arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Geta fyrirtæki keypt stjórnmálamenn? (BJ)

Fjármál stjórnmálaflokka hafa nú verið tekin til umræðu enn og aftur af margvíslegu tilefni. Meðal annars mun nú vera áformað að setja reglur um þetta sem gilda í allri Evrópu. Það er löngu orðið tímabært að gera slíkt hið sama hér á landi.

Í Bandaríkjunum gilda mjög ströng lög um gjafir til stjórnmálaflokka og öll framlög eru tilkynningarskyld ef þau ná ákveðinni fjárhæð sem ekki er há, tíu dalir eða rúmlega 700 krónur. Stjórnmálamenn þar í landi mega heldur ekki taka við persónulegum gjöfum nema þær séu óverulegar. Þegar þeir fá greitt fyrir fyrirlestra eða bókarskrif verða þeir líka að gera nákvæma grein fyrir þeim fjármunum. Stundum hafa komið upp hneykslismál þar sem upp hefur komist um mikil framlög frá einstaklingum eða fyrirtækjum.

Stjórnmálaferill Helmuts Kohls í Þýskalandi flekkaðist líka mjög vegna þess að í ljós kom að há framlög höfðu komið til Kristilegra demókrata en hann neitaði að gera grein fyrir því hverjir hefðu greitt. Nú var Kohl reyndar sýknaður á endanum en engu að síður var þetta mál honum afar erfitt.

Hér á landi hafa ekki komið upp hliðstæð mál, einfaldlega vegna þess að það er ekkert ólöglegt við það að gefa fé til stjórnmálaflokkanna. Það er meira að segja leyfilegt að draga slík framlög frá skatti. Og í sjálfu sér er ástæðulaust að skapa tortryggni um öll framlög til pólitískra málefna. Það er nauðsynlegt lýðræðinu að hér á landi starfi heilbrigðir stjórnmálaflokkar þar sem menn geta barist fyrir sínum hugsjónum. Það er hins vegar stórhættulegt þessu sama lýðræði ef einhverjir geta keypt sér greiða með framlagi til stjórnmálaflokks eða einstakra stjórnmálamanna.

Stærsta mál af þessari tegund er eflaust saga forsætisráðherra af tilboði sem fyrrverandi aðstoðarmaður hans hafi fært honum frá Jóni Ásgeiri Jóhannessyni um greiðslu 300 milljóna á bankareikning Davíðs hvar sem vera skyldi. Það er athyglisvert að því er ekki neitað að þessi ummæli hafi fallið, en Hreinn segir í DV að skoða beri þau í samhengi við ummæli um Decode. Hér er gefið í skyn að Decode hafi greitt háa fjárhæð til stjórnmálaflokka eða -manna. Ekkert hefur komið fram um þetta opinberlega sem hendur má festa á.

Það mun þó hafa komið einhvers staðar fram að Jóhannes í Bónus og Jón Ólafsson hafi greitt upp kosningaskuldir Ólafs Ragnars árið 1996, eitthvað á bilinu tíu og tuttugu milljónir. Engin ástæða er til þess að gera þetta tortryggilegt, það fylgir ekki sögunni að þeir hafi haft neinn aðgang að forsetanum umfram aðra. Þeir hafa einfaldlega talið peningunum vel varið.

Vera kann að setja þurfi lög sem takmarki einstök framlög við ákveðna fjárhæð. En það er engin leið að skylda menn til þess að gefa öllum jafnt, því að þá væri verið að neyða menn til þess að styðja málstað sem þeir væru á móti. Það er hins vegar lykilatriði að bókhald flokkanna sé opið og að fjárhæðir yfir ákveðnu marki séu tilkynntar. Ekki vegna þess að þær séu gefnar af vafasömum hvötum heldur vegna þess að leyndin veldur grunsemdum.

Benedikt Jóhannesson
Að lesa eigin skrif (BJ)

Það er alltaf kurteislegt að þakka fyrir sig og Tómas Ottó Hansson, nýkjörinn stjórnarmaður í Eimskipafélagi Íslands ehf. þakkar fyrir stuðninginn með því að skrifa undir grein í Morgunblaðinu síðastliðinn laugardag. Tómas er skynsamur maður og greinin ber þess glöggt merki að ólíklegt er að hann hafi skrifað hana sjálfur.

