arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Vilja leiðrétta endurgjöf frekar en jákvæða

Ásta Bjarnadóttir, stjórnunarráðgjafi hjá Capacent, er einn fastra álitsgjafa í Frjálsri verslu. Í afar yfirgripsmiklu áramótablaði Frjálsrar veslunar, fjallar hún um leiðrétta endurgjöf og segir að starfsmenn vilji fá leiðrétta endurgjöf frekar en jákvæða.

Hún segir að stjórnendur hafi undanfarin ár verið hvattir til að beita einkum jákvæðri endurgjöf, þ.e. að hrósa og hvetja fólk áfram frekar en leiðrétta. Hún segir frá nýlegri könnun þar sem spurt var um afstöðu fólks til þess annars vegar að fá jákvæða endurgjöf – t.d. hrós, hvatningu og hamingjuóskir – og hins vegar að fá leiðréttandi endurgjöf – t.d. ábendingar og umbótatillögur. Einnig var fólk spurt um afstöðu sína til þess að gefa öðrum þessar tvær tegundir endurgjafar.

„Niðurstaðan sýndi að fólki finnst gríðarlega erfitt að gefa leiðréttandi endurgjöf. Tvöfalt fleiri eru í hópnum sem forðast að gefa leiðréttandi endurgjöf en eru í þeim hópi sem gefa slíka endurgjöf með glöðu geði. Þegar fólk er hins vegar spurt um það að taka á móti leiðréttandi endurgjöf snýst dæmið við. Fimm sinnum fleiri eru í þeim hópi sem kýs að fá leiðréttandi endurgjöf en eru í þeim hópi sem forðast slíka endurgjöf. Þetta á sérstaklega við um starfsfólk sem hefur mikið sjálfstraust. Þeir sem eru í hæsta flokki varðandi sjálfstraust eru líklegastir til að kjósa að fá leiðréttandi endurgjöf.“

Ásta segir að þessar niðurstöður þurfi þó að skoða með það í huga að það er ekki sama hvernig leiðréttandi endurgjöf er sett fram. „Ef leiðréttandi endurgjöf er sett fram á réttan hátt telja 92% starfsfólks að hún hafi góð áhrif og skili miklum árangri í að bæta frammistöðu þess. Loks má geta þess að því eldri sem starfsmenn eru því líklegri eru þeir til að kjósa að fá endurgjöf, bæði jákvæða og leiðréttandi.“
Ríkið og kröfuhafarnir

Stefanía Óskarsdóttir, dósent í stjórnmálafræði við Háskóla Íslands, er einn fastra álitsgjafa Frjálsrar verslunar. Í áramótablaðinu skrifar hún um ríkið og kröfuhafana.

„Erlendir fjárfestar sem eiga fé og eignir á Íslandi fylgjast gjarnan grannt með þróun íslenskra efnahags- og stjórnmála með aðstoð greiningarfyrirtækja. Ég fæ oft fyrirspurnir frá slíkum aðilum um stjórnmálaástandið.

Ég hef í haust t.d. verið spurð hvort ríkisstjórnin hafi pólitískan styrk til að bíða eftir að erlendir kröfuhafar gefist upp á biðinni eftir afnámi hafta og fallist á tilboð stjórnvalda um að hluti krafnanna falli ríkinu í skaut.

Svar mitt við þeirri spurningu er að ríkisstjórnin hafi lýst vilja til að aflétta fjármagnshöftum. Hins vegar felist mikil efnahagsleg og pólitísk áhætta í afnámi hafta. Falli gengið of mikið fer verðbólga af stað og kjósendur munu refsa ríkisstjórninni fyrir efnahagslega skellinn sem hlytist af því. Ríkisstjórnin hefur því óskoraðan stuðning almennings til að fara varlega í sakirnar og semja einungis um aðgerðir sem taka mið af þeirri staðreynd að gjaldeyrir er af skornum skammti. Jafnframt þykir Íslendingum ekki ósanngjarnt að ríkið endurheimti eitthvað af þeim mikla kostnaði, sem féll á það vegna falls bankanna, með gjaldi á fjármagn sem fer úr landi. Enn fremur styrkti ríkisstjórnin sig gagnvart kröfuhöfum þegar hún efndi kosningaloforð um „skuldaleiðréttingu“ með því að leggja á sérstakan bankaskatt. Þar með þurfti hún ekki að bíða eftir uppgjöri þrotabúanna og sefaði óþolinmóða kjósendur.“
Tekjublaðið kemur út eldsnemma á laugardag

