arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Siðareglur á hliðarspori

Af fréttum síðustu vikna er ljóst, að fjölmiðlun á við margs konar vanda að stríða. Landsfaðirinn kveður vígvöllinn með þeim ummælum, að hálf blaðamannastéttin sé í vikastörfum hjá auðhringi. Árið 2005 er fjölmiðlun á Íslandi umræðuefni í veigamiklum átökum í heimi stjórnmála og stórviðskipta.

Þannig var það einnig fyrir fjörutíu árum, er blaðamenn settu sér siðareglur. Fyrir blaðamann á Tímanum hét pólitíski vandinn Framsókn og auðhringavandinn hét Samband. Þá ráku fjölmiðlarnir eins konar hóruhús fyrir auglýsendur í sérblöðum og sumir fjölmiðlar reka slík hús enn í dag.

Fyrir fjörutíu árum settu blaðamenn sér ekki siðareglur um form á samskiptum við stjórnmál, auðhringa og auglýsendur, þótt það væru brýnustu verkefnin á þeirra borði. Þeir settu sér hins vegar siðareglur um, að oft megi satt kyrrt liggja, ef einhver teldi að sér vegið, til dæmis með sönnum fréttum.

Þessi siðaregluplága hefur vaxið á fjörutíu árum. Daglega berast mér tölvubréf frá lögfræðingum, sem tjá mér, að viðskiptavinir þeirra séu djúpt særðir af fréttum um, að þeir hafi verið handteknir eða ákærðir, einkum vegna birtingar nafns og myndar og vegna uppsetningar frétta.

DV hefur sett sér ágætar siðareglur, sem fjalla rækilega um allt verklag á ritstjórn, þar á meðal um vandvirkni við gerð frétta. Þessar siðareglur fara stundum að mati siðanefndar blaðamannafélagsins ekki saman við siðareglur blaðamanna og því er DV þar fordæmt fyrir fréttir, sem eru 100% réttar.

Tími er kominn til, að blaðamannafélagið endurskoði reglur sínar og taki tillit til gamalla og nýrra sjónarmiða um ágenga blaðamennsku. Á málþingi félagsins um helgina kom fram, að allir pallborðsmenn töldu tíma vera kominn á slíka endurskoðun, sem gæti sameinað blaðamenn að nýju.

Lykill að slíkri endurskoðun er viðurkenning á, að ekki gildi nein regla um, að ritstjórar meti, hvort hluti upplýsinga eigi erindi til fólks. Allar upplýsingar eiga erindi til fólks, sem síðan getur sjálft metið málið. Það er ekki hlutverk fjölmiðla að ákveða að þegja fréttir.

Ennfremur þurfa fjölmiðlar stuðning af sameiginlegum verklagsreglum um, hvernig haga skuli samskiptum við hugsanlega erfiða pólitíkusa, eigendur og auglýsendur.

DV
Persar vinna kosningar í Írak

Kosningarnar í Írak um helgina snúast ekki um stjórnarskrá í hefðbundnum skilningi, heldur um friðarsamning milli Sjíta, Kúrda og Súnna um skiptingu landsins í þrjá hluta. Samkvæmt friðarsamningnum sjá landshlutanir um sín mál að mestu, jafnvel um hluta varnarmála. Írak verður þríklofið ríki.

Þetta var fyrirsjáanleg niðurstaða. Kúrdar og Sjítar hafa lengi þráð eigin ríki og Súnnar eru ekki nógu fjölmennir til að hindra það. Kúrdar verða vinsamlegir vesturveldunum, en Sjítar í suðri hafa þegar hallað sér að Íran, sem er í þann veginn að verða mesta olíu- og stórveldi miðausturlanda.

Þrátt fyrir hernámið ráða ofsatrúarmenn mestu í suðurhluta Íraks, þar sem Sjítar búa. Klerkar þeirra eru menntaðir í Íran. Vopn þeirra koma frá Íran. Skæruliðar þeirra koma frá Íran. Í höfuðborginni Basra fer brezki herinn með völd, en í rauninni ráða vopnaðir hópar róttækra Sjíta lögum og lofum.