Í greininni telur höfundur ekki eftir sér að leiðbeina Morgunblaðinu og stjórnmálamönnum og lofsyngur hinn sterka meirihluta. Hann hefur líka sérstakar áhyggjur af lagafrumvarpi sem setur ríkari skyldur á feðga en bræður í viðskiptum. Hvers vegna skyldi þetta vera honum áhyggjuefni?

Morgunblaðið svaraði greininni í leiðara á sunnudag og stjórnmálamenn munu eiga auðvelt með að svara fyrir sig. En í einlægu þakklæti sést höfundur ekki fyrir í kjánalegri röksemdafærslu. Í greininni segir: „ Menn hafa bent á Eimskip sem dæmi um slíkt og bent á að völd í því félagi voru tryggð af tiltölulega litlum eignarhlutum á sama tíma og ávöxtun almennra hluthafa, sem fjármögnuðu þó félagið að mestu, hafi verið rýr." Hér er greinilega verið að réttlæta breytingu á Eimskipafélaginu úr elsta almenningshlutafélagi landsins í einkahlutafélag. Staðreyndin er sú að þegar hluthafar voru flestir náðu þeir nálægt tuttugu þúsundum og fengu prýðilega ávöxtun á sitt hlutafé. Auðvitað hafa verið sveiflur í rekstri Eimskipafélagsins eins og annarra félaga en síðasta áratug hefur ávöxtun eiginfjár verið um 10% á ári og mætti reyndar taka lengra tímabil. Verðmæti félagsins var um 15 milljarðar í ársbyrjun 2002 en var orðið um 40 milljarðar í september 2003. Höfundur virðist telja að smærri hluthafarnir hafi verið einhvers konar kjánar sem hafi haldist í vistabandi þrátt fyrir lélega ávöxtun. Í alvöru almenningshlutafélagi þurfa menn að þjóna þúsundum hluthafa sem gæta vel síns fjár. Í einkahlutafélagi kannski bara einum eða tveimur.

Síðar í greininni segir höfundur: „Sú tilraun sem Eimskipafélagið gerði með stofnun Brims skilaði ekki tilætluðum árangri." Brim tók til starfa um áramót 2002-3. Þessi setning minnir á framsóknarmanninn sem sagði í nóvember 1984: „Vaxtafrelsið virkar alls ekki." Það hafði þá verið í mánuð.

Það er auðvitað erfitt að skilja fyrir óvana að rekstur tekur tíma. Margir virðast halda það í alvöru að hann eigi að vera eins og matadorspil sem taki í mesta lagi tvo þrjá tíma (eða mánuði). Fyrri stjórnendur Eimskipafélagsins stofnuðu Brim til þess að ná fram varanlegri hagræðinu í sjávarútvegi innan þess kvótakerfis sem gildir hér á landi. Útrás til Bretlands var þegar hafin. Nýir stjórnendur gáfust upp eftir þrjá mánuði. Við því er ekkert að segja, úthald manna er misgott. En tilraunin hafði ekki misheppnast, alvöru rekstur tekur bara tíma.

Það er ekki gott að skrifa undir greinar sem menn hafa ekki skrifað, en menn verða að minnsta kosti að lesa það sem þeir skrifa undir.

Benedikt Jóhannesson
Eiga Bandaríkjamenn sinn Ástþór? (BJ)

Ég var að heyra það að Ralph Nader ætlar að bjóða sig fram til forseta í Bandaríkjunum. Þá datt mér í hug: Ástþór er ekki einn í heiminum. Því Ralph, gamli neytendafulltrúinn, bauð sig líka fram árið 2000. Demókratar eru á taugum, því þeir kenna Ralph um að hafa fellt sinn mann árið 2000. Það er nefnilega stundum þannig að þriðji maðurinn getur haft sitt að segja. Kannski felldi Perrot Bush gamla árið 1992. Og kannski hefði annar orðið forseti hér á landi árið 1996 ef frambjóðendurnir hefðu bara verið tveir.

