arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Hvers virði er æran? (BJ)

Lítill vafi er á því að margir tóku fullan þátt í forleiknum að hruninu og sennilega er það rétt sem Steingrímur Sigfússon sagði um daginn að við bærum sem kynslóð sameiginlega ábyrgð á því. Þó að ég hafi mikið skrifað um efnahagsmál í mörg ár, get ég ekki einu sinni státað af því að hafa séð Hrunið fyrir eftirá. En sumt fór nærri lagi. Pistilinn hér á eftir skrifaði ég í nóvember 2002 í Vísbendingu. Hana er hægt að lesa á Netinu og þess vegna geta menn séð hvenær ég var nærri lagi og hvenær fjarri. Ég man ekki hver verðbréfasalinn er eða var sem um er talað. Kannski vissi ég það aldrei, því einhver sagði mér söguna:

„Ungur verðbréfasali var um daginn spurður að því hvort kollegar hans færu ekki býsna oft býsna langt inn á gráa svæðið í viðskiptum. Hann svaraði að bragði: „Á meðan dómarinn flautar ekki er leiknum haldið áfram.“ Svarið vekur mann til umhugsunar. Stilla íslensk verðbréfafyrirtæki sig inn á það að hér sé enn villta vestrið og það þurfi engar áhyggjur að hafa af lögum og reglu? Það er rétt að lengi vel skiptu yfirvöld á Verðbréfaþingi og hjá Fjármálaeftirliti sér ekki af öðru en smávægilegum lagfæringum á reglum. Enn þann dag í dag stunda fyrirtæki þann leik að hækka gengi á síðasta degi ársfjórðungsins. Meðan þetta er látið óátalið mun menn halda þessu áfram og líklega færast heldur í aukana. Fyrir nokkrum árum gerðist reyndar hitt að fjárfestingafyrirtæki hagaði viðskiptum sínum á gamlársdag á þann veg að gengi lækkaði í fyrirtæki sem var því ekki þóknanlegt til þess eins að gengi á „þeirra“ fyrirtæki hefði ávaxtast best á árinu. Þetta var látið óátalið og framkvæmdastjóri þess fyrirtækis mun enn sitja í stjórnum fyrirtækja á Verðbréfaþingi.

Þessi leikur að genginu er tiltölulega saklaus miðað við margt annað sem viðgengst. Forstjórar banka sem standa á miðjum Kínamúrnum misnota sér aðstöðu sína, hvort sem það er meðvitað eða ekki. Þeir eru einfaldlega settir í þá stöðu að vera beggja vegna múrsins. Þetta verður löggjafinn að koma í veg fyrir með því að banna bönkum að stunda verðbréfastarfsemi. Það er verst að siðgæði í viðskiptum fer sífellt hrakandi. Í gamla daga var mikið lagt upp úr því að í viðskiptum þyrfti að ríkja gagnkvæmt traust. Nú virðist gilda það lögmál að sá sem er fyrstur að svíkja félaga sína græði mest.

Starfsmenn sem taka með sér trúnaðarskjöl þegar þeim er sagt upp störfum fá vinnu í fjármálafyrirtækjum. Opinberir starfsmenn gera „vinveittum“ fyrirtækjum greiða með því að valda samkeppnisaðilum vandræðum. En hvað gerist ef dómarinn sem flautar er ekki í stuttbuxum heldur svartri skikkju? Orðstír deyr aldrei og það getur verið erfitt að ná blettunum úr hvítflibbanum. – bj“

Benedikt Jóhannesson [email protected]

www.heimur.is/benedikt
21 stutt smásaga (BJ)

Í tilefni af nýlegri gagnrýni um smásagnasafnið mitt Kattarglottið ákvað ég að skrifa nokkrar nýjar smásögur, en ég hef engar skrifað frá því

að bókin kom út. Þær urðu 21 og birtast hér í fyrsta og væntanlega eina sinn.

Ævisaga anno 1950

Sólskinsstund. Ögurstund. Sögustund.

