Þriðjungur (BJ)

Ég hélt upp á brúðkaups afmæli um daginn. Það fór reyndar ekki hátt. Svo hljótt að Vigdís mundi ekki einu sinn eftir því. Samt er hún ekki vön að gleyma brúðkaupsafmælinu okkar, aðallega af því að brúðkaupsdagurinn var svo vel valinn. Hún gleymdi honum samt ekki beinlínis. Vissi hreinlega ekki af honum.

Nú eru líklega farnar að renna tvær grímur á lesendur sem fer að gruna að ég hafi verið samtímis giftur einhverri annarri en Vigdísi, en það er ekki.

Þetta fer að hljóma eins og gáta. Hver er hvorki bróðir minn né systir mín en samt barn móður minnar? Gylfi Guðnason stærðfræðikennari var reyndar með aðra erfiðari þraut: Faðir minn er móðursystir mín.

Ég sá það í ævisögu pabba að hann og mamma höfðu ákveðið giftingardaginn eftir ákveðnu kerfi. Mamma vildi giftast á laugardegi en pabbi hélt upp á tölurnar 14 (hann fæddist 14 ágúst) og 17 (hann var fæddur 1917). Fyrsti laugardagurinn sem uppfyllti þessi skilyrði var 17. nóvember 1945, en pabbi kom heim til Íslands eftir stríðið í lok ágúst. Mér hafði aldrei dottið í hug að þau hefðu verið með svona tiktúrur, en það var eins gott að þessi nóvemberdagur uppfyllti kröfurnar. Annars hefði meðgöngutíminn á Tómasi bróður bara verið sex og hálfur mánuður.

Steinunn amma og Tómas afi giftu sig á stofndegi Eimskipafélagsins 17. janúar 1914. Nú sé ég að kennitalan segir að félagið hafi verið stofnað 12. nóvember árið 2004. En ég held mig samt við að brúðkaupsdagurinn hjá afa og ömmu hafi verið í janúar 1914.

Reynir frændi hefur ekki verið jafnfastheldinn á dagsetningar. Hann og Sigga kona hans giftu sig á bóndadaginn árið 1942. Síðan héldu þau alltaf upp á brúðkaupsafmælið á bóndadaginn, hvað sem almanakinu leið. Það er líka miklu þægilegra, bóndadagurinn er alltaf föstudagur og einfaldara að halda upp á afmæli á föstudögum. Þau hjón þurftu reyndar ekki að hafa áhyggjur að timburmönnum daginn eftir hátíðir, stakt reglufólk. Reynir aldrei látið neitt sterkara inn fyrir sínar varir en rækjukokteilinn á Hótel Sögu um árið.

Guðrún amma og Benedikt afi giftu sig 5. júní 1904 sé ég. Því þurfti ég að fletta upp enda kann ég ekkert af þeim brúðkaupsdegi að segja nema hjónabandið var langt og farsælt í liðlega 50 ár.

Kemur þá aftur að þessum brúðkaupsdegi okkar Vigdísar. Þegar Vigdís vaknaði, laugardaginn 16. október (löngu á eftir mér, sem hafði beðið dagsins spenntur) óskaði ég henni til hamingju með daginn.

Hún tók því fálega.

Ég ítrekaði óskina og hún nuddaði stírurnar úr augunum og leit aftur á mig, eins og til þess að fullvissa sig um hvaða maður það væri sem vildi stöðugt óska henni til hamingju með dag, sem hún mundi ekkert eftir.

Að vísu er nánast hver einasti októberdagur afmælisdagur hjá einhverjum í fjölskyldu Vigdísar (hún á mjög stóra fjölskyldu), en hún veit að ég held ekkert upp á þá nema mér sé sérstaklega boðið.

Eftir drykklanga stund (og þetta er ágiskun hjá mér, því að hvorugt okkar hjóna fékk sér drykk á þessari stund) spurði hún:

Hvaða dag?

Ég hristi höfuðið eins og þetta kæmi mér mjög á óvart að hún áttaði sig ekki á þessu og sagði:

Auðvitað brúðkaupsafmælisdaginn.

Nú kom skrítinn svipur á Vigdísi og hún skimaði um herbergið, eins og hún væri að vonast til þess að sjá almanak. Svo spurði hún varfærnislega:

Giftum við okkur ekki ... ?

Ég svaraði að bragði:

Jú, jú. Hvort öðru meira að segja.

En var það ekki sextánda júní?

Mér hafði ekki dottið það í hug fyrirfram, en Vigdís var greinilega að hugsa hvort hún hefði sofið svona svakalega yfir sig. Fest blund 15. október og vaknað 16. júní.

Ég man eftir því þegar ég var lítill var saga í Vikunni um konu sem vaknaði einn morgun og hélt hún hefði verið að gifta sig kvöldið áður, en hafði þá verið gift í 30 ár. Þetta fannst mér sérstök hugmynd, en las reyndar ekki söguna, enda bara sex eða sjö ára þá.

Til þess að Vigdís fengi engar slíkar ranghugmyndir sagði ég:

Jú einmitt og nú er 16. október. Aldarþriðjungi eftir að við giftum okkur.

(Það er innskot, en til þess að einhver málfasisti fari ekki að leiðrétta mig um að karlar geti ekki gift sig bendi ég á þennan pistil. Enda væri það með eindæmum heimskulegt að við hefðum kvongað okkur, en við gengum í hjónaband og þó að ekki væri það heilagt hefur það enst í rúman aldarþriðjung).

Hjónabandið hafði staðið í aldarþriðjung og tíu mínútur þegar Vigdís var nægilega vöknuð til þess að skilja þetta.

Aðrir sem ég hef sagt frá þessu hafa átt álíka erfitt með að átta sig á málinu.

Þeir horfa á mig vorkunnar augum og segja: Já, þú ert auðvitað stærðfræðingur.

Einstaka bæta við: Þið eruð náttúrlega að alltaf að finna einhverjar tölur sem geta verið tilefni til hátíðahalda.

Ég veit reyndar ekki hvað menn halda að ég sé skrítinn. Það er eins og þeir búist við því að ég leiti uppi brot eins og 3/8, 11/29 og svo framvegis, bara til þess að gera mér glaðan dag.

En það er ekki rétt. Ég hélt upp á brúðkaupsafmæli eftir 1/10 úr öld, 1/5 og ¼. Hvers vegna ekki 1/3? Ég reikna fastlega með að halda upp á ½ úr öld og 1/1, þegar þar að kemur.

Menn eru bara spældir að hafa ekki dottið þetta í hug sjálfir.

Vigdís var svolítið spæld, en ég held að það sé ekki vegna þess að við höfum verið gift svona lengi heldur að ég muni eftir einhverjum degi sem hún man ekki. Sérstaklega vegna þess að ég svindlaði og sagði henni ekki frá honum fyrirfram.

Benedikt Jóhannesson

PS Gátan hans Gylfa leysist svona: Faðir minn er móður, systir mín.

Hvaða fólk talar svona? spyr kannski einhver.

Fólk sem talar í gátum.

www.heimur.is/benedikt