Það er einkennandi fyrir spjallþætti, að þangað þarf fólk og fólkið þarf að fylla upp í þann tíma sem þátturinn tekur. Um daginn var Kastljós um kosningarnar í Bandaríkjunum. Einn þátttakandinn fræddi okkur á því að Repúblikanar ynnu alltaf í Suðurríkjunum. „Þannig var það hjá Nixon og fyrir þann tíma," sagði viðmælandinn okkur. En þannig var það nefnilega alls ekki fyrir tíma Nixons. Demókratar áttu alltaf suðrið. Ástæðan var sú að Abraham Lincoln var Repúblikani og hann lét Suðurríkjamenn hætta þrælahaldi. Annar spurði hvort menn héldu virkilega að Drudge, kjaftasögukall sem skemmti síðast með sögum af meintu framhjáhaldi Kerrys, væri Repúblikani. „Það var var Drudge sem kom með söguna af Moniku Lewinsky." Það er nú það.

Á laugardagsmorgnum fær Þorfinnur Ómarsson fólk til þess að ræða um fréttir liðinnar viku. Núna var þar einhver (einu sinni sem oftar) sem hafði ekki skoðun á neinu. Fannst að vísu flest asnalegt, til dæmis að þingmenn hefðu ekki allir sömu skoðun. Auðvitað er Þorfinni vorkunn. Hann er að reyna að drattast ekki alltaf með sama liðið og líklegast er hann búinn með alla sem hafa skoðun.

En aftur til Bandaríkjanna. Ég veit sáralítið um Kerry. Hann virðist ekki jafnleiðinlegur og Gore eða jafnvitlaus og Bush. Að vísu er Bush ekki alls varnað. Hann stóð sig bærilega eftir 11. september. Og hefði hann vitað hvað hann átti að gera eftir að hann vann Írak þá væri hann með pálmann í höndunum. En þeim hefur ekki haldist vel á stríðssigrum feðgunum, þannig að það er vel hugsanlegt að Kerry vinni. Og þá gæti orðið gaman því að konan hans hefur skoðanir á öllu og gæti orðið líflegasta forsetafrú frá því að Betty Ford gekk þar um sali. Það kom reyndar í ljós eftirá að Betty var mikið full á þessum tíma.

Vandinn er sá að það skiptir máli hver vinnur í forsetakosningum í Bandaríkjunum ólíkt því sem gildir hér á landi. Flestir aðrir en Bush hefðu ekki farið í stríð við Írak. En árásin á tvíburaturnana breytti viðhorfi hans og hann telur örugglega að sér beri að verða fyrri til. Hefur hann rétt fyrir sér? Það er ómögulegt að svara því vegna þess að við verðum aldrei vör við árásirnar sem hann kemur í veg fyrir.

Benedikt Jóhannesson
Tímanum sóað á Netinu?

Oft heyrir maður talað þannig um tölvu- og netnotkun að látið er í veðri vaka að um tímasóun sé að ræða. Jú, vissulega er það í mörgum tilvikum réttlætanlegt, en þarf það endilega að vera að það sé svo tilgangslaust að „hanga“ í tölvunni?

Þessar vangaveltur eru vissulega mjög afstæðar – í samanburði við það að vinna sjálfboðavinnu hjá góðgerðarsamtökum telst lestur á bloggi vina og ættingja væntanlega frekar léleg nýting á frístundum. En um leið getur t.d. spilun nettölvuleiks við þúsundir spilara um allan heim með tilheyrandi samskiptum verið meira gefandi en að leggja kapal eða horfa á Jay Leno.

Að taka þátt í vefmiðluninni

Þetta eru kannski ekki miklar fréttir fyrir flest okkar sem hafa mikinn áhuga á tölvum, tækni og Netinu, en þeim sem lítinn áhuga hafa á þessum hlutum finnast þeir væntanlega afar fánýtir og óspennandi. En það sem er kannski hvað mest spennandi við þessar vangaveltur er að mögulega er tölvu- og nethangs að verða sífellt innihaldsríkara – eða öllu heldur fáum við sífellt fleiri og fjölbreyttari tækifæri til að gera eitthvað áhugavert og uppbyggjandi á Netinu.

