arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Stríð er að hefjast

Bandaríkjamenn og Bretar eru farnir að gera loftárásir á hernaðarlega mikilvæg skotmörk í Írak til þess að deyfa varnir landsins, þegar landhernaður hefst. Frá því segja Richard Norton-Taylor og Nicholas Watt í

Guardian í dag. George W. Bush Bandaríkjaforseti og talsmenn hans eru hættir að verja fyrirhugað stríð og farnir að tala um, hvernig Írak verði stjórnað að stríði loknu. Frá því segir David E. Sanger í New York Times í dag. Bush og Tony Blair, forsætisráðherra Bretlands, hafa ákveðið, að tilgangslaust sé að halda áfram umræðum í öryggisráði Sameinuðu þjóðanna í meira en hálfa aðra viku í viðbót. Ef Bandaríkin og Bretland telja ólíklegt, að meirihluti fáist í ráðinu með tillögu þeirra um stríð, munu þessi ríki ekki leggja áherzlu á afgreiðslu tillögunnar, heldur fara í stríð. Frá því segir Karen DeYoung í Washington Post í dag.
Af hverju endilega Írak?

Engin svör fást hjá stríðsglöðum skrifborðsmönnum á borð við utanríkisráðherra Íslands, hvers vegna endilega skuli ráðizt á Írak í vetur, en ekki (1) eitthvert ríki, sem sannanlega er hættulegra borgurum landsins, nágrannaríkjum eða Vesturlöndum; (2) eitthvert ríki, sem sannanlega ræktar hryðjuverkamenn eða kennir þeim hryðjuverk eða fjármagnar þá; (3) eitthvert ríki, sem sannanlega á kjarnorkuvopn eða efnavopn eða önnur gereyðingarvopn og hefur hótað að beita þeim. Síðan Saddam Hussein hætti að vera skjólstæðingur Bandaríkjanna er hann orðinn hálfgerði meinleysingi í samanburði við Kim Sjong-il, Ariel Sharon, Pervez Musharaff, George W. Bush, Vladimir Pútín, Islom Karimof, Robert Mugabe eða Fahd Al Saud. Ef menn endilega vilja stríð, er þá ekki rétt að taka slúbbertana í mikilvægisröð?.
Sykur er sökudólgurinn

Í morgun gáfu Alþjóða heilbrigðisstofnunin (WHO) og Alþjóða landbúnaðarstofnunin (FAO) út sameiginlega skýrslu um offitu, samda af þrjátíu vísindamönnum. Í henni er mælt með, að viðbættur sykur sé innan við 10% af hitaeiningum matar. Að öðru leyti eru ráðleggingarnar svipaðar og í fyrri skýrslum af þessu tagi. Sykur, salt og fita eru sökudólgar offitu og sykurinn er stærsti sökudólgurinn. Þetta er í fyrsta skipti, að hámarksprósenta er notuð sem markmið í alþjóðlegri manneldisstefnu, enda hafa samtök gosdrykkjaframleiðenda varizt af hörku. Þau hafa beitt sömu aðferðum og samtök tóbaksframleiðenda og samtök lyfjaframleiðenda. Frá þessu er sagt í

Washington Post í morgun.
Magnaðri mótmæli

Á alþjóðlegum samstarfsfundi mótmælasamtaka í London um helgina var ákveðið að herða baráttuna gegn fyrirhugaðri árás Bandaríkjanna á Írak. Til viðbótar mótmælagöngum og -fundum verður aðgerðum beint gegn hergagnaflutningum í Evrópu.

Baráttuviljinn hefur magnazt í kjölfar mikillar og óvæntrar þátttöku í mótmælum fyrir tveimur vikum, þegar samtals sex-tólf milljón manna mótmæltu stríðinu víða um heim. Einnig er gert ráð fyrir mótmælagöngum um allan heim að kvöldi innrásardagsins og alþjóðlegum risamótmælum laugardaginn þar á eftir. Frá þessu segir í Washington Post í morgun.
Gestgjafinn hlerar

