arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Misjafn dugur dómara

Afar misjafn dugur er í rannsóknardómurum þeim, sem fá til meðferðar viðamikil mál á sviði fjárglæfra. Sumir kafa rækilega ofan í málin og aðrir sleikja aðeins yfirborðið og finna ekkert, sem máli skiptir.

Rannsókn Flugfragtarmálsins virðist hafa verið til fyrirmyndar, ef dæma má eftir þeim útdrætti málskjala, sem birzt hefur í Dagblaðinu að undanförnu. Þar hefur rannsóknardómarinn þrætt sig eftir hverjum mjóum þvengnum á fætur öðrum og fundið heilt net fjárglæfra, sem ekki var vitað um, þegar rannsókn málsins hófst.

Rannsóknardómaranum hefur að verulegu leyti tekizt að ná fram andrúmsloftinu í viðskiptasiðleysi því, sem liggur að baki Flugfragtarmálsins. Lesendur standa að vísu agndofa gagnvart upplýsingum um makalausa hringrás verðlausra ávísana, víxla og annarra fjárskuldbindinga. En innsýnin í þennan hugarheim hlýtur að verða þjóðinni lærdómsrík.

Rannsókn sem þessi eflir traust manna á dómsmálakerfinu í landinu. Svo eru aðrar rannsóknir, sem hafa þveröfug áhrif, stuðla að vantrausti manna á þessu sama kerfi. Dæmi um það er rannsókn Grjótjötunsmálsins, þar sem aðeins yfirborðið var sleikt.

Í því máli var þó aðstaðan mun betri en í Flugfragtarmálinu, því að ýtarleg greinargerð um stöðu málsins hafði þegar birzt á prenti í Dagblaðinu. Ekki var hirt um að grípa þá þræði, sem þar komu fram, og rekja sig eftir þeim inn í sannleik málsins.

Tekin var góð og gild játning manns, sem ákvað að taka á sig sökina, og ekkert reynt að kafa ofan í þá atburði, sem leiddu til hingaðkomu sanddæluskipsins Grjótjötuns. Þar örlar ekki á þeim vinnubrögðum, sem voru notuð með svo góðum árangri í Flugfragtarmálinu.

Margir spyrja nú, hvor leiðin verði farin í svonefndu Battamáli. Aumlegar yfirlýsingar rannsóknardómarans benda til, að það mál hafi farið afar illa af stað, hvað sem síðar verður.

Í því máli er fjallað um eina mestu þjóðsagnapersónu síðustu áratuga hér á landi. Það skiptir óneitanlega þjóðina miklu máli, hvort eða að hve miklu leyti þessar þjóðsögur hafa við rök að styðjast. Til að upplýsa það þarf að rekja alla fjármálaslóðina og tefla vitnisburði gegn vitnisburði í ítrekuðum yfirheyrslum, svo sem gert var í Flugfragtarmálinu.

Ekki síður þarf að upplýsa ýmis hliðaratriði málsins, svo sem fullyrðingar manna um, að þeir hafi verið vitni að fyrirskipunum Guðbjarts Pálssonar til ráðherra í símtölum. Það hlýtur að skipta þjóðina miklu máli, að hið sanna komi í ljós í slíkum sögusögnum.

Rannsókn Flugfragtarmálsins sýnir, að hér á landi eru í dómarastétt hæfir menn, sem geta ráðið við hinar flóknustu fjarmálasviptingar og geta í einni yfirheyrslunni á fætur annarri rakið sig í átt að heildarmynd að sannleikanum.

Ef ráðamenn dómsmála létu slíka menn sérhæfa sig í rannsókn þessara flóknu mála og létu dugleysingjana fást við hversdagsmálin, mundi traust manna á dómsmálakerfinu eflast að marki.

Jónas Kristjánsson

Dagblaðið
Bitið í fingur

Ef ritstjórar Þjóðviljans bitu í fingur forgöngumanns í undirskriftasöfnun Varins lands, mundu þeir verða að greiða nokkur þúsund króna skaðabætur. Þeir mundu ekki segja, að þessir peningar væru verðgildi forgöngumannsins. Aðeins væri um meiðsli að ræða, sem mundu gróa aftur. Hafliði allur yrði mun dýrari.

