Dylgjur, rógburður og svívirðingar (BJ)

Davíð Oddsson er málglaður maður. Hann tjáir sig oft með eftirminnilegum hætti þó að Geir H. Haarde muni ekki eftir símtali þar sem Davíð sagði að engar líkur væru á því að bankarnir héldu velli. Davíð sagði sjálfur í viðtali eftir að hann varð seðlabankastjóri að hann hefði ekki lagt í vana sinn að hringja í flokksmenn sína til þess að segja þeim til. Geir hefur kannski orðið svona mikið um þetta óvænta símtal að hann hefur verið gripinn óminnishegra.

Davíð sagðist hættur í pólitík. Í viðtali við norræna tímaritið Nordisk Tidskrift sagði hann „brotthvarf sitt af vettvangi stjórnmálanna hafi ekki skaðað Sjálfstæðisflokkinn, heldur þvert á móti sem sýni að hann hafi farið á réttum tíma.“

Einhver sagði að Davíð hefði reiðst þegar Kjartan vinur hans Gunnarsson var látinn hætta sem framkvæmdastjóri Sjálfstæðisflokksins. Í áðurnefndu viðtali sagði hann: „ Ég heyrði að ungur maður sem ætlar að verða framkvæmdastjóri flokksins, sagði að sitt fyrsta verk yrði að sameina flokkinn fyrir kosningar. Ég veit ekkert um hvað þessi ágæti maður er að tala.“ Aðrir ágætir menn að mati Davíðs voru Þórður Friðjónsson sem var forstjóri Þjóðhagsstofnunar þar til hún var lögð niður og Jón Gerald Sullenberger, eða hvað hann nú heitir. Í kosningunum sem vísað er í bætti Sjálfstæðisflokkurinn við sig þremur þingsætum.

Aðspurður kvaðst Davíð sakna svolítið átakanna í lífi stjórnmálamannsins – þess að takast á um hvort hugmynd verði að veruleika. Hins vegar telur hann þátttöku í stjórnmálum ekki eftirsóknarverða. „Þegar fólk segist ætla í prófkjör segist ég vona að það nái árangri og að ég virði hugrekki þess og vilja, en þar með hafi það tekið ákvörðun um tvennt: að vera fátækt fólk allt sitt líf og í öðru lagi að sitja undir dylgjum, rógburði og svívirðingum, ef það nær einhverjum pínulitlum árangri,“ segir Davíð.

Það er skiljanlegt að hann hafi valið rólegan vettvang Seðlabankans frekar. Þar eru launin amk þolanleg.

Spurður um aðild að Evrópusambandinu (ES) segir Davíð að Ísland hafi ekkert í ES að sækja. Engin rök séu með aðild Íslands heldur einungis rök á móti. Aðild Norðmanna að ES myndi heldur ekki breyta neinu fyrir Íslendinga að mati Davíðs.

Davíð talaði við fleiri fjölmiðla.

„Það er þýðingarmikið að hér sé meira jafnræði en ríkir í dag og ég tel að samfélagið megi ekki fá þann brag að auðmenn lúti ekki þeim reglum sem aðrir menn lúta. Það finnst mér vera mjög hættulegt og dapurleg þróun," segir Davíð Oddsson seðlabankastjóri í viðtali við Evu Maríu Jónsdóttur sem sýnt var í Kastljósi.

Davíð tók fram að vilji hans lægi til þess að menn væru efnaðir og að ákveðin sókn væri í fjárhagsleg gæði. „Hugtök eins og eignagleði eru góð og gild, en það er bara eins og annað sem vekur hjá manni gleði, hvort sem það er matur, vín eða konur, það þarf að vera hófsemd í þeim efnum til að vel fari. Um leið og græðgin fer úr böndunum þá verður hún mjög til ills, bæði fyrir viðkomandi og allt umhverfi viðkomandi.“

Jamm. Matur, vín eða konur.

