arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Terrorisminn

Handrukkun er aðferð neðanjarðarhagkerfis dópsala til að halda uppi sínum lögum og sínum rétti gegn lögum og rétti almannavalds í landinu. Hótanir handrukkara ógna grunni þjóðfélagsins, því að þær knýja fólk til að taka ótta við handrukkara fram yfir ótta við almannavaldið í landinu.

Svo langt gengur þetta, að lögreglumaður á Keflavíkurvelli neitar að kæra handrukkara fyrir líkamsárás. Við slíkar aðstæður þýðir lítið fyrir froðusnakk lögreglunnar að mæla með því í Moggaviðtali á fimmtudaginn, að fólk fari að kæra handrukkun. Hann verður fyrst að sannfæra starfsbræðurna.

Viðtalið við froðusnakkinn sýnir uppgjöf lögreglunnar. Hún kann betur við sig í ofsóknum gegn hugleiðslufólki í Falun Gong eða andstæðingum stórvirkjana, heldur en í baráttu við hina raunverulega terrorista landsins, þá sem eru að reyna að kollvarpa þjóðskipulaginu með innleiðingu handrukkunar.

Yfirmenn lögreglunnar eiga að kynna sér, hvernig farið var að í Bandaríkjunum, þegar mönnum var farið að ofbjóða yfirgangur mafíunnar og stuðningur lögreglumanna við hana. Mafíósar voru einfaldlega hundeltir dag og nótt og teknir fyrir litlu glæpina, þegar ekki var hægt að sanna þá stóru.

Al Capone var settur inn til margra ára fyrir of hraðan akstur og annað slíkt, sem óhjákvæmilega kemur í sarpinn, þegar vel er fylgzt með terroristum neðanjarðarhagkerfisins. Í stað þess að leyfa neðanjarðarhagkerfinu að terrorisera almenna borgara var lögreglan látin terrorisera mafíuna.

Að svo miklu leyti sem yfirmenn lögreglunnar skortir heimildir til að ráðast hart, fljótt og örugglega gegn handrukkurum og yfirmönnum þeirra, þá getur hún farið fram á þær við dómsmálaráðuneytið, sem getur síðan kallað á þverpólitískan stuðning við nauðsynlegar lagabreytingar.

Í stað þess að hefja slíkt ferli sendir lögreglan froðusnakk á vettvang Moggans til að segja, að ástandið sé ekki eins slæmt og af sé látið; þetta séu meira hótanir handrukkara heldur en athafnir; þetta sé ekki verra en á Norðurlöndunum; fólk eigi ekki að kaupa dóp. Allt eru þetta undanbrögð.

Neðanjarðarhagkerfið er farið að vaða svo uppi, að siðblint ríkissjónvarp Sjálfstæðisflokksins varð á fimmtudagskvöldi að sérstöku málgagni vélhjólaklúbbsins Fáfnis, þar sem menn lifa af tekjum utan skattkerfisins og reyna að komast inn í alþjóðahreyfingu Vítisengla. Hvað með skattrannsókn þar?

Bezta leiðin til að láta landslög sigra neðanjarðarlög er svo, að ríkið yfirtaki sölu fíkniefna og kippi þannig rekstrargrundvelli undan fíkniefnakóngum og handrukkurum.

Jónas Kristjánsson

DV
Íslenzkir hermenn

Erlendar fréttastofur segja, að íslenzkir hermenn hafi særzt í sjálfsmorðsárás í Kabúl í Afganistan. Utanríkisráðuneytið íslenzka segir þetta hafa verið friðargæzluliða. Það er orð, sem Atlantshafsbandalagið notar til að gera lítið úr aðild þess að vopnuðu hernámi Bandaríkjanna á fjarlægu landi. … Verkaskipting hernámsins felst í, að hermenn bandalagsins þora ekki út fyrir höfuðborgina Kabúl. Bandaríkjamenn stunda hins vegar stríðsglæpi víðs vegar um Afganistan með því að varpa sprengjum úr lofti að venjulegu fólki í von um, að sprengjurnar hitti forsprakka Talíbana eða Osama bin Laden. … Íbúar höfuðborgarinnar hafa ekki beðið um þetta hernám og hafa svipuð viðhorf og hernumið fólk hefur annars staðar. …
Íslenzkir hermenn

