arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Horfum fram, ekki aftur.

Í nútímanum vegnar þeim þjóðum bezt, sem fljótastar eru að losa sig úr viðjum hefðbundinna atvinnugreina og að leggja út í nýjar greinar. Þær njóta hins mikla arðs, sem fylgir því að vera jafnan í fararbroddi.

Flestar þjóðir leggja því miður mikið af mörkum til að vernda hefðbundnar atvinnugreinar, bæði sem þátt í byggðastefnu og vegna traustrar valdastöðu þessara greina. Hrikalegasta dæmið um slíkt er íslenzkur landbúnaður.

Á alþjóðlegum vettvangi er offramleiðsla í slíkum greinum. Útflutningsuppbótum, margvíslegum öðrum styrkjum og undirboðum er beitt til að koma framleiðslunni út. Þannig brenna flestar þjóðir gífurlegum fjármunum.

Landbúnaðurinn er ekki lengur eina dæmið um slíka byrði. Fjöldi iðngreina er kominn í þennan ofsetna flokk, til dæmis vefnaður, stáliðja og skipasmíðar. Jafnvel bílaiðnaðurinn er að færast yfir í verndaða flokkinn.

Bezta dæmið um hið gagnstæða er tölvutæknin, sem margfaldast með hverju árinu. Einkum er örtölvutæknin spennandi, af því að þar er þenslan mest og möguleikarnir mestir fyrir fjármagnslitla karla eins og okkur.

Í tölvutækninni er lögmálið um mikilvægi stærðar heimamarkaðarins ekki eins ósveigjanlegt og í flestum öðrum greinum. Menn hafa ótal möguleika á að sérhæfa sig í þáttum, sem hafa sérstakt gildi heima fyrir.

Hér á Íslandi eru sjávarútvegur og fiskiðnaður sjálfkjörinn vettvangur fyrir upprennandi þjónustuiðnað í tölvutækni, einkum örtölvutækni. Og raunar hafa þegar verið stigin mikilvæg skref á þessari braut.

Að minnsta kosti tvö íslenzk fyrirtæki framleiða nú eyðslumæla í skip. Þeir sýna, hve mikilli olíu er eytt hverju sinni og hvernig eyðslan breytist með breyttum hraða og breyttu skrúfusniði. Þeir spara þegar milljarða.

Annað þessara fyrirtækja hefur þegar samið um sölu á 2000 eyðslumælum til útlanda. Það er Tæknibúnaður hf., sem hefur selt Simrad í Noregi þessa mæla. Fyrir þá fást um 20 milljónir nýkróna inn í þjóðarbúið.

Og mælarnir eru einmitt framleiddir af þeim, sem einna minnst mega sín, öryrkjunum. Það er fólkið, sem verst gengur að fá vinnu, er setur eyðslumælana saman. Öryrkjarnir eru þannig komnir í hóp mikilvægra starfsmanna.

Menntunargrunnurinn er töluverður hér á landi, þótt skólar mættu gjarna leggja meiri áherzlu á tölvur. Á síðustu árum hefur risið upp nokkur stétt sérfræðinga, sem geta fengizt við uppfinningar og vöruþróun.

Það er meira að segja nokkuð langt síðan Íslendingar urðu fyrstir manna til að framleiða gjaldmælatölvur í leigubíla, einmitt þegar verðbólgan í heiminum gerði slíka mæla nauðsynlega víðar en hér.

Því miður höfðu hugvitsmennirnir þá ekki bolmagn til að fylgja uppfinningu sinni eftir af nauðsynlegum krafti. Það urðu því aðrir, sem erfðu þennan markað, en íslenzka fyrirtækið varð því sem næst gjaldþrota.

Eitthvað erum við að byrja að læra af reynslunni, því að atvinnumálanefnd Reykjavíkur hefur gefið Tæknibúnaði hf. 400 þúsund nýkróna húsaleigustyrk. Þannig eigum við að byrja að styrkja framtíðina og hætta að styrkja fortíðina.

Jónas Kristjánsson.

Dagblaðið
Millifærslu-ríkisstjórn.

