Erótík og efnisdreifing

Hvaða skoðun svo sem fólk hefur á klámi, erótík og öðru fullorðinsefni, er það staðreynd að undanfarin 25 ár hafa framleiðendur þess háttar efnis verið leiðandi í framþróun á efnisdreifingu hverskonar. Dreifingaraðilar í klámiðnaðnum hafa verið fljótir upp á lagið með allskyns tækninýjungar og sumar uppfinningar sem í dag eru notaðar af virðulegari fyrirtækjum eru beinlínis upprunnar í tengslum við klámiðnaðinn.

Ástæðurnar eru eflaust nokkrar. Ein er sú að neytendur á slíku efni vilja gjarnan fara leynt með "neysluna" og neyta efnisins í einrúmi. Önnur er sú að neytendur slíks efnis virðast nokkuð nýungagjarnir og eru tilbúnir að greiða vel fyrir hluti eins og gagnvirkni og hvað eina annað sem setur þá (eða fær þá til að finnast þeir vera) meira við stjórnvölinn við efnisneysluna. Framleiðendur efnisins eru þessvegna óhræddir við að gera tilraunir til að mæta þessum þörfum viðskiptavina sinna og hefur oft tekist býsna vel upp.

Segja má að myndbandstækið marki upphaf þessarrar þróunar. Klámiðnaðurinn tók myndböndunum opnum örmum strax í upphafi og mikið úrval fullorðinsefnis var fáanlegt strax á upphafsárum myndbandstækjanna. Sony og félagar fara örugglega ekki hátt með það, en það er óumdeilanlegt að þetta efnisframboð hjálpaði mikið til við útbreiðslu myndbandstækjanna sjálfra sem síðan ruddi veginn fyrir efnisdreifingu frá stóru kvikmyndaverunum á myndböndum.

Það sama má að einhverju leiti segja um Netið og Vefinn. Dreifing á klámi á Netinu (á korkum, fréttagrúppum o.þ.h. var hafin þegar á 9. áratug síðustu aldar). Sprengjan kom svo með vefnum 1993-1994. Dreifingaraðilar á fullorðinsefni voru fljótir að tileinka sér Vefinn og ráku þar gróðavænlegar efnisveitur, meira að segja áður en Amazon, Yahoo! og eBay - fyrirtækin sem flestir tengja við upphaf viðskipta á Netinu - urðu svo mikið sem hugmyndir. Eftirspurnin eftir myndefni og fljótlega hreyfimyndum ýtti undir tækniþróun á gagnaþjöppunarstöðlum og hreyfimyndaskráarsniðum - og jók kröfur neytenda til hraða og gagnamagns sem nettengingarnar þurftu að geta annað. Fjarskiptafyrirtækin nutu góðs af, en tala auðvitað ekki um það frekar en framleiðendur myndbandstækjanna.

Það er ómögulegt að meta nákvæmlega hversu stór hluti netumferðar er fullorðinsefni. Flestar áætlanir nefna þó tölur á bilinu 25-75%! Það er að minnsta kosti ljóst að mjög mikið af "þungri" umferð á netinu (niðurhali á myndböndum og skráaskipti með BitTorrent eða öðrum slíkum forritum) er klám. Hugsið ykkur hvað þetta hefur drifið þörfina fyrir lagningu ljósleiðara, kaup á "ráterum" og svissum, sölu á ISDN og ADSL línum og búnaði og öðru sem lýtur að innri byggingu Netsins. Cisco, Nortel, Alcatel, Ericsson og önnur stór og viðuleg fyrirtæki hafa notið góðs af og hljóta - að minnsta kosti óopinberlega - að vera ákaflega þakklát klámiðnaðnum fyrir aðstoðina.

Dæmin eru mýmörg: DVD diskar og spilarar, vefmyndavélar, streymandi myndefni fyrir Vefinn, meira að segja rafræn greiðslumiðlun á Netinu - allt á þetta að einhverju leyti klámiðnaðnum að þakka fyrir skjótan uppgang sinn. Það væri ef til vill of djúpt í árina tekið að segja að þetta væri ekki til í dag ef ekki væri fyrir "Hopsasa på sengekanten", en alveg örugglega ekki komið í jafn almenna notkun.

Nýjasta dæmið um þetta eru svo stafrænir efnislásar ýmiskonar (e. DRM = Digital Rights Management). Kveikjan að þessum pistli var einmitt frétt af því að klámframleiðandinn Vivid (sleppum tenglinum, áhugasamir kunna án efa á Google) tilkynnti nú fyrir helgi að þeir væru að opna nýja þjónstu. Þar er viðskiptavinum boðið að kaupa DVD diska beint á Netinu, hlaða þeim niður og brenna sjálfir á disk. Diskurinn sjálfur er sem sagt aldrei sendur í pósti, enda er það jú efnið sem er á honum sem menn eru að sækjast eftir. Að brennslu lokinni er efnis diskins nákvæmlega eins og ef diskurinn hefði verið keyptur í næstu klámbúllu. Verðið er það sama, en dreifingin er fljótlegri, Vivid fær stærri hluta af kökunni, þar sem það er enginn smásali á milli og notendur geta hlaðið efninu niður í friðhelgi heimilisins.

Efnislásarnir í þessu kerfi koma í veg fyrir að hægt sé að brenna fleiri en einn disk með hverri skrá, eða senda hana áfram til annarra eftir að brennslu er lokið. Allt sem til þarf er DVD brennari (staðalhlutur í tölvum síðustu 1-2 ár) og brennsluforrit sem hlaðið er niður beint af vefsíðu Vivid.

Ég er ekki í nokkrum vafa um að þetta á eftir að slá í gegn og ryðja brautina fyrir stóru, virðingarverðu kvikmyndadreifingaraðilana til að gera slíkt hið sama.

Bráðum getum við sem sagt farið að hlaða nýjustu Hollywood myndunum niður beint frá dreifingaraðilunum sjálfum og brenna á diska á eigin spýtur. Og dreifingaraðilarnir verða enn einu sinni þakklátir klámiðnaðnum fyrir brautryðjendastarfið, þó þeir muni að venju ekki hafa orð á því.

Hjálmar Gíslason er stofnandi hugbúnaðarfyrirtækisins Spurl ehf. Hjálmar hefur skrifað um tölvur og tækni um árabil og heldur meðal annars úti bloggsíðu um tæknimál á vefslóðinni hjalli.com