arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Torfærutíminn

Nú er spóltími óskráðra og ótryggðra torfæruhjóla. Frost er að fara úr jörðu, náttúran viðkvæm og því kjörið færi geðsjúklinga. Þeir spæna upp göngu- og reiðstíga ofan borgarinnar þessa dagana. Ekki er hægt að ávarpa þá, því að þeir garga bara og góla, líka fullorðnir. Þeir kenna ríkinu um skemmdirnar, því að það hefur ekki útvegað þeim svæði til eyðileggingar. Merkilegt er, hversu létt menn selja sér, að ríkið skuli fjármagna dellur. Ríkisstjórnin hefur brugðist, skráir ekki, skattleggur ekki, lætur ekki tryggja og setur ekki lög um torfæru í náttúrunni. Hún er ekki græn.
Skrifa án stíls

Margir Íslendingar eru haldnir þeirri meinloku, að þeir geti skrifað. Þeir fylla prentsíður og vefsíður af texta. Og gerast jafnvel blaðamenn. Þeir kunna stafsetningu og fara rétt með orðtök. Samfélagið telur það nægja. En þeir kunna engan stíl, eru frosnir í afleitum ritgerðastíl úr menntaskóla og háskóla. Stílistar eru nánast engir í umræðunni. Það er fólk, sem kann að setja punkt og stóran staf. Fólk sem spúlar textann niður um helming. Fólk sem liðast um á sértækum sagnorðum, en höktir ekki á nafnorðum. Fólk sem notar germynd, ekki þolmynd. Og notar aldrei orðtök; þau eru klisjur.
Óvinsæl stóriðja

Mikill meirihluti þjóðarinnar hafnar frekari stóriðju. Og mikill meirihluti vill fá að kjósa um stóriðju, eins og Hafnfirðingar fengu. Þetta eru niðurstöður tveggja skoðanakannana. Nærri tveir af hverjum þremur Íslendingum eru andvígir stóriðju og vilja kosningar um hana. Aðeins þriðjungur er hlynntur stóriðju og hafnar kosningum um hana. Fyrst og fremst eru það kjósendur vinnumiðlunarinnar Framsóknar, sem vilja stóriðju og hafna kosningum um hana. Sjálfstæðismenn eru beggja blands. Kjósendur annarra flokka hafa enga trú á stóriðju og hafa fulla trú á að fá að kjósa.
Gerviheimurinn

Katie Couric er frægt akkeri í sjónvarpsfréttum hjá CBS í Bandaríkjunum. Á vef sjónvarpskeðjunnar segir hún fréttir og frægðarsögur af sér úr æsku. Allt er þetta samið af Melissu McNamara framleiðanda. Raunar ekki samið; Melissa stal textanum upp úr greinum eftir Jeffrey Zaslow hjá Wall Street Journal. Nú hefur þetta komið á daginn og Melissa hefur verið rekin. Katie, sem er miðja hvirfilbylsins, hefur hins vegar ekki verið rekin. Hún er áfram andlit CBS, gervimanneskja á gerviöld sjónvarpsins. Hún er “brand”, ekki persóna.

Timothy Noah skrifar um þetta á Slate.
Iacocca hefur stíl

Ef mönnum finnst ég vera harðorður um Bush forseta, ættu þeir að lesa

Lee Iacocca. Fyrrverandi forstjóri Chrysler dregur ekki styttri stráin. Hann kallar Bush “clueless bozo”, sem rambi um með aðstoð “corporate gangsters”. Tillaga Iacocca til þjóðarinnar hljóðar svona: “Throw the bums out”. Í greininni rekur Iacocca, hvaða kostum forstjóri þurfi að vera búinn og telur Bush alls ekki hafa þá neina. Ekki forvitni, frumleika, viðmót, persónu, hugrekki, sannfæringu, aðdráttarafl. Bezt er þó grein Iacocca fyrir textastílinn, sem er hátt yfir nokkru því, sem sést á íslenzku.
Hörmung Antí-Krists

Ég á því miður ekki orð til að lýsa því, sem kallast “disaster” á ensku.