Ævisaga anno 1969

Rómantík. Erótík. Pólitík.

Ævisaga anno 2014

Misbeiting. Örvænting. Játning.

Gamansaga

Ósýnilegi maðurinn fór á bar með síamstvíburum og sat á milli þeirra.

Mannkynssaga

Einræðið er liðið undir lok og samræðið tekið við.

Biblíusaga

Hvar sem fjársjóður yðar er, þar mun og hjarta yðar vera.

Sjálfsævisaga

Ég, um mig, frá vöggu, til grafar.

Örsaga

Síðan tók Þormóður töngina og kippti á brott örinni. En þar voru á krókar og lágu þar á tágar af hjartanu, sumar rauðar, sumar hvítar, og er hann sá það mælti hann: „Vel hefir konungurinn alið oss. Feitt er mér enn um hjartarætur.“

Síðan hné hann aftur og var þá dauður.

Lýkur þar frá Þormóði að segja.

Framhaldssaga

(Frh. á bls. 42)

Þjóðsaga

Þjóð meðal þjóða. - Glötuð þjóðsaga.

Smásaga

Tvísaga

Einu sinni var karl og kerling í koti sínu.

Einu sinni var karl og kerling í koti sínu.

Fornaldarsaga

Ár vas alda. Nokkru fyrr er upphaf sögu vorrar.

Lygasaga

Þessi saga er ósönn.

Flökkusaga

Margs verður vís sá sem víða ratar. Ef hann ratar.

Ástarsaga

Eigi leyna augu ef ann kona manni. Ástin er blind.

Margsaga

Sjá tvísaga og endurtakið. Oft.

Morðsaga

Geir finnur. Enginn finnur hann.

Útvarpssaga

Einu sinni var Útvarp Saga. Þar var engin útvarpssaga.

Íslendingasaga

Eru nú tveir kostir til og er hvorgi góður.

Sagan endalausa

Sjá margsaga. Endurtakið frá byrjun.

Benedikt Jóhannesson [email protected]

www.heimur.is/benedikt
Saltarinn kemur víða við - Biblíutilvísanir á óvæntum stöðum

Gunnlaugur A. Jónsson prófessor gaf á dögunum út Áhrifasögu Saltarans. Saltarinn er sem kunnugt er nafn á Davíðssálmum og flestir kannast við söguna um Sæmund á selnum, en Sæmundur las Saltarann meðan Kölski flutti hann yfir hafið.

Í bókinni fjallar dr. Gunnlaugur m.a. með afar áhugaverðum hætti um fjölda kvikmynda þar sem Davíðssálmarnir koma við sögu. Til dæmis má taka óvænta staði eins og kvikmyndina The Apostle sem Robert Duvall framleiddi, leikstýrði og lék aðalhlutverkið í.

Biblíufélagið og Bókmenntafélagið stóðu fyrir útgáfufagnaði í Seltjarnarneskirkju í tilefni af útkomu bókarinnar. Myndirnar sem hér fylgja voru teknar þá.

Fjöldi íslenskra listamanna fyrr og nú hefur sótt innblástur í Davíðssálma. Það gerði Matthías Jochumsson þegar hann orti Lofsöng og fjöldi ljóðskálda hefur ort út af efni Sálmanna. Yngri listamenn hafa einnig tekið þá í þjónustu sína og m.a. þeirra er Harpa Árnadóttir myndlistarkona.

Fjallað verður um ýmsa áhugaverða þætti sem fram koma í bókinni í næsta tölublaði Skýja sem kemur út um miðjan febrúar.
Viðtal við Árna Odd Þórðarson í Viðskiptum á ÍNN

Árni Oddur Þórðarson, forstjóri Marels var gestur Jóns G. Haukssonar í Viðskiptum 26. nóvember sl., sjónvarpsþætti Frjálsrar verslunar á ÍNN. Þar ræddum við meðal annars kaup Marels á hollenska félaginu MPS.

