arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Fyrst Ísrael, svo Írak

Paul Foot minnir á það í grein í Guardian, að fleiri en Saddam Hussein hafa hunzað einróma niðurstöður öryggisráðs Sameinuðu þjóðanna. Ísrael hefur í 35 látið hjá líða að verða við einróma kröfu alþjóðasamfélagsins um að hverfa með her sinn af hernumdum svæðum Palestínu. George W. Bush Bandaríkjaforseti spurði á allsherjarþinginu í haust: “Á að fara eftir niðurstöðum öryggisráðsins eða hunza þau án afleiðinga?” Hann var að tala um Írak, sem þá hafði ögrað öryggisráðinu í 10 ár, en sama spurning hefur átt við Ísrael í 35 ár. Skjólstæðingar Bandaríkjanna sleppa við refsingar, en vei hinum, sem sitja á olíu, er Bandaríkin girnast.
Barátta Bush gegn umhverfinu

Gegn eindreginni

andstöðu Bandaríkjanna hefur alþjóðasamfélagið samþykkt að herða eftirlit með ólöglegu skógarhöggi og verzlun með mahóní-við, sem hefur verið notaður svo grimmt til húsgagna og innréttinga, að honum hefur verið útrýmt víðast annars staðar en í Amazon-regnskóginum. Þetta gerðist á fundi 159 aðildarríkja Sáttmálans um verzlun og útrýmingu (CITES) >í Santiago í gær. Í þessu sem öðrum alþjóðamálum hafa Bandaríkin í auknum mæli einangrazt í harðri hagsmunagæzlu fyrir þá, sem græða á umhverfisspjöllum. Sama dag sagði Robert Zoellick, viðskiptafulltrúi Bandaríkjastjórnar, í New York að Evrópusambandið væri að spilla heimsviðskiptunum með aukinni áherzlu á umhverfismál. Við sama tækifæri sagði Pascal Lamy, viðskiptafulltrúi Evrópu, að umhverfi og verzlun eigi að vera jafnþung á metunum.
Með dauða hönd á hrossum

Hin dauða hönd ríkisvaldsins er farin að láta til sín taka í hrossum eins og öðrum búfénaði. Í tíð Guðna Ágústssonar ráðherra hafa verið stofnaðir hrossasjóðir, sem sérhæfa sig í að kasta fé í grýtta jörð, Átak heitir einn og Hestamiðstöðin annar. Uppskera þeirra er lítil sem engin. Fyrir tugmilljónir var settur upp verðlausi fréttavefurinn eidfaxi.is, sem árlega tapar milljónum. Í framhaldi af því eru sjóðirnir þessa dagana að bjarga móðurfélaginu Eiðfaxa og tímaritum þess frá yfirvofandi gjaldþroti. Faðmlög ríkisvaldsins af þessu tagi draga allan mátt úr gæludýrunum, draga úr líkum á einkaframtaki og eru ávísun á frekari vandræði. Þannig hefur það áratugum saman verið í landbúnaði, allt frá kindum yfir í minka. Og þannig mun Guðni skilja við hrossin, – á framfæri hins opinbera.
Evrópa hækkar reikningana

Evrópusambandið leggur vaxandi áherzlu á, að Ísland og Noregur borgi meira fyrir aðganginn að evrópskum mörkuðum, ef til vill til að sýna okkur fram á, að þægilegra verði að lokum að sitja innanbúðar í hlýjunni en standa úti í kuldanum og semja við það sem utangarðsmenn. Vafalaust kærir sambandið sig ekki heldur um, að þessi tvö ríki séu ánægð með útivistina og noti bara valda þætti úr samstarfinu. Stórfelld stækkun sambandsins til austurs gefur því gott færi á að gera auknar fjárkröfur á hendur okkur. Norðmenn eru sagðir vilja borga talsvert, jafnvel margfalt meira, en Davíð segir nei takk fyrir okkar hönd, sem er ágætis upphafsstaða í viðræðum. Verst er, að við þurfum meira á Evrópusambandinu að halda en það á okkur.
Aukaefni í landbúnaði

