Ný ríkisstjórn (JGH)

Ég ætla að ganga út frá því sem gefnu að formlegar viðræður Sjálfstæðis- flokks og Samfylkingar, sem núna eru hafnar, leiði til myndunar nýrrar ríkisstjórnar þessara tveggja flokka. Líklegast er enginn annar raunhæfur kostur í stöðunni. Stjórnin hélt að að vísu velli en þingmeirihluti upp á einn mann er of tæpur og býður upp á endalausa afarkosti þingmanna. Ég held samt að Davíð og Halldór hefðu lagt upp í sameiginlegt ferðalag í þessari stöðu.

Það verður ekki sagt annað en að ríkisstjórn Sjálfstæðisflokks og Samfylkingar sé sterk á pappírunum og takist vel til hjá þessum tveimur stærstu flokkum landsins er augljóslega verið að tjalda til margra nátta; þess vegna til tveggja eða þriggja kjörtímabila. Þetta er líka sú ríkisstjórn sem flestir vilja fá, samkvæmt könnunum. Ég heyri samt á sumum sjálfstæðismönnum að þeim þyki svolítið súrt í broti að hafa leyst vandamál Ingibjargar Sólrúnar innan Samfylkingar og að það sé skrítin tilfinning að það komi í hlut Sjálfstæðisflokksins að leiða hana núna til valda – svo hrokafull hafi hún oft verið í garð sjálfstæðismanna. Líklegast á Össur Skarphéðinsson meiri þátt í myndun þessarar stjórnar en margan grunar. En auðvitað má líka segja að Ingibjörg Sólrún sé að leiða Sjálfstæðisflokkinn til áframhaldandi valda og eflaust pirrar það marga í hennar ranni.

Einhvern veginn hefur maður það á tilfinningunni að það sé búið að hnýta alla hnúta og mynda ríkisstjórnina þótt formlegar viðræður séu rétt hafnar. Myndin á forsíðum blaðanna af þeim Ingibjörgu Sólrúnu og Geir Haarde koma af fundi í Alþingishúsinu er brúðkaupsmynd þessarar stjórnar.

Það má líka fullyrða að Geir Haarde hefði ekki losað um þráðinn við framsóknarmenn nema að hafa fengið óyggjandi loforð um það frá Ingibjörgu Sólrúnu að hún reyndi ekki að mynda ríkisstjórn með Vinstri grænum og Framsóknarflokki. En ég heyrði á Ögmundi Jónassyni á Stöð 2 að hann vill ólmur stíga þann dans og telur að Ingibjörg Sólrún hafi það nú í hendi sér að mynda vinstristjórn – og sá kostur sé opinn og undir henni kominn. Þetta er mikil einföldun hjá Ögmundi og það yrðu vægast sagt óvænt tíðindi ef Ingibjörg Sólrún kúventi og færi þá leið. Það væri langt frá því að vera óskastjórn þjóðarinnar.

Miklar vangaveltur hafa verið um ráðherra í ríkisstjórn Sjálfstæðisflokks og Samfylkingar. Geir Haarde, Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, Árni Mathiesen og Guðlaugur Þór Þórðarson eru með örugg sæti af hálfu Sjálfstæðisflokksins. Á sama hátt eru Ingibjörg Sólrún, Össur Skarphéðinsson og Ágúst Ólafur Ágústsson með örugga stóla innan Samfylkingar. Langflestir spyrja sig að því hvort Björn Bjarnason taki sæti í þessari stjórn. Það yrðu mikil tíðindi yrði honum hafnað. Þá er slúðrað um að Sturla Böðvarsson sé líklegur til að verða forseti Alþingis. Nafn Jóhönnu Sigurðardóttur er sömuleiðis nefnt í tengslum við forsetaembættið.

Jón Sigurðsson, formaður Framsóknarflokksins, er í erfiðum málum og telja verður víst að hann segi af sér formennskunni fyrr en síðar. Það er afleitt fyrir hann að vera formaður flokksins og sitja ekki á þingi. Hann vantar vettvang til að láta að sér kveða.

Engir stórir ásteytingarsteinar blasa við í samstarfi Sjálfstæðisflokks og Samfylkingar. Flokkarnir eru á öndverðum meiði varðandi aðild að Evrópusambandinu en það mun ekki steyta á því. Hvorugur þeirra vill taka aftur upp hátekjuskatt eða hækka fjármagnstekjuskattinn. Stóriðjan gæti þvælst svolítið fyrir þeim, en ég trúi því ekki að ný ríkisstjórn muni koma í veg fyrir nýtt álver í Helguvík. Þá hefur verið rifjað upp að Samfylking hafi lofað að taka Ísland af lista hinna staðföstu í Íraksstríðinu – og þess vegna verður frólegt að sjá hvernig það mál fer. Tæplega mun brjóta á málefnum aldraðra – en flokkarnir eru samt ósamstíga varðandi skattlagningu lífeyrisgreiðslna sem og um hækkun skattleysismarka launafólks.

Það var lífsspursmál fyrir pólitískan feril þeirra Geirs Haarde og Ingibjargar Sólrúnar Gísladóttur að vera þátttakendur í ríkisstjórn. Þetta er sterk stjórn á pappírunum en slíkar stjórnir geta auðveldlega orðið værukærar. En brúðkaupsmyndin er komin í hús, hún var tekin í Alþingishúsinu.

Jón G. Hauksson

[email protected]