arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
The Social Network

Ekki veit ég með hvaða hugarfari aðrir fara út af The Social Network, en í mínu tilfelli var ég, auk þess að vera hrifinn af myndinni, með eina krefjandi spurningu í kollinum, sem er, hvað er satt og hvað er skáldskapur. Vitað er að myndin er byggð á bók þar sem aðeins ein aðalpersónan í fléttunni um Facebook er til frásagnar og það er Eduardo Saverin, sem kemur langbest út úr myndinni og er í raun fórnarlambið sem allir vorkenna.

En var hann fórnarlambið, ekki vill aðalpersóna myndarinnar Mark Zuckerberg meina það. Sjálfsagt er erfitt að komast að sannleikanum, en leitun á Netinu þar sem hlutirnir gerast í The Social Network, gæti gefið einhver svör. Á meðan svarið fæst ekki þá er um að gera að njóta myndarinnar sem er eins og vel upp byggð spennumynd þó svo að persónurnar séu ekki dæmigerðar hasarmyndahetjur eða skúrkar.

The Social Network er einnig mikið ævintýri, sagan um það hvernig einn tölvunörd fór að því að verða yngsti milljarðamæringur í heimi. Það gefur auga leið að slíkur strákur er enginn venjulegur strákur, sem hann þó vill vera, það er að segja, hann vill komast í fínu klúbbana í Harward og ná sér í stelpur en hvorugt tekst honum. Zuckerberg á að vísu kærustu í upphafi myndarinnar (leikin af Rooney Mara, sem þessa dagana er í Svíþjóð að leika Lisbeth Salander í amerísku útgáfunni af Karlar sem hata konur) en hann klúðrar því sambandi og fylgir klúðrinu eftir á mjög ósmekklegan hátt.

Facebook verður til, en Zuckerberg átti ekki hugmyndina sem hann síðar eignaði sér og í málaferlum notar hann þau rök að hann hafi eingöngu stuðst við eigin lausnir og þar með eigi hann einn réttinn. Saverin, vinur Zuckerberg. sem var meðeigandi Facebook í upphafi hefur ekki sömu kunnáttu á tölvum en hann hefur fjármagnið. Brestir koma í vinskapinn þegar Sean Parker, frægur tölvumaður og stofnandi ólöglega tónlistarvefsins Napster kemst í spilið. Parker er þrjóturinn í myndinni, en var hann þetta partíljón, kjaftaskur og kvennabósi eins og kvikmyndin sýnir hann. Af ljósmyndum að dæma er hann mun líkari Mark Zuckerberg í útliti heldur en Justin Timberlake sem leikur hann.

Hvað sem sannleikanum viðkemur þá hefur David Fincher gert flotta kvikmynd sem stenst nánast allar kröfur og byggir vel upp flókna sögu þar sem ekki er allt sem sýnist. Og hvað varðar Jesse Eisenberg sem birtist okkur í hlutverki Zuckerbergs þá á hann myndina ef svo má segja og þrátt fyrir góðan leik hjá öðrum leikurum, sérstaklega Andrew Garfield í hlutverk Saverins þá er þetta mynd Eisenbergs og að sjálfsögðu David Finchers, sem enn sýnir hversu megnugur hann er og verður forvitnilegt að sjá hvað hann gerir við þríleik Stieg Larssons, en öfugt við hvað Svíar gerðu sem var að gera nánast allar myndirnar í einu lagi þá kvikmyndar Fincher aðeins fyrstu söguna og svo verða vinsældir að skera úr um hvort haldið verður áfram.

Leikstjóri: David Fincher. Handrit: Aaron Sorkin, eftir bókinni The Accidental Billionaires eftir Ben Mezrich. Kvikmyndataka: Jeff Cronenweth. Tónlist: Trent Reznor og Atticus Ross. Leikarar: Gesse Eisenberg, Anthony Garfield, Justin Timberlake og Rooney Mara. 121 mín.

