Á Indlandi (BJ)

Nú gæti ég skrifað um ræðu Davíðs. En það geri ég ekki heldur ætla að birta hluta af ferðasögu minni til Indlands síðastliðið haust. Davíð er samt nefndur síðar í frásögninni.

Ég hafði ekki lesið neitt um Indland fyrir ferðina. Sá eina mynd í sjónvarpinu um Taj Mahal og hitti Sólveigu Jónsdóttur sem hafði verið á Indlandi í þrjár vikur. Ég man ekkert af því spjalli nema bílstjórinn hennar hét Srikant. Hvers vegna ég mundi það? Það minnti mig á ... , æ, skiptir ekki máli. Nánast allir Vesturlandabúar sem fara til Indlands hafa sinn eigin bílstjóra.

Við lentum í Delhi klukkan fimm að morgni. Flugstöðin var eins og hver önnur flugstöð. Ekkert ósnyrtileg eins og ég hafði kannski átt von á. Töskurnar komu af færibandinu og meira biður maður ekki um. Þegar við komum út úr tolli sem engan áhuga hafði á okkur var heill frumskógur af mönnum með skilti með ýmsum nöfnum þegar við komum út. Á einu skiltinu stóð Jonsdottir Vigdis og þá varð ég mjög montinn. Okkar maður var kominn. Auk bílstjórans var komin kona frá ferðaskrifstofunni. Þetta var góð þjónusta.

Það var mistur þegar við komum út. Birtan var svolítið einkennileg og jafnvel ævintýraleg. Úti fyrir var auðvitað sægur af Indverjum. Sumir voru með teppi yfir sér, vafin um líkamann og yfir ennið. Við húsvegg sat kona með mörg börn. Þau voru öll snyrtileg sýndist mér. Líklega hefur skarinn verið að bíða eftir föðurnum, eða það giskaði ég að minnsta kosti á. Einhverjir karlar tóku töskurnar okkar og settu þær inn í bílinn. Þeir vildu fá enska peninga fyrir, helst seðla. Ég átti ekki nema hálft pund. Það var í raun nóg fyrir þá, en Helgi gaf þeim sitthvort pundið. Það var gott tímakaup. Þessa fíra sáum við aldrei síðan.

Ferðin á hótelið gekk vel og tók tæpan hálftíma. Þegar við komum á Hótel Shangri La, var okkur hleypt inn eftir að dyravörðurinn var búinn að spegla undir bílinn til þess að kanna hvort við værum með sprengju. Sem betur fer reyndist svo ekki vera.

Eftir nokkra hvíld á hótelinu vöknuðum við og fórum í gönguferð. Það er mjög erfitt að ganga í Delhi. Við hvert fótmál bíður manns einshver lukkuriddari sem býðst til þess að hjálpa manni við eitthvað: Að lesa kortið, að segja manni hvert maður ætti að fara, að bjóða manni bílfar, að biðja mann að gefa sér seðla.

Við göngum eftir strætinu sem einhver af hótelinu hafði ráðlagt. Svo virðumst við komin á enda og snerum við. Höfum farið í ranga átt. Göngum hálfhring á hringtorginu og förum eftir götunni í hina áttina. Aftur vilja margir hjálpa okkur og benda okkur á búð, sem reynist svo lokuð.

Við förum framhjá strætóstoppistöð og þar ákveður sex ára stúlka að slást í förina. „Ten rupies, please“ segir hún. Ég horfi beint fram og lít ekki á hana. Hún sér fljótt að helst er von með að hræra streng í brjósti Helga. „Ten rupies, please. Mama bla, bla, Papa, bla, sister, bla bla.“ Svona gekk þetta í tíu mínútur. Einhver sagði að ekkert væri að finna í þessa átt. Við fundum út á kortinu að upprunalega leiðin hafði verið rétt eftir allt.

Framhjá okkur ók þríhjóla bíll, rikksjo svonefndur. Bílstjórinn bauðst til þess að aka okkur hvert á land sem er fyrir tíu rúpíur. Greinilega galdratala. Öll fjögur komast í bílinn, sagði hann. Við hlógum að honum því að augljóslega komust ekki nema tveir í farartækið fyrir utan bílstjórann.

