Ögmundur yrði felldur í Morfís (JGH)

xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" /?

Enn einu sinni hefur Alþingi sett niður og þingmenn orðið sér til skammar. Ögmundur Jónasson, þingmaður Vinstri grænna, sló ræðumetið á Alþingi í vikunni þegar hann talaði samfleytt í sex tíma í annarri umræðu um frumvarp menntamálaráðherra um að gera Ríkisútvarpið að hlutafélagi. Þetta met Ögmundar er lágkúrulegt – og honum og þinginu til minnkunar.

Ögmundur hóf ræðu sína kl. 23.10 á þriðjudagskvöldið og lauk henni kl. 5.12 morguninn eftir. Jóhanna Sigurðardóttir átti fyrra metið þegar hún talaði í fimm og hálfan tíma árið 1998 gegn húsnæðisfrumvarpi þáverandi félagsmálaráðherra. Sverrir Hermannsson átti metið þar áður, það setti hann árið 1974 þegar hann talaði gegn grunnskólafrumvarpinu í rúma fimm tíma. Þá muna flestir eftir mælieiningunni „hjörl“ í þinginu en hún var kennd við Hjörleif Guttormsson, fyrrum þingmann, og var ekki hátt skrifuð.

Ræðutími í annarri og þriðju umræðu á Alþingi er ótakmarkaður. Því þarf að breyta snarlega og setja reglur sem takmarka ræðutíma. Bjölluhljómurinn má heyrast oftar á þingi. Það nær engri átt að þingmenn geti tafið þingstörf með því að blaðra út í eitt um einhver mál til þess eins að standa í málþófi og tefja lagasetningu. Stjórnarandstaðan notar málþófið sem einhvers konar vopn á meirihlutann. Það er misskilið vopn.

Sterkur meirihluti á Alþingi kemur öllum málum í gegn – ætli hann sér það á annað borð. Að tefja tafarinnar vegna er þinginu ekki sæmandi. Málþóf að hætti Ögmundar og annarra í stjórnarandstöðunni minnir raunar helst á málfundi í gagnfræða- og menntaskólum. Og þó ekki, því að á málfundum í skólum er ræðutími yfirleitt takmarkaður. Ræðutími í Morfískeppninni er t.d. takmarkaður við nokkrar mínútur á hvern keppanda.

Ræðumennska er sérstök kúnst. Það eru til margar gerðir af ræðum. Nefna má tækifærisræður, söluræður, þakkarræður, hátíðarræður, þingræður, ræður í kennslu og fyrirlestrum, rökræður á málfundum, ræður í ræðukeppnum – og áfram mætti telja. Algengustu tækifærisræðurnar eru ræður í stórafmælum, þær eru fyndnastar.

Það þykir góður siður ræðumanna að tala fremur stutt og hafa upphaf og endi ræðunnar á hreinu fyrirfram. Tækifærisræður hafa verið flokkaðar í fjóra flokka. Sú besta er stutt og fyndin. Næstbesta er stutt og leiðinleg. Þriðja besta er löng og fyndin. Fjórða besta er löng og leiðinleg. Ég er raunar ekki alveg sammála þessu, finnst einhvern veginn að löng og fyndin ræða hljóti að vera næstbesta ræðan.

Þegar umræður um vatnafrumvarpið tröllreið Alþingi í mars sl. var því slegið upp að samkomulag hefði náðst á milli stjórnar og stjórnarandstöðu um frestun á gildistöku laganna, verði þau samþykkt, til haustsins 2007.

„Ég er ánægður að því leyti að við höfum náð því fram að vatnalög ríkisstjórnarinnar verða ekki að lögum í vor eins og til stóð heldur hefur ríkisstjórnin fallist á að fresta gildistöku laganna fram á haustið 2007,“ sagði gullmethafinn Ögmundur um samkomulagið.

Það er léleg stjórnarandstaða sem blaðrar út í eitt til þess eins að tefja þingstörf svo ekki sé hægt að afgreiða frumvörp. Sennilega bæri fólk meiri virðingu fyrir stjórnarandstöðunni ef hún væri stuttorð, málefnaleg, kjarnyrt og skemmtileg í ræðum – eins og þeim er kennt að hafa ræðurnar í Morfís.

Ögmundur fengi rauða spjaldið í Morfís. Beint í sturtu. Þar gæti hann talað um vatnafrumvarpið dag og nótt og þyrfti ekki að skrúfa fyrir orðaflauminn.

Jón G. Hauksson

[email protected]