Hér má sjá þáttinn á eftirfarandi slóð.

http://www.inntv.is/Horfa_a_thaetti/Vidskipti/?play=147108779
Árni Oddur Þórðarson, maður ársins 2015 í atvinnulífinu

Árni Oddur Þórðarson, forstjóri Marels, er maður ársins í atvinnulífinu á Íslandi árið 2015, að mati Frjálsrar verslunar.

Kaup Marels á hollenska fyrirtækinu MPS í nóvember sl. voru mjög vel útfærð og endurskipulagning Marels undir stjórn Árna hefur reynst mjög árangursrík.

Í mati dómnefndar kemur fram að Árni hlýtur þennan heiður fyrir stórhug, áræði, útsjónarsemi, framúrskarandi hæfileika í stjórnun og framsæknar fjárfestingar sem gert hafa Marel að eftirsóknarverðum kosti á hlutabréfamarkaði og fært það í fremstu röð fyrirtækja í heiminum á sínu sviði.

Undir stjórn Árna hefur reksturinn verið einfaldaður, verksmiðjum fækkað, markaðssókn gerð markvissari, vöruframboð einfaldað og framleiðsla félagsins gerð skilvirkari.

Marel hefur um árabil verið eitt af stærstu og vinsælustu fyrirtækjum landsins. Velta þess á síðasta ári var um 111 milljarðar króna, hagnaður um 2,6 milljarðar króna og eiginfjárhlutfall um 50%.

Fyrirtækið rekur eigin starfsstöðvar í 32 löndum og starfsmenn eru um 4.700 talsins. Tekjur félagsins eftir kaupin á MPS eru áætlaðar einn milljarður evra, eða um 141 milljarður króna.

Árni settist í stjórn Marels árið 2005 og síðar sama ár varð hann stjórnarformaður. Hann varð forstjóri Marels í byrjun nóvember árið 2013. Þess má geta að árið 2005, þegar Árni settist í stjórnina, var velta Marels um 130 milljónir evra, rúmir 18 milljarðar króna.

Eiginkona Árna er Eyrún Lind Magnúsdóttir og eiga þau tvö börn, Elínu Maríu og Þórð. Fjölgunar er að vænta í fjölskyldunni innan skamms, þar sem þau Árni og Eyrún Lind eiga von á stúlkubarni í byrjun janúar.

Í umfangsmiklu viðtali við Árna Odd í áramótablaði Frjálsrar verslunar kemur fram að hann hyggst taka sér barneignafrí eftir áramótin og fara í fæðingarorlof.

Verðlaunin verða afhent formlega í dag, 29. desember, kl. 16:00 á Radisson Hótel Sögu, í veislu sem Frjáls verslun heldur Árna til heiðurs.
Eyþór Arnalds um RÚV

Hér má sjá viðtal Jóns G. Haukssonar í þætti Frjálsrar verslunar á ÍNN við Eyþór Arnalds, framkvæmdastjóra Strokks Energy og formann nefndar um stöðu og rekstur Ríkisútvarpsins.

Í viðtalinu er meðal annars rætt um að það hvort RÚV sé ekki tímaskekkja og að það fjari undan RÚV vegna netsins og tækninýjunga fremur en að vondir stjórnmálamenn á hægri væng stjórnmála séu svona vondir við fyrirtækið.

http://www.inntv.is/Horfa_a_thaetti/Vidskipti/?play=144882446
Eingöngu starfað í kauphöllum

Það leika það ekki allir eftir að hafa einungis unnið í kauphöllum. Það hefur hins vegar Kristrún Kristjánsdóttir hjá Nasdaq Iceland gert. Hún vann um árabil á Wall Street, fyrst hjá American Stock Exchange og síðan hjá Nasdaq sem keypti American Stock Exchange árið 2000.

Eftir að hún flutti heim hóf hún störf hjá Kauphöll Íslands sem síðar varð hluti af OMX Nordic kauphöllunum. Og viti menn; Nasdaq í Bandaríkjunum keypti OMX Nordic kauphallirnar. Það með varð kauphöllin að Nasdaq Iceland og Kristrún komin aftur í vinnu hjá því ágæta fyrirtæki.

