengi við. Þvert á móti verð ég grautfúll, ef annað hvort blaðið kemur ekki, lengi Fréttablaðið og nú Blaðið. Ég held, að vandkvæði fólks af völdum fríblaða séu ofmetin, enda hef ég ekki séð þá kenningu studda neinni heimild úr rannsóknum. Menn þurfa bara að eiga góða póstkassa.
Gegnsæi Valgerðar

Valgerður Sverrisdóttir vill auka gegnsæi í stjórnsýslunni og hefur birt nokkra viðauka við varnarsamninga. Ef það er upphafið að öðru meira, er það hið bezta mál, sem mun halda nafni Valgerðar á lofti. Ef hins vegar þetta er aðferð George W. Bush, sem reyndi að henda ruðum í demókrata, þá dugar það ekki. Það er ekki hægt að velja leyniskjöl til birtingar, enda neituðu demókratar að taka þátt í því. Of snemmt er að meta, hvort frumkvæði Valgerðar er upphaf nýs tíma gegnsæis í stjórnmálum. Við skulum fylgjast vel með framhaldinu. Og mey skal að morgni lofa.
Konur eru betri

Ég get staðfest af langvinnum nefndasetum, að konur eru betri samstarfsaðilar við stjórnun er karlar. Þær hafa minna af hinni taumlausu sjálfsdýrkun, sem einkennir annan hvern millistjóra á Íslandi. Þetta er að vísu ekki algilt, því að sumar konur eru kræfar í “office politics”, sem sliga aðra hverja stjórnarnefnd. Ég skil því vel, þegar Valgerður Sverrisdóttir ráðherra vill hverfa frá reykfylltum bakherbergjum og Margrét Sigurðardóttir vill skerpa tennur jafnréttisráða. Ég trúi, að konur muni smám saman leysa okkur úr viðjum þagnarbandalaga og koma á gegnsæi í stjórnun.
Fullveldi afsalað

Líklega eru fjölmiðlarnir orðnir meðteknir af umhverfisást. Hver um annan þveran sáu þeir það athyglisverðast í viðaukum við varnarsamning, að herinn þurfti ekki að hreinsa til eftir sig. Það er óneitanlega athyglisvert, en mér fannst þó enn athyglisverðara, sem Morgunblaðið sá. Viðaukarnir sýna, að bandaríski herinn getur að eigin geðþótta hernumið landið að nýju án þess að spyrja kóng eða prest. Afsal fullveldisins er samþykkt og undirritað af landsfeðrum, sem með hinni tungunni kvarta yfir umræðu um Evrópusambandið, sem þeir segja vera afsal fullveldis. Sér eru nú hverjir hræsnararnir.
Fáfrótt Kastljós

Í undarlegu Kastljósi á fimmtudaginn hafði umræðustjórinn ekki unnið neina heimavinnu. Hún hamaðist við að saka SÁA og AA um að vera skyld Byrginu vegna tilvísunar til trúarbragða. Afarlangt er frá tali um “æðri mátt” yfir í ofsatrúarsöfnuði, sem garga og góla með ívafi af kynórum og sadó-masókisma, svo sem tíðkast hefur meðal slíkra um aldir. Annars vegar eru stofnanir, sem hafa áratuga og fræðilega og viðurkennda reynslu að baki. Hins vegar er stjórnlaus syndaaflausn, sem engu skilar. Þegar 6000 manns hittast í viku hverri á 300 fundum AA, sést árangur, sem mælist.
Fáfróður Einar

Þórarinn Tyrfingsson SÁÁ-stjóri sakar ríkið um að tíma ekki að borga fyrir alvörumeðferð og kasta heldur peningum í meðferð á vegum ofsatrúarmanna. Í Kastljósi á fimmtudag virtist Einar Oddur Kristjánsson fjárlaganefndarmaður staðfesta það með því að vera meðtekinn af upphæðum. Sú er samt ekki helzta skýringin á Byrgis-hneykslinu. Meiru skiptir, að Framsókn er höll undir ofsatrúarsöfnuði. Ekki sízt ráðherrann, sem bar ábyrgð á upphafi hneykslisins og síðan allar götur fram á síðasta ár. Ofsatrúarfólkið er nefnilega í Framsókn. Byrgisruglið hefur alltaf verið á vegum hennar.
Fáfrótt Alþingi