Erlendar fréttastofur segja, að íslenzkir hermenn hafi særzt í sjálfsmorðsárás í Kabúl í Afganistan. Utanríkisráðuneytið íslenzka segir þetta hafa verið friðargæzluliða. Það er orð, sem Atlantshafsbandalagið notar til að gera lítið úr aðild þess að vopnuðu hernámi Bandaríkjanna á fjarlægu landi.

Verkaskipting hernámsins felst í, að hermenn bandalagsins þora ekki út fyrir höfuðborgina Kabúl. Bandaríkjamenn stunda hins vegar stríðsglæpi víðs vegar um Afganistan með því að varpa sprengjum úr lofti að venjulegu fólki í von um, að sprengjurnar hitti forsprakka Talíbana eða Osama bin Laden.

Íbúar höfuðborgarinnar hafa ekki beðið um þetta hernám og hafa svipuð viðhorf og hernumið fólk hefur annars staðar.

Íslenzku hermennirnir mega raunar ekki koma í sum hverfin, af því að Atlantshafsbandalagið er svo hatað, að sumir eru fúsir til að fórna lífi sínu í sjálfsmorðsárásum á það.

Afganistan kemur Evrópu og þar á meðal Íslandi lítið við. Helzta breytingin í kjölfar hernámsins er, að framleiðsla fíkniefna hefur margfaldazt, svo að þau flæða yfir Evrópu í gífurlegu magni. Í raun er það hlutverk íslenzkra hermanna að stýra flugvelli, þaðan sem fíkniefni flæða til Íslands.

Halldór Ásgrímsson stríðsmálaráðherra hefur aldrei þurft að fara sjálfur í stríð, ekki frekar en George W. Bush, sem kom sér undan Víetnam, þegar hann var á herskyldualdri. Slíkar skrifborðs-stríðshetjur eiga auðvelt með að senda unga menn í hættuleg stríð til að gæta annarlegra fjármálahagsmuna.

Halldór og Davíð Oddsson spurðu ekki þig eða mig um leyfi til að senda íslenzka skrifstofumenn í stríð. Þeir ákváðu það sín í milli og bera fulla ábyrgð á afleiðingunum. Þessi aðild hefur ekki bætt ástandið í Afganistan, sem utan við Kabúl er verra en það var á valdaskeiði illræmdra Talíbana.

Sjálfsmorðsárás á Íslendinga minnir okkur á, að afskipti okkar af þessu fátæka og fjarlæga landi er ekkert grín. Við erum að taka þátt í undirgefinni þjónustu hernaðarbandalags við sérbandaríska hagsmuni, sem er þegar orðin okkur til vansæmdar og á eftir að verða okkur til enn meiri skammar.

Við eigum ekki að taka þátt í að opna flóðgáttir fíkniefna frá Afganistan til Evrópu. Við eigum ekki að taka þátt í að kristna eða siða á annan hátt fjarlægar þjóðir, sem hafa allt önnur lífsviðhorf. Við eigum ekki að taka þátt í verkum, sem bera krossmark haturs á trúarbrögðum annarra.

Aðild Íslendinga að hernámi, sem leiðir til fjöldamorða á venjulegu fólki og aukins fíkniefndavanda í Evrópu og Íslandi felur í sér stríðsglæpi og glæpi gegn mannkyninu.

