arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Endurreisn frá Toledo

Baráttu kaþólikka og mára á Spáni fyrir fimm-tíu öldum var vel lýst í syrpu BBC í sjónvarpinu. Það var ekki trúarstríð, enda var El Cid málaliði, barðist fyrir hvern þann, sem bezt bauð hverju sinni. Það var venjuleg valdabarátta, þar sem herskáir kaþólikkar höfðu betur en menntaðir márar, er voru vanir ljúfu lífi í menningarborgum Andalúsíu. Í deiglu þess tíma gerðu márar, gyðingar og kaþólikkar Tóledó að merkustu borg í heimi. Þar hófst Endurreisnin og fluttist síðan til Ítalíu. Renissans Evrópu á sér því eindregnar múslimskar rætur á Suður-Spáni.
Allt var vitað 2003

Að ráði ríkisstjórnar Bandaríkjanna studdi Ísland stríðið gegn Írak. Tveir ráðherrar, sem nú eru horfnir, ákváðu að hlusta ekki á ríkisstjórnir Frakklands og Þýzkalands og ótalmargar aðrar ríkisstjórnir. Þeir ákváðu að hlusta ekki á erlenda og innlenda álitsgjafa, sem þá þegar mæltu hart gegn innrásinni. Ég gagnrýndi hana hart og oft. Skondið er að heyra Þorgerði Katrínu ráðherra koma af fjöllum og tala nautaskít um málið, rétt eins og bandarísk ráð hafi verið hin einu í stöðunni. Árið 2003 var nóg vitað til að hafna stríðinu strax.
Dagblöð deyja

Með hverju árinu kemur nýr árgangur inn í samfélag fullorðinna án þess að þurfa á dagblöðum að halda. Í gamla daga gerðist fólk áskrifendur, þegar það stofnaði heimili. Ekki lengur. Lesendur Moggans eru miðaldra og gamalt fólk. Tími áskriftarblaða rennur smám saman út. Ferlið er lengra komið í Bandaríkjunum, þar sem skelfing hefur gripið eigendur áskriftarblaða. Þetta er vont mál, því að engir miðlar hafa burði til að taka upp víðtæka fréttaþjónustu dagblaða. Tvær síður í Mogganum jafngilda hálftíma fréttum í sjónvarpi.
Vefurinn ögrar

Unga fólkið, sem ekki vill kaupa dagblöð, hefur snúið sér að vefnum, þar sem smám saman er að rísa fjölmiðlun, sem mun taka við af dagblöðum. Við vitum ekki, hvernig hún verður, kannski frjáls miðlun notenda eins og WikiNews eða Digg, kannski faglega unnin blöð á borð við Slate, sem tíu milljón manna sjá á mánuði. Dottnir úr umræðu fólks eru álitsgjafar, sem bara sjást á prenti, svo sem Thomas Friedman, Frank Rich og Maureen Dowd. Í staðinn koma álitsgjafar í Slate. Þyngra verður fyrir nýju miðlana að sigra í fréttum. WikiNews og Digg byggja fréttir sínar á upplímingi úr dagblöðum.
Vefurinn kemur

Ekkert getur hindrað vefinn í að taka yfir hlutverk fjölmiðlunar hægt eða hratt. Unga fólkið vill fá fréttir í tölvu, lófatölvu, iPod eða síma. Það vill meiri hraða en prentið getur boðið og meiri gagnvirkni en sjónvarpið getur boðið. Núverandi skipan fjölmiðlunar er dæmd til að riðlast. Ísland verður nokkrum árum á eftir Bandaríkjunum í þessu ferli. Við getum því lært á framtíðina með því að fylgjast með þróun mála þar. Enn eru lykilatriði í óvissu, einkum fjármögnun metnaðar á tímum ókeypis fjölmiðlunar.
Nýja meiðyrðaleiðin

