arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þetta eru sömu lögin

Oddvitar ríkisstjórnarinnar hafa fundið út, að 30% eða 44% forgjafir dugi ekki til að koma í veg fyrir, að lögin um fjölmiðla verði felld í þjóðaratkvæði í ágúst. Þess vegna hafa þeir ákveðið að hindra atkvæðagreiðsluna með því að draga lögin til baka og leggja þau síðan aftur fram sem ný.

Í stað þess að sumarþing ákveði, hvernig þjóðaratkvæðið fari fram, á það með einnar nætur fyrirvara að taka fyrir nýtt lagafrumvarp, sem að 95% leyti er sama frumvarpið. Þetta er ekki bara tveggja manna æði, heldur tveggja þingflokka æði, því að þingflokkar stjórnarinnar hafa samþykkt aðferðina.

Samkvæmt fyrri reynslu er líklegt, að forseti Íslands vísi nýjum lögum til þjóðarinnar, þar sem þau eru 95% eins og fyrri lögin. Þá getur ríkisstjórnin enn breytt lögunum um 5% og síðan haldið skrípaleiknum áfram, þangað til lögin verða orðin nógu mikið breytt til að forsetinn staðfesti þau.

Hver umferð í skrípaleiknum, sem tveir þingflokkar hafa efnt til, getur tekið tvo mánuði. Á meðan getur þjóðin velt fyrir sér, hvers vegna er svona mikilvægt, að hún fái ekki að tjá sig í þjóðaratkvæðagreiðslu og hvers vegna tveir þingflokkar haga sér eins og þeir séu týndir og tröllum gefnir.

Ef ekki er ætlunin, að lögin taki gildi fyrr en eftir þrjú ár, eftir næstu alþingiskosningar, er eðlilegra að draga bara hin illræmdu lög til baka, henda ekki inn nýrri útgáfu þeirra, heldur hefja viðræður við stjórnarandstöðuna um, hvernig ný lög geti litið út. Nægur tími er til stefnu.

Undarleg aðferðafræði felst í að koma aftur með frumvarpið og boða afgreiðslu þess á nokkrum dögum og boða jafnframt samráð eftir afgreiðslu þess. Hvers vegna þarf samráð við stjórnarandstöðu eftir að sama frumvarpið hefur í tvígang verið keyrt yfir hana og einu sinni yfir þjóðina í heild?

Trikkið í aðferðinni er, að eftir þrjú ár verða almennar alþingiskosningar um þau mál, sem þá verða efst á baugi. Þær verða aldrei eins máls atkvæðagreiðslur og allra sízt um mál, sem voru í sviðsljósinu fyrir þremur árum. Kosningar eftir þrjú ár koma ekki í stað þjóðaratkvæðagreiðslu nú.

Svona bragðvísi stunda pólitíkusar ekki nema þeir hafi orðið viðskila við siðaðra manna hætti. Og þetta er ekki vandi tveggja manna, sem hafa verið of lengi í ráðherraembættum, heldur vandi heilla tveggja þingflokka, sem hafa misst fótanna í blindu ofstæki og algerum skorti á mannasiðum.

Forseti Íslands er ekki ábyrgur fyrir skrípaleik, sem felst í að draga lög til baka til að hindra þjóðaratkvæði og leggja þau síðan nánast óbreytt fram sem nýtt frumvarp.

Jónas Kristjánsson

DV
Fornihvammur

Mest var reykt í sófasettum úti við glugga, þar sem stuðningsfólk staðarins sat í keng við að borða fram á hné sér. Þar lá líka ljóska endilöng í sófa með kjólinn upp á mið læri og las í bók. Sem betur fer sneri hún höfðinu í gluggann til að fyrirbyggja misskilning vegfarenda. … Staðurinn er bjartur, með parketti í gólfum og borðplötum og rauðri rós og kerti á hverju borði. Veggir eru hvítir með hallærismyndum, þar á meðal eftirlíkingum úr léttu plasti af gömlum marmaramyndum frá Miðjarðarhafi. Gamaldags ljósakrónur í loftinu eru í beztu samræmi við matreiðsluna. …
Mörk í forgjöf