Með hverri ráðstöfun, sem líður, kemur betur í ljós, að ríkisstjórnin ræður ekki við verkefni sín. Hún tekur oftar en ekki rangar ákvarðanir, þá sjaldan hún fer út fyrir hin hefðbundnu íhaldsúrræði allra íslenzkra ríkisstjórna.

Einkunnarorð ríkisstjórnarinnar eru millifærslur. Nú síðast hefur hún tekið rekstrarfé eins fyrirtækis, Seðlabankans, og afhent útflutningsatvinnuvegunum í sárabætur fyrir of litla verðhækkun erlendra gjaldmiðla.

Gengistryggðum afurðalánum verður breytt í innlend lán með föstum vöxtum. Seðlabankinn á hér eftir að greiða 35%. vexti á frysta féð úr bankakerfinu og endurlána það síðan til útflutningsatvinnuveganna með 29% vöxtum.

Þetta er gert í trausti þess, að flestir hafi samúð með útflutningsatvinnuvegunum og fæstir með Seðlabankanum. En ekki kann góðri lukku að stýra, að innikróuð ríkisstjórn skuli telja sig þurfa að grípa til hreinnar vitleysu.

Þar á ofan er ríkisstjórnin með þessu byrjuð að andæfa gegn lögmáli verðtryggingar fjárskuldbindinga. Hún snýr við á miðri leið verðtryggingar og byrjar að millifæra sparifé til vildarvina allra ríkisstjórna, skuldakónganna.

Þetta er auðvitað sama ríkisstjórnin, sem lætur skattgreiðendur ábyrgjast kaup á togurum, sem skuldakóngar ætla að gera út án þess að greiða eina krónu í vexti, hvað þá afborganir. Þetta er svokölluð byggðastefna.

Og þetta er auðvitað ríkisstjórnin, sem farin er að dunda við að færa fé milli deilda Verðjöfnunarsjóðs fiskiðnaðarins, samkvæmt þeirri brengluðu hugsjón, að peninga skuli taka úr arðbærum rekstri og flytja í taprekstur.

Í fyrstu gerir ríkisstjórnin þetta með því að láta endurgreiðslur gengishagnaðar ekki renna í réttum hlutföllum til einstakra deilda verðjöfnunarsjóðs. Slíkar óbeinar millifærslur gera sama ógagn og beinu millifærslumar.

Ríkisstjórnin leitar án afláts að matarholum, sem hún geti rænt til að verðlauna eymdina. Á fínu máli heitir þetta millifærsla og dugar nokkuð vel í tryggingakerfinu, en hefur hrikalegar afleiðingar í kerfi verðmætasköpunar.

Þótt rétt sé að millifæra til sjúkra, slasaðra, aldraðra, barnþungra og einstæðra, er alrangt að beita sömu aðferðum í atvinnulífinu, sjálfri uppsprettu verðmætanna, sem notuð eru í tryggingakerfinu og annars staðar.

Í efnahagslífinu þarf ríkisstjórnin að hætta millifærslum, svo að atorka, hugvit og auður streymi til þeirra athafna, sem bezt eru hæfar til að halda uppi lífsgæðum í landinu.

Hætta þarf millifærslum frá útflutningsatvinnuvegum með falsaðri gengisskráningu. Í stað þess ber að gera gjaldeyrisverzlun frjálsa. Hætta þarf millifærslum frá sparifjáreigendum með falsaðri vaxtaskráningu. Í stað þess ber að gera vexti frjálsa.

Sömuleiðis ber að hætta styrkjum til atvinnuvega, hvort sem þessir styrkir heita styrkir, óafturkræf framlög, niðurgreiðslur, uppbætur, einkasala eða innflutningshöft.

Því miður fetar ríkisstjórnin hægt en örugglega lengra út í hið gamalkunna fen millifærslna. Efnahagsráðstafanir þessarar viku eru hörmulegt dæmi um, að afturhaldið er að verða ofan á hjá aðþrengdri ríkisstjórn.

Jónas Kristjánsson

Dagblaðið
Fjötraður sjávarútvegur.