Haifa Zangana skrifar í Guardian grein um ástandið í Írak. Þar fara morðsveitir um á vegum bandaríska hersins og leppstjórnar hans. Stríðið gegn íbúum landsins beinist nú einnig að konum og börnum, því að feðurnir eru dauðir. Í örvæntingu reynir fólk að verjast með sjálfsmorðsárásum. Ef einhver maður í heiminum er Antí-Kristur, þá er það George W. Bush forseti. Og vei þeim eftir dauðann, sem létu hafa sig út í stuðning við ógeðið. Og hafa nú ekki manndóm til að lýsa formlega yfir fyrirlitningu á því.
Illa innrætt fífl

Svo getur farið, að repúblikanar nái bara að halda suðrinu og miðvestrinu í næstu kosningum í Bandaríkjunum. Svo mikil er orðin óbeit þjóðarinnar á stríðsæði repúblikana og foráttuheimsku nýja íhaldsins, sem stýrði æðinu. Mikill hluti hægri arms flokksins er nú í felum, en annar hluti hans undirbýr innrás í Íran. Hún er sögð verða “pís of keik” eins og stríðið gegn Írak átti að vera á sínum tíma. Bandaríkjamenn eru nokkuð seint farnir að sjá, að leiðtoginn er illa innrætt fífl, sem gæti ekki einu sinni stjórnað olíuborpalli í Texas. Enda gat Bush það ekki.
Dauð og röng atkvæði

Stofnendur nýrra flokka þurfa ekki að velta vöngum um, hvort atkvæði þeim greidd falli dauð eða komi frá röngum flokkum. Ómar Ragnarsson stofnaði Íslandshreyfinguna til að koma sjónarmiðum á framfæri. Rangt er að ætlast til, að hann fylgi skoðanakönnunum hvers tíma. Hann gefist upp, ef þær sýna 4,9% fylgi og engan þingmann, en fagni, ef þær sýna 5,1% og þrjá þingmenn. Hann gefist upp, ef of lítið af fylgi hans kemur frá hægri flokkum og of mikið frá vinstri flokkum. Skoðanakannanir eru ekki nein helgirit. Það ærði óstöðugan að reisa á þeim pólitískar forsendur.
Óbeit á útlendingi

Pétur Gunnarsson, bloggari á hux.blog.is, hefur horn í síðu Paul Nikolov frambjóðanda. Pétri finnst nýbúinn hafa tæp tök á íslenzku og nefndi eitt dæmi til vitnis. Mér fannst dæmið betra en stíll margra innfæddra. Pétur óttast óþægindi og kostnað á þingi, ef Paul skilur ekki aðra eða aðrir skilja ekki hann. Ekki kemur á óvart, að Pétur er helzti jaxl Framsóknar í bloggheimum. Sú hin sama vinnumiðlun hefur lengi átt utanríkisráðherra, sem sjá um, að flóttamenn fái alls ekki landvist hér á landi. Hatur á útlendingum er rótgróið í Framsókn; ekki þarf að leita hjá Frjálslyndum.
Vinnumiðlun á Lönguskerjum

Vinnumiðlun Framsóknar veldur sífelldum vandræðum í borgarstjórn. Fyrst settist hún báðum megin borðsins í Mýrargötumálinu. Hún vildi í senn gæta hagsmuna borgar og verktaka, en fékk ekki. Nú vill hún ekki sætta sig við niðurstöðu, sem hafnar flugvelli í Lönguskerjum, fávísri hugmynd úr kosningabaráttu vinnumiðlunar. Vegna aukins vatnsmagns heimshafa skulum við forðast smíðar úti í skerjum; flugvöll eða íbúðahverfi. Ef Hólmsheiði er betra flugvallarstæði en Miðnesheiði eða Vatnsmýri, má ræða það. En gerið það, skrúfið fyrir rugl Framsóknar um Löngusker.
Enginn er grænn

