Gömul og rispuð plata (JGH)

Það var gömul og rispuð plata þegar sjónvarpið sýndi frá því þegar „aðilar vinnu- markaðarins“ gengu á fund Steingríms J. og Jóhönnu til að ræða um það hvernig ríkið gæti komið að samningum þeirra. Þarna voru meðal annars Gylfi Arnbjörnsson og Guðmundur Gunnarsson frá ASÍ og Vilhjálmur Egilsson frá Samtökum atvinnulífsins. Þeir komu fyrir sjónir sem þreyttir menn með gamlar ræður; gamlar tuggur.

Enda hvar hafa þeir eiginlega verið? Hvernig dettur nokkrum manni í hug að hægt sé að hækka laun í landinu í mestu kreppu sem þjóðin hefur lent í?

Í niðurlagi fréttarinnar sagði að atvinnurekendur byðu 7 til 8% launahækkun en það svaraði ekki kröfum Alþýðusambandsins.

Ekki veit ég í hvaða gerviheimi þessir menn lifa. Til hvers að setja upp þetta leikrit? Hafa þeir ekki lesið um að þúsundir fyrirtækja á Íslandi eru með ónýtan efnahagsreikning og þurfa sérstaka fjárhagslega endurfjármögnun til að lifa af?

Hafa þeir ekki lesið um að landsframleiðslan dróst saman um 7% árið 2009 og 4% á árinu 2010? Þetta er samdráttur en ekki hagvöxtur. Aðeins hagvöxtur getur staðið undir launahækkunum.

Hafa þeir ekki lesið um skattahækkanir ríkisstjórnarinnar á launþega og fyrirtæki? Hversu margir launþegar vilja fá 15% launahækkun þegar næstum helmingurinn fer beint í skatta?

Má bjóða þér launahækkun? Skatturinn tekur helminginn, verðbólgan afganginn, skuldir heimila hækka miklu meira en launhækkuninni nemur vegna verðbólgu og verðtryggingar, fleiri verða atvinnulausir, fleiri fyrirtæki fara á höfuðið og Icesave-krafan (sem við eigum ekki að greiða) hækkar vegna gengisfellingar.

Hversu mörg fyrirtæki geta bætt á sig launahækkun þegar þau eru núþegar í öndunardeild bankanna?

Gylfi, Guðmundur og Vilhjálmur hafa verið miklir vinir og já-menn ríkisstjórnarinnar. Þeir hafa séð sér hag í því að gagnrýna ekki ríkisstjórnina.

Þeir voru furðu samstíga fyrir ári og manna harðastir á því að Icesave-klafinn yrði festur um háls launþega á Íslandi með tilheyrandi skattpíningu og þrælahaldi hins venjulega launamanns fyrir ríkið?

Það er líka sérstakt með þá Gylfa og Vilhjálm að þeir geta aldrei samið sín á milli án þess að ríkið komi við sögu. Til hvers á ríkið alltaf að hlaupa undir bagga í frjálsum samningum „aðila vinnumarkaðarins“? Geta þeir ekki borið ábyrgð á eigin samningum sjálfir?

Hvernig dettur Gylfa og Guðmundi í hug að biðja um stórfelldar launahækkanir á sama tíma og þúsundir manna ganga um án vinnu í mesta atvinnuleysi sem dunið hefur yfir þjóðina?

Það er djúp kreppa sem þarf að vinna sig út úr. Einmitt þá finnst þeim rétt að hækka laun og gera vinnuafl dýrara þannig að það sé borin von að hinir atvinnulausu fái vinnu. Það sem meira er; þeir auka líkurnar á að fleiri fyrirtæki fari á höfuðið og fleira fólk missi vinnu sína.

Þegar laun eru hækkuð án þess að hagvöxtur standi undir þeim hækkunum verður til loftbóla, verðbólga, sem springur beint framan í launþega. Helmingurinn af launahækkuninni fer beint í tekjuskatta og útsvar - verðbólgan étur afganginn.

Verkalýðsleiðtogar tala tungum tveim og mæla sitt með hvorri.

Í hátíðarræðum tala verkalýðsleiðtogar af hræsni um mikilvægi þess að allir hafi atvinnu. En þegar á hólminn er komið er gerð krafa um að þeir, sem hafa vinnu, fái meira í sinn hlut þó það komi í veg fyrir að hinir atvinnulausu fái vinnu.

Gylfi sagði „voða góður“ í fyrrnefndum sjónvarpsfréttum að þeir sem byggju við bætur og væru atvinnulausir ættu líka að fá sambærilegar hækkanir. „Þetta eru félagar okkar líka.“ Vel meint; en hvernig væri að byrja á því að byggja upp atvinnulífið?

Auðvitað var það rétt hjá Steingrími fjármálaráðherra þegar hann sagði að ríkissjóður ætti enga peninga til að fara í fjárhagsleg útgjöld vegna kjarasamninga.

