Ímynd og veruleiki (BJ)

Þessa dagana snýst allt um ímynd. Borgarstjórnarkandídatar keppast við að sanna að þeir séu sem borgarstjóralegastir, forsætisráðherrann vill sanna að við séum þjóð með þjóðum í öryggisráðinu á sama tíma og forsetinn reynir að fræða Clinton um smitleiðir alnæmis. Allir reyna að sanna að þeir séu eins og þeir halda að öðrum þyki merkilegt.

Borgarstjórnarkosningarnar nálgast. Margir vilja komast í borgastjórn fyrir Sjálfsstæðisflokkinn. Einu sinni voru Geir Hallgrímsson, Ólafur B. Thors, Birgir Ísleifur og Auður Auðuns saman í borgarstjórnarflokki Sjálfsstæðismanna. Nú er öldin önnur.

Fyrir utan þá sem bítast um borgarstjórasætið eru einu kandídatarnir sem ég þekki Jónína Ben og Gústaf Níelsson. Ég heyri það að margir eru hrifnir af Gísla Marteini. Og jafnvel þeir sem finnst hann ekki hafa verið mjög djúpvitur í skemmtiþáttum sínum telja að nú sé tækifærið til þess að tefla fram ferskum ungum manni. Vilhjálmur er ekki nógu glaðlegur, heyrir maður. En ekki hefur Halldór Ásgrímsson komist áfram á brosinu. Gísli Marteinn væri ekki í framboði ef hann hefði ekki verið með skemmtiþætti í sjónvarpinu. En skrípalegur hlátur hans og fimmaurabrandarar sitja í minningu margra.

„Á ég að kjósa Flissa sem borgarstjóra?“ heyrði ég spurt um daginn. Ég átti erfitt með að svara þessu. Ef ég segði „já“ var eins og ég væri að taka undir gys að flokksbróður mínum, en „nei“ gæti þýtt að viðmælandi minn kysi Samfylkinguna. Að vísu hafa stuðningsmenn Gísla Marteins minnt á að að Davíð Oddsson byrjaði sinn feril með grínþætti í útvarpinu. Svavar Gestsson sagði á sínum tíma að Reykvíkingar hefðu kosið trúð sem borgarstjóra árið 1982. Ég er samt ekki viss um að samlíkingin nái langt. Davíð hafð lokið háskólaprófi í lögfræði og gegnt störfum framkvæmdastjóra hjá Listahátíð og Sjúkrasamlaginu, auk þess sem hann hafði setið átta ár í borgarstjórn. Gísli Marteinn hefur ekki lokið prófi vegna anna sem varaborgarfulltrúi og umsjónarmaður helgarþátts. Honum er auðvitað ekki alls varnað. Hann malaði borgastjórann í umræðuþætti um flugvöllinn. Það var reyndar mjög auðvelt, því að hún var algjörlega heillum horfin, svaraði ekki spurningum og sneri upp á sig. En ef hann er að hugsa um ímyndina þá bendi ég honum á að bindið var of áberandi í þessum þætti. Í hans sporum myndi ég hafa áhyggjur af því að þó að allir virðist sammála um að hann hafi staðið sig betur nennti enginn sem ég þekki að horfa á þáttinn til enda.

Meira um ímynd. Verslunarmannafélagið hefur breytt andlitsmyndum af nokkrum þekktum einstaklingum þannig að þeir skipta um kyn. Þessi herferð heillaði mig ekki sérstaklega, er svona heldur gerfileg. Gísli Marteinn lítur út eins myndarlegur kvenmaður og Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir mikill flagari þegar settir hafa verið á hana skeggbroddar. En hvað þetta á að segja okkur? Ef hún væri karl yrði hún ekki varaformaður Sjálfstæðisflokksins núna?

Nú liggur við uppreisn í Framsóknarflokknum vegna framboðs Íslendinga í Öryggisráð Sameinuðu þjóðanna. Guðni Ágústsson er allt í einu orðinn rödd skynseminnar í flokknum. Ég veit ekki alveg af hverju Halldór Ásgrímsson hefur fengið þessa dillu um að bjóða Ísland fram. Veit nokkur maður hvaða þjóðir eru í Öryggisráðinu hverju sinni, nema þær fimm sem eiga þar fast sæti? Þetta minnir mig á það þegar Íslendingar héldu að þeir yrðu heimsfrægir við að halda heimsmeistarakeppni í handbolta. Því miður þjáist þjóðin oft af meirimáttarkennd. Bjarni Benediktsson fjallaði um þetta í ritgerð sinni Úr fjörutíu ára stjórnmálasögu: „Öðru hvoru heyrist raunar, að Íslendingar eigi að láta meira að sér kveða á alþjóðvettvangi. Þeir, sem svo tala, þekkja lítt til ástands þar. Úrslitaráðin eru í höndum stórvelda og virðing smáþjóða stendur yfirleitt í öfugu hlutfalli við mælgi þeirra á allsherjarþingi Sameinuðu þjóðanna. Menn verða þar, ekki síður en annars staðar, að hafa eitthvað raunverulegt til mátanna að leggja.“ Þetta virðist mörgum gleymast. Sæti í Öryggisráðinu er fáfengilegt, ef við erum aðeins að berjast fyrir því að fá að sitja á bekk með stóru þjóðunum í tvö ár. Í næstu kosningum verða Framsóknarmenn minntir á að milljarðinum hefði betur verið varið til aldraðra. Sumir lifa fyrir það að komast á mynd með „alvöru“ stjörnum utan úr heimi. Halldór Ásgrímsson á að vera meiri stjórnmálamaður en svo að slíkt freisti hans.

Benedikt Jóhannesson

Fleiri pistlar