Rannsókn á vegum ríkisháskólans í Missouri í Bandaríkjunum hefur leitt í ljós, að um miðbik ríkisins er sæði karlmanna mun lakara í sveitum en borgum, samkvæmt

Associated Press í gær. Mælt í fjölda á rúmmálseiningu er það um 60 milljónir á millilítra í sveitum, en um 100 milljónir í borgum. Að óreyndu er þessi munur talinn stafa af umgengi sveitafólks við aukaefni, sem notuð eru í landbúnaði, tilbúinn áburð, skordýraeitur og illgresiseyði. Niðurstaðan er talin munu hvetja til aukinnar lífrænnar ræktunar, því að hún hafnar þessum aukaefnum. Nokkrir garðyrkjubændur á Íslandi stunda lífræna ræktun samkvæmt alþjóðlegum stöðlum óháðra vottunarfyrirtækja. Íslenzku bændasamtökin hafa hins vegar horn í síðu hennar. Þau vilja heldur efla svokallaða vistvæna ræktun í samræmi við heimasmíðaða staðla í Bændahöllinni, sem líta mildari augum á aukaefni á borð við tilbúinn áburð.
Góðar greinar í Guardian

Þrjár góðar kjallaragreinar í Guardian í morgun gefa samanlagt einstæða innsýn í heimspólitískar breytingar, sem fela í sér, að fyrstu áratugir þessarar aldar verða ólíkir síðustu áratugum liðinnar aldar.

Gary Younge rekur dæmi um, hvernig hagsmunir peninga, til dæmis olíupeninga, eru að víkja mannúðarsjónarmiðum til hliðar hjá Sameinuðu þjóðunum. Simon Tisdall skrifar um, hvernig ráðamenn Evrópu eru almennt (eins og ég) farnir að átta sig á, að Bandaríkjastjórn er um það bil að verða til miklu meiri vandræða í umheiminum en hún hefur verið að undanförnu, en hafa ekki kjark til að stöðva hana. John Vidal telur, að friðsöm fjöldamótmælin gegn hnattvæðingu í Flórens um helgina sýni, að andstaðan gegn róttækri gróðahyggju sé búin að ná þroska og feli í sér rætur endurreisnar gegn ríkjandi hugmyndafræði á Vesturlöndum. Missið ekki af þessum þremur greinum.
Jakobi launað að verðleikum

Samfylkingin stóðst margmilljón króna áhlaup Jakobs Frímanns Magnússonar í prófkjörinu í Reykjavík. Andlit hans er búið að ofmetta síður fjölmiðla og alla hugsanlega sjónvarpsþætti og þekja veggi um allan bæ á síðustu dögum, eins og martröð í einræðisríki. Þetta dugði aðeins í ömurlegt tíunda sætið. Og segir okkur, að peningar og popp, óheftur aðgangur að rugluðu sjónvarpsfólki, auglýsinga- og ímyndarfræði gerviheims nútímans eru samanlagt engan veginn ósigrandi. Kjósendur Samfylkingarinnar létu orrahríð Jakobs ekki á sig fá og kusu sitt fólk eins og ekkert hefði í skorizt. Hann hafði ekkert að segja og var launað að verðleikum.
Tyrkland er í Evrópu