Þannig fór stríð vesturveldanna gegn Írak. Það eina jákvæða við stríðslokin er eigið land Kúrda, sem munu áfram verða í þolanlegu sambandi við vesturveldin. Hið neikvæða er, að 60% þjóðarinnar koma sér upp róttæku þjóðskipulagi með litlum mannréttindum, engum kvenréttindum og hatur á vestrinu.

Þótt Saddam Hussein hafi verið skelfilegur, voru þættir mannréttinda betri hjá honum en þeir eru nú hjá arftökunum. Flokkur hans var veraldlegur, ekki trúarlegur, og réttindi kvenna voru mun meiri en þau eru nú að verða. Hann hélt Sjítum niðri, en þeir hafa nú fundið mátt sinn og megin.

Sjítinn og Súnninn hata hvor annan, en hvor um sig hatar þó vesturveldin enn meira. Afleiðing stríðsins, hernámsins og svokallaðrar stjórnarskrár verða aðrar en til var stofnað. Í stað þess að auka áhrif vesturveldanna eru það fyrst og fremst Persar í Íran, sem græða á frumhlaupi George W. Bush.

Hin heimspólitísku áhrif frumhlaupsins felast í minni áhrifum vesturveldanna í heiminum og meiri áhrifum Persa, sem dreymir um að verða að nýju heimsveldi, eins og þeir voru mörgum sinnum áður, einnig eftir daga Alexanders mikla. Öld Persa er að renna upp í hinum ótryggu miðausturlöndum.

Persar stjórna Íran og munu senn stjórna meirihluta Íraks, auk þess sem þeir stjórna nokkrum héruðum í austanverðu Afganistan. Þeir verða mesti höfuðverkur vesturveldanna.

DV
Davíð er enn reiður

Í átta síðna drottningarviðtali Morgunblaðsins við leiðtoga lífs þess kemur fram, að hann er enn reiður. Í viðtalinu bölsótast Davíð að venju út í nokkra helztu athafnamenn og fjölmiðla landsins. Hann hefur ekkert lært og engu gleymt við að segja af sér starfi landsföður í daglegri pólitík.

Við vitum, hvernig jámenn hoppa kringum sterka leiðtoga og reyna að lesa hug þeirra. Þannig hafa síkkófantar ævinlega hagað sér. Þannig hefur Davíð óbein áhrif á Björn Bjarnason, sem líka er gefinn fyrir hatur. Björn hefur svo óbein áhrif á hinn umsvifamikla Harald Johannessen ríkislögreglustjóra.

Í innsta kjarna Sjálfstæðisflokksins hafa valdamenn lengi verið gefnir fyrir refsingar. Þeim finnst, að refsa þurfi mönnum, sem haga sér ekki eins og til er ætlazt. Hinir refsiglöðu halda fundi á borð við fundi Styrmis, Kjartans og Jóns Steinars, þar sem skipulagðar eru refsiaðgerðir.

Kannski verður Geir Haarde fljótlega eins og Davíð. En til að byrja með hefur hann haldið sér til hlés í eltingaleik valdamikilla flokksmanna við valdamikla auðmenn og fjölmiðla úti í bæ. Vonandi er það merki þess, að meiri friður verði í þjóðfélaginu á hans valdatíma en verið hefur undanfarin ár.

Eftir dóm Hæstaréttar er kominn tími til, að menn nái sönsum og geti aftur farið að rífast um hefðbundna pólitík. Þjóðin vill fara að fá frið fyrir síkkóföntum og hatrinu mikla.

