Tíu bestu staðirnir, 2. hluti (BJ)

Óhætt er að fullyrða að síðasti pistill minn hafi valdið óvenjumiklum usla. Fjölmargir lesendur höfðu samband. Líklega má skipta þeim í tvo álíka stóra hópa. Annars vegar þá sem kvörtuðu undan vörusvikum, því í pistlinum voru aðeins fimm staðir en alls ekki tíu eins og fyrirsögnin benti til. Þeim sem kvörtuðu var send endurgreiðsla. Pistillinn kom þó út í plús í þetta sinn því fjölmörg sendiráð, ferðskrifstofur og landshlutasamtök sendu frjáls fjárframlög til þess að gæta þess að réttir fimm staðir yrðu valdir í seinni helminginn.

Nú verð ég að játa að ég er búinn að gleyma því hvaða staðir urðu fyrir valinu fyrir viku og get því byrjað með hreint borð. Ég ætla samt að byrja á tölunni 6.

6. Montreal. Þar bjó fjölskyldan í átta mánuði árið 1982 og þar var gaman að vera. Ég var í rannsóknarstöðu við franskan háskóla. Það er gott að vera í rannsóknarstöðu því að þá gerir maður það sem manni sýnist. Ég las mikið og skrifaði svolítið, að mig minnir einar sjö vísindagreinar. Það var nóg til þess að vita að ég hafði ekki áhuga á að vera fræðilegur stærðfræðingur. Af því að ég talaði ekki frönsku og þekkti engan talaði enginn við mig í skólanum og ég var útaf fyrir mig. Það hentaði mér ágætlega enda hef ég alltaf verið fremur einrænn.

Fyrst bjuggum við í hverfi þar sem einkum bjuggu ríkir Gyðingar. Það entist ekki lengi. Ég var ekki með hærri laun en svo að ég fékk ekki kreditkort í bankanum, þó að ég hefði haft það áður þegar við bjuggum í Flórída. Þannig að við fluttum okkur um set, fengum ágæta íbúð við breiðgötu, þar sem fimm akreinar voru í hvora átt. Húsráðandinn var truflaður á geði og ræddi við tyggjóbréf á göngunum. Samt held ég að það hafi ekki verið hann sem kveikti í rusli í lokuðum stokki í miðju húsi. Brunalyktin var í marga daga og var varla horfin þegar aftur var kveikt í. Mig grunaði að nágrannar okkar á efri hæðinni sem voru frá Karíbahafinu bæru ábyrgðina. Þeir stálu að minnsta kosti stundum blaðinu okkar á morgnana.

Út um svefnherbergisgluggann sáum við stærstu kirkju bæjarins, Kirkju heilags Jóseps. Sá sem safnaði fyrir henni var prestur sem sagt var að hefði haft gaman af því að klappa konum. Á þeim tíma var ekki komin nein kynferðisleg áreitni svo að menn gerðu sér ekki rellu út af því. Við fórum oft að skoða kirkjuna. Þar var krókur þar sem fatlaðir höfðu skilið eftir hækjur sínar þegar þeir höfðu öðlast bata fyrir kraftaverk. Í skáp hjá okkur voru hækjur og mér datt í hug að fara með þær að tröppum sem liggja upp að kirkjunni, dröslast svo upp á hnjánum og skreiðast að kirkjudyrum, en varpa hækjunum þá frá mér við altaristöfluna. Vigdís sannfærði mig um að svona grín mætti maður aldrei gera og helst ekki hugsa.

Miðbærinn var á þessum árum skemmtilegur með mörgum huggulegum stöðum og fallegum görðum. Sumir matsölustaðir höfðu ekki vínveitingaleyfi. Þeir auglýstu: BYOB, eða Bring your own bottle. Þá var vínsala nálægt nokkrum veitingastöðum. Þar fékk maður brúna poka undir flöskuna og á veitingastöðunum fengust svo glös. Þetta var mikið stuð.

Eftirminnilegust var tungumálalögreglan sem gætti þess að engin skilti væru á ensku, því að Montreal var frönsk borg skv. lögum. Nálægt okkur var bókabúð sem hét Bibliofil, eða Bókavinur. Það var í lagi, en í glugganum var lítill handskrifaður miði sem á stóð: An English Bookstore. Fyrir þetta var eigandinn kærður. Miðinn var þarna enn þegar við fluttum heim.

7. Leningrad/Sankti-Pétursborg. Leningrad var fyrsta austan-tjaldsborg sem ég kom til. Líklega var förin þangað fyrsta menningarsjokkið sem ég hef orðið fyrir. Árum saman hafði maður lesið Moggalygina um Rússland og kommana. Í ferðinni sem við fórum árið 1985 sannfærðist ég um að Mogginn fór með lygi. Ástandið þarna austurfrá var miklu verra en Mogginn sagði okkur nokkurn tíma frá.

Leningrad er einhver fallegasta borg í Evrópu. Við komum með lestinni frá Helsinki og það var talsvert til í því að allt var grárra þegar lestin fór yfir landamærin. Í kynningarbæklingi lestarinnar kom fram að í veitingavagninum gæti maður fengið fyrsta flokks rússneskan mat, allt frá styrjuhrognum til buff Stroganoff. Við féllum fyrir þessu, en þegar við komum á staðinn voru tveir réttir á matseðlinum: Styrjuhrogn og buff stroganoff.