Giscard dEstaing, fordómafullur formaður stjórnlaganefndar Evrópusambandsins, gerði sig vanhæfan, þegar hann sagði, að Tyrkland geti ekki orðið aðili að Evrópusambandsins, af því að landið sé

ekki í Evrópu, íbúar þess fjölgi sér of mikið og hugsi öðru vísi en Evrópumenn. Saga Tyrklands hefur verið samofin evrópskri sögu í rúmlega fimm aldir. Evrópusambandið lýkur ekki því hlutverki að loka ófriðarsögu álfunnar fyrr en Tyrkland er komið inn. Tyrkland er lýðræðisríki, sem er ekki rekið á trúarlegum grunni og hefur eflt mannréttindi upp á síðkastið. Evrópu er fengur í aðild fjölmenns ríkis, sem hefur þjóðskipulag á evrópskum meiði. Ráðamönnum Evrópu ber að haga sér í samræmi við það. Giscard á umsvifalaust að fá rauða spjaldið.
Fyrsta glasið ruglar fólk

Á fyrsta glasi áfengis byrjar dómgreind og athyglissnerpa að minnka, samkvæmt niðurstöðum samanburðarrannsóknar á hópum, sem innbyrtu mismikið áfengi á 20 mínútum og hópi, sem hélt að hann væri að drekka áfengi á sama tíma, en var með áfengislausan drykk. Niðurstöðurnar frá háskólunum í Amsterdam og Leiden í Hollandi munu birtast í tímaritinu Science, en eru þegar komnar í

Washington Post. Þeir, sem ekkert áfengi fengu, gerðu 4,8% mistök, en strax við fyrsta drykkinn hoppuðu mistökin upp í 19,8% og síðan enn hærra, ef áfengismagnið var meira. Þar að auki tók það tilraunardýrin lengri tíma að komast að réttri niðurstöðu eftir að hafa innbyrt áfengi. Það þýðir, að fólk, sem hefur aðeins smakkað það, er viðbragðsseinna í óvæntri atburðarás, t.d. þegar barn hleypur fyrir bílinn. Fólki er hvorki treystandi fyrir bíl né mikilvægum ákvörðunum, þótt það hafi aðeins drukkið eitt rauðvínsglas.
Heimskur og hættulegur

Óneitanlega kemur á óvart, að Landsvirkjun og verkfræðistofa hennar skuli falsa niðurstöður vísindamanna til að reyna að gera lítið úr umhverfisspjöllum uppistöðulóns við Norðlingaöldu. Falsanir umboðsmanna Landsvirkjunar hafa verið staðfestar í tölvupósti þeirra. Þær voru svo klunnalegar og illa gerðar, að undrun sætir. Mér til efs, að menn kæmust upp með nota skærin á slíkan hátt í nokkru öðru vestrænu ríki. Hins vegar kemur ekki á óvart, að virkjanaráðherrann skuli saka vísindamennina um að hafa látið skoðanir sínar lita niðurstöðurnar og að það hafi neytt verkfræðistofuna til að lagfæra niðurstöðurnar fyrir hönd þeirra. Við vitum af langri reynslu, að ráðherrann er bæði heimskur og hættulegur, manngerðin sem þarf til að geta fengið af sér að spilla heimsfrægum og einstæðum náttúruverðmætum Þjórsárvera.
Friedman fer á kostum

Oft skrifar

Thomas L. Friedman frábærar greinar í New York Times. Í dag byrjar hann með því að segja frá fagnaðarlátunum í Berlín um daginn, þegar Bill Clinton, fyrrverandi Bandaríkjaforseti var þar í heimsókn. Ef George W. Bush forseti hefði verið þar, hefði táragas ekki dugað gegn mótmælunum. Friedman ber saman forsetana Clinton, Reagan, Kennedy og Roosevelt annars vegar, bjartsýna menn, sem kunnu að samræma mildi og hörku, og hins vegar George W. Bush og gengið hans, Dick Cheney, Donald Rumsfeld og Condolezza Rice, svartsýnt fólk, sem trúir á hörkuna eina. Hinir fyrrnefndu forsetar gátu fengið Evrópu og raunar umheiminn allan til að fylgja forustu sinni, en það getur síðarnefndi hópurinn alls ekki og mun aldrei geta. Það verða örlög Bush og Cheney, Rumsfeld og Rice að vera hötuð og fyrirlitin. Það er svoleiðis fólk, sem Osama bin Laden vill hafa til að geta ræktað jarðveg hryðjuverka.
Skurðlæknar misþyrma táningum