Þótt einn flokkur kalli sig grænan og annar kalli sig grænan í gegn, er enginn flokkur grænn. Enginn amast við lausagöngu búfjár, sem hefur breytt grænum afréttum í svarta mela. Ekki er nógu grænt að andmæla orkuverum og raflínum einum, en þegja yfir sauðfénu. Það étur hvern þann kvist, sem fyrirfinnst á afréttum landsins. Grænasta aðgerðin bannar lausagöngu búfjár og leyfir sauðfé bara í afgirtum högum í byggð. Sú sízt græna er að taka gamla, svarta pólitíkusa og reyna að mála þá græna: Jón Baldvin og Margréti Sverris og Birgi Guðmunds og Sigurlín Margréti. Það heitir að svíkja lit.
Sannleikur frá Helsinki

Kannski trúa kjósendur, þegar aðalbankastjóri norræna fjárfestingarbankans segir sannleikann. Jón Sigurðsson er kominn frá Helsinki, segir velgengni ríkissjóðs stafa af umframtekjum af tímabundnum framkvæmdum og af sölu ríkiseigna. Hins vegar hafi ríkið enga stjórn á útgjöldum. Nú stefni í hækkandi vexti, gengisfall og verðbólgu. Jón segir hringlanda einkenna efnahagsstefnuna. Fögnuður kjósenda af meintri hagsæld virðist þannig stafa af sjónhverfingum og ábyrgðarleysi. Það var fyrir nokkrum áratugum sagt einkenna vinstri flokka, en einkennir nú hægri stjórn. Eins og í USA.
Hafna frumvinnslu

Íslenzkir unglingar vilja ekki vinna í álverum. Sú er niðurstaða könnunar á vegum Samtaka atvinnulífsins. Þeir vilja ekki heldur vinna í sjávarútvegi eða landbúnaði. Fimmtán ára unglingar vilja ekki vinna í frumvinnslu, hvaða nafni sem hún nefnist. Flestir vilja verða sérfræðingar og hafa hátt kaup. Þetta er auðvitað eðlilegt og sjálfsagt. Hver vill rýja rollur, skaka í álpottum eða beita öngla? Fólk vill auðvitað komast áfram í lífinu. Það gerir slíkt ekki í álverum. Merkilegast er, að Samtök atvinnulífsins hafa áhyggjur af þessu. Miklu fremur ber að fagna framsýni unglinganna.
Rasisminn fundinn

Við leitum með logandi ljósi að rasismanum í heilsíðu auglýsingu Frjálslynda flokksins. Þar er hvatt til varúðar í innflutningi fólks og hvatt til, að fólki sé kennd íslenzka. Við förum langt yfir skammt til að leita að óbeit á útlendingum. Hana finnum við auðveldar hjá ríkisstjórn Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks, sem hafa nánast skrúfað fyrir innflutning flóttafólks. Nánast öllum, ef ekki öllum, sem leita hælis, er vísað frá. Þetta er ákvörðun utanríkisráðherra Framsóknar. Sá flokkur hefur þó mest allra gagnrýnt Frjálslynda fyrir rasisma.
Loforð eru marklaus

Sjálfstæðisflokkurinn þarf ekki að efna kosningaloforð. Kjósendur flokksins hafa ekki áhuga á loforðum. Þeir vilja, að flokkurinn skaffi góðan efnahag. Þeir vilja fyrst og fremst formann, sem skaffar. Þeir töldu Davíð vera slíkan formann og væntanlega telja þeir Geir einnig vera nógu góðan. Þeir heimta ekki, að hann framkvæmi suma hluti og aðra ekki. Þeir vilja, að hann hugsi sjálfur. Þeir kjósa sér formann til að hafa hugmyndirnar og ráða ferðinni. Listi svikinna kosningaloforða skiptir kjósendur Sjálfstæðisflokksins engu máli.
Vandaðar greinar

