Bob Dylan - svikin vara? (JGH)

Það kom mér á óvart hvað tónleikar Bob Dylans fengu góða dóma í blöðunum. Fjórar stjörnur og rætt um þá sem tónleika í hæsta gæðaflokki. Ég er með einfaldan tónlistarsmekk, eins og segir í textanum, og gekk ekki af tónleikunum hughrifinn og uppljómaður. Ég get ekki beint sagt að mér hafi leiðst, svona næstum því, en ég fékk ekki þá tónleika sem ég hélt ég væri að fá og borgaði talsvert fyrir. Hann bauð upp á blúsað popp og hefur útsett öll gömlu, góðu lögin upp á nýtt þannig að þau eru nánast óþekkjanleg. Svikin vara? Kannski – ég á eftir að ræða það við laga- og lögfræðinga.

Ég átti von á að hann tæki eitthvað af gömlu, góðu lögunum, eins og hann flutti þau í gamla daga og varð frægur fyrir; lét mér jafnvel detta í hug að hann gripi í kassagítarinn og segði nokkur orð við okkur áhorfendur; talaði við salinn. En það var öðru nær. Dylan er enginn „performer“, enginn skemmtikraftur sem iðar af lífi, brosir og laumar nokkrum molum til áhorfenda á milli laga. Þegar ég hafði orð á þessu við nokkra yfir sig hrifna Dylan-sérfræðinga eftir tónleikana fengust þau svör að ég hefði getað sleppt öllum slíkum vangaveltum; hann hefði ekki flutt lög sín í gömlu útsetningunum um árabil og það vissu langflestir. Ég held samt að fleiri hafi verið á sömu línu og ég.

Ég setti á mig bissnes-gleraugun og velti því fyrir mér hvað fólk væri annars að kaupa þegar það færi á tónleika eða leiksýningar. Það er bissnes í listinni og listin er bissnes. Ég get svo sem samþykkt að þetta er ekki eins og að kaupa kók og prins-póló; þar sem hægt er að ganga að umbúðunum og bragðinu vísu. Listamenn eiga víst að geta leikið sér með eigin vinsæl lög að vild. En samt; þetta er bissnes. Ég keypti miða á gömlu lögin hans Dylan en hann afhenti mér þau á tónleikunum í allt öðrum umbúðum og með allt öðru bragði en ég reiknaði með.

Dylan spilaði í nýju Höllinni. Hún er ílöng og býsna langt er frá miðju upp á sviðið; hvað þá frá aftasta hluta salarins. Það voru nærri 8 þúsund manns komnir til að hlusta á og berja goðið augum. Það var eingöngu selt í stæði. Þrátt fyrir aðstæður í salnum harðneitaði Dylan ósk tónleikahaldara um að setja upp skjái þannig að áhorfendur gætu séð hann og sveitina í nærmynd. Hann hafnaði því líka að sviðið yrði hækkað svo gestir ættu auðveldara með að sjá hann. Fyrir vikið átti fjöldi gesta erfitt með að sjá fírinn þótt þeir hefðu greitt stórfé fyrir að koma, sjá og hlusta á hann. Krítekirinn í Fréttablaðinu sagði meira að segja að karlinn hefði verið hress þessa kvöldstund; hann hefði brosað nokkrum sinnum.

Dylan hóf leik á tilsettum tíma, fáeinum mínútum yfir átta. Hann ávarpaði engan, yrti ekki á neinn, kynnti ekki hljómsveit sína. Hann spilaði sleitulaust til klukkan kortér í tíu. Ekki eitt einasta orð á milli laga sem öll voru í keimlíkri blús-popp útsetningu. Margir áhorfendur urðu áheyrendur vegna þess að þeir sáu illa á sviðið. Hann sté af sviði kortér í tíu. Það þurfti að klappa hann upp í meira en fimm mínútur til að fá hann á sviðið aftur. Hann lét þá svo lítið að kynna loksins hljómsveitina og tók tvö lög. Lokalagið var hið fræga, gamla og góða Blowin'in the Wind frá árinu 1963. Við hjónin kinkuðum kolli. En það mátti fyrst og fremst heyra það á textanum að hann væri að flytja það lag. Daginn eftir komst ég að því að það hafði farið fyrir neðan garð og ofan hjá ýmsum.

Bob Dylan - svikin vara? Það fer fer sjálfsagt fyrir brjóstið á mörgum að spyrja svona. Svona má ekki spyrja því frægum listamönnum leyfist víst allt í framkomu í nafni listarinnar. Eiga listamenn ekki að vera duttlungafullir? Dylan er góður músíkant og sveit hans spilar blúsinn þétt og vel. En Dylan var ekki rétti „performerinn“ fyrir mig þessa kvöldstund.

Eftir stendur að ég fór í Höllina, hitti fullt af skemmtilegu fólki og sá goðsögnina í návígi. Það er komið í passann. Kannski var það líka nóg, kannski þurfti ég ekkert meira. Litlu verður vöggur feginn. En viti menn; samkvæmt krítekurunum voru þetta mögnuðustu Dylan-tónleikar sem sögur fara af í áratugi og þegar orðnir heimsfrægir. Gott að vita af því. Mér er þegar farið að líða talsvert betur. Kannski var Dylan ekkert svo slæmur þegar allt kom til alls.

Jón G. Hauksson

[email protected]