DV
Gissur til vandræða

Gissur Pétursson er einn af hundruðum framsóknarkvígilda, sem hefur fengið embætti út á flokkinn. Hann er forstjóri Vinnumálastofnunar og passar, að stéttarfélög komist ekki upp með að reyna að troða sínu liði í vinnu við Kárahnjúka í staðinn fyrir Pólverja, Portúgala og Kínverja. Þess á milli reynir hann að hindra veitingahús af erlendum uppruna í að ráða kokka að heiman til að bjóða ekta matreiðslu. Til dæmis reynir hann að koma íslenzkum kokkum að á Kínahúsum. Þannig reynir hann að hindra viðskiptavinina í að fá ekta mat. Gissur þessi er hvarvetna til vandræða. Það á að reka hann.
Magnús til vandræða

Magnús Guðmundsson varð forstjóri Landmælinga, þegar hæfur forstjóri var rekinn vegna gruns um stuld á GPS-tæki. Hann er frægur fyrir að eyða milljónum króna í þyrluferð með forsætisráðherra til að mæla skaflinn á Öræfajökli, sem stækkar og minnkar. Til að setja raðir ferilpunkta inn á kort notar hann danskt forrit, sem bara getur sett inn slíkar raðir, en ekki náð þeim út aftur. Forritið er eins konar svarthol, sem gleypir gögn, en skilar þeim ekki. Nú hefur fyrirtæki úti í bæ boðizt til að leysa Landmælingar Íslands af hólmi fyrir hálfvirði og losa okkur við Magnús.
Haraldur til vandræða

Haraldur Johannessen varð ríkislögreglustjóri á vegum Sjálfstæðisflokksins. Hann ber ábyrgð á efnahagsbrotadeild, sem klúðraði frægu fölsunarmáli málverka og hefur nú síðast klúðrað Baugsmálinu. Eftir það var ákveðið að flytja málið úr efnahagsbrotadeildinni til ríkissaksóknara, þar sem það á heima. Eftir stendur trausti rúinn ríkislögreglustjóri, sem meira að segja er orðinn að umræðuefni í tímaritinu Mannlífi vegna ofstopa á skemmtistað. Fullreynt er, að hann stendur ekki undir viðkvæmu embætti, sem hann hefur raunar þanið út yfir allan þjófabálk. Nú á Haraldur að taka pokann sinn.
Strætó gerður aðlaðandi

Frábært kort um strætisvagnaleiðir á höfuðborgarsvæðinu hefur verið teiknað og var birt í DV á þriðjudaginn. Kortið er miklu betra en kortið, sem Strætó gaf út í sumar, þegar leiðum var breytt. Fyrst og fremst er það svo notendavænt, að fólk skilur það og getur þess vegna notað strætó.

Kortið teiknaði Ingi Gunnar Jóhannsson, landfræðingur og kortagerðarmaður. Það er í sama stíl og við höfum séð í neðanjarðarlestum í London og í strætisvögnum í Höfn. Það er sennilega stíllinn, sem hefur almennt slegið í gegn í Evrópu, einmitt vegna þess að hann er notendavænstur.

Kortið frá Strætó var birt í DV í sumar á heilli opnu og var greinilega óskiljanlegt. Kortið frá Gunnari tók hins vegar ekki nema hálfa síðu í blaðinu á þriðjudaginn og var þar skiljanlegt í einni sjónhendingu. Þetta er skemmtilegt dæmi um, hve hægt er að ná miklum árangri á einfaldan hátt.

Kort Gunnars er svo skýrt, að það gerir strætóferðir aðlaðandi. Það freistar til notkunar á sama hátt og kortið frá Strætó hrindir fólki frá fyrirtækinu. Af því að kort Strætó er notað, en ekki kort Gunnars, eru menn almennt óánægðir með leiðakerfið og telja sig ekki geta notað það.

Kort Gunnars er aðeins lítið stílfært og fylgir landslagi að mestu leyti. Hjá neðanjarðarlestarkerfinu í London og strætó í Kaupmannahöfn eru til enn stílfærðari útgáfur, sem rúmast ofan við glugga í lest og strætó, þar sem landafræðinni er fórnað til að fólk sjái betur, hvar það er statt í kerfinu.