Mikill áhugi er á Tekjublaði Frjálsrar verslunar sem kemur út eldsnemma í fyrramálið og fer strax í umfangsmikla dreifingu um allt land. Áætlað er að fyrstu fimm verslanirnar fái blaðið nokkrum mínútum eftir að það kemur úr prenti. Um tuttugu starfsmenn Frjálsrar verslunar höfðu hraðar hendur í morgun í húsakynnum ríkisskattstjóra þegar álagningarskrár voru lagðar fram og hófu að skrá gögn. Blaðið fer í prentsmiðju í kvöld, verður prentað í nótt og kemur glóðvolgt úr prentvélunum árla morguns. Launatekjur um 3.700 einstaklinga verða birtar í blaðinu undir 22 flokkum starfsgreina. Helstu fréttastofur landsins hafa sýnt Tekjublaðinu mikinn áhuga í dag og sérstaklega spurst fyrir um þróun tekna í einstaka flokkum á milli ára. Þetta er í tuttugasta sinn sem Frjáls verslun gefur út sérstakt Tekjublað en áður voru þessar upplýsingar hluti af hefðbundnu blaði. Samkvæmt úrskurði Persónuverndar er aðeins leyfilegt að birta upplýsingar úr álagningarskránum þann hálfa mánuð sem þær liggja frammi á starfsstöðvum ríkisskattstjóra, eða til 7. ágúst næstkomandi. Tekjublað Frjálsrar verslunar verður því selt í hálfan mánuð og hvetjum við alla til að vera tímanlega í því - og næla sér í eintak þegar á morgun.

Sölustaðir eru fjölmargir um land allt eins og sjá má hér.
Alltaf að græða

Í Vísbendingu birtist ýmiss konar fróðleikur. Nýlega komu fram upplýsingar um hve miklu lengur Íslendingar lifa en áður og hvað ævi lengist hratt.

Á Íslandi hefur Félag íslenskra tryggingastærðfræðinga (FÍT) reiknað nýjar töflur um lífslíkur um árabil. Í hvert skipti sem nýjar töflur liggja fyrir kemur í ljós að meðalævin hefur lengst og að skuldbindingar lífeyrissjóðanna hafa aukist. Töflurnar sýna að meðalævi karla hefur lengst um:

Tvo og hálfan mánuð á ári eða

11 vikur á ári eða

77 daga á ári eða

sex daga á mánuði eða

fimm klukkustundir á viku eða

44 mínútur á dag eða

eina mínútu og 50 sekúndur á klukkustund

Fáir hafa líklega áttað sig á hve geysihröð þessi þróun er, þrátt fyrir að allir viti að meðalævin lengist stöðugt. Til þess að fá betri mynd af því hvernig þróunin verður næstu áratugi hefur FÍT nú lagt fram nýja tegund af lífslíkum sem byggir ekki aðeins á reynslu liðinna ára heldur spáir því einnig hvernig ævin muni halda áfram að lengjast næstu ár og áratugi. Þetta þýðir í raun að hver fæðingarárgangur hefur sína lífslíkutöflu og þær batna ár frá ári.

Með þessu móti fæst miklu betra mat en áður á því hvernig skuldbindingar lífeyrissjóða og annarra munu þróast á næstu árum og áratugum. Um leið og töflurnar verða teknar í notkun munu skuldbindingar lífeyrissjóða aukast um sem nemur 8 til 15% (mismunandi eftir meðalaldri sjóðfélaga og kynjaskiptingu). Kosturinn er sá að í framtíðinni verða tiltölulega litlar breytingar á skuldbindingum í hvert skipti sem nýjar töflur liggja fyrir.

