Reykjavík-Rotterdam

Reykjavík-Rotterdam er þriðja kvikmynd Óskars Jónassonar í fullri lengd. Hann byrjaði feril sinn glæsilega með Sódóma Reykjavík (1992), eftir að hafa gert athyglisverða stuttmynd, SSL-25. Perlur og Svín, (1997) skildi lítið eftir sig og á undanförnum árum hefur Óskar verið mjög áberandi við gerð gamanþátta í sjónvarpi og leikstýrt mörgu af því besta á þeim vettvangi. Það var því kominn tími á nýja kvikmynd frá Óskari og voru bundnar miklar vonir við Reykjavík-Rotterdam, enda hafði hann fengið til liðs við sig, konung íslenskra glæpasagna, Arnald Indriðason til að skrifa handritið með sér.

Eins og oft er þegar miklar vonir eru bundnar við eina kvikmynd þá eru vonbrigðin kannski meiri en ástæða er til. Og þannig er um Reykjavík-Rotterdam, sem er harðsoðinn glæpamynd þar sem smygl á víni og dópi frá Rotterdam til Reykjavíkur er þema myndarinnar. Langflestar aðalpersónurnar eru viðriðnar smyglið sem gerir það að verkum að laganna verðir eru ekki áberandi. Persónurnar eru að vísu mismiklir glæpamenn. Sá skásti er aðalpersónan Friðþjófur (Baltasar Kormákur), sem berst í bökkum ásamt fjölskyldu sinni. Vinur hans, Steingrímur (Ingvar E. Sigurðsson), er hans hjálparhella og þegar ekkert er framundan nema volæði fær Steingrímur hann til að ráða sig um borð í flutningaskip og stjórna smygli á miklum birgðum af víni til landsins. Friðþjófur hefur gert þetta áður og hlaut fangelsisdóm fyrir og er í fyrstu ekkert ginkeyptur, en lætur undan.

Þarna má segja að kaflaskipti verði í myndinni. Aðdragandinn að smyglinu hefur verið frekar langdregin kafli og er fyrirsjáanlegt strax í upphafi hvert stefnir. Var ég í raun farinn að örvænta að eitthvað færi að gerast, vorum við komin í norræna vandamálamynd þar sem glæpurinn yrði aðeins í bakgrunninum. Sú örvænting átti ekki rétt á sér og eftir að Friðþjófur fer um borð í einhvern “fossinn” þá tekur myndin heldur betur við sér og spennan eykst til muna og er hvergi meiri en í þeim hamagangi sem verður í Rotterdam þegar kemur í ljós að einn úr hópnum hefur stolið peningunum og kaupir dóp til að smygla. En eins og síðar kemur fram setur Friðþjófur mörkin við smygl á dópi, hefur aldrei smyglað dópi og mun aldrei gera það. Meðan á þessu stendur sýnir Steingrímur sinn rétta mann og atburðir í landi eru ekki síður spennandi en þeir sem gerast fyrir utan landsteinana.

Óskar gerir margt mjög vel í leikstjórn sinni og heldur áhorfandanum við efnið og þó skipt sé reglulega á milli atburða sem eru að gerast í landi og úti á sjó þá hverfur spennan aldrei. Alvaran og dramatíkin er mikil í landi en Arnaldur og Óskar leyfa sér að skapa persónur í áhöfninni sem eru léttir á bárunni og sjá um húmorinn sem er góður, þó ég verði að segja að lokaatriðið með þeim Jensen (Þröstur Leó Guðmundsson) og Elvari (Ólafur Darri Ólafssyni) er ákaflega tæpt og í raun á skjön við það sem á undan hefur gengið.

Leikarar með Baltasar Kormák í broddi fylkingar er jafngóðir og margir senuþjófar í einstaka atriðum, enda aldrei verið vandmál hjá Óskari að ná því besta úr leikurum sínum. Nokkrir vankantar eru í handritinu sem bjargað er fyrir horn með markvissum klippingum og góðum átakatriðum, sem þeir bestu í Hollywood gætu verið stoltir af. Eitt að lokum, hægt væri að hugsa sér framhaldsmynd ef Reykjavík-Rotterdam gengur vel þar sem áhersla væri á málverkið sem fylgir með smyglinu frá Rotterdam.

Leikstjóri: Óskar Jónasson. Handrit: Arnaldur Indriðason og Óskar Jónasson. Kvikmyndataka: Bergsteinn Björgúlfsson. Klipping: Elísabet Ronaldsdóttir. Leikarar: Baltasar Kormákur, Ingvar E. Sigurðsson, Jörundur Ragnarsson, Þröstur Leó Gunnarsson, Ólafur Darri Ólafsson og Lilja Nótt Þórarinsdóttir.

Hilmar Karlsson