Það furðulega í þessu máli er, að Gunnar hefur verið að biðja Strætó í fjögur ár um að taka upp kort hans af kerfi strætisvagna á höfuðborgarsvæðinu. Í jafn langan tíma hefur Strætó þráast við að hanna lélegu kortin, sem við þekkjum af raun. Þarna fer saman alkunn heimska og hroki einokunar.

Þetta er í rauninni frábært dæmi um eymd opinbers rekstrar, einkum þess, sem er á vegum Reykjavíkur. Þar er við völd Reykjavíkurlisti, sem vælir stöðugt um, að menn eigi að nota strætó í stað einkabíls, en getur alls ekki hagað málum á þann veg, að sú pólitíska óskhyggja verði að veruleika.

Viðskipti Strætó og Gunnars er skólabókardæmi um opinberan rekstur, þar sem saman fer hroki og heimska, sem síðan kalla á einkavæðingu. Vangeta opinbers rekstrar er náttúrulögmál.

DV
Svimandi gróði

Allt í kringum mig er fólk að reyna að hætta að reykja og er upptekið af því. Ég heyri um tyggjó og plástra, úða og stauta. Allt miðar þetta að því að fólk losni við tjöru án þess að missa af nikótínfíkn. Að fólk spari sér krabbamein og 360 þúsund króna kostnað á ári, sem þýði 600 þúsund króna laun. Það leggi í staðinn út 240 þúsund krónur á ári í nikótínlausnir, sem þýðir 400 þúsund krónur í laun. Ég var svo heppinn fyrir sautján árum, að ekkert af þessu dóti var til. Þess vegna gat ég losnað bæði við tjöruna og fíknina og hef síðan grætt um tuttugu milljónir að vöxtum meðtöldum.
Áfergja í plast

Ég skil lítið í áfergju karlmanna í konur með áberandi plastbrjóst að hætti Pamelu Anderson, sem mér finnst vera fráhrindandi, líta út eins og skrímsli úr vísindaskáldsögu. Af hverju fá þeir sér ekki bara plastdúkku í kynórabúð í hverfi 101, úr því að plastið kveikir svona gríðarlega í þeim. Er ekki eitthvað athugavert við kynhvöt, sem snýst fyrst og fremst um plast? Ég mundi skilja þetta, ef það fæli í sér afturhvarf til smábarnsins, sem sækir næringu til mömmunnar, en mér er ómögulegt að setja plastið í slíkt samhengi, ekki frekar en í samhengi við kynferðismál.
Skrípó á Íslandi

Ísland er eina landið í Evrópu, þar sem Samkeppnisstofnun er lögð niður í hefndarskyni fyrir að reyna að koma Kristni Björnssyni á Kvíabryggju. Ísland er eina landið í Evrópu, þar sem Kristinn situr ekki á Kvíabryggju. Ísland er eina landið í Evrópu, þar sem kona samráðsforstjórans er forseti Alþingis. Ísland er eina landið í Evrópu, þar sem Ríkislögreglustjóri klúðrar rannsókn á olíusamráði til að hlífa Kristni við Kvíabryggju. Ísland er eina landið í Evrópu, sem slær út gömul mafíulönd við Miðjarðarhaf. Ísland er eina landið í Evrópu, þar sem olíusamráð eru skrípó.
Evra og Evrópusamband leysa málin

Ofhitnun atvinnulífsins er gott dæmi um, að evran yrði okkur traustari gjaldmiðill en krónan er um þessar mundir. Með evru þyrfti fólk ekki að verða gjaldþrota af uppsprengdum vöxtum af húsnæðislánum og þjóðfélagið þyrfti ekki að hafa áhyggjur af hruni þjóðarsáttar vinnumarkaðarins um kaupið.

Ingibjörg Sólrún Gísladóttir er í hópi þeirra, sem hafa bent á, að ástandið kallar á evru. Krónan ræður ekki við sveiflu og allra sízt, þegar stjórnvöld eru kærulaus í góðærinu og vilja láta hagkerfið sjá um sig sjálft. Seðlabankinn reynir að hækka vexti aftur og aftur, en getur ekki slökkt bálið.