Kaupþing íhugar að feta í fótspor landflótta Jóns Ólafssonar, sem kærði Hannes Hólmstein Gissurarson í London fyrir meiðyrði á heimasíðu og fékk sér dæmdar tíu milljónir króna. Kaupþing íhugar að kæra danska Extrabladið í London fyrir meiðyrði á heimasíðu blaðsins, ekki í pappírsblaðinu. Menn hafa áttað sig á, að hægt er að fara kringum meiðyrðalög með því að kæra ekki það, sem stendur í blöðum, heldur það, sem stendur á vefsíðum þeirra og fer um heiminn. Þá má knýja fram vitleysisdóma í frumstæðari ríkjum eins og Bretlandi, Zaire og Cayman eyjum, þar sem meiðyrðamál vinnast sjálfkrafa.
Verra er hans réttlæti

Nýr formaður Framsóknar opnaði á landsfundi flokksins fyrir umræðu um lágan fjármagnstekjuskatt auðmanna í samanburði við háan tekjuskatt fátæklinga. Hann vill, að menn greiði tekjuskatt af fyrstu fjármagnstekjum upp að einhverju launamarki. Hann vill auka launajöfnuð upp að því marki, að það nái til fátækari hluta fjármagnstekjumanna, en ekki til hinna ríkari, sem hafa fjármagnstekjur langt yfir það, sem Jón Sigurðsson kallar “launaviðmið”. Um slíka formenn má segja, að vont hafi verið þeirra ranglæti, en verra sé þeirra réttlæti.
Dýpri vasar í Evrópu

Framkvæmdastjóri bændasamtakanna sagði á ráðstefnu í fyrradag, að svo geti farið, að íslenzkur landbúnaður hafi meira skjól innan Evrópusambandsins en utan þess. Þetta sagði ég bændum fyrir áratug. Samkvæmt reynslu Íra væri Ísland skilgreint sem jaðarbyggð, þar sem bændur fengju háa styrki fyrir það eitt að vera til, en alls ekki til að framleiða neitt, enda yki slíkt bara kjötfjöll og mjólkurlón. Gott er, ef talsmenn bænda eru seint og um síðir að átta sig á, að vasar skattgreiðenda í Evrópu eru dýpri en vasar skattgreiðenda og neytenda á Íslandi.
Framsókn braggast

Jón Sigurðsson og Framsóknarflokkurinn stækkuðu í gær af yfirlýsingu formannsins um Íraksstríðið. Hann sagði: “Ákvarðanir um öryggismál og alþjóðaverkefni ber ævinlega að taka eftir vandaðasta undirbúning og eftir trúnaðarsamráð við lögmætar stofnanir eins og utanríkismálanefnd alþingis.” Ennfremur: “Forsendurnar voru rangar og ákvarðanaferlinu ábótavant. Þessar ákvarðanirnar voru því rangar eða mistök.” Meðan Framsókn biðst forláts lýsa frambjóðendur Íhaldsins því yfir, að stríð okkar við Írak hafi verið réttmætt á sínum tíma.
Ótímabær Árni

Þrátt fyrir ítrekaða afsökunarbeiðni Árna Johnsen, blandast fáum hugur um, að hann telur sig hafa gert tæknileg mistök, þegar hann misfór með opinbert fé. Hann hafi bara verið að gera það sama og aðrir gerðu við kjötkatlana, en hafi ekki útfært það nógu vel tæknilega, þannig að hann gómaðist. Árni sat svo aldrei refsingu sína, því að dómsmálaráðherra og handhafar forsetavalds, allir sjálfstæðismenn, notuðu fjarveru forsetans til að náða Árna. Honum hefur því verið vikið undan því að greiða skuldina við þjóðina. Því er ekki fært að kjósa lista með hans nafni.
Frábitinn frjálshyggju