Þótt Alþingi segi pass, stimplar Alþjóða heilbrigðisstofnunin ofdrykkju og aðra neyzlufíkn sem sjúkdóm, en ekki sem synd. Sama gera samtök bandarískra lækna. Hér á landi hafa fagstéttir samþykkt, að þetta sé sjúkdómur. Meðferð á vegum Landspítalans er svipuð meðferð á vegum SÁÁ. Á öllum viðurkenndum stofnunum er notað tólf spora kerfið, sem eitt hefur sýnt árangur gegn stjórnlausri fíkn. Alþingismenn vita betur og hafa samþykkt að fleygja tugum milljóna í meðferð á vegum ofsatrúarmanna. Þegar einn ofstækismaður er afhjúpaður, er meðferðin flutt í hendur annarra slíkra.
Trogsöðull

Sigurður H. Guðjónsson skrifar góðar greinar um fasteignir, hina síðustu um, að skillitlir blekki aðra með skrúði í klæðum og bílum. Líka er hægt að blekkja á hinn veginn, svo sem segir í Eyrbyggju: “Þorleifur keypti þann hest er hann fékk bestan. Hann hafði og steindan söðul allglæsilegan. Hann hafði búið sverð og gullrekið spjót, myrkbláan skjöld og mjög gylltan, vönduð öll klæði. en Snorri var í svartri kápu og reið svörtu merhrossi góðu. Hann hafði fornan trogsöðul og vopn lítt til fegurðar búin.” En innan klæða hafði hann sjóð, sem hann notaði til að ná Helgafelli af Berki digra.
Tabú

Forustufólki Sjálfstæðisflokksins er illa við, að talað sé og skrifað um nýja mynt á Íslandi. Að hætti Davíðs gamla er sagt, að spjall um evru jaðri við landráð. Það tali niður krónuna og geri hagstjórn erfiðari. Hvaða hagstjórn? Auðvitað er það nær landráðum að sigla á fylleríi með hagkerfið, heldur en að leyfa sér að ræða breytta mynt. Þótt Davíð sé hættur, telur forustufólk flokksins enn, að það geti einhliða ákveðið, hvað megi ræða og hvað ekki. Auðvitað á að fjalla sem mest um tabú á borð við evru og Evrópusamband, Írak og Afganistan, varnir og hleranir.
Klisjur

Pólitíkusar okkar tala undarlega staðlað mál. Þeir segja, að málflutningur í öðrum flokkum sé “mikill misskilningur”. “Allir viti”, að hin og þessi mál séu “ekki til umræðu”. Menn í öðrum flokkum hafi “ekki unnið heimavinnuna sína” og “rjúki upp til handa og fóta”. Enda séu þeir “andstæðingar okkar” og “stundi málþóf” af minnsta tilefni. Þeir “slái pólitískar keilur”, sem “veki undrun almennings”, þegar þeir “máli skrattann á vegginn”. Auðvitað séu allir þessir aðilar “ábyrgðarlausir”. Sameiginlegt einkenni þessa orðavals er, að alla röksemdafærslu skortir.
Þrír frammarar

Þrír ráðherrar Framsóknar bera ábyrgð á Byrginu. Mesta ábyrgð ber Árni Magnússon, sem stýrði fjárveitingum fjögur fyrstu árin. Hann var þekktur af stuðningi við ofsatrúarmenn á borð við þá, sem stjórnuðu Byrginu, en hrökklaðist sem betur fer úr pólitík. Hann lét tugi milljóna renna til óstaðfestrar starfsemi, sem ekki hafði verið samið um. Fyrir hálfu ári erfði Jón Kristjánsson ósómann og gerði ekkert í honum frekar en í öðru. Síðastur ráðherranna hélt Magnús Stefánsson á jarðsprengjunni, þegar hún sprakk í Kompás. Kynóðir ofsatrúarmenn höfðu fengið að rasa út í skjóli Framsóknar, sem er höll undir sértrúarsöfnuði.
Klukkan glymur

