arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Daufgerð stjórnarandstaða.

Sjaldan hefur farið eins lítið fyrir stjórnarandstöðu og þeirri, sem verið hefur utan valda síðustu tvö árin tæp. Tilraunir hennar til að láta að sér kveða hafa að verulegu leyti farið út um þúfur. Hún er nánast gleymd og grafin.

Helzt er hægt að finna hana á síðum Morgunblaðsins. Nánast daglega í þessi tæpu tvö ár hefur baksíða þess verið lögð undir heimsendafyrirsagnir af íslenzkum efnahagsmálum. Ef við tryðum þeim, værum við öll flúin af landi brott.

Nú vill svo til, að betra er að lifa hér en í flestum nálægum löndum. Kaupið er að vísu lægra, en á móti kemur, að atvinna er nóg. Í öðrum löndum er svo komið, að atvinna er sjaldfenginn lúxus þeim, sem koma úr skólum.

Þetta er svo sem ekki ríkisstjórninni að þakka fremur en öðrum slíkum, sem hafa verið við völd á undanförnum áratugum. En þessari má þó sennilega þakka, að sparifjáreigendur geta nú ávaxtað fé sitt í fyrsta sinn í áratugi.

Einna sárast svíður stjórnarandstöðunni að geta ekki sigað launþegasamtökunum á ríkisstjórnina. Þetta ástand hefur verið tilefni síendurtekinna frýjunarorða, meðal annars í formi baksíðufrétta í Morgunblaðinu.

Alþýðusambandið hefur af langri reynslu áttað sig á, að prósentuhækkun launa segir tiltölulega lítið um kaupmáttinn. Önnur atriði ráða þar meiru, annars vegar efnahagsástandið og hins vegar aðgerðir stjórnvalda.

Í sjálfu sér skiptir litlu, hvort laun hækka um 3%, 30% eða 300%. Verðbólgan kemur þessu öllu út í eitt. Meira máli skiptir, að atvinna sé næg og að gerðir stjórnvalda skerði ekki hlut launamanna af svokallaðri þjóðarköku.

Ef launþegasamtökin treysta þessari ríkisstjórn örlítið betur en sumum fyrri, er það náttúrlega böl fyrir stjórnarandstöðuna, sem bölsótast meira á síðum Morgunblaðsins en í sölum hins háa alþingis. Og þetta böl er þungt nú um stundir.

Úr öllu þessu kann að rætast, ef ríkisstjórninni tekst ekki að halda verðbólgunni niðri við 40%, hafandi tekið við henni í 60%. Fari bólgan nú upp að nýju, getur stjórnarandstaðan tekið gleði sína eftir tæpra tveggja ára táradal.

Lukkan hefur leikið við sjónhverfingameistara hæstvirtrar ríkisstjórnar. Sumir telja, að sjónhverfingarnar geti gengið endalaust, að böllin muni kontinúerast út í hið óendanlega. Þau hafa að minnsta kosti gert það hingað til.

Þeir eru hins vegar sárafáir, sem telja, að stjórnarandstaðan hafi eitthvað markvert um þessi mál að segja. Menn lesa heimsendafyrirsagnir Morgunblaðsins sem eins konar hitamæli á skapvonzku og ergelsi stjórnarandstöðunnar.

Þetta er ákaflega hastarlegt, því að virk og öflug stjórnarandstaða er hornsteinn lýðræðis og efnahagslegra framfara. Ef stjórnarandstaðan leggur upp laupana, svo sem hér hefur gerzt, er lýðræðið ekki lengur í fullu gildi.

Fyrst þarf stjórnarandstaðan að koma Morgunblaðinu upp á jörðina, svo að þjóðmáladeilur verði trúverðugar á nýjan leik. Síðan þarf hún að koma sér upp stjórnmálamönnum, sem fólkið í landinu nennir að hlusta á.

Við búum við velsæld, sem er byggð á sandi. Og það er dapurlegt að búa við stjórnarandstöðu, sem er gersamlega fyrirmunað að sýna fólki fram á, að svo sé. Þetta er eitt stærsta vandamál þjóðarinnar um þessar mundir.

