Öll gögnin, alltaf, alls staðar? / 01/2005

Gagnageymsla var einu sinni einföld. Maður geymdi gögnin sín á harða diskinum, annaðhvort á borðtölvunni sjálfri eða á netkerfi skrifstofunnar. Afrit voru geymd nálægt, á einhverjum öðrum miðli, laus en áþreifanleg. Öðru hverju var e.t.v. tól á borð við lófatölvu tengt við tölvuna til að flytja gögn til og frá. Og þar með var öll sagan sögð.

Nú er hins vegar ný aðferð að ryðja sér til rúms: Gögnin eru geymd á Internetinu og sótt þangað með hvaða tæki sem hentar hverju sinni. Svo lengi sem við höfum aðgang að hraðvirkri og áreiðanlegri bandvídd á sanngjörnu verði er ekki lengur nauðsynlegt að geyma gögnin á staðnum.

Sú er að minnsta kosti hugmyndin. Í hinum raunverulega heimi hægvirkra, óáreiðanlegra og oft dýrra nettenginga finnst sumum það ekkert sérstaklega góð hugmynd að henda harða diskinum enn sem komið er. Engu að síður fá tæki á borð við farsíma með nettengimöguleikum sem jafnast á við ódýrar DSL-tengingar mann til þess að velta fyrir sér kostum þess að vista gögnin á aðgengilegri stað en harða diskinum.

Spurningin er því, ættum við að byggja framtíð tölvunotkunar okkar á þunglamalegum biðlurum með verulegu geymslurými eða felst lausnin í litlum biðlurum með mikla bandvídd? Sem stendur er svarið sitt lítið af hverju.

Tökum tölvupóst sem dæmi. Ef notaður er hefðbundinn hugbúnaður er hægt að vinna í póstinum og flokka hann hvernig sem mann lystir, en einungis á þeirri tölvu sem sækir póstinn. Ef tölvupósturinn er frekar geymdur á netþjóni internetveitunnar er hægt að nálgast hann hvaðan sem er úr heiminum – en það er erfiðara að halda utan um allt heila klabbið.

Ég er svo óákveðinn að ég nota beltis-OG-axlabandaaðferðina. Þegar ég er heima sækir Outlook Express tölvupóstinn á borðtölvuna mína. Utan heimilisins sæki ég póstinn á fartölvuna, en skil hann samt eftir á miðlaranum, þannig að borðtölvan sæki líka afrit af póstinum. Og svo skoða ég líka póstinn stundum á Treo-lófatölvunni.

Þessi aðferð er langt í frá fullkomin – umframmagnið af pósti fer í taugarnar á mér og póstur sem ég sendi úr fartölvunni fer ekki í möppuna fyrir send skilaboð nema ég muni eftir að senda sjálfum mér afrit og færa það síðan í rétta möppu þegar ég kem heim. Já, ég veit að fyrirtækjahugbúnaður getur leyst sum þessara vandamála, en ég ætla ekki að kaupa minn eigin Exchange miðlara. Og, já, ég veit að Gmail frá Google er með ýmsar sniðugar aðferðir til að leyfa fólki að halda utan um póst sem geymdur er á póstþjónum fyrirtækisins, en ég er hvorki tilbúinn til að færa mig yfir á nýtt tölvupóstkerfi, né fullviss um að 1 GB geymslurýmið sem Google býður upp á sé nóg.

Spurningin um hvort geyma eigi gögn á staðnum eða úti á Internetinu snýst svo ekki bara um tölvupóst. Ég nota netþjónustu til að gera sjálfkrafa öryggisafrit af gögnunum mínum og vera þar með viss um að mögulegar hættur á heimilinu nái ekki til afritanna. En nettengingar nútímans eru oftast mun hægari í gagnasendingum frá notandanum en til hans, þannig að það getur tekið heila eilífð að senda stóra mynd- eða vídeóskrá, auk þess sem verðið á þjónustunni getur verið íþyngjandi. Allt í einu verða stórir harðir diskar og skrifanlegir DVD-diskar freistandi.

Síðan er spurningin um öryggi. Að geyma gögn á tölvukerfum einhvers annars án þess að dulkóða þau þýðir að öryggi er ekki tryggt og gögnin geta lent í höndum rangra aðila. Ef hrun á fjarlægum netþjóni eyðileggur eina eintakið af mikilvægum gögnum – það hefur gerst – er ekkert hægt að gera í því. Og gangi þeim vel sem lenda í að fyrirtækið sem geymir gögnin fer á hausinn.

Þessi spurning getur meira að segja orðið mikilvæg þó svo tölvur og Internetið komi hvergi nærri. Mér finnst frábært að nota harðdiskupptökutæki fyrir sjónvarpið, en ef sjónvarpsþættirnir væru í boði hvenær sem mér hentaði gegn vægu verði í pantvarpi („Pay-per-view“) hjá viðkomandi sjónvarpsstöðvum gæti ég ákveðið að það borgaði sig ekki að halda sjálfur utan um efnið á hörðum diski heldur panta það þegar mér hentar.

Það mun væntanlega ekki verða í boði á næstunni, en hugmyndin sýnir að ekki ætti að trúa því að nokkurt geymsluform sé eilíft. Þetta endar að mínu mati á því að við verðum með verulegt geymslurými og mikla bandvídd – og margar blöndur af báðum þessum kerfum. Eruð þið tilbúin fyrir WiMax iPod símann?