Þótt kalla megi það lúxusvandamál að nöldra út af blússandi gangi í hagkerfinu, hættir það að vera lúxus, þegar mánaðarlegar greiðslur fólks út af húsnæðislánum fara langt fram úr greiðslugetu þess. Það hættir líka að vera lúxus, þegar kjarasamningar verða lausir af völdum verðbólgunnar.

Evran er stór gjaldmiðill, sem heldur jöfnu verðgildi í heiminum. Krónan er lítill gjaldmiðill, sem sveiflast til og frá og veldur háum vöxtum. Fyrir löngu var vitað, að evran mundi lækka vexti í venjulegu árferði um 3 prósentustig. Í núverandi árferði mundi evran lækka vextina langtum meira.

Eins og margt Samfylkingarfólk vill Ingibjörg Sólrún ganga í Evrópusambandið. Það er líka skynsamleg tillaga. Öll ríki vilja ganga inn og fá færri en vilja. Aðild er hins vegar langt ferli og við getum ekki beðið með evruna. Það er líka rangt, að notkun hennar sé háð aðild okkar að sambandinu.

Við þurfum ekki strax að skipta um gjaldmiðil, aðeins að heimila notkun evru í daglegum viðskiptum og hvetja til notkunar hennar. Við þurfum að færa kjarasamninga og lántökur yfir í evru og gera hana gjaldgenga í viðskiptum. Við þurfum ekki einu sinni að biðja um leyfi frá Bruxelles.

Til langs tíma borgar sig líka að taka upp aðild. Við verðum fyrst að ganga frá erfiðum samningum um sjávarútveg, en þeir verða auðveldari en talið hefur verið, af því að stjórnvöld hafa hvort sem er gefið útgerðarmönnum kvótann. Að öðru leyti erum við vel búin undir samninga um evrópuaðild.

Evra og Evrópusamband munu ekki leysa allan vanda okkar, en aðild hefur þó reynzt smáríkjum ágæt aðferð við að bæta hag almennings og koma á betra jafnvægi í daglegu lífi fólks.

DV
Óttinn við Tyrkjann lifir

Blaðamaðurinn Nicholas Kulish segir í New York Times frá ferðum sínum um Úkraínu, þar sem lögreglumenn reyndu alls staðar að hafa af honum fé. Mútur voru heimtaðar af honum á klukkustundar fresti á þjóðvegum landsins. Þessi var staða landsins í sumar, eftir appelsínugulu byltinguna í vetur.

Kulish lýsir því, hvernig koman til Rúmeníu og Búlgaríu frá Úkraínu var eins og að koma út úr myrkrinu inn í ljósið. Í Rúmeníu og Búlgaríu eru stjórnvöld nefnilega önnum kafin við að reyna að koma málum sínum í nógu gott lag til þess að þau standist kröfur Evrópusambandsins um viðræður um aðild.

Hvergi var Kulish krafinn um mútur í Rúmeníu og Búlgaríu. Honum leið eins og hann væri í Vestur-Evrópu. Kulish notar samanburðinn við Úkraínu til að benda á, að von Tyrkja um aðild að Evrópusambandinu hefur leitt til mikilla framfara í landinu á síðustu árum. Þannig virkar Evrópusambandið.

Tyrkir hafa afnumið dauðarefsingu, leyft Kúrdum að nota sitt eigið tungumál, sett borgaralega stjórn á herinn, leyst pólitíska fanga úr haldi, afnumið tolla á iðnaðarvörum, mildað afstöðu sína til Kýpur og samþykkt samkeppnislög. Þeir eru á hraðri leið til vesturevrópsks þjóðskipulags.

Margt er enn eftir. Tyrkir þurfa að viðurkenna Kýpur, lina tök hersins á stjórnvöldum, hraða endurbótum í dómsmálum, sanna að mannréttindi séu á sama stigi og í Evrópu, minnka niðurgreiðslur í iðnaði, koma upp evrópskum reglum í heilsu og umhverfi, minnka verðbólgu og halla á ríkisrekstri.

