Hugbúnaðarsamsærið: Hvers vegna notum við lélegan hugbúnað? / 03/2005

Ég rakst á bók um daginn sem mér fannst einkar áhugaverð. Hún heitir „The Software Conspiracy“ og fjallar um það hvers vegna hugbúnaður er ekki betri en hann er í raun og veru. Höfundurinn er Mark Minasi, þekktur tölvusérfræðingur eða „tölvuvesenisti“ eins og einn vinur minn kallar það. Mark er þar að auki Íslandsvinur, hefur haldið hér fyrirlestra um tölvumál.

Það kannast allir við að tölvan frjósi eða hrynji þegar verið er að vinna á henni og oftar en ekki hefur maður tapað einhverjum gögnum eða vinnu á því. Það er óhætt að segja að allir sem hafa notað tölvu hafa kynnst hugbúnaði sem virkar ekki sem skyldi, hvort sem það er stýrikerfið eða eitthvert forrit sem er sökudólgurinn. En hvað veldur? Hvers vegna er hugbúnaður (stýrikerfi jafnt sem forrit) ekki betur gerður en raun ber vitni? Og hvers vegna sættum við okkur við þetta?

Ástæðurnar þrjár

Mark heldur því fram að þrennt valdi því að við sættum okkur við gallaða vöru. Í fyrsta lagi er okkur innrætt frá fyrstu skrefunum á tölvubrautinni að galli sé eitthvað sem við verðum að lifa við. „Svona eru tölvur, mundu bara að vista nógu oft“ er setning sem allir hafa heyrt og það yfirleitt frá þeim sem kunna meira á tölvur en viðkomandi. Fyrst þeir vita betur þá hlýtur þetta að vera eitthvað sem er

óumflýjanlegt, ekki satt?

Í öðru lagi þá segja öll tölvublöð og kannanir að hugbúnaðargallar séu í lagi. Að minnsta kosti segja þau ekki að þeir séu ekki í lagi. Flestir hafa séð töflur þar sem borinn er saman hugbúnaður og merkt við þá kosti sem hugbúnaðurinn hefur til brunns að bera. Maður sér aldrei slæma dóma um hugbúnað í tölvutímaritum, frekar er því sleppt að fjalla um hann. Svona samanburðartöflur segja lítið um gæðin heldur eingöngu um hvað er til staðar í forritinu. Staðreyndin er bara sú að því fleiri sem möguleikarnir eru þeim mun líklegra er að forritið sé gallað.

Í þriðja lagi er ástæðan sú að það býður enginn hugbúnaðarframleiðandi upp á annað. Hver hefur séð auglýst forrit sem frýs aldrei? Ástæðan að stórum hluta fyrir því að ekki er boðið upp á hágæðahugbúnað er sú að framleiðendur vita ekki betur. Á meðan þetta selst og selst vel þá hafa hugbúnaðarframleiðendur enga ástæðu til að breyta þvi. Þeir eru jú ekki að þessu af góðmennskunni einni saman heldur vegna peninganna. Ef á hinn bóginn fólk hætti að kaupa gallaða vöru og heimtaði gallalausa þá myndu þeir fara að framleiða hana.

Bílar sem frjósa?

Mark ber gjarnan saman hugbúnað og bíl. Það vill enginn keyra bíl sem gæti frosið skyndilega eða bíl sem væri þannig að á kílómetra fresti þyrfti að drepa á honum, allir farþegar færu úr bílnum og inn aftur og bíllinn síðan endurræstur fyrir næsta kílómetra. Hvað þá að eiga á hættu að stýrið frysi ef beygt væri til vinstri um leið og hækkað væri í útvarpinu. Bílasamlíkingin er ekki svo vitlaus þegar á það er litið að bílaiðnaðurinn í Bandaríkjunum snerist lengi vel um nýjungar og flottara útlit en bílarnir sjálfir breyttust ekkert. Þegar japanskir bílar streymdu á markaðinn þá hrundi bandaríski bílaiðnaðurinn vegna þess að neytendur kusu frekar áreiðanlega bíla þrátt fyrir að þeir væru ekki með mörgum nýjungum. Gerist það sama í hugbúnaðargeiranum?

Það er hægt að framleiða gallalausa vöru. Farsímaframleiðendur sönnuðu það. Farsímarnir frusu ekki eða hrundu. Þegar ég spurði Mark hvaða breytingar væru helstar á þessum sex árum frá því hann skrifaði bókina sagði hann að farsímaframleiðendur væru farnir að slá slöku við í þessum efnum. Það batnar sem sagt ekki!

Hvað getum við gert? Ein leiðin er að kaupa ekki gallaðan hugbúnað, sem getur verið erfitt þegar ekki er neitt annað val. Önnur leið er að láta hugbúnaðarframleiðendur vita að okkur mislíkar hversu gölluð vara þeirra er og biðja um gallalausa vöru.

Svona að lokum: bókin fæst ókeyps á netinu á slóðinni http://www.softwareconspiracy.com .