Í Bandaríkjunum eru skurðlæknar farnir að skera upp táninga, sem þjást af ofáti. Maginn, sem venjulega er á stærð við fótbolta, er minnkaður niður í stærð á við egg. Meltingarvegurinn er styttur með því að tengja framhjá hluta þarmanna. Þessar skelfilegu aðgerðir eru rökstuddar með því, að allar tilraunir til megrunar hafi reynzt árangurslausar, sjá grein eftir

Lindsey Tanner hjá Associated Press. Aðrir læknar segja þetta siðlaust, enda sé um að ræða menningarsjúkdóm, sem áður var ekki vandamál. Fyrst eru börnin vanin á ruslfæði, sem ruglar taugaboð heilans og gerir þau að hömlulausum matarfíklum. Síðan er meltingarvegi þeirra gerbreytt með skurðaðgerð, þ.e. ráðist er á afleiðingarnar, en ekki orsökina. Síðan verða börnin að lifa ævilangt við fylgifiska breytingarinnar. Hvernig væri að fara heldur að ráðast gegn orsökinni sjálfri í fyrsta lagi og í öðru lagi gegn ofurvaldi fíkninnar, sem gerir táningum sem öðrum ókleift að fylgja megrunarkúrum?
Bush fékk umboð til vandræða

Kosningarnar í Bandaríkjunum treysta stöðu George W. Bush Bandaríkjaforseta. Þær færa honum óbeint umboð til óbreyttrar stefnu. Fyrir tveimur árum varð hann forseti sem maður friðar og samúðar, maður miðjunnar, jafnvel umhverfisins. Í embætti fór hann hins vegar þveröfuga leið. Hann varð stríðsherra og róttækur hagsmunagæzlumaður þeirra, sem bezt mega sín og harðast rústa umhverfinu. Í stað þess að refsa honum fyrir að svíkja yfirlýsta stefnu sína, hefur bandaríska þjóðin nú fært honum fleiri bandamenn á þingi en áður. Hann getur litið á það sem stuðning við raunverulega stefnu sína, aukna stéttaskiptingu heima fyrir, vaxandi umhverfisspjöll og styrjaldir í útlöndum. Mest er tjón hins vestræna fjölþjóðasamfélags, er hefur byggt á auknu samráði og reglugerðum, sem ríkisstjórn Bush hefur meira eða minna hafnað holt og bolt. Kosningarnar hafa veitt Bush umboð til að verða til vaxandi vandræða í umheiminum.
Olía er uppspretta ófriðar

Olía er farin að stjórna gangi heimsmálanna og mun gera það í vaxandi mæli á næstu árum að mati

George Monbiot, dálkahöfundar hjá Guardian. Hann telur utanríkisstefnu Bandaríkjanna byggjast á sókninni í aðgang að nýjum og nýjum olíulindum í útlöndum. Stríðið við Afganistan leiddi til samstarfs Bandaríkjanna við nýja leppríkið sitt í Afganistan og svokölluð -stan ríki norðan þess um nýtingu olíulinda. Fyrirhugað stríð við Írak mun leiða til annars bandarísks leppríkis, sem býr yfir feiknarlegum olíulindum. Enda eru landflótta stjórnarandstæðingar nú þegar komnir í viðræður við þrjú stærstu olíufélögin í Bandaríkjunum. Eftir Írak má Sádi-Arabía fara að vara sig. “The American Way of Life” krefst ótakmarkaðs aðgangs að ódýru benzíni og mun í náinni framtíð magna ófrið milli Bandaríkjanna annars vegar og afgangsins af heiminum hins vegar.
Litli maðurinn gegn skrímslinu

Notaleg grein um baráttu litla mannsins gegn skrímslinu birtist í International Herald Tribune í dag. Þar segir