Fjölmiðlar hafa sagt að börn fædd eftir aldamótin 2000-2001 geti almennt búist við að verða 100 ára. Talsvert er þó í það að meðalævilengd Íslendinga nái þessu marki, sem deila má um hversu eftirsóknarvert er. Á myndinni má sjá vænta ævilengd við fæðingu eftir árgöngum samkvæmt nýju töflunum. Hún sýnir að hjá nýfæddum drengjum er meðalævilengd reiknuð rúmlega 88 ár, sem er átta árum lengra en hjá langöfum þeirra sem fæddir voru árið 1932.

Ef gert er ráð fyrir sambærilegri bætingu við þá sem er nú milli ára ættu íslenskir piltar fæddir árið 2129 að ná þessum áfanga og íslenskar stúlkur fæddar árið 2122. Árið 2160 gætu karlar búist við að verða jafngamlir og konur eða 103 ára! Auðvitað er þetta lítils virði nema bætt heilsa fylgi með og reynsla undangengin ár bendir til þess að svo geti vel orðið.
Afsláttarkrónur

Í 6. tölublaði Vísbendingar er fjallað um það að forsætisráðherra telji að gengi sem almenningur kaupir erlendan gjaldeyri á sé afsláttargengi og að fyrirtæki geti bara tekið lán í útlöndum ef þau séu ekki ánægð hér.

Ákvörðun um að flytja Promens úr landi hefur vakið talsverða athygli. Sumir telja að hér sé vindgangur í vatnsglasi, fyrirtækið hafi að mestu starfað erlendis og auk þess hafi það nýlega verið selt úr landi. Aðrir hafa bent á að höftin hafi haft bein áhrif á flutninginn og gagnstætt því sem var fyrir hrun felist útrásin í flótta frá Íslandi.

Athygli vekur að forsætisráðherra gerir lítið úr málinu: „Ég ræddi málið við seðlabankastjóra í morgun. Svo virðist sem ekki sé allt sem sýnist í þessu tilviki. Þetta fyrirtæki hefur fengið undanþágur frá gjaldeyrishöftum á undanförnum árum. Sú höfnun sem vísað er til kom til fyrir allmörgum mánuðum og snerist um beiðni til að kaupa hér erlendan gjaldeyri á afslætti, sem svo mætti kalla vegna þess að skráð gengi Seðlabankans er auðvitað allt annað en aflandsgengið, til að nýta það fjármagn í fjárfestingar erlendis. Þetta fyrirtæki hefði vel getað tekið lán fyrir þessum fjárfestingum í útlöndum.“

Í fyrsta lagi kemur hér fram sjónarmiðið að þetta fyrirtæki búi ekki við aðrar aðstæður en önnur íslensk félög sem eiga undir embættismönnum hvort þau fá gjaldeyri til fjárfestinga erlendis. Þó að reglur af því tagi sem hér gilda séu afleitar er þó enn verra, að sum fyrirtæki virðast fá undanþágur meðan önnur verða að hlíta reglunum. Sum fyrirtæki eru sem sé jafnari en önnur.

Næst kemur fram að auðvitað sé hið opinbera gengi sem er á erlendum gjaldmiðlum afsláttargengi. Almenningur fær sem sagt sérstaka ívilnun frá hinu rétta gengi. Kerfisbundinn afsláttur leiðir til slæmra fjárfestinga, því að menn borga ekki raunvirði.

Í þriðja lagi bendir ráðherrann á að fyrirtækinu hafi verið í lófa lagið að taka lán í útlöndum. Þetta er auðvitað kjarni málsins. Fyrirtæki flytja til útlanda vegna þess að þar er hægt að taka lán til fjárfestinga og ekki þarf að fara á hnjánum til embættismanna til þess að fá undanþágur til fjárfestinga. Þeir sem hæðast að flutningunum eru einfaldlega búnir að gefast upp í baráttunni fyrir því að aðstæður til fyrirtækjarekstrar.

