Stjörnur tvær (BJ)

Æðsta ósk sérhvers sælkera er að fá að borða á stað sem hefur fengið stjörnu frá Michelin. Ekki veit ég hvort ég er matgæðingur, en þetta fékk ég að minnsta kosti að upplifa í liðinni viku. Á sunnudag heyrði ég í konu sem var að tala um ferðamennsku og staði á Íslandi. Hún lýsti öllu sem „einstöku.“ Ég feta í fótspor hennar og segi að þetta hafi verið „alveg einstök tilfinning.“

Michelin er undarlegt fyrirtæki. Annars vegar framleiðir það dekk. Hins vegar efni fyrir ferðamenn og matgæðinga. Bestu veitingastaðir í heimi fá þrjár stjörnur frá fyrirtækinu. Ofurstaðir fá tvær og frábærir staðir eina. Ég hef farið á slíkan stað í Frakklandi og maturinn var afar góður. Svo góður að ég fór aftur.

Í Danmörku er matsölustaður í sama húsi og íslenska sendiráðið. Í vor fór ég að skoða sýningu þar í vestnorræna hluta hússins en í honum hafa Grænlendingar og Færeyingar samastað með Íslendingum. Í þeim enda hússins er líka veitingastaður sem heitir Noma. Nafnið er stytting á Nordisk mad. Þessi staður er mér sagt að hafi fengið tvær stjörnur hjá Michelin.

Auðvitað get ég ekki sagt frá trúnaðarsamtölum sem ég á við menn, en maður sem oft kemur í þetta hús sagði mér að hann hefði nýlega ætlað að fá þarna borð fyrir sig, konu sína og tengdamóður. Þegar konan sem tók á móti pöntunum áttaði sig á því að hann var að biðja um borð þetta sama kvöld setti að henni óstöðvandi hlátur, en hún útskýrði svo staðurinn væri bókaður margar vikur fram í tímann, ef ekki mánuði.

Til þess að ég komi mér beint að efninu var ég á fundi í liðinni viku þar sem aðalmáltíðin fór fram á Noma. Kannski finnst einhverjum það einkennilegt að tala um að mátíð „fari fram“ en þeir sem hafa borðað á alvöru veitingahúsi vita að þar er fjöldamargt annað gert en að eta matinn. Umgjörð, þjónusta og vín eru hluti af upplifuninni.

Þetta fannst mér spennandi og montaði mig að sjálfsögðu af þessu í samtali við manninn sem ég vil ekki nefna á þessari stundu. (Sú saga verður ef til vill rifjuð upp síðar eins sagt er á Mogganum). Mér fannst hann ekkert sérstaklega gleðjast yfir því að ég kæmist að en hann ekki. Var þá mínu markmiði náð.

Við sigldum úr Nýhöfninni yfir að sendiráðsbyggingunni. Það eitt og sér var svolítið skemmtilegt. Svo fórum við reyndar ekki inn á staðinn sjálfan, en í hann er gengið beint af bryggjunni, heldur upp á aðra hæð í gegnum vestnorræna hlutann. Þar héngu plaköt sem hvöttu til þess á dönsku og grænlensku að menn hættu misnotkun á börnum. Ekki kannski alveg það sem maður vill vera að hugsa um á tveggja stjörnu veitingastað.

Húsið er gamalt vöruhús og þessum sal hafði lítið verið breytt. Netadræsurnar og lýsið farin út en timburgólf og bitar í loftinu. Ekki beinlínis mjög rómantískt. Eftir nokkra bið fengum við fyrsta rétt. Staðurinn hafði fjóra þjóna á átta borð, sýndist mér. Að minnsta kosti allt of fáa þjóna.

Fyrsti rétturinn var salfiskur með sítrónusósu og brenndu malti. Brennt malt er eins og örþunn kexkaka og bragðast eins og – tja – örþunnt viðbrennt ristað brauð. Saltfiskurinn var eins og saltfiskur. Með þessu var ágætis hvítvín.

Diskarnir komu og fóru. Eftir hálftíma sá ég að fólkið á næsta borði var búið að klára rétt númer tvö. Loks kom hann til okkar líka. Fiskbolla úr humar og vorlaukur í brenndu heyi. Mér datt í hug að kviknað hefði í forðabúrinu hjá Noma. Sumir kláruðu þennan mat. Með fylgdi nýtt hvítvín, ekki eins gott og það fyrsta, en þjónarnir helltu því reyndar í sama glas hjá mörgum þannig að menn gátu smakkað hvítvínskokkteil, svoleiðis fæst hvergi nema á tveggja stjörnu stöðum.

Enn leið drykklöng stund. Þá kom einn diskurinn enn með vænum kjötbita. Kokkurinn, eða hver það nú var, útskýrði að þetta væri „free ranging bulls“ eða frjálsir bolar sem kjötið væri af. Það leyndi sér ekki að þetta höfðu verið mjög glöð og hamingjusöm dýr. Aðeins leiddi ég að því hugann hvernig þau hefðu látið lífið en komst ekki að niðurstöðu með það. Það hefur áreiðanlega verið á einhvern einstaklega glaðlegan og sársaukalausan máta. Þetta kjöt var ekkert brennt. Nú fengum við rauðvín með. Gott rauðvín.

Hvað kom næst? Jú, mjög hamingjusamir og afar bragðgóðir danskir ostar. Nýtt og verra rauðvín sem sérfræðingur við borðið sagði að hefði ekki andað nóg. Því var líka blandað saman við gamla góða vínið hjá sumum. En sem fagfólk áttuðu þjónarnir sig á því að ekki má blanda saman rauðvíni og hvítvíni. Slíkt gerist ekki nema á einnar stjörnu stöðum.

Í lokin var svo skyrréttur. Næstum eins góður og maður fær á Hótel Sögu. Ég man ekki hvort enn var hellt í glösin lakara rauðvíninu. Þegar svo grimmt er hellt missir maður þráðinn.

Satt að segja held ég að þessir Noma kokkar hafi ekkert í Sigga Hall eða Skúla Hansen að gera. Ég veit ekki hvort Michelin maðurinn kemur til Íslands en hér fær maður yfirleitt miklu betri mat en þarna. Það eina frumlega var að leggja eld að grasinu. Kannski er það bara staðurinn á neðri hæðinni sem fékk stjörnurnar, skemman uppi hefði ekki náð tveimur stjörnum af fimm. Líklega var enginn fulltrúi Michelin í hópnum svo að Danirnir halda stjörnunum. Næst þegar ég fer út til Kaupmannahafnar held ég að ég fari bara í Nýhöfnina á einhvern gamlan sjóarastað.

Benedikt Jóhannesson

PS Ég sel það ekki dýrar en ég keypti það en mér er sagt að forráðamenn KR ræði nú um að breyta nafni félagsins. Héðan í frá verði það kallað Einstigið.