Í viðtalinu bar Baugsmálið á góma og taldi Davíð slæmt að ekki væri hægt að taka stór mál líkt og það og málverkafölsunarmálið til efnismeðferðar. "Það er afskaplega vont ef dómskerfið ræður aðeins við smæstu mál; gæsluvarðhaldsúrskurði, innbrot í sjoppur og þess háttar. Ef menn ráða ekki við mál eins og málverkafölsunarmálið, þá er það til þess fallið að skapa mikið vantraust á dómskerfinu, það er ekki vafi." Davíð telur fullyrðingar ákærðra í Baugsmálinu um lögfræðikostnað jafnframt undarlegar. "Ef maður er ákærður fyrir eitthvað sem maður telur ekki eiga við rök að styðjast, af hverju lætur maður það bara ekki ganga sína venjulegu lögfræðilegu leið? Í hvað fara 2.000 milljónir króna?" spyr Davíð.

Davíð tjáði sig jafnframt um samband sitt við George W. Bush Bandaríkjaforseta og hvort vinátta þeirra hefði valdið því að varnarsamstarf Íslands og Bandaríkjanna hélst jafnlengi og raun bar vitni. Davíð segir að þegar málið hafi fyrst komið til umræðu í Hvíta húsinu hafi Bush komið að aðalritara NATO, Colin Powell og fleirum og spurt þá um hvað þeir væru að ræða og verið tjáð að brottflutningur herþotnanna frá Íslandi væri fyrirhugaður. "Þá segir forsetinn, þó ég hafi ekki komið til umræðu: Davíð Oddsson er vinur minn, látið hann í friði, og tók fyrir annað mál. Þetta liggur allt fyrir og er skjalfest," segir Davíð.

Í ágætu viðtali Þorgríms Þráinssonar við Davíð Oddsson seðlabankastjóra í tímaritinu Heilbrigðismálum koma fram áhugaverð sjónarmið um starf stjórnmálamannsins.

„Vandamál stjórnmálamanns er að hann þarf að taka ákvarðanir þegar hann hefur 20-30% af æskilegum upplýsingum til staðar,“ segir Davíð. „En svo getur sagnfræðingur gagnrýnt viðkomandi harðlega þegar hann löngu síðar hefur sjálfur 70-80% upplýsinganna fyrir framan sig. Ef stjórnmálamaður ætlar ekkert að aðhafast fyrr en hann hefur sama upplýsingamagn og sagnfræðingur, verður honum ekki mikið úr verki.“

Hvernig ætli þetta sé með Seðlabankastjóra?

„Það eru ekki bara sagnfræðingar, sem oft telja sig geta setzt í sæti dómara yfir gjörðum stjórnmálamanna. Mörgum hættir til að fordæma ákvarðanir í fortíðinni, sem virðast í ljósi sögunnar augljóslega rangar, án þess að taka tillit til þess hvernig málið horfði við þeim, sem þurftu að taka ákvörðunina.

Sumir stjórnmálamenn bíða með ákvarðanir, segjast vilja skoða hvernig málin þróast, endurmeta stöðuna eftir svo og svo langan tíma o.s.frv. “

Hvaða stjórnmálamenn er Davíð að vísa í þarna?

„Yfirleitt eru það þó betri stjórnmálamenn sem þora að taka ákvarðanir, jafnvel þótt þeir eigi á hættu að þær verði síðar taldar rangar. Ef menn taka margar ákvarðanir, er líka líklegra að einhverjar þeirra verði réttar en ef menn taka engar! Þegar vantar upp á upplýsingarnar, skiptir innsæi og dómgreind öllu máli.“

Þó að Davíð hafi ekki hringt í flokksfélaga sína hringdi hann þó í undirritaðan fyrir skömmu til þess að árétta að hann hefði aldrei sýnt Jóni Ásgeiri Jóhannessyni fjandskap opinberlega. Þessu er hér með komið á framfæri við sagnfræðinga.

Benedikt Jóhannesson