Jónas Kristjánsson

DV
Ný stéttaskipting

Fyrir fjórum áratugum voru þekktust verkföll verkamanna í Dagsbrún. Síðar urðu smáhópar á borð við mjólkurfræðinga og flugliða kunnastir þeirra, sem lögðu niður vinnu. Upp á síðkastið hafa kennarar einkum verið duglegir við að fara í verkfall og sýna það, sem marxistar kölluðu stéttvísi. … Fyrir einni öld hefðu kennarar verið taldir í miðstéttinni eins og mjólkurfræðingar og flugliðar, það er að segja hvorki “vinnandi” stétt né yfirstétt, heldur virðuleg stétt þar á milli. Slíkar stéttir hefðu í þá daga ekki talið vera hugsandi að fara í verkfall, hvað þá í verkfallsvörzlu. … Lengi hafa félagsvísindamenn talið okkur trú um, að meiri menntun almennings og fjölgun skrifborðs- og þjónustustarfa væri að búa til þjóðfélag miðstéttarinnar. …
Ný stéttaskipting

Fyrir fjórum áratugum voru þekktust verkföll verkamanna í Dagsbrún. Síðar urðu smáhópar á borð við mjólkurfræðinga og flugliða kunnastir þeirra, sem lögðu niður vinnu. Upp á síðkastið hafa kennarar einkum verið duglegir við að fara í verkfall og sýna það, sem marxistar kölluðu stéttvísi.

Fyrir einni öld hefðu kennarar verið taldir í miðstéttinni eins og mjólkurfræðingar og flugliðar, það er að segja hvorki “vinnandi” stétt né yfirstétt, heldur virðuleg stétt þar á milli. Slíkar stéttir hefðu í þá daga ekki talið vera hugsandi að fara í verkfall, hvað þá í verkfallsvörzlu.

Lengi hafa félagsvísindamenn talið okkur trú um, að meiri menntun almennings og fjölgun skrifborðs- og þjónustustarfa væri að búa til þjóðfélag miðstéttarinnar. Fámennir 10% hópar væru á jöðrunum sem yfirstétt og undirstétt, en á milli væri komin 80% breiðfylking miðstéttar nútímafólks.

Ný brezk rannsókn bendir til, að þetta sé ekki aðalmálið. Mælingar sýna sífellt stækkandi hóp Breta, sem telur sig vera í stétt “vinnandi” fólks. Fyrir 50 árum töldu 46% sig vera í þeirri stétt, árið 2000 voru þeir komnir upp í 58% og nýjasta mælingin sýnir, að 68% Breta telja sig til hennar.

Menn telja sig ekki lengur til miðstéttar, þótt þeir hafi meira en 350.000 krónur á mánuði í fjölskyldutekjur. Menn telja sig ekki lengur til miðstéttar, þótt þeir eigi nýlegan bíl og búi í snyrtilegu húsnæði í góðu hverfi. Skilgreining fólks á lífi sínu og tilveru hefur breyzt í tímans rás.

Undirrótin að þessu er velgengni margra hópa, sem áður töldust vinna hörðum höndum, til dæmis iðnaðarmanna og byggingafólks, sem hafa lengi haft meiri tekjur en skólagengið fólk á borð við kennara. Töluverð röskun og skörun hefur orðið á tekjuskiptingu gömlu stéttanna.

Í framhaldi af brezku rannsóknunum fóru félagsfyrirtæki þar í landi að skipta því, sem áður var kallað miðstétt, í tíu mismunandi hópa fólks, til dæmis The Hornby Set, sem styður krata og Arsenal, er tæknilega sinnað og vel skipulagt. Notting Pillbillies eru svo vel stætt fólk í lopapeysum.

Þannig má lengi telja í gamansömum tón, sjáið nánar á vefnum www.theclassof2004.co.uk. Vafalaust á þessi brezka flokkun ekki við íslenzkar aðstæður, en trúlega er svipað að gerast hér, þjóðfélagið er að verða flóknara og sumir hópar kunna snögglega að átta sig á, að þeir fara halloka í lífinu.

Samanburður kennara á stöðu sinni í samanburði við stöðu ýmissa annarra hópa hefur gert þá róttækari og fúsari til aðgerða en áður var. Stjórnmálin þurfa að átta sig á því.