Observer hefur komizt yfir bandarískt leyniskjal, dagsett 31. janúar 2003, frá Frank Koza, yfirmanni hjá National Security Agency, þar sem yfirmönnum deilda NSA er skipað að herða njósnir gegn fulltrúum erlendra ríkja hjá öryggisráði Sameinuðu þjóðanna í New York, þar á meðal stöðuga hlerun símtala og tölvupósts. Markmiðið er að Bandaríkjastjórn geti á hverri mínútu fylgzt með, hvernig atkvæði muni falla í öryggisráðinu, hverjir séu veikleikar fulltrúanna og annað, sem talið er skipta máli. Það var öryggisstjóri Bandaríkjaforseta, Condolezza Rice, sem krafðist þessara njósna. Þær hljóta að vekja efasemdir um, að Bandaríkin séu hæf til að vera vettvangur funda öryggisráðs Sameinuðu þjóðanna. Þau hafa herfilega misnotað hlutverk gestgjafans og haga sér eins og Sovétríkin sálugu.
Ekki framselt til Ameríku

Ekki hefur náðst samkomulag um gagnkvæmt framsal meintra glæpamanna milli Bandaríkjanna og Evrópusambandsins. Í Evrópu, einkum Frakklandi, eru efasemdir um, að samningurinn tryggi, að framseldir menn verði ekki teknir af lífi í Bandaríkjunum. Ennfremur eru áhyggjur af því í Evrópu, að í Bandaríkjunum geta herdómstólar látið taka útlendinga fasta án dóms og laga á grundvelli gruns um aðild að hryðjuverkum og geta síðan haldið þeim endalaust í steininum, án þess að taka mál þeirra fyrir. Í viðræðunum um gagnkvæmt framsal hafa Frakkar forustu um að krefjast betri trygginga fyrir því, að hefðbundin mannréttindi verði tryggð í Bandaríkjunum. Frá þessu segir í

International Herald Tribune.
Mótþrói stjórnarandstöðu

Gegn eindregnum vilja Bandaríkjastjórnar hafa stjórnarandstæðingar Íraks sameinazt um að mynda nú þegar bráðabirgðastjórn fulltrúa hinna ýmsu þjóða landsins, Sjíta, Kúrda og Súnna. Bandaríkin vilja heldur setja upp eigin herstjórn með stuðningi illa þokkaðra embættismanna úr Baatistaflokki Saddam Hussein. Stjórnarandstæðingar hafa líka sameinazt um skipun sendinefndar til Tyrklands til að mótmæla fyrirhuguðu hernámi Tyrkja í löndum Kúrda í norðurhluta Íraks. Stjórnarandstæðingar segjast munu grípa til vopna, ef Tyrkir ráðizt inn í landið. Zalmay Khalilzad, sendimaður George W. Bush Bandaríkjaforseta, fór sneypuferð fyrir helgina á fund írakskra stjórnarandstæðinga í Alaheddin. Svokölluð frelsun Íraks virðist greinilega vera flóknara mál en stjórn Bandaríkjanna og málsvarar hennar víða um heim vilja vera láta. Frá þessu segir í

New York Times.
Lærdómsríkar ferðasögur

Reyndir hestaferðamenn hafa flestir lent í lærdómsríkum aðstæðum, sem geta verið fróðlegar fyrir aðra hestaferðamenn, svo að þeir geti komizt hjá því að lenda í svipuðum vanda. Hér birtast tvær fyrstu smásögurnar af þessu tagi:

Á lausgirtu í Kýlingum

Valdimar K. Jónsson:

Einu sinn vorum við að fara austur Fjallabaksleið og beittum hrossunum í Kýlingum. Ég var á ungum og hörðum hesti, tafðist við að hjálpa manni á bak og átti síðan eftir að fara sjálfur á bak, þegar allir voru farnir af stað og ég stóð einn eftir. Gjörðin reyndist þá vera of laus og hesturinn fór að hrekkja með flugstungum, þegar ég hoppaði í hnakkinn. Eftir lítið hlé byrjaði hesturinn aftur og jók síðan hrekkina með vindingum í stungunum, svo að ég flaug af og lenti harkalega á bakinu. Hesturinn sleit hins vegar ítökin og setti hnakkinn af sér. Hesturinn náðist þó fljótlega, en ég mátti rölta nokkurn spöl til hópsins. Síðan hef ég reynt að muna að herða gjörðina áður en farið er af stað. Sumir hestar belgja sig mikið út, þegar girt er.