Farið á newyorker.com, vefsíðu hins fræga The New Yorker og lesið vandaðar greinar um spennandi mál. Þar er núna grein John Cassidy um ný-íhaldsmanninn Paul Wolfowitz, sem stjórnar Alþjóðabankanum í götóttum sokkum og hrækir í greiðuna, þegar hann greiðir sér. Grein Jeffrey Goldberg um Wal-Mart og spunakerlingar fyrirtækisins, sem eru úr flokki demókrata. Grein George Packer um nokkra Íraka, sem treystu Bandaríkjunum og lentu í ógæfu. Grein Seymour M. Hersh um bandarískan hershöfðingja, sem var rekinn úr Víetnam-stríðinu. Vídeó um pyndingar Kiefer Sutherlands.
Bless, kosningaloforð

Mér kom í opna skjöldu fréttin um, að stjórnarflokkarnir hafa að mestu svikið kosningaloforðin fyrir fjórum árum. Í Fréttablaðinu á laugardaginn birtist listi yfir efnd og svikin loforð. Þar sést, að sjálfstæðismenn hafa svikið mikinn meirihluta loforða sinna. Þar á meðal er afnám biðlista í sjúkraþjónustu; endurgreiðsla tannlækninga fyrir unglinga; að þinglýstar eignir verði látnar í friði; fangelsi verði reist; skylduáskrift afnumin af útvarpi;, o.s.frv. Svik framsóknarmanna eru einnig merkileg, en þeir hafa þó efnt helminginn af loforðum sínum.
Siðareglur um blogg

Siðareglur um blogg

Áhugamenn um blogg í Bandaríkjunum hafa tekið saman höndum um siðareglur bloggara. Bezta tillagan er, að eigendur heimasíðna skrúfi fyrir nafnlausar athugasemdir annarra. Önnur hugmyndin er, að byrjað verði að lögsækja bloggara skipulega fyrir ófeðrað níð á síðum þeirra. Þriðja leiðin er, að vistendur þursahríns, svo sem Barnaland og Málefnin taki ábyrgð á nafnlausu níði. Allt er þetta samhljóða tillögum, sem ég hef sett fram hér á landi. Ennfremur leggja þeir til, að “þursarnir” verði þagðir í hel. Sjá tillögu að siðareglum á Bloggers Code of Conduct.
Rangfærslur bloggara

Rangfærslur bloggara

Bloggarar um pólitík fara rangt með staðreyndir. Það gera fjölmiðlar ekki. Oliver Kamm skrifar um þetta í Guardian og bendir á, að bloggarar lúti ekki eftirliti ritstjóra. Enga hæfni eða þekkingu þarf til að blogga. Hann segir dæmin sanna, að stjórnmálaflokkar skaðist á að taka mark á bloggi. Þar sé á ferð hávær minnihluti, sem hefur fátt þarfara að gera en að blogga. Prófið að reyna að taka þátt í spjalli pólitískra bloggara. Það er ókleift, þeir öskra bara sömu innantómu klisjurnar í síbylju. Kamm telur, að bloggið hafi dregið pólitík á lægra plan.
Umdeildur Albani

Tekizt er á um Ramush Haradinaj. Stríðsglæpadómstóll Júgóslavíu reynir að dæma hann fyrir stríðsglæpi, morð og nauðganir. Nató og Sameinuðu þjóðirnar reyna að hindra þetta. Samtökin hafa nefnilega ákveðið, að Haradinaj sé hinn eini, sem geti stjórnað Kosovo, þegar það verður sjálfstætt. Hvað eftir annað hafa samtökin reynt að bregða fæti fyrir dómstólinn. Ekki bætir úr skák, að vitni stríðsglæpadómstólsins eru drepin á dularfullan hátt. Það segir allt, sem segja þarf um ástmög Sameinuðu þjóðanna og Atlantshafsbandalagsins. Og um siðferði samtakanna.
Ábyrgð fylgir fé

