arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Vís­bending

Vísbending er vikurit um viðskipti og efnahagsmál. Í ritið skrifa að jafnaði margir af færustu sérfræðingum landsins á sviði viðskipta og efnahagsmála og í það er oft vitnað um þessi mál. Sem fylgirit kemur ritið Íslenskt atvinnulíf sem fjallar um einstaka markaði. Áskrift á mánuði kostar kr. 3.000 24,5% vsk. Í desember kemur út vandað jólablað sem hefur að geyma fjölbreytilegri greinar sem oft tengjast þó sögu viðskipta og hagfræði hér á landi.
Össur Kristinsson

Össur Kristinsson, frumkvöðull á sviði stoðtækni, er fæddur 5. nóvember 1943. Össur fæddist með aflagaðan fót sem er 15 sentimetrum styttri en hinn fóturinn. Hann hefur því af eigin reynslu þekkingu á stoðtækjum enda hefur hann alla sína ævi gengið með gervifót. Oft fékk hann að reyna sem barn hversu takmarkaðir gervifætur úr tréi voru þegar hann eyðilagði þá nokkra við leik í fjörunni fyrir framan Kirkjusand, þar sem þeir þoldu illa að blotna. Tæplega tuttugu vetra var Össur kominn í stoðtækjanám í Stokkhólmi í Svíþjóð sem var þá Mekka þeirra fræða.

Árið 1970, eftir átta ára veru í Svíþjóð, sigldi Össur heim með unga fjölskyldu í farteskinu, ríkur af þekkingu og hugmyndum. Ári síðar stofnaði hann fyrirtækið Össur hf. sem sérhæfir sig í stoðtækjalausnum. Reksturinn gekk illa til að byrja með enda hvorki stóran markað né stuðning að finna á Íslandi. Þróunarstarfið reyndist kostnaðarsamt og tímafrekt. Fljótlega hafði hann veðsett bæði sitt eigið hús sem og hús foreldra sinna. Siglt var milli skers og báru í rekstrinum. Þróunarstarfið bar hins vegar árangur að lokum og til varð sílikonhulsa, sem stúfurinn er klæddur í og gervilimurinn festur við, sem kom fyrirtækinu fyrir alvöru á kort alþjóðaviðskipta. Sagan segir að gervilimirnir séu svo góðir að fólki sé kleift að gera næstum allt það sem þeir sem hafa heilbrigða fætur geta. Fræg er sagan sem Brynjólfur Sigurðsson prófessor sagði þegar Össuri voru veitt útflutningsverðlaun forseta Íslands árið 1992. Sagan var eitthvað á þá leið að einfættur maður hefði spilað fótbolta án þess að nokkur tæki eftir óeðlilega stirðbusalegum hreyfingum. Það var ekki fyrr en sá einfætti skoraði með þrumuskoti sem var svo kröftugt að fóturinn fylgdi á eftir í netmöskvana að fólki varð ljóst að leikmaðurinn stóð ekki jafnfætis öðrum.

Fyrirtækið Össur tók þó ekki á loft fyrr en árið 1989. Velta fyrirtækisins margfaldaðist á örfáum árum, úr fimm milljónum árið 1989 í 52 milljónir árið 1991 og 420 milljónir 1995. Í október árið 1999 var Össur hf. skráð á Verðbréfaþing Íslands. Fjármagnið virðist hafa komið að góðum notum því að Össur hf. hefur stækkað verulega í aldarlok með uppkaupum á erlendum fyrirtækum. Í upphafi ársins keypti Össur hf. bandarískt fyrirtæki sem nefnist Flex-foot Inc. fyrir 5,3 milljarða króna og undir lok árs Century XXII fyrir 3 milljarða. Velta fyrirtækisins fyrstu níu mánuði þessa árs voru 2,8 milljarðar sem er 172% aukning frá sama tíma í fyrra.