Fimmtán mínútna maðurinn, sem þolir ágreining á fundum í fimmtán mínútur, er ósáttur við væntanlegan eftirmann sinn. Báðir vilja þeir forgjöf í pólitískum fótboltaleik sínum, eftirmaðurinn vill eitt mark í forgjöf, en fimmtán mínútna maðurinn og flokkur hans vilja fá tvö mörk í forgjöf. … Forgjöf hefur ekki tíðkast í pólitískum kosningum á Íslandi fremur en í fótbolta. Í golfi er notuð forgjöf, sem byggist á misjöfnum fyrra árangri. Þeir fá forgjöf í golfi, sem minna mega sín. Í pólitík á Íslandi eru hins vegar ítrekað lagðar fram kröfur um forgjöf þeirra, sem betur mega sín. …
Mörk í forgjöf

Fimmtán mínútna maðurinn, sem þolir ágreining á fundum í fimmtán mínútur, er ósáttur við væntanlegan eftirmann sinn. Báðir vilja þeir forgjöf í pólitískum fótboltaleik sínum, eftirmaðurinn vill eitt mark í forgjöf, en fimmtán mínútna maðurinn og flokkur hans vilja fá tvö mörk í forgjöf.

Forgjöf hefur ekki tíðkast í pólitískum kosningum á Íslandi fremur en í fótbolta. Í golfi er notuð forgjöf, sem byggist á misjöfnum fyrra árangri. Þeir fá forgjöf í golfi, sem minna mega sín. Í pólitík á Íslandi eru hins vegar ítrekað lagðar fram kröfur um forgjöf þeirra, sem betur mega sín.

Í umræðum um forgjöf í væntanlegri þjóðaratkvæðagreiðslu er eingöngu fjallað um kröfu þeirra, sem styðja lögin gegn Jóni Ásgeiri, um að andstæðingar laganna verði að fá tiltekna prósentu allra kjósenda, hvort sem þeir koma á kjörstað eða ekki. Halldór vill 30% þröskuld og Davíð vill 44% þröskuld.

Ekki er til umræðu, að hliðstæð krafa verði sett á fylgismenn laganna. Ekki er talað um, að lögin þurfi að fá 30% eða 44% stuðning allra kjósenda, líka þeirra, sem ekki mæta. Það þykir til dæmis vera í lagi, að 29% þjóðarinnar segi nei og 14% segi já. Í því tilviki skal jáið gilda.

Ef stuðningsmönnum laganna er skýrt frá þessari þverstæðu, skilja þeir hana ekki. Þeim er fyrirmunað að sjá fyrir sér þann möguleika, að einhverjir aðrir en þeir sjálfir fái forgjöf. Þetta stafar af, að þeir eru vanir forgjöf í þjóðfélaginu, þeir styðja flokka, sem lifa á forgjöfinni.

Sjálfstæðisflokkurinn og Framsóknarflokkurinn hafa frá ómunatíð stjórnað landinu og rekið forgjafarkerfi, sem áratugum saman var kallað helmingskiptareglan, en fól þó nákvæmar í sér, að fyrri flokkurinn réði um 60% af þjóðfélaginu og síðari flokkurinn réði um 40% af því.

Annars vegar átti minni flokkurinn lengst af samband fyrirtækja, kallað SÍS, sem stýrði 40% af atvinnulífinu, og fyrri flokkurinn átti losaralegra samband, sem síðar var kallað kolkrabbinn og átti 60% af atvinnulífinu. Bankar landsins voru pólitískt notaðir í þjónustu tveggja afla.

Með tilkomu markaðshagkerfis losnaði smám saman um heljartök helmingaskiptanna á þjóðfélaginu. Enn eru menn þó ráðnir á pólitískum forsendum til opinberra áhrifastarfa, þar á meðal til að vera hæstaréttardómarar. Gælufyrirtæki fá enn ríkisábyrgð og einkaleyfi, gælumenn verða ekki gjaldþrota.

