Shutter Island

Martin Scorsese er afburða kvikmyndaleikstjóri, kannski sá besti sem Bandaríkjamenn eiga í dag, hann er einnig mikill kvikmyndagrúskari og einlægur kvikmyndaaðdáandi. Að hann skyldi láta eftir sér að kvikmynda hina flóknu spennusögu Dennis Lehane, Shutter Island, er sjálfsagt að hluta til vegna þess að sagan er bæði spennandi sakamálasaga og sálfræðitryllir og gerist snemma á sjötta áratugnum. Um sama leyti eru film noir kvikmyndir að blómstra, kvikmyndir þar sem persónur voru yfirleitt með vafasama fortíð, kvikmyndir sem kalla á áferð sem kom best út í svart/hvítu. Persónurnar í Shutter Island passa vel inn í slíkar kvikmyndaveröld.

Ekki gat Martin Scorsese leyft sér að kvikmynda Shutter Island í svart/hvítu, en hinn frábæri kvikmyndatökumaður, Robert Richardson gefur veröldinn á fangaeyjunni lit sem er um margt fráhindrandi en hæfir einstaklega vel umhverfinu og umfjöllunarefninu. Og þegar tveir meirháttar listamenn snúa bökum saman til að skapa stemningu sem er langt frá raunveruleikanum í dag þá getur þeim ekki mistekist. Shutter Island er magnþrungin upplifun þar sem áhorfandinn er leiddur í innstu afkima sálarlífs persóna sem allar eiga sér vafasama fortíð fyrir utan annan tveggja lögreglumannanna sem koma til eyjarinnar. Sá veit ekki betur en þeir séu sendir til að rannsaka einfalt mannshvarf, en hinn er er með allt aðrar hugrenningar.

Þegar ég las fyrst að Martin Scorsese ætlaði að kvikmynda Shutter Island þá má segja að ég hafi rekið í rogastans. Ég hafði nýverið lesið bókina og satt besta að segja var ég ekki sáttur við að vera búinn að lesa spennandi sálfræðitrylli og svo þegar kom að endinum þá fannst mér lítið gert úr skilningi mínum á sögunni, en einmitt í því felst snilldin hjá Dennis Lehane, sem einnig skrifaði skáldsöguna sem Mystic River er gerð eftir, að láta lesandann halda annað en raunin er. Ég hafði því fram yfir flesta sem fara að sjá Shutter Island að ég vissi allan tímann hvað var að gerjast í huga aðalpersónunnar Teddy Daniels (Leonardo DiCaprio) og hver hann var í rauninni, þannig að ég kom ekki af fjöllum í lokin. Þessi staðreynd leiddi hugann að þeirri frábæru kvikmynd Sixth Sense, þar sem áhrifin eru tvenns konar í lokin eftir því hvort viðkomandi hefur séð myndina áður eða ekki.

Í tilfelli Shutter Island var fyrir mig bæði kostur og galli að hafa lesið bókina. Ég gat betur einbeitt mér að útliti myndarinnar og hvernig persónusköpun tókst hjá Scorsese og hvort tveggja er fullkomið auk þess sem leikarar eru mjög góðir, sérstaklega þeir sem eru í minnstu hlutverkunum. Hluti myndarinnar er ”flashbach” atriði sem gerast í huga Daniels, hvort sem það eru minningar úr stríðinu eða morð á eiginkonu og barni. Þessi atriði tengjast vel inn í grámyglulegan veruleikann á eyjunni þar sem aðeins er ein stofnun, stofnun sem hýsir geðveika morðingja.

Shutter Island er áreitin kvikmynd sem áhorfandinn sleppur ekki svo létt frá þó sýningu sé lokið og enn ein rósin í hnappagat Martin Scorsese sem gefur ekkert eftir þó starfsferillinn spanni orðið fimmtíu ár.

Leikstjóri: Martin Scorsese. Handrit: Laeta Kalogridis eftir skáldsögu Dennis Lehane. Kvikmyndataka: Robert Richardson. Leikarar: Leonardo DiCaprio, Mark Ruffalo, Ben Kingsley, Emily Blunt, Michelle Williams og Max Von Sydow. 138 mín.

Hilmar Karlsson