Össur Kristinsson hefur byggt upp einstætt fyrirtæki á Íslandi sem er byggt á mikilli sérhæfingu og sérfræðiþekkingu og krefst stöðugrar nýsköpunar. Fyrirtækið hefur frá upphafi verið alþjóðlegt í eðli sínu þar sem markaðssvæðið er nær eingöngu erlendis, 45% veltunnar kemur frá Bandaríkjamarkaði og 40% frá EES-löndum. Fyrirtækið hefur 80% markaðshlutdeild á Skandinavíumarkaði. Össur hf. er á góðri leið með að verða alþjóðlegur leiðtogi á sínu sviði.
Pétur H. Blöndal

Pétur H. Blöndal er fæddur árið 1944. Hann hélt til náms í stærðfræði og fleiri greinum í Þýskalandi og lauk doktorsprófi árið 1973. Fyrstu árin eftir að hann kom heim sinnti hann kennslu við Háskóla Íslands en tók árið 1977 við starfi forstjóra Lífeyrissjóðs verslunarmanna. Árið 1982 stofnaði hann, ásamt nokkrum öðrum, fyrirtækið Kaupþing hf. en meðal annarra stofnenda má nefna Baldur Guðlaugsson ráðuneytisstjóra, Sigurð B. Stefánsson, framkvæmdastjóra VÍB, og Ragnar Árnason prófessor. Áður var aðeins eitt fyrirtæki starfandi á því sviði, Fjárfestingarfélag Íslands hf. Markmiðið var að starfrækja fyrirtæki sem veitti alhliða fjármálaþjónustu og Kaupþing starfaði í nokkrum deildum, verðbréfadeild, útgáfu á Vísbendingu, ráðgjafadeild, fasteignasölu, innheimtudeild og kröfukaupadeild. Árið 1984 tók Pétur við starfi framkvæmdastjóra.

Kaupþing vakti athygli fyrir að vera framarlega á sviði verðbréfaviðskipta og félagið rak nokkra sjóði sem einstaklingar gátu eignast hlutdeild í. Árið 1984 voru vextir gefnir frjálsir og verðbréfafyrirtæki gátu boðið einstaklingum betri ávöxtun en áður hafði þekkst. Fyrir daga vaxtafrelsisins voru þeir sem buðu lán á hærri vöxtum en bankakerfið gerði eftir forskrift ríkisins taldir okurlánarar, en skyndilega varð mönnum nú almennt ljóst að með því að framboð og eftirspurn fengju að ráða á þessum markaði myndi fljótlega skapast jafnvægi og vextir gætu hækkað eða lækkað eftir aðstæðum. Pétur hefur vakið athygli fyrir það að liggja ekki á skoðunum sínum um málefni og þykir oft yfirlýsingaglaður. Hann fjallaði oft um stöðu lífeyrissjóða, en hún var veik hjá mörgum þeirra á þessum árum, en forsvarsmönnum sjóðanna þótti óviðeigandi að fjalla um slíkt opinberlega. Einnig lýsti Pétur því hve hættulegt væri að fjármunir væru ekki í eigu neins sérstaks og talaði um „fé án hirðis“.

Árið 1986 keypti Pétur hlut félaga sinna í Kaupþingi en seldi svo umsvifalaust sparisjóðunum 49% hlut á hærra verði en hann hafði greitt fyrir félagið allt. Hagnaður af Kaupþingi fór vaxandi og athygli vakti þegar félagið birti auglýsingu í Morgunblaðinu sem sýndi mikinn hagnað. Þjóðviljinn taldi að gróðinn væri óeðlilegur en Pétur svaraði því til að þóknanir hjá Kaupþingi væru ekki meiri en annars staðar en kostnaður fyrirtækisins væri hlutfallslega minni en annarra. Um þetta leyti fór verðbréfafyrirtækið Ávöxtun á hausinn og mönnum varð betur ljóst að miklu skiptir að rekstur skili eðlilegum hagnaði. Pétur var hugmyndaríkur stjórnandi og þótti drífa starfsfólk áfram með dugnaði. Hann gerir ekki mannamun og sagt var frá því að einhverju sinni hefði Jón Baldvin Hannibalsson, sem þá var fjármálaráðherra, lagt skilaboð fyrir Pétur en skildi ekki eftir símanúmer. Pétur leit á skilaboðin og sagði: „Ég má ekkert vera að því að elta einhverja menn úti í bæ, ég er að vinna.“ Árið 1990 seldi Pétur hlut sinn í Kaupþingi til Búnaðarbankans og lét af framkvæmdastjórn árið eftir. Hann kenndi við Verzlunarskólann í nokkur ár en var kosinn á Alþingi árið 1995 og situr þar enn.
Ottó A. Michelsen