Þróun síðustu missera á þessum vettvangi, þar sem sífellt koma fram nýjar leiðir til samskipta og tengslamyndunar, þýðir að Netið er að verða miklu gagnvirkara en það var – þ.e. að hinn almenni notandi getur tekið mun meiri þátt heldur en á fyrstu árum Netsins. Málið er nefnilega að þótt alltaf hafi verið talað um Netið sem gagnvirkan miðil gekk gagnvirknin fyrst um sinn mest út á að notandinn valdi hvert hann vafraði og hvenær – einungis þeir tæknisinnuðustu áttu hins vegar raunhæfan möguleika á að taka sjálfir þátt í vefmiðluninni.

Ekki bara þiggjendur – heldur gerendur

Nú geta hins vegar allir sem mús geta valdið opnað bloggsíðu á fimm mínútum, dælt fjölskyldumyndunum út á Netið, sett myndskeið inn á Youtube, sagt Agli Helgasyni álit sitt á skrifum hans um bankaútrásina, safnað saman vinum á Facebook, búið til útvarpsþátt og sent út sem Podcast, aðstoðað við smíði alfræðiorðabókarinnar Wikipedia og sett saman sína eigin fréttastofu með hjálp RSS-lesara. Gagnvirknin felst með öðrum orðum sífellt meira í að fólk sé að hafa áhrif á eða setja inn efni á Vefinn heldur en einungis neyta þess. Vefverjar eru að breytast úr því að vera að mestu leyti þiggjendur í að vera gerendur.

Þetta er stóra breytingin á Netinu og tölvunotkun sem gerir það að verkum að mínu mati a.m.k. að net„hangs“ getur hreinlega verið uppbyggilegt og mikilvægt fyrir fólk með frístundir. Hvort ætli sé meira gefandi að lesa blogg ættingja og skrifa þar inn athugasemd eða sitja fyrir framan sjónvarpið og horfa á America‘s Next Top Model?

Kristinn Jón Arnarson er almannatengslaráðgjafi hjá AP almannatengslum og fyrrverandi ritstjóri Tölvuheims. EM> P>
Dómar um dóma (BJ)

Nú byrjar nýr þáttur göngu sína hér á síðunni. Okkur hefur bæst nýr liðsmaður, IG, sem mun reglulega skrifa dóma um hæstaréttardóma. Fyrsti dómurinn sem hér birtist fjallar um Baugsmálið:

„Það var á kyrrlátum maídegi sem leikendur söfnuðust saman í Hæstarétti. Verjendur og ofsækjandi voru mættir á réttum tíma og stundvíslega klukkan tíu gengu hæstaréttardómarar í salinn. Greindin og viskan lýsti úr andlitum fjögurra dómara en einn virtist illa með á nótunum, ungæðislegur og illa að sér í lögum.

Fulltrúi pólitísks valds og misnotkunar hóf mál sitt og voru allir á einu máli um að hann hefði í raun verið málpípa innvígðra og innmúraðra einræðisafla. Undan skikkjunni skein í gúmmítútturnar. Málflutningurinn var í samræmi við málstaðinn, tafsandi, lélegur, ósannfærandi og ósannur.

Á öðrum degi tóku fulltrúar hins rétta málstaðar við. Gestur Jónsson var rökfastur, geysilega glæsilegur í ljósum tvíd-jakka undir skikkjunni. Þegar hann tók sínar stærstu snerrur höfðu menn á orði að Perry Mason myndi hafa snúið sér við í gröfinni af undrun, ef hann væri ekki sögupersóna.

Jakob Möller er snillingur til orðs og æðis. Vissulega var auðvelt að hrekja rökleysur ofsóknarvaldsins en engu að síður var unun að hlusta á málflutning Möllers. Gráu Mattlock jakkafötin sem öðru hvoru sást í þegar Jakob tók flugið hæfðu vel tilefninu.

Þriðji lögmaðurinn, fulltrúi Júdasar, var ömurlegur eins og við var að búast. Illt er að verja illan málstað.

Að málflutningi loknum lá í loftinu að fals-sakirnar höfðu verið hraktar og í raun komið í ljós að það var saksóknari sjálfur sem hafði framið hin meintu brot ásamt fyrrverandi forsætisráðherra. Það eina sem ekki var ljóst var hvort grænmetissalinn í London hafði tekið þátt í samsærinu. Þarna er efinn.