Jónas Kristjánsson

DV
Rétt eldaður fiskur

Tveir fiskar … Af vizku sinni hefur arkitekt hússins sett risaglugga út að bílastæðum og pínuglugga í eldhúsið, þar sem kokkur Tveggja fiska getur kíkt út á bátahöfnina til að koma sér í gott skap. Enda eldar hann mjög vel, er í toppklassa íslenzkrar veitingamennsku, ekkert illa haldinn af nýklassík kokkaskólans. Fyrst og fremst eldar hann ekki fiskinn lengur en nauðsynlega þarf, lætur hann hafa forgang fram yfir skreytingar á diski. …
Tveir fiskar

****

Rétt eldaður fiskur

Af vizku sinni hefur arkitekt hússins sett risaglugga út að bílastæðum og pínuglugga í eldhúsið, þar sem kokkur Tveggja fiska getur kíkt út á bátahöfnina til að koma sér í gott skap. Enda eldar hann mjög vel, er í toppklassa íslenzkrar veitingamennsku, ekkert illa haldinn af nýklassík kokkaskólans. Fyrst og fremst eldar hann ekki fiskinn lengur en nauðsynlega þarf, lætur hann hafa forgang fram yfir skreytingar á diski.

Því miður hafa gestir löngum verið fremur fáir á Tveimur fiskum, þótt hér sé einn bezti fiskréttastaður landsins með fjölbreyttu úrvali fisktegunda með ýmiss konar spennandi matreiðslu. Staðurinn hefur ekki slegið í gegn, en nýtur erlendra ferðamanna, er fá það, sem mörlandinn fer á mis.

Inni er notalegt, þótt innréttingar séu að mestu hinar sömu og við opnunina fyrir fimm árum. Hringborð, kertaljós og rósir gefa staðnum mildari svip en áður. Hér er meira að segja huggulegt í hádeginu við kertaljós og hvítt lín í borðdúkum og munnþurrkum. Þá kostar 2300 krónur þríréttað, en á kvöldin er staðurinn nálægt toppverði, 6100 krónum að meðaltali þríréttað.

Eina bilunin var í hádeginu, þegar þjónninn vissi ekki, hver var fiskur dagsins og síðan ekki, hvernig sósa var með honum, og þegar á borð var borin aflöng og heit brauðkolla innflutt, dregin upp úr frystikistu og sett í örbylgjuofn, minnti á kruðu eða tvíböku, algerlega bragðlaus.

Fátt var út á matreiðsluna að setja. Sjávarréttasúpa var úr humarsoði, hæfilega þunn, með hörpudiski, risaræku og laxabita. Gott síldartartar var borið fram á rúgbrauði með piparrótarsósu. Soðin bláskel írskrar ættar í freyðivíni með blöðrukáli var meyr og fín. Sama er að segja um hvítlauksristaða hörpuskel á villisveppa-hrísgrjónagrauti með stökkri parmaskinku ofan á.

Aðalréttir blómstruðu. Fínn var mjög svo hæfilega pönnusteiktur þorskur með fáfnisgrassósu og kryddlegnar gellur, en kartöflurnar voru ofsteiktar, líklega úr örbylgjuofni. Þær voru það líka með pönnusteiktri löngu, kryddaðri með steinselju, á grænmetisjukki í tómatsósu. Ofnbökuð smálúða með tígrisrækjum og saffrankrydduðu kartöflumauki var fyrirtaks réttur, sér í lagi fiskurinn.

Creme caramel matseðilsins með stökkri karamelluskán kom ekki á borðið, heldur venjulegur karamellubúðingur með súkkulaðisósu. Þrír ísar voru góðir, blárauður berjaís, rauðgulur plómuís og gulur venjulegur. Kókos-parfait með ferskum ávöxtum var bezti eftirrétturinn. Kaffið var daufur endapunktur.