Áttaviti og GPS

Þormar Ingimarsson:

Einu sinni lenti ég í villu í góðu skyggni á leið úr Skaftárdal í Holtsdal. Einn maður í hópnum hafði farið þetta áður. Ég var í eftirreið þennan daginn, en var með áttavita og skildi ekki, af hverju var alltaf farið í norður, en ekki í austur. Í áningu kom svo í ljós, að maðurinn hafði hvorki áttavita né kort og fór bara eftir gloppóttu minni. Eftir skoðun á korti var ákveðið að fara til austurs og þannig komumst við að lokum í efstu drögin á réttum dal. Áður en svona dagleið er farin, þarf að fá nákvæma leiðsögn um, hvar er farið inn á sérleið, því að annars getur maður farið framhjá og lent í tómri vitleysu. Þetta minnir líka á mikilvægi áttvita og GPS-tækja.

Jónas Kristjánsson skráði

Eiðfaxi 3.tbl. 2003
Sýnd veiði

Tillögur meirihluta reiðveganefndar um 38 milljón króna árlegt viðbótarframlag til reiðvega næstu fjögur árin jafngildir um það bil tvöföldun á framlagi til reiðvega.

Þetta er þó sýnd veiði, en ekki gefin, því að fulltrúi fjármálaráðuneytisins í nefndinni var ekki sammála niðurstöðunni og skilaði séráliti. Hann benti á, að tillagan væri “á skjön við efni skipunarbréfs nefndarinnar”, þar sem kemur fram, að henni sé ætlað að starfa með hliðsjón af því, að hlutfallslega verði “ekki veitt miklu meira fé af samgönguáætlun til reiðvegagerðar en nú er” gert.

Því verður ekki séð, að starf nefndarinnar komi hestamönnum að neinu gagni. Málið er í hnút milli ráðuneyta og tillaga meirihlutans nær ekki fram að ganga.

Fulltrúi fjármálaráðuneytisins vísaði í séráliti sínu á aðra leið til að bæta úr fjárskorti til reiðvega. Hann benti á samkomulag vegagerðarinnar og Landssambands hestamannafélaga frá 1982, þar sem m.a. er gert ráð fyrir, að við lagningu vega með bundnu slitlagi sé lögð reiðleið við hlið bílvegarins eða á öðrum stað, kostuð af nýbyggingarfé vegarins samkvæmt samgönguáætlun, en ekki af eyrnamerktu reiðvegafé.

Vegagerðin hefur í fæstum tilvikum farið eftir þessu samkomulagi og getur tæplega skotið sér á bak við, að ekki hafi komið tillaga um reiðleiðina frá samstarfsnefnd vegagerðarinnar og Landssambands hestamannafélaga, því að yfirleitt hefur þessi nefnd sem slík ekki fengið upplýsingar um bundið slitlag, fyrr en of seint.

Af skjölum reiðveganefndar kemur ekki fram, að nefndin hafi skoðað ábendingu fulltrúa fjármálaráðuneytisins eða gert tilraun til að ná samkomulagi um, að reiðleiðir séu lagðar fyrir nýbyggingarfé vega og án aðildar sérstaks reiðvegafjár, á þeim stöðum þar sem lagning slitlags síðan 1982 hefur spillt umferð hestamanna. .

Sú aðferð hefði þó í senn fullnægt óskum hestamanna um aukið fé til reiðvega og fullnægt skipunarbréfi nefndarinnar um hömlur á aukningu sérstaklega eyrnamerkts reiðvegafjár.

Jónas Kristjánsson

Eiðfaxi, 3.tbl. 2003
Elzta trikkið í bókinni

Hingað til hefur kosningabarátta stjórnarflokkanna snúist um elzta trikkið í kennslubókinni, hvernig megi hafa kjósendur að fífli á þægilegan hátt. Tekjur af sölu banka eru étnar út í stað þess að leggja þær fyrir. Þetta er gert til að hafa kjósendur glaða, þegar þeir fara inn í kjörklefann. Kastað er fyrir róða fyrra daðri við ábyrga fjármálastjórn. Lofað er skattalækkunum og flýtt er verklegum framkvæmdum, einkum arðlausum framkvæmdum á borð við jarðgöng á afskekktum stöðum. Ríkisstjórnin segir við kjósendur: Étum og drekkum og verum glöð, lifum á líðandi stund, sendum reikninginn til barna okkar og barnabarna. Og enn einu sinni munu kjósendur kokgleypa öngulinn.
Evrópa er að læra