Ottó A. Michelsen var einn helsti frumkvöðull á sviði skrifstofuvéla hér á landi og hann flutti árið 1964 fyrstu IBM-tölvuna hingað til lands. Ottó var fæddur árið 1920 og lést árið 2000. Faðir Ottós var úrsmiður á Sauðárkróki og sjálfur hélt Ottó til Þýskalands árið 1938 og lærði þar og í Danmörku skriftvélatækni. Þegar heim var komið, að loknu stríði, stofnaði Ottó Skrifstofuvélar hf. Á þeim tíma var farið að örla á bókhaldsvélum í bönkum og ritvélar og samlagningarvélar voru algengar, allar handknúnar. Árið 1948 varð Ottó umboðsmaður fyrir IBM-ritvélar hér á landi. Hagstofan pantaði þá jafnframt gataspjaldavélar fyrir manntal og fleiri skýrslur og Ottó hélt aftur utan til náms til þess að geta gert við þessi nýju tæki. Hann barðist á þessum árum fyrir því að Íslendingar innleiddu ýmsa nýja tækni, t.d. samhangandi reikningsform, en einu fyrirtækin sem nýttu sér þessa tækni þá voru Landsbankinn og Kol og salt. Reikningana varð í upphafi að prenta erlendis uns Oddi hf. fékk slíka prentvél hingað til lands fyrir milligöngu Ottós.

Þjónustulund Ottós var viðbrugðið. Einu sinni kviknaði í hjá Skrifstofuvélum. Ottó var á staðnum og breiddi segl yfir tækin til þess að vernda þau fyrir vatni. Í því hringir síminn; Útvegsbankann vantaði mann í hvelli. Ottó svaraði: „Því miður er að brenna hjá okkur í augnablikinu, en strax og búið er að slökkva eldinn skulum við senda mann.“ Meðal þeirra fyrstu sem tóku nýju skrifstofutæknina í notkun voru Skýrsluvélar ríkisins og Reykjavíkurborgar, SKÝRR. Fyrsta tölvan kom til Háskóla Íslands árið 1964, IBM 1620 og var hún þá kölluð rafreiknir eða rafeindaheili. Þessi tölva hafði 4 Kb vinnsluminni og engan harðan disk. Engu að síður varð þessi tölva og aðrar sem fylgdu í kjölfarið til þess að Íslendingar urðu framarlega í tölvumálum frá upphafi. Um þessar mundir auglýsti Ottó: „Framtíðin byrjar í dag.“ Árið 1967 fékk IBM að stofna útibú hér á landi og Ottó varð forstjóri IBM á Íslandi frá upphafi til ársins 1982, tíu árum síðar hætti IBM rekstri útibús á Íslandi og Nýherji hf. tók við rekstrinum.