Fimmtán mínútna maðurinn og fylgismenn hans vilja byrja fótboltaleikinn um Jóns Ásgeirs lögin með tvö mörk í forgjöf, af því að forgjafarkerfið er þeim í blóð borið.

Jónas Kristjánsson

DV
Sörli týnist ekki

Að venju munu tíu til tólf þúsund manns heimsækja landsmót hesta og hestamanna, sem að þessu sinni er haldið á Hellu á Rangárvöllum. Þar af verða um þrjú þúsund útlendingar, sem hafa tekið þvílíku ástfóstri við íslenzka hestinn, að þeir koma langan veg hingað á landsmót á tveggja ára fresti. … Erfitt er að finna dæmi um annan eins mannfagnað á landinu, allra sízt á tveggja ára fresti. Mikilvægustu boltaleikir draga ekki að sér annan eins fjölda og enn síður annan eins fjölda erlendra manna, þótt landsleikir séu. Hesturinn einn getur reglubundið kallað saman þennan mikla fjölda fólks. …
Enrico’s

*

Fornihvammur

Mest var reykt í sófasettum úti við glugga, þar sem stuðningsfólk staðarins sat í keng við að borða fram á hné sér. Þar lá líka ljóska endilöng í sófa með kjólinn upp á mið læri og las í bók. Sem betur fer sneri hún höfðinu í gluggann til að fyrirbyggja misskilning vegfarenda.

Staðurinn er bjartur, með parketti í gólfum og borðplötum og rauðri rós og kerti á hverju borði. Veggir eru hvítir með hallærismyndum, þar á meðal eftirlíkingum úr léttu plasti af gömlum marmaramyndum frá Miðjarðarhafi. Gamaldags ljósakrónur í loftinu eru í beztu samræmi við matreiðsluna.

Nafnsins vegna taldi ég Enricos vera ítalskan veitingastað, en hann er það alls ekki. Þetta er sítrónukryddað íslenzkt ofeldunarhús með ívafi rétta frá Mexikó, tacos, quesadilla og nacos.

Dæmigerður fyrir staðinn er þrauteldaður eldislax með miklu af ógeðslega brúnni fiskfitu og brenndum kartöflum. Langt var orðið síðan ég hafði fengið óhreinsaða laxafitu í matinn.

Súpa dagsins reyndist vera dauft sítrónukrydduð sveppasópa, hefðbundin þjóðvegarsúpa. Sveppir og sniglar voru bornir fram á ágætu hrásalati, mun betra en því, sem fylgdi áðurnefndum laxi. Rétturinn jóðlaði í mikilli olíu.

Skást reyndist vera lambakjöt að kvöldi, fallega rósrautt, en afar lítið, ef nokkuð kryddað. Það hvíldi á pönnusteiktu grænmeti, sem lá í bragðlausri hvítri rjómasósu dauflega sítrónukryddaðri. Til hliðar voru brenndir kartöflubátar.

Dauft espresso var í stíl við daufa matreiðslu staðarins. Þjónusta var frambærileg, en spurði ekki um reyk eða reyklaust, enda er vafalaust erfitt að skipta 32 sætum í ferningslaga veitingasal.

Rétt er að taka strax fram, að Enricos er fremur ódýrt veitingahús, svipað og Þrír frakkar, Rossopomodoro og Caruso. Forréttir kosta að meðaltali 1350 krónur, aðalréttir 2400 krónur og eftirréttir 1050 krónur, samtals 4800 krónur. Í hádeginu fæst súpa og fiskur dagsins á 1050 krónur.

Handan risastórra glugga má sjá Lífstykkjabúðina neðst við Laugaveginn. Munur staðanna er sá, að búðin hefur yngt sig upp síðan hún var stofnuð 1912, en veitingahúsið ekki. Það er fætt gamalt, hefur matreiðslu, sem minnir mig á laxinn í Fornahvammi fyrir 60 árum.