Öryggisráðgjafi Evrópusambandsins hefur vakið athygli þess á, að sambandið kunni að vera meðsekt í stríðsglæpum í Mogadishu í Sómalíu. Sambandið fjármagnar árásarríkin. Þar er fremst í flokki Kenía, sem hefur gert innrás í landið með stuðningi Bandaríkjanna. Flugher Kenía hefur ráðizt á valin íbúðahverfi í Mogadishu, þar sem talið er að búi fólk hliðhollt íslamistum. Öryggisráðgjafinn telur, að með fjárstuðningi sé Evrópusambandið hugsanlega samábyrgt stríðsglæpum. Hvað þá með fjárhagslega aðstoð Íslands við flutninga í tengslum við hernám Íraks?
Voldugu vinirnir

Kína og Bandaríkin hafa undanfarið staðið saman. Þau reyna að fá vægara orðalag um gróðurhúsaáhrif í skýrslu nokkur hundruð vísindamanna á vegum Sameinuðu þjóðanna. Skýrslan “Loftslagsbreytingar 2007” kom á laugardaginn. Niðurstaða hennar er, að gróðurhúsaáhrifin stafi af mannavöldum. Það vilja stjórnir Bandaríkjanna og Kína ekki viðurkenna. Þeim tókst ekki að falsa niðurstöðuna. En í sumum liðum náðu þau orðlagi, sem fullyrðir ekki beinlínis, að grípa þurfi strax í taumana. Bandaríska þingið undirbýr nú kúvendingu á þessu sviði gegn vilja forsetans.
Geir gef mér álver

Húsvíkingar biðja ríkið um álver, Bolvíkingar biðja ríkið um ígildi álvers. Um allt land biðja menn ríkið að skaffa. Alls staðar er uppgjafartónn í fólki, sem situr og bíður eftir hjálp úr ráðuneytinu. Það hefur gefizt upp á að reyna að bjarga sér sjálft. Sjaldan hefur ríkisforsjá verið í meiri metum en einmitt núna. Þótt mjög sé talað um einkavæðingu, eru menn víða um land sannfærðir um, að ekkert geti bjargað fjárhag þeirra annað en aðkoma ríkisvaldsins. Álver væri bezt, ríkiskontór næstbeztur. Og ekki gleyma að gefa háskóla í hvern hrepp. Gerviskóli er betra en ekkert.
Sölumaður snákaolíu

Bretar eru loksins farnir að átta sig á Tony Blair forsætisráðherra eftir tíu ára spuna. Samkvæmt skoðanakönnun Guardian lítur meirihluti fólks neikvæðum augum á alla þætti stjórnar hans. Einkum telja menn hann fullan af spuna og óáreiðanlegan. Þetta var mér ljóst fyrir tíu árum, þegar ég sá hann fyrst í sjónvarpi. Hann hefur frá upphafi komið fyrir sem sölumaður snákaolíu á autrænum markaði. Hann minnir mig á Binga í borginni. Mér er hulið, hvernig Bretum hefur í áratug tekizt að fresta réttum skilningi sínum á mestu spurnakerlingu allra tíma.
Reyna að spara orku

Ljósaperur mannkyns nota samtals þrisvar sinnum meiri orku en flugvélar mannkyns nota samtals. Með því að nota sparperur má minnka rafmagnsnotkun um tíu prósent. Sem svarar þriðjungi af allri orkunni, sem fer í flugvélar. Þetta eru meðal tíu ráðlegginga brezka blaðsins

Guardian til lesenda sinna. Almennt eru fjölmiðlar í Evrópu orðnir meðvitaðir um verndun umhverfisins. Þeir reyna að hjálpa lesendum sínum til að taka þátt í að spara orku. Hér verður minna vart þessarar forustu fjölmiðla í umhverfismálum. Enda er hér áhugi almennings á umhverfismálum tiltölulega nýr af nálinni.
Myndsímar í stað flugs

Menn eru að átta sig á, að flug er einn versti mengunarvaldur heims. Samt er flug ekki skattlagt sem slíkt. Ekki einu sinni er vaskur innheimtur af flugfarseðlum. Það er náttúrlega ekki nógu gott. Eðlilegt er að skattleggja flugfarþega fyrir menguninni, sem þeir valda, eins og bíleigendur eru skattlagðir í benzíni. Svo ætti ríkisvaldið að ganga á undan með góðu fordæmi og taka upp símafundi í stað hefðbundinna funda. Ódýrt er að búa út herbergi í ráðuneytum fyrir myndasímafundi, sem mundu spara skattgreiðendum stórfé og draga úr mengandi flugi.
Stríðið hefnir sín