Vísbending er vikurit um viðskipti og efnahagsmál.
Eigum við að taka upp mynt Kúbu?

Í 5. tölublaði Vísbendingar er fjallað um það hvernig hver mannvitsbrekkan af annarri lýsir því yfir að norska krónan eða Kanadadollar henti Íslendingum betur en evran og finna til þess þau rök að þessi hagkerfi séu miklu líkari því íslenska en það evrópska. Engum virðist hafa dottið í hug að kanna hvernig gengi þessara gjaldmiðla hefur þróast. Grípum niður í greininni:

„Undrum má sæta að engum hefur dottið í hug að nefna kúbverska pesóinn sem heppilega mynt fyrir Ísland. Ferðaþjónusta er nú álíka stór í útflutningi á Íslandi og bæði stóriðja og fiskveiðar. Ferðaþjónusta kom Kúbverjum líka til bjargar þegar Sovétríkin hættu að halda þeim uppi. Þess vegna mætti ætla að einhver skoðaði í alvöru að Íslendingar tæku upp þessa mynt. Á Kúbu eru reyndar tvenns konar pesóar; þjóðarpesóinn sem almenningur notar og skiptanlegur pesó, sem hægt er að kaupa erlenda mynt fyrir. Væri þetta ekki upplagt fyrir þjóð í höftum?

Er evran óhentug?

Rökin fyrir því að Íslendingar sækist eftir því að nota evru sem gjaldmiðil eru tvenn: Stór hluti útflutnings Íslendinga fer til Evrópulanda og evran er sett upp sem alþjóðleg mynt. Segjum samt að við föllumst á þau rök að evran henti illa og Kanadadalur eða norska krónan henti Íslendingum vel. Þá er fróðlegt að sjá hvernig sveiflur eru á milli gengis þessara gjaldmiðla og evru.

Á myndinni sést hvernig gengi Bandaríkjadals (USD), Kanadadals (CAD) og norskrar krónu (NOK) sveiflast gagnvart evrunni frá því að hún var sett á laggirnar árið 1999. Þar sést að seinni myntirnar tvær, sem bæði forsætisráðherra og danski hagfræðingurinn segja að henti okkur vel, sveiflast upp og niður kringum evruna. Staðalfrávikið er 7% á CAD og 5% á norskri krónu. Munurinn er hins vegar miklu meiri á Bandaríkjadal þar sem staðalfrávikið er 19%.

Á mannamáli táknar þetta að norsku og kanadísku myntirnar henta okkur álíka vel eða illa og evran. Þeir sem halda því fram að þær séu hin sanna lausn fyrir Ísland meðan evran sé afleit hafa einfaldlega ekki kynnt sér sveiflur þeirra innbyrðis. Hins vegar reyndist ókleift að fá gengi kúbverska pesósins í þennan samanburð.“
Loftárásirnar halda áfram

Forsætisráðherra hefur sætt slíkum árásum í fjölmiðlum að nánast verður jafnað við einelti. Hann sagði sjálfur í grein fljótlega eftir að hann réðst á atvinnuleysisvandann með því að ráða sér aðstoðarmenn: „Í öllum vangaveltum síðasta kjörtímabils um muninn á umfjöllun um S-V-stjórn eða B-D-stjórn hvarflaði varla að nokkrum manni hversu mikill og augljós sá munur yrði eða hversu fljótt hann myndi birtast. Hér er auðvitað rétt að geta þess að í þessu eins og öðru eru fjölmiðlar og fjölmiðlamenn jafn ólíkir og þeir eru margir og alls ekki ætlunin að gagnrýna fjölmiðla almennt. Stundum er byggt á upphrópunum og dylgjum stjórnarandstöðunnar, stundum á gömlu góðu álitsgjöfunum og stundum á meintum sérfræðingum.“

