Jack Welch: Ráðið keppnisfólk (JGH)

Þegar ég tók leigubíl frá Nordica hótelinu eftir að hafa hlustað á goðsögnina Jack Welch spurði leigubílstjórinn mig hvað hefði eiginlega verið að gerast þarna á hótelinu. Hann sagðist aldrei áður hafa séð svo marga þekkta menn úr íslensku atvinnulífi saman komna á einn stað. Ég sagði honum að maður að nafni Jack Welch hefði látið móðann mása. Ekki kannaðist hann við að hafa heyrt minnst á kapppann þótt hann hefði áhuga á fréttum um viðskipti. Hvað um það, Welch trekkti og margir mættu til þess eins að berja goðsögnina augum.

Það er ástæða til að þakka Kaupþingi og Baugi fyrir að fá Jack Welch, fyrrv. forstjóra General Electric, til landsins og gefa fólki úr íslensku viðskiptalífi kost á að hlýða á þessa goðsögn bandarísks viðskiptalífs síðasta áratuginn. Það voru þeir Jón Ásgeir Jóhannesson, forstjóri Baugs, og Hreiðar Már Sigurðsson, forstjóri Kaupþings, sem fengu þá flugu í höfuðið að fá Welch hingað til lands. Og þeir framkvæmdu það. Vel gert. Jack Welch var forstjóri General Electric í yfir tuttugu ár og skipaði sér á bekk með færustu atvinnustjórnendum síns tíma og tvítugfaldaði markaðsvirði fyrirtækisins úr 12 milljörðum í 280 milljarða. Hann lét af störfum árið 2001. Eins og gengur voru mjög skiptar skoðanir á meðal manna um hversu áheyrilegur og góður Welch hefði verið á samkomunni á Nordica hótelinu. Það virðurkennist að það heyrðist því miður oft svolítið illa í karlinum. Allir bæta því hins vegar við að þeir hefðu samt ekki verið vonsviknir, því það eitt að sjá Jack og hlusta á hann hefði verið nægilegt fyrir þá; skemmtileg upplifun og eftirminnileg stund. Welch flutti ekki fyrirlestur heldur sat hann þarna og ræddi við Stratford Sherman sem var blaðamaður á viðskiptatímaritinu Fortune í yfir tuttugu ár. Sherman er annar höfunda metsölubókar um General Electic, „Control Your Destiny or Someone Else Will". Sherman spurði Jack spurninga, eins og í sjónvarpsviðtali, og fékk hjólin til að snúast og gaf síðan fjölmörgum kost á að spyrja karlinn. Þetta fyrirkomulag mæltist misjafnlega fyrir, en ég held að þetta form geti boðið upp á líflega fundi.

Náið í bestu leikmennina

Jack Welch kom víða við í spjallinu. Hann ræddi um mikilvægi þess að stjórnendur hefðu tilfinningu fyrir rekstrinum og löðuðu til sín góða starfsmenn - sem væru sölumenn í sér, hvaða starfi sem þeir annars gegndu - og vildu ná árangri. Það hefði allt að segja. „Þetta er eins og í íþróttum. Þið verðið að ná í bestu leikmennina og það er ykkar hlutverk að láta þá ná vel saman og vinna sem lið sem ætlar sér ekkert nema sigur í leiknum." Hann bætti við að það væri hlutverk stjórnenda að tendra neistann og ná upp þessum sigurvilja. „Látið fólk finna til sín, látið það skynja að það hafi áhrif; þannig fyllist það eldmóði og fær ástríðu á starfinu. Gleðin og ánægjan í starfi skiptir öllu máli. Gerið allt til þess að fólki finnist gaman í vinnunni og að það njóti þess að ná settum markmiðum."

Mikilvægi sjálfstrausts

Welch sagði að stjórnendur ættu að koma sér upp skipulögðum verðlaunakerfum gagnvart starfsmönnum til að þeir næðu markmiðum fyrirtækisins; m.a. kerfi er byggðist á bónusum og kauprétti á hlutabréfum. „Útkoma alls fyrirtækisins er það sem skiptir máli, þess vegna er mikilvægt að horfa á heildina; að heildin nái árangri. Bónusar, sem eingöngu ganga út á að verðlauna einstakar deildir, ná ekki tilætluðum árangri gagnvart öllu fyrirtækinu. Þeir geta raunar haft hræðilegar afleiðingar og sökkt því. Borgið öllum bónusa út frá heildinni, þannig að allir fari að hugsa meira um heildina." Hann sagði að það væri samt ekki nóg að setja upp verðlauna- og afkastahvetjandi kerfi til að fólk hefði gaman af vinnunni og yrði æst í að ná árangri. „Þið verðið að leggja áherslu á heiðarleika, óformlegheit og stöðugleika í fyrirtækjum ykkar. Starfsmenn verða að vita hvar þeir standa og hvar þeir hafa yfirmann sinn. Starfsmenn verða að fá klapp á bakið og finna fyrir trausti frá yfirmanni sínum, það skapar sjálfstraust. Enginn nær árangri án sjálfstrausts og eldmóðs. Heiðarleiki er að segja hlutina eins og þeir eru. Það gengur ekki að segja „vel gert" við einhvern starfsmann og reka hann svo heim daginn eftir. „Heim, þú sem sagðir að ég hefði unnið vel og ég væri góður". Þið verðið að byggja starfsmenn ykkar upp og endurhlaða orku þeirra, þeir eru auðlind ykkar."

Hvar er hagnaðurinn?

Jack lagði mikla áherslu á að stjórnendur og starfsmenn spyrðu sig sífellt um hagnað af verkefnum. „Það er ekki nóg að einblína á söluna. Hvar er hagnaðurinn? Hver þekkir ekki að gerðir hafi verið miklir sölusamningar í desember, í lok ársins, þótt þeir væru ekki nægilega hagkvæmir, bara til að ná sölumarkmiðum ársins." Þótt General Electric sé eitt allra stærsta fyrirtæki heims - með starfsemi um allan heim og 300 þúsund starfsmenn - er ljóst að Welch hefur miklar mætur á litlum fyrirtækum og hversu hvik þau geta verið. „Haldið ykkur við smáfyrirtækisbraginn þótt þið verðið stórir. Það er affarasælast. Stórrekstur getur mjög auðveldlega orðið ljótur, leiðinlegur, fjarlægur, erfiður og ekkert nema skriffinnskan. Njótið þess að vera stórir, en stjórnið samt þannig að sveigjanleikinn hverfi ekki og að menn missi ekki marks á aðalatriðinu; að vinna vel, vera samkeppnishæfari en keppinautarnir í þjónustu og verði, og njóta þess að fagna smáum sem stórum sigrum, eins og svo auðvelt og gaman er að gera í smáum fyrirtækjum. Það er mikilvægt að fagna sérhverjum árangri og njóta þess að sigra."

Golfið

Welch var spurður um það hvernig honum hefði tekist að sameina fjölskyldulíf sitt og forstjórastarf.. Hann sagðist vera mikill golfáhugamaður og að hann hefði fundið sér tíma fyrir golf, m.a. þegar hann hefði átta að vera í vinnunni og ekki síst þá hefði verið spennandi og gaman að spila. Golfið er leiðinlegt þegar maður er kominn á eftirlaunaaldurinn."

Það fer ekki á milli mála að hér fer mikill reynslubolti. Það var vel til fundið að fá hann hingað til lands.

Jón G. Hauksson