Jónas Kristjánsson

DV
Einkaréttur og ríkisstyrkur.

Gamansamur framkvæmdastjóri Flugleiða tók fyrsta leiðara þessa sameinaða dagblaðs og sneri honum upp á sameiningu Flugfélagsins og Loftleiða fyrir rúmum átta árum. Grein hans með árnaðaróskum birtist hér í blaðinu á miðvikudaginn.

Flugleiðamenn telja sameiningu síðdegisblaðanna vera staðfestingu þess, að rétt hafi verið að sameina flugfélögin tvö á sínum tíma. Í stórum dráttum hafi sömu rök legið að baki hjá flugfélögunum og nú hjá dagblöðunum.

Gamansemina mætti framlengja með því að ímynda sér, að Flugleiðir dreifðu nú fréttatilkynningu, þar sem fram kæmi, að þær mundu í fleiri atriðum en sameiningunni einni hafa sama hátt á og þetta sameinaða dagblað.

Framkvæmdastjórar Flugleiða gætu þá enn leitað fanga í leiðurum blaðsins og snúið upp á sjálfa sig. Til þess er kjörinn leiðarinn frá áðurnefndum miðvikudegi. Í breyttri útgáfu Flugleiða mundu upphafsorðin þá hljóða:

“Ákveðið hefur verið, að Flugleiðir æski hvorki ríkisstyrks né þiggi hann, ef boðinn verður. Enda getur flugfélag því aðeins talizt óháð og frjálst, að það sé ekki að neinu leyti á framfæri hins opinbera.”

Samlíking Dagblaðsins & Vísis annars vegar og Flugleiða hins vegar hlýtur að vera afar ófullkomin, nema samræming verði einnig á þessu sviði. Enda mundu Flugleiðir þá losna við mikið af þeirri gagnrýni, sem þær hafa sætt.

Svo gamanseminni sé haldið áfram, mætti hugsa sér, að á móti þessari aðlögun Flugleiða að stefnu hins sameinaða dagblaðs komi önnur aðlögun blaðsins að stefnu flugfélagsins. Upphafsorð bréfs blaðsins til stjórnvalda mundu þá hljóða svo:

“Vegna smæðar hins íslenzka dagblaðamarkaðar förum við vinsamlegast fram á, að ekki verði leyfð sala annarra blaða en Dagblaðsins & Vísis á Akureyri, Ísafirði, Vestmannaeyjum, Egilsstöðum, Amsterdam og nokkrum fleiri stöðum.

Augljóslega veldur það ýmsum rekstrarerfiðleikum, ef blaðið þarf að sæta því, þegar flogið er með það til Akureyrar í hádeginu, að með morgunfluginu hafi fjögur önnur dagblöð verið flutt þangað í beinni samkeppni við okkur …”

Bréfið gæti auðvitað verið lengra og átakanlegra. En þar skilur á milli Flugleiða annars vegar og Dagblaðsins & Vísis hins vegar, að blaðið er alveg ófáanlegt til að setja ráðamenn þjóðarinnar í slíkan bobba.

Í staðinn yrðum við að biðja Flugleiðir um að feta einnig á þessu sviði braut blaðsins, svo að samlíkingin geti orðið fullkomin. Mundi þá áðurnefnd fréttatilkynning Flugleiða hljóða svo við mikinn fögnuð þjóðarinnar:

“Ákveðið hefur verið, að Flugleiðir æski hvorki ríkisstyrks né þiggi hann, ef boðinn verður. Enda getur flugfélag þá aðeins talizt óháð og frjálst, að það sé ekki að neinu leyti á framfæri hins opinbera.

Jafnframt hafa Flugleiðir afsalað sér öllum einkaleyfum til áætlunarflugs innan lands og utan. Fyrirtækið telur eðlilegt, að nokkur önnur flugfélög fái líka að keppa á þessum flugleiðum, hugsanlega á öðrum tímum dagsins.”

Flugfélög annars vegar og dagblöð hins vegar geta sameinazt til að bæta stöðu sína. Samanburðurinn nær þó skammt, ef flugfélagið heimtar bæði einkarétt og ríkisstyrk, en dagblaðið hafnar hvoru tveggja. Þá verður gamansemin að alvöru.