Í þessari viku samþykkti Evrópusambandið að hefja viðræður við Tyrkland um aðild að Evrópu. Það stóð tæpt, af því að kynþátta- og trúarhatur ræður enn miklu í álfunni. Fremst stóð þar Austurríki, þar sem gömlu nazistarnir voru aldrei hreinsaðir. En Evrópusambandinu tókst að kúga Austurríki.

Miklir og erfiðir samningar við Tyrkland munu taka tíu til tuttugu ár. Allan þann tíma mun Tyrkland reyna að verða evrópskara. Gamlir dómarar verða reknir eða siðaðir til. Gamlir skriffinnar ríkisins verða reknir eða siðaðir til. Hætt verður að fangelsa fólk fyrir móðgun við Tyrkland.

Þótt ferlið virðist ófært í árslok 2005, mun hvert skref, sem Tyrkir stíga, færa landið nær Evrópu og færa íslam nær kristni. Óttinn við Tyrki mun vonandi sefast í Vínarborg.

DV
Jón Ólafsson eltir Hannes Hólmstein

MIKIL HLÝTUR REIÐI Jóns Ólafssonar að vera, úr því að hann fór fyrst aftan að Hannesi Hólmsteini Gissurarsyni með málaferlum um meðyrði í London og eltir hann síðan upp til Íslands með ellefu milljón króna kröfu, allt vegna ummæla á ensku á ráðstefnu í Borgarfirði og á heimasíðu Hannesar.

AUÐVITAÐ MÁ SEGJA, að Hannes hefði átt að grípa til varna fyrir dómstóli í London. Það hefði örugglega leitt til lægri skaðabóta. En málarekstur í London hefði kostað mikla fyrirhöfn og kostnað, sem einstaklingar mikla auðvitað fyrir sér, þótt Hannes sé raunar mikið á ferð og flugi í útlöndum.

RAUNAR ER ÁHYGGJUEFNI, að brezkur dómur skuli dæma mann til að greiða svona háar bætur, án þess að hafa hlustað á rök hans eða lögmanns hans. Dómstólar verða að taka tillit til, hvort sakborningar búa í útlöndum eða ekki og hvaða aðstöðu þeir hafa til að verja hendur sínar gegn fullum höndum fjár.

LÍKLEGT MÁ TELJA, að vinir Hannesar skjóti saman peningum handa honum, enda hefur hann verið fremstur á götuvirkjum hinnar pólitísku umræðu hér á landi, venjulega í þágu vina sinna fremur en í þágu sjónarmiða sinna. Það stendur upp á vinina, að sjá til þess, að Hannes beri ekki fullan skaða.

DÓMAR Í BRETLANDI vegna meiðyrða hafa löngum verið sérstæðir í Evrópu, aðallega vegna meints gróða fjölmiðla af röngum fréttum. Hannes Hólmsteinn er sjálfur enginn fjölmiðill, en í seinni tíð hafa menn ekki varað sig á, að smám saman er réttilega farið að líta á heimasíður manna sem fjölmiðla.

VIÐ ERUM Í SAMSTARFI við Evrópu um fullnustu dóma, aðilar að Lugano-sáttmálanum, þar sem meðal annars segir, að dómar í einkamálum séu viðurkenndir milli landa. Við getum talið eðlilegt, að meiðyrðadómar í Evrópu séu viðurkenndir á Íslandi, en þurfum að líta brezka dóma sérstökum augum.

BREZKIR DÓMAR UM SEKT eða sakleysi geta gilt hér á landi, en setja þarf skorður við fáránlegum upphæðum, sem úrskurðaðir eru í Bretlandi. Með tilvísun til sérstöðu brezkra dóma þurfa aðilar Lugano-sáttmálans að setjast niður til að ræða, hvernig skuli fara með brezka sérstöðu í meiðyrðadómum.