Erfiðleikar sjávarútvegs eru fyrst og fremst pólitískir. Stjórnvöld hafa fyrr og síðar reyrt sjávarútveginn í viðjar núllrekstrar. Einkum hefur mismunandi röng gengisskráning verið notuð til að halda afkomunni í núlli.

Í rauninni er sjávarútvegurinn eina innlenda atvinnugreinin, sem er verulega samkeppnishæf í alþjóðlegum samanburði. Nýjustu mælingar sýna, að hann er tvöfalt framleiðnari en iðnaður og fimm sinnum framleiðnari en landbúnaður.

Kraftur sjávarútvegs og fiskiðnaðar sést bezt af því, að þeir hafa getað staðizt samkeppni við hliðstæðar greinar í Noregi, sem njóta ríkisstyrkja, er nema 25% útflutningsverðmætis, svo og í Kanada, þar sem styrkir eru einnig miklir.

Samt eru enn vannýttir margvíslegir möguleikar á aukinni framleiðni í sjávarútvegi. Gífurlegur sparnaður mundi til dæmis fylgja minnkun flotans niður í stærð, er hæfir aflamagninu, sem óhætt er að taka úr fiskveiðilögsögunni.

Í þessu ástandi ábyrgjast opinberir sjóðir lán til togarakaupa, þótt vitað sé, að hin nýju skip muni ekki vinna fyrir vöxtum og afborgunum, og þótt vitað sé, að eigendurnir eru fyrst og fremst að gera út á skattgreiðendur.

Sérhvert nýtt skip, sem bætist í flotann, tekur dálítinn afla frá hinum, án þess að tilkostnaður þeirra minnki. Að baki er hreppapólitíkin, sem löngum hefur reynzt okkur dýr, ekki sízt undir hinum nýja titli byggðastefnu.

Alls konar aðferðir hafa verið reyndar til að mæta þessum vanda. Frægust eru skrapdagakerfið í þorskveiðum og kvótakerfi Í ýmsum öðrum veiðum. En ekkert þessara kerfa tekst á við hinn raunverulega vanda of stórs veiðiflota.

Í nokkur ár hefur oft verið bent á, að taka mætti kúfinn af vanda sjávarútvegsins, í fyrsta lagi með því að láta hann njóta réttrar gengisskráningar og í öðru lagi með því að selja takmarkaðan aðgang að þjóðarauðlind hafsins.

Til þess að vita, hvert sé rétt gengi, verður að gefa það frjálst. Við vitum, að það muni lækka töluvert, útflutningsgreinunum til hagsbóta. Enda er fáránlegt, að þjóð útflutningsverzlunar sé að burðast með fast gengi.

Í nýjum tillögum Verzlunarráðs um eflingu þjóðarhags er bent á, að hindra megi eða draga úr verðhækkunum í kjölfar gengislækkunar með því að draga úr eða afnema aðflutningsgjöld. Þar með væru lífskjörin vernduð.

Á móti tekjutapi ríkissjóðs kæmu svo tekjur af sölu veiðileyfa til sjávarútvegs. Hinar gífurlegu tekjur af gengislækkun mundu gera sjávarútveginum kleift að bjóða í takmarkaðan fjölda veiðileyfa á uppboði.

Ef fjöldi veiðileyfa væri miðaður við hagkvæmustu sókn, mundi hin lélegri og dýrari útgerð vinzast úr, svo sem fyrir löngu er orðið tímabært. En getan til greiðslu veiðileyfa er einmitt mælikvarði á framleiðni útgerðarinnar.

Í sjálfu sér mætti líta á þetta sem þríhyrning með niðurstöðu í núlli, ef ekki væri hreinsunin í sjávarútvegi, minnkun sóknar niður í það, sem hæfir stofnstærðum hverju sinni. Uppboð veiðileyfa er hreinasta leiðin að því marki.

Með slíkri hreinsun, samfara frjálsri verzlun með gjaldeyri, væri unnt að losa sjávarútveginn úr pólitískum fjötrum núllrekstrar, sem hafa herzt svo mjög, að ríkisstjórnin er farin að færa fé milli fiskvinnslugreina.