Meiðyrði meiða æru manna á skyldan hátt og sagt er frá í dæminu hér að ofan. Æran eyðileggst ekki, heldur verður fyrir meiðslum, sem gróa síðan. Þetta verður að hafa í huga, þegar forgöngumanni í undirskriftasöfnun Varins lands eru dæmdar 2.500 króna skaðabætur fyrir meiðandi ummæli í Þjóðviljanum.

Það er gróf fölsun í Þjóðviljanum, þegar blaðið heldur því fram, að dómstóllinn hafi metið æru forgöngumanngins á 2.500 krónur. Það voru meiðslin á ærunni, sem dómstóllinn mat á 2.500 krónur. Fölsun af þessu tagi er dæmigerð fyrir vinnubrögð Þjóðviljans, þegar persónuhatrið er látið ráða ferðinni.

Skaðabótaupphæðin skiptir raunar minnstu máli í meiðyrðadómum. Það er ómerking hinna meiðandi ummæla, sem skiptir mestu. Enda óska sumir þeir, sem höfða meiðyrðamál, ekki eftir skaðabótum, heldur aðeins ómerkingu. Til dæmis krafðist Dagblaðið ekki skaðabóta, þegar það höfðaði mál gegn Guðjóni Styrkárssyni fyrir meiðyrði.

Mörgum hættir til að ofmeta skaðann, sem æra þeirra verður fyrir vegna meiðyrða. Ekki sízt á þetta við um opinberar persónur, sem eru í sviðsljósinu og kalla þannig á lof og last. Persónur, sem bera pólitíska og þjóðfélagslega ábyrgð vegna stöðu sinnar í kerfinu, hljóta að sæta gagnrýni, þar á meðal óvæginni gagnrýni.

Forgöngumenn undirskriftasöfnunar Varins lands hlutu að vita, að afskipti þeirra af viðkvæmu, pólitísku máli mundu verða höfð þeim til áfellis. Þeir kusu að koma fram í sviðsljósið og máttu þar af leiðandi eiga von á fúleggjum úr áhorfendasalnum.

Orðbragð Þjóðviljans fór út fyrir mörk almenns velsæmis. En hvaða áhrif hafði þetta orðbragð í rauninni á æru forgöngumanna Varins lands? Urðu þeir minni í augum fjölskyldu sinnar, vina, kunningja, starfsbræðra eða skoðanabræðra? Nei, þvert á móti er líklegt, að æra þeirra hafi fremur vaxið í augum flestra þessara aðila.

Ástæða er til að efast um, að nokkurt mar sjáist eða hafi nokkru sinni sézt á æru forgöngumanna undirskriftasöfnunar Varins lands vegna meiðyrða Þjóðviljans. Því er hér spurt, hvort 2.500 króna skaðabætur séu ekki í rauninni of mikið, – hvort ómerking ummælanna ein hefði ekki átt að nægja?

Meiðyrðalögin voru ekki sett til þess að opinberar persónur í sviðsljósinu gætu gert sér þau að féþúfu. Þau voru sett til að draga mörk velsæmis í ummælum um menn og málefni. Kjarni þeirra fjallar um, hvenær skuli ómerkja og hvenær skuli ekki ómerkja. Fjármálahliðin er þar algert aukaatriði.

Þetta hafa dómarar réttilega haft í huga í úrskurðum sínum í meiðyrðamálunum vegna Varins lands.

Jónas Kristjánsson

Dagblaðið
Að gera Gósenland

Nú þegar verðbólgan stefnir upp á við í 40-50% á árinu, væri sanngjarnt, að ráðlitlir þjóðarleiðtogar athuguðu sinn gang og spyrðu sjálfa sig, hvort hinar hefðbundnu efnahagsstefnur hafi ekki endanlega gengið sér til húðar.

Margar nýjar og skynsamlegar tillögur hafa komið úr ýmsum áttum, flestar róttækari en svo, að stjórnmálamenn og hagfræðiþjónar þeirra geti sætt sig við þær. Fjalla þær þó yfirleitt ekki um annað en, að Íslendingar hagi sér jafn skynsamlega í efnahagsmálum og þær þjóðir gera, sem bezt standa sig.