Hilmar Karlsson
Wall Street: Money Never Sleeps

Það er að bera í bakkafullan lækinn að vera að fjalla mikið um Gordon Gekko, þekktustu persónuna í Wall Street: Money Never Sleeps, Allt frá því Oliver Stone sendi frá sér Wall Street (1987) hefur Gekko verið samnefnari fyrir græðgi fjárfesta á peningamörkuðum og hefur margoft verið sagt og skrifað að persónan hafi haft ómæld áhrif á unga fjármálmenn sem vildu hasla sér völd á skömmum tíma og beittu öllum ráðum, heiðarlegum sem óheiðarlegum til að komast yfir sem mest af peningum á sem skemmstum tíma. Og hér á landi þurfum við ekki að leita lengi að sjálfskipuðum „fjármálasnillingum“ sem hugsuðu aðeins um eigin hag og voru í kapphlaupi um það hver væri ríkastur með afleiðingum sem þjóðin er að súpa seiðið af.

Þegar litið er til baka þá var Oliver Stone á hátindi ferils síns þegar hann gerði Wall Street, hafði nýverið gert Platoon og Salvator og átti eftir að gera á næstu árum Born on the Fourth of July, JFK, Natural Born Killers og Nixon. Upp úr miðjum tíunda áratugnum hefur heldur hallað undan fæti hjá Stone hvað varðar gæði kvikmynda hans. Stone hefur þó alltaf haldið sínu í Hollywood og beðið er eftir hverri mynd frá honum með óþreyju enda er hann yfirleitt að takast á við áhugaverð málefni sem skipta máli. En það er eins og neistann vanti hjá honum í nýlegar kvikmyndir eins og World Trade Center sem fjallaði um hryðjuverkárásina á tvíburaturnana í New York og W, sem fjallaði um George W. Bush.

Það sama má segja um Wall Street: Money Never Sleeps. Allt er á réttum stað varðandi spillingu á fjármálamörkuðum. Gekko er sloppinn úr fangelsi þar sem hann sat fyrir fjármálamisferli og hefur hægt um sig enda aðrir smákóngar teknir við. Breyting verður á þegar tilvonandi tengdasonur Gekkos, sem er farsæll og heiðarlegur fjárfestir leitar ráða hjá honum, en hann hefur orðið undir í fjármálafléttu og vill ekki láta þar við sitja. Gekko var slæmur en þeir eru verri sem komnir eru á hans stað á Wall Street enda segir Gekko að hann sé oft minntur á það að hann hafi sagt „Græðgi sé af hinu góða“ en nú sjá hann ekki betur en að græðgi á Wall Street sé orðið að óskrifuðum lögum.

Wall Street: Money Never Sleeps er eins og langflestar kvikmyndir Olivers Stone áhugaverð og spennandi og verið er að tækla umhverfi sem allir hafa skoðun á og vilja vita meira um. En eins og einkennandi er fyrir síðustu kvikmyndir Stones, þá vantar einhvern kraft sem var til staðar í fyrri myndum hans. Stone er með sem fyrr áhugaverðan efnivið og fyrir leikstjóra með hans hæfileika og reynslu þá nægir ekki að skila góðri afþreyingu, það þarf eitthvað að fylgja sem gerir myndina minnisstæða um ókomna framtíð, eins og raunin var með Wall Street, Platoon og JFK, svo þrjá merkilegar kvikmyndir Olivers Stones séu nefndar.

Leikstjóri: Oliver Stone. Handrit: Alan Loeb og Stephen Schieff. Kvikmyndataka: Rodrigo Prieto. Tónlist: Craig Armstrong. Leikarar: Michael Douglas, Shia LaBeouf, Josh Brolin, Carey Mulligan, Susan Sarandon, Eli Wallach og Frank Langella. 133 mín.

Hilmar Karlsson
The Ghost Writer

Það er mikil synd að einkalíf Roman Polanski, sem hefur verið þyrnum stráð svo ekki sé meira sagt, skuli alltaf gnæfa yfir afrek hans á listasviðinu, sérstaklega nú í kjölfar handtöku hans í Sviss fyrir um ári síðan. Hefur handtakan og eftirmálin gert það að verkum að nýjasta kvikmynd hans The Ghost Writer hefur nánast dagað uppi og hingað til lands kemur hún hálfu ári eftir að hún var frumsýnd og fer lítið fyrir henni.