Evrópa hefur lært mikið um stöðu sína í heiminum á síðustu mánuðum. Bandaríkjastjórn hefur beitt gamalkunnum aðferðum Rómarveldis, deilt og drottnað. Hún hefur verið Evrópu fjandsamleg, sigað ríkisstjórnum álfunnar hverri gegn annarri og sýnt fram á, að Evrópa hefur enga utanálfustefnu og litla hernaðarstefnu. Á sama tíma hefur fjármálastefna Evrópu styrkzt með sameiginlegum seðlabanka og sameiginlegri mynt, sem sífellt hækkar í verði gagnvart dollar. Skýringin á misþróun Evrópu er að verða mönnum ljós. Evrópusambandið er of ungt til að láta að sér kveða í umheiminum, til dæmis í miðausturlöndum, en getur tryggt innri velsæld og innra öryggi. Atlantshafsbandalagið er að liðast sundur, enda orðið óþarft. Evrópusambandið er að byrja að tryggja frið á Balkanskaga. Senn munu kjarnaríki Evrópu svara margvíslegri ögrun Bandaríkjanna með því að fresta því að taka inn önnur ríki Austur-Evrópu en þau, sem hallast fremur að evrópskum en bandarískum viðhorfum til lífsins og tilverunnar.
Margir þættir mannsins

Fjórðungi bregður til fósturs, segir forspátt spakmæli, sem hæfir umræðu nútímans um hina ýmsu þætti, sem móta manninn. Ekki er fráleitt að ætla, að fjórðungur af okkur felist í erfðum, fjórðungur í fóstrun, fjórðungur í umhverfi og fjórðungur í persónu okkar. Þannig nær erfðasjúkdómur oft ekki fram að ganga, af því að hinir þrír þættirnir vinna á móti honum. Það gildir jafnt um hjartamein, krabbamein og drykkjumein, útbreiddustu sjúkdóma nútímans. Með hjálp góðrar fóstrunar og góðs umhverfis geta menn orðið sinnar eigin gæfu smiðir, eins og segir í öðru góðu spakmæli. Vegna framgangs erfðavísinda er um þessar mundir mikið skrifað í erlend blöð um tengsli erfða við aðra þætti, sem móta manninn. Ein greinin, eftir

Natalie Angier, birtist í New York Times í gær.
Umræðan komin í fræðirit

Gott er, að umræðan um marktækni eða markleysi rannsókna deCode Genetics á Íslandi skuli vera að færast úr daglegum fjölmiðlum, þar sem hún á ekki heima, yfir í fræðirit, þar sem hún á heima. Tímaritið Nature hefur birt nokkrar greinar um kenningar Einars Árnasonar prófessors um, að Íslendingar séu tiltölulega sundurleitir að upplagi, en ekki einsleitir, eins og haldið er fram hjá deCode. Þótt enn sýnist sitt hverjum, eru greinar í þessu hefðbundna umhverfi ólíkt meira traustvekjandi heldur en sú aðferð talsmanna deCode að flytja hástemmdar yfirlýsingar á blaðamannafundum um stórkostlegar uppfinningar fyrirtækisins. Í fræðiritum fara fullyrðingar gegnum síu, en á blaðamannafundum leika þær lausum hala og gera raunar enn hjá deCode, samanber Moggann í gær.
Stríð er fyrsta úrræðið

Þótt ráðamenn Bandaríkjanna séu stríðsglaðari en fyrirrennarar þeirra, er öll saga utanríkisstefnu landsins blóði drifin. Dálakhöfundurinn

Simon Tisdall minnir í Guardian á stríð Bandaríkjanna í Kóreu, Vietnam, Persaflóa og Afganistan, stuttar atlögur við Líbíu, Panama, Grenada og Sómalíu, langdregin átök á borð við kalda stríðið, stríð gegnum leppa í Angóla og Mósambík, stríð að tjaldabaki í Líbanon og Kambódíu, leynistríð í Chile og Kúbu, Nicaragua og El Salvador. Eins og fyrri heimsveldi á borð við Róm og Bretland nærast Bandaríkin á ofbeldi í þriðja heiminum. Ef einhver ríki eru fyrir Bandaríkjunum, er stríð ekki síðasta úrræðið, heldur það fyrsta. Þess vegna verður farið í stríð við Írak, hvað sem Sameinuðu þjóðirnar segja og hvað sem almenningsálitið segir um allan heim.
Heimsveldis- og stríðsþrá