Jónas Kristjánsson

DV
Ofstækisþjóð

Hálf bandaríska þjóðin er í þann mund að kjósa George W. Bush sem forseta í annað fjögurra ára kjörtímabil. Hún ógnar þar með helztu forsendum friðsællar framtíðar mannkyns á jörðinni, ekki bara í fjögur ár, heldur langt fram á veg. Hún leiðir okkur inn á braut ótta, haturs og grimmdar. … Hálf bandaríska þjóðin er stríðsóð. Hún lætur sig engu varða, þótt forsendur Íraksstríðs hafi reynzt vera falskar eða falsaðar. Hún lítur á sig sem fórnardýr og telur hernum heimilt að stunda hryðjuverk á saklausu fólki í öðrum löndum, enda lítur hún á útlendinga almennt sem skepnur. …
Ofstækisþjóð

Hálf bandaríska þjóðin er í þann mund að kjósa George W. Bush sem forseta í annað fjögurra ára kjörtímabil. Hún ógnar þar með helztu forsendum friðsællar framtíðar mannkyns á jörðinni, ekki bara í fjögur ár, heldur langt fram á veg. Hún leiðir okkur inn á braut ótta, haturs og grimmdar.

Hálf bandaríska þjóðin er stríðsóð. Hún lætur sig engu varða, þótt forsendur Íraksstríðs hafi reynzt vera falskar eða falsaðar. Hún lítur á sig sem fórnardýr og telur hernum heimilt að stunda hryðjuverk á saklausu fólki í öðrum löndum, enda lítur hún á útlendinga almennt sem skepnur.

Hálf bandaríska þjóðin heldur, að Saddam Hussein hafi staðið að 11. september hryðjuverkinu, þótt nýjar staðreyndir segi annað. Þær koma henni yfirleitt ekki við. Hún tekur trú fram yfir staðreyndir. Hálf bandaríska þjóðin telur, að guð stjórni Bush og að hann geti því ekki gert nein mistök.

Hálf bandaríska þjóðin er haldin trúarofstæki, alin upp í trúarsöfnuðum endurfæddra, þar sem Bush hætti fertugur að drekka viskí og fór að telja sér trú um, að guð talaði við sig. Hann og hálf þjóðin telja, að Bush sé eins konar messías, sem guð hafi sent til bjargar guðs eigin þjóð.

Hálf bandaríska þjóðin telur loftárásir á saklaust fólk ekki vera hryðjuverk, heldur réttláta hefnd guðs yfir múslímum og öðru vondu fólki. Þessu fólki má misþyrma á ýmsa vegu, þvert gegn alþjóðlegum sáttmálum, enda telur bandaríska þjóðin ekki, að alþjóðlegir sáttmálar gildi um guðs eigið land.

Hálf bandaríska þjóðin telur í lagi að stunda óheftar árásir á vistkerfi heimsins. Hún vill ekki vera með í Kyoto-bókun umheimsins. Hún er svo skammtímasinnuð, að hún tekur hagvöxt líðandi stundar fram yfir framtíðarhag. Aðgerðir þessarar ofstækisfullu þjóðar hindra gagnið af aðgerðum allra hinna.

Hálf bandaríska þjóðin telur Evrópu svo fáránlega, að annar forsetaframbjóðandinn verður árangurslaust að reyna að halda því leyndu, að hann kunni að tala frönsku. Hálf bandaríska þjóðin telur jafnvel Englendinga vera undirþjóð linkindar gagnvart hinum illu öflum heimsins, sem þurfi að tortíma.

Hálf bandaríska þjóðin er svo andvíg útlöndum yfirleitt, að hún telur fráleitt, að forsetinn hafi eitthvert samráð við útlendinga, ekki einu sinni Evrópumenn. Allir útlendingar eiga að sitja og standa eins og Bandaríkjaforseti skipar fyrir, annars eru þeir taldir óvinir guðs eigin þjóðar.

