Atvinnulífið á sér ekki málsvara (JGH)

Allt frá því að Svavar Gestsson nennti ekki lengur að semja við Breta og Hollendinga hefur verið samfelldur áróður um að ef við samþykktum ekki Icesave þá færi allt á versta veg í íslensku atvinnulífi. Það yrði skrúfað fyrir fé til okkar af hálfu erlendra lánastofnana og við yrðum útskúfuð í hinu virðulega alþjóðasamfélagi. Ekkert af þessu hefur gerst og mun auðvitað ekki gerast.

Þetta er hluti af úthugsuðum hræðsluáróðri. Það finnast engin lög fyrir því að ríkissjóður eigi að ábyrgjast Icesave – ekki heldur neyðarlögin – og ekki veit ég hvernig hægt er að stilla því upp sem áhættufíkn að hafna ríkisábyrgð upp á næstum 700 milljarða króna.

Gestur Jónsson, lögmaður Jóns Ásgeirs Jóhannessonar og Sigurðar Einarssonar, skrifar meira að segja grein ásamt fleirum þar sem hann segir: „Við höfum engan rétt til þess að leika okkur að efnahagslegri framtíð barna okkar með því að halda áfram að þykjast ósigrandi og geta boðið hvaða aðstæðum sem er byrginn. Sá hugsunarháttur hefur þegar kallað yfir okkur eitt hrun og við megum ekki við öðru.“

Það er holur hljómur í þessum skrifum lögfræðingsins, svo vægt sé til orða tekið.

Ekki veit ég hvenær ríkisábyrgðir á einkafyrirtækjum komust í tísku en ég hef aldrei verið hrifinn af þeim. Ekki leist mér á það þegar rætt var um að DeCode fengi ríkisábyrgð – en sú heimild var raunar samþykkt á Alþingi - en það kom sem betur fer aldrei til kasta hennar.

Ég tek sömuleiðis eftir því að formaður Samtaka verslunar og þjónustu, SVÞ, Margrét Kristmannsdóttir vill ríkisábyrgð á gamla Landsbankanum. Kemur kannski ekki á óvart, hún vildi ólm samþykkja hinn afleita Icesave II samning fyrir rúmu einu ári; láta saklausa skattborgara borga brúsann.

Samtök verslunar og þjónustu eru með herferðina spilum saman sem gengur út að auka viðskiptin í samfélaginu til að örva atvinnulífið og búa til ný störf. Þetta er fín herferð.

En ef skattborgarar þurfa að borga tugi milljarða í Icesave á þessu ári og meira til á þeim næstu þá er minna umleikis til að spila saman. Þess utan hækkar ríkið beina skatta og óbeina sem dregur úr kaupmætti fólks - og tiltrú á framtíðina - og fyrir vikið er minna fé til að spila saman.

Ríkisstjórnin hefur ekki skilið það ennþá að hún getur ekki endurreist atvinnulífið með því einu að hækka skatta. Það er Múnkhásen-aðferðin; að toga sig upp á hárinu.

Allt frá því að í kosningunum vorið 2009 hefur verið hamast á því að hér væri allt í brunarústum og enginn vildi lána Íslandi fé nema að fyrst yrði gengið frá Icesave.

Ég sagði nýlega í útvarpsþætti að peningar færu ekki í fýlu. Þarna notaði ég raunar frasa sem Egill Jóhannsson, forstjóri Brimborgar, kom fyrstur með og við höfum notað annað slagið í útvarpsþætti á Útvarpi Sögu þar sem við höfum verið vikulegir gestir í bráðum þrjú ár.

Málið er að íslensk fyrirtæki hafa gert góða hluti og átt aðgang að erlendum lánamörkuðum þótt ekki sé búið að afgreiða Icesave. Íslenskt fyrirtæki fá lán erlendis ef framtíðartekjur þess eru traustar og efnahagurinn þokkalega traustur. Peningar fara ekki í fýlu.

Össur hefur hagnast verulega og er ekki í neinum vandræðum með aðgang að lánsfé. Það var auðvitað sérstaklega hallærislegt þegar reynt var að koma því að í umræðunni að erlendir lánadrottnar vildu ekki lána Össuri á Íslandi.

Icelandair hefur gert mjög góða hluti og forstjóri félagsins, Birkir Hólm Guðnason, segir að nú leggi félagið áherslu á það sé íslenskt í erlendri kynningu. Íslenskt skal það vera.

Samherji hefur gert mjög góða hluti þrátt fyrir hrunið – og þar á bæ verða menn ekki varir við að erlendir bankar séu eitthvað hikandi.

Marel hefur gert mjög góða hluti og var ekki í vandræðum með að endurfjármagna félagið með aðstoð erlendra banka. Seint á síðasta ári tryggði félagið sér 54 milljarða króna í endurfjármögnun, aðallega hjá hollenskum bönkum.

Landsvirkjun greindi frá því að náðst hefði samkomulag við Norræna fjárfestingarbankann (NIB) um 70 milljóna dollara fjármögnun á Búðarhálsvirkjun, en áætlað er að um 200 milljónir dollara af lánsfé þurfi til að ljúka framkvæmdinni.

Þetta er hið besta mál en samt heldur forstjórinn því fram aftur og aftur í fjölmiðlum að Icesave tefji fyrir allt og öllu þegar kemur að fjármögnun Búðarhálsvirkjunar og íslenskra fyrirtækja.

Landsvirkjun malar gull og hefur öruggar framtíðartekjur. Ef fyrirtækið hætti öllum fjárfestingum í bili þá gæti það greitt skuldirnar upp á næstum 12 til 15 árum. Verri er nú staðan ekki.

Raunar birtast alltaf annað slagið æsifréttir um að Landsvirkjun eigi eftir að skila eigendum sínum hundruðum milljarða króna arði á næstu árum.

Fylgismenn Icesave eiga að hætta að tala íslenskt atvinnulíf niður og vera með endanlausan hræðsluáróður um að við séum á bjargbrúninni og eina haldreipið sé ríkisábyrgð saklausra skattborgara á Icesave.

Nýlega hafa borist fréttir um stórkostlegan árangur á Landspítalanum háskólasjúkrahúsi um sparnað upp á 3,4 milljarðar króna. Það hefur verið gert í sátt og samlyndi við starfsmenn sjúkrahússins og samfélagið í heild sinni.

Fjölmörg íslensk fyrirtæki hafa unnið hörðum höndum að því að endurskipuleggja rekstur sinn. Úti um allan bæ eru sveittir forstjórar, millistjórnendur og starfsmenn að gera sitt besta þrátt fyrir að eina leið ríkisstjórnarinnar sé að hækka skatta og gera fyrirtækjum erfiðara fyrir.

Takið eftir því að atvinnutryggingagjaldið er komið úr 5,34% í 8,65% á tímum mesta atvinnuleysis í Íslandssögunni.

Ef það er einhugur hjá aðilum vinnumarkaðarins – og helstu hagsmunasamtökum atvinnulífsins – að líma Icesave-klafann á þjóðina, eins og formaður SVÞ sagði á aðalfundi samtakanna, og hækka skattana í kjölfarið þá liggur það fyrir sem mig hefur löngu grunað; að íslenskt atvinnulíf á sér enga alvöru málsvara.

Á meðan berjast forstjórar, millistjórnendur og almennir starfsmenn í þúsundum íslenskra fyrirtækjum við að gera sitt besta. Það hvílir mikið á herðum þeirra – og víða er góðar sögur að segja.

Jón G. Hauksson

[email protected]