Jónas Kristjánsson

DV
Sörli týnist ekki

Að venju munu tíu til tólf þúsund manns heimsækja landsmót hesta og hestamanna, sem að þessu sinni er haldið á Hellu á Rangárvöllum. Þar af verða um þrjú þúsund útlendingar, sem hafa tekið þvílíku ástfóstri við íslenzka hestinn, að þeir koma langan veg hingað á landsmót á tveggja ára fresti.

Erfitt er að finna dæmi um annan eins mannfagnað á landinu, allra sízt á tveggja ára fresti. Mikilvægustu boltaleikir draga ekki að sér annan eins fjölda og enn síður annan eins fjölda erlendra manna, þótt landsleikir séu. Hesturinn einn getur reglubundið kallað saman þennan mikla fjölda fólks.

Íslenzki hesturinn er sérstakur. Hann er lítill og loðinn miðaldahestur, skapgóður sjarmör og þægilegur í samanburði við önnur hestakyn, fæst í fleiri litbrigðum en önnur kyn og hann hefur fimm gangtegundir, meðan önnur hestakyn hafa þrjár og fáein hafa fjórar. Hann töltir bæði og skeiðar.

Af öllu æðinu umhverfis íslenzka hestinn hér heima og erlendis hefur risið grein af landbúnaði, sem stendur undir sér án hinna miklu afskipta ríkisvaldsins, sem einkenna hefðbundnar greinar, nautgripi, sauðfé og jafnvel garðyrkju. Íslenzki hesturinn er hluti markaðshagkerfis nútímans.

Á Hellu eru mörg hundruð keppnishesta. Sumir koma úr vögnum, sem eru hesthús að stærð. Umhverfis suma hestana er hópur aðstoðarfólks, sem stuðlar að gengi hestsins um ýmsa forkeppni, sem nær hámarki á landsmóti. Ef allur tími væri talinn, kostar þetta mörg hundruð þúsund krónur á hest.

Til mikils er líka að vinna, ef vel gengur. Margir gera það gott í hestamennsku, þótt aðrir lepji dauðann úr skel. Helzt er það ræktunin, sem er fjárhagslega erfið, enda getur vel ættað folald undan vinsælum stóðhesti og dýrkeyptri hryssu kostað nokkur hundruð þúsund krónur, þegar það fæðist.

Nánast hvern föstudag má sjá íslenzka reiðkennara í Leifsstöð á leið í kennslu út í heim. Þetta er sérstæður angi af þotuliðinu, sem fer vikulega milli landa í brýnum erindagerðum. Tekjurnar af íslenzka hestinum koma vel fram í tamningum, sölu og kennslu og margvíslegri þjónustu.

Meira en helmingur íslenzka hestakynsins er núna erlendis. Áhugamenn um hestinn eru miklu fleiri í útlöndum en hér á landi. Tímarit um íslenzka hestinn eru gefin út hér á landi á ensku og þýzku. Auk þess eru til 10-15 sérhæfð tímarit í helztu markaðslöndunum, sum hver í nokkur þúsund eintökum.

Alþjóðasamband íslenzka hestsins ákvað fyrir löngu, að allir þessir hestar skuli heita íslenzkum nöfnum. Löngu eftir að Jónar og Pálar verða týndir verða því til Sörlar og Blesur.

