Stefnir hátt (JGH)

Stefnir, sem samkvæmt ársreikningi félagsins er sagt dótturfélag Arion banka, stefnir hátt sem og önnur dótturfélög bankanna. Dótturfélögin eða sjóðir á þeirra vegum keppast núna við að bjóða í eignir bankannna, enda er ómögulegt að hafa það á pappírunum að bankarnir eigi allt og dómineri yfir viðskiptalífinu.

Það er fínt að geta sagt það á hátíðarfundum að verið sé að selja eignir sem bankarnir hafa tekið yfir og að bankarnir keppi ekki lengur við viðskiptavini sína.

Það fer ekkert eins mikið í taugarnar á eigendum einkafyrirtækja sem reynt hafa að standa í fæturna og standa í skilum að fá fyrirtæki – sem lentu í krumlu bankanna í hruninu – tvíefld í samkeppni á móti sér aftur.

Stefnir hét áður Rekstrarfélag Kaupþings og er samkvæmt ársreikningi dótturfélag Arion banka. Bankinn á allt hlutfé samkvæmt sama ársreikningi, gerðum í mars 2010 fyrir árið 2009.

Stefnir er dótturfélag bankans, en rekur sjóði sem eru sjálfstæðir og undirstrikað er að meirihluti stjórnar Stefnis sé „óháður Arion banka“. Stefnir og fjársjóðir hans eru að vísu í sama húsnæði og bankinn og Villi Bjarna kallaði þessa eldveggi í gamla daga japönsk þil. En það var í gamla daga.

Stefnir er með nokkra sjóði á sínum snærum fyrir fjárfesta. Hann heldur utan um sjóðina og rekur þá, en leggur ekki til fé í þá. Lífeyrissjóðir og fagfestar eru áberandi í þessum sjóðum Stefnis.

Stefnir keypti meirihlutann í Sjóvá á dögunum af Seðlabanka Íslands eftir að Már Guðmundsson hafði verið með tilboð frá Heiðari Má Guðjónssyni og fleirum í marga mánuði til skoðunar og Heiðar lýsti því yfir í fjölmiðlum að skrifað yrði undir eftir nokkra daga. En það fór á annan veg. Leitað var til Stefnis sem hafði verið á meðal tilboðsgjafa.

Í sérstakri fréttatilkynningu frá Stefni eftir kaupin á hlutnum í Sjóvá sagði að Stefnir hefði ekki lokið við fjármögnun á kaupunum.

Þetta er snilld. Stefnir kaupir meirihluta í tryggingafélagi sem mjög strangar reglur gilda um hjá fjármálaeftirlitinu varðandi hluthafa – og svo fer hann á stúfana að leita sér að fé.

Má seðlabankastjóra þótti Heiðar Már Guðjónsson ekki nógu fínn pappír til að kaupa Sjóvá enda hafði hann unnið fyrir Björgólf Thor í útrásinni og það var nóg.

Þegar bankar selja fyrirtæki þá hafa þeir í neðstu línu, nálægt smáaletrinu, að kaupendur verði að njóta trausts. Það er varnaglinn sem settur var til að útrásarvíkingarnir kæmu ekki bakdyramegin inn í viðskiptalífið og keyptu fyrirtæki.

Núna er allir útrásarvíkingarnir að hreiðra um sig í Barcelona og lifa þar í vellystingum líkt og fyrir hrun. Sumir gruna þá um að vita um fjársjóði.

Stefnir bauð hæst í 25% hlutinn í Högum í útboðinu í haust. Eða svo var að minnsta kosti sagt. Hann keppti þar við Framtakssjóð Íslands sem er annar fjársjóður og það sterkur og átti næsthæsta tilboðið. Sá er í eigu sextán lífeyrissjóða og Landsbankans.

Núna er hins vegar óvænt greint frá því að nýir eigendur séu komnir að Högum, Búvellir, og að þeir hafi keypt 34% hlut í fyrirtækinu af Arion banka. Bankinn á að vísu enn 64% í fyrirtækinu en engu að síður er sagt að nýir eigendur séu að Högum.

Hvers vegna voru engar fréttir af því að Búvellir hefðu boðið hæst í Haga í útboðinu?

Innan Búvalla eru m.a. félag í eigu gömlu Húsasmiðjumannanna Hallbjörns Karlssonar og Árna Haukssonar og nokkrir lífeyrissjóðir. Þeirra á meðal Stefnir ÍS 5 sem er í eigu stærstu lífeyrissjóða landsins og svo er þar líka að finna fjárfestinn Stefni Samval.

Lífeyrissjóðirnir eru þess vegna bæði áberandi í sjóðum Stefnis og Framtakssjóðnum. Strangar regur eru innan lífeyrissjóðanna um fjárfestingar þeirra í fyrirtækjum og koma þeir að þeim núna í gegnum sjóði til að dreifa áhættunni, m.a. í gegnum sjóði Stefnis og Framtakssjóðinn.

Framtakssjóðurinn keypti sem kunnugt er heila kippu af fyrirtækjum í eigu Landsbankans. Þetta byrjaði á því að maður hringdi í mann og svo var byrjað að semja. Fínt; bankinn búinn að losa sig við mörg þekkt fyrirtæki í eigu hans og seldi það sjálfum sér að hluta.

Samkeppniseftirlitið er ánægt með gang mála; eins og alltaf.

Svo er það Miðengi, dótturfélag Íslandsbanka. Í fyrstu línu um Miðengi segir: Miðengi leggur ríka áherslu á að vinnubrögð félagsins séu gagnsæ og starfsreglur skýrar.

Núna lesum við um að Miðengi hafi keypt 62% hlut í Ingvari Helgasyni og Bifreiðum og landbúnaðarvélum af Íslandsbanka í kjölfar „fjárhagslegrar endurskipulagningar“ (lesist sem afskriftir lána) og að sú vinna hafi staðið yfir undanfarna mánuði.

Í fréttatilkynningu kemur fram að ekki hafi verið tekin ákvörðun um hvenær eignarhluturinn verður settur í söluferli. Nei, auðvitað ekki; bankarnir ætla ekki að selja eignir á brunaútsölu.

Bankarnir hafa verið helstu bílasalar landsins um nokkurt skeið. Íslandsbanki með Ingvar Helgason og Bifreiðar og landbúnaðarvélar. Landsbankinn með Toyota og Arion banki með Heklu.

Að vísu seldi Arion banki Heklu og viti menn; það voru ekki sjóðir á vegum Stefnis sem keyptu þótt þeir stefni hátt í fyrirtækjakaupum.

Jón G. Hauksson

[email protected]