Hraðar tæknibreytingar á símamarkaðinum: Hvar er IP-símþjónusta fyrir almenning? / 03/2005

Ein af minningunum sem ég á úr barnæskunni var að rölta um Kaupfélagið heima og kíkja öðru hvoru inn í lítið herbergi

í einum enda búðarinnar. Þar sat kona með heyrnartól fyrir framan vegg sem var alsettur snúrum og tengjum og færði snúrurnar öðru hvoru frá einu tengi til annars. Þetta var símstöð bæjarins. Í nútímaumhverfi hljómar þetta eins saga aftan úr svörtustu forneskju, en raunin er samt sú að það er ekki lengra en rúm 20 ár síðan ég ráfaði inn í símstöðvarherbergið fullur forvitni yfir allri þessari tækni sem þar leyndist.

Skype slær í gegn

Margar byltingarnar hafa átt sér stað í símaheiminum síðan þá og þar sem tækniþróun hefur síðustu ár ekki beint verið í lága drifinu má búast við að eftir 20 ár verði nútímasímaumhverfið talið álíka fornfálegt og við teljum gamla símstöðvarherbergið vera nú. Dæmi um verulega byltingu sem er að eiga sér stað nú er símtalsflutningur yfir Internetið, sem einmitt er fjallað ítarlega um í þessu blaði. Þar er að vísu eingöngu fjallað um það hvernig þessi tækni snýr að fyrirtækjum en mikil gerjun á einstaklingsmarkaði á sér einnig stað. Sem dæmi um slíkt má nefna hið títtnefnda spjall- og símaforrit Skype, sem fer nú sigurför um heiminn. Hagræðið sem felst í að nota þetta forrit frekar en hringja millilandasímtöl með hefðbundnum hætti er alveg ótrúlegt – og það þótt kostnaður við símtöl til útlanda hafi minnkað verulega síðustu ár. Þegar ég var á ferð um Bandaríkin fyrir skömmu gat ég t.d. komið mér í þráðlaust netsamband á fartölvunni á næsta kaffihúsi og hringt með Skype í heimilissíma á Íslandi og borgað fyrir það örfáar krónur á mínútuna í stað okurverðsins sem hefði þurft að greiða fyrir símtalið á hóteli eða í gegnum reikikerfi farsímans. Ef sá sem tala þurfti við var svo staddur við tölvu sína og með kveikt á Skype kostaði símtalið ekki krónu.

Í skugga stóru símafyrirtækjanna

Skype er hins vegar forrit sem er aðallega komið í notkun hjá þeim sem eru duglegir við að prófa allt það nýjasta. Enn sem komið er hefur stærsti hluti almennings ekki tekið við sér og mun sennilega ekki gera það fyrr en IP-símþjónusta verður farin að líkjast meira hefðbundinni símþjónustu, þ.e. með tilheyrandi símtæki og án þess að eiga þurfi við hugbúnað að neinu ráði. Víða erlendis er farið að bjóða upp á slíka IP-símaþjónustu fyrir almenning, oft sem hluta af svokallaðri triple-play þjónustu þar sem hinir tveir armar þríeykisins eru internet- og sjónvarpsþjónusta.

En hvers vegna er ekki byrjað að bjóða almenningi IP-símaþjónustu hér á landi? Eins og kemur fram í umfjölluninni um IP-símtækni fyrir fyrirtæki í blaðinu þá eiga útlenskir sérfræðingar varla orð yfir því hversu gott gagnaflutningskerfið er á landinu og því eru varla tæknilegar aðstæður sem hamla því að hægt sé að bjóða slíka þjónustu. Íslendingar eru líka að stærstum hluta komnir með háhraða ADSL-tengingar, þannig að varla skortir mögulega viðskiptavini. Gæti ástæðan þá verið viðskiptalegs eðlis? Lítum á stöðuna. Hér eru tvö stór símafyrirtæki sem jafnframt eru stærst í sölu háhraða internettenginga. Ef þau færu að bjóða viðskiptavinum sínum upp á símaþjónustu um nettengingarnar gætu þau vissulega aukið virði netþjónustunnar, en um leið myndi það væntanlega leiða til þess að tekjur af heimilissímaþjónustu myndu minnka snarlega.

Óbreytt ástand mjólkað sem lengst

Það er því skiljanlegt að Síminn og Og Vodafone séu ekkert áfjáð í að bjóða upp á IP-símþjónustu fyrir almenning. Mig grunar að forsvarsmenn fyrirtækjanna viti af því að þessi þróun sé óumflýjanleg, en reyni að draga lappirnar til að mjólka hefðbundna símkerfið áfram í eins mörg ár og hægt er. Ansi skítt, en hvenær hefur maður svo sem orðið vitni af því að fyrirtæki setji hag viðskiptavina ofar eigin hagsmunum?

Það sást líka greinilega að þegar Hive kom inn á netmarkaðinn í haust með ódýrari tengingar og ókeypis gagnaflutning frá útlöndum gátu Síminn og Og Vodafone allt í einu boðið upp á nýjungar í verðlagningu á erlendu gagnamagni. Við skulum vona að Hive eða einhverjir aðrir nýir aðilar hendi fljótlega sprengju inn á símamarkaðinn með því að bjóða IP-símþjónustu. Við megum þá heldur ekki láta það koma okkur á óvart að af einstakri tilviljun muni Síminn og Og Vodafone verða tilbúin með slíka þjónustu nokkrum vikum síðar.

Þá skemmir heldur ekki fyrir að eiga grunnnet sem allir aðrir verða að kaupa aðgang að og frétta þannig með góðum fyrirvara af því ef einhver keppinautanna undirbýr sölu á IP-símaþjónustu. Svo ekki sé minnst á möguleikann á að veita eigin starfsmönnum og viðskiptavinum betri fyrirgreiðslu en starfsmönnum og viðskiptavinum keppinautanna.