arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Mislæg gatnamót eru góð

Mislæg gatnamót eru eðlisgóð. Þau hreyfa umferðina hraðar en ella og spara þannig kjósendum tíma. Þau hindra líka mengun, sem fylgir ljósum, þar sem stöðva þarf bíla og koma þeim aftur á ferð. Mislæg gatnamót henta á öllum hornum Sæbrautar Miklubrautar, Kringlumýrarbrautar og Reykjanesbrautar.

Ekki er sama, hvernig mislæg gatnamót eru gerð. Bezt er að hafa þau sem mest neðanjarðar, þar sem þau trufla útsýni minna en ella og draga úr einangrun borgarhluta. Umferð í göngum gefur kost á þægilegum gönguleiðum í láréttum í fleti í stað lítið notaðra göngubrúa, sem einkenna Reykjavík.

Umferðaræðar verða óhjákvæmilega eins konar umferðarræsi, sem gott er að hafa neðanjarðar. Því er heppilegt að leggja þær í stokka og göng, þar sem aðstæður leyfa. Þetta var því miður ekki gert, þegar Hringbraut var færð suður fyrir Umferðarmiðstöðina og Vatnsmýrin var einangruð frá borginni.

Frá upphafi hefur verið vitað, að mislæg gatnamót á einum stað kalla á mislæg gatnamót á öðrum stað. Þess vegna á að klippa á gatnamót Lönguhlíðar og Miklubrautar, þegar mislæg mót koma á Miklubraut og Kringlumýrarbraut. Þess vegna þarf Miklabrautin að enda í vestri í góðu bílastæði við Kvosina.

Skynsamlegt er að grafa göng undir Skólavörðuholtinu frá hraðbrautinni Miklabraut-Hringbraut að Sæbraut, þar sem gengið verði upp úr bílastæðum neðanjarðar. Því meira sem bílaumferðin er sett í holræsi, þeim mun betur nýtist sjálft yfirborð jarðar fyrir gangandi fólk og ýmis mannvirki.

Vitlaust er að reyna að spara kostnað við samgöngur með því að bregða fæti fyrir einkabílinn. Eina leiðin til að fá fólk í strætó er að hafa ókeypis í hann. Eigi að síður munu bara börn og gamalmenni nota þjónustuna. Það stafar bara af því að einkabíllinn er hluti af persónu hins frjálsa borgarbúa.

Við skulum því tala í alvöru um gott skipulag bílaumferðar í Reykjavík og hætta að tala um einkabílinn sem vandamál. Við skulum því berjast fyrir mislægum gatnamótum, fyrst og fremst á Miklubraut og Kringlumýrarbraut og síðan á öllum hornum helztu samgönguæða alls höfuðborgarsvæðisins.

Við skulum því reka Reykjavíkurlistann frá völdum í vor. Hann skaðar hagsmuni borgarbúa með draumórum gegn mislægum gatnamótum. Hann er læstur inni í úreltri hugmyndafræði.

DV
Valdhafar stýrðu þrælahaldinu

Árni Magnússon félagsmálaráðherra hefur loksins tekið við sér eftir að hafa stutt starfsmannaleigur leynt og ljóst með langvinnu aðgerðarleysi. Þótt svindlið hafi staðið nokkur misseri við Kárahnjúka og víðar, hefur ráðuneyti hans sett kíkinn fyrir blinda augað. Þangað til í þessari viku.

Sama er að segja um flokksbróður hans í Vinnumálastofnun ríkisins. Gissur Pétursson hefur misserum saman daufheyrzt við ábendingum um mannréttindabrot í starfsmannaleigum, en hefur nú í vikunni skyndilega birzt á vettvangi með stírur í augum og tölvupóst með glannalegu orðalagi úr bíómyndum.

Það var ekki fyrr en óvenjulega firrtur og hrokafullur eigandi starfsmannaleigu kom fram í fjölmiðlum í síðustu viku, að framsóknarmenn kerfisins hættu að hylma yfir starfsmannaleigum og fóru yfir á hin götuvígin. Við skulum muna, að þeir eru óvenjulega síðbúnir mannréttindavinir.

