Athyglisverð rafræn skilríki

Sýningin Tækni og vit 2007 var haldin nú um helgina og bar þar margt áhugavert fyrir sjónir. Sérstaklega fannst mér þó gaman að sjá hve mikið virðist vera um að vera í upplýsingatæknimálum stjórnsýslunnar þessa dagana.

Það kom líka berlega í ljós í atkvæðagreiðslu gesta sýningarinnar, sem fór fram á bás mbl.is, að það voru fleiri á sömu skoðun og ég, því rafræn skilríki voru kosin áhugaverðasta vara sýningarinnar. Rafræn skilríki eru einmitt sameiginlegt verkefni fjármálaráðuneytisins og Auðkennis fyrir hönd Samtaka fjármálafyrirtækja – en auk Auðkennis og fjármálaráðuneytisins kynnti Landsbankinn einmitt líka þetta sama verkefni á Tækni og viti.

(Áður en lengra er farið er þó sennilega best að koma hreint fram með það að ég er einn þeirra sem stóð að sýningunni Tækni og viti 2007 – en það ætti þó ekki að hindra mig í að fjalla um það sem þar fyrir augu bar. Svo lengi sem ég misnota ekki aðstöðu mína til að mæra sýninguna sjálfa og aðstandendur hennar.)

Kort og lesari tengdur með USB

Auðkenni og Landsbankinn buðu einmitt gestum sýningarinnar upp á að fá prufueintök af rafrænum skilríkjum, sem ansi margir nýttu sér miðað við traffíkina á básum fyrirtækjanna. Þessi rafrænu skilríki eru í formi korts á stærð við hefðbundið greiðslukort og skráðu starfsmenn fyrirtækjanna kortið á viðkomandi einstakling sem þurfti að framvísa ökuskírteini eða passa. Svo fékk maður kortið og kortalesara, sem er lítið tæki sem tengt er við tölvuna með USB-tengi.

Og svo þegar heim er komið smellir maður græjunni í samband við tölvuna, setur upp lítið forrit og getur eftir það notað kortið og lykilorð sem því fylgir til að skrá sig inn á læstar síður hinna ýmsu stofnana. Með þessu eykst öryggi, því ekki þýðir lengur fyrir óprúttna aðila að stela notendanafni og lykilorði – þeir þurfa að ná af manni rafræna skilríkinu og lykilorðinu. Um leið er einfaldleikinn umtalsvert meiri, því nú þurfa notendur bara að muna eitt lykilorð til að ská sig inn á alla þá vefi sem bjóða upp á nýtingu rafrænna skilríkja.

Innbyggt í debetkortið

Og það besta er að þó svo prufuskilríkin sem gefin voru út núna um helgina séu í formi sérstaks korts, þá verður almenn dreifing rafrænna skilríkja til landsmanna í gegnum debetkort bankanna – þannig að maður þarf ekki að bæta aukakorti í veskið sitt til að hafa rafrænu skilríkin á sér.

Enn sem komið er eru það einungis örfáar stofnanir sem bjóða þetta, enda eru rafræn skilríki ekki enn komin í almenna útbreiðslu. Þessi skilríki sem boðið var upp á um helgina eru einungis prufuútgáfa og því nokkur bið enn á því að mörg fyrirtæki eða stofnanir séu farnar að nýta sér möguleikann. Þó er blessaður skatturinn búinn að taka þetta í notkun, enda er það sennilega ein öflugasta stofnunin á landinu hvað varðar nútímavæðingu og rafræna stjórnsýslu. Annars má finna lista yfir stofnanir og fyrirtæki sem þegar hafa tekið rafræn skilríki í notkun með því að smella hér.

Einfalt í notkun

Og hvernig virka svo herlegheitin? Ég varð að sjálfsögðu að prófa þessi skilríki og sótti mér eintak á sýningunni. Þetta virðist afar einfalt í notkun við fyrstu tilraun – ég komst a.m.k. inn á mína síðu á skattur.is og gat skráð mig inn á Rafræna Reykjavík. Eftir smá dútl komst ég að því að til að komast inn á síðurnar verður maður að vera búinn að setja kortið í lesarann áður en gerð er tilraun til að skrá sig inn – ef smellt er á innskráningarsíðuna áður en kortið er sett í kemur upp villumelding.

Nú, og svo er örlítið pirrandi að sjá að það þurfi að vera sérstakt forrit (sem kallast Nexus Personal) í kerfisbakka tölvunnar til að halda utan um rafrænu skilríkin. Það er ekki bætandi á draslið í kerfisbakkanum, en það er svo sem skiljanlegt að það þurfi að vera eitthvað forrit sem heldur utan um þetta allt saman. Ég vona bara að áður en rafrænu skilríkin fara í almenna dreifingu að það verði búið að gera þetta forrit svolítið aðgengilegra, því eins og það er núna er afar erfitt að átta sig á því nákvæmlega hvað það gerir og hvernig eigi að nota það (ef þá einhver þörf er á að möndla eitthvað með stillingarnar í því).

En sem sagt: afar áhugavert verkefni í alla staði, sem ætti að geta létt okkur þegnunum lífið umtalsvert á komandi árum í samskiptum við hið opinbera og fyrirtækin í landinu. Húrra fyrir því!

Kristinn Jón Arnarson er almannatengslaráðgjafi hjá AP Almannatengslum og fyrrverandi ritstjóri Tölvuheims. EM> P>