Dálkahöfundurinn

Jonathan Freedland segir í Guardian, að hinir stríðsglöðu ráðgjafar Bandaríkjaforseta, Dick Cheney, Donald Rumsfeld, Paul Wolfowitz, Richard Perle og Jeb Bush forsetabróðir, séu stofnendur Áætlunar um nýja Bandaríkjaöld, sem hefur verið til húsa við 17da stræti í Washington síðan 1997. Þetta er eins konar hugmyndabanki, þar sem fjallað er um, hvernig Bandaríkin geti náð heimsyfirráðum á öllum sviðum á þessari öld. Stefnt er að heimi, þar sem sambúð ríkja við Bandaríkin sé þeim mikilvægari en sambúðin við öll önnur ríki. Enginn afkimi hnattarins verði utan valdsviðs Bandaríkjanna. Settar verði upp herstöðvar um allan heim, Kína verði umlukt bandarískum herstöðvum og lokamarkmiðið verði hernaðarlegur sigur á Kína. Búast má við ótryggum heimi meðan þessi stefna er við völd, því að heimurinn mun tregðast við að lúta Bandaríkjunum.
Bush styður tóbaksneyzlu

Bandaríska krabbameinsfélagið og nokkur önnur heilbrigðissamtök í Bandaríkjunum fullyrða, að ríkisstjórn George W. Bush forseta gangi erinda tóbaksframleiðenda af miklum þunga og sé að reyna að grafa undan fjölþjóðlegu tóbaksvarnaþingi á vegum Alþjóðlegu heilbrigðisstofnunarinnar. Fulltrúar þriðja heimsins á ráðstefnunni saka Bandaríkin um að reyna markvisst að draga allar tennur úr væntanlegri niðurstöðu þingsins. Flest ríki heimsins vilja víðtækar aðgerðir gegn tóbaki, þar á meðal auglýsingabann og strangar viðvaranir á umbúðum. Bandaríska sendinefndin hefur hótað, að styrkir til alþjóðlegra tóbaksvarna verði afnumdir, ef hún nái ekki vilja sínum fram á þinginu. Alfred Munzer, talsmaður bandaríska lungnafélagsins, segist skammast sín fyrir ríkisstjórn lands síns. Um þetta var fjallað á

BBC í gær.
Bandaríkin á hengiflugi

Einhver bezta grein, sem birzt hefur um nýja stöðu Bandaríkjanna í heiminum, var í Guardian í gær. Dálkahöfundurinn

George Monbiot segir, að Bandaríkin valti yfir önnur ríki með hótunum og mútum og séu að eyðileggja hverja fjölþjóðastofnunina á fætur annarri. Þau séu komin vel á veg með Sameinuðu þjóðirnar og séu nú að rústa Heimsviðskiptastofnuninni. Hann telur, að ríki heimsins muni í auknum mæli hunza Bandaríkin á sama hátt og Bandaríkin hafa hunzað umheiminn að undanförnu. Hann rekur nokkur merki þess, að evran og kínverska yuanið muni í auknum mæli leysa dollarinn af hólmi og spákaupmenn muni selja dollara í auknum mæli. Hann leiðir rök að því, að tryllt heimsvaldastefna muni kollsteypa efnahag Bandaríkjanna, og hann dregur í efa, að Bandaríkjamenn muni lengi þola núverandi stjórnarfar í landinu.
Bandaríkjamenn gegn Bush

Dálkahöfundurinn

Matthew Engel lýsir í Guardian ferðum sínum um Bandaríkin og segir, að erfitt hafi verið að finna stuðningsmenn utanríkisstefnu George W. Bush Bandaríkjaforseta, jafnvel í miðvesturríkjunum. Hann minnir á, að bandaríski dálkahöfundurinn Thomas Friedman hafi komizt að sömu niðurstöðu. Skiljanlegt sé, að allir hati Bush í útlöndum, en athyglisverðara sé, að hann hafi ekki sannfært Bandaríkjamenn um réttmæti fyrirhugaðs stríðs við Írak.
Stríði frestað enn

Í nótt voru birtar tvær tillögur í öryggisráðinu, tillaga Bandaríkjanna, Bretlands og Spánar um, að kominn sé tími til árásar á Írak, og tillaga Frakklands, Þýzkalands og Rússlands um, að ekki sé kominn tími enn, heldur skuli áfram leitað ólöglegra vopna um sinn. Bandaríkin hafa hins vegar ekki nema stuðning eins ríkis til viðbótar, Búlgaríu, og hyggjast því ekki leggja áherzlu á afgreiðslu sinnar tillögu fyrr en eftir rúmar tvær vikur, þegar betur er komið í ljós, hvort Saddam Hussein fer að kröfum vopnaleitarmanna. Í rauninni verður því farið eftir tillögu Frakklands næstu tvær vikurnar.
Kárahnjúkar Ameríku