Starfsmannaleigur hér á landi virðast hafa starfað utan við lög og rétt, meðal annars af því, að félagsmálaráðuneyti Árna Magnússonar hefur ekki enn lagt fram lagafrumvarp um slíkan rekstur, þrátt fyrir Kárahnjúka. Þess vegna hafa starfsmannaleigur litið á Ísland sem fríríki þrælahaldara.

Það er deginum ljósara, að forstöðumenn starfsmannaleiga hafa brotið mannréttindi erlends verkafólks kruss og þvers og síðan rifið kjaft, þegar fréttir hafa birzt. Það stafar auðvitað af, að þeir hafa talið sig starfa í traustu skjóli framsóknarmanna í félagsmálaráðuneyti og vinnumálastofnun.

Þáttur launþegasamtaka hefur lengi verið tvíræður. Við höfum ekki áttað okkur á, hvort þau væru að reyna að gæta hagsmuna hinna leigðu starfsmanna eða hvort þau væru að reyna að losna við þá úr landinu. Nú loksins virðist vera að koma í ljós, að samtökin vilji reyna að starfa fyrir þrælana.

Fleiri valdaaðilar í þjóðfélaginu taka þátt í ábyrgðinni, þótt hún sé mest hjá félagsráðuneyti og vinnumálastofnun. Skattayfirvöld bera ábyrgð á umfangsmiklum skattsvikum í tengslum við starfsmannaleigur og lögreglan hefur tregðazt við að rannsaka mál, sem bent hefur verið á í fjölmiðlum.

Orsök fjölbreyttrar tregðu er, að valdhafar Framsóknar hafa undir niðri verið hlynntir því, að starfsmannaleigur brjóti niður vinnumarkaðinn og lækki laun verkafólks í landinu.

DV
Norðurlandaráð

Norðurlandaráð hefur fyrir löngu glatað tilvistarrétti sínum. Margir áratugir eru síðan það skilaði síðast árangri. Nú er það vettvangur fyrir “mikilvægar spurningar” og “áhugaverð vandamál” og auðvitað tilefni hverrar veizlunnar á fætur annarri. Dagens Nyheter hefur rétt fyrir sér, þegar það segir orðið tímabært að kveðja þetta ráð. Umræður í ráðinu snerust núna um, hvernig það geti sparað peninga. Lausnin á þeim vanda er auðveldari en ráðsmenn telja. Hún er sú að afnema ráðið. Almenningi í löndum ráðsins gæti ekki verið meira sama. Ráðið á ekki lengur sess í hjörtum fólks.
Tími er peningur

Í Bandaríkjunum eru lögð mislæg gatnamót á einni helgi. Það er sá hámarkstími, sem fólk sættir sig við truflanir og seinkanir á leið sinni. Hér á landi hefur tekið marga mánuði að leggja nýju Hringbrautina sunnan við Umferðarmiðstöðina. Í nóvember eru yfirvöld að leggja þökur á brekkur kringum gatnamót Hringbrautar og Snorrabrautar. Óbærilegt er að hugsa til þess, hversu langan tíma muni taka borgaryfirvöld að setja Miklubrautina niður í stokk. Verkfræðingar í umferðarmálum borgarinnar virðast ófærir um að reikna tímalíkön, þar sem fundin er skemmsta leið að hverju marki.
Söguleg sátt

Ingibjörg Sólrún Gísladóttir mætti á aðalfund útgerðarmanna og tjáði þeim, að Samfylkingin mundi ekki nenna lengur að amast við því, að þeim var gefinn kvótinn. Þetta mun vera liður í tilraun flokksins að sýna fram á, að hann sé ekki bara í sátt við guð, heldur alla menn yfirleitt. Í gamla daga þótti skynsamlegt af flokkum að segjast starfa fyrir alla og segjast vera vinur allra. Einhverjir fá þó sting í magann og jafnvel hjartað við að sjá einn stærsta flokk landsins gefa gæðastimpil á þá aðgerð, þegar núverandi forsætisráðherra gaf sjálfum sér og útgerðinni kvótann.
Ráðherra og forstjóra að kenna

ÞRENGSLIN Á SÓLVANGI í Hafnarfirði eru sér á parti. Slík þrengsli eru sjaldgæf á elliheimilum hér á landi. Sem betur fer er ekki regla á elliheimilum, að 20 sentimetrar séu milli rúma og einkapláss fólks sé ein hilla. Sólvangur er til skammar.