Jónas Kristjánsson

Dagblaðið
Samræmdir embættismenn.

Ein árátta embættismanna er að steypa allt og alla í sama mót. Meðal annars hugsa þeir með hryllingi til þess, að nokkur blæbrigðamunur kunni að vera á starfi áfangaskóla. Úr því hafa þeir nú bætt á venjulegan hátt, með reglugerð.

Með reglugerðinni er ákveðið, að einkunnir skuli gefa í tíu tölustöfum, en ekki í fjórum bókstöfum, svo sem tíðkazt hefur í mörgum þessara skóla. Er þetta til samræmis við grunnskóla og háskóla, sem nota tölustafi.

Rökstyðja má, að of mikil fábreytni sé í fjórum einkunnakostum, einkum í efri endanum, og að hún auki leti kennara við að semja próf og meta úrlausnir. Auk þess skilja flestir betur tölustafi en bókstafi sem mælikvarða.

Á hitt má einnig líta, að bókstafirnir fela í sér fráhvarf frá fyrri einkunnagjöf, sem komin var út í þær öfgar, að heildareinkunn var gefin í eitt þúsund mismunandi stigum, það er í tölum með tveimur aukastöfum.

Mestu máli skiptir þó, að fjölbreytni er til bóta í þessu sem á öðrum sviðum. Með fjölbreytni mótast samanburður og samkeppni. Þá er reynslan látin um að skera úr óvissum atriðum, en ekki reglugerðir úr ráðuneytum.

Rökstyðja má, að betra sé fyrir nemendur að mæta 80% í tímum heldur en 60%. En af hverju þá ekki 100%? Talan 80 er misheppnuð töfraformúla til að samræma mætingaskyldu og akademískt frelsi, tvo ósamræmanlega hluti.

Eðlilegast er, að sums staðar sé mætingaskylda og annars staðar akademískt frelsi í skólum á þessu stigi. Með slíkri fjölbreytni má í háskóla mæla smám saman misjafnan árangur mismunandi aðferða í menntaskólum og fjölbrautaskólum.

Satt að segja eru embættismenn menntamálaráðuneytisins að reyna að láta reglugerð koma í staðinn fyrir reynslu. Þeir eru að skipuleggja atriði, sem alls ekki ætti að skipuleggja, heldur þvert á móti hafa laus í reipunum.

Rökstyðja má, að auðveldara sé að fara milli skóla, ef þeir eru samræmdir. En þá er líka skammt yfir í nýja reglugerð um samræmd próf, enda er áreiðanlega einhver embættismaðurinn að dunda við slíkt í fásinninu.

Samræming milli skóla er marklítil, nema hún feli í sér samræmingu prófa. Á þessu sviði eru gífurlegir möguleikar fyrir verkefnasnauða embættismenn. Og hvernig væri til dæmis að koma á samræmdri stafsetningu fornri?

Íslenzkt þjóðfélag er of samræmt. Reglugerðir eru of margar og of digrar. Embættismenn, sem semja reglugerðir, eru of margir. Hlutirnir eiga ekki að vera einhæfir og staðlaðir, ekki skólarnir frekar en annað.

Háskólinn er farinn að þreifa sig áfram í mati á námsárangri nemenda úr mismunandi tegundum skóla. Smám saman mun safnast þar reynsluforði, sem verður menntaskólum og fjölbrautaskólum gagnlegri en reglugerðir úr ráðuneyti.

Bezt væri að leyfa hverjum skóla að móta sér vinnubrögð og starfsaðferðir. Menn sætta sig betur við ramma, sem þeir taka sjálfir þátt í að smíða. Í þessu sem öðru muni valddreifing leiða til aukins vilja til árangurs.

Þar á ofan er fjölbreytni út af fyrir sig æskilegt markmið. Þjóðfélagið þarf að fá margvíslegt fólk úr skólunum, lærdómsmenn og braskara, uppfinningamenn og sérvitringa, ekki bara samræmda embættismenn fyrir ráðuneytin.