The Ghost Writer á skilið mun betri örlög þar sem um er að ræða vel gerða spennumynd með krydduðum pólitískum söguþræði sem byggður er á metsölubók sem á sínum tíma vakti mikla athygli. Rithöfundurinn, Robert Harris, einn besti sagnahöfundur nútímans, er á slóðum þar sem glöggir lesendur lásu út að fyrirmyndin að forsætisráðherranum breska, Adam Lang væri Tony Blair. Ekki vil ég nú taka svo sterkt til orða enda einkalíf Langs á allt öðrum nótum, en Parker nýtir sér vissulega ýmislegt í fari Blairs og túlkun Pierce Brosnans minnir á Blair. Þetta skiptir samt engu máli. Myndin stendur vel fyrir sínu sem fínn pólitískur þriller og hefur Polanski ekki gert jafn góða sakamálamynd síðan hann gerði Frantic fyrir rúmum tuttugu árum síðan.

Aðalpersónan er rithöfundur, sem hefur það að atvinnu að skrifa ævisögur þekktra einstaklinga sem síðan senda ævisöguna frá sér undir eigin nafni. Hann fær freistandi tilboð um að skrifa ævisögu Adam Langs, sem er fallinn í ónáð og er fluttur á eyju við austurströnd Bandaríkjanna (kvikmyndað á eyju í Norðursjó þar sem Polanski er meinað að koma til Bandaríkjanna). Í skjóli atburða sem verða til þess að athygli heimsins fer á Adam Lang á ný, er rithöfundurinn að lesa sig í gegnum skrif fyrirrennara síns sem lést á dularfullan hátt frá ókláruðu verki og um leið dregst hann inn í líf tveggja kvenna sem eru stoð og stytta Langs, eiginkonunnar Ruth og ritara hans Ameliu, sem einnig er hjákona Langs. Í stað þess að vera hlutlaus aðili sem eingöngu skrifar það sem Lang segir honum verður hann þátttakandi í dramtískri atburðarás þar sem líf hans hangir á bláþræði.

Gæði The Ghost Writer koma ekki á óvart. Ég var búinn að lesa bókina og fannst hún virkilega góð og treysti Harris og Polanski vel til að koma textanum til skila í þjöppuðu formi, sem þeir gera með hjálp virkilega góðs leikarahóps. Það sem síðan eykur gæðin eru handbrögð Roman Polanski. Hann býr enn yfir þeim töfrum sem gert hafa hann að einum mesta kvikmyndasnillingi síðustu aldar. Viss seiðandi dulúð í bland við áreitni eru einkenni sem hann skilar svo vel frá sér og þegar fer saman góður texti, góður leikur og Polanski í fínu formi þá verður enginn fyrir vonbrigðum.

Leikstjóri: Roman Polanski. Handrit: Robert Harris og Roman Polanski eftir skáldsögu Robert Harris. Kvikmyndataka: Pawel Edelman. Tónlist: Alexandre Desplat. Leikarar: Ewan McGregor, Pierce Brosnan, Olivia Williams, Timothy Hutton, Kim Catrall og James Belushi. 128 mín.

Hilmar Karlsson
Salt

Í Salt er Angelina Jolie í hlutverki sem skrifað var fyrir karlleikara í góðu líkamlegu formi og er ekki annað að sjá en að það sé eins og skapað fyrir hana. Jolie hefur áður leikið slíkt ofurkvendi í Tomb Raider kvikmyndunum tveimur þar sem hún lék Löru Croft sem lét sér ekki muna um að leggja að velli fílhrausta karlmenn með líkamann einan að vopni.

Og satt best að segja heldur Jolie, í hlutverki njósnarans Evelyn Salt, myndinni á floti með miklum líkamlegum tilþrifum í slagsmálaatriðum og vígfimi þegar kemur að vopnaburði. Ég hef ekki tölu á öllum þeim karlmönnum sem liggja í valnum af hennar völdum en þeir en þeir skipta tugum og skiptir litlu máli þótt mótherjar hennar séu bandarískir lögreglumenn og úrvalssveitarmenn eða þrautþjálfaðir rússneskir hryðjuverkamenn, allir eru eins og bráðið smjör í höndum hennar, en eðli málsins vegna eru það aðeins svörnustu óvinirnir sem drepast, aðrir liggja í valnum en rísa upp aftur.

Og ekki má gleyma þeirri staðreynd að Salt virðist vera gædd níu lífum kattarins og er varla skráma á henni eftir að hafa lent í átökum við tug karlmanna í mörgum atriðum og það sem er enn ótrúlegra að eftir að hafa ekið eins og brjálæðingur eftir hraðbraut klesst nokkra lögreglubíla í hörðum árekstrum og kóronað þennan æsilega eltingarleik með því að fara fram af brú niður á stafla af leigubílum, skríður hún óséð í burt án þess að hafa fengið skrámu í öllum þessum árekstrum. Sannarlega vel af sér vikið og Jolie gerir þetta allt með mikilli reisn með hjálp kvikmyndatækni á háu stigi.