Í leiðara Dagblaðsins á miðvikudaginn var fitjað upp á því, að ríkið greiddi bændum föst laun og slyppi í staðinn við niðurgreiðslur, útflutningsuppbætur, styrki og framlög, Búnaðarfélagið og annað slíkt. Jafnframt yrði innflutningur landbúnaðarafurða gefinn frjáls. Þetta mundi spara ríkinu nokkra milljarða og lækka vöruverð í landinu. Sparnaður á gjaldeyri fyrir aðföng landbúnaðar mundi bæta upp gjaldeyrisnotkun vegna innflutnings landbúnaðarafurða.

Kristján Friðriksson hefur sett fram ýtarlegar tillögur um nýskipan sjávarútvegs og iðnaðar. Fela þær m.a. í sér, að fiskveiðar verði boðnar út og tryggt, að ekki séu fleiri skip að veiðum en svo, að hámarksafli náist með sem minnstri fyrirhöfn og minnstum kostnaði. Mundi það bæta kjör útgerðar og sjómanna og færa ríkinu marga milljarða í tekjur.

Þessa milljarða vill Kristján nota til að hvetja til uppbyggingar iðnaðar, ekki sízt á þeim svæðum, þar sem atvinna við útgerð, fiskvinnslu, landbúnað og vinnslu landbúnaðarafurða mundi minnka, en einnig á þeim svæðum, þar sem fjölmennustu hóparnir koma inn á vinnumarkaðinn. Stefnt verði að því, að byggðajafnvægi haldizt óbreytt.

Aron Guðbrandsson vill taka leigu fyrir bandaríska herinn og margir hafa tekið í svipaðan streng. Líklegt er, að víðtækast samkomulag gæti náðst um, að herinn láti framkvæma ýmislegt, sem hefur varnargildi. Þar á meðal eru almannavarnir, uppbygging Keflavíkurflugvallar og annars alþjóðlegs flugvallar, Svo og lagning varanlegs slitlags á hringveginn um landið.

Ef um þetta semdist, ætti ríkið að reyna að draga sem mest úr sínum framkvæmdum, m.a. til að draga úr verðbólguáhrifum stórframkvæmda. Nokkurn hluta sparnaðarins ætti skilyrðislaust að nota til að efla félagslegt öryggi aldraðra og öryrkja, svo og annarra þeirra, sem minni máttar eru. Afganginn mætti nota til að afnema tekjuskattinn og lækka söluskattinn.

Með öllum þessum aðgerðum ætti að vera unnt að styrkja krónuna og gera hana að frjálsum og hörðum gjaldmiðli. Slíkt mundi auðvelda framkvæmd tillagna Jóns Sólness um alþjóðlegan peningamarkað hér á landi og treysta enn á þann hátt efnahag þjóðarinnar.

Það er ástæðulaust fyrir okkur að hjakka sífellt í sama farinu við verðbólgu, verðlausa krónu, láglaunakerfi og vitlausar fjarfestingar. Við höfum næga möguleika, ef við höfum nægilegt hugrekki.

Jónas Kristjánsson

Dagblaðið
Rödd skynseminnar

Enn hafa samtök útgerðarmanna gengið fram fyrir skjöldu til að benda á, hve nauðsynlegt sé, að tillögur fiskifræðinga um leyfilegan hámarksafla á þorski nái fram að ganga. Enn hefur stjórn samtakanna gengið í berhögg við sjávarútvegsráðherra og aðra þá, sem líta fremur á skammtímasjónarmið.

Stjórn Landssambands íslenzkra útvegsmanna hefur lagt til, að á þessu ári verði þorskveiði Íslendinga takmörkuð við 260 þúsund lestir. Til viðbótar koma svo 15 þúsund lestir, sem um hefur verið samið við erlendar ríkisstjórnir. Samanlagt nema þessar tölur 275 þúsund lestum, og er það sú tala, sem fiskifræðingar hafa lagt til og aðalfundur Landssambandsins samþykkt.

Um leið hafa samtökin óskað eftir því, að sagt verði upp nú þegar samningum um þorskveiði útlendinga hér við land, svo að senn verði hætt að skipta þeim afla, sem í rauninni er ekki til skiptanna.

Í bréfi samtakanna til ríkisstjórnarinnar er hvatt til aukins eftirlits með fiskveiðum og framhalds á lokun veiðisvæða eftir þörfum. Þar eru einnig tillögur um, hvernig takmarka megi afla á þann hátt, að ekki komi til alvarlegs, tímabundins atvinnuleysis.

Rödd skynseminnar talar í bréfi útgerðarmanna.