Nú hefur mbl.is bæst í hóp þeirra sem ráðast að þeim góða dreng sem ekki má bregða sér út fyrir landsteinana til þess að halda upp á afmæli konu sinnar án þess að allt ætli vitlaust að verða. Vefmiðillinn sagði: „Athygli hefur hins vegar vakið að forsætisráðherrar allra landa á Norðurlöndum utan Íslands hafa mætt til Parísar til að taka þátt í athöfninni.“

Hvað með það? Nú er ráðherrann heima og allt verður vitlaust. Hvernig á að gera mönnum til hæfis? Jafnvel þegar hann reyndi að vera hvorki á Íslandi né erlendis og eyddi heilum degi í flugvél Landhelgisgæslunnar reyndu menn að gera það tortryggilegt. Á miðlinum segir:

„Í svari við fyrirspurn mbl.is segir Jóhannes Þór Skúlason að síðla föstudags hafi forsætisráðuneytinu borist boð frá frönskum yfirvöldum um þátttöku í samstöðugöngunni, en að ráðherranum hafi ekki verið unnt að þekkjast boðið. Jóhannes sagðist ekki geta gefið nánari skýringu á því hvers vegna forsætisráðherra sá sér ekki fært að vera viðstaddur.

Þá bendir Jóhannes á að Ísland skorti þó ekki fulltrúa í París, en það mun vera Nína Björk Jónsdóttir, staðgengill sendiherra Íslands í Frakklandi, sem er opinber fulltrúi Íslands við athöfnina sem nú fer fram.“

Eru Frakkar ekki fullsæmdir af staðgengli sendiherra frá Íslandi meðan Þjóðverjar senda kerlingu sem hefur ekkert þarfara að gera en fljúga landa á milli?

Úr 2. tbl. Vísbendingar
Orðkynngi án skreytni (BJ)

Í fyrradag hélt ég upp á 40 ára stúdentsafmæli. Hjá mér hófust herlegheitin í Háskólabíói þar sem ég smeygði mér inn á skólaslit í sama mund og hátíðin hófst. Alveg eins og í menntaskólanum gætti ég þess að koma ekki of snemma. Ég horfði á sviðið og heyrði að stúdentsefnin gengu í salinn. Minningar hrannast upp og allt í einu fannst mér eins og ég væri kominn í þriðja bekki í stafsetningartíma hjá Magnúsi Guðmundssyni sem kallaður var Magnús góði. Ég lygndi aftur augunum.

Yngissveinar og meyjar tíndust slyndrulaust upp á sviðið og þrengdu sér á afmarkað rými. Sýnilega var beygur í sumum, en öðrum þótti veigur í því að fylla brátt fylkingu afbragðsmenna og snilldarvífa sem ekki hefðu heykst á sleitulausum fræðaiðkunum heldur hvergi kvikað. Klæðilegar flíkur prýddu íturvaxnar snótir og piltarnir gengu með reisn og minntu í engu á hengilmænurnar sem fyrir fjórum árum knúðu dyra fyrsta sinni hjá menntagyðjunni.

Háreftur salurinn fylltist andakt er tónaflæði og skringilegur texti þrýstist úr lagvissum berkjum söngvaranna, sem stilltu tónhæð eftir kvísl stjórnandans. Þótt rektorinn slyngi, Yngvi Pétursson, tæki ekki lagið var þingheimi ljóst, að hann vissi hvað hann syngi. Af orðkynngi, en án allrar skreytni, rakti hann registur fremdarverka snillinga í hópi nemenda sem gerðu garðinn frægan með dáðum, afrendir að afli og visku.

Engum dylst að ýfingar eru með menntafrömuðum og valdsmönnum þótt allt virðist friðsamlegt á ytra byrði. Ýkjulaust eru yrjótt afskipti yfirvalda engum til fremdar. Illugi bjóst tæpast við, að neinum fyndist það vansalaust, að hnýst hefði verið í einkamál skólans. Það bregst ekki, að hviklyndi stjórnvalda og hvatskeyti verður þeim til hneisu og minnkunar.