Ríkisrekstur stendur með blóma um þessar mundir. Flokkar ríkisdýrkunar undirbúa ríkisvæðingu flokkanna með því að ríkið borgi brúsann. Íhaldið fylgir ríkisrekstri í ljósvakanum, líklega til að hamla gegn illum öflum, sem það telur vera í Baugi. Sami flokkur vill sem mest umsvif Símans, frægs einokunarfyrirtækis. Engin hneyksli hefðu orðið í verkum Landsvirkjunar, ef ríkið hefði ekki staðið þétt að baki með ríkisábyrgðum, þegar orkusamningar urðu hvað bágastir. Íhaldið var og er enn flokkur blýantsnagara, frábitinn frjálshyggju.
Blað fyrir fólk

Síðdegisblöðin Vísir og Dagblaðið sameinuðust fyrir aldarfjórðungi í DV eftir harða samkeppni í sex ár. Þá voru aðrir tímar en nú, verkföll voru tíð og höfðu dregið mátt úr öllum dagblöðum. Sameiningin bætti fjárhaginn og lagði grundvöll að vel reknu blaði, sem þjónaði lesendum betur en blöðin tvö höfðu bolmagn til að gera.

Sameiningin dró síður en svo úr samkeppni, heldur leiddi til fjörugri blaðaútgáfu en áður hafði þekkzt. DV var í tvo áratugi einn af hornsteinum þjóðfélagsins, þekkt fyrir fréttir af ýmsu, sem leynt fór í þjóðfélaginu. Það var lengi eina dagblaðið, sem var óháð stjórnmálaöflum og naut þeirrar sérstöðu í vinsældum almennings.

Upp úr aldamótum varð sú breyting á rekstrinum, að óspart var farið að draga fé úr blaðinu til að fjármagna ýmis ævintýri á öðrum vettvangi. Það veikti stöðu blaðsins snöggt, svo að það var selt aðilum, sem voru tengdir pólitík og settu blaðið lóðrétt á hausinn árið 2003. Nokkru síðar var það endurvakið af nýju fólki í nýrri mynd, en náði ekki fyrri vinsældum.

Í vor var DV gert að vikublaði til að ná nýju jafnvægi í rekstri. Það hefur síðan gengið nógu vel til þess, að nú er verið að undirbúa fjölgun útgáfudaga. Enn er DV blað, sem einkum sækir efni sitt til lífs fólksins í landinu fremur en til yfirstéttarinnar. Það segir frá atburðum, sem öðrum fjölmiðlum þykja meira eða minna óviðurkvæmilegir.

Þótt líf og fjör sé í fjölmiðlun á Íslandi um þessar mundir, verður alltaf þörf á blaði að hætti síðdegisblaða, sem er óhrætt við að taka upp mál og menn, sem stinga í stúf við hefðbundið efni fjölmiðla. Rannsóknablaðamennska hefur ætíð verið ríkur þáttur blaðsins, á síðustu misserum í meira mæli en nokkru sinni fyrr. DV var upphaflega hugsað sem blað almennings og er slíkt blað enn þann dag í dag.

Jónas Kristjánsson

DV
Sjúk persónuvernd

Ótal atriði flokkast hér sem einkamál. Talið er einkamál, hvað persónur gefa mikið til frambjóðenda og framboða, samanber frumvarp um það efni. Talið er einkamál, hvað fólk borgar mikið í skatta, samanber árlegan þæfing hjá skattstjórum. Talið er einkamál, hvað menn eiga af bílum og fasteignum, samanber lokaðar skár um það efni. Talið er einkamál, hvað fólk fær borgað í kaup, jafnvel af opinberum peningum. Ættir manna eru meira að segja taldar einkamál, samanber Íslendingabók. Dómar eru orðnir einkamál persóna, samanber nafnleynd á dómstólavef. Þetta er sjúkt viðhorf.
Persónur fyrirtækja

Sjúkust ást á útbelgdri persónuvernd kemur fram í að líta á fyrirtæki sem persónur, af því að þau séu lögpersónur. Þannig verða mál fyrirtækja talin sams konar einkamál eins og hjá einstaklingum. Þau halda leyndum atriðum, sem varða almannaheill, með því að tala um þau sem einkamál. Og afganginum af upplýsingum er haldið leyndum á forsendum samkeppnismála. Þannig er efnahagur fyrirtækja meira eða minna orðinn leyndarmál og menn draga í lengstu lög að senda frá sér rekstrar- og ársreikninga. Kominn er tími til að slá í borðið og leggja niður einkamál á vegum fyrirtækja.
Persónuvæðingin