Jónas Kristjánsson

DV
Biðlund í velgengni.

Einna ljósasti þáttur velgengni þessa sameinaða dagblaðs er auglýsingaflóðið, sem hefur sett efnisskipan þess úr skorðum fyrstu dagana og gerir enn. Ekki má búast við, að þetta breytist að ráði á þeim tæpu þremur vikum, sem lifa til jóla.

Fyrirfram hafði verið gert ráð fyrir, að auglýsendur í hvoru dagblaði um sig vildu auglýsa í hinu sameinaða blaði. Hins vegar kom á óvart, hversu fljótir nýir auglýsendur voru að taka við sér og hinir fyrri að auka við sig.

Á móti hefur blaðið takmarkaða möguleika á stækkun að sinni. Valda því bæði hinar gífurlegu annir starfsfólks við undirbúning prentunar og svo ýmsir tæknilegir þröskuldar á borð við stærð og afkastagetu vélakosts.

Til að byrja með getum við aðeins haft tvöfalt blað á laugardögum. Við gerum ráð fyrir að geta komið út 48 síðna eins litar blaði á mánudögum og allt að 40 síðna tveggja lita blöðum aðra daga vikunnar. Þetta er of lítið.

Sem betur fer er efnismagn hins sameinaða dagblaðs þó mun meira en var fyrir í hvoru blaði um sig, þrátt fyrir auglýsingaflóðið og stækkunartakmörkin, sem hér hefur verið lýst. Lesendur fá mun meira lesefni en áður.

Þessi aukning er í bili ekki eins mikil og við hefðum kosið. Hún verður meiri, þegar auglýsingaflóðinu linnir að tæplega þrem vikum liðnum. Þá loksins fær sameinaða dagblaðið sinn eiginlega og ráðgerða heildarsvip.

Jafnframt höfum við verið að gera tilraunir með skipan efnis í blaðið og verðum að halda því áfram næstu daga. Fyrir bragðið hafa sumir efnisþættir verið á ferðinni um blaðið og jafnvel út úr því og inn í það.

Af þessu leiðir, að lesendur hafa ekki að öllu leyti getað gengið að ákveðnum efnisþáttum á föstum stöðum í blaðinu. Þetta stendur þó til bóta, því að tímabili tilraunanna fer senn að ljúka og blaðið að festast í formi.

Í millibilsástandinu, sem hér hefur verið lýst, biðjum við lesendur um biðlund og þolinmæði. Sameinað dagblað verður ekki endanlega fullskapað á einum degi, allra sízt á tíma hins fjöruga viðskiptalífs aðventunnar.

Áskrifendur fyrirrennaranna hafa haldið tryggð við hið sameinaða dagblað. Þar að auki hafa margir nýir bætzt við, sem áður voru að hvorugu blaðinu áskrifendur, en keyptu kannski í lausasölu annað hvort eða bæði.

Lausasalan hefur einnig verið meiri en spáð var fyrirfram. Við vitum ekki enn, hvort því ræður eðlileg forvitni um nýjungar. Við vitum ekki, hvort þetta fólk bætist í hóp hinna varanlegu lesenda, en vonum það auðvitað.

Ef hinir gömlu og nýju kaupendur sýna hinu sameinaða dagblaði biðlund á tíma auglýsingaflóðs, tækniþröskulda og tilrauna, erum við sannfærð um, að innan skamms nær blaðið því efnismagni og efnisvali, sem þeir eiga skilið.

Við stefnum að því að gefa út blað, sem felur í sér alla efnisþætti fyrirrennaranna. Við ætlum aðeins að fella niður tvíverknaðinn, sem áður var. Þetta hefur okkur tekizt að mestu leyti, en ekki öllu.

Þar á ofan stefnum við að nýjum efnisþáttum og auknum. Við teljum okkur vel í stakk búna til þess, um leið og rýmið fer að aukast á síðum blaðsins. Eins og lesendur bíðum við þess með eftirvæntingu. Og teljum dagana til jóla.

Jónas Kristjánsson

DV
Dagblað án ríkisstyrks.