Fróðlegt var að sjá í stífluþætti Ómars Ragnarsson í fyrrakvöld, hvernig Bandaríkjamenn voru fyrir þrjátíu árum orðnir ólíkt umhverfisvænni en Íslendingar eru nú á dögum. Fyrir vestan hættu menn við að reisa Kárahnjúkavirkjun þess tíma. Þessi samanburður er gott dæmi um, hversu róttækir umhverfissóðar Íslendingar eru að meðaltali, langt að baki siðmenntaðra þjóða.
Kaupþing og Eining

Forstjóri Kaupþings á sjálfsagt skilið að eiga fyrir salti í grautinn. Minnisstæðastur er hann þó fyrir einna verst rekna lífeyrissjóð landsins, Einingu. Vandamálum Kaupþings var sópað yfir í Einingu á kostnað sjóðfélaga. Þykir slíkt vafalaust greindarleg fjármálastefna í samræmi við nútímasiðferði í viðskiptum. Athyglisvert er, að mikið af herfangi forstjórans var ekki fengið með hagnaði af rekstri, heldur með sölu eigna fyrirtækisins. Formaður verzlunarmannafélagsins og aðrir meðvitundarlitlir stjórnarmenn Kaupþings hafa heldur betur látið taka sig í nefið.
Tæknin magnar mótmælin

Á sjöunda áratugnum voru skipuleggjendur mótmæla gegn stríðinu við Vietnam hálft fimmta ár að tuttugfalda þátttöku í mótmælaaðgerðum. Nú eru skipuleggjendur mótmæla gegn fyrirhuguðu stríði við Írak aðeins hálft ár að tuttugfalda þátttöku í mótmælaaðgerðum.

Jennifer Lee segir í New York Times, að þessi aukni hraði stafi af samskiptatækni nútímans, netinu og símanum. Í tölvupósti og símaskilaboðum er hægt að boða mótmæli og breyta stað og stund fyrirvaralítið. Þegar hundruð þúsunda og jafnvel milljónir manna komu á einn stað á sama tíma fyrir rúmri viku til að mótmæla Íraksstefnu Bandaríkjastjórnar, var engin stjórnmiðstöð að baki. Ólíkir hópar gátu unnið saman að einu marki, án þess að neitt kerfi væri að baki. Skilaboð bárust með leifturhraða um samfélagið. Þetta veldur ráðamönnum og lögreglustjórum mikilli skelfingu, ekki sízt í löndum eins og Kína og Singapúr, þar sem mótmæli eru illa séð. Þannig er tækni nútímans orðin að vopni almennings gegn valdhöfum, sem hunza vilja almennings. Það er engin tilviljun, að milljónamótmælin voru einmitt í löndum, þar sem valdhafarnir styðja herskáa Bandaríkjastjórn, á Bretlandi, Ítalíu og Spáni.
Franska lexían

Franski rithöfundurinn

Régis Debray skrifaði í gær örstutta og ágæta grein í New York Times, þar sem hann ber saman Íraksstefnu Bandaríkjanna annars vegar og Frakklands og Þýzkalands hins vegar. Hann bendir á, að stuðningsstjórnir Bandaríkjanna í Evrópu njóti ekki stuðnings almennings í þessu máli. Hann bendir á, að heimsveldi geti ekki til lengdar farið með bandamenn sína eins og leppa eða lénsmenn. Hann bendir á, að Evrópa hafi lært af biturri reynslu sinna gömlu heimsveldisóra, hafi lagt niður hrokann og sé farin að viðurkenna, að sín menning sé ekki ein í heiminum. Aðrir menningarheimar, til dæmis Íslam, geti haft eitthvað til síns máls. Bandaríkin séu hins vegar haldin hrokafullu trúarofstæki og taumlausri trú á eigin ágæti. Þau séu ófær um að skilja, að ekki sé alltaf víst, að þau ein hafi rétt fyrir sér. Þess vegna séu Bandaríkin að glata forustu hins vestræna heims.
Google fer í bloggið.