Ef Indlandi og Kína heldur áfram að ganga vel, fer fólk þar að hafa ráð á að fara í flugferð og kaupa bíl. Þar með fýkur vonin um, að núverandi aðgerðir hindri ragnarök umhverfisins. Hagkerfi vesturlanda er alls ekki sjálfbært og þolir ekki tvo milljarða manna til viðbótar. Á næstu árum má búast við auknum sönnunargögnum um hnignun vistkerfis mannsins. Um það bil sem trúarofstækis-maðurinn George W. Bush lætur af forsetaembætti, verður orðið of seint að grípa til aðgerða, sem duga til verndunar umhverfisins. Indverjar og Kínverjar taka þær ekki á sínar herðar.
Forusta Evrópu

Evrópa hefur gert hnignun lofthjúpsins að hornsteini utanríkisstefnunnar, segir fréttastofan

Reuters. Hún hefur eftir ráðherra fjölþjóðasamskipta, Benitu Ferrero-Waldner, að umhverfið sé á oddi viðræðna Evrópusambandsins við Kína, sem nú standa í Peking. Evrópusambandið leggur mikla áherzlu á að draga Kína og Indland inn í viðræður viti borinna ríkja um þessi efni. Við Bandaríkin þýðir ekkert að tala eins og flestum er kunnugt. Væntingar um, að Bush skipti um skoðun í umhverfismálum eru blandaðar óskhyggju. Eins og væntingar um að hann láti föður sinn hafa vit fyrir sér í stríðsmálum.
Uppi á stól

Fólk er sí og æ að kvarta yfir óviðkunnanlegum atriðum á internetinu. Það er eins og kerlingin, sem kvartaði yfir dónaskap nágranna í næsta húsi, sem hún sá, ef hún stóð uppi á stól. Hvað er fólk að vafra á netinu í leit að dónaskap til að kvarta um? Ekki vafrar fólk um Harlem að næturlagi eða kringum þinghúsið í Nairobi eða aðra hættulega staði í heiminum. Af hverju ætti það þá að vafra um á netinu eins og það sé í betri stofunni heima hjá sér. Menn þurfa að kunna að gá að sér hvar sem er, á netinu sem annars staðar. Og ekki kenna öðrum um. Hver er sinnar gæfu smiður.
Banna skoðanir

Þýzka ríkisstjórnin er í alvöru að undirbúa tillögu til Evrópusambandsins um að banna fólki að hafa þá röngu skoðun á fjöldamorðum nazista, að þau hafi aldrei gerzt. Slíkar skoðanir hafa verið bannaðar í Þýzkalandi, Frakklandi, Spáni, Belgíu og Austurríki, þar sem brezkur gyðingahatari var dæmdur í fangelsi. Augljóst er, að fjöldi ráðamanna styður þá fáránlegu hugmynd, að hægt sé að banna fólki að opinbera rangar skoðanir. Á þá ekki líka að banna fólki að segja jörðina flata eða að virkja beri á Eyjabökkum. Þýzkaland og Evrópa eru á villigötum í skoðanakúgun.
Dýrasta stríðið

Í ár fer kostnaður við stríðið gegn hryðjuverkum upp fyrir kostnaðinn við stríðið gegn Víetnam. Með sama áframhaldi fer kostnaðurinn fram úr síðara heimsstríðinu. Þetta segir

Spiegel og vitnar í bandarísk blöð og fræðimenn. Blaðið segir, að sumir noti hærri tölur. Þeir gera ráð fyrir kostnaði við lífeyri slasaðra og óvinnufærra hermanna og kostnaði við dýrari olíu í kjölfar stríðsins. Samkvæmt slíkum tölum er stríðið gegn Afganistan og Írak orðið dýrasta stríð veraldarsögunnar. Í upphafi spáði Bush, að stríðið mundi alls kosta einn tíunda af því, sem það er nú þegar komið upp í.
Bænastund sjónvarps

Ég hef aldrei skilið tilgang leiðarenda kvöldfrétta ríkissjónvarpsins á tölum um hlutabréf og gengi. Enda veit ég, að þeir, sem fylgjast með slíku, hafa betri tök á því en kvöldfréttirnar. Nú hefur