Ákveðið hefur verið, að Dagblaðið & Vísir æski hvorki ríkisstyrks né þiggi hann, ef boðinn verður. Enda getur dagblað því aðeins talizt óháð og frjálst, að það sé ekki að neinu leyti á framfæri hins opinbera.

Blaðastyrkir eru nú tvenns konar. Annars vegar veitir ríkið dagblöðum og landsmálablöðum fjárstyrk, sem mun á næsta ári nema rúmlega hálfri þriðju milljón nýkróna samkvæmt fjárlagafrumvarpinu, sem nú er fyrir þingi.

Hlutur dagblaðanna af þessu fé er greiðsla fyrir eintök, sem ríkið kaupir í einu lagi og lætur senda ýmsum stofnunum. Oftast hafa þetta verið um 200 eintök af hverju blaði, þar á meðal Morgunblaðinu, sem aðeins þiggur þennan hluta.

Hins vegar kaupir ríkið 250 eintök af hverju dagblaði án þess að fá þau. Nemur sú upphæð rúmri milljón nýkróna á núverandi verðlagi. Þennan hluta þiggja dagblöðin önnur en Morgunblaðið og Dagblaðið & Vísir.

“Við höfum ekki lesendur fyrir þessi blöð, svo að við erum ekkert að fá þau til að stafla þeim upp. Við lítum á þetta sem styrk til blaðanna.” Þetta sagði embættismaður fjármálaráðuneytisins í blaðaviðtali í fyrra.

Samtals er gert ráð fyrir, að ríkið verji á næsta ári meira en 3,5 milljónum nýkróna til að styrkja blöð. Þessi upphæð hefur farið ört hækkandi, hraðar en verðbólgan, enda eiga flokkspólitísku blöðin góða að á þingi.

Fyrrnefndi styrkurinn á samkvæmt fjárlagafrumvarpinu að hækka um 50% að þessu sinni, meðan frumvarpið í heild hækkar um 33%. Þar á ofan er venja, að þingmenn hækki styrkinn í skjóli nætur við afgreiðslu fjárlaganna.

Blaðastyrkirnir miða að verndun flokkspólitískra blaða gegn vaxandi ásókn frjálsra og óháðra blaða. Þeir stefna að viðhaldi úreltra stofnana á því sviði fjölmiðlunar, þar sem samkeppni hefur annars verið leyfð.

Jafnframt stefna styrkirnir að lausara sambandi lesenda og dagblaða. Þeir láta lesendur skipta minna máli en áður og velviljaða stjórnmálamenn meira máli. Hástigið er Alþýðublaðið, sem er ekki lesið og lifir á ríkinu.

Sem dæmi um hættuna, sem þessu fylgir, má nefna mál, sem ríkisvaldið höfðaði fyrir nokkrum árum gegn þeim tveimur blöðum, sem nú hafa sameinazt í Dagblaði & Vísi, er þau hækkuðu verð sitt umfram önnur blöð.

Dagblöðin tvö héldu því fram, að opinber fyrirmæli um verð blaða væri skerðing prentfrelsis. Blöðin gætu ekki verið óháð og frjáls nema þau væru seld á verðlagi, sem væri í samræmi við verðbólgu hvers tíma.

Þáverandi ráðherra verðlagsmála sagði, að sjálfstæði blaða á þessu sviði spillti fyrir möguleikum stjórnvalda á að hafa stjórn á verðlagsmálum. Hann gaf til kynna, að í staðinn kæmi til greina að auka blaðastyrkinn.

Verð dagblaða er inni í vísítölunni, en blaðastyrkirnir ekki. Það var, er og verður því freistandi fyrir vísitölufalsara í ráðherrastólum að millifæra með þessum hætti, þótt það spilli tjáningarfrelsi í landinu.

Eitt hlutverk Dagblaðsins & Vísis er einmitt að reyna að vernda fólk fyrir samábyrgð flokkanna af þessu tagi og öðru. Því hlutverki verður ekki hægt að gegna á framfæri hins opinbera. Við höfnum því ríkispeningunum.

Jónas Kristjánsson

DV
Friðarmenn sundra.

