Mikið þrek (BJ)

Á Alþingi mánudaginn 29. nóv. voru umræður um ummæli Hjálmars Árnasonar í Silfri Egils daginn áður um lista hinna staðföstu þjóða. Utanríkisráðherra afgreiddi málið með snyrtilegum hætti. Hann sagði:

„Herra forseti. Það á sér hvergi í heiminum stað umræða af þessu tagi nema hér. Að taka landið af listanum yfir staðfastar þjóðir sem landið var á áður en til stríðsins kom, það fer engin svona vitleysisumræða fram nema hér. Og hv. þm. Hjálmar Árnason var í þætti þar sem var yfirgengilega vitleysisleg umræða. Hann sýndi mikið þrek að vera í þættinum jafnlengi og hann var og talaði manna skynsamlegast í þættinum. Ég tel að allt of mikið sé úr orðum hans gert þó að hann segi í þætti af þessu tagi að hann geti skoðað alla hluti og alla þætti. Hvað er að því að þingmaður lýsi slíku yfir?

Ég tek bara dæmi af sjálfum mér. Ég fór á Landspítalann og það var skorið úr mér krabbamein og ég þurfti að samþykkja það fyrir fram áður en það var gert. Það var ekki nákvæmlega vitað hvað út úr því mundi koma. Hvað mundu menn segja uppi á Landspítala ef ég kæmi þangað til að taka til baka samþykki mitt fyrir uppskurði? Það yrði bara litið á mig sem hvert annað fífl vegna þessarar umræðu. Vitanlega dettur engum þetta í hug nema Samfylkingunni að fara þessa leið. Og þegar menn tala um að þarna hafi einhverjir menn skrökvað.

Það er algerlega ljóst að leyniþjónusta Breta og Bandaríkjamanna voru ekki með nægilega markvissar og skynsamlegar skýringar og upplýsingar. En búið er að rannsaka það í báðum ríkjunum með lýðræðislegum hætti og viðurkennt bæði af stjórn og stjórnarandstöðu að hvorug ríkisstjórnin laug nokkru til og við byggðum auðvitað á því. Við vildum að krabbameinið Saddam Hussein yrði skorið í burtu og síðan hæfist endurhæfing. Það eru allir með endurhæfingunni í Írak nema Samfylkingin á Íslandi. Norðmenn sem ekki voru með standa núna með því sem er að gerast í Írak. En Samfylkingin er eins og gamall afturhaldskommatittsflokkur og ætlar sér aldrei að verða stór og getur þess vegna ekki stutt verðugt verkefni eins og þetta.“

En af því að ekki er víst að allir hafi enst til þess að horfa á Silfur Egils jafnlengi og ráðherrann er rétt að rifja upp þann hluta hans þar sem ummæli Hjálmars féllu:

Úr Silfri Egils:

Egill: Ég er hérna með miða frá Samtökum herstöðvaandstæðinga þar sem stendur: Við berum ábyrgð. Ég spyr bara Stefán, hvers vegna eruð þið að fara í þessa herferð.

Stefán: Það er ofboðsleg reiði og sterkar tilfinningar sem við höfum verið að upplifa síðustu daga og vikur sérstaklega núna í tengslum við þessi Fallujah mál. Ég hef nú verið að vasast nokkuð lengi í pólitík og sérstaklega friðarmálum, en t.d. bara viðbrögðin sem við erum að fá í framhaldsskólum ég hef ekki séð neitt sem kallar á jafnmikla pólitíska vakningu og einmitt ástandið eins og það er búið að vera í Írak upp á síðkastið. Það sýður á fólki. Það gerir það.

Egill: Heldur þú að sjóði á fólki Guðmundur?

Guðmundur Gunnarsson: Það er alveg klárt mál að minnsta kosti í því umhverfi sem ég er í. Þar eru menn mjög ósáttir við það að við séum gerðir einhverjir sérstakir stuðningsmenn þessara aðgerða þarna suður í Írak og hvernig var staðið að því . Maður skynjar það mjög víða eins og Stefán segir, að umræðan er þannig, að menn eru mjög ósáttir við þetta.

