Geir og Þorgerði ógnað (JGH)

Ekki líst mér á það Ísland þar sem ráðherrar geta ekki farið í vinnuna, bíó, banka eða út í búð nema í fylgd lífvarða eða lögreglu. Geir Haarde og Þorgerði Katrínu var ógnað á leið í Alþingishúsið og gekk einn mótmælenda mjög svo ógnandi í fasi upp að forsætisráðherra. Þessi maður hefði hæglega getað verið með hníf eða skotvopn á sér. Það er hneisa fyrir lögregluna hvað þessi maður komst nálægt Geir og Þorgerði umvafinn mörgum laganna vörðum sem misstu af uppákomunni – og það þótt maðurinn hefði hrint einum lögreglumanni til að komast að ráðherrunum.

Þetta er nýja Ísland; það er ekki það Ísland sem við viljum. Vert er að minnast þess að Olof Palme, forsætisráðherra Svíþjóðar, var myrtur á heimleið úr bíó fyrir tuttugu og þremur árum og taldi hann sig ekki þurfa lífverði. Þó voru engir ófriðartímar í Svíþjóð á þeim tíma; en geggjalingar leynast víða.

Nálægðin við ráðamenn hefur ætíð verið mikil hér á landi og þeir hafa aldrei þurft lífverði. Ég minnist þess að fyrir um tuttugu og fimm árum kom hingað til lands útlendur vinur minn og eftir bita á veitingastað fór ég með hann í bíltúr um borgina. Skyndilega fékk ég þá flugu í höfuðið að sýna honum bústað forsetans á Bessastöðum. Ég ók nánast inn í stofu á Bessastöðum og sagði hinum sænska vini mínum að hér byggi forsetinn. Hann trúði mér ekki og sagði: „Er engin gæsla hérna? Ertu að segja mér að við getum ekið hér um og spígsporað á lóðinni að vild?“ Ég svaraði honum játandi. Hann átti ekki til orð. Ég sagði honum að Ísland væri friðsamt samfélag.

En hvers vegna er svo komið að hópur fólks ógnar forsætisráðherra og utanríkisráðherra á leið til vinnu og gerir sig líklegt til árásar? Það er fólk sem misst hefur þolinmæðina og finnst ríkisstjórnin vera grútmáttlaus og úrræðalaus. Það breytir því ekki að það hefur engan rétt til að ráðast á aðra.

Fólk er að missa vinnuna og hefur mótmælt í margar vikur. Ég heyrði því fleygt, en sel það ekki dýrara en ég keypti það, að 4 þúsund fjölskyldur séu núna hættar að greiða reikninga hjá lánastofnunum. Þær eru komnar í þrot. Þá eru 11 þúsund manns komnar á atvinnuleysisskrá og annar eins fjöldi missir vinnuna þegar líða tekur á árið. Taki menn líka eftir því að næstu mánaðamót eru síðustu mánaðamótin sem stór hópur fólks fær útborguð laun. Þá harðnar fyrst á dalnum. Reiðin magnast mánuð eftir mánuð – og hætta á ofbeldi og ógnunum eykst í takt við það.

Ég held að það hafi fjarað mjög hratt undan Geir Haarde forsætisráðherra á undanförnum vikum. Geir er sómamaður, klettur og mikill húmoristi. En fólki finnst hann ekki nægilegur leiðtogi. Því finnst vanta leiðtoga sem kemur með lausnir, kemur með fimm til tíu einföld markmið sem allir skilja og vilja fylkja sér um. Það er sagt að í fyrirtækjum skipti mestu máli að leiðtogar hrífi starfsmenn með sér og segi þeim hvert fyrirtækið stefni og hvernig það ætli að ná settum markmiðum svo allir geti lagst á árarnar og róið í takt. Geir hlustar, það vantar ekki. En það er bara ekki nóg. Það er heldur ekki nóg að endurtaka aftur og aftur að við Íslendingar séum komnir í skjól með samningnum við Alþjóðagjaldeyrissjóðinn og að unnið sé eftir efnahagsáætlun. Hvaða áætlun?

Geir er ógnað en kannski stafar helsta ógnin við hann frá honum sjálfum vegna úrræðaleysis og fáum skýrum markmiðum. Hugsið ykkur ef Geir segði þjóðinni: „Við ætlum að lækka vexti niður úr öllu valdi á morgun og afnema verðtrygginguna með neyðarlögum.“ Hugsið ykkur þann ógnarkraft sem þegar myndi leysast úr læðingi hjá fyrirtækjum og eigendum þeirra? Hugsið ykkur ef Geir segði: „Við ætlum að skipta um gjaldmiðil.“ Hugsið ykkur ef Geir segði líka: „Við ætlum að sækja um aðild að Evrópusambandinu, ég styð það og ætla mér að leiða þær viðræður.“ Áfram væri hægt að telja. Fimm stutt og hnitmiðuð markmið frá leiðtoganum. Fólk myndi flykkjast um hann. Hugsið ykkur...

Fólk hrópar á kosningar. Breyta þær einhverju? Það held ég ekki. Ekki efnislega. Ég sé engin leiðtogaefni á Alþingi – og er ekki einn um það. Líklegast þarf að leita út fyrir flokkana til að finna leiðtoga. Til hvers þá að kjósa? Kannski fyrst og fremst til að fólkið hafi eitthvað um málin að segja – eins og staðan er núna – en þær breyta engu efnislega. Kosningar snúast um prinsipp, þær eru táknrænar um að lýðræðið sé virkt, þ.e. lýðræðið sem allir tala núna um að sé ekkert lýðræði því hér ríki flokksræði. En sorrí; Það eru engir foringjar í sjónmáli innan flokkanna sem einhver töggur er í.

„Núverandi ástand“ er komið vel yfir 100 daga. Það er að verða ansi langt „núverandi ástand“. En því miður þarf augljóslega að fjölga í löggunni.

Jón G. Hauksson

[email protected]