Vandinn er ekki bara George W. Bush, heldur hálf bandaríska þjóðin, sem árið 2004 er orðin drukkin af valdi á sama hátt og hálf þýzka þjóðin var orðin drukkin af valdi árið 1939.

Jónas Kristjánsson

DV
Ríkið selji dópið

Lögleg yfirvöld víða í Bandaríkjunum misstu völdin í hendur ítalskra bófaflokka á þriðja áratug síðustu aldar vegna banns við sölu á áfengi, sem stóð í þrettán ár. Það var ekki fyrr en mörgum áratugum síðar, að yfirvöldum tókst að ná völdum af mafíunni, sem hafði blómstrað í skjóli bannsins. … Sama sagan er aftur uppi á teningnum á vesturlöndum. Þá var það áfengið, en nú eru það fíkniefnin. Bann við sölu þeirra hefur rutt bófaflokkum til rúms. Þeir keppa við lögleg yfirvöld um sálir unga fólksins og hafa náð þeim árangri, að menn þora ekki fyrir sitt litla líf að segja til þeirra. …
Ríkið selji dópið

Lögleg yfirvöld víða í Bandaríkjunum misstu völdin í hendur ítalskra bófaflokka á þriðja áratug síðustu aldar vegna banns við sölu á áfengi, sem stóð í þrettán ár. Það var ekki fyrr en mörgum áratugum síðar, að yfirvöldum tókst að ná völdum af mafíunni, sem hafði blómstrað í skjóli bannsins.

Sama sagan er aftur uppi á teningnum á vesturlöndum. Þá var það áfengið, en nú eru það fíkniefnin. Bann við sölu þeirra hefur rutt bófaflokkum til rúms. Þeir keppa við lögleg yfirvöld um sálir unga fólksins og hafa náð þeim árangri, að menn þora ekki fyrir sitt litla líf að segja til þeirra.

Líta verður á birtingu íslenzks lista yfir meinta starfsmenn undirheima fíkniefna sem eins konar neyðaróp manns, er sér, að yfirvöld eru að missa völd í hendur fíkniefnakónga, sem ánetja börn hans. Flest bendir raunar til, að við séum á sömu afvegaleið og Bandaríkin á þriðja áratug síðustu aldar.

Afnám banns við áfengi breytti litlu um áfengisvandann. En það gaf löglegum yfirvöldum færi á að losa borgarana undan áþján áfengiskónga. Afnám banns við fíkniefnum mundi breyta litlu um fíkniefnavandann. En það mundi gefa löglegum yfirvöldum færi á losa borgarana undan fíkniefnakóngum.

Bezt er að hefja ríkisrekstur fíkniefnasölu á sama hátt og ríkisrekstur áfengissölu. Þá tekur ríkið brauðið af kóngum fíkniefnaheimsins og tryggir gæði efnanna. Mestu máli skiptir þó, að slíkt mundi losa fíkniefnanotendur undan ofurvaldi neðanjarðarhreyfingar, sem grefur undan ríkinu.

Ef fíklarnir geta keypt efnin hjá ríkinu, fellur niður milljarða hagkerfi, sem snýst um innflutning, heilsölu og smásölu fíkniefna, innheimtu skulda og varðveizlu þessa neðanjarðarhagkerfis gegn eftirliti ríkisins. Það er til mikils að vinna og lausnin felst í ríkisrekstri fíkniefna.

Úr því að ríkið selur hættulegasta fíkniefnið, það er að segja áfengi, og hefur af því stórfelldar tekjur, ætti ekki að vera neitt siðferðilega athugavert við, að það taki líka yfir sölu fíkniefna. Hægri sinnaða hagfræðiritið Economist hefur lagt til, að fíkniefni verði tekin frá undirheimunum.

