Milliveggur og millistétt (JGH)

Ég veit ekki hvort Árni Páll Árnason ráðherra tilheyri „efri millistétt“ eins og Tryggvi Þór Herbertsson – en Árni er hins vegar hrifinn af milliveggjum þegar kemur að gjaldeyrisviðskiptum. Efri millistétt Tryggva Þórs er fólk sem er vant „ákveðnum lifistandard“, eins og hann kallar það, og laun þingmanna nægja ekki til að halda þeim lífsins lystisemdum uppi. Tryggvi sér langt fram í tímann í efnahagsmálum en hefur sennilega gleymt að lesa yfir launatöfluna áður en hann bauð sig fram til þings og tók niður fyrir sig í launum með þessum afleiðingum.

Hann segir að margir þingmenn séu með sér í „efri millistéttinni“ og eigi í vandræðum með að lifa því lúxuslífi sem þeir voru vanir vegna lélegra launa. Þess vegna vill Tryggvi hækka laun þingmanna. „Alþingismenn fóru í lýðskrumsleik, lækkuðu hjá sér launin og frystu þau,“ segir Tryggvi við RÚV.

Annars er fínt að Tryggvi Þór skilgreini „efri millistétt“. Þegar ég horfði á útsendingu Sky frá hinu konunglega brúðkaupi í Westminster Abbey á dögunum, þegar Vilhjálmur prins og Kate Middleton giftu sig, var rætt um „efri millistétt“.

Middleton er eins og nafnið bendir til í millistétt. Það var sérstaklega tekið fram að hún og fjölskylda hennar næðu ekki „efri millistétt“; þau væru ekki nægilega auðug. Menn eins og Richard Branson teljast hins vegar til „efri millistéttar“ vegna auðæva sinna.

Lávarðarnir og kóngafólkið eru svo á toppi pýramídans með sinn „ákveðna lifistandard“ og virðist hafa efni á honum.

Millistéttin á Íslandi er fremur óljóst hugtak – telst nánast allur pupullinn. Þó hefur verið rætt um uppmælingaaðal og sægreifa, en líklegast teljast þeir ekki til millistéttarinnar.

Þá eru það milliveggir Árna Páls Árnasonar. Mér var svolítið brugðið þegar hann flutti ávarp á fundi Félags kvenna í atvinnurekstri, Viðskiptaráðs og Samtaka atvinnulífsins um kynjakvóta á Nordica Hóteli fyrir um viku.

Árni Páll fór vítt og breitt í inngangsorðum sínum – en ég hélt að ég væri á röngum stað, á röngum tíma og á röngum fundi þegar hann sagði samkeppni og frelsi í viðskiptum það mikilvægasta og leiðina út úr kreppunni.

Ef einhver hefði sagt mér fyrir nokkrum árum að ég ætti eftir að setja lög um gjaldeyrishöft þá hefði ég haldið að sá hinn sami væri galinn, sagði Árni Páll glaðbeittur. Svo var að heyra á salnum að þetta væri nokkuð gott hjá Árna.

Mér varð hins vegar bumbult.

Þarna fór ráðherrann „í lýðskrumsleik“ sem Tryggvi Þór upplýsir okkur að þingmenn fari stundum í og er engin ástæða til að rengja hann með það.

Árni Páll er viðskiptaráðherra í ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur sem hefur komið á kontról-hagkerfi á Íslandi að hætti Sovét og Austur-Þýskalands. Ríkisstjórnin og Már í Seðlabankanum ákváðu á dögunum að framlengja höftin til ársins 2015.

Gjaldeyrishöftin eru skýslaust brot á EES-samningnum en samt var á ráðherranum að heyra á fundinum að aðild að ESB væri lausnin út úr höftunum. Væri nú ekki betra að byrja á því að standa við EES-samninginn?

Árni Páll átti að segja að ef einhver hefði sagt honum, að hann lögleiddi það til fjögurra ára sem væri kolólöglegt þá hefði hann haldið að sá hinn sami væri galinn.

Málið er að það er kominn tími til að afnema gjaldeyrishöftin. Ef Árni er svona óhress með höftin þá á hann að afnema þau. Það er broslegt að tala um að frelsið sé leiðin út úr kreppunni og gjaldeyrishöftunum um leið og hann njörvar höftin niður.

Eftir fundinn á Nordica hélt Árni Páll til Brussels á samráðsfund umsóknarríkja að ESB. Þar hélt hann ræðu og sagði að helstu áskoranir sínar í efnahagsmálum væru hröðun skuldaúrvinnslu heimafyrir, afnmám gjaldeyrishafta og opnun markaða út á við.

Þegar Íslendingar gengu í EES gekk það einmitt út á opnun markaða innan Evrópu; frjálst flæði vöru; þjónustu, fjármagns og vinnuafls. Núna er Árni mættur upp á dekk með það markmið „að opna markaði út á við“.

Gott er að hafa tungur tvær og tala sitt með hvorri.

Hvernig rökræðir þú annars við mann sem festir gjaldeyrishöft til fjögurra ára en fer svo út til Brussel daginn eftir og segir það sitt helsta markmið í efnahagsmálum að afnema höftin.

Stjórnvöld vilja ekki afnema höftin vegna þess að þau veita þeim mikil völd. Í skjóli gjaldeyrishaftanna þrífst mismunun. Enginn veit lengur hvort það sama gildir um alla þá sem leita til seðlabankans um erindi; hvort einhverjir fái undanþágur á meðan aðrir fá þær ekki.

Gjaldeyrishöft Árna Páls eru svo stíf – og svo mikið hefur verið hert á þeim – að heil herdeild er sögð í seðlabankanum liggja yfir visa-reikningum landans.

Milliveggur og millistétt. Ég er ekki að ræða um nýjan bækling frá BM Vallá.

Það eru fleiri en ég undrandi þegar Tryggvar og Árnar alþingis taka til máls.

Jón G. Hauksson

[email protected]