Enginn beið eftir okkur á lestarstöðinni en einhvern veginn náðum við þó í leigubíl. Við áttum auðvitað engar rúblur, því að þær mátti maður ekki flytja úr landi. Bílstjórinn var ekki vanur útlendingum og skyldi ekki orðið „Hotel“. Kom sér þá vel að hafa lagt stund á rússnesku (með litlum, en í þetta sinn áþreifanlegum, árangri) og ég bað um „Gostinitsa Moskva“ (sem þýðir Hótel Moskva) og við komumst á réttan stað.

Á hótelinu vorum við spurð hvort við vildum fá okkur kvöldmat og horfa á dans- og söngvaskemmtun, en við vorum þreytt og ákváðum að fá okkur bita á stað sem okkur var sagt að væri á hæðinni þar sem við gistum. Þar var bara kampavín og kransakaka og á þessu lifðum við í fimm daga. (Seinna skrifa ég kannski um það).

Skemmst er frá því að segja að við undum okkur á hverjum degi við að skoða undur frá keisaratímanum, en ekkert frá tímum kommúnista var talið þess virði að sýna túristum. Nú hafa margir komið í borgina, en á þeim tíma voru þarna aðeins örfáir útlendingar og enn færri eins og við á eigin vegum. Við gengum um allt, fórum í neðanjarðarlestir og siglingar og enginn virtist vilja njósna um okkur. Kannski voru ung hjón með tvö börn ekki mjög grunsamleg.

8. Kínamúrinn. Auðvitað gæti ég sagt Kína, en það er svo stórt land. Múrinn er fulltrúi fyrir staði sem maður verður að fara einhvern tíma á. Eiffelturninn, Kreml, Frelsisstyttan, Alparnir, o.s. frv. Múrinn er svo langur að maður getur farið víða að honum en við fórum frá Bejing á einn af þremur stöðum. Þann sem fæstir túristar fóru á sagði Kristín frænka, sem var fararstjóri okkar Vigdísar í Kínaferðinni. Við tókum leigubíl frá hótelinu og létum bílstjórann bíða eftir okkur allan daginn.

Á þessum stað voru varðturnar á múrnum á nokkur hundruð metra fresti, alls 16 turnar. Við byrjuðum í turni númer 1 og röltum af stað. Á eftir okkur fylgdu nokkrar ungar kínverskar stúlkur með gosdrykki. Af þeim gátum við keypt gos og kannski sætindi þegar við áðum. Þrátt fyrir góðan ásetning um að láta þær ekki græða neitt á okkur keyptum við fljótlega af þeim einn umgang og svo fleiri. Engum varð meint af því.

Flestir gengu að turni númer 10. Þar var farið að molna úr múrnum og ekki á hvers manns færi að komast áfram. Við létum það ekki á okkur fá. Við turn 11 stoppaði Kristín. Hún var eitthvað hölt og komst ekki lengra með góðu móti. Við Vigdís héldum ótrauð áfram. Kínversku stelpurnar hættu að fylgja okkur við turn 13. Þá var í raun og veru bara einstigi á múrnum sem við gátum þrætt okkur eftir. Hefðum við dottið var fallið 500 metrar segir Vigdís. Það eru ýkjur. Þetta hefðu ekki verið nema í mesta lagi 100 metrar. En við duttum ekki, þannig að úr þessum ágreiningi okkar verður ekki skorið með góðu móti héðan af.

Á milli turns 15 og 16 lá veggurinn upp snarbratta hlíð og mikið úr honum hrunið. Þar sáum við fólk klöngrast upp. Þess vegna héldum við óhikað framhjá turni 14. En þá kom ein kínverska stelpan á eftir okkur og nánast hélt okkur föstum. Okkur fannst svo mikið til um umhyggju hennar fyrir okkur að við snerum við enda hefðu átök við hana getað endað með ósköpum, þó að hún hafi ekki verið mjög stórvaxin.

Leiðin til baka (eftir að við sluppum við veginn þrönga) var auðveld. Frá turni 11 var skíðalyfta niður og við fórum í hana. Hún fór svo rólega að ferðin tók milli 10 og 15 mínútur og allan tímann lék spiladós amerískt lag: Its a small, small world.

Stelpurnar voru komnar niður löngu á undan okkur.

9. Eyjafjallajökull. Það eru aðrir jöklar jafngildir en þeir sem hafa gengið á jökli í góðu veðri vita að það er einstök upplifun. Þjóðsögur segja frá mönnum sem gengu í jökla og mér finnst þær trúlegar. Á jöklum getur maður bókstaflega orðið bergnuminn. Kannski er það vitneskjan um að þessari miklu fegurð fylgir hætta sem gerir jökla svo seiðandi.

10. Þórsmörk. Það er erfitt að gera upp á milli íslenskra staða. Þórsmörk er staður þar sem fjölbreytnin er meiri en víðast hvar annars staðar. Kannski finnst mér vænt um hana vegna þess að þangað fórum við Vigdís í okkar fyrstu óbyggðaferð saman. Þá vorum við 18 ára. Núna í sumar fórum við í fyrsta sinn í 20 ár saman í Þórsmörk, í þetta sinn gangandi um Fimmvörðuháls. Þá sá ég að það var allt of langt síðan við fórum þangað síðast. Næsta sumar ætlum við Laugaveginn, frá Landmannalaugum í Þórsmörk, en mig langar líka til þess að ganga Fimmvörðuháls frá Þórsmörk í Skóga. Kannski tekst það.

Þessi listi er of stuttur.

Benedikt Jóhannesson