Það leynir sér ekki að fyrirmyndin að Salt eru Bourne kvikmyndirnar. Sami hraði, óljósar aðstæður og manneskja á flótta, sem við vitum ekki fyrir víst hverjum hún tilheyrir. Ekkert fær stöðvað Salt frekar en Bourne og passað er vel upp á að gefa möguleika á framhaldsmynd sem sjálfsagt verður gerð ef Jolie fæst til að endurtaka hlutverkið því ekki get ég gert mér í hugarlund neina aðra fræga leikkonu sem getur skilað hlutverkinu með sama glans og Jolie gerir.

En góð frammistaða Angelina Jolie og vel unnin hasaratriði duga ekki, handritið er eins og teiknimyndasaga af einföldustu gerð, gloppótt og ósannfærandi, uppfullt af mótsögnum sem lítið er reynt að lagfæra, aðeins treyst á Jolie og mikinn hraða til að mótsagnirnar og ótrúverðugleikinn fari fram hjá sem flestum, sem það gerir örugglega. Ég hitti ég einn kunningja minn í hléinu sem sagðist hafa valið Salt þar sem honum datt helst í hug að þarna væri góð poppkornsmynd á ferðinni, hann gæti setið rólegur í sætinu með sitt poppkorn án þess að fara að beita huganum of mikið.

Leikstjóri: Phillip Noyce. Handrit: Kurt Wimer. Kvikmyndataka: Robert Elswit. Tónlist: James Newton Howard. Leikarar: Angelina Jolie, Liev Schreiber, Chiwetel Ejiofor og August Diehl. 100 mín.

Hilmar Karlsson
Robin Hood

Þegar leikstjórar á borð við Ridley Scott eiga í hlut þá eru væntingar miklar. Scott hefur ekki staðist þær væntingar á síðustu árum og var ég að vona að Robin Hood myndi aftur færa Scott á þann stall sem hann skipaði þegar hann var á hátindinum eftir Gladiator, en því miður er ekki svo og þó Robin Hood sé alls ekki slæm kvikmynd og Scott sýnir snilldartakta í einstaka atriðum þá er hún ekki nema rúmlega í meðallagi þegar gæði mynda hans eru metin.

Ef miða á Robin Hood við aðrar kvikmyndir um Hróa hött þá stendur hún að vísu uppúr enda þar ekki um auðugan garð að gresja hvað gæði varðar. Hrói höttur er tákn ævintýra fyrr á öldum og raunsæi látið liggja milli hluta. Ridley Scott fer aðrar leiðir og hans Hrói höttur á ekki mikið sameiginlegt með fyrirrennurum sínum, heitir Robin Longstride, er krossfari á heimleið sem fallið hefur í ónáð hjá Ríkharði ljónshjarta. Þegar Ríkharður er felldur í orrustu, rétt áður en haldið er frá Frakklandi til Englands, tekur Robin til sinna ráða og flýr yfir sundið ásamt nokkrum fylgismönnum sínum.

Örlögin taka í taumana og gera það að verkum að Robin er sá sem flytur móður Ríkharðs og bróður þær fréttir að konungurinn sé fallinn, Jóni bróður til mikillar ánægju. Síðan er haldið til Nottinghams þar sem Robin hafði lofað deyjandi manni að færa föður hans sverð sitt. Þar fyrir eru fógetinn af Nottingham sem eins og í þjóðsögunni verður höfuðóvinur Robins og Lafði Marion sem orðin er ekkja og þarf að berjast fyrir sig og sína. Robin leggst í útlegð með sínum mönnum en verður aldrei sá Hrói sem við eigum að venjast. Lítið fer fyrir því að hann ræni ríka til að hjálpa fátækum en er þess meira í sínu stríði með sínum mönnum og er fyrst og fremst útlaginn Robin Longstride, sem berst gegn yfirvaldinu fyrir hönd landeiganda en ekki Hrói höttur sem hjálpar fátækum.

