Gullbráarlögmálið / 04/2005

Margrét Dóra er ljóshærð eins og Gullbrá og vill hafa hlutina alveg mátulega.

Ég veit ekki hvort þið kannist við þá tilfinningu en stundum finnst mér ég vera að drukkna í upplýsingalindinni Internetinu. Vegna vinnu minnar og áhugamála eyði ég stórum hluta hvers sólarhrings á netinu. Ég eyði miklum tíma í að kynna mér efni sem ég verð að kunna skil á. Ein fyrirspurn í leitarvél gefur mér fleiri þúsund niðurstöður. Ég vel eina niðurstöðu og sé að þar má lesa nánar um efnið á fleiri tugum síðna. Það ríður á mér upplýsingaflóðbylgja. Ég gríp andann á lofti og fálma um eftir fótfestu.

Til að geta gripið í eitthvað í slíkri flóðbylgju þarf maður að hafa góða þekkingu á efninu sem maður er að kynna sér. Það verður að viðurkennast að alltof oft hef ég ekki slíka þekkingu á efni sem ég er að rannsaka. Þá er gott að reiða sig á að einhver sem hefur vit á málinu (annar en ég) sé þegar búinn að taka saman upplýsingarnar og setja þær fram þannig að ég skilji.

Er ferðaveður?

Þannig er það til dæmis með veðrið. Eitt helsta áhugamál Íslendinga enda ekkert hægt að treysta á veðrið frá degi til dags (klukkutíma til klukkutíma jafnvel). Þegar ég sæki veðurupplýsingar vil ég bara vita hvernig ferðaveður er. Þarf ég að dúða mig?

Til þess setja veðurfræðingar saman veðurkort. Þau má sjá á sjónvarpsstöðvunum eða á vefnum t.d. hjá mbl.is. Allar upplýsingar sem veðurfræðingarnir nota til að

geta spáð fyrir um veðrið þarf ég ekki að vita, ég kæri mig meira að segja ekkert um það. Þó ég vissi allt um daggarmark og hektópasköl dagsins þá myndi það ekkert segja mér um hvort ég þurfi húfu, trefil og vettlinga vegna þess að ég er ekki veðurfræðingur.

Margvíðar upplýsingar

Það að geta sett saman yfirlitsmynd eins og veðurkort til að skýra flóknar upplýsingar eins og veðurfar er ekki á hvers manns færi. Eins og sjá á á þeim óendanlega mörgu vefjum sem birta manni allt sem þeim dettur í hug að einhver hafi áhuga á að sjá. Árangurinn er sá að notendurnir fálma eftir fótfestu, finna enga og flýja unnvörpum á nýjar slóðir. Þetta er sérstaklega erfitt þegar verið er að vinna með margvíðar upplýsingar.

Sem dæmi um margvíðar upplýsingar eru þjónustuvefir eins og hjá flugfélögunum. Þar setja notendur fram fyrirspurn eftir flugi til ákveðins áfangastaðar (ein vídd), með brottför í huga á ákveðnum degi (önnur vídd), með komu í huga á öðrum degi (þriðja víddin) þar sem verðið skiptir höfuðmáli (fjórða víddin). Niðurstaðan er yfirleitt langur listi af niðurstöðum um ólíka samsetningu komu- og brottfarardaga til áfangastaðarins sem eru í boði á ólíku verði. Hverri samsetningu fylgja nákvæmar upplýsingar um brottfarar- og komutíma, flugnúmer og fleira. Langur listi sem vonlaust er að ná góðri yfirsýn yfir.

Snjöll lausn

Ég verð því að játa að ég hló og skríkti eins og smástelpa þegar ég var á ferð á Icelandair-vefnum um daginn. Þeir eru búnir að leysa vandamálið með því að birta upplýsingar um framboð á flugi, verð og samsetningu komu- og brottfarardaga.

Lausnin felst í afar nettri töflu sem sýnir dagana sem spurt var um, næstu daga í kring og lægsta verð fyrir hverja samsetningu brottfara og komudaga. Afar vel heppnað yfirlit yfir flókið net af upplýsingum. Velja má svo hvern reit til að fá nánari upplýsingar um brottfarartíma, hvort önnur flug eru í boði sama dag, flugnúmer og fleira.

Oft hef ég í heyranda hljóði bölsótast út í hönnuði vefjar Icelandair svo nú finn ég mig knúna til að gefa þeim viðeigandi klapp. Þeir skilja nefnilega Gullbráarlögmálið. Til að notendur geti skilið upplýsingar og nýtt sér þær verða þær að hlýta Gullbráarlögmálinu:

Ekki of lítið, þá svara þær ekki fyrirspurn notandans. Ekki of mikið, þá drekkja þær notandanum. Þetta þarf að vera alveg mátulegt.