Jónas Kristjánsson

Dagblaðið
Misráðin embættisveiting

Mikil voru mistök Ólafs Jóhannessonar dómsmálaráðherra að skipa Þór Vilhjálmsson prófessor sem dómara í Hæstarétt. Prófessorinn var þá og er enn aðili að einu umfangsmesta dómsmáli, sem rekið hefur verið á síðustu árum, meiðyrðamálunum út af illmælum Þjóðviljans um aðstandendur undirskriftasöfnunar Varins lands.

Nú er komið í ljós, er mál Varins lands eru tekin til meðferðar í Hæstarétti, að allir dómarar hans telja sig verða að víkja úr sæti vegna tengsla við hinn nýja dómara í réttinum. Kvaðningu fimm nýra manna í dóminn fylgir að sjálfsögðu gífurlegur kostnaður, sem leggst á skattborgarana.

Hins vegar er afstaða dómara Hæstaréttar bæði eðlileg og traustvekjandi. Enginn grunur má falla á Hæstarétt um áhrif mannlegra tengsla á úrskurði. Dómararnir virðast líka hafa valið hæfa menn í sinn stað. Enginn efast um, að þeir muni reynast réttsýnir í máli Varins lands.

Vekur þetta umhugsun um, hvort Hæstiréttur ætti ekki sjálfur, í stað dómsmálaráðherra, að velja fasta dómara í réttinn í sæti þeirra, sem hverfa frá fyrir aldurs sakir. Það mundi gera dómsvaldið minna háð framkvæmdavaldinu.

Því miður virðast dómsmálaráðherrar eins og aðrir ráðherrar líta á embætti dómara í Hæstarétti eins og önnur embætti, er verzla megi með í pólitískum helmingaskiptum og öðru slíku braski, sem virðist orðið landlægt hér á landi. Mikil siðbót yrði að afnámi þessa valds ráðherra.

Jónas Kristjánsson

Dagblaðið
Bændur launaðir beint

Ríkið mundi spara sér 3,2 milljarða króna á ári með því að hætta afskiptum af landbúnaði og borga í þess stað hverjum bónda 1,5 milljónir á ári. Jafnframt mundu tekjur bænda hækka, þótt þeir hættu allri framleiðslu. Í slíkar ógöngur er landbúnaðarstefna stjórnmálaflokkauna komin.

Ríkið leggur á þessu ári um 10 milljarða til landbúnaðar. Eru þá innifaldir um 5 milljarðar til niðurgreiðslna á landbúnaðarafurðum, enda heyrast varla lengur þær raddir, að þær séu landbúnaðinum óviðkomandi. Lífeyrissjóður bænda er á þeim lið. Þar á ofan hefur formaður Stéttarsambands bænda lagt til, að niðurgreiðslum á afurðum bænda verði breytt í niðurgreiðslur á hráefnum og öðrum aðföngum bænda. Er því orðið tímabært að færa niðurgreiðslurnar á réttan stað í landbúnaðarbálki fjárlaganna.

Sanngjarnt er að draga nokkra liði frá 10 milljörðunum. svo sem skógrækt, landgræðslu, fiskirækt, Rannsóknastofnun landbúnaðarins og búnaðarskólana. Eftir standa þá 8,7 milljarðar króna, sem er framlag ríkisins til landbúnaðar umfram það, sem eðlilegt er.

Forustumenn landbúnaðarins hafa upplýst, að ekki séu eftir nema 3.700 raunverulegir bændur í landinu, þegar ýmsir sportmenn hafi verið dregnir frá. Það mundi kosta ríkið 5,5 milljarða að greiða hverjum einasta þessara 3.700 bænda 125 þúsund króna mánaðarlaun eða 1,5 milljóna árslaun.

Ríkið ætti þá samt eftir 3,2 milljarða afgangs, sem nota mætti til að lækka söluskatt og þar með allt verðlag í landinu.

Með þessum launagreiðslum ætti ríkið að vera laust allra mála. Það gæti því leyft innflutning landbúnaðarafurða, enda er slíkt leyft víðast hvar í heiminum. Það er bara rugl að beita yfirdýralækni sem Grýlu í því banni, sem hér gildir, enda eru hinar raunverulegu forsendur þess eingöngu atvinnupólitískar.