Hvers konar kjarasamningar eru það sem byggjast á því að ríkið fari í vegavinnu, þar sem nokkrir karlar á stórvirkum vinnuvélum, fá vinnu? Vegir eru ekki byggðir með haka, skóflum og hjólbörum.

Steingrímur J. talar um tóman ríkissjóð. Hann hefði kannski átt að hugsa út í það fyrir einu ári þegar hann keyrði í gegn Icesave-baggann án þess að hika. Og enn á ný ætlar hann að hengja þessar klyfjar á skattgreiðendur.

Nú vill Steingrímur láta ríkissjóð skrifa undir Icesave III, 674 milljarða króna lán frá Hollendingum og Bretum, (á núverandi gengi), án þess að hann hafi hugmynd um það hversu mikið fáist út úr þrotabúi gamla Landsbankans, hversu hratt þær greiðslur berist og hvernig gengi krónunnar verður á næstu misserum.

Gylfi og Vilhjálmur, já-menn og vinir ríkisstjórnarinnar, vildu fyrir einu ári koma Icesave yfir á launþega og skattgreiðendur. Saman í kór kyrja þeir núna að ganga verði frá Icesave í einum grænum þótt kjarasamningar þeirra ýti undir verðbólgu og felli gengi krónunnar og hækki Icesave-bagga skattgreiðenda þá enn meira.

Er það ekki bjagað að samtök atvinnurekenda vilji aftur og aftur samþykkja Icesave með þeim rökum að þá verði auðveldara að fá fjármagn frá útlöndum til stórfyrirtækja á Íslandi? Reikningurinn sé hins vegar sendur á skattgreiðendur.

Málið er að erlendar lánastofnanir treysta öllum stórum fyrirtækjum sem eru með sæmilegt eigið fé og vænlegar framtíðartekjur – og eru þess vegna tilbúnar til að endurfjármagna lán þeirra. Þær endurfjármagna ekki lán hjá gjaldþrota fyrirtækjum. Mörg stórfyrirtæki á Íslandi hafa að undanförnu endurfjármagnað sig úti og munu gera á næstu vikum og mánuðum – óháð Icesave.

Takið eftir því að verkalýðsleiðtoginn Gylfi Arnbjörnsson er einn harðasti andstæðingur þess að afnema verðtryggingu – sem og Jóhanna vinkona hans í forsætisráðuneytinu.

Samt eru launþegar fangar verðtryggingarinnar. Þeir geta ekki beðið um hærri laun vegna þess að verðbólgan hækkar bakdyramegin skuldir þeirra miklu meira en nemur launhækkuninni.

Í efnahagslegri kreppu eru verkalýðsleiðtogar í kreppu innan sinna félaga. Þess vegna þurfa þeir að búa til leikrit og friða félaganna. Þeir fá fund í stjórnarráðinu og hringja svo í fjölmiðla til að láta taka við sig viðtöl þar sem þeir eru mjög harðir í garð stjórnvalda (ekki atvinnurekenda) og segja íbyggnir að þetta gangi ekki lengur.

Ekki finnst mér klisja atvinnurekenda betri. Jú, það verður að koma fjárfestingum af stað til að örva atvinnulífið og minnka atvinnuleysið, segir Vilhjálmur.

Svo sem gott og blessað en mér finnst þreyta í þessu. Á ríkið að koma fjárfestingum af stað? Seðlabankanum gekk nógu illa að lækka stýrivexti og vextir bankanna á lánum hafa engan veginn fylgt í kjölfarið.

Ef það á að stöðva samdráttinn og byggja upp atvinnulífið þá ætti dúettinn Gylfi og Vilhjálmur:

1) Að mótmæla skatthækkunum ríkisins sem draga úr vinnuvilja.

2) Að krefjast þess að ríkissjóður skeri meira niður í útgjöldum til að draga frekar úr halla á ríkissjóði sem fjármagnaður er með lánum.

3) Að mótmæla því að ríkissjóður og skattgreiðendur séu settir á hausinn með Icesave.

4) Að mótmæla því að vísitala neysluverðs hækki flest lán í landinu sjálfkrafa með verðtryggingunni.

5) Að mótmæla því að lög Árna Páls Árnasonar um gengisbundin lán nái aðeins til einstaklinga en ekki fyrirtækja.

6) Að mótmæla því að eina úrræði stjórnarinnar til að byggja upp atvinnulífið sé að hækka skatta á þá sem enn hafa vinnu.

Áfram mætti telja. Ríkisstjórnin vill hjóla í stórskuldugan sjávarútveginn, stóriðjuna og ferðaþjónustuna.

Hvernig væri að dúettinn stæði saman um að byggja upp atvinnulífið fyrst hann er svona samtaka og samrýmdur alla jafna?

Málið er einfalt; það er tómt mál að tala um launahækkanir þegar við erum enn að síga á botninn.

Því miður er leikritið rétt að byrja. Á næstunni heyrum við framþjáða og íbyggna menn segja í sjónvarpinu: Það þokaðist.

Jón G. Hauksson

[email protected]