Íraksstríðið mun valda bandarískum þingmönnum miklum erfiðleikum í næstu kosningum, sem verða haustið 2008. Ekki bara repúblikönum, heldur einnig þeim demókrötum, sem meira eða minna hafa stutt stríðið. Sérstaklega er ástæða til að ætla, að stríðið verði Hillary Clinton þungt í skauti sem forsetaframbjóðanda. Hún hefur undanfarið verið í hægri armi flokksins, hefur stutt stríðið, svo og krabbameinið Ísrael. Sumir repúblikanar sjá fram á missi þingsætis. Tilraunir þeirra til að hindra, að Írak komist á dagskrá öldungadeildarinnar, eru dæmdar til að koma þeim í koll.
Afturhald í Mið-Evrópu

Mið-Evrópa hefur ekki gerzt vestrænni við aðild að Evrópusambandinu. Víða eru við völd ríkisstjórnir, sem hafa efasemdir um Evrópu og vilja færa stjórnarfar í átt til gömlu sovétblokkarinnar. Fremstir fara þar í flokki Kaczynski-tvíburarnir, sem stjórna Póllandi. Þeir hrósa einræðisherrunum Salazar og Franco, sem einu sinni réðu Portúgal og Spáni. Og vilja gera Jesú Krist að kóngi í Póllandi. Svipaðir rugludallar hafa komizt til áhrifa í Slóvakíu, Ungverjalandi, Litháen og Tékklandi. Þótt Evrópusambandið hafi siðað marga pólitíkusa, hefur það ekki enn gerzt í Mið-Evrópa.
Ómar tekur ekkert

Ómar Ragnarsson tekur samkvæmt síðustu könnunum ekkert fylgi frá Sjálfstæðisflokknum. Ég hafði reiknað með 10% af fylgi flokksins eða 3% af heildarfjölda kjósenda. En sjálfstæðismenn geta verið sæmilega grænir án þess að það ráði úrslitum um atkvæði þeirra. Þeir treysta fyrst og fremst forustunni. Þeir reikna með, að hún dempi stóriðjustefnuna, annað hvort í samstarfi við Samfylkinguna eða Vinstri græna. Þeir yfirgefa ekki flokk, sem þeir reikna með að skaffi vel stæðum borgurum. Þeir munu því ekki kjósa hægri grænan flokk Ómars Ragnarssonar. Og enn síður gamlingjaflokkinn.
Jón Sig virkar ekki

Jón Sigurðsson virkar ekki sem formaður Framsóknar. Hann er of líkur Halldóri Ásgrímssyni, of fjarri veruleikanum. Hann sagði fátt um kosninguna í Hafnarfirði, fyrr en henni var lokið. Ef álverið hefði unnið, hefði Jón fagnað. En álverið tapaði og Jón lýsti efa um réttmæti kosningarinnar. Þetta var rosalega hefðbundin pólitík hjá honum. Mér finnst hann alltaf tala óskiljanlega útlenzku. Hann tengir saman óskyldar forsendur og ályktanir. Það kann að henta í kjarna vinnumiðlunar Framsóknar. En ég tel rökin eiga lítið erindi til kjósenda.
Skilur ekki kjósendur

Jón Sigurðsson skilur ekkert í fólki að segjast vilja hafna stóriðju. Búið sé að hafna frekari stóriðju í Hafnarfirði. Helguvík teljist varla stóriðja. Og Húsavík eigi langt í land. Víst sé þó, að fólk sé ekki í nýjustu skoðanakönnun að hafna stóriðjustefnu ríkisstjórnarinnar. Enda hefur hann áður sagt, að stjórnvöld hafi enga stóriðjustefnu. Þetta séu bara staðarmál heimamanna á nokkrum stöðum. Ég held, að leitun sé að manni, sem kemur eins mikið af fjöllum í tilverunni á Íslandi. Jón Sigurðsson segir raunar “erfitt að átta sig á” meiningu kjósenda.
Engan sakaði

