The Artist

The Artist er fullkomin óður til kvikmynda fortíðarinnar, þegar kvikmyndir voru nánast eingöngu hugsaðar til að skemmta fólki, fá það til að losna úr viðjum drungalegs veruleika fyrri hluta tuttugusta aldarinnar og gleyma sér í ævintýraheimi hetjunnar sem alltaf fékk stúlkuna sína að lokum. Ekki skipti máli að kvikmyndin var þögul enda ekki annað í boði, hljómsveit í bíósalnum sá um réttu tilfinningaleiðirnar. Svo kom talið og kvikmyndirnar breyttust og um sama leyti skall heimskreppann mikla á með öllum sínum þunga. The Artist fjallar um kvikmyndaheiminn á þessum árum þegar gömlu góðu gildin voru við lýði og er einhver flottasta kvikmynd síðari ára, þrátt fyrir að hún sé þögul, svarthvít og í forminu 4:3, sem enginn vill í dag lengur nota á sjónvarpsskjánum heima hjá sér.

Hvað er það svo sem gerir The Artist svona flotta og skemmtilega. Það er til dæmis gamaldags ástarsaga um tvær manneskjur sem eiga erfitt með að hittast á miðri leið, en gera það að sjálfsögðu að lokum. Þessi lýsing lofar nú ekki góðu fyrir nútímamanninn og einföld sagan myndi aldrei gera sig í kvikmyndtækni nútímans, þar sem hraði, breiðtjald og þrívídd ræður ríkjum. En þögula svarthvíta formið gerir það að verkum að allt sem farið er af stað með tekst fullkomlega og þar ber að sjálfsögðu fyrst og fremst að þakka franska leikstjóranum og handritshöfundi myndarinnar Michel Hazanavicius, sem ég verð að viðurkenna að hafa ekki kannast neitt við fyrr en The Artist fór að fara sína sigurför um heimsbyggðina. Það sama á við um stjörnur myndarinnar Jean Dujardin og Bérénice Bejo, aldrei heyrt þær nefndar, en verða engum gleymd eftir frammistöðu sína.

The Artist gerist í Hollywood og hefst sagan árið 1920. Dujardin leikur stærstu stjörnu þöglu kvikmyndanna, George Valentin og Bejo óþekktan statista, Peppy Miller, sem óvart fer á forsíðumynd með Valentin. Það er ekki nóg að Miller verður alvarlega ástfanginn af Valentin sem er í vægast sagt skrítnu hjónabandi, heldur verður þessi fyrsti fundur þeirra til þess að vegur Millers eykst smátt og smátt innan kvikmyndanna. Þegar talmyndirnar koma lýsir Valentin frati á þær, sem verður til þess að ferill hans fer hratt niður á við meðan Miller baðar sig í sviðsljósinu sem nýjast stórstjarna kvikmyndanna. Það þarf ekki að fara nánar út í söguþráðinn, allir geta getið sér til um framhaldið í grófum dráttum og örugglega hefur enginn rangt fyrir sér.

Jean Dujardin og Bérénice Bejo eru frábær og eiga allar tilfinningar áhorfandans og ljóst er að nýjar stjörnur eru komnar til leiks. Það á svo eftir að koma í ljós hvernig þau feta sig á þyrnum stráðum vegi frægðarinnar. Þriðja leikstjarna The Artist og kannski sú sem á mesta hrósið skilið er Uggie, hundurinn hans Valentine. Ekki veit ég hvar Hazanavicius hefur grafið Uggie upp, en þvílíkur leikari, hann getur allt eins og sagt er um snillinga og er örugglega eftirlæti allra í dag.

Það verður enginn fyrir vonbrigðum með The Artist, hún er frábærlega gerð að öllu leyti og lífgar upp á tilveruna. Þegar ég fór að sjá myndina var fjölmenni í stærsta sal Háskólabíós og þegar ég leit yfir fjöldann í lok myndarinnar þá flaug upp í huga minn; hvað ætli það séu margir hér sem eru að sjá þögla mynd í fyrsta sinn.

Leikstjóri og handritshöfundur: Michel Hazanavicius. Kvikmyndataka: Guillaume Schiffman. Tónlist: Ludovic Bource. Leikarar: Jean Dujardin, Bérénice Bejo, John Goodman, James Cromwell og Penelope Ann Miller. 100 mín.

Hilmar Karlsson