Hér má sjá mjög skemmtilegt viðtal við Kristrúnu. Það kemur á eftir viðtali við Eyþór Arnalds. Stillið á 14:30 á myndbandinu.

http://www.inntv.is/Horfa_a_thaetti/Vidskipti/?play=144882446
Viðtalið við Kristínu Pétursdóttur í Viðskiptum

Kristín Pétursdóttir, stjórnarformaður Virðingar, er í mjög fínu forsíðuviðtali í nýjasta tölublaði Skýja. Páll Ásgeir Ásgeirsson tók viðtalið.

Kristín sagði starfi sínu lausu hjá Kaupþingi árið 2006 og stofnaði árið síðar fjármálafyrirtækið Auði Capital.

Hún ræðir um staðalímyndir kynjanna í fjármálaheiminum og segir að best fari á því að við stjórn fyrirtækja að jafnræði ríki milli kynjanna.

Í framhaldinu af Skýjaviðtalinu fékk Jón G. Hauksson, ritstjóri Frjálsrar verslunar og annar tveggja ritstjóra Skýja, Kristínu í þátt Frjálsrar verslunar, Viðskipti, á ÍNN.

Hér má sjá viðtalið við Kristínu - en hún var fyrsti gestur þáttarins eftir viðtalið við Sigurð Pálma og auglýsingahlé.

https://vimeo.com/144490841

Og hér er fyrsta opnan af viðtalinu við hana í nýjasta tölublaði Skýja.
Viðtalið við Sigurð Pálma í Viðskiptum á ÍNN

Sigurður Pálmi Sigurbjörnsson, kaupmaður í Sports Direct, var í viðtali við Jón G. Hauksson í þætti Frjálsrar verslunar, Viðskipti, á ÍNN á dögunum.

Afi Sigurðar var Pálmi Jónsson kaupmaður sem með stonfun Hagkaupa á sjöunda áratugnum innleiddi fyrstu lágvöruverðsverslunina á Íslandi.

Frjáls verslun útnefndi Pálma mann ársins í atvinnulífinu á Íslandi árið 1990.

Í viðtalinu er Sigurður Pálmi spurður út í afa sinn og segir hann skemmtilega frá kynnum sínum af honum.

Hér má sjá viðtalið við Sigurð Pálma: https://vimeo.com/144490841
Viðtalið við Orra Hauksson í þættinum Viðskipti á ÍNN

Orri Hauksson, forstjóri Símans, var gestur minn í þætti Frjálsrar verslunar, Viðskipti, á ÍNN. Viðtalið var tekið sama dag og fyrstu viðskipti með Símann fóru fram í kauphöllinni, Nasdaq Iceland.

Við ræddum meðal annars framtíðarsýn Símans, samkeppnina á fjarskiptamarkaðnum, miklar fjárfestingar fjarskiptafyrirtækja vegna örra tækniframfara og umtalaða forsölu á bréfum í Símanum skömmu fyrir útboðið.

Hér má sjá viðtalið.

http://www.inntv.is/Horfa_a_thaetti/Vidskipti/?play=142783024
Emmy-verðlaun í auglýsingum til Always-herferðar

Ásmundur Helgason, markaðsfræðingur hjá Dynamo, er fastur álitsgjafi í Frjálsri verslun um auglýsingamál. Í nýjasta pistli sínum skrifar hann um Emmy-verðlaunin í kvikmynduðum auglýsingum sem fóru til Always-herferðarinnar.

„Emmy-verðlaunin voru í byrjun september afhent fyrir bestu kvikmynduðu auglýsingar ársins í Bandaríkjunum. Þó að við hér á Íslandi höfum ekki yfir að ráða sama fjármagni og stærstu vörumerkin vestan hafs sigrar góð hugmynd alltaf að lokum. Nýlega kom upp umræða um að auglýsingar hér á Íslandi væru ekki eins skemmtilegar og vel gerðar og erlendar auglýsingar og að okkur hefði farið aftur í auglýsingagerð. Ekki skal lagt mat á það en það er morgunljóst að með því að skoða það sem er gert erlendis má fá nýjar og skemmtilegar hugmyndir.