Gissur Sigurðsson er lífsreyndur blaðamaður, sem hefur næmt auga fyrir nauðsyn þess að hreinsa froðu úr texta. Í umræðu um stíl milli mín og starfsfólks visir.is benti hann mér á klisjuna: “Ekki er vitað til að neinn hafi orðið fyrir meiðslum.” Þetta þýðir á íslenzku: “Engan sakaði”. Froða af þessu tagi er megineinkenni íslenzks fjölmiðlstíls, einkum hinna yngri í faginu. Margir þættir blaðamennsku eru í góðu standi hér á landi, en stíl er almennt ábótavant. Sá er raunar stærsti munurinn á íslenzkri og vestrænni blaðamennsku. Þar hugsa blaðamenn um stíl og spúla burt froðunni.
Þrugl í fjölmiðlum

“Það kom eins og þjófur úr sauðaleggnum.” “Það kom eins og þruma á nóttu.” “Það kom eins og skrattinn úr heiðskíru lofti.” Ruglingur í orðtökum er algengur í fjölmiðlum hér á landi og vekur jafnan eftirtekt og aðhlátur. Hafa ber þó í huga, að orðtök eru bara ofnotaðar klisjur, þótt rétt sé farið með þau. Meginvandi stíls í fjölmiðlum er hins vegar þruglið, sem felst í löngum málsgreinum, flóknu orðalagi, þolmynd í stað germyndar, viðtengingarhætti í stað framsöguháttar, nafnorðahossi í stað markvissra sagnorða, ofnotkun lýsingar- og atviksorða og samtenginga.
Vondur háskólastíll

Með aukinni menntun hefur stíl farið aftur í fjölmiðlum. Menn skrifa að hætti dauðra háskólaritgerða. Menntamenn nota ekki einföld sagnorð, hornsteina tungumálsins. Þeir breyta þeim í nafnorð eða lýsingarorð, í heilar setningar, sem þeir hengja á alhæfð sagnorð á borð við “gera” og “vera”. Þeir hanga í þolmynd: “Gerð var athugun á dreifingu skoðana íbúa Akraness á atriðum, sem varða afstöðu þeirra til stjórnmálaflokka”. Í stað: “Ég kannaði skoðanir Skagamanna á pólitík.”. Þeir eru hræddir, líta á textann sem fljót, sem þeir geti tiplað yfir á nafnorðum.
Heimskt sjálfstraust

Ég á ekki orð yfir Oddi Eysteini Friðrikssyni, umsjónarmanni þáttarins Fyndnasti maður Íslands. Í viðtali við Fréttablaðið í gær segir hann: “Ég sé ekkert óviðeigandi við að fyndnasti maður Íslands sé krýndur á sama degi og Kristur var krýndur sinni kórónu. Ég er viss um, að hann hefði komið á keppnina sjálfur hefði hann ekki verið örlítið bundinn.” Ég geri mér grein fyrir, að menn komast langt í sjónvarpi á heimsku sjálfstrausti. En fyrr má nú rota en dauðrota. Burtséð frá því, hvaða skoðun menn hafa á bröndurum á föstudeginum langa, þá lýsa orð hans fáheyrðri sjálfumgleði.
Spilling allra tíma

Philip A. Cooney stjórnaði áður þrýstihóp bandarískra olíufélaga, sem afneitaði ofhitnun jarðar. Hann er ekki fræðimaður. Síðar varð hann ritskoðari bandaríkjastjórnar og sá um, að skoðanir vísindamanna á ofhitnun jarðar næðu ekki eyrum almennings. Nú er hann farinn að vinna hjá Exxon, sem er hrókur allra afneitara. Hinn íhaldssami Thomas L. Friedman hjá New York Times telur þetta mestu spillingu allra tíma. Þúsundir vísindamanna vara við ofhitnun jarðar, en ríkisstjórn George W. Bush leitar allra leiða til að leyna staðreyndum. Friedman þakkar guði fyrir endurkomu demókrata.
Mannfallið staðfest