Öll tæknivinna og umhverfi er fyrsta flokks og handritið ágætlega skrifað en það vantar líf í myndina, eitthvað sem heldur okkur sem erum úti í sal við efnið. Allt of mikið er um bardaga sem örugglega gleðja einhverja en það er á kostnað innihaldsins og gerir það að verkum að myndin nær sér aldrei almennilega á strik. Leikarar eru yfirleitt góðir, enginn betri en öldungurinn Max Von Sydow í litlu en áhrifaríku hlutverki. Hvað varðar Russell Crowe í titilhlutverkinu þá er leikur hans yfirleitt fínn og minnir stundum á hversu góður hann var í Gladiator.

Sagan af Hróa hetti er í kvikmynd Ridley Scotts aðeins undirstaða til að gefa myndinni sjálfstætt líf og það tekst honum og handritshöfundinum Brian Helgeland nokkuð vel en Scott verður um leið fótaskortur á sínu sérsviði sem er að sameina handritið þéttri og innihaldsríkri kvikmyndgerð.

Leikstjóri: Ridley Scott. Handrit: Brian Helgeland. Kvikmyndataka: John Mathieson. Tónlist: Marc Stredenfeld. Leikarar: Russell Crowe, Cate Blancett, Matthew MacFadyen, Mark Strong, William Hurt, Max Von Sydow, Mark Addy og Kevin Durant. 140 mín.

Hilmar Karlsson
Kóngavegur

Í Kóngavegi eins og í Sveitabrúðkaupi, safnar Valdís Óskarsdóttir saman kostulegum persónum í einn hóp þar sem enginn trónir yfir aðra, allir fá að láta ljós sitt skína hversu lítilfjörlegt sem það er. Í Sveitabrúðkaupi var það hópur fólks á leið út á land í brúðkaup. Í Kóngavegi eru allir á sama stað í hjólhýsahverfi sem verður nú að teljast frekar léleg auglýsing fyrir slíkt sambýli, hjólhýsin eru ekki þessi flottu og stóru hjólhýsi sem sjást í auglýsingum, heldur búinn að missa glansinn fyrir löngu og eru varla búsetuhæf. Persónurnar eru einnig flestar búnar að missa af tækifærum lífsins og hafa lokast inni í þessu vesæla búsetusamfélagi þar sem hver og einn reynir með einhverju móti að hafa í sig og á án þess að þurfa að stunda hefðbundna vinnu.

Þrátt fyrir þessa nöturlegu lýsingu þá er Kóngavegur langt frá því að vera einhver barlómur. Persónur hafa sinn kómíska karakter sem aðgreinir þær. Og í handriti Valdísar eru margar fyndnar og vel skrifaðar uppákomur sem skila sér yfirleitt en þó ekki alltaf. Persónulýsingarnar komast vel til skila og ósjálfrátt fær maður meiri áhuga á einni persónunni en annarri, yfirleitt vegna þess að þó yfirborðið sé hrjúft þá er sálin enn í lagi. Aðrar persónur eru meira eins og þær koma fyrir og þegar kómíkin er ekki alveg skila sér hvað þær varðar þá eiga sum atriðin til að vera langdregin og kemur það niður á heildinni.

Valdís sýndi það í Sveitabrúðkaupi að hún á auðvelt með að leikstýra leikurum og fá það besta út úr þeim. Langflestir leikarana sem þar léku eru einnig hér til staðar, til dæmis Nanna Kristín Magnúsdóttir og Nína Dögg Fillipusdóttir sem báðar fá samúð hjá áhorfendum og eiga góðan leik sem og Björn Hlynur Haraldsson og Ingvar E. Sigurðsson sem ekki eru í eins þakklátum hlutverkum en eru engu að síður í miklum ham.

Hér á landi tilheyra hjólhýsahverfin sumrinu en annarsstaðar eru hjólhýsin heilsársbústaðir. Bústaðirnir við Kóngaveginn eru heilsárs heimili og myndin gerist að hausti eða vetri til þegar allra veðra er von og því ekki hægt að tala um raunverulegt íslenskt umhverfi sem að mínu mati veikir myndina hvað varðar trúverðugleika, því ekki er hjá því komist að taka persónurnar að einhverju leyti alvarlega, þó fyndnar séu, enda mikið gengið á í lífi þeirra og við þekkjum margt í þeim úr íslenskum raunveruleika. Það er vel við hæfi að myndin endi á því að þeir sem eiga skilið að fá annað tækifæri aka á brott, aðrir verða eftir í slumminu enda mundu þeir ekki þrífast neins staðar annars staðar.

