Halldór og Guðni ásáttir um sátt(JGH)

xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" /?

Mér var nokkuð brugðið þegar ég sá þá Halldór Ásgrímsson og Guðna Ágústsson á forsíðu Morgunblaðsins þar sem þeir tókust í hendur og sögðust sáttir. Það þarf að fara langt aftur í tímann til að finna frétt um frið með svo stóru stríðsletri. En um hvað voru þeir svona sáttir, félagarnir? Jú, þeir voru „sammála um að hvetja til sátta og einingar“ á miðstjórnarfundi Framsóknarflokksins á Hótel Sögu.

Framsóknarflokkurinn er auðvitað senuþjófurinn í íslenskum stjórnmálum um þessar mundir. Það er sama hvað kemur upp á í öðrum flokkum, alltaf yfirtrompar Framsóknarflokkurinn og heldur sér í sviðsljósinu. Að vera ásáttir um sátt og samlyndi er stórfrétt og fjölmiðlar geta ekki haldið vatni vegna þeirrar spennu sem er í kringum þessa sátt.

Vandræðagangurinn í kringum brotthvarf Halldórs Ásgrímssonar úr íslenskum stjórnumálum hefur ekki beint haldið vöku fyrir þjóðinni, en hún hefur hins vegar fylgst með agndofa. Aðrar fréttir toppa ekki Framsóknarflokkinn – ekki einu sinni heimsmeistarakeppnin í knattspyrnu sem heimsbyggðin fylgist með í Þýskalandi.

Það var vitað að nýafstaðnar kosningar yrðu prófsteinn á stöðu Halldórs og Ingibjargar Sólrúnar Gísladóttur í íslenskum stjórnmálum. Halldór tók úrslitin til sín og ákvað að hætta, en frúin virðist hins vegar ánægð með úrslitin og það er ekki annað á henni að skilja en fylkingin hafi unnið stórsigur um allt land, einna helst að heyra að flokkurinn „hafi tapað gegn eigin væntingum“ um fylgi. Um Halldór er það að segja að ég hélt að hann myndi hætta sem formaður flokksins og afhenda öðrum keflið til að leiða kosningabaráttuna næsta vor – en að hann myndi klára tímabilið sem forsætisráðherra.

Halldór hefur á margan hátt reynst góður stjórnmálamaður vegna þess að hann hefur umfram marga aðra á þingi trúað á mátt markaðsaflanna. Hann var t.d. einlægur stuðningsmaður samkomulagsins um Evrópska efnahagssvæðið haustið 1991 – en ekki geta allir stjórnmálamenn státað af þeirri afstöðu. Hann hefur hins vegar þótt of hægur í fasi og ekki nægilega drífandi þótt hann hafi verið staðfastur og ævinlega málefnalegur í rökræðum.

Stóri vandi Framsóknarflokksins er auðvitað sá að það liggur ekki fyrir hver taki við af Halldóri. Það hefur ekki farið á milli mála að Halldór vill ekki Guðna Ágústsson sem næsta formann flokksins. En til hvers var þá verið að kjósa Guðna sem varaformann? Og hvers vegna er Halldór að hafa áhyggjur af því hver taki við af honum. Er það ekki aðeins of mikil afskiptasemi að ætla að ráða því hver taki við af sér? En þannig er það víst með flesta leiðtoga – þeir vilja ráða þótt þeir séu farnir af vettvangi.

Brotthvarf Halldórs Ásgrímssonar úr stjórnmálum er einhvern veginn of flókið og langdregið. Davíð Oddsson hafði þetta allt á hreinu: Ég hætti á þessum degi og fer í Seðlbankann. Halldór hefði þurft að taka Davíð sér til fyrirmyndar. Gera þetta hratt og örugglega. Stóri munurinn var að vísu sá að það lá fyrir hver yrði eftirmaður Davíðs.

Það verða miklar sættir á miðstjórnarfundinum á Hótel Sögu. Sú sátt byggir á stórkostlegum árangri af friðarviðræðunum á heimili forsætisráðherra í Breiðholti (Í Nr. 22) og ekki á hverjum degi að menn komast að þeirri niðurstöðu „að vera sammála um að hvetja til sátta og einingar“.

Jón G. Hauksson

[email protected]