Tölurnar í brezka læknaritinu Lancet um mannfall óbreyttra borgara í Írak hafa verið staðfestar. Vísindamenn við Alþjóðlegu þróunarstofnunina segja reikningsaðferðir John Hopkins stofnunarinnar hafa verið réttar eins og þær voru birtar í Lancet. 650.000 óbreyttir borgarar í Írak hafa fallið síðan Bandaríkin, Bretland og fleiri stríðsglæparíki hófu innrás þar í land. Stjórnvöld í þessum löndum vefengdu tölurnar á sínum tíma, en þær hafa eigi að síður staðist gagnrýni. Ritstjóri Lancet, Richard Horton, segir í Guardian, að þessi vestrænu manndráp séu skelfilegur stríðsglæpur.
Vinsælasti sonur landsins

Í Þýzkalandi eru félagsbundnir eigendur íslenzkra hesta tvöfalt fleiri en á Íslandi. Þeir eru 23.000, en við erum 10.000. Íslenzkir hestar eru næstum eins margir í Þýzkalandi og á Íslandi. Þar eru þeir 65.000, en hér 75.000. Næstir Þjóðverjum í áhuga á hestunum koma Danir og Svíar. Á báðum stöðum fara eigendur þeirra senn fram úr fjöldanum hér. Hestar eru greinilega vinsælasta einkenni landsins. Þeir eru orðnir fleiri í útlöndum samtals en hér á landi. Nýjastan landið á perlufesti hestanna er Nýja-Sjáland, hinum megin á hnettinum. Þar eru nú 55 íslenzkir hestar.
Prófílkannanir

Ég vil sjá könnun um, hversu harðar og umdeildar skoðanir kjósenda eru. Mér kemur ekki á óvart, að fleiri hafi áhyggjur af velferð en umhverfi. En mig langar að vita, hversu harðar þær skoðanir eru. Það hlýtur einnig að vera munur á prófílum umdeildra skoðana á borð við umhverfi og einróma skoðana á borð við velferð. Ég vil líka vita, hvort skoðanir kjósenda Framsóknar á umhverfi eru vægari en skoðanir Vinstri grænna. Ég vil sem sagt vita, hvar eru topparnir á skölum með og móti frá -5 og upp í +5. Ég vil vita, hvar skoðanir toppa í prófílum. Ég hef enn ekki séð neinar prófílkannanir.
Stafræn íslenzka

Google er að skanna bókasöfn háskólanna Oxford, Stanford og Harvard og ríkisbókasafn Bæjaralands. Allar bækurnar verða stafrænar og margar aðgengilegar almenningi, þær sem hafa útrunninn höfundarétt. Margir hafa potast áleiðis í slíkum verkefnum, en Google er eini aðilinn, sem hefur tekið allan pakkann. Þetta er bylting, sem tekur nokkra mánuði. Spurningin er, hvort þetta sé ekki ein virkasta leiðin til að bjarga íslenzku sem tungumáli. Ríkisstjórn og Þjóðarbókhlaðan eiga strax að semja við Google um að gera allt bókasafn þjóðarinnar aðgengilegt á veraldarvefnum.
Algerlega á tánum

“Við ætlum að vera algerlega á tánum í þessum efnum,” segir tæknistjóri Garðabæjar í Mogganum. Hver er munurinn á að vera “á tánum” og “algerlega á tánum”? Hvort tveggja þýðir á íslenzku að “vera viðbúinn”. Dæmið sýnir vandræði manna, sem þurfa sífellt að finna ýktari orð en áður. Og nóg er af klisjum í örstuttum texta mannsins: “sem er að gerast í kringum okkur í þessum efnum … þetta fær núna aukið vægi hjá bæjarfélaginu … algerlega á tánum í þessum efnum.” Kenna þarf mörgum embættismönnum venjulega íslenzku. Og kannski nokkrum blaðamönnum í leiðinni.