Bubbi vann fyrstu lotuna(JGH)

Bubbi Mortens vann fyrstu lotuna gegn Garðari Erni Úlfarssyni, fyrrverandi ritstjóra Hér & nú. Héraðsdómur Reykjavíkur dæmdi Garðar til að greiða Bubba 700 þúsund krónur í miskabætur fyrir myndbirtingu af Bubba með vindling í munni undir fyrirsögninni „Bubbi fallinn“. Ummælin voru jafnframt dæmd ómerk. 365-prentmiðlar, sem gefa Hér & nú út, voru hins vegar sýknaðir. Þessi dómur þrengir augljóslega að fjölmiðlum í vinnubrögðum.

xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" /?

Ég er einn þeirra sem taldi Hér & nú hafa gengið of langt gagnvart Bubba og að með hinni tvíræðu fyrirsögn „Bubbi fallinn“ væri verið að segja mér að hann væri kominn í dópið aftur. Í rauninni var þetta lélegur brandari því fátt pirrar lesendur meira en fyrirsögn sem er röng – og ekkert er á bak við. „Nú, eiga þeir bara við reykingarnar,“ voru viðbrögð flestra.

Ég átti hins vegar ekki von á því að Hér & nú tapaði þessu máli fyrir dómi. Ég hélt að ekki væri hægt að dæma fréttamenn seka fyrir tvíræðni í fyrirsögnum. Og eftir langan ferill í blaðamennsku þá kemur það mér í opna skjöldu að myndataka af manni sem situr í bifreið á almannafæri sé óheimil á sama hátt og myndataka á heimili hans. Fasteign á hjólum, hvað. Ég vissi að Bubbi væri með bíladellu en hvenær varð bíllinn hans annað heimili. Ég leyfi mér að halda því fram að Hér & nú hefði verið sýknað þótt það hefði birt nákvæmlega sömu myndir, en ef fyrirsögnin hefði verið: „Bubbi fær sér smók.“

Aðeins um friðhelgi bílsins eins og friðhelgi heimilisins! Hvað merkir þetta gagnvart lögreglunni sem stöðvar bíl þar sem ökumaðurinn er grunaður um ölvun við akstur? Þarf hún að fá „húsleitarheimild“ áður en hún dregur ökuþórinn út úr bílnum? Getur hinn ölvaði ökumaður læst bílnum og þvaðrað um að hann vilji ekkert við lögregluna tala?

Það vekur líka vissa athygli hve margir gleðjast með Bubba yfir niðurstöðu dómsins. Það bendir til þess að fólki finnist orðið nóg um hvað fjölmiðlar geta verið aðgangsharðir og óvægnir í skrifum sínum og myndbirtingum um einkalíf fólks. Það fer ekki á milli mála að gerjun er í gangi um að einkalíf fólks njóti meiri verndar.

Bubbi er að vísu ekki hver sem er. Hann er svonefnd opinber persóna. Sjálfur hefur hann notað fjölmiðlana til að auglýsa sig sem rokkstjörnu og hann hefur margoft sagt óbeðinn og opinberlega frá dópneyslu sinni í fjölmiðlum – og unnið forvarnarstarf í samvinnu við fyrirtæki. Einmitt þess vegna var Hér & nú dæmt fyrir hina tvíræðu fyrirsögn. Mér segir svo hugur um að fyrirsögnin „Garðar Örn Úlfarsson fallinn“ hefði sloppið í gegnum nálarauga dómarans.

Aðeins meira um myndatökur á almannafæri. Ég minnist þess að bráðhugguleg stúlka varð fyrir um tuttugu árum bálreið út í DV fyrir að birta mynd af henni berbrjósta á forsíðu. Stúlkan og kærasti hennar höfðu verið í sólbaði í sundlaugunum í Laugardal ásamt hundruð annarra sundlaugagesta og komið sér makindalega fyrir í mannmergðinni uppi í stúku sundlaugarinnar þegar glaðhlakkalegan ljósmyndara blaðsins bar að garði. Stúlkan gerði enga tilraun til að hylja hinn myndarlega barm sinn þegar ljósmyndarinn kynnti sig og byrjaði að smella af. Allt var þetta gert í glettni á góðviðrisdegi. Hún varð hins vegar æf af reiði þegar flennistór mynd af henni birtist á forsíðunni daginn eftir og hótaði að kæra blaðið. Ég held að hún hafi hætt við þegar hún sá fram á að erfitt yrði að sigra í málinu.

Í umræðum á ritstjórn um þetta mál skyldu margir afstöðu stúlkunnar. Þetta var hálfgerð hvítlygi. Hún vissi að þarna var blaðaljósmyndari en hún vissi ekki að birt yrði flennistór mynd af henni berbrjósta á forsíðu. Flestir sögðu samt eitthvað á þá leið að hún gæti sjálfri sér um kennt – hún hefði sýnt barm sinn á almannafæri – og ég tel að þeir hinir sömu hefðu líka talið hana á almannafæri þótt hún hefði verið á evuklæðunum í bíl sínum.

Einhver sagði að dómurinn í máli Bubba væri ein tegund af bíladellu. Viðbrögð almennings eru hins vegar þannig að fjölmiðlar þurfa að líta í eigin barm varðandi vinnureglur.

Það er augljós gerjun í gangi um að einkalíf fólks njóti meiri verndar í fjölmiðlum.

Jón G. Hauksson

[email protected]