Þegar dómurinn var kveðinn upp síðastliðinn fimmtudag var dómsalurinn blómum skreyttur og stúlkur í hvítum kuflum stigu dans áður en réttsýnu dómararnir fjórir stigu í salinn. Einum, rangláta dómaranum, hafði greinilega verið úthýst og ekki að ástæðulausu.

Fögnuðurinn í salnum var slíkur þegar Júdas fékk þriggja mánaða fangelsi að allt ætlaði um koll að keyra. Hinir tveir voru algerlega sýknaðir af ofsóknum ríkisins nema einhverjum formsatriðum sem engu skipta, minni háttar skilorðsbundinn dómur sem engu skiptir og er í raun sigur þegar svo hátt er reitt til höggs. Eitthvert þvaður um fyrnda sök sem auðvitað er í raun engin sök. Sigurinn hefði aðeins orðið meiri ef þeir hefðu verið dæmdir til setu í Hæstarétti og Seðlabankanum.

Vonandi dregur ríkisstjórnin (vondi hlutinn) sinn lærdóm af þessu.“ IG

Næsti dómur IG fjallar um héraðsdóm yfir Lalla Jones sem fékk þrjú ár í erfiðisvinnu fyrir að stela tveimur snúðum og pissa inni í húsasundi.

Benedikt Jóhannesson
Vefauglýsing fær toppeinkunn

Það er ekki oft sem vefauglýsingar gera mann gapandi af undrun vegna notagildis. Það gerðist þó fyrir nokkrum vikum að auglýsing birtist á mbl.is og fleiri vefjum sem ég er enn að dást að og mun væntanlega gera fram á haust.

Þetta er auglýsingin um Landsbankadeildina sem birtist t.d. í stóra fljótandi auglýsingaplássinu hægra megin við mbl.is. Nú þekki ég ekki söguna á bak við auglýsinguna, en grunar að hún sé þróuð og kostuð af Landsbankanum, aðalstyrktaraðila Íslandsmóta karla og kvenna í knattspyrnu.

Horft á flottustu mörkin í borðanum

Það sem er svo sérstakt við þessa auglýsingu er að hún er í raun einn stór gagnagrunnur um íslenska fótboltasumarið sem búið er að koma afar haganlega fyrir á litlu svæði. Í raun er auglýsingaborðinn örvefur út af fyrir sig, þar sem nálgast má m.a. öll úrslit úr deildunum tveimur, yfirlit yfir allar umferðir, markaskorara, stöðu í deild, helstu tölfræði og nöfn allra leikmanna liðanna. Og ekki er nóg með það, heldur má þarna horfa á fimm bestu mörkin í hverri umferð – í sjálfum auglýsingaborðanum!

Þetta finnst mér sérstaklega gott framtak í ljósi þess að ég hef aldrei fundið vef sem setur þessar helstu grunnupplýsingar um gang mála í efstu deildunum fram á skýran, einfaldan og aðgengilegan hátt. Margir reyna að setja fram slíkar upplýsingar árlega, helstu fréttavefir og svo sérvefir um íþróttir eða fótbolta, en illa hefur gengið að mínu mati að setja þetta fram á einfaldan hátt. Þar til nú að það hefur tekist – í tiltölulega litlum vefborða.

Smekkleg framsetning

Ef grunur minn reynist réttur, að þetta auglýsingaverkefni sé kostað af Landsbankanum, verð ég jafnframt að hneigja mig djúpt fyrir því hve smekklega kostunaraðilinn kemur sínum hlut á framfæri. Þróun borðans, uppfærsla upplýsinga og auglýsingabirtingar kosta væntanlega skildinginn og margar markaðsdeildir hefðu því freistast til að gera hlut fyrirtækisins miklu stærri eða jafnvel frekar sett upp sérvef, tryggilega merktan fyrirtækinu, í stað þess að bjóða allt efnið í formi auglýsingaborða á vefjum þriðja aðila á borð við mbl.is eða fotbolti.net.

Þess í stað sýnir kostunaraðilinn efninu fulla virðingu, heldur sig til hlés og leyfir því sem mestu máli skiptir að njóta sín – deildunum og áhugamönnum um fótbolta til heilla.