Fyrr eða síðar verður þjóðfélagið að gera harðari uppreisn gegn undirheimunum en að birta nokkur nöfn á vefnum. Eina virka aðferðin gegn barónum undirheimanna er að taka af þeim lifibrauðið með því að lögleiða fíkniefni og flytja sölu þeirra af götunum inn í lyfjabúðir eða áfengisverzlanir.

Svarti markaðurinn grefur undan þjóðskipulaginu jafnt á Íslandi sem í öðrum löndum. Undanfarið hefur hratt hallað undan fæti. Kominn er tími til, að ríkið taki í taumana.

Jónas Kristjánsson

DV
Eldhúsið er úti að aka

Galileo … Einhvern tíma las ég, að meta megi ítalskt eldhús eftir vandvirkni í 20 mínútna eldun á risotto, krydduðum hrísgrjónagraut, sem er þjóðarréttur Norður-Ítala. Á Galileo á horni Hafnarstrætis og Vesturgötu er risotto eldað löngu áður og síðan hitað upp, þegar það er pantað. Þannig varð það að ólystugri klessu, sem ég kláraði ekki. … Verri var pönnusteikta smálúðan, greinilega frystivara, sem síðan var aðeins elduð á yfirborðinu, en var að öðru leyti hrá í gegn og þar af leiðandi óæt. …
Galileo

*

Eldhúsið er úti að aka

Einhvern tíma las ég, að meta megi ítalskt eldhús eftir vandvirkni í 20 mínútna eldun á risotto, krydduðum hrísgrjónagraut, sem er þjóðarréttur Norður-Ítala. Á Galileo á horni Hafnarstrætis og Vesturgötu er risotto eldað löngu áður og síðan hitað upp, þegar það er pantað. Þannig varð það að ólystugri klessu, sem ég kláraði ekki.

Verri var pönnusteikta smálúðan, greinilega frystivara, sem síðan var aðeins elduð á yfirborðinu, en var að öðru leyti hrá í gegn og þar af leiðandi óæt. Ekki stafaði þetta af önnum í eldhúsi, því að ég var eini gesturinn í hádeginu. Erfitt er að taka veitingahús alvarlega, þegar eldhúsið er svona langt úti að aka.

Galileo kom fyrir þremur-fjórum árum inn í milliverðflokk íslenzkra veitingahúsa, þar sem eru staðir á borð við Þrjá frakka, Caruso, Tvo fiska, Apótekið og Óperu. Hann byrjaði vel, en hefur drabbast, einkum í eldhúsinu. Þjónustan er þó lipur sem fyrr. Munnþurrkur eru ekki lengur úr taui. Espresso kaffi var í tvígang alltof bragðdauft.

Bezti réttur staðarins var ofnbakaður ostur, sagður geitaostur, og döðlur, vafið inn í parmaskinku með klettasalati. Döðlurnar gáfu réttinum sérstætt og skemmtilegt bragð. Hlutlausari voru grilluð eggaldin með ferskum mozzarella-osti, hlaðin upp í turn og borin fram með tómötum, basil, balsamico-ediki og klettasalati.

Pönnusteiktur steinbítur dagsins með rjómasveppum og tagliatelle pasta var milt kryddaður og hæfilega eldaður. Sjávarréttarisotto var misheppnað, með mörgum tegundum af sjávarfangi, skelfiski, hörpudiski, humar og rækjum. Tiramisu var ekki merkilegur eftirréttur, en skrautlega fram borinn með blæjuberi.

Bezti kosturinn við Galileo eru húsakynnin sjálf, gamalt hús með berum burðarvirkjum fortíðarinnar, innréttað á nútímavísu með þægilegum tréstólum og járnborðum með borðplötum úr marmarasalla undir snyrtilegum og stílhreinum borðbúnaði.