Jónas Kristjánsson

DV
Alls engin tímamót

Ráðamenn landsins virðast lifa í sérstökum heimi, þegar þeir fara til útlanda, sérstaklega þegar þeir hitta starfsbræður sína. Þennan heim má sjá, þegar málgagn ríkisstjórnarinnar skýrir frá viðbrögðum þeirra við fundum, sem þeir sækja, til dæmis fundi Atlantshafsbandalagsins, sem nú var í Istanbul. … Þetta er enginn tímamótafundur bandalagsins. Erlendir fréttaskýrendur kalla hann: Beðið eftir Godot eða Beðið eftir nóvember. Með öðrum orðum eru allir að bíða eftir, að nýr forseti verði kosinn í Bandaríkjunum, svo að hjól samstarfs Vesturlanda geti byrjað að hökta fram að nýju. …
Alls engin tímamót

Ráðamenn landsins virðast lifa í sérstökum heimi, þegar þeir fara til útlanda, sérstaklega þegar þeir hitta starfsbræður sína. Þennan heim má sjá, þegar málgagn ríkisstjórnarinnar skýrir frá viðbrögðum þeirra við fundum, sem þeir sækja, til dæmis fundi Atlantshafsbandalagsins, sem nú var í Istanbul.

Þetta er enginn tímamótafundur bandalagsins. Erlendir fréttaskýrendur kalla hann: Beðið eftir Godot eða Beðið eftir nóvember. Með öðrum orðum eru allir að bíða eftir, að nýr forseti verði kosinn í Bandaríkjunum, svo að hjól samstarfs Vesturlanda geti byrjað að hökta fram að nýju.

Meðan George W. Bush er Bandaríkjaforseti reyna ráðamenn í Evrópu að tefja tímann, samþykkja eitthvað, sem heldur friðinn, en færir þeim engar skyldur. Menn samþykkja ekki að senda hermenn til Íraks, en samþykkja í staðinn að taka að sér að þjálfa írakska hermenn annars staðar í heiminum.

Frá því að Bush og stjórn hans lýstu algeru frati á Atlantshafsbandalagið fyrir þremur árum hefur verið biðstaða í málum þess. Það á erfitt með að fóta sig í lífinu, er að missa friðargæzlu á Balkanskaga til Evrópusambandsins og gengur illa að halda uppi friði í stríðshrjáðu Afganistan.

Öllum er ljóst, að Atlantshafsbandalagið er í vandræðum með sig og framtíð sína. Meðan Bush er forseti gerist ekki neitt annað en, að menn samþykkja gildisrýrar yfirlýsingar. Ef utanríkisráðherra Íslands trúir slíkum yfirlýsingum, er hann úti að aka í embætti sínu og ætti ekki að fjölyrða margt.

Bandaríkjastjórn hefur gert ýmislegt til sátta við Evrópu, en það dugar ekki að mati Frakklands, Þýzkalands og Spánar og ýmissa annarra landa. Fréttir af víðtækum stríðsglæpum Bandaríkjanna og augljóst þjóðarhatur Íraka á Bandaríkjunum veldur því, að evrópskir ráðamenn fara einstaklega varlega.

Allir vita þessa stöðu og tala um hana, nema ráðamenn Íslands, sem virðast ímynda sér, að tímamótaatburðir séu að gerast í Atlantshafsbandalaginu. Það, sem þar er að gerast, er einmitt andstæðan við tímamót. Menn eru að halda sjó meðan þeir skima eftir skárri tíð með Kerry í stað Bush.

Menn vilja sýna slétt og fellt yfirborð, þótt undir kraumi. En ábyrgðarlaust er af ráðamönnum Íslands að reyna að telja sér og öðrum trú um, að ástandið sé öfugt við veruleikann.

Jónas Kristjánsson

DV
Reiknað fríhendis

Þótt Ólafur Ragnar Grímsson forseti hafi valtað yfir keppinauta sína um forsetaembættið með öllum þorra gildra atkvæða, var sigur hans ekki alger. Minni þáttaka en áður og þó enn frekar hin mörgu auðu atkvæði valda því, að hér eftir er næstum hægt að tala um hann sem umdeildan forseta. … Andstæðingar hans mikla fyrir sér, að hann hafi ekki fengið stuðning helmings kjósenda. Þeir telja saman þá, sem heima sátu, sem auðu skiluðu eða gerðu ógilt og sem kusu annan hinna tveggja. Með sama reikningi má benda á, að flokkar stjórnarinnar fengu síðast ekki fylgi helmings kjósenda. …
Reiknað fríhendis

Þótt Ólafur Ragnar Grímsson forseti hafi valtað yfir keppinauta sína um forsetaembættið með öllum þorra gildra atkvæða, var sigur hans ekki alger. Minni þáttaka en áður og þó enn frekar hin mörgu auðu atkvæði valda því, að hér eftir er næstum hægt að tala um hann sem umdeildan forseta.