STJÓRNENDUR SÓLVANGS fá meira fé til rekstrarins fyrir hvert gamalmenni, sem þeir troða inn. Þeir fá peninga frá ríkinu fyrir hvern einstakling, meiri peninga en aðrar stofnanir fá. Sólvangur fær fullt gjald fyrir umframfólkið, þótt það kosti ekki meira húsrými.

HEILBRIGÐISRÁÐUNEYTIÐ er samsekt Sólvangi. Þar hefur verið samþykkt að leyfa troðninginn. Ráðuneytið heimilar 85 pláss á Sólvangi, sem er langt umfram eðlilega notkun. Nær væri að setja 60 manns eða lægri tölu sem hámark notenda Sólvangs.

JÓN KRISTJÁNSSON heilbrigðisráðherra ber ábyrgð á því, að ráðuneytið hefur brotið lög og reglur með því að heimila ofnotkun Sólvangs. Hann er lögbrjóturinn. Erna Fríða Berg, forstjóri Sólvangs, ber svo ábyrgð á ofnotkuninni, sem er notuð til að þéna peninga.

ÞESS VEGNA ERU blaðamenn ekki velkomnir á Sólvang, þótt þeir séu velkomnir á Eir og aðra slíka staði. Eir er nefnilega með sitt á hreinu. Sólvangur þarf hins vegar að fela lögbrot og rangindi, sem Erna Fríða Berg forstjóri og Jón Kristjánsson ráðherra standa fyrir.

JÓN KRISTJÁNSSON hefur í tæpt ár lofað endurbótum á þessu slæma ástandi Sólvangs. Hann hefur þennan tíma ekki lyft hendi til að efna loforðin. Í hans hugarheimi endar ferlið við loforðin. Ytri aðstæður taka svo við að hans mati. Hann þykist vera peð í framvindunni.

ÞETTA ER RUGL ráðherrans. Hann ber ábyrgð á orðum sínum eins og allir menn bera ábyrgð á orðum sínum. Þótt hann sé stjórnmálamaður, hefur hann enga undanþágu. Hann ætti að lána Sólvangi heimili sitt og flytjast sjálfur á Sólvang.

DV
Ráðherrann dýrkar ríkið

BJÖRN BJARNASON er dómsmálaráðherra. Ráðuneyti hans hefur ákveðið, að ríkið setji upp myndavélar hjá sýslumönnum til að búa til myndir í nýja passa, sem fullnægja bandarískum kröfum um slíka passa.

STARFSBRÆÐUR BJÖRNS á Norðurlöndum hafa farið aðra leið. Þeir hafa sent ljósmyndurum skilgreiningar á þörfinni og þannig gert einkaframtakinu kleift að útvega sér tækjabúnað til að taka fullnægjandi ljósmyndir.

BJÖRN ER EKKI maður einkaframtaks, heldur ríkisforsjár. Hugmyndafræði frjálshyggjunnar er honum til dæmis lokuð bók. Hann er fyrst og fremst embættismaður í hugsun. Honum finnst ríkið bezt og að það hafi ævinlega rétt fyrir sér, 100%.

BJÖRN ER ALINN UPP í Sjálfstæðisflokknum. Það er flokkur, sem einkum hefur verið stjórnað af embættismönnum og öðrum ríkisstarfsmönnum. Flokkurinn er hvorki frjálshyggju- né frjálslyndisflokkur, heldur embættismannaflokkur.