Jónas Kristjánsson

DV
Klukkan tifar hraðar

Þegar hitinn á daginn er enn um 12 stig í miðjum október, er eðlilegt, að fólk telji í fyrsta lagi, að aukinn hraði sé í hækkun hita af völdum aukins koltvísýrings í loftinu, og í öðru lagi, að þetta sé í rauninni hið bezta mál, að minnsta kosti fyrir Íslendinga á jaðri hins byggilega heims. … Að minnsta kosti fyrri skoðunin er rétt. Mælingar sýna, að árin 2002 og 2003 voru ár aukins koltvísýrings og aukins hita, sérstaklega á norðurhveli jarðar. Við vitum, að árið 2004 verður enn róttækara að þessu leyti. Úreltar eru orðnar fyrri spár fræðimanna um þróun mála í andrúmslofti jarðar. …
Klukkan tifar hraðar

Þegar hitinn á daginn er enn um 12 stig í miðjum október, er eðlilegt, að fólk telji í fyrsta lagi, að aukinn hraði sé í hækkun hita af völdum aukins koltvísýrings í loftinu, og í öðru lagi, að þetta sé í rauninni hið bezta mál, að minnsta kosti fyrir Íslendinga á jaðri hins byggilega heims.

Að minnsta kosti fyrri skoðunin er rétt. Mælingar sýna, að árin 2002 og 2003 voru ár aukins koltvísýrings og aukins hita, sérstaklega á norðurhveli jarðar. Við vitum, að árið 2004 verður enn róttækara að þessu leyti. Úreltar eru orðnar fyrri spár fræðimanna um þróun mála í andrúmslofti jarðar.

Vísindaráðgjafi brezka ríkisins, David King, lýsti yfir því á þriðjudaginn, að ríkisstjórnir verði þegar í stað að gera ráðstafanir til að hindra öngþveiti. Við höfum ekki ráð á að halda að okkur höndum, sagði hann. Kyoto-bókunin er ekki nóg, hún er bara byrjun. Við þurfum strax að herða aðgerðir.

Hingað til hefur verið talið, að mannkynið hefði nokkurra áratuga svigrúm til að grípa til aðgerða gegn menguninni. Nú segja fræðimenn hins vegar, að einungis sé um örfá ár að tefla. Ef aukning koltvísýrings og hækkun hitastigs heldur áfram í tvö ár í viðbót, sé vandinn að fara úr böndum.

Það gerist nefnilega fleira en, að hitinn hækki. Ísbreiður heimskautanna og Grænlands bráðna mun hraðar og hafið fer að ganga á land. Sérlegur ráðgjafi síðustu stjórnar íhaldsmanna í Bretlandi, Tom Burkie, sagði nýlega, að klukkan sé farin að tifa hraðar og hætta sé á að sprengiverkun mengunar.

Ef vatnið eykst í úthafinu og yfirborð þess hækkar, steðjar hættu að öllum strandbyggðum, þar á meðal stórborgum við sjávarsíðuna. Íslendingar verða að taka á þeim vanda eins og aðrar þjóðir. Hækkun hitastigs þýðir ekki bara fleiri daga til að rölta fáklæddir um miðborgina og sleikja rjómaís.

Hingað til hafa margir talið áætlanir Sameinuðu þjóðanna vera ýktar á þessu sviði, þar á meðal átrúnaðargoð margra Íslendinga, Daninn Bjørn Lomborg. Nú er hins vegar komið í ljós, að spárnar voru ekki of háar, heldur hafa þær verið of lágar. Hættuna ber hraðar að garði en grænfriðungar sögðu.

Sem betur fer ætlar Rússland að staðfesta Kyoto-bókunina um takmörkun á útblæstri gróðurhúsalofttegunda í auðríkjum heimsins. Þá tekur hún gildi, gegn vilja örfárra ríkja, einkum Bandaríkjanna, sem telja sig ekki hafa ráð á að taka þátt í þessu fyrsta skrefi í átaki gegn hættulegri mengun.

Fleira er slæmt við aukinn hita en hækkað yfirborð sjávar. Straumar færast til í hafinu og færa til þorskinn, sem heldur sig á mörkum heitra og kaldra strauma í hafinu.

Jónas Kristjánsson

DV