Ariana Eunjung Cha frá baráttu Vazquez de Miguel, menntaráðherrans í Extramadura, afskekktasta héraðs Spánar, gegn einokunarveldi Microsoft. Hann lét verja 180 þúsund evrum til að setja saman 150.000 eintök af geisladiski með ókeypis forritum, sem nota ókeypis stýrikerfið Linux í stað Windows. Þessi diskur er kominn á leið um heiminn. Efnahagsráðuneyti Evrópusambandsins er farið að mæla með notkun Linux. Kína, Indland og mörg önnur þriðja heims ríki eru komin á sömu slóð. Í 24 löndum eru stjórnvöld þegar farin að mæla með notkun Linux. Þetta er hugljúf saga, sem aldrei hefði getað gerzt hjá hinni þrælslunduðu þjóð norður í höfum, þar sem Björn Bjarnason, þáverandi menntaráðherra, lét borga Microsoft stórfé fyrir að láta svo lítið að íslenzka Windows, þegar Makkinn fékkst þýddur ókeypis.
Korpóratífur stjórnmálaflokkur

Í reynd er Sjálfstæðisflokkurinn hlynntur umhverfisspjöllum, sbr. Kárahnjúka og Þjórsárver. Í reynd er Sjálfstæðisflokkurinn hlynntur ókeypis einkaleyfum og ríkisábyrgðum til sérvalinna aðila, sbr. deCode og Landsvirkjun. Í reynd er Sjálfstæðisflokkurinn hlynntur framsali auðlinda til fámenns hóps fyrir ekkert eða sem allra minnst afgjald, sbr. fiskveiðistefnuna og deCode. Í reynd er Sjálfstæðisflokkurinn andvígur framförum, sbr. landbúnaðarstefnuna og Evrópustefnuna. Hvernig stendur á, að frjálshyggjumenn kjósa flokk, sem í eðli sínu er korpóratífur íhaldsflokkur að hætti fasistaflokks Mussolinis á Ítalíu? Hvernig stendur á, að almenningur kýs flokk, sem hefur að forgangsmáli að gæta hagsmuna þeirra, sem lengst hafa verið bezt settir? Eru kjósendur unnvörpum haldnir sjálfspyndingarhvöt?
Margir mismunandi heimar

Max Tegmark, stjörnufræðingur við Pennsylvania-háskóla, telur, að til séu að minnsta kosti fjórar tegundir heima, sem sumir hafi annars konar víddir en við þekkjum. Hann telur þetta rökrétta afleiðingu kenningar, sem margir stjörnufræðingar aðhyllast og Alan Guth við Massachusetts-tæknistofnunina setti fram árið 1980 um, að heimurinn væri að þenjast út.

Dennis Overby hjá New York Times veltir vöngum yfir ýmsum skrautlegum útfærslum útþenslukenningarinnar, sem fremstu stjörnufræðingar heimsins velta fyrir sér um þessar mundir, svo sem: Eru víddirnar 10 eða 25? Fæðast nýir heimar í svörtu holunum? Rekast heimarnir á í 5. víddinni? Er hádegisverðurinn í rauninni ókeypis? Þetta eru vísindi 21. aldar, segir Martin Rees, stjörnufræðingur við Cambridge-háskóla.
Þeir kusu að hlusta ekki

Í annars fróðlegri grein um deCode í Guardian gefur

James Meek kaldhæðnislega mynd af Íslendingum sem dáleiddum fylgismönnum Davíðs Oddssonar og Kára Stefánssonar. Hins vegar er rangt hjá Meek, að Kári hafi stýrt íslenzkum fjölmiðlum í kaupæði hlutabréfa árin 1999-2000. Fjölmiðlar voru galopnir fyrir vel rökstuddum efasemdum um fjárfestingu í deCode. Þeir, sem eigi að síður létu ginnast til að kaupa verðlaus hlutabréf í deCode á uppsprengdu verði, eru ekki saklaus fórnardýr örlaganna. Þeir kusu bara að hlusta ekki.
Salman Rushdie er rökfastur