ÞÓTT FLOKKURINN komi stundum fram sem markaðshyggjuflokkur, stafar það bara af hagsmunum sjávarútvegsmanna og heildsala, sem ætíð hafa stutt flokkinn. Flokkurinn styður einkavæðingu til dæmis því aðeins, að hún komi vel svonefndum kolkrabba.

BJÖRN ER HORNSTEINN embættismannahyggju flokksins. Honum finnst bezt, að ríkið sjái um ljósmyndir í vegabréf, meðan starfsbræðrum hans á Norðurlöndum, þar á meðal krötunum, finnst bezt, að einkaframtakið sjái um slíkar ljósmyndir.

ÞVÍ ER EKKI FURÐA, þótt Björn sé óvinsælasti ráðherra Sjálfstæðisflokksins um þessar mundir, meira að segja óvinsælli en Sturla Böðvarsson og Sigríður Anna Þórðardóttir, sem ekki eru hátt skrifuð í almenningsálitinu.

DV
Við erum enn í stríði

Skrítið er, hversu reiðir málsmetandi menn eru út af flugi bandarísku leyniþjónustunnar um Keflavíkurflugvöll með fanga á leið til pyndingar á vegum bandarísku þjóðarinnar. Við verðum að líta á þessa aðstoð okkar við pyndingar sem rökréttan hluta af aðild okkar að stríðinu gegn Írökum.

Við getum ekki verið í fínimannsleik hér á Íslandi og þvegið blóðið í sífellu af höndum okkar. Við fórum í stríð, að vísu án þess að vera spurð. En við höfum síðan ítrekað staðfest í skoðanakönnunum, að við styðjum eindregið höfuðflokk ríkisstjórnarinnar, sem kom okkur í þennan sérstæða vanda.

Við höfum ákveðið að vera í nánu hernaðarbandalag við þjóð, sem er mjög herská og illskeytt. Ég er ekki bara að tala um George W. Bush og ríkisstjórn hans eða um stjórnkerfið í Bandaríkjunum, heldur bandarísku þjóðina, sem hefur í kosningum staðfest dálæti sitt á stjórnarháttum Bush.

Enginn hádegisverður er ókeypis. Við verðum eins og Danir að taka á afleiðingum ákvörðunar, sem Davíð Oddsson og Halldór Ásgrímsson tóku fyrir hönd þjóðarinnar. Við erum í stríði gegn saklausu fólki, þar sem tugir þúsunda, sennilega eitt hundrað þúsund manns hafa verið myrt af vinum okkar.

Við verðum að gera ráð fyrir að þurfa að vinna einhver skítverk í stríðinu, ekki bara kaupa teppi á bazar í Kabúl. Það þýðir ekki að vera í stríði, en heimta svo, að glæpalýðurinn, sem við styðjum svo eindregið, fari með fanga sína um aðra flugvelli en þann, sem óvart er hér á landi.

Við þurfum ekki bara að sætta okkur við aðild að pyndingum, heldur þurfum við líka að undirbúa okkur gegn hugsanlegum gagnaðgerðum fátæka mannsins í þriðja heiminum. Stríð fátæka mannsins heitir hryðjuverk og við munum fyrr eða síðar fá að kenna á því. Við getum þá auðvitað sjálfum okkur um kennt.

Ekki er ógeðslegra eða ógeðfelldara að stunda hryðjuverk fátæka mannsins en að reka stríð ríka mannsins. Hvor tveggja er glæpamaður, Bandaríkjamaðurinn og Íslendingurinn annars vegar og hryðjuverkamaðurinn hins vegar. Hver um sig rekur stríðsglæpi með tiltækum vopnum miðað við stríðsgetu sína.

Ef við heyjum stríð hinum megin á hnettinum, getum við ekki farið að gráta, þótt stríðið verði flutt til okkar. Við skulum því bíta á jaxlinn og borga sjálf rekstur Vallarins.

DV
Allir verða þeir seldir

Allir fjölmiðlar verða einhvern tíma seldir. Það er eðli markaðsbúskapar, að fyrirtæki og blokkir fyrirtækja ganga kaupum og sölum. Ríkisútvarpið verður líka selt, því að ekki gengur lengi, að ríkisstjórnin eigi fjölmiðil 100% meðan hún reynir að meina öðrum að eiga meira en 25% í fjölmiðli.

