Varúð, Sjálfstæðismaður (BJ)

Höfundur þessa pistils lenti í viðræðum við Mörð Árnason, frambjóðanda Samfylkingarinnar, í útvarpi í liðinni viku. Það hefði í sjálfu sér ekki verið í frásögur færandi nema að Mörður taldi að ekki væri trúverðugt að halda úti fjölmiðlum, sem meðal annars gerðu skoðanakannanir, ef menn hefðu jafnframt pólitíska skoðun. Að minnsta kosti bæri að upplýsa lesendur um þau tengsl, þannig að þeir gætu áttað sig á því að þeir væru ekki að lesa miðil útgefinn af Sjálfstæðismanni. Gleymum því um stund að eigendur að Talnakönnun og Útgáfufélaginu Heimi eru allmargir einstaklingar (en undirritaður á langstærstan hlut eða um 2/3 hlutafjár). Jafnframt skulum við gleyma því í bili, að Mörður tók fram að þrátt fyrir þessi ummæli hefði hann ekki trú á að skoðanakannanir Talnakönnunar væru falsaðar.

Einbeitum okkur að spurningunni hvort það sé trúverðugt að Sjálfstæðismaður geti staðið fyrir skoðanakönnunum og þjóðmálaumræðu í miðlum sem fyrirtæki hans gefi út. Í fyrstu hugsaði ég sem svo að sjónarmið Marðar væru eitthvað sem væri löngu úrelt, frá kaldastríðstímanum þegar menn héldu því fram í fullri alvöru að Páll Bergþórsson gæti ekki lesið af hitamæli og Jón Múli ekki lesið fréttir af því að þeir væru kommar. Sambærileg viðhorf voru líka á hinn veginn í garð hægri manna. Hægri menn kölluðu komma sem eitthvað var spunnið í „nytsama sakleysingja“ en vinstri menn töldu hægri menn almennt kjána. Sem betur fer eru þessir tímar að mestu liðnir, eða það hélt maður. Nú vekur Mörður upp slíkar spurningar á ný.

Fyrir viku hélt Ingibjörg Sólrún Gísladóttir því fram að stjórnmálamenn ættu ekki að hafa afskipti af fyrirtækjum og þeirri skoðun samsinnt í pistli hér á síðunni. En eiga menn sem hafa stjórnmálaskoðanir að halda sér til hlés í atvinnulífinu? Nei, á það verður ekki fallist, því að þá væri fljótlega komin sú niðurstaða að stjórnmálamenn einir mættu hafa stjórnmálaskoðanir. Meining Marðar er væntanlega sú að milli fjölmiðlamanna og stjórnmálamanna eigi að vera eins konar gjá. Það er rétt að víða er svo alls ekki, til dæmis er forsætisráðherra Ítalíu fjölmiðlakóngur, en hann er ekki endilega spennandi fyrirmynd.

Í útgáfusögu Talnakönnunar og Heims hafa viðbrögð oft verið mjög hörð við einstökum skrifum, meðal annars skrifum undirritaðs. Þau hafa örugglega ekki verið vægari frá hægri mönnum en vinstri, en þó ekki endilega vegna sömu skrifa. Það er algengt að ráðast á boðberann í stað þess að svara málefnalega. Auðvitað má deila um ýmislegt sem sett er fram. Stundum má satt kyrrt liggja.

Það er eðlilegt að lesendur viti almennt um tengsl sem gætu haft áhrif á framsetningu í fjölmiðlum. Hins vegar finnst mér ólíklegt að það skipti almennt máli í mati á skrifum mínum að ég er í Sjálfstæðisflokknum, fremur en að ég telji það hafa áhrif á störf Marðar sem Orðabókarritstjóra að hann er í KR. Lesendur geta örugglega metið skoðanirnar af skrifum fremur en að þeir þurfi að fá játningu um flokkstengsl hverju sinni. Sjálfsstæðisflokkurinn er flokkur fólks með líkt viðhorf, fólk sem aðhyllist frelsi einstaklingsins, minni ríkisafskipti og jafnan rétt þegnanna. Með öðrum orðum þá stefnu sem frambjóðendur Samfylkingarinnar eru nú að tileinka sér.

Hægri grænir

Á sunnudag var haldinn fundur um umhverfismál undir þessari yfirskrift. Þar var þeirri spurningu velt upp hvort umhverfismál væru tengd almennu stjórnmálaviðhorfi og hvort hægri menn gætu í raun verið á móti virkjunum. Meðal þeirra sem töluðu á fundinum var Ásgeir Jónsson hagfræðingur. Ásgeir hélt því fram að frekari virkjanir væru ekki forsenda hagvaxtarins og tók jafnframt svo djúpt í árinni að þó að ekki væru fiskveiðar myndu Íslendingar samt vera rík þjóð. Menntun væru undirstaða hagvaxtar. Ásgeir er einn efnilegasti hagfræðingur landsins. Frumleg sjónarmið hans og vilji til þess að setja þau fram munu örugglega auðga þjóðmálaumræðu hér á landi á komandi árum.

Bók vikunnar

Að þessu sinni tengist bók vikunnar einmitt Ásgeiri Jónssyni (en rétt er að upplýsa lesendur um að hann var á árum áður ritstjóri Vísbendingar, sem Heimur gefur út). Hún nefnist Heilræði fyrir unga menn í verzlun og viðskiptum og er eftir George H.F. Schrader og fyrst gefin út árið 1913 á Akureyri. Ásgeir hafði frumkvæði að því að Viðskipta- og hagfræðideild gaf hana nú út að nýju. Í formála segir Ásgeir frá höfundi en honum skolaði með einhverjum hætti til Akureyrar um 1912 og þaðan aftur árið 1915, en þá hélt hann í hinstu siglingu sína með síldarbátnum Helga magra. Í sjóferðinni stytti hann sér aldur. Heilræðakverið er eitt af fáu sem eftir hann stendur. Grípum niður í kverinu:

Vertu varkár í vali félaga þinna. Einn getur með góðum áhrifum sínum verið þér lyftistöng til framfara og farsældar. Aftur getur annar með illum áhrifum sínum dregið þig niður í sorpið.

Sá maður sem sér annan mann gjöra rangt og varar hann ekki við því, er sekari en sá sem yfirsjónina framdi.

Ef þú kemur þinni eigin sök á aðra, þá verðskuldarðu fyrirlitningu félaga þinna.

Vinnuveitendur eiga að veita starfsmönnum sínum nána athygli og setja rétta menn á rétta staði.

Það er betra að byrja með litlu og færast í aukana, en að byrja með miklu, aðeins til að fara á höfuðið.

Allir ungir menn eiga að setja sér það markmið að koma heiðarlega fram í lífinu og vinna sér velmegun með ráðvendni.

Kverið er stutt og kjarnyrt og þar mikla speki að finna sem síst minni þörf er á nú en fyrir 90 árum eins og sjá má.

Benedikt Jóhannesson

(höfundur er Valsari)

PS Svar Marðar Árnasonar má sjá hér