Innflutningur landbúnaðarafurða mundi gera landbúnaðarvörur flestar mun ódýrari en þær eru nú niðurgreiddar. Innlendir bændur mundu lækka verð afurða sinna til samræmis, enda hefðu þeir hvort sem er föst laun hjá ríkinu. Þannig mundi verðlag í landinu lækka töluvert umfram 3,2 milljarða lækkun söluskatts. Verðbólga stjórnmálaflokkanna mundi verða fyrir alvarlegu áfalli.

Offramleiðslan í innlendum landbúnaði mundi hverfa eins og dögg fyrir sólu, ef þetta yrði gert. Mundi þá sparast gífurlegur gjaldeyrir í rándýrum rekstrarvörum landbúnaðarins, svo sem eldsneyti, áburði og fóðurbæti. Þennan gjaldeyrissparnað má nota til að fjármagna innflutning landbúnaðarafurða.

Svo virðist sem næg verkefni séu í íslenzku atvinnulífi fyrir þá, sem nú hafa atvinnu af landbúnaði eða vinnslu landbúnaðarafurða og mundu kæra sig um að hverfa til annarra starfa. Slík tilfærsla mundi verða þjóðarbúinu töluverð lyftistöng.

Eini gallinn við þetta reikningsdæmi er, að það tekur ekki tillit til félagslegra sjónarmiða. En það sýnir þó ljóslega, hversu fáránleg landbúnaðarstefnan er.

Jónas Kristjánsson

Dagblaðið
Austræn “ástarmál”.

Við Íslendingar höfum ekki úr háum söðli að detta í pólitískri siðfræði. Fyrst og fremst þurfum við að hreinsa til í eigin húsi, áður en við höfum afskipti af siðleysi stjórnvalda úti í heimi. En sums staðar gengur það svo langt, að við fáum ekki orða bundizt. Okkur finnst við verða að leggja okkar litla lóð á vogarskálina til að bæta stjórnarfar á þessum stöðum.

Spillingin hér heima er barnaleikur í samanburði við hinn víðtæka skort á mannréttindum, sem ríkir víðast hvar í heiminum. Frelsi til að hugsa, hafa skoðanir og tjá sig, svo og frelsi til að safna upplýsingum og segja fólki frá þeim er víðast hvar fótum troðið, nema helzt á Vesturlöndum.

Sterkasta afl ófrelsis í heiminum eru Sovétríkin og fylgiríki þeirra. Þar jafngildir það landráðum að fara út af línu kommúnistaflokksins eins og hún er hverju sinni. Dæmin um þetta hafa verið að hrannast upp á undanförnum mánuðum.

Stjórnmálaleiðtogar á Vesturlöndum eiga nokkra sök á þessu. Þeir hafa hagað sér á þann hátt, að stjórnvöld Sovétríkjanna og fylgiríkja þeirra telja þá hafa lítinn áhuga á stuðningi við andófsmenn í kommúnistaríkjunum. Og þetta hefur til skamms tíma virzt rétt ályktað.

Ástandið var verst á valdatíma Nixons Bandaríkjaforseta og utanríkisráðherra hans, Kissingers. Þá var bætt sambúð við Sovétríkin og Kína efsta mál á dagskrá. Efling mannréttindahugsjóna Vesturlanda féll alveg í skuggann á valdaskeiði þessara kaldrifjuðu manna.

Carter Bandaríkjaforseti hefur breytt þessu. Hann komst til valda á siðvæðingaröldunni, er reis í kjölfar uppljóstrana um spillingu hinna kaldrifjuðu manna, sem höfðu áður ráðið ríkjum þar í landi um skeið. Hann er utangarðsmaðurinn, sem virðist hafa tilfinningu fyrir örlögum utangarðsmanna í öðrum löndum.

Afstaða Carters mun hafa áhrif á aðra vestræna leiðtoga. Í þeim hópi er Bandaríkjaforseti fremstur meðal jafningja. Og þar á ofan eru fjölmiðlar í löndum þeirra farnir að þrýsta á þá með fréttaskrifum í stíl bandarískra fjölmiðla.

Stjórn Sovétríkjanna leit á Helsinkiyfirlýsinguna sem grænt ljós á, að vestræn ríki mundu ekki hafa afskipti af svokölluðum. innanríkismálum þeirra, þótt Sovétríkin haldi áfram óbreyttum afskiptum af innanríkismálum ríkja Vesturlanda og þriðja heimsins.