Jafnræði var við brautskráninguna og vó salt fjöldi pilta og stúlkna. Verkhyggni og seigla dugnaðarforka var launuð að verðleikum og margur latínugráninn og talnaspekingurinn fékk urmul verðlauna, auk þess sem skólann fýsti að launa veglyndi og gæsku öðlinga í hópnum með því að skenkja þeim glaðning í þakklætisskyni.

Frá afmælisárgöngum mæltu orðsnjallar kvinnur og fluttu tölur sínar mærðarlaust og af orðsnilli. Lyktir brautskráningarinnar voru þær að Benedikt stikaði upp á senuna og uppskar háreysti er hann lýsti því að þrennt batnaði þegar það hyrfi í fyrnsku: Eðalveigar, mygluostar og stúdentsprófskírteini frá Reykjavíkurskóla. Kenndi eymsla hjá þeim sem ekki létu fé af hendi rakna til uppbyggingar fjölskrúðugs tölvuvers. Fannst honum sem hann stryki ryk af málefni sem of lengi hefði legið í þagnargildi, en fjarri færi því að unnið hefði verið fyrir gíg þó að slysni hafi miklu ráðið um farsællega hnýttan endahnút.

Minnist ég þess loks er ég arkaði af sviðinu við dynjandi lófatak.

Benedikt Jóhannesson

[email protected]
Toppari allra toppara (BJ)

Forsætisráðherra skrifaði hreinskilna grein í Fréttablaðið sem hann nefnir Toppari Íslands:

Fyrir allmörgum árum var ég staddur í samkvæmi þar sem einn af gestunum gerði sig stöðugt meira gildandi. Það var sama hvaða umræðuefni kom upp, alltaf tróð maðurinn sér inn í samtölin (stundum fleiri en eitt í einu) eða talaði yfir fólk til að útskýra að hann vissi meira um málið en aðrir, hann hefði gert hlutina öðruvísi og betur.

Enginn var betri í viðskiptum en hann en samt var ekki til meiri mannvinur, því hann mátti að eigin sögn ekkert aumt sjá. Það var líka sama hvaða sögur aðrir gestir sögðu, alltaf bætti hann um betur. Hann hafði gert merkilegri hluti, séð meira en aðrir og unnið stærri sigra. Hann taldi sig líka alltaf kunna betri brandara en hinir og sá því enga ástæðu til að leyfa öðrum að ljúka sínum skemmtisögum áður en hann kom með aðra betri.

Í hvert sinn sem hann tók orðið var það auk þess gert af yfirlæti og gefið til kynna að allir aðrir en hann væru fábjánar. Þegar reynt var að leiðrétta eina eða tvær af fjölmörgum rangfærslum þessa samkvæmisljóns brást hann hinn versti við og gerði lítið úr þeim sem dirfðust að gera slíkar athugasemdir.

Mér fannst skrítið að fylgjast með þessari framgöngu mannsins og umburðarlyndi gestanna. Stúlka sem sat við hliðina á mér hallaði sér þá upp að mér og sagði: „Hefur þú ekki hitt hann áður? Hann er alltaf svona, þetta er mesti toppari landsins.“

Í fjölmiðlum eru uppi getgátur um það hver þessi maður geti verið. Hver er það sem gefur til kynna að allir aðrir séu vitleysingar? Hver hefur náð meiri og betri árangri en allir aðrir og hefur gert hlutina öðruvísi og betur en forverar hans? Hver er það sem gerir lítið úr þeim sem dirfist að gera athugasemdir þegar rangfærslur eru leiðréttar? Sterk vísbending kemur í niðurlagi greinarinnar:

En topparar láta staðreyndir eða framtíðina ekki þvælast mikið fyrir sér. Fyrir þá er aðalatriðið að vera maður líðandi stundar, sá sem fangar athyglina og verður vinsæll meðal trúgjarnra um sinn. Aðrir geta séð um að fást við afleiðingarnar.

