Sicko

Michael Moore er kannski ekki heiðarlegasti kvikmyndagerðarmaðurinn sem starfar við heimildarmyndir. Hann á það stundum til að hagræða sannleikanum sér í hag eins og dæmin hafa sýnt og koma sjálfum sér fullmikið á framfæri, en hann er örugglega sá áhrifamesti og þar ræður mestu um hversu áræðinn hann er og fundvís á meinsemdir í bandarísku þjóðfélagi. Þá er Michael Moore góður sögumaður og veit hvað virkar og hvað virkar ekki á hinn almenna áhorfanda.

Eftir að hafa tekið bílaiðnaðinn í gegn í Roger and Me, skotgleði og byssueign samlanda sína í Bowling For Columbine og aðgerðir Bush og meðreiðarsveina hans eftir hryðjuverkaárásirnar 11. september 2001, í Fahrenheit 9/11 er komið að Sicko, þar sem tekið er á heilbrigðismálum í Bandaríkjunum, sem er í 37. sæti í heiminum að gæðum.

Löngum hefur verið vitað að hið frjálsa kerfi heilbrigðismála í Bandaríkjunum, sem tryggingarfélög eru að mestu ábyrg fyrir, hefur verið meingallað og því kominn tími til að maður á borð við Michael Moore færi með látum í gegnum það. Það gerir hann með stæl, þó deila megi um aðferðirnar, en meinið kemur vel í ljós í kvikmynd sem ætti að gera alla Íslendinga sæmilega ánægða með heilbrigðiskerfið hér á landi. Verst er að í kjölfar myndarinnar hefur hún víst ekki breytt neinu, alla vega ekki sem komið er, og minnir því nokkuð á þá herferð sem hófst gegn tóbaksfyrirtækjunum fyrir rúmum áratug eða svo og náði hámarki með verðlaunakvikmyndinni, The Insider, ekkert gerðist í kjölfarið sem máli skipti og tóbaksfyrirtækin lifa enn góðu lífi, dreifa peningum í allar áttir svo ekki sé hreyft við þeim.

Moore kemur víða við í Sicko og kafar djúpt og þegar hann segir að Bandaríkin ryðjist inn í önnur lönd þá á hann ekki við innrásina í Írak, heldur að samlandar hans fari til Kanada til að leita sér bata við sjúkdómum vegna kostnaðar í Bandaríkjunum. Þessi staðreynd og sumar aðrar sem merkilegar eru hverfa dálítið í skuggann fyrir atriðum sem kannski ekki skipta miklu máli þegar á heildian er litið en gera myndina sterka. Má þar nefna hina umdeildu Kúbuferð sem Moore fór með sjúklinga sem höfðu orðið veikir við hjálparstörfin, 11. september. Ástæðan var að hryðjuverkamenn sem voru handteknir í kjölfar árásanna voru sendir til Guantanamo Bay á Kúbu þar sem þeir fengu alla umönnun sem þeir þurftu þegar koma að læknisþjónustu. Moore fannst þetta ósanngjarnt og fór með nokkra sjálfboðaliða út að Guantanamo Bay og kallaði yfir að fangelsinu að hann væri með fólk sem væri veikt eftir að hafa hjálpað til eftir hörmungarnar 11. september og að það eina sem hann vildi væri að það fengi sömu læknisþjónustu og þeir sem ollu árásinni. Þessu var ekki svarað og fór Moore með fólkið til Havana þar sem það fékk læknisþjónustu frá kúbönsku læknunum.

Bandarísku tryggingarfyrirtækin fá ekki háa einkunn hjá Moore enda virðist sem mannslífið sé lítils virði inni á skrifstofum þeirra. Þessi staðreynd er ekki uppbyggileg fyrir þjóð sem vill vera yfir aðra hafin og er ein af mörgum fullyrðingum í Sicko, sterkri og áhrifamikilli kvikmynd Michaels Moore, sem enn eina ferðinni kemur út sem sigurvegari í baráttu sinni gegn meinsemdum í voldugasta ríki heims.

Leikstjórn og handrit: Michael Moore. Kvikmyndataka: Christoph Vitt. Tónlist: Erin OHara. 113. mín.

Hilmar Karlsson