Háleitar hugmyndir í upplýsingatæknigeiranum: Alvöru samkeppni við fisk og stóriðju / 01/2005

Það var athyglisvert að sitja ráðstefnuna „Þriðja stoðin“ sem haldin var á vegum Samtaka upplýsingatæknifyrirtækja undir

lok síðasta mánaðar. Þar kom fram að samtökin eru að vinna metnaðarfulla áætlun um að útflutningsverðmæti hugbúnaðargeirans verði tífalt meira árið 2010 en það var árið 2004, en sambærileg aukning varð einmitt á árabilinu 1994 til 2004. Ef það markmið næst verður útflutningsverðmæti íslensks hugbúnaðar 40 milljarðar árið 2010 og þar með orðin til þriðja stoðin í íslensku atvinnulífi – hinar tvær eru sjávarútvegur og stóriðja, eins og nærri má geta.

Vissulega háleit markmið og mikilvægt að menn innan geirans séu stórhuga og minni rækilega á sig, því eins og Ingvar Kristinsson, formaður samtakanna benti á í framsögu sinni þá vill þessi geysilega vænlegi vaxtarbroddur í atvinnulífinu gleymast hjá stjórnvöldum landsins sem hafa ólæknandi áhuga á lambakjöti, túristum, fiski og stíflum. Gott og vel, þetta er allt ágætt til síns brúks, en fátt hefur jafn mikinn möguleika á örum vexti og hugbúnaðar- og hátæknigeirinn, auk þess sem hann byggir frekar á mannauði en náttúruauði, sem hlýtur að teljast honum til verulegra tekna.

Látið okkur vera!

Það var ekki síður áhugavert að hlusta á Gunnlaug Sigmundsson, forstjóra Kögunar, sem tók þátt í pallborðsumræðum ráðstefnunnar. Hann bar fram mjög ákveðna bón til stjórnvalda og hún var sú að láta þennan geira atvinnulífsins alveg í friði – sem er vissulega hressandi viðhorf þegar við erum vön því að heyra fólk úr öllum hornum þjóðfélagsins kveina sem hæst í von um að fá sem stærsta sneið af ríkiskökunni. Gunnlaugur benti jafnframt á að ríkið sé að mörgu leyti að draga kraft úr hugbúnaðargeiranum með því að standa sjálft í samkeppni við hugbúnaðarfyrirtækin í landinu. Ráðuneyti og stofnanir ráðast allt of oft í að setja upp sínar eigin upplýsingatæknideildir og smíða sínar eigin lausnir að hans mati. Það verður svo til þess að fækka verkefnum fyrirtækja í bransanum, auk þess sem hugbúnaðurinn og þekkingin sem til verða innan ríkisstofnana nýtast miklu síður til útflutnings heldur en ef um einkafyrirtæki væri að ræða.

Endurskipulagningar þörf?

En þótt hátækni- og hugbúnaðargeirinn frábiðji sér að vera upp á ríkisspenann alræmda kominn er ekki þar með sagt að hið opinbera sé stikkfrí. Það getur lagt sitt að mörkum meðal annars með því að draga sig út úr samkeppni við fyrirtækin á markaðnum eins og Gunnlaugur benti á, efla til muna háskólanám í tæknigreinum og almennt sjá til þess að allt umhverfi þjóðfélagsins sé eins hagstætt og laust við hindranir og mögulegt er.

Ingvar hjá Samtökum upplýsingatæknifyrirtækja og fleiri á ráðstefnunni bentu einmitt á að stjórnskipan landsins sé afskaplega stirðbusaleg þegar kemur að hátæknigreinum, enda miðist ráðuneyti og margar stofnanir hins opinbera enn við veruleikann eins og hann var fyrir fimmtíu árum. Málefni tengd upplýsingatækni dreifast því oft á fjölmörg ráðuneyti sem þýðir að tregðan í samskiptum við hið opinbera getur verið meiri en heppilegt væri og jafnvel hver höndin upp á móti annarri. Til samanburðar má nefna að í Danmörku stendur fyrir dyrum veruleg endurskipulagning á ráðuneyti tækni og vísinda og er það í þriðja sinn á stuttum tíma sem Danir breyta ráðuneytinu til að það rími betur við alþjóðlega þróun hátækniiðnaðarins.

Það verður athyglisvert að fylgjast með baráttu Samtaka upplýsingatæknifyrirtækja við að fylgja eftir sínum metnaðargjörnu áætlunum næstu ár og óskum við hjá Tölvuheimi þeim alls hins besta í baráttunni við að sýna fram á að Ísland hafi upp á meira að bjóða en ál og fisk.