Benedikt Jóhannesson [email protected]
Tveggja mála flokkar (BJ)

Á nýafstöðnu flokksþingi Pírata var lagt upp með tvö meginstefnumál: Stjórnarskrármálið og að samningaviðræður við Evrópusambandið verði kláraðar. Frá þessu hefur verið rækilega greint í fjölmiðlum.

Það hefur hins vegar gleymst að segja frá því að ekki eru nema sex og hálft ár síðan annar flokkur tók einmitt þessi mál upp á sína arma.

Ætli það hafi verið Samfylkingin sem krafðist þess við stjórnarmyndun 2009 að kosið yrði stjórnlagaþing? Það hlýtur líka að hafa verið hún sem ályktaði á flokksþingi í janúar 2009 að Ísland skyldi hefja aðildarviðræður við Evrópusambandið.

Nei, það var annar framsækinn flokkur undir nýrri forystu: Framsóknarflokkurinn!

Á flokksþingi Framsóknarflokksins í janúar 2009 var samþykkt að Ísland skyldi hefja viðræður við Evrópusambandið. Ályktunin sagði:

Markmið

„Að Ísland hefji aðildarviðræður við Evrópusambandið á grundvelli samningsumboðs frá Alþingi sem tryggi hagsmuni almennings og atvinnulífs og þá sérstaklega sjávarútvegs og landbúnaðar.

Þá er fullveldi og óskorað forræði Íslendinga yfir auðlindum þjóðarinnar grundvallarkrafa í þeim viðræðum. Viðræðuferlið á að vera opið og lýðræðislegt og leiði viðræðurnar til samnings skal íslenska þjóðin taka afstöðu til aðildarsamnings í þjóðaratkvæðagreiðslu í kjölfar upplýstrar umræðu.

Skilyrði

Skýr og einhliða úrsagnarréttur, sem er þegar viðurkenndur í aðalsáttmála ESB, verði hluti aðildarsamnings.

Staðfest verði að Íslendingar einir hafa veiðirétt innan íslenskrar fiskveiðilögsögu og að fiskveiðistjórnun verði áfram innanríkismál Íslendinga, enda styðjist hún við reglur ESB um stöðug hlutföll, nálægðarreglu og Lúxemborgarsamkomulagið. Ísland verði sjálfstæður aðili að samningum um flökkustofna.“

Stjórnlagaþing skýlaus krafa

Í lok janúar 2009 setti Framsóknarflokkurinn það skilyrði fyrir stuðningi sínum við minnihlutastjórn Samfylkingar og VG að kosið yrði stjórnlagaþing og skrifuð ný stjórnarskrá. Í Fréttablaðinu sagði 30.1.2009:

Flokkurinn vill að kosið verði til stjórnlagaþings sem geri heildstæða endurskoðun á stjórnarskránni. Á því sitji 63 kjörnir fulltrúar sem kosnir verði almennri kosningu. Þingmenn, ráðherrar og forseti Íslands verði ekki kjörgengir. Þingið starfi í sex til átta mánuði og þurfi tveir þriðju þess að samþykkja breytingar á stjórnarskránni. Hún verði síðan lögð undir þjóðaratkvæði.

„Með þessu viljum við að þjóðin ákveði hvernig stjórnarskráin lítur út. Hún hefur verið nánast óbreytt í 135 ár. Endurskoðun hennar getur verið grundvöllur hins nýja samfélags,“ segir Sigmundur Davíð.

Svona var þetta þá. Það er gott að hafa staðfasta leiðtoga.

Þegar Hanna Birna sagði í viðtali nýlega að Sjálfstæðisflokkurinn hefði ekki svikið loforð hlýtur hún að hafa meint: „Það var ekki bara Sjálfstæðisflokkurinn sem sveik loforð.“

Benedikt Jóhannesson [email protected]
Mildur þýðandi fundinn (BJ)

Úr þýðingarsmiðju umhverfisráðherra barst eftirfarandi „mildari“ útgáfa af útlendri reglugerð sem lengi hefur pirrað framsóknarmenn.