Eitt af því sem Ottó kom til leiðar var að íslenska stafrófið var fullgilt í tölvuvinnslu og lagði hann þar með sinn skerf af mörkum til eflingar íslenskunnar. Hann var líka mikill áhugamaður um að notuð væru íslensk orð í tölvuvinnslu og forritun. Hann átti stærstan þátt í að innleiða tölvutækni hérlendis og lét einskis ófreistað við að tryggja IBM á Íslandi viðunandi stöðu innan stórfyrirtækisins IBM sem íslenskir viðskiptavinir nutu síðan góðs af. Nafn hans var þekkt af lykilmönnum þess fyrirtækis og þar dáðust menn að baráttu hans fyrir jafnrétti IBM á Íslandi við önnur lönd á Norðurlöndum. Hann leit á tölvutæknina sem eðlilega þróun í skrifstofutækni og átti mjög auðvelt með að tileinka sér þær miklu nýjungar sem urðu á hans starfsævi, frá einföldum gataspjöldum til einkatölva. Það er ekki ofsögum sagt að segja að Ottó hafi verið faðir tölvutækninnar á Íslandi.
Þorvaldur „í Síld og fisk“ Guðmundsson

Athafnamaðurinn Þorvaldur Guðmundsson, sem oftast var kenndur við Síld og fisk, fæddist 9. desember 1911. Undirbúningstímabil Þorvaldar var í herbúðum SÍF frá árinu 1937 til ársins 1944 en tvö síðustu árin þar var hann forstöðumaður niðursuðuverksmiðjunnar. Þá stofnaði hann eigið fyrirtæki, Síld og fisk. Upphaflega hugmyndin var að fyrirtækið myndi einbeita sér að sölu og framleiðslu á síldar- og fiskréttum. Reyndin var hins vegar að sú hugmynd var tímaskekkja og fljótlega fór reksturinn að snúast nær eingöngu um kjötvörur. Grundvöllur rekstrarins var tryggður með stofnun svínabús á jörðinni Minni-Vatnsleysu árið 1954. Var haft svo á orði að rekstur svínabúsins væri besta dæmið um skynsamlega landbúnaðarframleiðslu á Íslandi en búið hefur æ síðan verið eitt af stærstu svínabúum landsins.

Þorvaldur kom snemma auga á möguleikann fyrir sölu á pylsum, og síðar öðrum kjötvörum, í sérstökum söluturnum sem spruttu upp víðsvegar um Reykjavík og einn í Keflavík, Ríó-barinn, þar sem íslenskir kjötréttir voru seldir til varnarliðsins. Fyrsti matbarinn var í Bergstaðarstrætinu, þar sem aðalstöðvar fyrirtækisins voru, en síðar var opnaður umdeildur pylsubar í Austurstræti árið 1950. Þorvaldur rak Þjóðleikhúskjallarann frá 1951-1973, sem var einn nafntogaðasti veislusalur landsins, skemmtistaðinn Lídó frá 1959-1964 og leigði reksturinn í fjögur ár til viðbótar uns hann seldi Reykjavíkurborg staðinn sem síðan hefur verið rekinn undir nafninu Tónabær. Þorvaldur tók virkan þátt í þróun kjörbúðarinnar um miðjan sjötta áratuginn undir nafninu Síld og fiskur, ein þeirra var þó kölluð „Hrátt og soðið“ um tíma en því var breytt eftir að hent var gaman að nafninu í blaðaskrifum.

Á sjöunda áratugnum var nafn Þorvaldar samtvinnað uppbyggingu hótelþjónustu í Reykjavík. Hann sá um uppbyggingu bæði Hótels Sögu fyrir bændasamtökin árið 1962 og Hótels Loftleiða árið 1966. Í millitíðinni reisti hann þó sjálfur hótel sem fékk nafnið Hótel Holt og hefur alla tíð síðan þótt bera af öðrum hótelum. Þorvaldur var um langt árabil skattakóngur Reykjavíkur sem vakti jafnan athygli. Þegar hann lést 10. janúar árið 1998 var hins vegar öllum ljóst að hann var einn af konungum íslenskrar viðskiptasögu sem brautryðjandi í verslun, skemmtun og þjónustu.
Einar Sigurðsson „ríki“