Mér var skapi næst að fara aftur inn á hótel. Þetta var of mikið áreiti fyrir minn smekk. Samt héldum við áfram eftir upprunalegri leið. Snyrtilegur ungur maður í blárri skyrtu tók að sér að beina okkur framhjá hindruninni sem áður var. Hann vildi að við færum til vinstri og við gerðum það.

Á götunni sat betlari með færri fætur en fólk flest. Ég gætti þess svo vel að horfa annað að ég sá ekki hve marga.

Neðar í götunni stóð maður og hélt ræðu. Kosningar eru á næsta leiti. Enginn hlustaði á manninn sem talaði í hljóðnema.

Handan við götuna var KFUM heimili. Við tókum aftur kúrsinn og höfðum villst af réttri leið. Nú sáum við hins vegar kennileiti og héldum í átt að torginu sem vinkona okkar af ferðaskrifstofunni hafði beint okkur til.

Torgið reyndist vera miðja á nokkrum hringjum sem á voru búðir, markaðir og matsölustaðir. Ekkert mjög snyrtilegt. Í miðjunni var hins vegar fallegur skemmtigarður. Við hann benti einhver maður Helga á að það væri hundaskítur á skónum hans. Ég nánast öskraði upp því að þetta er alþekkt svindl. Skálkurinn makar einhverju á skóinn, býðst til þess að hreinsa það af og stelur veskinu í leiðinni.

Vingjarnlegi maðurinn hvarf eins og hendi væri veifað um leið og ég veinaði og Helgi varð sjálfur að þrífa skóna.

Við villtumst inn í bókabúð og ég keypti frábæra bók, The White Tiger eftir Aravind Adiga. Booker-verðlaunabók.

---

Á sunnudagsmorgni vorum við lögð af stað til Agra. Í Agra er Taj Mahal. Fallegasta bygging á Indlandi, kannski í heimi. Ég hlakkaði til, svona eins og þegar ég fór í fyrsta sinn til Parísar og sá Effel-turninn.

Ökuferðin var mikil upplifun. Á þjóðveginum er öll ökutæki. Bílar, hestvagnar, asnakerrur, rikksjovar, reiðhjól, skellinöðrur, fílar (reyndar bara einn). Öll ökutækin voru fullnýtt. Á skellinöðrum var alltaf a.m.k. einn karl. Oft kona hans líka og lítið barn í fanginu á honum. Stundum voru tvö börn í viðbót. karlarnir voru stundum með hjálm, en ekkert af hinum fólkinu. Það þarf að vernda verðmætasta höfuðið.

Í rikksjovunum voru mest tíu, sýndist mér. Ekki mjög stórir allir, en tíu samt. Kannski var þetta ekki svo fyndið að koma okkur fjórum fyrir.

Enginn virtist hafa nein forréttindi á veginum. Kannski helst kýrnar. Þær vildu helst ganga á miðjum veginum. „Ætli hér sé útrásartækifæri fyrir Umferðarstofu,“ hugsaði ég. Varla. Menn virðast helst hafa hugboð um að heppilegt sé að halda sig vinstra megin á veginum. Aðrir fylgja þó öðrum leiðum, til dæmis miðju-moði, hægri-sveiflu eða eru almennt þversum. Flautan var stöðugt notuð. Hvort sem við nálguðumst bíl, reiðhjól, rikksjov, eða gangandi. Ég taldi það ekki en mér finnst líklegt að bílstjórinn hafi flautað á tíu sekúndna fresti.

Skyndilega sáum við tvo bíla sem höfðu lent saman. Stór pallbíll hafði komið inná veginn frá hægri og ákvað að sigla gegn straumnum, kannski bara ætlað að skjótast smáspöl. Spölurinn var of langur fyrir rikksjov sem kom á móti, fullur af konum með börn. Við vegkantinn lá kona í skrautlegum sari og lítil stúlka við hliðina á henni. Það blæddi úr báðum. Fyrir tilviljun voru þær fórnarlömb óreiðunnar í þetta sinn.

