Heim í hádeginu (JGH)

Það hefur verið skrifað svolítið um kviðslit á þessari vefsíðu og að menn hafi farið í aðgerð líkt Gvendur á eyrinni forðum; kviðslitsaðgerð. Þannig vill til að við Benedikt fórum báðir í kviðslitsaðgerð á fyrstu vikum ársins. Enda fór um alla hér í fyrirtækinu sem spurðu í angist sinni hvort þetta væri nokkuð smitandi. Ég fékk eins konar pítsutilboð, tveir fyrir einn, tveir skurðir í sömu törninni. Enda nýtti ég mér það, og hugsaði með mér þegar frúin leiddi mig svolítið vankaðan út úr Domus Medica, að þetta hefði verið góður bissness. Það var kominn tími til að ég græddi einu sinni.

Ég hafði orð á því við doktorinn að þetta hefði gengið hratt, örugglega og vel fyrir sig. En áttaði mig svo á að ég var ekki til frásagnar um aðgerðina. Og þó, þetta gekk vel fyrir sig, það get ég vitnað um eftir á, og ég var augljóslega í öruggum höndum.

Fyrir tuttugu og fimm árum hefði sams konar aðgerð þýtt legu á sjúkrahúsi í tíu daga. Hagfræðin skaut upp kollinum og Adam Smith hefði líklegast kallað framfarirnar framleiðni.

Eftir að heim var komið hugsaði ég með mér hve einkaskurðstofurnar væru sniðugar; þær væru auðlegð þjóðarinnar. Lítill íburður, minna umstang, stuttur tími og allt einhvern veginn með öðru yfirbragði en á sjúkrahúsunum. Svæfður klukkan átta að morgni, heim í hádeginu. Með það nánast uppáskrifað að ég mætti ekki gera handtak á heimilinu í einhverjar vikur. Ekki það að ég hafi verið á ryksugunni og með Ajax-brúsann fyrir. En mér leið betur að hafa bevís upp á letina.

Þetta varð auðvitað til þess að skoða þyrfti einkaskurðstofurnar í heilbrigðisþjónustunni betur. Útkomuna má lesa í nýjasta tölublaði Frjálsrar verslunar í umfangsmikilli fréttaskýringu eftir Kristinn Jón Arnarson blaðamann. Einkaskurðstofurnar ráða úrslitum í heilbrigðiskerfinu. Þær hafa ekki leyfi fyrir aðgerðum þar sem sjúklingar þurfa að hvíla sig yfir nótt.

Fjöldi aðgerða kom mér á óvart. Á einkaskurðstofunum eru 17 þúsund skurðaðgerðir á ári eða álíka margar og á Landspítalanum. Á Landspítalanum eru 9 þúsund skurðaðgerðir sem teljast utan bráðaaðgerða og spurningin er auðvitað sú hvort einkareknu stöðvarnar gætu ekki fengið stærra hlutverk og létt meira á Landspítalanum.

Landspítalinn er auðvitað djásnið. Það mæðir mikið á honum - en þaðan berast reglulega fréttir um eins konar neyðarástand vegna bágrar aðstöðu og skorts á sjúkrarými.

Eðlilega er mikill þrýstingur á að byggja nýjan spítala. Nýr og dýr, verðmiðinn er 85 milljarðar króna fyrir fyrsta áfangann. Þegar annar áfangi bætist við gæti kostnaður verið kominn í 135 milljarða, eða það er að minnsta kosti mat Katrínar Ólafsdóttur, lektors við HR.

Ef til vill á ekki að ræða um nýjan spítala heldur stækkun þar sem aðstaðan, sem fyrir er, yrði auðvitað nýtt áfram. En framkvæmdirnar eru slíkar að líkja má þeim við Kárahnjúkavirkjun í steypumagni.

Heildarkostnaður við þjónustu sjálfstætt starfandi lækna á einkastofum, að meðtöldum öllum skurðaðgerðunum 17 þúsund talsins, var 5,1 milljarður króna á árinu 2011. Þar af greiddu Sjúkratryggingar ríkisins 3,5 milljarða, en sjúklingarnir sjálfir 1,6 milljarða.

Heildarkostnaður við rekstur Landspítalans árið 2011 var um 42 milljarðar króna.

Samkvæmt könnunum vill mikill meirihluti þjóðarinnar að ríkið reki heilbrigðisþjónustuna og merkir það væntanlega að hún eigi að vera rekin af hinu opinbera og fjármögnuð af hinu opinbera. Það breytir því ekki að eftir að ég skaust í Domus Medica fyrir hádegið um miðjan febrúar hef ég verið hugsi yfir stærð nýs spítala og umfangi hans.

Hagsmunir sjúklinga eru að fá sem besta þjónstu og hagur ríkisins gengur út á að reka sjúkrakerfið á sem hagkvæmastan hátt. Minni yfirbygging, hagkvæmari rekstur, skjótari afgreiðsla, færri fundir og styttri boðleiðir. Það heitir víst framleiðni.

Hvers vegna ekki að hleypta frjálsri verslun inn í heilbrigðiskerfið og fara heim í hádeginu?

Jón G. Hauksson

[email protected]