Af mikilli yfirsýn skrifar

Salman Rushdie rithöfundur í dag í Washington Post greinina til að binda endi á greinaskrif um Íraksmálið. Hann hafnar flestum rökum Bandaríkjastjórnar og fellst á flest mikilvægustu rökin gegn málstað hennar, þar á meðal þau, sem ég hef haldið fram í þessum pistlum. Eigi að síður segir hann stjórnarfar Íraks vera svo óbærilegt, að hann hvetur ríki heims til að taka sameiginlega til hendinni með Bandaríkjunum og Bretlandi, þegar búið er að semja í öryggisráði Sameinuðu þjóðanna um feril málsins. Látið ekki hjá líða að lesa þessa tímamótagrein.
Kárahnjúkavirkjun er ómagi

Í minnisblaði frá borgarstjóranum í Reykjavík segir, að arðsemi Kárahnjúkavirkjunar sé ekki sú, sem reiknað hafi verið með. Ennfremur, að fjárhagslegir erfiðleikar Landsvirkjunar lendi á eigendum hennar, þar á meðal borginni. Af Kárahnjúkavirkjun einni verða 34 milljarðar króna í húfi hjá borginni. Raunar er úr hófi athyglisvert, að umdeild virkjun skuli vera svo illa arðbær, að hún verður ekki reist án þess að fá gefins ábyrgðir ríkis og borgar. Til þess að rekstrartapið af eyðileggingu stærsta ósnortna víðernis í Evrópu lendi ekki á herðum skattborgaranna, mun Landsvirkjun neyðast til að misnota einokunaraðstöðu sína til að láta tjónið lenda á greiðendum rafmagnsreikninga. Kárahnjúkavirkjun er og verður ómagi á þjóðinni.
Gjaldþrot evrópskrar fiskveiðistefnu

Við vitum, að fiskveiðistefna Evrópusambandsins er ónothæf. Við vitum, að hún varðveitir ekki fiskistofna. Tveggja áratuga rányrkja í skjóli hennar hefur nú leitt til þess, að banna verður þorsk- og ýsuveiði í Norðursjó og Írlandshafi. Dálkahöfundar evrópskra fjölmiðla eru farnir að átta sig á gjaldþroti stefnunnar, t.d.

Annalisa Barbieri í Guardian í dag. Senn fer Evrópusambandið sjálft að átta sig. Gersamlega eru brostin rökin fyrir því, að ný aðildarríki neyðist til að tak upp gjaldþrota stefnu. Sambandið getur til dæmis ekki staðið fast á fiskveiðistefnunni í viðræðum um aðild Íslands. Þess vegna eigum við að fara að semja um aðild. Viðræður munu vafalaust leiða til, að við getum haldið okkar eigin ófullkomnu fiskveiðistefnu, þótt við verðum aðilar að bandalaginu.
Hvenær fáum við Klambratún?

Gamli maðurinn sagðist hafa fæðst í Sankti Pétursborg, alizt upp í Petrograd, búa í Leningrad, en hann mundi deyja í Sankti Pétursborg. Þessi sannspái maður bjó alla tíð á sama stað. Rithöfundurinn

Shashi Tharoor skrifar ágæta grein í International Herald Tribune í dag um breytingar á staðanöfnum, sem stundum fara í hring. Þannig varð Kongó að Zaire á tímum Mobuto og núna aftur að Kongó. Kambódía varð að Kampútseu á dögum Rauðu kmeranna og núna aftur að Kambódíu. Canaveral-höfði varð að Kennedy-höfða eftir lát forsetans, en nú orðinn aftur að Canaveral. Þetta vekur spurningar um reykvískt örnefndi, sem komst í ónáð á einhverju minnimáttarskeiði borgarstjórnar fyrir nokkrum áratugum. Miklatún er skelfilega púkalegt uppnefni á Klambratúni. Hvenær fáum við gamla og góða nafnið aftur?
Það snýst um vatnið

