Komdu sæll og blessaður (BJ)

Undanfarnar helgar hef ég verið iðinn við að skemmta mér utan heimilis. Stundum í öruggum ranni góðra vina, stundum í stórum hópi. Þá hittir maður stundum menn sem maður þekkir ekki. Það er yfirleitt ágætt, því að þannig kynnist maður aðeins fleirum. Oftast eru samræðurnar ekki mjög innihaldsríkar, sjaldnar djúpstæð speki. Stöku sinnum veit maður ekki hvaðan á sig stendur veðrið. Svoleiðis spjalli lenti ég í.

Ég hafði tekið eftir honum í borðhaldinu vegna þess að hann virtist skemmta sér afar vel, en var þó hóflega hávær. Um andlitið lék bros eins og á fólki sem er ekki alveg eins hlaðið skilningi á umhverfinu og við hin. Ég hafði tryggt mér svalandi drykk og rölti um salinn án sérstaks markmiðs. Þá sveif þessi maður á mig í köflóttum jakkafötum.

„Sæll og blessaður,“ sagði ég af því á svona skemmtunum eru menn yfirleitt spjallsamir og kumpánlegir.

„Sæll,“ sagði hinn. Andlitsfallið gaf til kynna að hann ætlaði að segja meira þannig að ég hikaði.

„Sæll,“ sagði hann aftur. Horfði á mig með þessu innilega brosi, sem var þó alveg án tilefnis.

„Við ... .“ Löng þögn. „Við erum ... “ Hann stamaði ekki en orðin komu ekki hraðar.

„Við erum ekki beinlínis ... “ Mér gafst nægur tími til þess að reyna að giska á hvað við værum ekki beinlínis.

„Við erum ekki beinlínis nágrannar.“ Líklega hefðu flestir þeirra sem mættir voru getað sagt mér þetta á skemmri tíma. Í fljótu bragði sá ég engan nágranna minn í hópnum.

„Þú býrð ...“ Nú þóttist ég vita hvernig ætti að botna, því að ég veit hvar ég bý, en nú talaði hann aðeins hraðar og hann bætti við:

„ ... á öðrum endanum.“

Ég hafði ekki hugmynd um á endanum á hverju ég byggi. Ekki á götunni, því að það eru nokkur hús út á horn. Kannski í bænum. Ég bý í Austurbænum. Mér datt í hug að hann byggi í Vesturbænum. Þá værum við ekki beinlínis nágrannar. Reyndar alls ekki nágrannar.

Hann hélt áfram á sínum hraða.

„Og ég bý ...“

Kannski bý ég á öðrum endanum á landinu og hann hinum.

„Og ég bý ...“

Eða kannski bý ég öðrum megin við Atlantshafið og hann hinum megin.

„Og ég bý ...“

Hann ýtti gleraugunum upp á nefið.

Mér var satt að segja nákvæmlega sama hvar hann býr. Þó ég hefði haft grun um það vildi ég ekki botna setninguna. Ég hef tekið eftir því að gamalt fólk hefur alls ekki gaman af því þegar maður botnar fyrir það.

„Og ég bý ...“

Þessi var reyndar ekki neitt sérstaklega gamall. Miðaldra gæti lýst honum best.

„Og ég bý ...“

Nú var ég orðinn leiður á þessu og þrátt fyrir að hafa langa reynslu af því að bíða eftir orðum frá fólki sem finnur þau ekki sagði ég:

„Nú veit ég ekki hvar þú býrð.“

„Og ég bý á öðrum stað.“

Húrra, húrra. Hver hefði getað sér þess til? Þessi maður sem ég mundi ekki eftir að hafa séð áður bjó ekki á sama stað og ég. Takk fyrir að segja mér það.

„Ég bý í Selvogsgrunni,“ sagði ég. Ég vildi ekki vera dónalegur.

Þá gat hann nefnt götuna sem hann býr við. Í sjálfu sér ekki rétt hjá mér, en ef við hefðum viljað gátum við kallað okkur nágranna.

„Við erum ...“

Það tók við löng sena þar sem ég gat giskað á hvað við erum. Íslendingar, Reykvíkingar, stærðfræðingar. Hann hjakkaði í sama farinu:

„Við erum ...“

Allt í einu datt mér í hug að hann hefði fengið heilablóðfall og ég ætti að kalla í lækni. Ég vissi að það voru nokkrir læknar í salnum.

„Við erum ...“

Ég starði á andlitsdrættina til þess að sjá hvort hann hefði lamast. Ég var við það að fá móral. En svo sýndist mér hann bara býsna skarpleitur þannig að líklega var allt í lagi með hann. Eða þannig lagað.

„Við erum frændur.“

Nú fór þetta að vera spennandi. Eftir mjög langa mæðu sagði hann mér að afi hans væri höfundur bókarinnar. Líklega tveggja bóka, ég er ekki viss því að það er erfitt að halda einbeitingunni. Á endanum kom nafnið á afanum. Líklega hef ég heyrt það, en það var enginn bjölluhljómur í höfðinu á mér.

Þrátt fyrir allt hætti ég mér á að spyrja hvernig við værum skyldir.

„Við erum ...“

„Já.“

„Við erum ...“

„Já, ég veit við erum frændur.“ Nú nennti ég ekki lengur að vera skilningsríkur og þolinmóður.

„Ég er náttúrlega ... “

Frændi þinn, botnaði ég í huganum. Mér var eiginlega alveg sama.

„Ég er náttúrlega ... “

Ef mönnum finnst pirrandi að lesa þetta, ímyndið ykkur hvað það var erfitt að hlusta á það.

„Ég er náttúrlega ... “

Komdu þessu útúr þér maður. Annars lem ég þig. (Þetta hugsaði ég bara).

„Ég er náttúrlega ... sonur afa míns.“

„Já einmitt,“ sagði ég. Það skýrir margt hugsaði ég jafnframt um leið og ég skálaði við hann og sagðist þurfa að sinna brýnu erindi.

„Má ég ekki kalla þig frænda?“

Allt í einu gat hann sagt heila setningu.

Svo fremi að samskiptin takmarkist við það, hugsaði ég meðan ég skálmaði úr augsýn.

Benedikt Jóhannesson

www.heimur.is/benedikt