Jónas Kristjánsson

Dagblaðið
Einkarétturinn molnar.

Frelsun sjónvarpsins hefur gengið bærilega vel og afskiptalítið af opinberri hálfu. Svo virðist sem siðferðisstyrkur einokunarinnar hafi lamazt svo, að ríkisútvarpið, síminn og lögreglan geta ekki haldið uppi lögum á þessu sviði.

Einkasjónvarpið hefur þróazt úr klúbbum innan fjölbýlishúsa yfir í hrein fyrirtæki, sem leggja þræði í jörð, stefna að þráðlausu sjónvarpi milli hæða og húsa og heimta meira að segja dulbúið afnotagjald af viðskiptavinunum.

Þetta er auðvitað kolólöglegt, enda hafa sjaldan heyrzt þynnri varnir en þær, sem hinir hraðlygnu sjónvarpsstjórar hafa á boðstólum. En þeir hafa komizt upp með þetta, af því að siðferðisstyrkur einokunarinnar er að bresta.

Til skamms tíma leituðu útvarp og sími uppi frjálsar hljóðvarpsstöðvar, þótt þær hefðu hvorki auglýsingar né afnotagjald, og fengu þær gerðar upptækar. Fróðlegt væri að prófa, hvort afskiptasemin yrði nú hin sama.

Áhugamenn um frjálsan útvarpsrekstur hafa lengi barizt án verulegs árangurs. Stjórnmálamenn eru að velta fyrir sér hugmyndum um aðra einokunarrás eða landshlutahljóðvarp, er yrði að verulegu leyti á valdi sveitarstjórnanna.

Almenningur hefur í skoðanakönnunum hvað eftir annað lýst eindregnu fylgi við afnám einokunar útvarps, bæði hljóðvarps og sjónvarps. Í síðustu könnun Dagblaðsins voru af þeim, sem skoðun höfðu, tveir þriðju með frelsi og einn þriðji andvígur.

Svo virðist sem frelsisþróun sjónvarps sé farin langt fram úr hljóðvarpinu. Myndsnældurnar hafa sloppið fimlega gegnum nálarauga einokunarinnar og eru orðnar að hornsteini lokaðra og hálfopinna sjónvarpskerfa.

Þegar borgarráð Reykjavíkur samþykkti með fyrirvörum sjónvarpsþræði í jörð, var það bara að feta í fótspor annarra sveitarstjórna, sem hafa látið slíkt afskiptalaust og jafnvel haft með hönd í bagga. Kapalkerfin eru að vinna sér hefð.

Ef stöðva ætti notkun þráða í Reykjavík, yrði að gera slíkt hið sama úti á landi, þar sem sveitarstjórnarmenn eru víða í fararbroddi hinna brotlegu. Og svo stutt er til næstu kosninga, að stjórnmálamenn þora ekki að styggja stuðningsmennina.

Líklegast er, að smám saman verði lagðir kaplar um allt þéttbýli Íslands. Í fyrstu verða lagðir fárra rása kaplar, sem strax verða úreltir, því að í Bandaríkjunum eru þegar komnir í notkun hundrað rása þræðir.

Slíkir kaplar gera notendum kleift að taka við hvaða sjónvarpsefni sem hverjum sem er kann að detta í hug að senda út. Tengdir heimilistölvum gera þræðirnir notendum einnig kleift að senda upplýsingar til baka.

Smám saman hljóta þræðir að taka við af myndsnældum sem hornsteinar hins frjálsa kerfis. Menn láta sér ekki nægja niðursoðna afþreyingu af snældum og fara að fikra sig út í beinar útsendingar alls konar efnis.

Gervihnettirnir torvelda varnir einokunarinnar. Talið er líklegt, að á næsta ári komist á loft fyrsti hnötturinn, sem Íslendingar geti náð sambandi við með tiltölulega ódýrum, nokkur þúsund króna loftnetum.

Þegar framtakssamir menn eru farnir að horfa á beinar sendingar erlends sjónvarps, verður mjög erfitt fyrir ríkisútvarpið, síma og lögreglu að amast við frjálsum sendingum slíks efnis innanlands. Vígi einkaréttarins hrynja hvert af öðru.