Emmy-verðlaunin fóru til hinnar margverðlaunuðu Always-herferðar; Like a girl. Afar sterk og frumleg herferð sem hefur vakið mikla athygli. Aðrar auglýsingar sem voru tilnefndar voru Made in New York frá Gatorade, Dream on frá Adobe Photoshop, With Dad frá Nissan, Lost Dog frá Budweiser og You are not you frá Snickers.Óhætt er að mæla með því að kíkja á youtube og skoða þessar flottu auglýsingar.“
Viðtal Frjálsrar verslunar við Jón Tetzchner á ÍNN

Ég var með fróðlegt viðtal við Jón von Tetzchner, frumkvöðul og forstjóra Vivaldi, í þætti Frjálsrar verslunar, VIÐSKIPTI, á ÍNN sl. vor. Jón stofnaði fyrirtækið Opera Software í Noregi á sínum tíma en það er þekkt fyrir samnefndan vafra. Jón býr núna í Boston og er alþjóðlegur fjárfestir sem meðal annars hefur fjárfest á undanförnum árum á Íslandi, m.a. í fasteignum og sprotafyrirtækjum. Hann opnaði frumkvöðlasetrið Innovation House á Eiðistorgi fyrir nokkrum árum til að styðja við íslensk sprotafyrirtæki. Jón setti snemma á árinu vafrann Vivaldi á alþjóðlegan markað og hefur hann fengið góðar móttökur. Vivaldi telst íslenskur vafri.

Hér má nálgast viðtalið við Jón.

http://inntv.is/Horfa_a_thaetti/Vidskipti/?play=128609859
Viðtalið við Hreggvið Jónsson í þættinum Viðskipti

Hreggviður Jónsson, formaður Viðskiptaráðs og stjórnarformaður Veritas Capital, var nýlega í viðtali við Jón G. Hauksson, ritstjóra Frjálsrar verslunar í þættinum VIÐSKIPTI sem Frjáls verslun er með á ÍNN í samstarfi við Nasdaq Iceland.

Þættirnir eru á dagskrá á hverju fimmtudagskvöldi kl. 21:00 og endursýndir á tveggja tíma fresti eftir það næsta sólarhringinn.

Hreggviður kom víða við í viðtalinu, ræddi m.a. fjárlögin og góða stjórnarhætti.

Hér má sjá viðtalið http://inntv.is/Horfa_a_thaetti/Vidskipti/?play=140411432
Sex aðferðir við að segja nei

„Fá orð eru túlkuð á eins marga vegu og þetta litla einfalda þriggja stafa orð. Þýðir nei-ið þitt: „Æ, ég nenni því ekki!“ eða: „Því miður en ég bara kemst ekki.“

Gísla Kristjánsson, fréttamaður í Noregi, er einn fastra álitsgjafa í Frjálsri verslun og kemur með stjórnunarmola sem hann hann tínir til hér og þar. Hér er sá sem er í Sprotablaðinu:

„Nei er ekki bara nei. Nei er mjög viðkvæmt orð og ber að umgangast með varúð, sérstaklega á vinnustað. Ekki er óalgengt að fólk, sem er ofhlaðið vinnu, fái boð um að gera enn meira og þá er um tvennt að velja: Segja nei á réttan hátt eða drukkna í vinnu.

Nei er í eðli sínu frekar ókurteist orð. Það felur í sér höfnun. Nei getur líka afhjúpað duldar meiningar. Fá orð eru túlkuð á eins marga vegu og þetta litla einfalda þriggja stafa orð. Þýðir nei-ið þitt: „Æ, ég nenni því ekki!“ eða: „Því miður en ég bara kemst ekki.“

Á vinnustað getur verið gott að kunna að segja nei án þess að afhjúpa um leið að nei-ið var bara yfirvarp: Í stað þess að taka að sér meiri vinnu var ætlunin að slappa af og skreppa í bústaðinn. Nei er í þessu samhengi mjög tæknilegt orð og krefst þess að ekki sé aðeins hugað að hljómfalli og tónhæð heldur líka samhenginu sem orðið er sett í.