Einar Sigurðsson var fæddur 7. febrúar 1906 í Vestmannaeyjum. Foreldrar hans voru Sigurður Sigurfinnsson bóndi, formaður og hreppstjóri þar og síðari kona hans, Guðríður Jónsdóttir í Káragerði í Landeyjum. Einar var með afbrigðum bráðger og athafnasamur og 18 ára gamall, að loknu Verslunarskólaprófi, opnaði hann verslun í Eyjum í nafni móður sinnar, gat ekki beðið þess að verða lögráða. Með þessu bauð hann byrginn gamalgrónum verslunum sem sumar stóðu á gömlum grunni danskrar selstöðuverslunar og átti síðar líka í harðri samkeppni við kaupfélög og pöntunarfélög sem byggðu á hugmyndum samvinnumanna, sósíalista og kommúnista. Árið 1927 stofnaði hann Vöruhús Vestmannaeyja. Á kreppuárunum hóf hann afskipti af útgerð og árið 1938 stofnaði hann Hraðfrystistöð Vestmannaeyja. Hraðfrystistöðin gekk síðar inn í Ísfélag Vestmannaeyja sem nú er í hópi stærstu fyrirtækja í sjávarútvegi.

Einar stofnaði fyrirtækið Fram hf. 1940 og Hraðfrystistöðina í Reykjavík 1941 og var aðaleigandi þessara fyrirtækja. Hraðfrystistöðin í Reykjavík gekk síðar inn í Granda hf., eitt öflugasta fyrirtækið í útgerð og vinnslu í dag.

Samhliða uppbyggingu verslunarrekstrar síns ræktaði hann stærsta túnið í Vestmannaeyjum og rak þar búskap og var lengi í stjórn Búnaðarfélags Vestmannaeyja. Raunar var Einar ekki einhamur í athafnaþrá sinni. Hann þurfti minni svefn en flestir aðrir og á kvöldin og næturnar vann hann oft dagsverk sem aðrir hefðu talið sig fullsæmda af. Var hann þó óvenjuleg hamhleypa í daglegum störfum.

Einar eignaðist Hraðfrystistöðina í Keflavík um miðjan sjötta áratuginn. Hann rak umfangsmikla útgerð í Eyjum og Reykjavík og kom að hraðfrystihúsarekstri og útgerð víða um landið, meðal annars átti hann og rak Ísfell á Flateyri 1951-60 í fyrstu með öðrum en síðar einn. Ásamt Ólafi Þórðarsyni var Einar einn helsti forgöngumaður að stofnun Sölumiðstöðvar hraðfrystihúsanna árið 1942 og var í nokkur ár stjórnarformaður þar. Hann var líka stjórnarformaður Jökla hf., skipafélags hraðfrystihúsanna, sem um skeið átti og rak þrjú frystiskip. Einnig átti hann drjúgan hlut að stofnun Tryggingamiðstöðvarinnar og sat þar í stjórn og var lengi stjórnarformaður Coldwater-Seafood, dótturfélags SH í Bandaríkjunum.

Snemma festist við Einar auknefnið „ríki“ og hann varð eins konar tákngervingur hins athafnaglaða útvegsmanns þessa tímabils, sem megnaði að hrífa aðra með sér til framkvæmda. Einar þreyttist seint á að prédika að hlutafélagsformið væri rekstrarform kapítalista og fannst Sölumiðstöðin að því leyti leiðindabastarður. Það fór líka fyrir brjóstið á honum að umhverfi sjávarútvegsins var mestalla ævi hans með þeim hætti að allt var rekið með tapi og ekkert fékkst því gert nema fyrir lánsfé og fyrirgreiðslur. Einar ritaði ævisögu sína í samvinnu við Þórberg Þórðarson. Hann lést 22. mars 1977.
Óskar Halldórsson

Einn frægasti atvinnurekandi landsins fyrr og síðar var Óskar Halldórsson, frægur síldarspekúlant, og kom þó víða við í atvinnurekstri sínum, stundum milljónari, stundum örsnauður, stundum gjaldþrota. En hann reis alltaf upp aftur. Nóbelsskáldið nýtti sér drætti úr ferli hans sem uppistöðu í Íslands-Bersa, aðalpersónuna í Guðsgjafaþulu sinni. En löngu áður var hann orðinn tákn um áhrifamátt og hverfulleika síldarinnar og hefur haldið áfram að vera það síðan.