Andstæðingar hans mikla fyrir sér, að hann hafi ekki fengið stuðning helmings kjósenda. Þeir telja saman þá, sem heima sátu, sem auðu skiluðu eða gerðu ógilt og sem kusu annan hinna tveggja. Með sama reikningi má benda á, að flokkar stjórnarinnar fengu síðast ekki fylgi helmings kjósenda.

Þáttakan og auðu atkvæðin varpa ekki miklum skugga á traust þjóðarinnar á forsetanum. Þau eru hins vegar ábending um, að andstæðingar fjölmiðlalaganna eiga ekki auðvelt tafl í þjóðaratkvæðagreiðslunni í haust. Þau benda til, að fjölmennur minnihluti styðji fjölmiðlastefnu stjórnvalda.

Ríkisstjórnin á mikið í auðu atkvæðunum, enda gaf málgagn forsætisráðherra út óbeina dagskipun á forsíðu um gildi auðra atkvæða. Ætla má, að það séu einkum eindregnir stuðningsmenn fjölmiðlalaganna, er valdi því, að auðir seðlar voru margfalt fleiri en verið hefur hér á landi.

Einnig má ætla, að hún eigi mikið í atkvæðum Baldurs Ágústssonar, sem byggði kosningabaráttu sína á andstöðu við málskotsréttinn og stuðningi við fjölmiðlafrumvarpið. Ætla má, að allur þorri fylgis hans muni í haust falla á sama veg og allur þorri þeirra, sem skiluðu auðu í kosningunum.

Í þriðja lagi má reikna með, að fjölmiðlalögin hafi nokkuð gott fylgi meðal þeirra, sem venjulega hafa komið á kjörstað, en sátu heima að þessu sinni. Að öllu samanlögðu má segja, að þriðjungur kjósenda hafi í forsetakosningunum gefið í skyn, að hann muni styðja fjölmiðlalögin í haust.

Þótt forsetinn hafi fengið mun meira fylgi en hér hefur fríhendis verið reiknað á fjölmiðlalögin, er óvíst, að allir kjósendur hans séu andvígir þeim. Búast má við, að nokkur meirihluti þjóðarinnar sé gegn þeim núna, en það getur breytzt í haust, ef stjórnarflokkarnir ná vopnum sínum.

Ef flokkar ríkisstjórnarinnar hvetja fólk til að sitja heima í þjóðaratkvæðagreiðslunni til að hindra þjóðarviljann í að komast yfir smíðaða þröskulda, jafngildir það uppgjöf hennar. Því má búast við snarpri baráttu um fjölmiðlalögin. Þar mun hvorugur aðilinn láta hinn eiga neitt inni hjá sér.

Forsetakosningarnar segja okkur ekki, hvernig atkvæði þjóðarinnar muni falla í haust. En þær benda eigi að síður til, að fylgismunur sjónarmiðanna sé ekki eindreginn.

Jónas Kristjánsson

DV
Sálgreindur forseti

Justin Frank er sálfræðingur, prófessor í sálgreiningu við George Washington háskólann í Washington og höfundur nýútkominnar bókar um George W. Bush Bandaríkjaforseta: “Bush á bekknum, hugmyndaheimur forsetans.” Í stuttu máli telur Frank í bókinni, að Bandaríkjaforseti sé geðveikur. … Í bókinni notar Frank sömu aðferðir og CIA, bandaríska leyniþjónustan notar til að sálgreina leiðtoga erlendra ríkja. Greiningarnar hófust við lok síðasta heimsstríðs með athugunum á Hitler. Slíkar greiningar á leiðtogum Ísraels og Egyptalands voru þáttur í Camp David samkomulaginu 1978. … Að mati prófessorsins er drykkjusýki Bush forseta lykillinn að geðveiki hans. …
Sálgreindur forseti

