Slumdog Millionaire

Skáldsögur, sem fá góðar viðtökur og vekja mikla athygli, eru yfirleitt kvikmyndaðar með misjöfnum árangri. Stundum tekst vel til en oftar en ekki er um misheppnaða tilraun að ræða eins og skeði með Ilminn eftir Patrick Suskind, sem varð að þunglamalegri og leiðinlegri kvikmynd í meðförum þýska leikstjórans Tom Tykwer. Betur tókst til með Atonement eftir Ian McEwan, í leikstjórn Bretans Joe Wright, sem er nýlegt dæmi um ákaflega vel heppnaða kvikmynd eftir verðlaunaðri skáldsögu.

Slumdog Millionaire eða Villtu vinna milljarð eftir Vikas Swarup í leikstjórn Danny Boyles er önnur vel heppnuð kvikmynd eftir skáldsögu. Og nú bregður svo við að kvikmyndin er jafnvel betri en skáldsagan. Danny Boyle sem þekkir það að brenna sig illilega á að taka þekkta skáldsögu og kvikmynda (The Beach) er reynslunni ríkari og fer snilldarlega með efniviðinn og kemur til skila kjarna sögunnar sem er hörð lífsbarátta þeirra sem minna mega sín í fátækasta hluta eins stærsta ríkis heims ásamt því að vera óður til þeirrar undirstöðu lífs okkar sem er trú og kærleikur.

Allan þennan pakka fáum við með því að fylgjast með hinum átján ára gamla Jamal, sem tekur þátt í sjónvarpsþættinum, Villtu vinna milljarð. Jamal hefur enga menntun og er því ekki líklegur til afreka, en allar þær spurningar sem hann þarf að svara tengjast að mestu lífsreynslu hans og því veit hann svörin. Hann veit til dæmis af hverjum er mynd á 100 dollara seðli. Þegar hann er sakaður um svindl og spurður í grimmilegum yfirheyrslum hver er á indverskum 1000 rúpíu seðli þá veit hann það ekki, en á seðlinum er mynd af Ghandi, sem yfirleitt er kallaður Faðir Indlands. Það er því að mörgu leyti rétt skilgreining hjá þeim sem ekki vita betur að Jamal hafi verið einstaklega heppinn eða hann sé að svindla. Í gegnum svörin fáum við svo áhrifamikla uppeldissögu bræðranna Jamal og Salim og Latika, sem sameinast þeim barn að aldri en verður síðan viðskila við þá. Trú Jamals er að honum og Latiku sé ætlað að sameinast og sú trú ber hann að lokum yfir allar hindranir.

Kvikmyndataka í Slumdog Millionaire er mjög áhrifamikil. Danny Boyle er mikið í nærtökum hvort sem það er af persónum eða atburðum og keyrslan er mikil með frábærri klippingu á milli atriða. Leikarar sem allir eru óþekktir í vestrænum kvikmyndum eru hver öðrum betri. Aðalpersónurnar eru á þremur aldursskeiðum og skiptingin á milli leikara er enn ein snilldin í myndinni.

Slumdog Millionaire er kvikmynd sem hrífur áhorfandann með sér og sú staðreynd að spurningarnar virðast vera frekar léttar þegar haft er í huga hvað keppt er að, tefur ekki fyrir því spennandi og jákvæða andrúmslofti sem myndin skapar. Eftir á má svo gera að því skóna að raunsæið hefði verið meira ef spurningarnar hefðu verið erfiðari, en þá hefði líka verið um allt aðra mynd að ræða.

Slumdog Millionaire er ekki indversk kvikmynd þó hún gerist í Indlandi, allir leikarar séu indverskir og vísar oft í indverska kvikmyndahefð. Það er samt ekki fyrr en í lokinn sem Danny Boyle leggur áherslu á að myndin er ekki indversk. Hann lætur sem sagt Jamal og Latiku kyssast, en algjörlega bannað er í indverskum kvikmyndum að kyssast.

Leikstjóri: Danny Boyle. Handrit: Simon Beaufoy, eftir skáldsögu Vikas Swarup. Kvikmyndataka: Anthony Dod Mantle. Tónlist: A.R. Raman. Leikarar: Dev Patel, Freida Pinto, Madhur Mittal og Anil Kapoor. 120 mín.

Hilmar Karlsson