Óskar var fæddur 17. júní 1893 á Akranesi. Hann var snemma bráðger. Strax eftir ferminguna kemur hann sér í skóla á Hvanneyri og er orðinn búfræðingur 15 ára gamall. En hann vill kynna sér búskaparháttu annarra þjóða sem löngum hafa staðið Íslendingum framar. Hann ræður sig í vinnumennsku á bóndabæ á Amager, er vísað til sængur í útihúsi næst svínastíunni og er vakinn til vinnu í dagrenningu. Þarna kvaðst hann síðar hafa lært stundvísi og að vakna til vinnu um leið og fuglarnir.

Heimkominn brjótast út þeir kraftar sem einkenna Óskar alla tíð: áræði, útsjónarsemi, hikleysi, flýtir, orka og dugnaður. Honum datt í hug að nýta jarðhitann og setur upp fyrsta ylræktarbúið að Reykjum í Mosfellssveit. Þetta gekk að óskum í eitt til tvö ár en honum fannst lítið við að vera á löngum vetrum. Áður en nokkur vissi af var hann kominn á kaf í hrossaprang og seldi hrossin til útlanda. Svo skall heimsstyrjöldin fyrri á og afurðaverð þaut upp. Hann stundaði lifrabræðslu sem hann fór með norður á Siglufjörð 1917 og kemur þar undir sig fótunum. Tveimur árum síðar var hann byrjaður að verka síld á eigin vegum. Milljónadraumurinn varð þó ekki að veruleika þar sem verðfall og „krakkið mikla“ setti strik í reikninginn. En Óskar var einn þeirra manna sem eru fæddir sigurvegarar.

Þótt síldin væri alla tíð innsti kjarninn í rekstri hans fer því þó fjarri að hugur hans væri bundinn þeirri duttlungaskepnu einni. Á ferð í viðskiptaerindum til Evrópu í stríðslok sá hann að bandamenn höfðu notað steinnökkva og steinker til að koma upp skyndibryggjum fyrir sig í innrásinni í Normandí. Hann brá við skjótt og áður en nokkur vissi af hafði Óskar keypt öll þau ker sem hægt var að losa frá ströndinni og seldi til hafnargerðar um öll Norðurlönd, auk þess sem nokkur þeirra fóru í hafskipabryggjur í Keflavík, Hafnarfirði og á Skagaströnd. Með síldarútgerðinni gerði hann út á þorskveiðar á Suður- og Norðurlandi. Hann kom upp hafskipabryggju og hafnargarði í Keflavík 1932 og kostaði til 250 þúsund krónum. Hann og félög sem hann stóð fyrir gerðu um tíma út sjö fiskiskip. Hann stundaði um tíma útgerð við Grænland og kom þar upp útgerðarhúsi 1936 og var jafnvel með ráðagerðir um að flytjast þangað. Þegar Óskar var fimmtugur barst honum þessi vísa frá Sigurði Þórðarsyni frá Laugabóli sem lengi hafði verið honum samtíða á Siglufirði:

Glímdi oft um fremd og fé

fann og missti gróðann,

fjórum sinnum féll á hné,

en fimmtu lotu stóð hann.