Jónas Kristjánsson

Dagblaðið
Steingrímur eflir flugið.

Steingrímur Hermannsson flugmálaráðherra hefur stuðlað að auknu flugi milli Íslands og Evrópu með því að ákveða að veita Arnarflugi leyfi til að reka áætlunarflug til tveggja borga í Evrópu, Zürich og Hamborgar eða Frankfurt.

Þetta flug mun auka ferðamannastrauminn, bæði til Íslands og frá. Það mun fjölga atvinnutækifærum í flugi, þótt nokkur hluti farþeganna verði frá Flugleiðum tekinn. Og það mun veita Flugleiðum bráðnauðsynlegt aðhald í Evrópuflugi.

Leyfisveitingin er svipaðs eðlis og leyfi þau, sem veitt hafa verið til áætlunarflugs innanlands á leiðum, sem Flugleiðir hafa ekki sinnt. Samkeppnin í millilandaflugi verður því aðeins óbein eins og í innanlandsflugi.

Að vísu getur verið, að Flugleiðir hlaupi upp til handa og fóta, alveg eins og þegar lcecargo var veitt leyfi til áætlunarflugs til Amsterdam. Flugleiðum kom ekki til hugar að fljúga þangað, fyrr en öðrum kom það í hug.

Svoleiðis viðbrögð eru dæmigerð hjá einokunarstofnunum, sem hafa glatað öllu framtaki til stækkunar flugkökunnar og gera bara eins og hinir, svo að hægt sé fyrst að drepa samkeppnina og síðan að leggja niður flugleiðina.

Ef Flugleiðir endurtaka nú sandkassaleikinn frá Amsterdam, er mjög athugandi að túlka það svo, að tímabært sé að veita öðrum flugfélögum í staðinn leyfi til að fljúga á núverandi einkaleiðum Flugleiða innan lands og utan.

Reynsla Bandaríkjamanna sýnir, að aukið flugfrelsi fjölgar farþegum, eykur atvinnu, bætir þjónustu, magnar framleiðni og vinzar úr hin miður reknu flugfélög. Ákvörðun Steingríms er dálítið skref í þá réttu átt.

Orsök og afleiðing.

Armar flokkseigendafélags og stjórnarsinna á landsfundi sjálfstæðismanna deildu hart um, hvort stjórnarmyndunin væri orsök eða afleiðing klofningsins í flokknum. Báðir aðilar höfðu rétt fyrir sér að hálfu og að hálfu ekki.

Hjá stjórnarsinnum er rétt, að rætur klofningsins eru miklu eldri. Milli stuðningsmanna Geirs og Gunnars hefur löngum verið grimm valdabarátta, sem meðal annars hefur komið fram í þeirri mynd, sem Morgunblaðið hefur árum saman gefið Gunnari.

Ekki má heldur gleyma því dæmi frá næstsíðasta landsfundi, er flokkseigendafélagið reyndi að fella Gunnar úr sæti varaformanns. Auk þess hefur það látið semja valdataflsbók til að sýna fram á áratuga Gunnarseitrun í flokknum.

Auk persónuhatursins vilja sumir sjá málefnaágreining að baki þess ágreinings, sem orðinn var fyrir stjórnarmyndun, og vísa meðal annars til leiftursóknarinnar. En satt að segja vegur sá ágreiningur ekki þungt á metunum.

Hjá flokkseigendum er rétt, að stjórnarmyndun Gunnars magnaði klofninginn, sem áður var, um allan helming. Þá varð til sú þrískipting flokksins, sem einkenndi ofsafengnar deilur nýafstaðins landsfundar og virðist óbrúanleg.

Þetta mál er gott dæmi um, að sannleikurinn er oft ekki hvítur og svartur, heldur í einhverjum afbrigðum af gráu. Klofningurinn í Sjálfstæðisflokknum er sumpart jafngamall ríkisstjórninni og sumpart miklu eldri.

Jónas Kristjánsson

Dagblaðið
Marklaus málefni.