Sálgreindur forseti

Justin Frank er sálfræðingur, prófessor í sálgreiningu við George Washington háskólann í Washington og höfundur nýútkominnar bókar um George W. Bush Bandaríkjaforseta: “Bush á bekknum, hugmyndaheimur forsetans.” Í stuttu máli telur Frank í bókinni, að Bandaríkjaforseti sé geðveikur.

Í bókinni notar Frank sömu aðferðir og CIA, bandaríska leyniþjónustan notar til að sálgreina leiðtoga erlendra ríkja. Greiningarnar hófust við lok síðasta heimsstríðs með athugunum á Hitler. Slíkar greiningar á leiðtogum Ísraels og Egyptalands voru þáttur í Camp David samkomulaginu 1978.

Að mati prófessorsins er drykkjusýki Bush forseta lykillinn að geðveiki hans. Hann var drykkfelldur fram á miðjan aldur og hætti ekki að drekka með aðferðum svokallaðs tólf spora kerfis, sem notað er hjá stofnunum á borð við SÁÁ og AA, heldur snerist hann skyndilega til kristinnar ofsatrúar.

Frank segir Bandaríkjaforseta vera drykkjusjúkling, sem ekki hafi fengið eðlilega meðferð. Hann segir hann vænisjúkan stórmennskubrjálæðing, haldinn kvalalosta. Sem unglingur hafi hann leikið sér að því að sprengja froska. Og sjö ára gamall hafi hann ekki getað sýnt sorg við lát systur sinnar.

Frank kennir uppeldi móðurinnar um þetta. Fjölskylduvinir telji hana vekja ótta í umhverfi sínu og hún hafi aldrei náð neinu sambandi við soninn. Síðan varð hann drykkjusjúklingur og skaddaðist andlega við það. Hegðunarmynztur hans sé svipað og annarra slíkra, en hinir eru bara ekki forsetar.

Í bókinni og viðtölum í tengslum við útkomu hennar hefur Frank rakið ýmsa hegðun forsetans. Þar á meðal er gleði hans yfir aftökum sakamanna, tilhneiging hans til að lyfta sér yfir lög og rétt, sýndarmennska hans, svo sem þegar hann stóð í flugmannabúningi og lýsti yfir lokum Íraksstríðsins.

Aðstoðarmenn Bush hafa nafnlaust sagt frá miklum geðsveiflum Bush, þegar hann vitnar eina mínútu upp úr biblíunni og tvinnar saman ókvæðisorðum næstu mínútuna. Frank telur Bush rugla saman guði, Bandaríkjunum og sjálfum sér. Hann sé ófær um að stjórna landi og þjóð og eigi að hætta sem forseti.

Sálfræðiprófessorinn bendir á ýmsa starfsbræður, sem styðji skoðun hans, svo sem James Grotstein prófessor við Kaliforníuháskóla í Los Angeles og Irvin Yalom prófessor við Stanford háskóla. Hann ver aðferðir sínar með því að bera þær saman við aðferðirnar, sem leyniþjónustan notar sjálf.

Samkvæmt bók Franks er forsetinn maður, sem forðast sorg og víkur sér undan ábyrgð. Hann sé eins og átta ára gamalt barn að leika Superman og trúi því, að hann hafi sigrað í stríði.