Ef menn hópa uppyfir sig NEI þýðir það: „Farðu í rass og rófu bévítans frekjuhundurinn þinn!“ Þetta er ekki skynsamlegt. Langdregið neeeiii er yfirleitt túlkað sem leti.

Best væri að sleppa því að nota þetta orð. Samt kemur oft upp sú staða að nauðsynlegt er að segja nei og þá kemur tæknin til skjalanna.

Hér eru sex aðferðir við að segja nei án þess að það hljómi sem nei.

1. Nei, Guð hvað ég vildi geta gert þetta en núna verð ég bara að ljúka við það sem ég er að berjast við að klára. Þetta hljómar mjög heiðarlega og einfalt, sérstaklega ef það er satt líka.

2. Nei, þetta verðum við að ræða betur síðar. Þetta er nei sem sýnir áhuga og er ekki augljós höfnun. Svona svar má jafnvel skilja sem já þangað til annað kemur í ljós.

3. Nei, en spennandi. Ég veit um náunga sem bókstaflega iðar í skinninu að fá að fást við þetta. Þarna er á ferðinni jákvætt nei sem í raun þýðir að þú flytur vandamálið yfir á einhvern annan. Er það nei?

4. Nei, ég get svarað þér í næstu viku. Láttu mig endilega vita hvort það passar þér ennþá. Þetta er ekki algert nei en nærri því. Þú lætur þó í ljós einhvern áhuga.

5. Nei, ég bara hef alls ekki tíma núna þótt þetta virðist spennandi. Þetta er eiginlega bara hreint og klárt nei án þess að vera ókurteisi.

6. Nei, ég hef verið að spá í þetta. Getur þú ekki sent mér tölvupóst? Þetta er yfirleitt túlkað sem fremur dónalegt nei án þess þó að líta út fyrir að vera það.
Áhrif stjórnunar á starfsánægju og kulnun

Kulnun í starfi er viðvarandi neikvætt vinnutengt ástand hjá eðlilegum einstaklingum. Ingrid Kuhlman segir að kulnun í starfi einkennist fyrst og fremst af örþreytu og þeirri tilfinningu að vera úrvinda. Vinnufærni viðkomandi minnkar og hann finnur fyrir streitueinkennum og firringu með tilliti til vinnu og starfslöngunar.

„Ástæðan er oft einföld; óljósar væntingar um frammistöðu, ósamræmi milli vinnuálags, árangurs, viðurkenningar og umbunar og slæm samskipti milli starfsmanna og við stjórnendur eða viðskiptavini.“

Ingrid segir að góð stjórnun geti komið í veg fyrir kulnun en niðurstöður rannsókna hafa sýnt að lélegir stjórnendur draga oft úr starfsánægju og auka líkurnar á kulnun.

„Mayo Clinic, sem framkvæmir reglulega rannsóknir á leiðtogahæfileikum, birti niðurstöður rannsóknar sem tengjast nokkrum spurningum eða þáttum varðandi það hvernig starfsmenn meta stjórnendur. Þetta voru atriði eins og t.d. „næsti stjórnandi ræðir við mig um starfsþróun, hvetur mig til að gera mitt besta, veitir mér ábyrgð, hefur áhuga á hvað mér finnst, kemur fram við mig af virðingu, veitir gagnlega endurgjöf á frammistöðu, veitir viðurkenningu fyrir vel unnin störf, heldur mér upplýstum varðandi breytingar á vinnustaðnum og hvetur mig til að þróa hæfileika mína og færni“.