Formaður friðarráðs hollenzku kirkjunnar, Jan Faber, sagði um daginn, að tillögur Reagans Bandaríkjaforseta um afnám meðaldrægra kjarnorkuflauga í Evrópu væru bara einhliða áróður, sem Sovétríkin mundu ekki geta fallizt á.

Ummæli Fabers sýna, hversu mikinn vanda friðarhreyfingin í Evrópu skapar umhverfi sínu. Hún freistar Kremlverja til að reyna að komast upp með nýjan og ógnvekjandi vígbúnað án þess að Vesturlöndum takist að ná jafnvægi.

Vel getur verið, að Kremlverjum og kjarnorkuandstæðingum takist að hindra staðsetningu meðaldrægra kjarnorkueldflauga í flestum löndum Vestur-Evrópu öðrum en Frakklandi og Bretlandi án gagnkvæmni af hálfu Sovétríkjanna.

Í þessu skiptir hið hernaðarlega misvægi minna máli en hið pólitíska. Berskjölduð Vestur-Evrópa verður að taka meira tillit til óska Sovétríkjanna en verið hefur. Finnlandiseringin færist vestur eftir álfunni.

Kremlverjar þurfa ekki að beita hernaðarlegum yfirburðum sínum gegn Vestur-Evrópu. Þeir þurfa aðeins að beita vitneskjunni um, að þessir yfirburðir séu til, – að einhliða hafi Sovétríkin líf allra Vestur-Evrópubúa í hendi sér.

Kremlverjar hafa ekkert upp á að bjóða nema hernaðarlegan mátt. Þeir hafa ekkert aðdráttarafl í hugmyndafræði, efnahagsmálum, skriffinnsku og lífskjörum til að tryggja í heiminum sigur kommúnismans, sem þeir telja óhjákvæmilegan.

Í skjóli vígvélarinnar munu Sovétríkin draga á langinn viðræður um afnám meðaldrægra kjarnorkueldflauga og treysta friðarhreyfingunni í Vestur-Evrópu til að hindra hið pólitíska jafnvægi, sem mundi felast í vestrænum flaugum af því tagi.

Ef þetta tekst að meira eða minna leyti, er líklegt, að einangrunarstefnu aukist mjög fylgi í Bandaríkjunum. Hún hefur þegar náð fótfestu í Hvíta húsinu, þar sem Kaliforníumennirnir fyrirlíta linkind Vestur-Evrópubúa.

Þar vestra vex þeirri skoðun fylgi, að Vestur-Evrópa sé vandræðastaður, þar sem hver höndin sé uppi á móti annarri og þar sem menn vilji velta á Bandaríkjamenn kostnaði og fyrirhöfn við að verja álfuna gegn Kremlverjum.

Bandaríski kjallarahöfundurinn William Safire segir blátt áfram: “Getum við varið Evrópu, sem vill ekki verja sig sjálf?” Þegar svo virtur maður kastar fram slíkri spurningu, mætti hrollur gjarna setjast að Vestur-Evrópubúum.

Friðarhreyfingin í Vestur-Evrópu er ein mesta ógnunin við frið í Evrópu. Þessi ómeðvitaða fimmta herdeild klýfur samstöðu Vestur-Evrópu, fælir Bandaríkjamenn á brott og auðveldar Kremlverjum að ná markmiðum sínum.

Friðarhreyfingin er svipað böl og stjórnarstefnan í Washington, sem hefur á þessu ári einkum falizt í hernaðarlegum mannalátum, vel auglýstum fjárfestingum í nýjum vopnakerfum og ómstríðum andkommúnisma.

Utanríkisstefna Reagans Bandaríkjaforseta er að mörgu leyti afleit. En hann skilur þó, alveg eins og Thatcher hin brezka og Mitterrand hinn franski, að gegn valdsdýrkendum á borð við Kremlverja dugir aðeins að sýna festu.

Eina vonin til að hafa Kremlverja ofan af heimsvaldadraumum er að sýna fram á órofna og eindræga samvinnu vestrænna ríkja, sem komi bæði fram í traustum landvörnum og einnig í sívökulum vilja til samninga um afvopnun.

Jónas Kristjánsson

DV
Núllið í Hvíta húsinu.