Með persónuvæðingu Íslands er búið að læsa þjóðfélaginu kruss og þvers og búa til leynd, sem einkum hentar lögbrjótum og siðleysingjum og allra helzt þeim, sem misfara með peninga. Sumpart hefur það stuðning í þjóðarsálinni, sem ekki fattar, hvaða hættur sigla í kjölfar persónuvæðingar. Sumpart er þetta afleiðing af gerðum lögmanna og embættismanna, sem hafa samið lög og lagabreytingar, án þess að Alþingi hafi áttað sig á ósögðum hliðarverkunum. Stefnt er að þjóðfélagi, þar sem allir eiga að fá að vera friði, jafnt fyrirtæki og fólk. Leyndin um raforkuverðið er gott dæmi um sjúkdóminn.
Gegnsætt land

Ef Ísland á að verða gegnsætt samfélag, þar sem frjálsir borgarar taka efnislegar ákvarðanir, þarf að setja þessi Lög um einkamál. 1. grein: a. Skattar, laun, eignir og peningar eru ekki einkamál. b. Fyrirtæki hafa ekki einkamál. c. Ættir eru ekki einkamál. d. Dómar eru ekki einkamál. e. Samkeppni er ekki einkamál. f. Greiðslur til framboða eru ekki einkamál. g. Engin opinber gögn eru einkamál. 2. grein: Afnumdar eru þessar stofnanir: a. Persónuvernd. b. Úrskurðarnefnd um upplýsingalög. 3. grein: Brot gegn lögum þessum varða fangelsi. 4. grein: Lög þessi öðlast þegar gildi.
Þei, þei og þei, þei

Fáum Bandaríkjamönnum er kunnugt um, að leyniþjónstan CIA hefur samið skýrslu um, að engin merki séu um, að ráðamenn Írans ásælist kjarnavopn. Þessari skýrslu er enn haldið leyndri, þótt The New Yorker hafi skýrt frá innihaldinu á föstudaginn. Á sunnudaginn birti svo fréttatofan Reuters í Englandi frétt um málið. Þaðan rataði hún inn í New York Times og Washington Post á mánudaginn og í Seattle Post Intelligencer á þriðjudaginn. Flestir aðrir fjölmiðlar hafa þagað. Það er ekki von, að Bandaríkjamenn séu fróðir um utanríkismál.
Ríkisstjórn Murdochs

Brezka ríkisstjórnin á að hafa vald sitt frá þingi og þjóð, en Tony Blair telur sig hafa það frá guði. Í raun er það Rupert Murdoch fjölmiðlaeigandi, sem stýrir stjórn hans. Hún rekur alveg sömu stefnu og hann, það er óheft frelsi stórfyrirtækja, fjötrar á stéttarfélög, andstaða við þróun Evrópusambandsins og stuðningur við stríð nýja íhaldsins í Bandaríkjunum við Írak, Íran og Afganistan. Murdoch hefur um langt árabil verið einn hættulegasti maður heims og hefur knúið stefnuskrá Margrétar Thatcher upp á kratastjórn í Bretlandi. Brezka íhaldið er vinstra megin við Blair.
Talsmenn Ísraelsríkis

Talsmenn frá sjónvarpsstöðinni Omega hafa nokkrir skrifað greinar í Moggann að undanförnu til stuðnings Ísrael. Þeir koma frá sömu ofsatrúarsöfnuðum og þeim, sem mynda fjórðung af kjörfylgi í Bandaríkjunum. Sameiginlegt einkenni þeirra og Omega er, að þeir trúa, að heimsendir sé á næstu grösum. Hann hefjist með atómstríði í miðausturlöndum, þar sem múslimar sæki að Ísrael, gæludýri Omega og ofsatrúarmanna. Í heimsendanum muni guð hífa ofsatrúarmenn upp í himnaríki, en aðrir verða Antí-Kristi að bráð. Þetta er um leið óopinber utanríkisstefna ríkisstjórnar Bandaríkjanna.
Tekur ekki sönsum