Joe Moran skýrt þetta út í Guardian. Upplestur talna í lok kvöldfrétta kemur í stað bænastundar. Lesturinn á að segja okkur, að sjónvarpið sé alvarlegur fréttamiðill, sem endi ekki á skemmtilegri frétt af páfagaukum á Vopnafirði. Sjónvarpið sé í þess stað pokaprestur markaðshyggjurnar, sem endi hvern dag á að þylja innantómar bænir til guðs síns. Það er að segja til markaðarins sem náttúruafls.
Fjórar tegundir

Sumir Bandaríkjamenn átta sig á, að ríki þeirra er hatað um allan heim, og reyna að útskýra það. Í

Boston Globe er fjallað um könnun, sem skiptir bandaríkjahatri í fjóra flokka. Í einum flokki eru frjálslyndir í Evrópu, sem hata Bandaríkin fyrir að hafa brugðist vestrænum hugsjónum. Í öðrum flokki eru kratar í Bretlandi og Frakklandi, sem hata Bandaríkin fyrir markaðshyggju. Í þriðja flokki er þriðja heims fólk, sem hatar Bandaríkin fyrir almennan yfirgang. Og í fjórða flokki eru múslimar, sem telja sig vera í stríði við Bandaríkin. Samtals er þetta mikið og flókið hatur.
Klófesta olíuna

Olían er aftur komin í sviðsljós stríðsins gegn Írak.

Kamil Mahdi segir í Guardian, að Bandaríkin séu með aðstoð Alþjóðabankans að reyna að láta bandarísk olíufélög komast yfir olíuna til tíu eða tuttugu ára. Það á að gera með samningi við leppstjórnina, sem horfir aðgerðalítil á blóðugt borgarastríð. Hún tekur við bandarískum tilskipunum. Þeir, sem hafa komið sér í völd sem leppar, reyna svo sjálfir að ná tökum á hluta olíunnar til að reka hana fyrir eigin reikning. Um olíuna hafa Bandaríkjamenn samið frumvarp, sem nú á að reka í gegn á Íraksþingi.
Engin umferðarspá

Hugmyndir Björns Inga Hrafnssonar og fleiri um byltingu í Örfirisey stinga í stúf við litla flutningsgetu samgönguæða frá henni. Hringbraut og Geirsgata munu ekki ráða við þörfina. Það er ekki nýtt, að pólitíkusar hunzi umferðarspár, þegar þeir láta gamminn geisa um nýtt byggingaland. Umferðin er bara talinn vera vandi, sem komi síðar í ljós og verði þá leystur. Samt eru umferðarspár eðlilegur þáttur á öllum stigum skipulags. Þær voru orðnar það í stóra borgarskipulagi Bredsdorff og Nyvig fyrir hálfri öld. En ódýrar spunakerlingar gleyma þeim.
Hvítt og svart

Fróðlegt var frásögn sjónvarpsins af hugbúnaðarfyrirtækinu CCP, sem finnur ekki nógu hæfa starfsmenn hér á landi. Samt hefur menntun í hugbúnaði magnast hröðum skrefum við íslenzka háskóla. Betur má, ef duga skal. Þetta er nútímastarfsemi, sem greiðir öllum há laun og veldur ekki mengun. Hún er viðkunnanlegri en stóriðjan, sem er alfa og ómega landsfeðranna. Hugbúnaðargerð á Íslandi hefur meira eða minna risið af eigin verðleikum. En stóriðja hefur aðeins risið að frumkvæði ríkisvaldsins sem þáttur í byggðastefnu þess. Það er munur á hvítu og svörtu.
Þorgerður Katrín

Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir menntaráðherra hefur ekki útvegað krónu í háskólann, þrátt fyrir undirskrift og blaðamannafund. Það er hlutverk Alþingis að útvega krónur og hefur ekki gert neitt slíkt. Ráðherrann undirritaði bara viljayfirlýsingu. Hún hefur jafnlítið gildi og yfirlýsing ríkisstjórnarinnar og fleiri aðila um afnám eiturlyfjaneyzlu á sínum tíma sællar minningar. Það er raunar til skammar, að ráðherrar byltist um fast í kosningabaráttu og skrifi undir pappíra út og suður án þess að meina neitt. Þorgerður Katrín hefur verið duglegust við slíka markleysu.
Spáir sinnaskiptum