John Naughton skrifar í Observer í dag um kaup leitarvélarinnar Google á Pyra, sem var lykillinn að vinsældum “blogging”, dagbóka einstaklinga á veraldarvefnum. Google hefur á rúmlega tveimur árum orðið að feiknarlega vinsælli leitarvél og rekur þar að auki fréttasöfnunarvefinn news.google, sem ég nota á hverjum degi. Öfugt við önnur netfyrirtæki hefur Google verið rekið með hagnaði frá fyrsta degi. Í greininni rekur Naughton þróun bloggsins og hvernig það birtir í ýmsum tilvikum traustari og nákvæmari fréttir en hinir hefðbundnu fjölmiðlar. Þetta er orðið sérstaklega mikilvægt, síðan bandarískir fjölmiðlar ákváðu, að hlutverk þeirra væri ekki lengur að segja fréttir, heldur að selja stríð. Hann minnir á, að Google keypti í febrúar allan Usenet logginn frá Deja og þar með alla gamla frétta- og skoðanavefi á vefnum allt aftur til áttunda og níunda áratugarins. Hann telur, að kaupin á Pyra hljóti að vera skynsamleg, úr því að Google sé að verki, og muni leiða til, að fréttir og skoðanir í dagbókum einstaklinga verði aðgengilegri á vefnum. Þá mega hefðbundnir frétta- og skoðanamiðlar fara að vara sig.
Brenglað orðaval

Terry Jones skrifar í Observer í dag um sérstætt tungumál Colin Powell, utanríkisráðherra Bandaríkjanna, og Tony Blair, forsætisráðherra Bretlands, helztu sölumanna fyrirhugaðs stríðs við Írak. Þeir saka andstæðinga sína í röðum ráðamanna Vesturlanda um heigulshátt, rétt eins og það sé vottur um hugrekki að sitja við skrifborð á Vesturlöndum og láta henda sprengjum á fátæklinga í þriðja heiminum. Þeir segjast fylgja forskriftum alþjóðasamfélagsins, þótt allar skoðanakannanir sýni, að gífurlegur meirihluti nærri allra vestrænna þjóða og langflestra annarra þjóða sé andvígur fyrirhuguðu stríði. Orðin “cowardice” og “international community” hafa fengið brenglaða merkingu í munni helztu sölumanna dauðans um þessar mundir. Þetta minnir á tungumálið Newspeak í “1984”, skáldsögu George Orwell.
Ábyrgðarlaus yfirboð

Örvæntingarfullur Halldór Ásgrímsson er afkastamestur pólitíkusa í ábyrgðarlausum yfirboðum þessa dagana. Nú vill hann nota söluverð ríkisbankanna til að kaupa atkvæði kjósenda, sem margir eru veikir fyrir glórulausum yfirboðum og þyrstir í skattalækkun. Jafnframt reynir Halldór að telja okkur trú um, að þetta séu peningar, sem komi úr stóriðjunni. Skynsamlegra væri að nota söluverð ríkisbankanna í að greiða niður ríkisskuldir, til þess að eignir og skuldir ríkisins haldist í jafnvægi og til þess að reikningurinn fyrir óráðsíu Halldórs og annarra af sama sauðahúsi sé greiddur strax, en ekki sendur afkomendum okkar. Nóg hefur þeim samt verið sent.
Stríð við eigin bandamenn

Þótt stríð sé ekki hafið enn í Mesópótamíu, hefur Bandaríkjastjórn allan valdatíma núverandi forseta rekið eins konar stríð gegn bandamönnum sínum á Vesturlöndum. Það hófst með breiðsíðu fyrirlitningar á margvíslegum fjölþjóðasáttmálum, sem ráðamönnum Evrópu eru kærir, af því að þeir fela í sér sættir ólíkra sjónarmiða, allt frá Kyoto-sáttmálanum yfir í stríðsglæpadómstól Sameinuðu þjóðanna. Stríðið gegn bandamönnum Bandaríkjanna hefur náð hástigi í vetur með fjölbreyttum hótunum og ógnunum um pólitískt og efnahagslegt ofbeldi, skætingi í garð Atlantshafsbandalagsins og Evrópusambandsins og persónulegum árásum á alla þá ráðamenn í Evrópu, sem lúta ekki vilja Bandaríkjastjórnar í einu og öllu. Það er engin furða, þótt kjósendur um alla Evrópu segi í skoðanakönnunum, að Bandaríkin séu ekki bara mesta, heldur langmesta ógnunin við heimsfriðinn um þessar mundir.