Jónas Kristjánsson

DV
Spánskt fyrir sjónir

Neytendablaðið efast í leiðara um, að áhugi stjórnvalda á hagsmunum almennings hafi ráðið ferð þeirra með frumvarp um fjölmiðla. Stjórnvöldin hafi almennt ekki sýnt hagsmunum almennings neinn sérstakan sóma. Nefnir blaðið innheimtulög, matvælaverð og fjársvelti Samkeppnisstofnar sem dæmi. … Raunar eru það ekki bara mál neytenda, sem sitja á hakanum hjá núverandi ríkisstjórn. Almennt hefur hún lítinn áhuga á hagsmunum smælingja. Hún sveltir sjúkrahús og skóla. Hún reynir að brjóta niður velferðarkerfið og búa til kerfi, þar sem menn greiða sjálfir sem mest fyrir opinbera þjónustu. …
Spánskt fyrir sjónir

Neytendablaðið efast í leiðara um, að áhugi stjórnvalda á hagsmunum almennings hafi ráðið ferð þeirra með frumvarp um fjölmiðla. Stjórnvöldin hafi almennt ekki sýnt hagsmunum almennings neinn sérstakan sóma. Nefnir blaðið innheimtulög, matvælaverð og fjársvelti Samkeppnisstofnar sem dæmi.

Raunar eru það ekki bara mál neytenda, sem sitja á hakanum hjá núverandi ríkisstjórn. Almennt hefur hún lítinn áhuga á hagsmunum smælingja. Hún sveltir sjúkrahús og skóla. Hún reynir að brjóta niður velferðarkerfið og búa til kerfi, þar sem menn greiða sjálfir sem mest fyrir opinbera þjónustu.

Hugmyndafræðilega ræður Sjálfstæðisflokkurinn ríkisstjórn landsins, studdur Framsóknarflokknum, sem hefur verið að flytjast til hægri í pólitíkinni. Í þessari hugmyndafræði skiptir aukið og sem allra mest svigrúm einkaframtaksins og fjármagnsins miklu meira máli en velferð smælingjanna.

Kjarni málsins er, að við höfum lengi búið við ríkisstjórn í þágu hinna sterku og hinna ríku. Ekki er eðlilegur liður í þeirri hægri sinnuðu hugmyndafræði, að ríkið ráðskist með fjölmiðla. Það er sagnfræðileg tilviljun, að ríkisstjórnin fékk ákveðnar sviptingar í fjölmiðlun landsins á heilann.

Fyrir tveimur árum áttu aðilar tengdir Sjálfstæðisflokknum DV og aðilar tengdir honum sóttust eftir væntanlegu þrotabúi Stöðvar 2. Ef þau dæmi hefðu gengið upp, hefði ríkisstjórnin ekki haft neinn áhuga á einokun og hringamyndun fjölmiðla. Ríkisstjórnin hefði talið sig og sín gæludýr í góðum málum.

Með fjölmiðlalögunum eru flokkar ríkisstjórnarinnar ekki að gæta almannahagsmuna, heldur að reyna að hefna sín á þeim aðilum, sem hindruðu fyrirhugaða einokun hennar á mikilvægum fjölmiðlum. Eins og Neytendablaðið bendir á, kemur þessi skyndilegi áhugi stjórnvalda heldur spánskt fyrir sjónir.

Ríkisstjórnin er nú að innleiða skólagjöld og spítalagjöld, annars vegar til að spara ríkispeninga og hins vegar til að binda þessa þjónustu við þá, sem betur mega sín og hafa ráð á að borga sinn hluta. Þetta er hugmyndafræði, sem hefur í auknum mæli verið að ryðja sér til rúms á Vesturlöndum.

Gegn þessari hugmyndafræði er lítið um varnir, nema helzt frá reglugerðum Evrópusambandsins, sem íslenzk stjórnvöld neyðast til að láta þýða á íslenzku vegna skuldbindinga sinna á vegum Evrópska efnahagssvæðisins. Í þessum reglum er oft mikil velferðarhugsun, margvísleg verndun smælingja.

Þegar hægri sinnuð ríkisstjórn tekur upp hjá sjálfri sér að berjast fyrir meintum almannahagsmunum í einu og einstöku máli, er eðlilegt, að slíkt komi okkur spánskt fyrir sjónir.

Jónas Kristjánsson

DV