Henry Kissinger sagði einu sinni um Richard Allen, að hann hefði “næstum þriðja flokks greind”. Þessi sami Allen er nú öryggisráðgjafi Reagans Bandaríkjaforseta. Það er einmitt embættið, sem Kissinger gegndi lengst af fyrir Nixon.

Allen er eitt af mörgum dæmum um hrun bandarískrar utanríkisstefnu á tæplega eins árs valdaferli Reagans. Hvorki forsetinn né nokkur nánustu ráðgjafa hans bera nægt skynbragð á utanríkismál eða hafa á þeim sómasamlegan áhuga.

Reagan hefur loks flutt eina stefnuræðu í utanríkismálum. Á blaðamannafundum hafa svör hans í þeim efnum verið fremur uggvekjandi, að svo miklu leyti sem þau hafa verið meira en marklaus og innihaldslaus froða.

Ekki hefur farið fram hjá áhorfendum að alþjóðamálum, að samband Bandaríkjanna og bandamanna þeirra í Vestur-Evrópu hefur stirðnað á þessu ári. Samt segir Reagan brosandi, að sambúðin sé “betri en nokkru sinni fyrr”.

Bandamennirnir hafa gjarna viljað reyna að setja traust sitt á Alexander Haig utanríkisráðherra vegna reynslu hans sem skrifstofustjóra Nixons á erfiðum tíma og sem yfirhershöfðingja Atlantshafsbandalagsins.

En staða Haigs er svo veik, að hann stendur ekki undir trausti. Hann hefur átt í stöðugum útistöðum við ráðgjafa forsetans og Caspar Weinberger varnarmálaráðherra. Og sífellt ganga sögur um, að embættisdagar hans séu taldir.

Álit Bandaríkjanna í þriðja heiminum hefur beðið hnekki við brottför Carters úr Hvíta húsinu. Kaliforníumennirnir, sem þar ráða nú ríkjum, virðast aldir upp í fyrirlitningu á fátækum, svo sem dæmin frá Rómönsku Ameríku sanna.

Ætla mætti, að þeir telji alla þá vera kommúnista, sem ekki hafa einkasundlaug í garðinum. Þeir framleiða í stórum stíl kommúnista í Nicaragua, Salvador og Guatemala með því að hossa sérhverjum fóla, sem segist vera andkommúnisti.

Undir niðri eru þeir einangrunarsinnar. Þeir láta sundrunguna í Vestur-Evrópu fara í taugarnar á sér. Þeim finnst slæmt að þurfa að kosta til varna þreyttrar álfu, sem þeim finnst skorta viljann til að verja sig sjálf.

Með Kaliforníumönnunum fylgir andrúmsloft, sem eykur ugg í Vestur-Evrópu um, að Bandaríkin muni ekki standa við skuldbindingar sínar í Atlantshafsbandalaginu, heldur hneigist til að heyja “takmarkað kjarnorkustríð” í Evrópu.

Enginn vafi er á, að valdataka Reagans hefur kynt undir stríðsótta í Vestur-Evrópu og gert ríki álfunnar ótraustari bandamenn en þau voru áður. Hinar fyrirhuguðu meðaldrægu kjarnorkueldflaugar geta orðið fórnardýr þessa ótta.

Huglausir og tækifærissinnaðir stjórnmálamenn Vestur-Evrópu eru á nálum út af miklum vexti samtaka kjarnorkuandstæðinga og gífurlegri þáttöku í útifundum þeirra. Í skammsýni reyna þeir að vinna fylgi þessara hópa.

Þegar Kaliforníumennirnir í Hvíta húsinu átta sig betur á, að sumir bandamennirnir í Vestur-Evrópu eru að hlaupa út undan sér af ótta við kjarnorkuandstæðinga, er hætt við, að þeir sannfærist enn frekar í einangrunarstefnunni.

Þannig hefur vítahringurinn verið á þessu ári og getur orðið verri á hinu næsta. Vestur-Evrópumenn mega sumpart sjálfum sér um kenna. En mestur hluti vandans er þó í Hvíta húsinu. Þar verður að nýju að fæðast vestræn forusta.