DV
Spánskir veitingastaðir

Ítalskir og indverskir, kínverskir og japanskir, franskir og bandarískir veitingastaðir eru í hverri einustu borg, sem er borg með borgum í hinum vestræna heimi. Spánskir matstaðir eru hins vegar ekki algengir. Á því er einföld skýring. Spönsk matreiðsla er léleg, ef undan er skilið Baskaland á norðurströnd landsins. Spönsk matreiðsla einkennist af tapas, smáréttum, sem jóðla í olífuolíu, og paella, sem er hrísgrjónaréttur langt að baki ítölsku risotto. Spánskir kokkar hafa ekki lag á að láta hráefnin njóta sín. Þeir eru uppteknir af gamaldags sósum og arabískum langtímasuðum.
Alls staðar sama sagan

Ég fór um nokkur héruð Spánar um daginn, Extremadura, León, La Mancha og Andalúsíu, og fann hvarvetna sama skortinn á tilfinningu fyrir hráefni og fyrir pælingum nútímans í matargerð, raunar svipað og í Grikklandi. Algengt var að kryddleggja villibráð í römmu ediki og mauksjóða hana síðan. Kartöflur voru alltaf djúpsteiktar. Eftirréttir voru oftast ofursætar kökur. Eina leiðin til að forðast þetta var að nota leiðsögubækur á borð við rauða Michelin franska, sem tína upp þá fáu staði, er hafa fylgzt með tímanum eða ráðið Baska í eldhúsið eða sýna á annan hátt metnað í faginu.
Spánsk vín eru góð

Undantekning á harðindum ferðamanna á Spáni er rauðvínið. Liðin er sú tíð, að menn þurfi að spyrja um Riocha til að fá frambærilegt borðvín. Flest héruð bjóða nú ágæt staðarvín, sem eru á matseðlum, oftast úr tempranillo vínberjum, en stundum úr blöndu með cabernet sauvignon undir áhrifum frá Frakklandi. Samferðafólk mitt var almennt ánægt með þessi staðarvín, en var minna hrifið af sterkari drykkjum á borð við brandí með kaffi. Á hótelum eru Spánverjar sem betur fer ekki með amerískt kaffivatn í morgunmat, heldur sterkt kaffi, ekki alveg eins gott og espresso, en frambærilegt.
Góðar skemmti- og persónufréttir

“EKKI ER HÆGT að neita, að hreinar skemmtifréttir hafa hlutverk í skoðanamyndun. Annars væri maður að gera ráð fyrir, að þær þjónuðu aðeins skemmtun, slökun, lífsflótta eða dreifingu hugans.”

HÉR ER HÆSTIRÉTTUR Þýzkalands að fjalla um Karólínumálið, þar sem kvartað var yfir myndbirtingum í þýzkum blöðum af aðlinum í Monaco. Í dómsorðunum segir áfram:

“SKEMMTIFRÉTTIR GETA líka sýnt mynd af veruleika og teflt fram umræðuefnum, sem leiða til viðbragða notenda og hafa áhrif á lífssýn þeirra, á mynztur gilda þeirra og hegðunar.

ÞANNIG HAFA skemmtifréttir mikilvæg félagsleg hlutverk. Þegar þær eru skoðaðar í ljósi varna prentfrelsis, er ekki hægt að telja þær smáar eða lítils virði. Því falla þær undir almenn mannréttindi.”

HÆSTIRÉTTURINN fjallaði ekki bara um stöðu skemmtifrétta í tilverunni, heldur hélt áfram í sama dúr um stöðu persónufrétta:

“SAMA ER AÐ SEGJA um fréttir af persónum. Persónufréttir eru mikilvæg aðferð í blaðamennsku við að draga að athygli. Oft eru persónufréttir það, sem fyrst vekur athygli á vandamáli og örvar óskir um staðreyndir. Á sama hátt er áhugi á viðburðum eða aðstæðum oft vakinn með persónufréttum.

ÞAR AÐ AUKI BÝR frægðarfólk yfir siðferði og lífsstíl, sem hefur áhrif á aðra, annað hvort til eftirbreytni eða til fráhvarfs. Frægðarfólk verður að skurðpunktum, þar sem kristallast gott og vont fordæmi. Því hafa fjölmiðlar áhuga á brokkgengu lífi frægðarfólks.”