Þótt tilraunir Fjármálaráðuneytisins til landvinninga gegn bændum hafi farið út um þúfur í Árnessýslu, heldur það áfram að gera kröfur til eigna hringinn um landið. Ætla mætti, að hæstaréttardómar í fyrstu málum væru prófmál fyrir það, sem á eftir komi. En ráðuneytið lætur sér samt ekki segjast og heldur fast við ítrustu kröfur, þótt ljóst sé af dómum, að þær muni ekki ná fram að ganga. Vinnubrögð ráðuneytisins eru þrjózka, sems hefur þann eina tilgang að skapa lögmönnum vinnu á kostnað bænda og skattgreiðenda. Árni Mathiesen á að borga vitleysuna sjálfur.
Leigupenni Línuhönnunar

Leigupenni Línuhönnunar, Ari Trausti Guðmundsson, fékk opnu Moggans í gær undir langhund um, að allir vitleysingar kerfisins hafi samþykkt hrafntinnustuld í Hrafntinnuskeri. Enginn efast um það, enda hefur ráðherra upplýst, að fólk megi ekki kæra fyrir hönd hrafntinnunnar. Sjúklegt er hins vegar að hreinsa upp sjaldgæfa hrafntinnu á 50 ára fresti fyrir viðhaldsfrekt monthús, sem ekki heldur pússningu, og kenna Guðjóni Samúelssyni og leiklistargyðjunni um það. Í raun er Ari Trausti leigupenni að verja aðild Línuhönnunar, enda er hann launaður ráðgjafi þar. Sveiattan.
Flóttinn er sigur

Fréttamenn á hernámssvæði Breta í Írak eru sammála um, að fyrir löngu hafi brezki herinn gefizt upp á að reyna að stjórna og hafi látið það eftir vopnuðum sveitum trúaðra heimamanna. Það er mjög í stíl Tony Blair og róttækra spunakerlinga hans að lýsa þessu þannig, að svo mikill árangur hafi náðst í hernáminu, að nú sé óhætt að afhenda heimamönnum völdin. Brezki herinn hafði aldrei þessi völd og er núna að undirbúa flóttann. Að hætti spurnakerlinga heitir flóttinn að þessu sinni velgengni og sigur.
Orkuveitan í sandkassa

Orkuveita Reykjavíkur og Ölfushreppur hafa stöðvað borun í Hengli. Það gerðist í kjölfar frétta í Blaðinu um, að framkvæmdirnar væru ólöglegar. Þær hafa ekki farið formlegt ferli um kerfið og Skipulagsstofnun ríkisins hefur krafizt stöðvunar. Skoðum annars vegar þetta bráðræði Orkuveitunnar og hins vegar glannalega hönnun hennar á leiðslum undir Skarðsmýrarfjalli, sem stinga í augu vegfarenda. Þá má sjá, að hrokinn og frekjan, sem einkenna Landsvirkjun, einkenna líka Orkuveituna. Hvor tveggja er stofnun verkfræðinga, sem ekki hafa vaxið upp úr sandkassanum.
Blair er að bila

Tony Blair er farinn að víkja frá eindregnum stuðningi við stríðsstefnu George W. Bush. Blair sagði á blaðamannafundi á sunnudaginn með Pervez Musharraf, harðstjóra í Pakistan, að heildarfriður í miðausturlöndum væri forsenda velgengni í baráttu gegn hryðjuverkum. Hingað til hafa Blair og Bush sagt, að stríð væri forsenda velgengninnar. Á föstudaginn viðurkenndi Blair í viðtali við David Frost á stöðinni Al Jazeera, að stríðið gegn Írak væri “disaster”. Spunakerlingar hans hafa síðan reynt að draga úr áhrifum orða hans með því að segja hann hafa verið annars hugar í viðtalinu.
Einveldi hrunið