Sagt er að Óskari hafi þótt vænt um þessa vísu og goldið höfundi viskíkassa í skáldalaun
Konráð Hjálmarsson

Konráð Hjálmarsson var fæddur á Reykjum í Mjóafirði eystra 9. maí 1858. Á þrítugsaldri hóf Konráð útgerð, fyrst á einum árabát en sex til átta þegar þeir voru flestir. Brátt hóf hann einnig verslun svo og fiskverkun í stórum stíl. Byggði hann mikinn húsakost yfir alla þessa starfsemi sem var bæði í senn veglegt íveru- og verslunarhús og gaf ekki í neinu eftir þeim húsum sem þá voru hvað veglegust í landinu.

Aðstæður á Mjóafirði voru ekki hentugar fyrir útgerð seglskipa og var raunar alltaf heldur lítið um slíka útgerð frá Austfjörðum. Reiddi hann sig því fyrst og fremst á árabátana framan af. En Konráð hafði augun opin fyrir öðrum möguleikum. Árið 1889 er þess getið að Konráð sé búinn að fá vel á annað hundrað hákarla. Þegar Ísak Jónsson kom heim frá Ameríku 1894 með hugmyndir um „frosthús“, sem hann hafði kynnst þar við vötnin, tók Konráð frændi hans honum tveimur höndum og lét hann byggja slíkt hús samsumars. Mun það hafa verið fyrsta íshúsið sem komst í notkun á Íslandi.

Eftir að beituöflun var orðin sæmilega örugg taldi Konráð ekkert að vanbúnaði að lyfta útgerðinni á næsta tæknistig. Veturinn 1897-98 lét Konráð smíða fyrir sig í Bergen 50 lesta stálbát, gufuknúinn og gerði út á þorskveiðar. Fljótlega fannst honum hann of lítill og seldi hann þremur árum síðar. Vélbátaöld var gengin í garð og í nóvember 1901 var vél sett í róðrarbát vestur á Ísafirði. Konráð kaupir fyrsta mótorbátinn frá Danmörku 1904 og gefst hann svo vel að hann pantar 11 mótorbáta á einu bretti 1906. Seldi hann sex þeirra öðrum en gerði sjálfur út fimm.

Það þrengdi að athafnamanninum í Mjóafirði og árið 1905 stofnaði hann, með Gísla bróður sínum, svonefnda Bræðraverslun á Norðfirði. Þeir bræður slitu fljótlega félagi sínu og hét rekstur hans eftir það Verslun Konráðs Hjálmarssonar. Hann kom þar fljótlega upp hafskipabryggju, byggði íshús og stundaði meiriháttar kolaverslun. Níu hús reisti hann á athafnasvæði sínu, þar af fimm íbúðarhús fyrir starfsfólk. Einnig kom hann upp þurrkhúsi þar sem hann gat þurrkað hluta aflans óháð veðri og vindum. Rekstur hans var í rauninni þríþættur útgerð, fiskverkun og verslun. Auk verkunar afla af eigin bátum keypti hann fisk af bæði innlendum og útlendum skipum og bátum. Fékk fiskur hans orð á sig á Spáni fyrir vöruvöndun og nákvæmni í verkun.

Konráð Hjálmarsson starfaði hartnær þriðjung aldar á Norðfirði. Þetta voru að mörgu leyti uppgangstímar, afli fór vaxandi með ári hverju og verðlag hélst sæmilega hátt og stöðugt í markaðslöndunum. Þó var betra að hafa borð fyrir báru. Árið 1924 var gengi íslensku krónunnar hækkað skyndilega vegna undangengins góðæris. Þetta saug merginn úr útgerðinni víða um land og gerði menn vanbúna að mæta þeim áföllum sem urðu þegar heimskreppan gekk í garð 6-7árum síðar, samfara því sem Spánarmarkaður hrundi af völdum borgarastyrjaldar. Jónas frá Hriflu kallaði Konráð „kóng“ og sagði að hann hefði peningavit einn fárra Íslendinga. En kreppan svarf að honum sem öðrum og fyrirtækið hætti störfum í þann mund sem stríðsgróðinn tók að flæða um bekki.