Jónas Kristjánsson

DV
Óháður þjóðarfjölmiðill.

Eðlilegt er, að menn verði hvumsa, þegar síðdegisblöðin sameinast í eitt dagblað eftir að hafa eldað saman grátt silfur í rúmlega sex ár. Hvernig má vera unnt að strika svo gersamlega yfir gamlar væringar, sem nú hefur verið gert?

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á sex árum. Þróun fjölmiðlunar hefur gert fyrri ágreiningsefni fyrst lítilfjörleg og síðan úrelt. Jafnframt hefur hún hlaðið upp nýjum verkefnum, sem sameinaða krafta þarf til að leysa.

Verkfallið var kornið, sem fyllti mælinn. Það gaf mönnum tíma og tækifæri til að hugleiða, hvort blöðin væru í stakk búin til að bera herkostnað árlegra vinnudeilna og veita lesendum þar á ofan nauðsynlega þjónustu.

Dagblaðamarkaðurinn er enn opinn, þótt blöðum hafi fækkað úr sex í fimm. En hið nýja blað ætlar sér sterkari samkeppnisaðstöðu á þeim markaði en blöðin tvö höfðu áður, hvort í sínu lagi. Við viljum nú sækja fram að nýju.

Bæði blöðin hafa af of veikum fjárhag reynt að halda uppi merki frjálsra og óháðra dagblaða. Með sameiningu kraftanna á enn frekar en áður að vera unnt að veita lesendum óhlutdrægar upplýsingar um staðreyndir og skoðanir.

Hið sameinaða dagblað hefur að meginmarkmiði að starfa óháð flokkum og flokksbrotum, aðilum vinnumarkaðsins, öðrum öflugum valdamiðstöðum þjóðfélagsins og öllum stórum og smáum þrýstihópum, sem láta að sér kveða.

Lesendur fá nú mun stærra blað en þeir fengu áður, án þess að verðið hækki þess vegna. Þeir, sem áður keyptu bæði blöðin, spara sér nú verð eins dagblaðs. Þeir, sem áður keyptu annað blaðið, fá nú meira fyrir peningana.

Sameinaða blaðið er svo stórt, að það rúmar allt efni, sem einkenndi áður hvort blað fyrir sig. Hið eina, sem fellur niður, er tvíverknaðurinn. Lesendur hvors blaðs fá því sitt blað áfram og svo úrval úr hinu til viðbótar.

Við höfum svo ástæðu til að ætla, að sameiningin veiti okkur einnig mátt til að leggja út á nýjar brautir, svo að lesendur fái nýtt efni, sem þeir fengu ekki í blöðunum tveimur. Þannig viljum við stækka lesendahópinn.

Þetta ber að svo skjótlega, að enn hefur ekki tekizt að móta hið sameinaða blað að fullu. Það er sérkennileg og skemmtileg blanda úr foreldrum sínum. Smám saman mun það fá sitt eigið svipmót, þegar það vex úr grasi.

Tæknibreytingar dagblaða og annarra fjölmiðla hafa verið örar á undanförnum árum og verða enn í náinni framtíð. Fjárhagur dagblaðanna tveggja, sem hér hafa sameinazt, leyfði þeim ekki að fylgjast með sem skyldi á þessu sviði.

Með sameiningunni á að verða kleift að afla þeirrar tækni, sem nú og framvegis verður talin nauðsynleg til að hagkvæmni sé í hámarki, tafir sem minnstar, prentgæði sem bezt og upplýsingar til lesenda sem ferskastar.

Verulegur hluti þjóðarinnar fær þetta dagblað í hendur. Við viljum halda góðu sambandi við ykkur öll og fá fleiri í hópinn. Við viljum, að sem flestir sendi línu eða hringi og hjálpi okkur við að móta óháðan og frjálsan þjóðarfjölmiðil.

Við höfum lært af reynslunni og teljum okkur hafa gott vegarnesti til að leggja með lesendum okkar í nýjan áfanga þróunarbrautarinnar. Við vonum, að sú ferð verði okkur öllum sem gagnlegust og ánægjulegust.

Jónas Kristjánsson og Ellert B. Schram.

DV