Gagnvirknin lítt notuð hingað til

Það leynist líka í þessu máli mikilvægur lærdómur – ótengdur fótbolta í sjálfu sér – fyrir áhugamenn um tækni og markaðssetningu á Netinu. Hann er sá að vefauglýsingar geta verið svo miklu meira en enn ein útgáfan af sömu auglýsingaherferðinni. Ef vel er að verki staðið geta vefauglýsingar verið gagnvirkar, sjálfstæðar upplýsingaveitur sem nota má til að koma á samskiptum milli lesandans og auglýsandans, báðum til gagns.

Enn sem komið er hafa þessir möguleikar tiltölulega lítið verið nýttir, en Landsbankadeildarauglýsingin gæti e.t.v. markað tímamót hvað það varðar. Þetta er a.m.k. eina netauglýsingin sem er alveg pottþétt að ég muni smella reglulega á næstu mánuðina.

Kristinn Jón Arnarson er almannatengslaráðgjafi hjá AP almannatengslum og fyrrverandi ritstjóri Tölvuheims. EM> P>
GTA slær sölumet

Tölvuleikurinn Grand Theft Auto IV var gefinn út í síðustu viku og fór það tæpast fram hjá neinum sem fylgist eitthvað með þessum geira afþreyingariðnaðarins. Í gær voru svo gefnar út fyrstu sölutölur leiksins sem urðu þess valdandi að reyndustu markaðssérfræðinga sundlaði.

GTA IV reyndist hafa selst í yfir 6 milljónum eintaka á heimsvísu á fyrstu vikunni sem þýðir að hann halaði inn yfir 500 milljónir Bandaríkjadala, – u.þ.b. 39 milljarða króna. Hvorki meira né minna. Bara á fyrsta deginum seldust 3,6 milljónir eintaka.

Stærsta frumsýningarvika sögunnar

Þetta mun vera stærsta „frumsýningarvika“ sem um getur – ekki bara þegar kemur að tölvuleikjum, heldur hafa engar kvikmyndir eða hljómplötur náð inn viðlíka upphæð á fyrstu viku. Pirates of the Caribbean: Dead Mans Chest og Spiderman 3 eru þær myndir sem hafa náð mestri innkomu á fyrstu viku – hvor skilaði framleiðendum ríflega 400 milljónum Bandaríkjadala eftir fyrstu sýningarviku.

Slíkar ofurupphæðir sýna enn og aftur það sem þeir sem hafa fylgst með tölvuleikjaheiminum og þróun tölvuleikja síðustu árin hafa löngum vitað – að þessi tegund afþreyingar er að verða ein sú umfangsmesta í afþreyingariðnaðinum. Sífellt fleiri hafa verið að átta sig á þessu, en það er ekki langt síðan margir héldu að tölvuleikir væru eitthvað sem einungis börn og unglingar stunduðu.

Aukin fjölbreytni í leikjaheiminum

Vissulega eru ungu karlmennirnir enn stærsti hópur spilara, eins og sjá má af vinsældum leikja á borð við Grand Theft Auto, sem ganga út á bófahasar og bílaeltingaleiki. En málið er hins vegar að flóra tölvuleikjaspilara er orðin mun fjölbreyttari en svo og hefur aldursdreifingin aukist auk þess sem konur spila tölvuleiki í meiri mæli. Þessi þróun hefur ekki síst orðið vegna þess að úrval leikja hefur margfaldast, þannig að nú geta flestir fundið tölvuleiki við sitt hæfi á meðan áhugasvið ungra karlmanna var nær einrátt á árum áður.

Þessi aukna fjölbreytni og hinn mikli vöxtur sem hefur einkennt tölvuleikjaiðnaðinn síðustu ár eru enn eitt dæmið um það hvernig tölvutæknin hefur gerbreytt heimsmyndinni. Ég er ekki viss um að margir hefðu trúað því þegar þeir spiluðu fyrsta Grand Theft Auto leikinn árið 1997 (sjá mynd) að ellefu árum síðar myndi sama tölvuleikjasería slá sjálfum kvikmyndaiðnaðinum við með jafn hressilegum hætti og nú er orðin raunin.