Faðir vor, þú, sem býrð á Króknum.

Helgist þitt nafn,

til komi þitt ríki,

verði þinn vilji

svo á Íslandi sem annars staðar á Skagfirska efnahagssvæðinu.

Gef oss í dag vort lambakjöt.

Og leiðrétt vorar skuldir,

svo sem vér, og fyrirgefum

skuldir útrásarvíkinga úr Framsóknarflokknum.

Eigi leið þú oss í Evrópusambandið,

heldur frelsa oss frá illu.

Því að þitt er ríkið,

mátturinn og dýrðin að eilífu.

Amen.

Benedikt Jóhannesson [email protected]
Afdalabarn

Guðrún frá Lundi: Afdalabarn, Sæmundur 2014.

Afdalabarn eftir Guðrúnu frá Lundi (1887-1975) líkist í ýmsu sjónvarpsþáttunum um fólkið í Downton Abbey, með íslenskum formerkjum auðvitað. Á sýslumannssetrinu í þorpinu býr sýslumaðurinn góði, faðir afdalabarnsins, en á heimilinu ríkir sýslumannsekkja, móðir sýslumanns, sem hefur stíað honum frá ástkonunni myndarlegu en valið honum konu sem notar falskar tennur og stússast í kvenfélagsmálum. Sú gamla leggur almennt línurnar í siðferðismálum og menningu og ef einhverju munar er hún heldur meinlegri í tilsvörum en ekkjufrúin Lady Grantham. Það er ekki hægt annað en vera sammála Hallgrími Helgasyni þegar hann segir í eftirmála bókarinnar að frásagnir Guðrúnar frá Lundi muni steinliggja á kvikmyndaformi.

Afi og amma afdaladrengsins eiga bágt með að annast hann, dótturson sinn móðurlausan, en allt bjargast um leið og þau ráða til sín úrvalsstúlku sem tekur miklu ástfóstri við hvítvoðunginn og annast hann þar til hún giftist sjálf og eignast börn. Auðvitað er fátt um mannaferðir í afdalnum en kósí að flestu leyti nema hvað barnadauði hefur verið þar mikill.

Ýmis smáatriði njóta sín vel í sögunni, stólar á sýslumannssetrinu eru t.d. stoppaðir andstætt hörðum rúmum og bekkjum almúgans. Sýslumaðurinn, faðir afdaladrengsins, kaupir handa honum gúmmístígvél og rósótt bollastell handa ömmu í afdalnum. Mitt í öllu fíneríinu á sýslumannssetrinu geisa samt berklar og fyrir vágestinum falla þeir sem síst skyldu.

Fólk í Afdalabarni er aðra stundina þreytt og lúið og lasið en hina er mikil drift og dugnaður í gangi og ferðalög farin á sjó og landi. Góðvilji og manngæska vegast á við stífar meiningar og hreina illgirni. Sorg og gleði, skin og skúrir blasa við og nóg er af hástemmdum tilfinningum.

Auðvitað er hér dregin upp einhvers konar mynd af tíðarandanum en harðræði, skortur, óþrifnaður og allsleysi er þó víðs fjarri. Rómantíkin, dramatíkin, harmarnir og gleðin ríkja ofar hverri kröfu.

Afdalabarn er skemmti- og afþreyingarlestur og léttur gangur í sögunni. Afdalabarn varð enn metsölubók 64 árum eftir að hún kom út í fyrsta sinn. Bókin er enn eitt dæmi um sérstæðan rithöfundarferil Guðrúnar frá Lundi sem gaf út sína fyrstu og frægustu bók, Dalalíf, þegar hún var 59 ára gömul árið 1946 og reyndist síðan einn afkastamesti og ástsælasti rithöfundur þjóðarinnar.

Birtist í Skýjum 2015