Observer telur, að Tony Blair sé að bíða eftir fyrirhuguðum sinnaskiptum George W. Bush í umhverfismálum. Blair hafi frestað að segja af sér sem forsætis í þágu Gordon Brown til að ná í sinnaskiptin. Hann hyggist síðan þakka sér fyrir að hafa haft áhrif á Bush. Samkvæmt sögunni hyggst stjórn Bush snúast til fylgis við Kyoto-bókanir um minnkun á útblæstri mengunar. Gott væri, ef satt væri. En Bush hefur áður gengið gegn spám álitsgjafa. Um skeið héldu menn að hann mundi fallast á þjóðarsátt pabbans um brottför frá Írak. En hann fór í þveröfuga átt, hefur lýst auknu stríði.
Stríð nútímans

Evrópusambandið sker upp herör gegn bílum, sem eyða miklu benzíni. Umhverfisráðherra þess, Stavors Dimas, boðar nýjar reglur, sem meðal annars fela í sér, að koma verður eyðslu Ford Focus niður um þriðjung.

BBC segir frá þessum mikilvæga lið í baráttu bandalagsins gegn mengun andrúmsloftsins og gróðurhúsaáhrifum. Bílaframleiðendur hafa af þessu þungar áhyggjur, enda munu nýjar reglur í Evrópu hafa áhrif um allan heim. Ekki gengur að flytja inn bíla með eyðslu yfir hámarki bandalagsins. Neytendur munu spara stórfé í benzíni. Dimas segir það eiga að vera stríð nútímans.
Andstaða við gelísku

Faldar myndavélar eru umdeildar hér á landi eins og víðar, samanber Byrgið.

BBC segir skemmtilega frétt frá Írlandi, þar sem sjónvarpsmaður reyndi að tala gelísku víðs vegar um landið. Menn tóku það óstinnt upp. Í sjónvarpinu sést kaupmaður í Dublin henda manninum út fyrir að tala ekki ensku. Andstaðan við gelísku er í BBC talin stafa af samvizkubiti fólks yfir að kunna ekki gamla landsmálið. Ljósi punkturinn var, að unga fólkið sætti sig frekar við gelískuna en hinir gömlu. Kannski kemur að því hér, að fólki verði kastað út fyrir að tala íslenzku.
Engin siðvæðing

Þúsundum saman finnst Íslendingum í lagi að svindla í kosningu bandarísks stjónvarpsþáttar um tónlistarmann. Hundruðum saman finnst Íslendingum í lagi að taka þátt í prófkjöri hjá öðrum flokki en þeim, sem þeir styðja. Hér skortir uppeldi gegn slíku athæfi. Sama er að segja um sannleikann. Íslendingar styðja hann kannski að meðaltali meira en lygina, en hann er samt ekki hátt skrifaður í almenningsáliti, kannski svipað og hreinskilni. Hentugleikar líðandi stundar skipta menn meira máli. Enda segir vinsælt spakmæli íslenzkt, að oft megi satt kyrrt liggja.
Kaupstefna í klámi

BBC segir þrjátíu þúsund manns vera á klámkaupstefnu í Las Vegas þessa dagana. Í greininni kemur fram, að heildartekjur greinarinnar þar í landi nemi 12-20 milljörðum dollara. Hún sé stærri en kvikmyndaiðnaðurinn og stærri en allar íþróttir samanlagðar. Klámið er drifið af tækninýjungum, vefvídeói og farsímum. Fjórar klámkvikmyndir eru framleiddar á degi hverjum vestanhafs. Þetta minnir á, að klám er mun umfangsmeira í bandarískum blótsyrðum en íslenzkum. Tæpast er hægt að kalla það neðanjarðarhagkerfi, þegar þrjátíu þúsund manns mæta feimnislaust á kaupstefnu í klámi.
Kredda á undanhaldi