Og þegar maður skoðar hinn gríðarlega mun á upprunalega leiknum og þessum nýjasta – bara svona út frá tæknilegu og fagurfræðilegu sjónarhorni – þá er eiginlega ómögulegt að reyna að ímynda sér hvernig tölvuleikir muni líta út eftir 10 ár. Möguleikarnir eru nær óendanlegir.

Kristinn Jón Arnarson er almannatengslaráðgjafi hjá AP almannatengslum og fyrrverandi ritstjóri Tölvuheims. EM> P>
Þegar Windows týndi netkortinu

Maður pirrar sig oft á því af hverju ýmsir hlutir í tölvutækninni eru svona eða hinsegin og finnst eins og hönnuðir hugbúnaðar séu ekki í sambandi þegar þeir þróa vöru sína. En það má samt ekki gleyma því að miklar framfarir hafa orðið síðustu ár.

Mér datt þetta í hug í síðustu viku þegar þráðlausa tengingin hvarf allt í einu af heimilistölvunni og á einhvern dularfullan hátt virtist sem tölvan neitaði því alfarið að hún væri með þráðlaust netkort. Eftir örlítinn barning mundi ég eftir System Recovery-tólinu í Windows og eftir að hafa skoðað það sá ég að Windows-uppfærsla hafði verið keyrð daginn áður en allt fór úr skorðum.

Það var þá líklegur sökudólgur og með einum músarsmelli í System Recovery var tölvunni skipað að hverfa aftur til þeirra stillinga sem hún hafði notað tveimur dögum áður og viti menn – þráðlausa netkortið kom aftur í leitirnar. Og þetta er ekki í fyrsta skiptið sem System Recovery bjargar tölvum hjá mér (og þar með geðheilsunni þann daginn). Gott dæmi um afar nytsamlegar framfarir í hugbúnaðarþróun.

Sjálfvirk vistun er snilld

Eins er frábært hversu hugbúnaður nú til dags fylgist með skjölunum sem verið er að vinna í og vistar aukaútgáfur ef ske kynni að forritið frjósi eða eitthvað bjáti á. Þannig hafa ómældar vinnustundir sparast hjá þeim sem eru ekki duglegir að vista skjölin sín reglulega – um leið og forritið er ræst aftur blasa við nýjustu útgáfurnar af skjölunum sem verið var að vinna í þegar forritið hrundi.

Og svona fyrst ég nefni það, þá varð náttúrlega ótrúleg framför með Windows XP-stýrikerfinu á sínum tíma hvað varðar stöðugleika stýrikerfisins. Eftir að Windows XP kom til skjalanna held ég að það sé teljandi á fingrum annarrar handar hve oft tölva sem ég er að nota hefur frosið algerlega þannig að nauðsynlegt sé að slökkva alveg á henni og kveikja aftur.

Bláskjár dauðans (hrollur...)

Vissulega eiga forrit það til að hrynja endrum og sinnum, en það hefur ekki lengur þau áhrif að tölvan gefist alveg upp og skelli fram hinum alræmda „Bláskjá dauðans“ sem allir sem notuðu tölvur á tíunda áratug síðustu aldar minnast með hryllingi. Maður var í rólegheitunum að dútla eitthvað í tölvunni (nú eða gera eitthvað afar mikilvægt, eins og að útrýma Stroggum í Quake) og svo BÚMM – allt varð blátt og engin leið að koma tölvunni í gang aftur nema með því að slökkva og kveikja (og tapa öllum gögnum).

Þetta virðist vera – Guði sé lof – liðin tíð að mestu sem er eitt dæmið um að þrátt fyrir ýmsa vankanta sem við þurfum að lifa við í tölvutækninni í dag þá er ýmislegt að verða betra – og sumt raunar miklu betra.

En það er enn langur vegur í að hlutirnir verði virkilega góðir. Hvernig stendur t.d. á því að hefðbundin Windows-uppfærsla leiðir til þess að tölvan týnir þráðlausa netkortinu?

Kristinn Jón Arnarson er almannatengslaráðgjafi hjá AP almannatengslum og fyrrverandi ritstjóri Tölvuheims. EM> P>