Einveldi engilsaxa í fjölmiðlun er hrunið. AP og Reuters stjórna ekki lengur fréttum heimsins. Agence France-Presse er orðin jafn sterk og þær tvær. Al Jazeera er orðinn fréttastofa múslima og Todo Noticias er orðin fréttastofa Suður- og Mið-Ameríku. Sólarhrings-fréttasjóvarp er komið víða um heim, svo sem í Líbanon og Tyrklandi. Fox og CNN og Sky eru bara peð með öðrum peðum á skákborðinu. Svo er netið komið með alls konar fréttum framhjá hliðvörðum engilsaxa, til dæmis VikiNews, þar sem allir segja fréttir. Murdoch og Bandaríkjastjórn hafa engin tök á heimsfréttunum, bara heimafréttunum.
Varizt Norðmenn

Norðmenn vilja senda hingað orrustuþotur og eftirlitsþotur til að gæta norskra hagsmuna, ekki íslenzkra. Fyrir dyrum stendur að dæla meiru af olíu og gasi úr sjó norðan við Noreg. Siglingaleiðir tankskipa frá borpöllunum liggja hjá Íslandi og Norðmenn vilja vernda þessar leiðir. Hagsmunir Íslendinga eru allt aðrir, að þessar leiðir verði sem fjærst landinu vegna hættu á mengunarslysum. Því er nauðsynlegt að fara varlega í viðræðum við Norðmenn, sem munu þykjast vilja brúa skarð í vörnum Íslands við brottför bandaríska hersins. Varizt Norðmenn, sem færa gjafir.
Búrkur og hettupeysur

Hollendingar hyggjast banna búrkur, sem hylja andlit sumra múslimskra kvenna. Þetta varðar að vísu aðeins 100 konur í landinu, en er um leið angi af stærra vandamáli. Glæpamenn og terroristar vilja geta dulbúist í búrkum til að leynast fyrir myndavélum og öðru eftirliti. Í Bretlandi hafa sumar stórverzlanir bannað hettupeysur unglinga, því að þær eru notaðar í hnupli. Allar aðferðir við að hylja andlit fólks, allt frá hettupeysum yfir í búrkur, munu á næstu árum lenda í skærara sviðsljósi löggæzlunnar, sem telur dulbúning af þessu tagi spilla rannsókn sakamála.
Sleppa undan gjöldum

Starfsmannaleigur hafa vikizt undan greiðslum opinberra gjalda vegna innfluttra starfsmanna. Ríkið hefur rukkað þetta inn hjá verkkaupum á borð við Impregilo. Samkvæmt Evrópudómi er þetta ekki lögleg innheimtuleið. Ríkið getur ekki látið einkafyrirtæki sjá um innheimtu fyrir sig og þarf að magna eftirlit með starfsmannaleigum um allan helming. Ríkisvaldið hefur lítinn áhuga á málinu og það leiðir til tvenns. Annars vegar rukkast opinber gjöld verr en áður. Hins vegar batnar samkeppnisstaða ósvífinna starfsmannaleiga, sem komast upp með að hunza gjöld.
CIA hreinsar Íran

Þá er það upplýst. Bandaríkjastjórn hefur logið gereyðingarvopnum upp á Íran eins og hún laug þeim upp á Írak. Undir forustu Cheney varaforseta ætlar hún í stríð við Íran, hvað sem meirihluti demókrata segir á þinginu. Þetta segir

Seymour Hersh í nýjum New Yorker. Og Hersh er ekki nóboddy. Hann er bezti rannsóknablaðamaður heims, hefur áratugum saman haft rétt fyrir sér, allt frá fjöldamorðunum í My Lai til pyndinganna í Abu Gharib. Hann var fyrstur með fréttina um segulbönd Nixons forseta. Hersh segir leyniþjónustuna CIA hafa samið skýrslu um, að Íran sækist ekki eftir atómvopnum.
Eitt stríð enn

