Allt og sumt? (JGH)

Jón Gnarr borgarstjóri tók í dag við rúmlega 69 þúsund undirskriftum þar sem því er mótmælt að Reykjavíkur- flugvöllur verði fluttur úr Vatnsmýri. Rúmlega 20 þúsund Reykvíkingar skrifuðu undir áskorunina og var sagt frá því í fréttum að borgarstjóri hefði búist við fleiri undirskriftum gegn því mikla áhugamáli sínu að flytja völlinn og hefði sagt þegar hann tók við undirskriftunum að þetta væru töluvert færri nöfn en hann bjóst við.

Undirskriftin er fjölmennasta áskorun til stjórnvalda frá upphafi.

Nýlega var sagt frá því í könnun MMR hefði komið fram að mikill meirihluti Reykvíkinga, 72%, vildi hafa flugvöllinn áfram í Vatnsmýrinni en 28% vildu að völlurinn færi.

Borgarstjóri hafði á orði þegar hann tók við undirskriftunum að málefnalega yrði tekið á flugvallarmálinu. Það byrjaði þá málefnalega: 69 þúsund undirskriftir, nú er það allt og sumt?

Það er fráleitt að ræða um að flytja flugvöllinn innan borgarinnar, hann verður annað hvort áfram í Vatnsmýrinni eða innanlandsflugið flyst til Keflavíkur. Það er glapræði að ætla að byggja nýjan flugvöll fyrir tugmilljarða króna innan höfuðborgarsvæðisins.

Nýlega var afar fróðleg grein í Vísbendingu eftir Sigurð Jóhannesson hagfræðing þar sem hann fjallar um flugvöllinn í Vatnsmýrinni og komst hann að þeirri niðurstöðu að „erfitt sé að sjá annað en að landið undir flugvelli í Vatnsmýrinni sé of dýrt til að skynsamlegt sé að nota það undir flugvöll.“

Sigurður vísaði í greinargerð frá ráðgjafafyrirtækinu ParX fyrir nokkrum árum en í henni vigtaði mest hversu byggingarlandið í Vatnsmýrinni væri dýrt, en talið er að fyrir það fengist allt að 75 milljarðar króna. Hátt lóðaverð og minni ferðatími innan borgarinnar við að færa völlinn vó þyngst í mati ParX.

Ekki fer á milli mála að borgin verður að leggja í milljarða kostnað við að gera Vatnsmýrina byggingarhæfa en reiknað er með um 6.300 íbúða byggð á svæðinu auk atvinnuhúsnæðis. Þetta er næstum 18 til 20 þúsund manna þétt byggð.

Í útreikningunum er þess ekki getið að fara verður í tugmilljarða framkvæmdir vegna gatnagerðar vítt og breytt um borgina í kjölfar 20 þúsund manna byggðar í Vatnsmýrinni en umferðarlegt kaos yrði annars innan borgarmarka með svo stórri byggð þar.

Gera verður ráð fyrir nokkrum jarðgöngum til að samgöngur verði eðlilegar við Vatnsmýrina, miðbæinn, vesturbæinn og Seltjarnarnesið. Íbúar vestur í bæ vinna margir hverjir í austurbænum og þurfa að komast leiðar sinnar þangað - sem og væntanlegir búar í Vatnsmýrinni.

Nógu slæm virðist umferðarteppan núþegar vera á þessu svæði. Hringbrautin og Miklabrautin eru t.d. löngu sprungnar – og hvað þá ef á að byggja á svæðinu nýjan Landspítala sem verður að steypumagni á við Kárahnjúkavirkun.

Árið 2001 samþykktu Reykvíkingar naumlega í atkvæðagreiðslu að flugvöllurinn skyldi víkja úr Vatnsmýrinni eftir 2016. Gefið var út fyrirfram að niðurstaðan væri ekki bindandi nema ákveðinn fjöldi tæki þátt í kosningunum. Þátttaka var aðeins 37% og niðurstaðan ekki bindandi, en engu að síður hefur verið unnið í samræmi við hana.

Samkvæmt skipulagi fyrir árin 2010 til 2030 víkur flugvöllurinn í áföngum. Ráðgert er að litla flugbrautin (norðaustur-suðvestur) fari á þessu ári. Einkaflugið fari árið 2015. Norður-suðurbraut fari árið 2016, en þá verður aðeins ein braut eftir á vellinum, austur-vestur-brautin en henni á að loka árið 2024.

Nýlega kom fram að núverandi meirihluti í borgarstjórn hefur horfið frá því að gera Grafarholtið að þeirri stóru byggð sem búið var að lofa í íbúum þar. Mun svo komið að íbúarnir í Úlfarsárdal kalli sumir hverjir hverfið sitt „Hverfi brostinna vona“.

Þegar íbúarnir sóttu um lóð eða keyptu húsnæði þarna á sínum tíma var gert ráð fyrir líflegri byggð með þremur skólahverfum og margþættri nærþjónustu með öflugu miðhverfi. Þarna áttu að búa milli 15-20 þúsund manns í borgarhluta í grennd við fjöll og náttúru – og af sömu stærðargráðu og Akureyri. Þessi borgarhluti hefði getað orðið nánast sjálfbær og vistvænn.

Í tillögu að aðalskipulagi sem nú er í kynningu er ekki gert ráð fyrir frekari uppbyggingu þarna. Þarna á ekki að byggja meira, þvert á fyrri ákvarðanir. Þetta er ein af stærri breytingum sem gerð er tillaga um í aðalskipulaginu 2010-2030.

Þessar breytingar eru mjög ósanngjarnar gagnvart því fólki sem þarna keypti lóðir með von um að farið yrði eftir skipulaginu. Væri ekki nærtækast að standa við gefin loforð og klára svæðið undir Úlfarsfelli „og þétta byggðina þar“ áður en byrjað verður að steypa upp Vatnsmýrina og nýjan Landspítala.

Reykjavík er annað og meira en miðbærinn, Vatnsmýrin og vesturbærinn. Nýlega var mér bent á að allir borgarfulltrúar nema einn búi vestan Snorrabrautar, þ.e. í póstnúmerum; 101 og 107. Kannski skýrir það atganginn við að koma vellinum í burtu.

En kosningamálið er komið. Við viljum völlinn áfram! Nú var allt það og sumt?

Jón G. Hauksson

[email protected]