Pranab Bardhan prófessor í Kaliforníu segir í Herald Tribune, að vestræn markaðshagfræði sé í mótbyr. Komið hafi í ljós, að frelsiskalinn, sem hin róttækt hægri sinnaða Heritage stofnun gefur út, sýni rammskakka mynd af gengi þjóða. Kína og Indland séu léleg í kreddunni og þeim hafi gengið vel, meðan traustum lærisveinum hennar í Rússlandi og Suður-Ameríku hafi gengið skelfilega. Bardhan telur, að bilað hafi sú hagfræði, sem kennd er við Washington-sátt og Chicago-skóla, meira að segja í Bandaríkjunum og Bretlandi. Nú séu menn aftur komnir í austrænar og kratískar lausnir.
Hvalur á haugum

Helmingurinn af hvölunum, sem veiddust hjá Hvalstöðinni fyrir jól, er nú kominn á hauganna í Fíflholtum. Það er sá hluti, sem áður fór í bræðslu. Ekki hefur gengið neitt að selja hinn helminginn, þótt ætla megi, að hvalveiðisinnar geti skotið saman fyrir kostnaði. Kannski verður kjötið gefið eins og við gáfum Bandaríkjamönnum lambakjöt áður en þeir neituðu að skipta við okkur. Útrásarmenn íslenzka hagkerfisins kvarta sáran yfir hvalveiðunum. Þær eru bara neyðaróp þjóðrembdra, sem ekki vilja láta aðra segja okkur fyrir verkum og vilja væntanlega borga fyrir þann lúxus.
Raunsæismennirnir

Ég vil ekki taka þátt í að niðurgreiða raforku frá Kárahnjúkum. Mér finnst, að stuðningsmenn orkuversins eigi að gera það einir. Ég vil ekki taka þátt í að niðurgreiða lambakjöt til útflutnings. Mér finnst, að stuðningsmenn sauðfjárræktar eigi að gera það einir. Ég vil ekki taka þátt í að niðurgreiða hvalveiðar. Mér finnst, að stuðningsmenn hvalveiða eigi að gera það einir. Mér finnst út í hött, að menn geti talið sig raunsæismenn út á stuðning við arfavitlausar stjórnvaldsgerðir. Mér finnst, að þeir eigi að borga brúsann eða þegja öðrum kosti.
Olían í fókus

Heildarmagn olíulinda minnkar. Fyrir hverjar tvær tunnur, sem notaðar eru, finnast lindir, sem jafngilda einni tunnu. Um þetta mun heimspólitíkin snúast næstu tvo áratugina. Á þeim tíma mun framleiðslan byrja að minnka og olíuverð rísa til skýjanna. Rússar munu fljótt klára sína olíu. Nánast öll olía á heimsmarkaði mun þá koma frá Persaflóa. Sólarorka og vetnisorka er eina leiðin úr þessum vanda og á vanda loftmengunar. Þeir munu hrynja, sem harðast berjast um olíuna, einkum Bandaríkin. Hinir munu lifa af, sem treysta á sól og vetni. En við þurfum greinilega að hraða vetnisvæðingu.
Keypt von í sæti

Við hæfi er, að vinnumiðlun sé fyrsti flokkurinn, þar sem menn reyna að múta sig inn á framboðslista. Hjörleifur Hallgríms á Akureyri býðst til að greiða tvær milljónir króna fyrir þriðja sætið á framboðslista Framsóknar á Norðausturlandi í vor. Hann er að reyna að kaupa sér von í þingsæti, því að vinnumiðlunin hefur fjóra þingmenn í kjördæminu. Svo hjartahrein er þessi spilling, að hún gerist ekki undir borði, heldur fyrir opnum tjöldum. Málsaðilar hafa ekki hugmynd um, hvað er spilling. Og fjölmiðlarnir vita það ekki heldur, því að þar hefur ekki kviknað ljós.
Heimsins dýrasti matur

Ódýrasta og einfaldasta leiðin til að lækka matarverð á Íslandi er að afnema tolla á mat eins og tollar hafa verið afnumdir á öðrum vörum. Það er einfaldari leið en að lækka vask af mat umfram aðrar vörur. Fyrri aðferðin eykur samræmi, en sú síðari eykur misræmi. Það er ekki heldur nóg að lækka matarverð um tíu prósent, þegar munurinn á Íslandi og Evrópu er sextíu prósent. Þótt kjósendur séu óvenjulega vitlausir hér á landi, er ekki sanngjarnt að láta þá vinna meira en kjósendur nokkurs annars lands til að eiga fyrir dýrasta mat í heimi.