Við reyndum að halda uppi samræðum við bílstjórann. Eða hann við okkur. Þegar hann heyrði að við kæmum frá Íslandi sagðist hann hafa ekið um með eina konu frá Íslandi, mann hennar og son. „Woman from Parliament, very nice, talk very much.“ (Þessu síðasta bætti ég reyndar inn í ef ske kynni að Sólveig læsi pistilinn). Var þá ekki mættur hinn eini sanni Srikant. Við sögðum honum að konan hefði lokið á hann miklu lofsorði og sagt hann mikinn og góðan bílstjóra. Er reyndar ekki viss um að það hafi fylgt sögunni, en honum þótti hólið gott. Hann dró stoltur upp veskið og sýndi okkur nafnspjöld þeirra hjóna, Sólveigar og Sigurðar.

Smám saman fjölgaði fólki, við veginn spruttu upp söluvagnar af ýmsu tagi. Líklega mest selt af mat, en þó kenndi ýmissa grasa. Karlar stóðu og spjölluðu saman. Konurnar gengu um á litklæðum, oft með skálar, hrís eða krukkur á höfðinu. Meðfram götunni hljóp þrífættur hundur. Strákur pissaði upp við vegg.

Srikant kallaði: „Þarna er Taj Mahal,“ og það stóð heima. Jess! Loksins vorum við að komast að þessari glæsilegu byggingu sem við sáum handan við ána.

Innan við hliðið hélt fararstjórinn fyrirlestur um byggingarsögu hússins. Allt er úthugsað. Mér fannst gaman að sjá hönnunina á gluggunum. Þeir eru með mörgum sexhyrndum reitum eins og býflugnabú. Þegar maður er inni sést vel út. Að utan sést hins vegar ekki inn. Það er vegna þess að glugginn er tvískiptur og ytri reitirnir eru aðeins minni en hinir, munar kannski rúmlega millimetra. Þetta er nóg til þess að glugginn er bara gegnsær að innan. Auðvitað er ekkert gler í gluggunum.

Fararstjórinn vildi láta okkur taka myndir alls staðar að. Ég neitaði að setjast á Díönu-bekkinn framan við grafhýsið. En þetta var samt mjög skemmtilegt. Á undan okkur í grafhýsinu var seðlabankastjóri ríkisins. Fararstjórinn spurði hvort hann gæti ekki veitt sér eiginhandaráritun. Hann ætti að vera vanur því að hann áritar alla seðla, rétt eins og Davíð.

Á leiðinni til Jaipur reyndum við Srikant að spjalla saman.

„Átt þú mörg börn Srikant?“

„Á Indlandi eru fimmtán tungumál. Ég tala fjögur til sex,“ Svo taldi hann þau upp, hindi, bengali, hurdu, ensku og einhver sem ég kann ekki að nefna.

„Þessar vegaframkvæmdir. Hafa þær staðið lengi? Eru einhverja líkur á því að þeim ljúki?“

„Fjölskylda mín býr í Kalkúttu. Það er um 400 kílómetra frá Delhí. Þar bý ég hálft árið. Ég vinn fyrir túristana og passa að leiðsögumennirnir svindli ekki á þeim.“

Löng þögn. Hópur skrautklædds fólks stendur við skreytt hvítt hlið sem sett hefur verið upp rétt við þjóðveginn.

„Hvað er þetta Srikant?“

„Þetta er brauðkaup.“

Loksins, loksins, hugsaði ég. Earth contacts alian.

„Hvað stendur veislan lengi?“

„Nei, alls ekki langt, það eru bara tæpir tveir kílómetrar eftir á hótelið.“

Communication breakdown.

Jaipur, borg reist af Jai konungi á fyrri hluta átjándu aldar. Önnur skipulagða borg í heimi, næst á eftir Rómaborg. Þær tvær borgir sem ég hef kynnst sem mest óreiða er í. Hver ætli hafi verið þriðja skipulagða borgin? Kópavogur?

Kaos og óhreinindi. Rétt eins og í öðrum borgum á Indlandi.

Benedikt Jóhannesson

Heimasíðan: www.heimur.is/benedikt