Ríkisstjórn Ísraels hefur nú bannað Palestínumönnum að bora eftir vatni í Palestínu. Allt frá árinu 1967 hefur Ísrael skipulega notað hernumdu svæðinu til að bora eftir vatni fyrir sig. Helmingur af vatni Ísraels kemur frá Palestínu. Árið 1967 hertók Ísrael vatnsbrunna Palestínu og hefur síðan skammtað heimamönnum aðgang að þeim, þannig að hver Ísraelsmaður fái sex sinnum meira vatn en hver Palestínumaður. Þegar skortur er á vatni, er skrúfað fyrir vatnið til Palestínumanna, svo að Ísraelsmenn hafi nóg vatn í sundlaugum sínum í ólöglegum byggðum ísraelskra landnema í Palestínu. Nýja borunarbannið hefur mjög slæm áhrif á landbúnað og heilsufar Palestínumanna. Þetta er heimshluti, þar sem vatn er verðmætara og dýrara en olía.

Jessica McCallin segir frá þessu í Sunday Herald.
Þeir verja morðin í Moskvu

Hinir stríðsglöðu kalla það “collateral damage” eða óviðkomandi manntjón. George W. Bush í Bandaríkjunum og Tony Blair í Bretlandi hafa báðir varið stórkarlalega klaufabárðaárás rússneskra öryggissveita á leikhúsið, þar sem ópíumgas (sjá

BBC) drap ekki færri en 120 saklausa borgara. Og þar sem rússnesk stjórnvöld hindruðu lækna við björgun almennra borgara með því að neita að segja þeim (sjá Guardian), hvaða eitur hafði verið notað. Blair afsakar meira að segja morðin í Moskvu með því, að svona aðgerðir hljóti alltaf að vera áhættusamar. Kuldaleg viðbrögð tveggja stríðsglaðra leiðtoga, sem bera of litla virðingu fyrir mannslífum, hljóta að vekja spurningar. Til dæmis um, hvers konar “óviðkomandi manntjón” sé afsakanlegt. Mundu Bush og Blair verja svona klúður heima fyrir?
Bush lýgur eftir þörfum

George W. Bush Bandaríkjaforseti lýgur meira en aðrir slíkir hafa gert.

Dana Milbank segir í Washington Post frá nokkrum lygum hans. Nýlega sagði forsetinn, að Saddam Hussein hefði flota mannlausrar flugvéla, sem gætu hæft skotmörk í Bandaríkjunum. Einnig sagði hann, að Saddam Hussein yrði búinn að koma sér upp kjarnorkuvopnum eftir sex mánuði. Áður var hann búinn að segja frá margvíslegu sambandi Íraks við Al Kaída og talibana, meðal annars í Prag. Allt var þetta tóm lygi til að reyna að selja Bandaríkjamönnum væntanlega árás á Írak. En Paul Krugman bætir við í New York Times í dag, að lygasögur Bush séu ekki nýjar af nálinni og varði ekki aðeins Írak, heldur rekur hann dæmi um margvíslegar lygar í lýsingum forsetans á ýmsum þáttum bandarískra innanríkismála. Til stuðnings máli sínu notar Bush til dæmis tölur, bæði um magn og verð, sem eru úr lausu lofti gripnar. Niðurstaðan er, að staðreyndir skipti forsetann engu máli, hann búi þær bara til eftir pólitískum þörfum hverju sinni.
Ólæknandi gigt fyrir alla

Gigtveiki er ekki séríslenzkur sjúkdómur, sem fylgir breytilegu veðri. Viðamikil rannsókn í Bandaríkjunum hefur leitt í ljós, að þriðji hver Bandaríkjamaður þjást af liðagigt. Frá þessu var sagt í