Konráð Hjálmarsson lést 16. júlí 1939.
Pétur J. Thorsteinsson

Pétur Jens var aðeins 25 ára gamall þegar hann hófst handa á Bíldudal, fullur athafnaþrár, áræðinn og bjartsýnn. Árið 1879 keypti Pétur Bíldudalsverslun. Framan af atti hann kappi við einhvern mesta harðindakafla á síðustu öldum með hafísþökum, aflaleysi og grasbresti. En þrátt fyrir að skuldir bænda hrönnuðust upp og skuldir verslunarinnar út á við ykjust tókst Pétri þó alltaf að finna úrræði. Hann gerði einnig út fimm þilskip frá Bíldudal árið 1885 í samlagi við ýmsa framámenn Arnfirðinga. En brátt komu betri tímar þar sem allt fór saman í senn góð aflabrögð, hækkandi fiskverð og bein markaðstengsl Péturs við Spán og síðar Ítalíu. Árið 1886 höfðu skuldir viðskiptamanna við Bíldudalsverslun verið að færa allt í kaf en árið 1890 námu inneignir við verslunina 130 þúsund krónum. Um aldamót voru skip Péturs orðin 20. Eftir 1898 leigði Pétur jafnan eimskip til millilandasiglinga er fluttu kol, salt og annan varning til Íslands, en saltfisk til Spánar og Ítalíu. Um aldamótin er talið að um hálft fjórða hundrað manns hafi unnið að fiskframleiðslu hjá Thorsteinsson.

Í byrjun aldarinnar mun Pétri hafa boðið í grun að tími seglskipanna væri senn á enda runninn og tímabil togara og mótorskipa að hefjast. Nú þurfti stórfé til sigla hraðbyri inn í nýja öld. Árið 1907 er tilkynnt um stofnun félagsins "P. J. Thorsteinsson & Co". Í stjórn þess voru kjörnir fjórir Danir og Eggert Claessen málflutningsmaður. Framkvæmdastjórn skipuðu þrír Danir og Íslendingarnir Pétur Thorsteinsson og Thor Jensen. Félagið var þó jafnan nefnt Milljónafélagið, enda átti hlutafé þess að vera ein milljón króna, en 180.000 krónur mun hafa á vantað að það næðist nokkurn tíma inn. Uppnefnið mun hafa orðið félaginu lítt til framdráttar. Þá voru tekjur landssjóðs rétt um ein milljón króna og allur útflutningur landsmanna upp á einar 10 milljónir. Margir Íslendingar báru þann ugg í brjósti að svo gífurlegt erlent auðmagn myndi kaffæra þá íslensku athafnamenn sem við þröngan fjárhag og eilífan rekstrarfjárskort voru að basla við að renna stoðum undir íslenska atvinnuvegi. Dönskum fjármálamönnum blöskraði hins vegar að veita slíku fjármagni til þessa fátæka lands sem ekkert hefði með slíkan fjáraustur að gera. Þar við bættist að alþjóðleg fjármálakreppa reið yfir á fyrstu starfsárum félagsins. Sundurþykkja kom strax upp á milli hinna íslensku og dönsku stjórnenda.

Eftir aðeins tæp tvö ár braust Pétur Thorsteinsson út úr viðjum þessa félags, sem áfram bar þó nafn hans, og tapaði þar mestöllum eignum sínum. Fékk hann þó nokkra fjárhæð lausa úr félaginu til þess að hefja atvinnurekstur að nýju. Útgerð hóf hann árið 1909 og flutninga ári síðar, rak fiskverkunarstöð á Kirkjusandi og lét m.a. smíða stærsta togara sem Íslendingar eignuðust fyrir heimsstyrjöldina fyrri, Ingólf Arnarson. Árið 1916 stofnar hann Lýsisvinnsluna hf. Bræðing á Þormóðsstöðum við Skerjafjörð og er formaður og framkvæmdastjóri. Pétur endaði þó slyppur og snauður, sjötugur að aldri.