Heiðar Már fær ekki að eiga Sjóvá (JGH)

Hópur undir forystu Heiðars Más Guðjónssonar er hættur við að kaupa Sjóvá vegna þess að pólitíkin ákvað að hann mætti ekki eiga fyrirtækið. Bankarnir hafa þann varnagla við sölu á fyrirtækjum að viðkomandi verði að njóta trausts í viðskiptalífinu. Þetta ákvæði var sett inn til að bankarnir gætu sagt þvert nei ef útrásarvíkingar byðu í fyrirtæki í eigu banka og kröfuhafa. En bankarnir skilja ekki frekar en við hin hvað víkingarnir hafa góðan aðgang að fé og fjársjóðum þegar kemur að því að redda sér.

Heiðar var dreginn á svari eftir margra mánaða samningaviðræður og engum dylst að ætlunin var að þreyta hann án þess að segja beint út við hann: Nei, þú mátt ekki eiga fyrirtækið. Hópurinn bauð 11 milljarða í félagið.

Heiðar Már Guðjónsson telst ekki útrásarvíkingur en hann var á sínum tíma framkvæmdastjóri Novators, félags í eigu Björgólfs Thors Björgólfssonar. Ég held að það hafi ráðið mestu um að hann fékk ekki Sjóvá. Allt annað er yfirklór.

Sjóvá er í eigu Seðlabankans og Íslandsbanka. Seðlabankinn er með um 70 prósent hlut og hafði Már Guðmundsson seðlabankastjóri mest að segja um söluna. Hann segir að vísu að Fjármálaeftirlitið hafi verið með málið enn til skoðunar. Fínt; velta þessu yfir á aðra.

Eftir að Heiðar Már gafst upp á nafna sínum Má og ákvað að kvarta til umboðsmanns Alþingis vegna ófaglegra vinnubragða setti Fjármálaeftirlitið allt í einu tilkynningu á heimasíðu sína um að uppfylla yrði ýmis skilyrði til að vera metinn hæfur til að eiga og fara með virkan eignarhlut í vátryggingafélagi.

En flestir líta hins vegar svo á að komið hafi kommisera-skipun frá Steingrími og Jóhönnu til Más Guðmundssonar um að Heiðar Már mætti ekki eignast Sjóvá.

Annars hefur þetta verið undarleg vika í viðskiptum. Okkur er sagt að pítsustaðurinn Domino's skuldi 2 milljarða króna. Hvernig er þetta eiginlega hægt?

Þetta sýnir auðvitað hvernig gömlu bankarnir hegðuðu sér í bólunni þegar þeir tóku snúning á fyrirtækjum og nánast öll fyrirtæki voru skuldsett upp fyrir haus.

Stærsti vandi íslensks atvinnulífs er sá að skuldahlið of margra fyrirtækja er ónýt og ekkert gengur með fjárhagslega endurskipulagningu þeirra. Þangað til geta þau ekki fjárfest.

Ekki veit ég hvað Eldsmiðjan skuldar en ekki veit ég hvernig pítsu-keðja sem byggir veldi sitt á sérleyfi frá Bandaríkjunum getur skuldað 2 milljarða. Hvað þarf eiginlega að selja margar pítsur á dag til að standa undir þeim skuldum?

Annars er vandinn í bankakerfinu sá við sölu fyrirtækja að bankarnir gera svo háa arðsemiskröfu við sölu fyrirtækja að þeir munu ekki selja nein fyrirtæki næstu tvö árin. Þeir vilja fá svo mikið fyrir þau. Þeir tregðast við að gefa eftir skuldir.

Þegar við bætist að sett hafa verið ströng skilyrði um hverjir megi eignast þau þá verður seljanleikinn enn minni. Þetta er allt komið í hendurnar á kommiserunum.

Ánægjulegasta viðskiptafrétt vikunnar er auðvitað að Marel hafi undirritað samning við hóp sex alþjóðlegra banka um langtímafjármögnun að upphæð 350 milljóna evra, eða um 53 milljarða króna. Samingurinn er sagður gera félaginu kleift að endurfjármagna allar núverandi skuldir á hagstæðum kjörum.

Þetta getur Marel þrátt fyrir að Jón Sigurðsson, forstjóri Össurar, hafi látið hafa það eftir sér í útvarpsviðtali fyrir nokkrum dögum að fjármagnsmarkaðir væru lokaðir íslenskum fyrirtækjum vegna þess að ekki hefði verið samið um Icesave og því máli komið frá.

Það er mjög sérstakt af Jóni að taka þennan pól í hæðina og allt að því óskiljanlegt. Við eigum ekki að greiða Icesave. Hann veit það. En á Jóni er að skilja að við hefðum átt að ganga að hinum upprunalegum samningum sem voru felldir í þjóðaratkvæðagreiðslu.

Þetta útspil kemur Jón með nokkrum dögum eftir að Össur ákvað að afskrá félagið í Kauphöll Íslands. En í fyrrasumar ákvað stjórn Össurar að tvískrá félagið, þ.e. vera bæði með það skráð á Íslandi og í Kaupmannahöfn. Það var fyrst og fremst gert vegna þess að Danir eru helstu eigendur Össurar.

Næstum fjögur þúsund hluthöfum á Íslandi var gert kleift að færa hlutabréf til Danmerkur. Þar geta þeir hins vegar ekki keypt meira í Össuri úti vegna gjaldeyrishaftanna. Össur fékk sérstakt leyfi frá Seðlabanka Íslands frá gjaldeyrislögunum til að þessi gjörningur gæti átt sér stað.

Margt er skrýtið í kýrhausnum. Sigríður Ingibjörg Ingadóttir, formaður félags- og tryggingamálanefndar Alþingis, gagnrýndi á fundi nefndarinnar bankana harðlega og sagði að þeir hefðu afskrifað milljarða á milljarða ofan hjá „drullusokkum“ eins og Halldóri Ásgrímssyni og Jakobi Valgeiri Flosasyni, á meðan bankarnir vildu lítið gera til þess að koma til móts við skuldsett heimili þessa lands.

Kommúnistastjórnin er ekki í vandræðum með þetta – og ekki vantar rétta orðalagið og hugarfarið.

Jón G. Hauksson

[email protected]