Orsök þess, að Cheney ætlar í stríð við Íran, áður en Bush víkur úr embætti forseta, er sú skoðun Nýja íhaldsins, að það sé leiðin til að sigra Írak. Þeir hugsa eins og spilafíkill, sem hefur tapað háum fjárhæðum og veðjar restinni á eina tölu í fullvissu um að sigra heiminn í næsta spili. Ósigur Bandaríkjanna í Írak sé svo alger, að ekkert geti bjargað spilinu annað en að hefja nýtt stríð í von um, að það kollvarpi stríðsógæfu síðustu ára. Samkvæmt þessu má ljóst vera, að snarbilaðir menn ráða Bandaríkjunum. Þeir ætla heldur ekkert að læra af niðurstöðum þingkosninganna.
Evrópa hættir

Eftir frétt Seymour Hersh verður stórveldum Evrópu og Evrópusambandinu ókleift að gelta að Íran fyrir hönd Bandaríkjanna. Evrópa hlýtur að falla frá þrýstingi á Íran og Bandaríkin verða að fara ein í stríð við Íran, ekki einu sinni með stuðningi hins herskáa Íslands. Bandamaður Bandaríkjanna verður ríkið, sem árum saman hefur leynt og ljóst barizt fyrir atómstríði gegn Íran. Það er Ísrael, það ríki, sem mestum vandræðum hefur valdið í heiminum undanfarin ár. Stríð gegn Íran út á lygi mun ekki vinnast fremur en önnur stríð Bandaríkjanna undanfarna áratugi.
Seymour Hersh

Ferill

Seymour Hersh rannsóknablaðamanns hófst með skrifum um fjöldamorðin í My Lai, sem birtust 1969-1970 og reyndust vera rétt í öllum smátriðum. Síðan upplýsti hann um leynilegar loftárásir Bandaríkjanna á Kambódsíu, um lykilatriði í Watergate-málinu, svo sem segulbönd Nixons forseta, og um þátt Henry Kissinger í valdatöku hersins í Chile. Hann varð fyrstur til að segja heiminum frá uppljóstrunum Mordechai Vanunu um atómvopn Ísraels og fyrstur til að segja frá pyndingunum í Abu Gharib. Í sumar upplýsti hann, að Bandaríkin gáfu Ísrael grænt ljós á að ráðast á Líbanon. Alltaf hafa skrif hans verið rétt.
Einmana hamingja

Flestir fjölmiðlar erlendis voru í gær ósáttir við loftslagsráðstefnuna í Nairobi, þar sem engin niðurstaða náðist önnur en að hefja endurskoðun Kyoto-bókunarinnar árið 2008. Erlendir stjórnmálamenn hafa heldur ekki reynt að fegra niðurstöðuna. Jónína Bjartmarz ein er hamingjusöm og segir vel hafa miðað. Samt voru Bandaríkin ekki aðili að niðurstöðunni og eiga þau þó mestan þátt í þeirri mengun andrúmsloftsins, sem þegar er orðin. Meðan þau eru ekki með, er til lítils að hverja til dáða þriðja heims lönd, sem nú fyrst eru að láta til sín taka í mengun.
Risaskip mengunar

Þegar vinnsla á olíu og gasi hefst eftir tvö ár í hafinu norðan við Noreg og Rússland, má reikna með, að fjöldi tankskipa sigli með hættulegan farm nálægt ströndum Íslands. Búast má við, að einhvern tíma muni af því hljótast hræðilegt umhverfisslys, eins og áður hafa orðið í fjarlægum heimshlutum. Mikilvægt er, að stjórnvöld hafi hönd í bagga með siglingum skipanna og hafi mátt til að banna þær í efnahagslögsögu landsins. Nægur er vandi lífríkisins við strendur landsins, þótt þessi vá bætist ekki við. Því miður eru núverandi valdhafar ekki líklegir til að hafa áhuga á þessu.
Hrafntinnuglæpurinn