Þingflokkur sjálfstæðismanna hefur lýst andstöðu við, að fleiri en Flugleiðir fái að stunda áætlunarflug til útlanda. Þessi ályktun var borin Flugráði, þegar það fjallaði um beiðni Arnarflugs um flug til nokkurra borga Evrópu.

Eins og oftast, þegar á reynir, var þingflokkur sjálfstæðismanna andvígur frjálsri samkeppni og hlynntur einokun, einkum þó þeirri einokun, sem rekin er á kostnað skattgreiðenda. Um slík mál er mestur einhugur í þingflokknum.

Tveir áratugir eru síðan þingflokkur sjálfstæðismanna studdi frjálsa samkeppni, þegar hann féllst á tillögur Gylfa Þ. Gíslasonar, efnahagsráðherra í viðreisnarstjórninni. Síðan hefur myrkrið aftur skollið á í flokknum.

Þingmenn Sjálfstæðisflokksins eru hlynntir Framkvæmdastofnun ríkisins, svo framarlega sem þeir sitji þar sjálfir og skammti gjafafé úr vösum skattgreiðenda. Þeir vilja veg ríkisins sem mestan, svo að skömmtunarstjórar hafi sem mest völd.

Í ljósi hinna áþreifanlegu staðreynda er einkennilegt að sjá mörg hundruð fulltrúa einróma láta hafa sig að fíflum, landsfund eftir landsfund, með því að samþykkja hástemmdar yfirlýsingar um frjálsa verzlun og afnám einokunar.

Stefna Sjálfstæðisflokksins er marklaus í öllum meginatriðum og hefur lengi verið svo. Samþykktir nýafstaðins landsfundar eru enn eitt dæmið um prump, sem þingflokkur sjálfstæðismanna mun ekki taka hið minnsta mark á.

Þess vegna er broslegt að heyra bláeyga sakleysingja kvarta um, að á landsfundi tali menn meira um menn en málefni og að ágreiningurinn í flokknum sé meira um menn en málefni, sem menn séu í stórum dráttum sammála um.

Það er ósköp ódýrt að vera á landsfundi hjartanlega sammála um ágæti einhverra málefna, sem þingmenn flokksins taka svo ekki minnsta mark á, þegar þeir hverfa aftur til síns sósíalíska raunveruleika.

Svo grunnmúruð er einokunar- og ríkisdýrkunin í þingflokki sjálfstæðismanna, að hið lengsta, sem Albert Guðmundsson getur gengið í uppreisn, er að sitja hjá í Flugráði, þegar starfsmenn Flugleiða ákveða þar framhald einokunar.

Marklaust Flugráð.

Algengasta tegund siðblindu hér á landi er sú trú margra, að þeir megi vera dómarar í eigin sök. Séu þeir gagnrýndir, hafa þeir uppi langt mál um efnisatriði, en virðast ekki skilja hinar lýðræðislegu forsendur.

Dagblaðið benti nýlega á, að háttsettur embættismaður rannsóknarlögreglunnar tók að sér að úrskurða í opinberu máli yfirmanns síns og undirmanna. Í svörum hans kom ekki fram neinn skilningur á hinu raunverulega vandamáli.

Tveir starfsmenn Flugleiða greiddu um daginn atkvæði í Flugráði gegn veitingu flugleyfis til Arnarflugs. Annar þeirra hefur síðan sagt, að þeir hafi ekki verið að gæta hagsmuna Flugleiða, heldur tekið efnislega afstöðu.

Í lýðræðisríkjum, öðrum en Íslandi, kæmi ekki til greina, að starfsmenn eins flugfélags séu settir í þann vanda að greiða atkvæði um flugleyfi annars. Séu þeir af tæknilegum ástæðum í slíkri valdastofnun, verða þeir að víkja í atkvæðagreiðslu.

Enda hefur Steingrímur Hermannsson flugmálaráðherra réttilega lýst yfir, að ekkert mark sé takandi á meðferð Flugráðs á þessu máli.

Jónas Kristjánsson

Dagblaðið