Sovétríkin og fylgiríki þeirra hafa stjórnarskrár, sem ekki er framfylgt. Hin undna hugsun úr þrætubókarlist skólaspeki marxismans gerir stjórnvöldum þar eystra þetta kleift. Hún er hin sama og í “1884”, háðsögu Orwells, þar sem ríkislögreglan hét “Ástarmálaráðuneyti” og herinn hét “Friðarmálaráðuneyti”.

Sovétstjórnin taldi sig geta meðhöndlað mannréttindakafla Helsinki-yfirlýsingarinnar á sama hátt og hún fer með eigin stjórnarskrá. Hún ætlaði sér ekki að taka neitt mark á þeim kafla.

En almenningur, fjölmiðlar og stjórnvöld á Vesturlöndum mega nú hvergi láta bilbug á sér finna í stuðningi við hugsjónamenn mannréttinda í Austur-Evrópu.

Jónas Kristjánsson

Dagblaðið
Víxlmagna siðleysið

Dæmin sanna, að siðgæðishugmyndir sumra ráðamanna þjóðarinnar eru ekki upp á marga fiska. Jafnvel hinir mætustu þeirra eiga erfitt með að sjá rétt og rangt í svipuðu ljósi og óspillt fólk.

Einn ráðherrann skrifaði nýlega langa blaðagrein til stuðnings fyrirgreiðslukerfinu. Til dæmis varði hann víxlamilligöngu alþingismanna. Slík aðstoð við hina svokölluðu “okkar menn” hlýtur þó að rýra möguleika hinna, sem óflokksbundnir eru eða telja slík vinnubrögð sér til vansæmdar.

Einn ráðherrann réð nýlega helzta sorpritara flokksblaðs síns sem forstjóra skransölu varnarliðsins, sem einhverra hluta vegna virðist vera eftirsóttasta embætti landsins. Þar sem aðrir umsækjendur voru hæfari en flokksgæðingurinn, neitaði ráðherrann að gefa upp nöfn þeirra og bar því við, að um utanríkismál væri að ræða!

Einn ráðberrann keypti fyrir örfáum árum, er hann var fjármálaráðherra, glæsilegt einbýlishús á einstæðum annúitetskjörum af erlendu risafyrirtæki, sem þurfti að semja um rafmagnsverð við íslenzka ríkið. Þessi ráðherra telur í einlægni eins og hinir, að þetta sé nokkurn veginn í lagi.

Einn ráðherrann er á þvílíku bólakafi í fyrirgreiðslum, að hann er hringjandi út og suður, jafnvel í embættismenn annarra ráðuneyta, til þess að hafa áhrif á gang dómsmála. Síðan kemur hann eins og engill og spyr: Hef ég virkilega gert eitthvað af mér?

Einn ráðherrann er svo langrækinn, að hann er stöðugt með undirmenn sína á hælum löggæzlumanna, sem hafa unnið sér það til óhelgi að koma nálægt “okkar mönnum” allt frá hinu fræga olíumáli á Keflavíkurflugvelli og til hins nýja Battamáls.

Einn ráðherrann stærir sig af því að vera að lagfæra dómskerfið í landinu. Áður var unnt að upplýsa smáþjófnaði og fíkniefnasölu. Sú breyting hefur nú orðið með þýzkri aðstoð, að einnig er unnt að upplýsa ofbeldi og morð. Hins vegar er jafn útilokað og áður að upplýsa fjárhagsleg afbrot, sem framin eru meira eða minna í skjóli hagsmunamiðstöðva þeirra, sem kallast stjórnmálaflokkar. Kerfi ráðherrans neitar að sinna slíkum málum, þótt bent sé á þau.

Einn ráðherrann notaði sérstakan leynisjóð í ráðuneyti sínu til að liðka fyrir húsabraski flokks síns. Þegar þetta komst svo upp fyrir tilviljun, var upplýst, að þessi ráðherra hefði notað leynisjóðinn minna en næsti ráðherra á undan! Þannig hugsa þeir, sem búa við skekkt siðferði.

Þessir menn og aðrir slíkir hafa fengið of rækilegt uppeldi í fyrirgreiðslum stjórnmálaflokkanna til handa “okkar mönnum”. Þeir eru reiðubúnir til að styðja hvaða vandræðamenn sem er, ef þeir eru bara “okkar menn”.