Hversu ánægðir, sem sumir eru með núverandi eignarhald, þá gildir það ekki til eilífðar. Mun Roman Abramovits kaupa 365-miðla og mun Rupert Murdoch kaupa fyrirhugaða blokk Moggans, Blaðsins, Símans og Skjás eitt? Þá er hætt við, að erfitt verði að finna sannleikann í fjölmiðlum landsins.

Sambúð ritstjórna við eigendur hefur alltaf verið vandamál og verður enn erfiðari í framtíð auðhringja, hvenær sem hún kemur. Sambúðin verður eins erfið og hún hefur verið við pólitík og auglýsendur. Flestir hafa þessir aðilar viljað stýra fjölmiðlunum, að minnsta kosti á sínum sviðum.

Athyglisvert er, að áratugum saman hefur Blaðamannafélag Íslands ekkert gert til að draga upp á blað atriði, sem varða þessa sambúð. Hún var þó mikill vandi fyrir fjörutíu árum, þegar siðareglur stéttarinnar voru smíðaðar. Þar er í engu fjallað um þessi mikilvægustu atriði fjölmiðlunar.

Í staðinn voru settar í siðareglur ákvæði, sem fela í sér, að spillt tillitssemi við umhverfi fjölmiðla sé æðra leiðarljós en staðreyndir frétta. Síðan var sett upp siðanefnd, sem úrskurðar jafnan, að engan megi særa, þótt satt og rétt sé sagt frá. Þessar siðareglur eru spilltar.

Hornsteinn fjölmiðlunar er að segja hver gerði hvað, hvar, hvenær, hvernig, hvers vegna og hvað svo. Blaðamannafélagið reynir að skammta fyrstu spurninguna með því að leggjast gegn nöfnum og myndum, en sinnir ekki brýnustu hagsmunum fjölmiðlunga í heimi pólitískra dólga og auðhringja.

Pólistísk sátt varð í vor um fjölmiðlafrumvarp, sem fól í sér takmörkun á eignarhaldi. Sjálfsagt er það vel meint af sumum þingmönnum, en skiptir engu máli um gæði fjölmiðla eða um hugsanlega aðkomu manna af tagi Davíðs eða Halldórs, Abramovits eða Murdoch. Frumvarpið verndar ekki fjölmiðla.

Meðan á öllu þessu gengur eru fjölmiðlar varnarlausir gegn breytingum, sem munu koma í kjölfar þess einfalda þáttar í markaðshagkerfinu, að fjölmiðlar munu ganga kaupum og sölum.

DV
Ráðvilltir ráðherrar

>HALLDÓR ÁSGRÍMSSON lýsti um helgina yfir því, að hann væri ósáttur við túlkun Pálma Gestssonar á sér í Spaugstofunni, einmitt þá túlkun, sem tilnefnd hefur verið til Edduverðlauna. Halldór sagðist vilja, að Pálmi talaði við sig um þetta leiðindamál, væntanlega til að siða Pálma til.

BJÖRN BJARNASON er steinhissa á fyrirspurnum DV og Marðar Árnasonar þingmanns um, hverjir hafi fengið diplómatapassa á Íslandi. Grunur leikur á, að óviðkomandi aðilar hafi fengið slíka passa og einkum hafi Davíð Oddsson dregið slíka passa upp úr konfektkassa, áður en hann lauk skrautlegum ferli.

JÓN KRISTJÁNSSON skilur ekkert í vandræðunum með húsnæði aldraðra, þar sem 20 sentimetrar eru milli rúma og einkaeign hvers er ein hilla. Hann er alltaf í viðtölum að lofa bót og betrun, en gerir svo ekkert í málunum. Hann er algert núll í ráðuneytinu og gleymir jafnóðum því, sem hann lofar.