Benedikt Jóhannesson: Já, ég hugsa að það sé vægt til orða tekið, að það sé mikill meirihluti ósáttur er við þetta. Auðvitað var það í aðdraganda þessa stríðs að það var mikið talað um þessi gereyðingarvopn, sem átti að vera hægt að setja í gang á þrem kortérum og síðan finnast þau ekki. Það er alveg sama hvaða skoðun menn hafa haft á Saddam Hussein og ég held að það allir séu sammála um að hann var hinn versti fantur. En það var afar óheppilegt svo vægt sé til orða tekið, að fara inn með þessa ástæðu inn og finna síðan engin vopn. Síðan er náttúrlega mjög margt hefur mistekist og Bandaríkjamenn unnu stríðið og tapa friðinum.

Egill: Hvað segirðu um atburði eins og þetta sem maður sér í Fallujah þar sem heil borg er nánast lögð í rúst?

BJ: Maður áttar sig nú kannski ekki mjög vel á því. Það er sagt að það eigi eitthvað seinna sem eigi að koma í ljós. Það áttar sig enginn á þessu. En auðvitað eru það óskaplega óhugnanlegt þegar þeir fara þarna inn með sjónvarpsmann og hann tekur mynd og það er skotinn maður fyrir framan hann.

Egill: Nú ert þú góður hægri maður Benedikt. Ertu ósáttur við þetta stríð? Styður þú til dæmis þá hugmynd að íslensk stjórnvöld séu ...

BJ: Ég er ósáttur við að menn fari fram með ósönnum fullyrðingum eins og þarna var. Ég held, að það hefði verið miklu auðveldara að gera þetta, ef menn hefðu bara sagt að við ætluðum að losa okkur við þennan fant sem Saddam var og er.

GG: Það eru til mikið fleiri fantar annars staðar. .... Hvar ætla menn að draga mörkin? Af hverju má fara inn í Írak og hafa afskipi af málum þar ...

BJ: Já menn væru samt sáttari við þetta. Það væri betra að menn hefðu sagt satt og rétt frá. Ég er ekki að segja ... ég er alveg sannfærður um að íslenskir ráðamenn hafa trúað sínum erlendu kollegum þegar stríðið byrjaði.

HjálmarÁrnason: Það er það alvarlega auðvitað í málinu að við fáum rangar upplýsingar. Það horfir dæmið allt öðruvísi við. Annars vegar Saddam með milljónir á samviskunni og hugsanlega gereyðingarvopn.

Egill: Sjáðu þennan miða hérna. Við berum ábyrgð.

HÁ: Síðan kemur það í ljós að þessi gereyðingarvopn eru ekki, það einfaldlega var farið með rangar upplýsingar. Það er grafalvarlegt mál.

Egill: Á þá ekki að taka okkur af lista staðföstu þjóðanna, er það ekki einfaldasta mál, væru menn ekki miklu meiri menn að, eins og t.d. Halldór Ásgrímsson, ef þeir einfaldlega sneru við blaðinu og segðu við viljum ekki bera ábyrgð á þessu stríði

GG: Almenningur vill það.

Egill: Hvað segir þú um það Hjálmar?

HÁ: Auðvitað eigum við að taka þetta til skoðunar.

Egill: Finnst þér það koma til greina að taka okkur af þessum lista?

HÁ: Mér finnst það koma til greina. Ég segi bara já við því.

Stefán: Þetta eru mjög gleðileg og mikil tíðindi.

HÁ: Mér finnst það hins vegar líka, að við þurfum að horfa á hvernig er ástandið þarna núna og við eigum að vinna með Sameinuðu þjóðunum í að byggja upp. Stríð er vitfirring. Að sumu leyti er ástandið núna eins og þegar Víetnam stríðið var. Við sjáum óhugnanlegar myndir þegar hálfruglaðir hermenn, sem náttúrlega verða firrtir í þessu stríði eru að skjóta ósjálfbjarga fólk og heimsbyggðina hryllir við. En er það ekki líka okkar ábyrgð með Sameinuðu þjóðunum að byggja upp?

...

Það er ekki hægt annað en vera ráðherranum sammála þegar maður hefur farið yfir þessar umræður. Hann sýndi mikið þrek að horfa á þáttinn.

Benedikt Jóhannesson