Ég er fyrstur (BJ)

Ég hef verið að lesa bækur að undanförnu. Undanfarna áratugi reyndar, en ég hef tekið ágæta syrpu nýlega. Nú hljóp á snærið hjá mér því að ég fékk bók sem kemur ekki út fyrr en á föstudaginn. Kannski næ ég að lesa hana alla áður en hún kemur út.

Það er merkilegt með margar bækur, að aftan á þeim eru umsagnir um bækurnar sjálfar. Auðvitað er það ekkert grunsamlegt með verk Shakespears eða Þórbergs, en sumar nýútkomnar bækur eru líka með umsagnir um sjálfar sig. Þá þarf að passa sig. Ef vel er að gáð er umsögnin svo ekkert um bókina heldur höfundinn eða síðustu bók sem hann gaf út. Svo er náttúrlega hugsanlegt að menn hafi fengið bókina fyrirfram og lesið hana áður en hún kom út. Það held ég að sé oftast ólíklegt, því að bókaútgefendur eru örugglega oftast á síðustu stundu eins og blaðaútgáfur og ekki tími fyrir slíkt. Sennilega eru dómarnir samdir fyrir menn og svo fundnir einhverjir til þess að skrifa undir þá. Annars var ég einu sinni beðinn að skrifa svona fordóm um ameríska bók. Það var hringt í mig og ég var til í það. Löngu seinna barst vélritað handrit með sjópósti. Frestur til þess að skila áliti hafði runnið út viku áður en ég fékk pakkann. Af hverju þeir sendu það ekki með töluvpósti veit ég ekki enn þann dag í dag.

Jæja, en ég er sem sé með bók eftir Nick Hornby í höndunum. Nick hefur skrifað Fever Pitch, High Fidelity og About a boy, sem allar hafa verið kvikmyndaðar og þess vegna þekkja þær margir. Hann þykir fyndinn höfundur og þess vegna er bóka hans beðið með óþreyju. Í Bretlandi á bókin að koma út 5. maí, en Danir hafa líklega ekki áttað sig á því að sett bókina strax í sölu (sjópósturinn er líklega fljótari á milli London og Kaupmannahafnar en Los Angeles og Reykjavíkur).

Bókin er kannski ekki mjög frumleg. Hún heitir Long way down. Hún byrjar á því að fjórir einstaklingar hittast þegar þeir ætla að fyrirfara sér. Heitið vísar annars vegar í andlegt ástand einstaklinganna og hins vegar í fjarlægðina niður af háhýsinu sem þau safnast saman á. Sama hugmynd kemur fram hjá finnska höfundinum Arto Paasilinna í bókinni Dýrðlegt fjöldasjálfsmorð. Persónurnar fjórar segja svo allar frá í fyrstu persónu en þá tækni hafa ýmsir notað, t.d. Einar Kárason. En þó að efnið sé heldur óhugnanlegt þá tekst Hornby að skrifa skemmtilegan texta. Ég er hálfnaður og get ekki sagt hvernig bókin gengur upp. Líklega sleppur hún bara. Það er ekki víst að Hornby hafi haft svo margt að segja heiminum eftir að fyrstu bókunum sleppti. Mér fannst High Fidelity frábær bók, hún er um plötusala í London minnir mig, en hann var fluttur til Chicago í myndinni. Myndin var ágæt, en bókin betri. Mér skilst það hafi verið öfugt um Fever Pitch, ég gafst upp á bókinni (um fótboltafélagið Arsenal).

En ég hef sem sé þrjá daga enn þegar þetta er skrifað til þess að verða á undan Bretum að lesa bókina (nema lagervörðum útgáfunhúsanna og þeir teljast ekki með). Ef forlagið hefði borgað mér fyrir að skrifa dóm um bókina þá myndi ég hafa bætt við frösum eins og ,,tær snilld" og ,,ögrandi verk", þó að ég hefði ekki lesið neitt í bókinni. Þetta segja allir á bókarkápum. Svo hefði ég sagt: ,,Nick Hornby fær okkur til þess að hlæja og hann fær okkur til þess að gráta, en hann fær okkur aldrei til þess að leggja frá okkur bókina." En svona segja menn bara gegn borgun (og nú vita allir að ég hef lagt frá mér bókina, að minnsta kosti á meðan ég skrifa. Ég hef hvorki hlegið né grátið yfir bókinni, stundum brosað. Einn skólafélagi minn skrifaði um bók að enginn gæti lagt hana frá sér ólesna. Menn fóru í hópferðir niður í Eymundsson til þess að taka upp bókina og leggja hana aftur frá sér). Bókaútgefendur sem vilja greiða mér fyrir að skrifa kápudóma geta lagt inn á reikning hér (aðeins opið útgefendum).

Hinar bækurnar sem ég las? Nú hefur farið svo mikill tími í að segja frá bókinni sem ég kláraði ekki, að það er ekki tími til þess að segja frá þeim.

Benedikt Jóhanneson

Fleiri pistlar