Netið: Aðhald íslenskra kaupmanna

Ein af hliðarverkunum Internetsins sem mig grunar að Íslendingar átti sig ekki allir á er að það hefur án nokkurs vafa veitt íslenskum kaupmönnum umtalsvert aðhald á síðustu árum. Betur má þó ef duga skal.

Maður verður sífellt meira var við það að Íslendingar nýti sér Netið til að kaupa hluti erlendis frá og nú síðast – fyrir fall krónunnar – virtist sem annar hver maður væri að flytja inn bíla frá Bandaríkjunum. Íslenskir kaupmenn hafa án efa fylgst með þessari þróun af talsverðum áhuga, enda eru hver viðskipti sem fara fram með þessum hætti glatað tækifæri fyrir þá.

Harðnandi samkeppni

Hér á árum áður gátu íslenskir kaupmenn verið tiltölulega frjálsir frá slíkri alþjóðlegri samkeppni og þurftu e.t.v. í mesta lagi að keppa við örfáa aðra á þessum litla og afskekkta markaði. Helst hafa sennilega verslunarferðirnar til Glasgow gert þeim lífið leitt. Það er að sjálfsögðu í eðli kaupmanna að reyna að hámarka sinn hagnað og því hefur álagningin án efa markast að einhverju leyti af þessum skorti á samkeppni.

Með tilkomu Internetsins og sífellt blómlegri netviðskiptum eru íslenskir kaupmenn hins vegar komnir í bullandi samkeppni við kollega sína um allan heim. Sú samkeppni er þegar orðin hörð og á án efa eftir að verða harðari eftir því sem fleiri átta sig á möguleikum Internetsins við verslun. Þegar Íslendingar geta á einfaldan hátt flett upp hlutum sem þeir sjá auglýsta hér heima á ákveðnu verði og gert verðsamanburð er erfiðara en áður fyrir íslenska kaupmenn að bjóða verð sem er langt fyrir ofan öll velsæmismörk.

Dulbúinn stuðningur hins opinbera?

Að vísu gera yfirvöld kaupmönnum mikinn greiða með flóknum tollareglum og alls konar vöru- og aðflutningsgjöldum sem auka flækjustigið á innflutningi nokkuð, því ef kaupandinn þekkir ekki nákvæmlega hvaða gjöld leggjast á ákveðna vöru getur hann lent í því að verðið hækki ansi skart við komuna til landsins. Versta tilfellið er án efa iPod eða aðrir MP3-spilarar, en verð þeirra getur rúmlega tvöfaldast við komuna til landsins vegna tollareglna.

Sem betur fer eru þetta þó undantekningartilvik og á Pósturinn hrós skilið fyrir skjóta tollafgreiðslu og heimsendingu á þeim vörum sem keyptar eru á Netinu.

Tvö einföld dæmi

En þrátt fyrir þessa auknu samkeppni eru enn fjölmörg dæmi um að hægt sé að gera mun betri kaup á Netinu en úti í búð hér heima. Eitt einfalt dæmi eru tónlistardiskar, sem fást að jafnaði fyrir 1.100 til 1.400 krónur með öllum gjöldum ef þeir eru keyptir frá Amazon í Bandaríkjunum, en kosta hins vegar um 2.000 krónur hér heima. Samkeppnin getur meira að segja verið hörð í vöru sem er ekki eins hlutgerð – til dæmis getraunum. Ég get t.d. ímyndað mér að Lengjan þurfi að fara að vara sig þegar íslenskir tipparar átta sig á því að erlendir veðmálavefir á borð við Betsson – sem reyndar er í boði á íslensku og með ýmsum íslenskum leikjum – bjóða umtalsvert hærri vinningsstuðla og fjölbreyttari veðmöguleika en í boði er hjá Íslenskri getspá.

„Veljum íslenskt“ er að sjálfsögðu göfugt markmið í sjálfu sér, en það er afskaplega erfitt að standast freistinguna þegar nákvæmlega sama vara fæst tugum prósenta ódýrari keypt erlendis frá. Kaupmennirnir hér uppi á Íslandi barma sér án efa, en neytendurnir hafa aukið frelsi – sem getur ekki annað en verið jákvætt.

Kristinn Jón Arnarson er almannatengslaráðgjafi hjá GCI, Grey Communications International, og fyrrverandi ritstjóri Tölvuheims.