Leikstjóri og handritshöfundur: Valdís Óskarsdóttir. Kvikmyndataka: Bergsteinn Björgúlfsson. Tónlist: Lay Low og Pétur Hallgrímsson. Leikarar: Gísli Örn Garðarsson, Daniel Brühl, Nanna Kristín Magnúsdóttir, Ólafur Darri Ólafsson, Ólafur Egilsson, Nína Dögg Filippusdóttir, Björn Hlynur Haraldsson, Ingvar E. Sigurðsson og Kristbjörg Kjeld. 105 mín.

Hilmar Karlsson
Green Zone

Hvorki efnavopn né kjarnorkuvopn hafa fundist í Írak en það var ein helsta ástæðan fyrir innrás bandamanna árið 2003. Bandaríkjamenn héldu uppi miklum áróðri þar af lútandi og önnur NATO ríki, þar á meðal Ísland fylgdu forystusauðnum eftir. Þetta vopnaleysi Íraka er undirstaðan í Green Zone, sem gerist stuttu eftir innrásina.

Ekkert er verið að blanda öðrum þjóðum en Írökum og Bandaríkjamönnum í söguna, sem segir frá bandarískum liðþjálfa sem stjórnar sveit sem á að finna efnavopn Íraka. Eftir þrjár árangurslausar árásir á húsnæði þar sem vopnin eiga að vera fer hann að gruna að ekki sé allt með felldu hvað varðar þær upplýsingar sem herinn fær um hvar efnavopnin eru staðsett. Þegar hann kvartar er þaggað niður í honum, en óvænt hjálp berst frá liðsmanni CIA og er ljóst að herinn og CIA starfa ekki saman og er grunnt á því góða milli þessarar aðila. Grunur liðþjálfans er staðfestur þegar hann kemst á snoðir um að foringi í leyniþjónustu hersins hafi hitt hershöfðingja Saddams, sem á að hafa haft efnavopnin í sinni vörslu, áður en innrásin var gerð og fengið þær upplýsingar að engin efnavopn væru til staðar í Írak. Þetta voru ekki góðar upplýsingar fyrir hinn stríðsglaða forseta, George W. Bush, sem vildi stríð hver sem ástæðan var.

Þetta er fín og spennandi saga og Paul Greengrass, sem leikstýrði tveimur af þremur Bourne myndunum er í fínu form, það er að segja í löngum upphafskafla og löngum lokakafla þar sem handheldnum tökuvélum er beitt af svo mikilli kúnst að mjög erfitt er að fylgjast með því hvað er að gerast. Lætin eru slík að þó ég hafi verið allur af vilja gerður til að reyna að fá einhverja vitræna merkingu í hasarinn þá tókst það ekki. Öruggt er að þessi atriði virka sem adrenalínsprauta á spennufíkla en fyrir mig voru þau alltof löng og höfðu neikvæð áhrif á góða sögu og góða frammistöðu leikara. Handritið er þétt og vel skrifað og atriðin þegar verið er að sýna lífið hjá þeim sem eru í öruggu skjóli innan ”Green Zone” sem mótvægi við líf þeirra sem eru á átakasvæðum og hjá íröskum almenningi er sláandi.

Ekki veit ég nákvæmlega hvað er satt og hvað ekki í Green Zone en gæti alveg trúað að í megindráttum sé sagan sönn, ef ekki þá hefur hinn frábæri handritshöfundur Brian Helgeland tekist mjög sannfærandi að sameina raunveruleika og skáldskap. Ekki skemma leikarar fyrir trúverðugleikanum. Mat Damon sem lék Jason Bourne undir stjórn Paul Greengrass er frábær í hlutverki liðþjálfans og ber höfuð og herðar yfir aðra leikara. Greg Kinnear í hlutverki slóttugs leyniþjónustumanns á vegum hersins og Brendan Gleeson í hlutverki CIA foringja skila einnig sínum hlutverkum vel.

Green Zone er fín skemmtun. Ekki ólík Bourne myndunum hvað varðar hraða og snerpu í atburðarásinni en eins og áður segir þá fer hún fram úr sér í hasaratriðum þegar verið er að elta uppi herforingja úr liði Saddams Husseins.

