Land gleðinnar (BJ)

Ríkisstjórnin hefur komið tveimur mikilvægum verkefnum sínum í höfn á liðinni viku. Kárahnjúkavirkjun var samþykkt af Alcoa og leifar Sambandsins fengu þýskan banka í lið með sér til þess að kaupa Búnaðarbankann. Spurningin er hvort þetta hefur nokkuð að segja varðandi vinsældir stjórnarinnar. Ingibjörg Sólrún studdi ábyrgð borgarinnar á álverinu andstætt félögum sínum í Samfylkingunni. Dagur Eggertsson flokksleysingi R-listans er líka laus við skoðanir. Allt er farið að minna á það að stutt er í kosningar.

Kárahnjúkar og Landsvirkjun

Margir stjórnmálamenn gera lítið úr fjárhagslegri áhættu við Kárahnjúkavirkjun. Það er ekki skynsamlegt. Ljóst er að virkjunin væri ekki arðbær ef Landsvirkjun væri venjulegt fyrirtæki sem greiddi skatta og eðlilega vexti. Sumir telja þetta jafnvel sanna að Landsvirkjun eigi að vera í opinberri eigu, en ef menn tryðu því ættu öll fyrirtæki að vera skattlaus og með ábyrgð ríkisins. Niðurstaðan er sú að fyrirtækið getur selt og selur orku á lægra verði en þyrfti að vera ef það væri í venjulegum rekstri. Notandinn, Alcoa, fær ódýrari orku en ef orkan væri framleidd af einkafyrirtæki. Auðvitað getur verið óhagræði af því að setja upp álver hér á landi þannig að eitthvað þarf að koma á móti. Þar er ódýr raforka eitt af því sem landið býður upp á, en hana má samt ekki niðurgreiða.

Það er sérstætt að margir þingmenn sem aðhyllast yfirleitt einkaframtakið vilja ekki ræða það þegar kemur að orkuvinnslu. Það væri mikilvægara fyrir þjóðarbúið að einkavæða Landsvirkjun en Landsímann, en það mun taka nokkurn tíma að gera fyrirtækið að raunverulegu einkafyrirtæki og góð byrjun væri að gera það að hlutafélagi.

Búnaðarbankinn

Það er ánægjulegt að einkavæðingu bankanna sé nú lokið hér á landi og jafnvel þó að þar hafi framsóknarráðherra selt framsóknarmönnum (og öðrum ekki hleypt að) þá þýðir þetta jafnframt að ekki verður hægt að gera slíkt aftur. Margir nefna að mikilvægt sé að erlendur banki komi að málinu. Ekki er víst að það skipti sköpum heldur hitt að í bankanum verði viðhafðir heiðarlegir viðskiptahættir og tengingin við stjórnmálin hverfi.

Borgarstjórnin

Allt stefnir í það að borgarstjórn verði skemmtilegasti vettvangur stjórnmálanna næstu árin. R-listinn náði að vera með þrjár skoðanir á því hvort borgin myndi veita Landsvirkjun ábyrgð. Eftir að hafa skemmt landsmönnum með baráttunni um Ingibjörgu Sólrúnu er listinn nú farinn að losna á límingunum. Ekki kæmi á óvart að Sjálfstæðismenn fengju sífellt meiri áhrif á borgarmálin eftir því sem liði á kjörtímabilið og oddvitar hópanna sem mynda R-listann verða ráðherralegri og Dagur litlausari. Það er enginn vafi á því að það var óklókt að halda ekki áfram þeirri hefð að vera með kosinn borgarstjóra.

Bókin

Þessa vikuna las ég gamla bók eftir Hendrik Ottósson. Hendrik var mikill kommi sem var fréttamaður við Ríkisútvarpið með meiru. Hann var skemmtilegur rithöfundur og bókin Vegamót og vopnagnýr sýnir glöggt hæfileika hans. Þar segir hann frá átökum á fyrstu dögum kommúnista hér á landi meðan þeir enn nefndu sig því nafni. En þó að Hendrik hafi verið mikill andstæðingur amerísks hers þá vann hann samt fyrir bæði Breta og Bandaríkjamenn í stríðinu. Einhver myndi ganga svo langt að kalla hann njósnara, en hann hafði haldið skýrslu um alla Þjóðverja hér á landi og hana lét hann í hendur hernámsliðsins. Skýringin er líklega sú að kona Hendriks var gyðingur og hann hafði mikla óbeit á nasistum. Bókin er skemmtileg heimild og sýnir vel hvernig menn geta auðveldlega hagað sér eins og aðstæður bjóða hverju sinni. Auk þess segir Hendrik ýmislegt frá hernámsliðinu sem sýnir að þar kom margt upp sem hvorki hefur gerst í slíkum mæli fyrr eða síðar hér á landi. Einkunn 7.5.

Benedikt Jóhannesson