Gæti fengið send „furðuleg bréf“ (JGH)

Margir furða sig á því hvað Steinþór Pálsson, bankastjóri Landsbankans, skaut föstum skotum á stjórnmála- menn og Steingrím J. í erindi sínu á aðalfundi LÍÚ þar sem hann sagði óeðlilegt að ríkið ætti mikinn meirihluta í bankanum en ríkið á þar 87% hlut. Hann sagði að við þessar aðstæður væri alltaf hætta á að að stjórnmálamenn færu að skipta sér með óeðlilegum hætti af rekstrinum.

Hann sagði að í ljósi atburða síðustu vikna vissi hann ekki hvenær hann gæti fengið „furðuleg bréf“ og vísaði þar til nýlegra afskipta stjórnmálamanna af Bankasýslu ríkisins. Stjórn Bankasýslunnar sagði af sér vegna afskipta og hinn nýráðni forstjóri líka. Stjórnvöld boluðu þeim í burtu.

Vissulega eru minni líkur á því að Steinþór fái „furðuleg bréf“ frá alþingismönnum ef ríkið selur meirihluta sinn í Landsbankanum og eftir því sem umsvif og völd ríkisins í atvinnulífinu eru minni.

Það er von að hann fái nettan hnút. Bankaráð Landsbankans ræður forstjórann og fjármálaráðherra hefur opinberað að hann er afskiptasamur og beitir þrýstingi.

Það er þó einu sinni svo í tilviki Bankasýslunnar að sérstök óháð nefnd innan hennar velur fulltrúa Bankasýslunnar í stjórnit bankanna. Forstjóri Bankasýslunnar ræður engu um það hverjir sitja í hinni óháðu nefnd og heldur ekki stjórn hennar.

Slík er drottnunin og ógnunin að margir spyrja hvernig Steinþór „þori að segja þetta“ og hvað þá á fundi helsta óvinar forsætisráðherra; aðalfundi LÍÚ, þar sem menn hafa eflaust hent gaman að þessu tali um hugsanleg furðubréf.

Sigríður Ingibjörg Ingadóttir, þingmaður Samfylkingar, sýnir af sér fullkominn hroka og yfirlæti þegar hún segir um afsögn Bankasýslunnar: „Ef stjórnin telur ráðninguna algjörlega eðlilega sé ég ekki ástæðu fyrir hana að segja af sér.“

Flestir átta sig núna á því hvað Sjónvarpið var öruggt með sig þegar það sagði frá því sem fyrstu frétt að Páll Magnússon yrði ekki forstjóri Bankasýslunnar án þess að færa fyrir því rök í fréttinni annað en að ólga væri á meðal þingmanna stjórnarflokkanna.

Núna efast fáir um að fréttamaðurinn ræddi við Steingrím J. Sigfússon eða Jóhönnu. Neðar hefur hann ekki farið áður en hann setti fréttina í loftið. Hann var með „of the record“ frá kónginum eða drottningunni.

Engu að síður hefur verið endursýnt aftur og aftur hvar Helgi Hjörvar, formaður efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis, hrópar á Alþingi að ráðningin sé hneyksli. Sú spóla er hluti af leikritinu.

Steingrímur J. skipaði stjórnina og bar ábyrgð á verkum hennar. Í leikritinu segist hann harma afsögn stjórnarinnar og að stjórnin skuli telja sig þurfa að grípa til þessa ráðs.

Þegar Steingrímur segist harma eitthvað er mikilvægt að staldra við. Hann harmaði aðförina að Geir Haarde og að hann yrði dreginn fyrir Landsdóm – en sagði að slíkt hefði bara orðið að gera.

Núna gleðst hann yfir því að neyðarlögin sem Geir Haarde setti hafi verið dæmd lögleg af Hæstarétti en allir eru á því að þau hafi bjargað Íslandi. Samt taldi Steingrímur nauðsynlegt að draga Geir fyrir landsdóm.

Fram hefur komið að Steingrímur og Vinstri grænir studdu ekki setningu neyðarlaganna og sátu hjá.

Fréttaflutningur Sjónvarpsins af afsögn Bankasýslunnar ætti núna að snúast um hvort Steingrímur J. þurfi sjálfur sem ráðherra að axla ábyrgð af slíku reginhneyskli sem Helgi Hjörvar telur ráðningu Páls Magnússonar og ákvörðun stjórnar Bankasýslunnar hafa verið.

Hver er lögformleg ábyrgð ráðherra þegar svona „reginhneyksli“ kemur upp hjá stjórn sem hann skipar?

Það vakti athygli mína að Helgi Hjörvar sagði í Kastljósi að Páll Magnússon hefði komið að einkavæðingu Landsbankans og Búnaðarbankans árin 2002 og 2003 sem aðstoðarmaður ráðherra – og „að sagan mætti alls ekki endurtaka sig“ þegar kæmi að sölu bankanna.

Helgi Hjörvar gleymdi bara því að ríkisstjórnin er búin að einkavæða bæði Arion banka og Íslandsbanka. Verði þeir seldir afur hefur Bankasýslan ekkert með þá sölu að gera. Þess vegna þurfti hann ekki að óttast að sagan endurtæki sig með ráðningu Páls.

Eftir stendur þá að einkavæða Landsbankann. Hverjum ætlar Helgi Hjörvar að selja bankann?

Þegar venjulega er staðið að sölu banka kemur herskari hagfræðinga, fjármálafræðinga, lögfræðinga, ráðgjafa, löggiltra endurskoðanda að slíkri sölu. Gott ef erlend matsfyrirtæki eru ekki áður látin taka út bankana og velja bestu kaupendur. Þetta geta orðið hátt í tvö til þrjú hundruð sérfræðingar þegar best gerist.

Það lætur hins vegar betur að segja að Páll Magnússon sjái um sölu bankanna prívat og persónulega - og hvað þá þegar búið er að selja tvo banka af þremur.

Það er merkilegt hvað svona hræsni gengur í marga.

Jón G. Hauksson

[email protected]