FRAMMISTAÐA ÞRIGGJA íslenzkra ráðherra síðustu daga sýnir okkur í hnotskurn hvernig er ástand íslenzkra stjórnmála. Einn ráðherrann er að velta fyrir sér útreið sinni hjá skemmtikrafti, annar er mánuðum saman að lofa sama hlutnum og hinn þriðji er andvígur öllum efasemdum um stjórnsýslu.

BJÖRN HEFUR RAUNAR alla tíð verið 100% andvígur öllum sjónarmiðum, sem koma utan úr bæ. Hann líkist sjálfvirkri vél, sem stekkur alltaf upp til varna, ef einhver vill bæta stjórnsýsluna. Hann er maðurinn, sem pakkaði gæludýrum í Hæstarétt og er líklega skýrasta sýnishornið af ráðherra.

ER EKKI RÉTTI vettvangurinn fyrir þessa ráðherra og nokkra í viðbót í Norðurlandaráði, þar sem mest er talað og minnst er gert í heiminum um þessar mundir?

DV
Íslenzku ostarnir

Af samanburði íslenzkra stælinga við erlendar frummyndir má slá því föstu, að íslenzkir ostar séu oft lélegir. Margir íslenzkir ostar eru breytilegir frá lögun til lögunar eða milli ostabúa. Sem dæmi má nefna venjulegan brauðost, sem stundum er með stórum götum, stundum litlum götum, stundum með sprungum og stundum heill, stundum harður og stundum mjúkur. Ef ostarnir væru merktir ostabúum, mundum við komast að raun um, hvaða bú eru skást. Þá þekkingu vill Osta- og smjörsalan einmitt hindra með því að merkja ostana ekki hverju búi fyrir sig. Þetta er íslenzk einokun árið 2005.
Feta er grískur

Feta er grískt orð yfir geitaost. Evrópusambandið hefur nú bannað öðrum ríkjum, til dæmis Dönum, að nota þetta orð yfir annan ost en grískan feta. Þetta minnir okkur á, að hér á landi hefur lengi verið til siðs að stela útlendum nöfnum á ostum og nota á íslenzkar eftirlíkingar. Þannig er til íslenzkur camembert, brie, gouda, maribo, havarti, port salut, mozzarella og auðvitað íslezkur feta. Allt er þetta lélegur þjófnaður einokunarfyrirtækis á erlendu hugviti. Enginn þessara íslenzku osta líkist frummyndinni. Til dæmis er íslenzkur feta ekki einu sinni úr geita- eða kindamjólk.
Upphaf endalokanna

Þegar þjóðaröryggisráðgjafi Bandaríkjanna tók við forræði samninga við íslenzka utanríkisráðuneytið um landvarnir Íslands og rekstur Keflavíkurvallar, for forræðið frá þeim aðila, sem hefur gælt við gott samband við Ísland, í hendur froðufellandi hægri manns, sem hafnar, að Bandaríkin hendi peningum í erlend sníkjudýr. Því ber nú svo mikið á milli í viðræðunum, að Albert Jónsson og félagar urðu að flýja frá Washington um daginn. Nú dugir ekki að væla í Washington. Herinn fer, af því að Bandaríkin vilja losna við Ísland.
Ei má satt kyrrt liggja

Ef Yoko Ono hefði farið frá John Lennon og farið að búa með öðrum manni, hefði það verið stórfrétt í dagblöðum á borð við New York Times og Guardian. Þegar Brynja fer frá Bubba er það hins vegar tabú, sem ekki má segja frá hér á landi, jafnvel þótt Bubbi hafi sífellt borið einkalíf sitt á torg.

Hin séríslenzka skoðun á þessu máli er partur af hugarfari, sem nær frá félagslegum rétttrúnaði yfir í sósíalfasisma. Hinn félagslega rétttrúaði var á móti Sovétríkjunum er nú á móti Bandaríkjunum, styður femínisma og málflutning allra hugsjóna- og hagsmunasamtaka, en viðurkennir aðrar skoðanir.

