Hvers vegna sérstakt blað um konur? (JGH)

Óvenjumargir hafa haft samband við mig að undanförnu út af nýjustu Frjálsri verslun sem er helguð konum í viðskiptalífinu. Margar ábendingar eru um konur sem fólk telur að hefðu frekar átt heima á listanum án þess þó að sett sé út á þær sem þar eru fyrir. Bent er á að of lítið sé um konur úr röðum háskólakennara og úr röðum lækna og stjórnenda á Landspítalanum. Þá er haft orð á því að of fáar konur af landsbyggðinni séu á listanum. Allt eru þetta gagnlegar ábendingar. Alvarlegasta símatalið sem ég fékk var þó frá lesanda (karlmanni) sem skammaði mig fyrir að vera með sérstak blað um konur, það væri ekkert jafnrétti í því, þótt auðvitað hefði verið gaman að lesa blaðið og skoða margar fallegar myndir í því.

Þetta er níunda árið í röð sem Frjáls verslun gefur út sérstakt blað um áhrifamestu konur viðskiptalífsins. Þegar ákveðið var á sínum tíma að gefa út sérstakt blað helgað konum var það gert til að gera konum sem fyrirmyndum í viðskiptalífinu hærra undir höfði og töldum við að umræðan um aukið jafnfrétti innan atvinnulífsins væri hluti af umræðu um stjórnun. Langflestir hafa tekið þessu blaði vel. Þess má geta að flest erlend viðskiptatímarit setja saman lista um áhrifamestu konurnar.

En hvers vegna leggur Frjáls verslun eitt blað á hverju ári undir konur í viðskiptalífinu þegar blaðið hefur til langs tíma haldið sig við þá bjargföstu skoðun að líta á stjórnendur sem manneskjur – sem einstaklinga – án kynferðis, kynþáttar og litarháttar; og að í störf stjórnenda séu ráðnir þeir einstaklingar sem hafa mestu hæfileikana? Svarið er að hvort sem sumum líkar það betur eða verr þá snýst atvinnulífið ekki bara um tölur og arðsemi heldur líka um tilfinningar, jafnrétti kynjanna, skoðanir, fólkið á bak við fyrirtækin, mannamót, skemmtanir og vellíðan fólks í starfi. Umræðan um konur í hlutverki leiðtoga í viðskiptalífinu er vinsælt umræðuefni og partur af jafnréttisumræðunni.

Fyrirmyndir skipta miklu máli í jafnréttisumræðunni. Þess vegna þurfa konur í atvinnulífinu að vera sýnilegri – og þær verða að vilja stíga fram í kastljós fjölmiðlanna. Þegar ég tók við ritstjórn Frjálsrar verslunar fyrir tuttugu og einu ári gat verið erfitt að fá konur í atvinnulífinu í viðtöl. Oft þurftu þær tíma til að ráðfæra sig við aðra um hvort þær ættu að láta slag standa. Núna eru augljóslega allt aðrir tímar og ekkert mál að fá konur í viðtöl. Auðvitað ekki!

Blaðið yfir 100 áhrifamestu konur landsins skiptir máli því það er mikil hvatning fyrir konur og ungar stúlkur, sem hafa áhuga á að stofna eigin fyrirtæki, að hafa fyrirmyndir í þeim konum sem náð hafa árangri í atvinnulífinu.

Á meðal kvenna hefur stundum komið fram að þeim finnist þær hafa minna aðgengi að fjármagni en karlar og þær finndu yrir því þegar þær gengju á fund stjórnenda í fjármálastofnunum. Þá hefur það sýnst sig í könnunum að konur þjást frekar en karlar af samviskubiti í vinnunni vegna þess að þær hafa áhyggjur af heimilinu og börnunum. Heima hjá veikum börnum segjast þær svo fá samviskubit yfir að vera ekki í vinnunni.

Oft verður umræða í atvinnulífinu um það hvort konur eða karlar séu betri stjórnendur – eða hvort kynin beita mismunandi stjórnendataktík. Stóra málið er; að það er mjög einstaklingsbundið hvernig fólki gengur að gegna starfi stjórnenda. Engar tvær manneskjur eru eins! Það eru margir karlar sem hafa hvorki áhuga á að stjórna né að vera í forystu. Þeir hafa heldur engan sérstakan áhuga á að sýna eldmóð og athafnasemi sem stjórnendur þurfa að hafa. Það sama á við um konur.

Núna eru 99 ár frá því að konur fengu kosningarétt á Íslandi. Það er ekki lengra síðan. Engum dettur lengur í hug að nefna kosningarétt kvenna sem tæki í jafnréttisbaráttu líðandi stundar – sá hinn sami væri álitinn galinn. Lykillinn að meiri áhrifum kvenna í atvinnulífinu er aukin menntun, en ekki síður áhugi þeirra á að hafa áhrif og stjórna. Vilji og eldmóður eru ekki eitthvað sem lært er í skólum. Viljinn kemur að innan.

Stórir sigrar hafa aldrei unnist með neikvæðni. Það hefur margt áunnist í jafnréttisbaráttunni innan atvinnulífsins. Það þarf ekki annað en að lesa nýjasta blað Frjálsrar verslunar yfir 100 áhrifamestu konurnar.

Ég er jafnstoltur af þessu tölublaði sem öllum öðrum blöðum sem við gefum út.

Jón G. Hauksson

[email protected]