Jafnframt hafa þessir menn og aðrir slíkir fengið of rækilegt uppeldi í samtryggingu stjórnmálaflokkanna, sem gerir hverjum flokki kleift að ráðskast með sinn hlut af valdinu í landinn eins og um ránsfeng væri að ræða.

Og hóphvöt þessara manna er svo rík, að þeir magna siðleysið hver hjá öðrum.

Jónas Kristjánsson

Dagblaðið
Siðblindan blífur

Margir muna enn eftir fallega uppsettri grein í Morgunblaðinu í fyrra eftir stýrimann nokkurn, sem var að kvarta yfir því, að ráðherrar hefðu ekki vinnufrið fyrir gagnrýni. Krafðist hann opinberra aðgerða gegn þeim fjölmiðlum, sem ekki sýndu yfirvaldinu tilhlýðilega dýrkun.

Þessa dagana hefur Jón Sigurðsson, dálkahöfundur Tímans, tekið að sér að vera brjóstvörn kerfisins gegn gagnrýni úr fjölmiðlum. Hann skýrir gagnrýnina á þann hátt, að þar séu á ferðinni Glistruppar að naga rætur lýðræðisins sér til pólitísks og fjárhagslegs ávinnings.

Ennfremur virðist hann hafa þá einkennilegu hugmynd, að frásögn Schütz hins þýzka af niðurstöðu Geirfinnsmálsins hafi hreinsað Framsóknarflokkinn og ráðamenn hans af áburði um siðblindu. Verður þó ekki séð, að gagnrýni manna á ráðamenn Framsóknarflokksins komi Geirfinnsmálinu neitt við.

Þetta bendir til þess, að ráðamenn Framsóknarflokksins hafi ákveðið að taka ekki hið minnsta mark á gagnrýninni, sem þeir hafa sætt, heldur sigla áfram á fullri ferð í sömu siðblindu og fyrirgreiðslu og fyrri daginn. Ráðningin í embætti forstjóra sölunefndar varnarliðseigna er ágætt dæmi um þessa forherðingu.

Sumum finnst án efa vel við hæfi, að sá maður, sem staðið hefur í mestum skítverkum á prenti á undanförnum árum í formi persónulegra árása á síðum Tímans, skuli vera gerður að skransala varnarliðsins. En burtséð frá því er þetta hrein flokkspólitísk ráðning í hefðbundnum íslenzkum stíl.

Alfreð Þorsteinsson var ekki einu sinni á skrá utanríkisráðuneytisins um 34 umsækjendur. Það var Einar Ágústsson utanríkisráðherra, sem geymdi hana persónulega í pússi sínu. Vafalaust telur hann slík vinnubrögð eðlileg, á sama hátt og hann telur eðlilegt að leyna nöfnum umsækjenda, þar sem um “utanríkismál” sé að ræða!

Fleiri ráðamenn Framsóknarflokksins eiga erfitt með að fóta sig um þessar mundir. Vilhjálmur Hjálmarsson menntamálaráðherra ritaði nýlega grein í Tímann til varnar þeirri íslenzku hefð, að ráðherrar og alþingismenn séu að sníkja bankavíxla fyrir kjósendur sína. Þótti honum slíkt jafnsjálfsagt og Einari Ágústssyni þótti að gera Batta rauða smágreiða. Hlýtur slík fyrirgreiðsla þó að rýra möguleika hinna, sem ekki fara pólitískar leiðir til að ná sér í lán.

Dæmin um slíka siðblindu hafa hrannazt upp. Ráðherra kaupir hús með hagstæðum annúitetskjörum af viðsemjanda sínum um verð á raforku til Ísals. Ráðherra hefur leynisjóð í ráðuneyti sínu, sem nota má til að stuðla að húsabraski flokks síns. Ráðherrar eru í símanum út og suður til að hafa afskipti af framvindu dómsmála.

Tveir löggæzlumenn eru hundeltir vegna gruns um að hafa farið rétt út fyrir ramma laganna. Á sama tíma er dómsmálakerfið ófáanlegt til að sinna alvarlegum glæfrum, sem fjölmiðlar hafa skrifað um. Og bankarnir loka almennum lánveitingum, meðan flokksgæðingarnir mata krókinn.

Engan Glistrup þarf til að segja slíkt þjóðfélag sjúkt.

Jónas Kristjánsson

Dagblaðið