Leikstjóri: Paul Greengrass. Handrit: Brian Helgeland eftir bók Rajiv Chandrasekaran. Kvikmyndataka: Barry Ackroyd. Tónlist: John Powell. Leikarar: Matt Damon, Greg Kinnear, Brendan Gleeson, Khalid Abdalla og Amy Ryan. 115 mín.

Hilmar Karlsson
Brothers

Þegar fylgst er með stríðsátökunum í Írak og Afganistan úr fjarlægð þá snerta daglegar fréttir af árásum hermanna NATO og hryðjuverk heimamanna með tilheyrandi mannfalli ekki þjóðarsálina eins og ætla mætti. Ástæðan er fyrst og fremst fjöldi atburða og fréttir sem eru í grunninum eins. Það er ekkert sem kemur lesenda eða hlustanda lengur á óvart og þar að auki eigum við ekki neinna hagsmuna að gæta. Íslendingar eru jú blessunarlega lausir við að eiga her og þótt fyrrum ríkisstjórn hafi samþykkt innrás bandamanna í Írak á sínum tíma þá erum við ekki beinir þátttakendur.

Ekki er hægt að segja það sama um þær þjóðir sem eru með unga hermenn á framandi slóðum og þarf ekki annað en að horfa á bresku fréttstöðina SKY sem segir frá hverjum einasta breska hermanni sem fellur í Írak eða Afganistan. Og það er skiljanlegt. Ungur maður í blóma lífsins fellur í stríði sem er honum nánast óviðkomandi og skilur eftir sorgbitna fjölskyldu og ættingja.

Brothers er um eina slíka fjölskyldu. Hornsteinar fjölskyldunnar eru tveir bræður, annar þeirra, Sam, er fyrirmyndarhermaður eins og faðirinn var, hermaður sem hefur unnið sig upp í foringjastöðu og er á leiðinni í annað skiptið til Afganistan. Um sama leyti er svarti sauðurinn í fjölskyldunni, Tommy, að koma úr fangelsi og finnur hann vel fyrir andúðinni sem faðir hans hefur á honum. Fljótt skiptast veður í lofti. Tilkynnt er að Sam hafi fallið í átökum við talíbana. Atburður þessi verður til þess að Tommy hysjar upp um sig buxurnar og gerist verndari Grace, eiginkonu bróður síns og dætra þeirra tveggja og stendur sig vel svo ekki sé meira sagt.

Gleðin er mikil þegar fréttist að Sam sé á lífi og á leiðinni heim. Gleðin er þó skammvinn þar sem bróðirinn sem fór kom ekki aftur, heldur gjörbreyttur persónuleiki. Áhorfendur úti í sal vita hvað varð til þess að hann breyttist, en það veit fjölskyldan ekki og sú mikla dramatík sem einkennir seinni hluta myndarinnar og gerir fjölskyldulífið óbærilegt er að miklu leyti vegna þess að fjölskylda Sams veit ekki hvernig á að meðhöndla hann og sektarkendin er það mikil hjá Sam að þegar hann er ítrekað spurður um hvað gerðist þá snýst hann til varnar með harkalegum ásökunum á eiginkonu sína og bróður.

Brothers er áhrifamikið drama. Myndin fer frekar hægt af stað og er nokkuð fyrirsjánaleg en það kemur ekki í veg fyrr að einstaka atriði eru geysivel gerð og útfærð, eins og atriðið þegar fjölskyldan hittist, Sam er að fara til Afganistan og Tommy að koma úr fangelsi. Þegar líður á myndina tekur dramað mikinn kipp þegar Sam kemur heim en þá gerist það sem er kannski óhjákvæmilegt að dramatíkin í sambandinu á milli bræðranna og Grace verður full melódramatískt og hefði ekki verið fyrir góðan leik Jake Gyllenhaal, Tobey Maguire og Natalie Portman þá hefði myndin verið brothætt í lokin.

Leikstjóri: Jim Sheridan. Handrit: David Beniof, eftir handriti Susanne Bier og Anders Thomas Jensen. Kvikmyndataka: Frederick Elmes. Tónlist: Thomas Newman. Leikarar: Jake Gyllenhaal, Tobey Maguire, Natalie Portman og Sam Shepard. 104 mín.

Hilmar Karlsson