Öryggið fæst ekki sjálfkrafa / 08/2005

Það hafa allir áhyggjur af öryggi tölvunnar. Það þarf að ná í nýjustu plástrana, viðbæturnar og uppfærslurnar frá Windows auk bráðnauðsynlegra uppfærslna sem tengjast nýjustu skaðvöldunum á Netinu. Svo þarf einnig að setja allar þessar viðbætur upp áður en nýjasta ógnin veldur skaða.

Þeir sem vilja vera með sitt á hreinu stilla tölvuna þannig að uppfærslur séu sóttar „sjálfvirkt“ og búast því við að tölvan sé ávallt uppfærð gagnvart nýjustu hættunni þegar hún er ræst.

Raunveruleikinn er hins vegar annar. Automatic Updates, sjálfvirka uppfærsluþjónustan sem Microsoft býður upp á, kann að vera sjálfvirk en uppfærslan gerist ekki um leið. Þegar þetta er skrifað er ekki að finna neinar upplýsingar á vefsíðu Microsoft sem útskýra nákvæmlega hvernig þetta virkar, kannski til að forðast lætin sem myndu verða ef sannleikurinn kæmi í ljós. Staðan er hins vegar þessi. Eina leiðin til að tryggja að maður fái uppfærslurnar um leið og þær eru tilbúnar er að fara á uppfærslusíðu Microsoft (update.microsoft.com – og nota að sjálfsögðu Internet Explorer) og biðja sérstaklega um þær.

Það er eins og áður sagði ótrúlega erfitt að finna út úr því hvernig Automatic Updates virkar í raun, því upplýsingarnar er hvergi að finna. Þrátt fyrir löng samtöl og tölvupóstsamskipti við starfsfólk Microsoft get ég ekki sagt að ég skilji það til fulls. Í stuttu máli er þetta þannig að Automatic Updates biðlarinn á tölvunni sendir merki (ping) á 17 til 22 klukkustunda fresti til að athuga hvort þörf sé á uppfærslu. Ef svo er, er uppfærslan sótt og síðan (nema þetta sé stillt þannig að maður vilji vera spurður áður en haldið er áfram) setur Automatic Updates skrárnar upp annaðhvort kl. 3 um nótt (sjálfgefna stillingin) eða á öðrum tíma að eigin vali. Þá endurræsir forritið tölvuna, jafnvel þó svo hún sé á kafi í mikilvægu verkefni, eins og t.d. að taka upp efni úr sjónvarpinu. Einnig getur verið að tölvan bíði eftir að maður samþykki skilmála notendaleyfis áður en haldið er áfram.

Endalaus bið

Lengri útgáfan er meira í líkingu við Kafka-sögu. Á sumum vélum kunna uppfærslurnar að verða settar upp þegar notandinn slekkur á tölvunni (ef það er gert áður en komið er að fyrirframstillta uppfærslutímanum). Þetta getur hjálpað ef plástrarnir berast áður en slökkt er á vélinni á kvöldin. En hvað ef maður fer í frí – og það er slökkt á tölvunni – þegar illskeyttur ormur fer á kreik? Fer Automatic Updates á Netið um leið og kveikt er næst á tölvunni til að ná í lagfæringar? Svarið við því virðist vera nei.

Það getur einnig tekið mun lengri tíma að uppfæra en maður hefði búist við. Eftir því sem talsmaður Microsoft sem ber ábyrgð á þessum uppfærslum sagði, þá geta allt að fimm dagar liðið þar til allar tölvur sem eru með kveikt á Automatic Updates hafa verið uppfærðar. Það er í raun engin leið að vita hvort tölvan er fremst í röðinni eða aftast. Eina leiðin til að komast fram fyrir röðina er að fara beint á uppfærslusíðu Microsoft. Það er líka eina leiðin til að sækja svokallaðar „valfrjálsar“ uppfærslur eins og t.d. nýjar útgáfur af Windows Media Player, sem aldrei eru sóttar sjálfkrafa.

Ólíkt gömlu Windows Update þjónustunni býður Microsoft Update upp á lagfæringar á nýlegum útgáfum af Office og öðrum forritum að auki í viðbót við uppfærslur á nýjustu Windows-stýrikerfunum. En ákveðnir forritahlutar sem þjónustan þarf til þess fylgja ekki með neinum tölvum sem nú eru seldar. Þannig ef maður vill þessar uppfærslur Office forritanna – og flestir vilja þær einmitt – þá verður maður að stjórna niðurhalinu sjálfur.

Það reynist einmitt eftir allt saman vera í raun gullna reglan þegar Windows-uppfærslur eru annars vegar.