Niðurstöðurnar sýndu í stuttu máli að því hærri einkunn sem stjórnendur fengu þeim mun minni líkur voru á kulnum starfsmanna og þeim mun meiri líkur á starfsánægju. Það er vitað að meiri starfsánægja þýðir einnig minni starfsmannavelta og meiri ánægja viðskiptavina þýðir færri mistök. Það er þess vegna mikilvægt að stjórnendur séu upplýstir um áhrif kulnunar á vinnustaðinn og tileinki sér góða stjórnarhætti. Það er svo mikið sem þeir geta gert til að skapa gott starfsumhverfi þar sem fólk langar til að mæta og blómstra.“
Erlend hlutabréf: Hækkunar- leggurinn frá 2009 á enda?

Sigurður B. Stefánsson segir að hækkunarleggurinn langi á alþjóðlegum markaði hlutabréfa frá haustinu 2011 eða jafnvel frá vorinu 2009 sé nú í hættu eftir harkalega verðlækkun frá miðjum ágúst 2015.

„Millistefna sneri til lækkunar í maí sl. og frá þeim tíma sveifluðust hlutabréf um flatan ás þar til um miðjan ágúst sl. þegar botninn tók úr þeim göngum. Lækkun síðan er 8% á mælikvarða heimsvísitölu en 12% frá hágildi um miðjan maí sl. Víða er að finna meiri lækkun og má nefna 13,5% lækkun flutningafyrirtækja í Bandaríkjunum, 33% lækkun orkufyrirtækja þar frá júlí 2014, 18% lækkun DAX-vísitölunnar í Frankfurt frá apríl sl. eða 25% lækkun vísitölu hlutabréfa á nýmarkaði (e. emerging markets).“

Sigurður segir að í fréttum sé efst á baugi verðlækkun hlutabréfa í Shanghai í Kína. „Shanghai-vísitalan hefur vissulega lækkað um 38% frá hágildi í júní sl. Gleymum þó ekki að sama vísitala hækkaði um 160% (2,6-földun) frá miðju ári 2014 til júlí 2015 eða frá gildinu 2.000 til 5.200. Lækkun síðustu mánuði staðnæmdist fyrst við helming þeirrar hækkunar en hefur nú tekið tvo þriðju hluta hennar aftur. Bæði hlutföllin eru kunn Fibonacci-hlutföll í viðskiptum með hlutabréf. Gildi Shanghai-vísitölunnar er um 3.200 um miðjan september 2015 og 60% hærra en fyrir 15 mánuðum.“

Sigurður segir að enginn viti hvað sé fram undan. „Flökt á markaði hefur verið mikið síðustu vikur og veit ekki á gott. Október er iðulega sá mánuður þegar hlutabréf ná lággildi eftir lækkun sumarmánaðanna. Framundan eru nóvember til apríl, bestu mánuðirnir sex. Líkur á því að framundan sé meiriháttar lækkun eins og árin 2008 eða 2002 eru litlar þótt fjárfestar þurfi að venju að vera við öllu búnir.“
Framleiðni og launasetning

Dr. Ásta Bjarnadóttir, ráðgjafi hjá Capacent, er með stórfróðlegt innlegg í launaumræðuna í nýjum pistli sínum í Frjálsri verslun og segir skynsamlegast að prósentutölur samninga lýsi meðaltali en ekki gólfi.

„Í kjölfarið myndu stjórnendur skipuleggja umbun starfsmanna í takt við verkefnaálag, árangur og framleiðni - og þannig hvetja fólk til dáða.“

Við birtum hér pistilinn í heild sinni:

Samkvæmt nýrri skýrslu OECD um íslenska hagkerfið eru launahækkanir í einkageiranum of miklar. OECD lýsir kerfinu þannig að miðlægir kjarasamningar myndi gólfið fyrir lágmarkshækkanir allra, síðan bætist ofan á greina- eða fyrirtækjabundnar hækkanir og þar ofan á bætist síðan einstaklingsbundnar hækkanir.