Lofsvert er framtak Guðrúnar Gísladóttur leikkonu að kæra hrafntinnustuld í Hrafntinnuskeri vestan Torfajökuls. Þar voru að verki siðblindar björgunarsveitir á Suðurlandi í umboði Þjóðleikhússins og með vitorði Umhverfisstofnunar og umhverfisráðuneytis. Klæða má þetta leikhús með innfluttu efni, sem lítur eins vel út og hrafntinna. Engin ástæða er til að leyfa því að láta ræna afar sjaldgæfu efni í náttúru landsins. Ekki er hægt að sjá, að umhverfisráðuneytið geti borið ábyrgð á þessum glæp til viðbótar öðrum glæpum þess á undanförnum árum.
Játningar flæða

Tony Blair játaði í gær að stríðið gegn Írak væri “disaster”, alger mistök. Hann gerði það í viðtali við Sir David Frost á sjónvarpsstöðinni Al-Jazeera. Ráðherrar í brezku stjórninni hafa sagt slíkt hið sama, t.d. Margaret Hodge viðskipta- og iðnaðaráðherra, sem sama dag kallaði stríðið “big mistake”, mistök. Tom Koenigs, sendifulltrúi Sameinuðu þjóðanna í Afganistan, segir í dag í Guardian, að Atlantshafsbandalagið geti ekki sigrað talíbana í Afganistan með handafli. Hann segir bandalagið vera of bjartsýnt, enda tregðast ríki Evrópu við að senda fleiri hermenn austur.
Endir á morgun

Trú á yfirvofandi heimsendi dreifist hratt. Fjórðungur Bandaríkjamanna hefur tekið þá trú, sem stíft er boðuð hér á landi af Krossinum og Omega og fleiri innheimtustofnunum tíundar. Heimsendir hefst með stríði á mærum Ísraels, þar sem rammkristnir menn flykkjast til stuðnings við hina útvöldu þjóð. Heimurinn mun farast í syndum sínum, en sannkristnir verða dregnir upp í himnaríki. Þessi rammpólitíska trú knýr bandarískan stuðning við Ísrael og áhugaleysi bandarískra stjórnvalda á vistkerfi jarðar. Það er víst óþarft vegna aðvífandi ragnaraka.
Flóttinn hafinn

Bandaríkjamenn átta sig á, að stríðið gegn Írak vinnst ekki fremur en stríðið vannst gegn Sómalíu og Líbanon og VíetNam og Norður-Kóreu. Þeir eru hættir að tala um, hvort herinn verði kallaður heim, og tala nú um, hvenær hann verði kallaður. Flestir telja, að flóttinn hefjist upp úr næstu áramótum og honum ljúki í lok ársins. Eftir verður skilið ríki í rústum, klofið í fylkingar sértrúarsafnaða. Íran mun seilast til valda í héruðum sjíta. Þetta ferli mun magna kröfur Ísraels um bandarískan stuðning við kjarnorkuárás á Íran, krossferð kristinna ofsatrúarmanna, ragnarökin.
Illir ákallaðir

Annan daginn kalla hinir ofsatrúuðu Tony Blair og George W. Bush heilu ríkin illum nöfnum, Íran og Sýrland, kalla Íran öxul hins illa. Hinn daginn senda þeir fulltrúa til þessara ríkja að biðja um aðstoð við að koma á nægum friði í Írak til að geta kallað herinn heim án þess að það sé talin uppgjöf. Annan daginn segja þeir rætur hryðjuverka vera í Íran og Sýrlandi, hinn daginn eru þessi ríki væntanlegir bjargvættir hrunins heimsveldis. Alþjóðapólitík 21. aldar byggist á, að heimsveldi engilsaxa er hrunið og að spottaðir leiðtogar þess eiga daglega fundi með guði Gunnars í Krossinum.
Sama niðurstaða

Margir skrifa um miðausturlönd, meðal annars

Simon Jenkins, Martin van Creveld og Martin Jacques. Aðkoman er misjöfn, niðurstaðan hin sama.