Boston Globe á föstudaginn. Bandarísku tölurnar samsvara því, að læknar hér fengju 44.000 heimsóknir vegna liðagigtar á hverju ári og 750 manns leggist af sömu ástæðu á sjúkrahús á hverju ári. Erfitt er að eiga við liðagigt, þegar hún er komin á svona hátt stig. Við sumum tegundum, svo sem slitgigt, er ekkert hægt að gera, nema gefa fólki sterk verkjalyf, sem hafa aukaverkanir. Á frumstigum veikindanna er hins vegar hægt að verjast þeim með góðu mataræði og líkamsrækt, einkum með því að forðast offitu og með því stunda reglubundið æfingar, sem styrkja stoðkerfi líkamans.
Fjötruð lyfjavísindi

Enn einu sinni hefur verið staðfest, að ekki er unnt að taka mark á niðurstöðum lyfjarannsókna háskólaspítala. Í nýjasta tölublaði

New England Journal of Medicine, sem kom út í fyrradag, eru birtar niðurstöður rannsókna á hagsmunatengslum lyfjaframleiðenda við 108 háskólasjúkrahús. Þær sýna, að lyfjafyrirtækin ráða nánast alveg ferðinni í rannsóknum og stjórna í 99% tilvika, hvort niðurstöður eru birtar eða ekki. Markmiðið er að láta okkur trúa, að lyf virki rosalega vel og séu án nokkurra aukaverkana. Áður hafði komið í ljós, að sumir höfundar að skýrslum lásu ekki einu sinni skýrslurnar, sem komu fullbúnar frá lyfjaframleiðendum, heldur skrifuðu bara undir þær. Svo skemmtilega vildi til, að sama dag birtist í ríkissjónvarpinu síðasti þáttur raðar um læknisfræði, sem auðvitað var kostuð af lyfjafyrirtækjum.
Höggvið á hnútinn

Samkomulag

Schröder og Chirac í gær er gott dæmi um þróun Evrópusambandsins. Eftir linnulaust þjark er loksins höggvið á hnútinn og sambandið getur stigið næstu skref. Þannig var á sínum tíma ákveðið að stækka sambandið um alla Evrópu, taka upp evru og sameiginlegan seðlabanka, hvort tveggja heimssöguleg skref. Nú er í raun búið að ákveða, hvernig farið verður með landbúnaðarstyrkina, þegar fátæku ríkin í austri bætast við. Þau byrja að fá styrki árið 2004 og síðan verður sett þak á alla landbúnaðarstyrki árið 2007. Þetta er ekki óskaniðurstaða, en veður samþykkt af öllum og gerir bandalaginu kleift að halda áfram að þenjast út og verða að langmesta efnahagsveldi veraldar.
Vilja banna þorskveiðar

Fiskrannsóknaráð Evrópusambandsins mun á morgun leggja fram tillögur, sem fela meðal annars í sér algert

bann við þorskveiðum í Norðursjó og Írlandshafi. Þessi ráðgjöf kemur í beinu framhaldi af þeirri ákvörðun alþjóðlega umhverfisþingsins í Suður-Afríku í ágúst að hvetja til lokunar hafsvæða fyrir veiðum til reyna að ná upp fiskstofnum, sem taldir eru í útrýmingarhættu. Dæmi eru frá Nýja-Sjálandi og Kanada um, að slíkar aðgerðir nái árangri, þótt einnig sé til dæmi frá Nýfundnalandi um, að þorskur eigi afar erfitt með að ná sér eftir taumlausa ofveiði. Það hefur lengi verið íslenzk stefna að loka hafsvæðum, þar sem fiskstofnar eru í hættu. Því má segja, að úti í heimi séu menn farnir að herma eftir íslenzkri fiskveiðistjórn. Í Guardian má finna ágætt greinasafn um ofveiði og sjálfbæra veiði.