Ásta Bjarnadóttir segist sammála ýmsu í skýrslu OECD. „Þau leggja til aukin völd ríkissáttasemjara, því þannig megi draga úr verkföllum og minnka líkur á að höfrungahlaup launakrafna fari úr böndunum. Ég tel einnig mikilvægt að ekki verði reynt að takmarka möguleika einstakra fyrirtækja og stjórnenda til að greiða viðbótarlaun þegar vel gengur eða þegar tilteknir einstaklingar standa sig mjög vel.“

Ásta segir aukna miðstýringu mögulega varasama vegna hinnar lágu framleiðni á Íslandi, sem OECD bendir einmitt á í sömu skýrslu. „Það eru margir áratugir síðan rannsóknir í vinnusálfræði og stjórnun sýndu fram á að efnahagslegir hvatar – til dæmis launabreytingar sem eru tengdar við hegðun einstaklinga, árangur og frammistöðu – geta haft verulega jákvæð áhrif á heildarárangur skipulagseininga. Þannig að ef við ætlum að breyta einhverju í kjarasamningaumhverfinu þá ættum við ekki að gera breytileg laun að blóraböggli. Í raun ættum við frekar að auka þennan þátt, enda erum við eftirbátar grannlanda á sviði árangurstengingar launa. Hvetjandi launakerfi eru lítið sem ekkert notuð í opinbera geiranum, og þar sjáum við líka almenna óánægju með kjör, minna traust á stjórnendum og oft töluverða neikvæðni í garð launagreiðandans. Með reglulegu millibili endar þetta með átökum þar sem ríki og sveitarfélög lenda úti í horni og enda svo á því að hækka allan hópinn, jafnvel á þann hátt að talið er of mikið þegar upp er staðið. Starfsmennirnir eru í kjölfarið oft ekkert ánægðir með hækkunina því verið var að eyða óánægju en ekki umbuna fyrir vel unnin störf, og allt ferlið einstaklega ópersónulegt.“

Ásta segir að ef Íslendingum sé alvara með það að hægja á launahækkunum, auka framleiðni og forðast launadrifna verðbólgu þá væri skynsamlegra að prósentutölur samninga lýstu meðaltali en ekki gólfi. „Í kjölfarið myndu stjórnendur skipuleggja umbun starfsmanna í takt við verkefnaálag, árangur og framleiðni, og þannig hvetja fólk til dáða. Samhliða ættu þeir að nota í meira mæli aðferðir eins og markmiðasetningu og endurgjöf sem kosta ekki neitt en hafa sömuleiðis góð áhrif á frammistöðu og framleiðni.“
Sérlega glæsilegt sprotablað

Nýtt og glæsilegt sprotablað Frjálsrar verslunar er komið út. Þetta er viðamikið 132 síðna blað og sérlega fjölbreytt. Að venju er birtur listi yfir 100 áhugaverð sprotafyrirtæki sem dr. Eyþór Ívar Jónsson, yfirmaður frumkvöðlakennslu við Viðskiptaháskólann í Kaupmannahöfn, hefur tekið saman. Fáir þekkja sprotaumhverfið á Íslandi betur en Eyþór Ívar.

Þá er margs konar annað efni tengt sprotum, frumkvöðlum og nýsköpun.

Þetta er í áttunda sinn sem sprotablað Frjálsrar verslunar kemur út og gefinn er út listi yfir 100 áhugaverð sprotafyrirtæki.

Rætt er við fjölda frumkvöðla í sprotaheiminum.

Þá er mjög athyglisverð grein eftir Má Wolfang Mixa hagfræðing um áhrif af losun fjármagnshafta á atvinnulífið.

Við fræðumst um fyrirlesarann Lars Lagerbäck - en hann er eftirsóttur fyrirlesari um stjórnun.

Álitsgjafarnir eru á sínum stað.

Gunnar Bragi Sveinsson utanríkisráðherra er í nærmynd. Það gustar um Gunnar Braga sem er bæði lofaður en þó sennilega oftar lastaður.

Leiðarinn ber yfirskriftina Lúxusvandamál.

Þetta og fjölmargt annað er í blaðinu.

Frjáls verslun fæst á næsta blaðsölustað en hagkvæmast er auðvitað að vera áskrifandi.