Hinn íslenzki sósíalfasisti viðurkennir hins vegar engar aðrar skoðanir en félagslegan rétttrúnað. Fremstir fara þar í flokki spjallþáttastjórar og álitsgjafar þeirra. Verst haga sér starfsmenn Talstöðvarinnar, sem skrifuðu undir mótmælaplagg og játuðu þar með sinn eigin sósíalfasisma.

Á Talstöðinni setjast sósíalfasistar að konum og reyna að telja þeim trú um, að þær eigi að vera femínistar, þótt þær kæri sig ekki um það og segi það. Þetta geta sósíalfasistar ekki samþykkt og héldu áfram að þjarka, í stað þess að hætta í fjölmiðlun, hvar þeir eiga ekki heima, og fara í pólitík.

Í haust var ég á ferð milli spjallþátta að verja birtingu mynda. Þáttarstjórinn var einn fegurðarkónga sjónvarpsins. Hann var á undan mér og eftir að plögga vörur og þjónustu. Milli þess sem hann tróð marvaðann í spillingunni, spurði hann mig, hvort mér væri ekkert heilagt. Mér varð orðfall.

Frumstæðar siðferðishugmyndir úr félagslegum rétttrúnaði hafa of lengi ráðið ríkjum í fjölmiðlum, enda er svo komið að meirihluti stéttarinnar stundar ekki fréttamennsku, heldur spjallþáttastjórn og blaðursmíði fyrir stofnanir. Fáir þeirra hafa kynnt sér fréttaval erlendra stórblaða.

Kominn er tími til að endurskoða siðferðishugmyndir í fjölmiðlum, kasta út sósíalfasisma gegn birtingum nafna og mynda og innleiða í staðinn reglur um samskipti við stjórnmál, fjölmiðlaeigendur og auglýsendur. Á fundi í Blaðamannafélaginu kom fram eindreginn breytingavilji.

Fjölmiðlungum ber að leggja niður félagslegan rétttrúnað þeirrar stefnu að oft megi satt kyrrt liggja. Kominn er tími til að menn segi í staðinn: Ei má satt kyrrt liggja.

DV
Þjóð hræsni og helgislepju

Við þykjumst vilja vera góð við útlendinga, en undir niðri erum við rasistar. Við höfum notað þá sem afgangsstærð í fiskvinnslu og rekum þá umsvifalaust, þegar okkur hentar. Við sættum okkur við þrælahald í starfsmannaleigum við Kárahnjúka undir verndarvæng Vinnumálastofnunar Framsóknar.

Við viljum, að alþingismenn noti hálsbindi í vinnunni, þótt margt ungt fólk hafi þá viðmiðunarreglu að treysta engum, sem hefur hálsbindi. Við tölum á hátíðarstundum um starf kennara og fóstra sem hornstein þjóðfélagsins, en tímum ekki að borga þeim kaup. Þannig eru vegir hræsninnar á Íslandi.

Við megum ekki vatni halda yfir ást okkar á kvenréttindum. Samt gengur ríkið fram fyrir skjöldu með því að skilgreina kvennastéttir sem láglaunafólk. Þetta er ein birtingarmynd þess, að ráðherrar hafa tvö Janusarandlit. Hjá borginni lofa menn ókeypis leikskólum, en geta samt ekki mannað skólana.

Við jesúsum okkur yfir neyzlu fíkniefna, meðan ríkið sjálft selur fíkniefni á okurverði, sum í sérstökum verzlunum og önnur undir diskinum í sjoppum. Apótekurum er svo falið að dreifa fíkniefnum, sem læknar ávísa. Aðalatriði ríkisins er, að einungis það sjálft eða viðurkenndir aðilar selji efnin.

Við höfum stjórnmálaflokk, sem dásamar einkaframtakið og markaðshagkerfið, en hefur samt ofurtrú á kommissörum og reglugerðum og ræður skipulega ónytjunga í ríkisembætti til að passa upp á hagsmuni sína. Þessi flokkur vill eindregið skipa velferðarnefndir, en sker framlög við niður við trog.