HIMINN OG HAF er milli sjónarmiða Hæstaréttar Þýzkalands, sem sýknaði blöðin, og ýmissa álitsgjafa hér á landi, sem fjallað hafa um nafnbirtingar og myndbirtingar.
Össur og Ögmundur slúðra

ÖSSUR OG ÖGMUNDUR slúðra um DV í fjölmiðlum vegna skrifa blaðsins um náið samband Styrmis Gunnarssonar, ritstjóra Morgunblaðsins, og Jónínu Benediktsdóttur dálkahöfundar blaðsins. Þeir eru ósáttir við, að DV skuli segja frá slíku einkamáli. Tilræði við siðað lýðræði, segir Ögmundur.

EKKI EFAST ÞEIR SJÁLFIR frekar en aðrir um, að gagnkvæmur tölvupóstur milli Styrmis og Jónínu staðfesti frétt DV. Þeir neita hins vegar að láta sér detta í hug, að málarekstur Styrmis í þágu Jónínu eigi upptök í þessu sambandi. Þannig gerði Styrmir einmitt þetta einkamál að opinberu máli..

FRÉTT DV AF MÁLINU var ekki slúður, heldur sannleikanum samkvæm. Össur Skarphéðinsson og Ögmundur Jónasson eru hins vegar pólitíkusar að reyna að slá ódýrar pólitískar keilur með því að slúðra um DV í von um, að fjölmennur minnihluti hræsnara í þjóðfélaginu minnist þeirra með hlýju..

ÞJÓÐFÉLAGIÐ ER HÉR Á LANDI meira eða minna gegnsýrt af samráði og spillingu, þar sem mikilvægara er talið að þegja yfir málum með tilvísun til friðhelgi einkalífs, heldur en að segja dónalegan sannleika. Þessi hræsni mun sízt minnka, ef þeir Össur og Ögmundur komast einhvern tíma til áhrifa..

VONANDI KOMAST SLÚÐRARARNIR Össur og Ögmundur ekki til valda og fá ekki tækifæri til að leggja lóð á þá vogarskál, að yfir þjóðfélaginu ríki biskup, sem ákveði, hvenær eigi að segja fréttir og hvenær eigi að þegja fréttir. Þeir félagar eru gamlingjar með úrelt viðhorf frá valdaskeiði hræsninnar.

DV
Ofsatrúaður Tom DeLay

Tom DeLay var fram að helgi formaður þingflokks repúblikana í Bandaríkjunum, baráttumaður ofsafenginnar kristni, eindreginn hatursmaður einstæðra mæðra og umhverfisverndar. Hann var holdgervingur alls pakkans á róttækasta hægri kantinum í bandarískri pólitík. Hann hefur verið notaður sem dæmi um, að menn, sem annars staðar í heiminum væru settir á hæli, haldi um stjórnvöl Bandaríkjanna. Nú hefur hann orðið að segja af sér formennsku fyrir flokkspólitíska spillingu í embætti, sem er sögð mun meiri en nokkur önnur spilling í vissulega nokkuð skrautlegri sögu bandaríska þingsins.
Svartir listar DeLay

Tom DeLay sýndi blaðamönnum minnisbækur með svörtum listum yfir fyrirtæki og greinar, sem ekki máttu koma sjónarmiðum sínum á framfæri við þingið, af því að þau eða þær höfðu greitt í kosningasjóði demókrata. Markmið hans var, að K-stræti í Washington, gata þrýstihópanna, væri eingöngu skipuð fyrirtækjum, sem hefðu alls enga demókrata í vinnu. Í tíð hans varð þingið að strangri skömmtunarstofu, þar sem eingöngu var hlustað á trausta repúblikana og fjármagni hins opinbera eingöngu veitt til áhugamála þeirra, svo sem til afnáms náttúruverndar og til aukinnar olíumengunar.