Að flækja hlutina fyrir neytendum

Á dögunum voru kynntar niðurstöður úr samnorrænni rannsókn á farsímamörkuðum Norðurlandaþjóðanna og samkvæmt Póst- og fjarskiptastofnun kom íslenski markaðurinn ekki vel út í þeim samanburði.

Íslenski markaðurinn einkennist af fákeppni, að mati stofnunarinnar og hefur verð á farsímaþjónustu aukist hér á meðan hann hefur lækkað á hinum Norðurlöndunum. Þessu neituðu farsímafyrirtækin hér á landi og sögðu rannsóknina gallaða þar sem ekki sé tekið tillit til „vinatilboðanna“, þ.e. þeim tilboðum símafyrirtækjanna að gera notendum kleift að skrá ákveðin númer sem síðan er ódýrara að hringja í.

Ef ég skil andmæli símafyrirtækjanna rétt, þá eru „ókeypis mínútur“ hins vegar teknar með í reikninginn þegar reiknað er verð á mörkuðum hinna Norðurlandanna. Ókeypis mínútur virka þannig að í mánaðargjaldi notenda er innifalinn tiltekinn fjöldi mínútna sem notandinn getur notað ókeypis, áður en byrjað er að rukka fyrir mínútuna.

Einfaldleiki og gegnsæi?

Það getur í sjálfu sér verið rétt að ef þetta hefði verið tekið með í reikninginn væri samanburðurinn e.t.v. örlítið skárri fyrir íslenska markaðinn. Það sem ég ætla hins vegar að gera að umtalsefni hér er hvers vegna íslensku fyrirtækin kjósa að bjóða þessi vinatilboð, frekar en innifalda notkun. Gæti það e.t.v. einmitt verið til þess að erfiðara sé að gera einfaldan og gegnsæjan verðsamanburð? Eða vegna þess að það sé einfaldlega hagkvæmara fyrir símafyrirtækin að hafa þennan háttinn á?

Það er nefnilega þannig að það er afskaplega erfitt að átta sig almennilega á því fyrirfram hver ávinningurinn er við að skrá einhvern sem vin sinn frekar en annan. Flestir hafa reyndar sæmilega hugmynd um það hverja þeir tala mest við, en það getur verið ansi rokkandi milli mánaða og suma mánuði e.t.v. hringt meira í önnur símanúmer en vinanúmerin. Þetta ruglar jafnframt verðsamanburð milli fyrirtækja því það er ekkert einfalt fyrir alla að ákvarða hvort henti þeim betur að geta hringt ókeypis í fjölskylduna eða ókeypis í 60 mínútur á dag í einn eða tvo vini.

Af hverju ætli símafyrirtækin bjóði ekki að það númer sem mest er hringt í hvern mánuð fyrir sig sé sjálfkrafa „vinanúmer“?

Ekki gleyma að gefa mér afsláttinn!

Svo má að auki gera ráð fyrir því að hluti notenda skrái ekki vinanúmer af ýmsum ástæðum (vankunnátta á tölvur og Internetið, gleymska og leti svo eitthvað sé nefnt – og svo lenti ég einu sinni í því að skráning vinanúmera hjá símafyrirtækinu sem ég var hjá hvarf allt í einu úr kerfinu þeirra) og njóti því ekki afsláttanna. Og áður en við segjum að þeir geti þá sjálfum sér um kennt skulum við muna að mjög fá fyrirtæki komast upp með að bjóða afslátt sinn þannig að einungis þeir neytendur sem biðja um það sérstaklega njóti auglýstra afsláttarkjara.

Burt með tilboðin!

Allt þetta væri úr sögunni ef símafyrirtækin myndu einfaldlega bjóða ákveðinn fjölda ókeypis mínútna innifalinn í mánaðargjöldunum í stað þess að velta ábyrgðinni á nýtingu afsláttarins yfir á neytendur.

Nú, eða ef þau myndu þora að sleppa öllum þessum „tilboðum“ og hreinlega lækka mínútugjöldin til að gera neytendum valið sem einfaldast. Ég sé reyndar ekki betur en hið nýja símafélag SKO geri einmitt þetta og á það hrós skilið fyrir einfaldleikann. En munu risarnir á markaðnum fylgja á eftir? Það er ég ekki svo viss um, því einfaldleikinn og gegnsæið hefur hingað til ekki verið ofarlega á dagskrá hjá þeim.

Kristinn Jón Arnarson er almannatengslaráðgjafi og fyrrverandi ritstjóri Tölvuheims.