Stjórnarkreppa eftir viku? (JGH)

Það er sagt að vika sé langur tími í pólitík, hvað þá vikan fyrir kosningar. Ég held samt að næsta vika verði fljót að líða og að hún verði bitlítil í pólitíkinni; altént miðað við hvernig pólitíkusarnir hafa nýtt síðustu vikur. Það hefur nánast bara eitt mál verið í gangi undanfarið. Stúlkan frá Gvatemala, tilvonandi tengdadóttir Jónínu Bjartmarz, hefur stolið senunni. Þetta virðist ekki vera stórmál, en þetta er málið sem talað er um. Auðvitað áttu allir von á því að málefni innflytjenda yrðu í brennidepli síðustu dagana fyrir kosningar og eitt af kosningamálunum – en það sáu fáir þennan vinkil fyrir.

Þetta mál er orðið þreytandi. Ég er ekki að segja að þetta sé beinlínis lítið mál. Reglur eru reglur. En þetta er samt mál sem snýst um hvenær en ekki hvort. Þetta er eitt af þessum skrítnu málum þar sem stór hluti þjóðarinnar kveður upp dóm – hvað sem tautar og raular – og honum verður ekki breytt, hvaða rök sem koma fram. Í þessu tilviki er dómurinn sá að það sé útilokað að stúlkan hafi getað fengið ríkisborgararéttinn frá Alþingi nema að vera tilvonandi tengdadóttir ráðherrans. Allt annað er rangt. Sé því t.d. haldið fram af þeim þingmönnum í undirnefnd allsherjarnefndar Alþingis, sem veittu undanþáguna, að stúlkan hafi ekki fengið neina sérmeðferð, að ráðherrann hafi ekki beitt sér í málinu, og að þeir nefndarmenn telji sig hafa staðið eðlilega að máli, þá eru þeir auðvitað bara að ljúga, að mati þjóðarinnar. Það segir sig sjálft. Þjóðin veit alltaf allt betur í svona málum. Það getur enginn verið svo barnalegur að hlusta á rök nefndarmanna og trúa þeim. Málið blasir við. Jónína hlýtur að hafa beitt sér – þótt hún sé í hina röndina ekki beinlínis sökuð um að hafa beitt sér. Annað kemur ekki til greina. Stúlkan býr heima hjá henni og er tilvonandi tengdadóttir hennar. Meira þarf ekki til. Þjóðin veit alltaf betur og lætur ekki ljúga að sér.

Stundum veltir maður því fyrir sér til hvers verið er að spyrja þá sem hlut eiga að máli og leita upplýsinga; þeir ljúga hvort sem er. Eða hvað? Rökræður um að á þessu kjörtímabili hafi 144 einstaklingar fengið ríkisborgararétt með undanþágu frá Alþingi og að þar af hafi 30 einstaklingar dvaldist skemur en eitt ár breyta engu. Jafnt skal yfir alla ganga og jafnt skal þá væntanlega líka yfir 144 ganga. Dómur götunnar hefur fallið og hann skal standa – honum verður ekki áfrýjað. Það sem læra má af þessu máli er að Alþingi á ekki að standa í því að veita svona undanþágur frá lögum um ríkisborgararétt. Alþingi á fyrst og fremst að setja lög og vanda sig við það.

Þrátt fyrir allt reikna ég með að stóru kosningamálin komist á dagskrá í næstu viku og að það verði tekist hressilega á í málefnalegum rökræðum. Efnahagsmálin, umhverfismálin, ríkisfjármálin, skattamálin, málefni lífeyrisþega og aldraðra, staða ríkisstjórnarinnar, samgöngumál, málefni innflytjenda, evran og Evrópusambandið. Það er af nógu að taka, en líklegast hefur enginn áhuga á svoleiðis málum.

Það verður fróðlegt að sjá hvort einhver verulegur snúningur verði á fylgi flokkanna í næstu viku. Kannanir benda til að stjórnin standi mjög tæpt og að það geti orðið stjórnarkreppa eftir viku. Framsóknarflokkurinn er fastur í 8 til 10% og er í algerri tilvistarkreppu og sameiginlegt fylgi Samfylkingar og Vinstri grænna virðist vera að festast í kringum 40%; það er straumur þarna á milli. Ómar Ragnarsson hefur engan veginn náð sér á strik í kosningabaráttunni og Íslandshreyfingin nær ekki inn manni á þing, samkvæmt nýjustu könnunum. Enda sýnist sem umhverfismálin hafi toppað á vitlausum tíma; komið fyrir tímann, bæði hvað Ómar og Vinstri græna snertir. Kannski Ómar verði maður stórra tíðinda í næstu viku og kræki í fylgi á lokasprettinum. Ég held samt ekki. Fyrir nokkrum vikum hafði ég trú á að hann léti að sér kveða og stóru flokkunum stæði stuggur af honum. En ekki lengur.

Svo er bara að sjá hver fær umboðið frá Ólafi Ragnari Grímssyni, forseta Íslands, eftir rúma viku ef stjórnin fellur. Það er hlaupinn skálfti í suma út af því; kannski það verði næsta stóra málið á eftir stúlkunni frá Gvatemala. Kannski það mál rati í bókina góðu um forsetatíð Ólafs Ragnars sem Guðjón Friðriksson er núna að skrifa.

Jón G. Hauksson

[email protected]