Öll tölum við um, að landið sé fagurt og frítt, loftið sé heilnæmt og vatnið bezt í heimi, en höfum engan áhuga á náttúrinni annan en þann að nýta hana sem mest og nauðga, samanber áhugann á risavirkjunum, raflínum og opnum sandnámum. Við höfum afstöðu nauðgarans til náttúrunnar.

Við segjumst elska sannleikann, en blaðamenn eru samt í hreinum erfiðleikum í viðtölum, af því að sumir viðmælendur tala tóma lygi, ekki sízt þeir, sem fremst standa í viðskiptum og stjórnsýslu. Við erum samsafn lygalaupa, sem segjum bara “gengur betur næst”, ef upp um okkur kemst.

Hér þykjast allir vera góðir, elska guð og náttúruna, fátæka fólkið og sjálfan sannleikann, en gerum hið gagnstæða. Á íslenzku heitir allt líf okkar hræsni og helgislepja.

DV
Birtir rugl í kippum

NEW YORK TIMES er í miklum vanda í annað skipti á skömmum tíma. Í fyrra var blaðið staðið að því að birta skáldaðar greinar eftir Jayson Blair. Nú hefur komið í ljós, að blaðið hefur líka haldið verndarhendi yfir Judith Miller, sem skrifaði margar upplognar fréttir frá stjórnvöldum.

HÚN SKRIFAÐI meðal annars fréttir úr varnarmálaráðuneytinu um meint atómvopn í Írak samkvæmt heimildum heimsfrægs glæpamanns frá Írak, Amad Chalabi, svo og róg úr embætti varaforsetans um starfsmann leyniþjónustu Bandaríkjanna. Sá rógur er talinn jaðra við landráð Cheney varaforseta.

MILLER FÓR í fangelsi, að því að hún vildi ekki segja, hverjir voru heimildarmenn hennar. Yfirmenn hennar skrifuðu greinar henni til varnar. Nú hefur hið sanna komið í ljós og einstakir yfirmenn blaðsins eru farnir að biðjast afsökunar, þótt blaðið hafi ekki enn mannað sig upp í að gera það.

BILL KELLER ritstjóri, Maureen Dowd dálkahöfundur og Byron Calame, umboðsmaður lesenda, hafa beðist afsökunar, en Judith Miller hefur ekki verið rekin enn og blaðið hefur ekki birt afsökunarleiðara, eins og búist hafði verið við. Voldugt goð fjölmiðlunar riðar nú til falls af stalli.

MÁLIN SÝNA slaka ritstjórn blaðsins, sem leyfir vafasömum aðilum að valsa um síður blaðsins og er svo lengi að koma sér að verki við að reka þá, þegar bent er á vinnubrögð, sem ekki samræmast góðri venju. Ritstjóri tímarits ritstjóra, Greg Mitchell, hefur því gagnrýnt New York Times harðlega.

MÁL ÞESSI eru sérstaklega vandræðaleg fyrir þá sök, að fréttir Miller um atómvopn Saddam Hussein voru mikilvægur liður í tilraunum Bandaríkjastjórnar til að komast í stríð gegn Írak á upplognum forsendum. Eftir fall NYT er spurt, hvaða miðlum sé yfirleitt hægt að treysta í Bandaríkjunum.

DV
Ríku Rússarnir

Hér á landi hefur ríkt fólk ekki safnazt saman í sérstökum hverfum. Í Bandaríkjunum hins vegar býr það í víggirtum hverfum með vopnuðum vörðum til að halda plebbunum í burtu. Í Rússlandi eru þarfir nýríkra meiri. Þeir hafa í nágrenni Moskvu skipulagt heila 30.000 manna borg, Rublyovo, þar sem reistar verða miklar villur. Allar eru þær með aðgangi að skurðum, er liggja út í Moskvuá, sem umlykur borgina á þrjá vegu. Byggingarstíllinn á að sögn BBC að minna á Prag og Amsterdam. Milljarðamæringum hefur fjölgað meira í Rússlandi en í öðrum löndum og eru þar mafíósar fremstir í flokki.