Brottför klukkan átta (JGH)

Yfir 40% Íslendinga hafa íhugað alvarlega á síðustu mánuðum að flytja af landi brott og meira en helmingur ungs fólks á aldrinum 18 til 29 ára. Þetta kemur fram í nýrri könnun sem fyrirtækið MMR hefur gert. Þegar er mikill straumur fólks út og er það orðað þannig að heilt körfuboltalið flytji til Noregs á hverjum degi; fimm manns.

Ungt fólk hefur ekki nægilega trú á að ríkisstjórnin rífi íslenskt atvinnulíf upp – það fer ekki á milli mála.

En auðvitað er það líka þannig að ungt fólk er haldið ævintýraþrá og vill kannar nýjar lendur og prófa að búa erlendis.

MMR kynnti könnuna í fréttatilkynningu með þeim orðum að fólkið hefði hugsað sér að „flytjast erlendis“.

Ekki það að ég vilji vera með meiri leiðindi en ég er vanur en þá fer þessi málvilla alltaf jafnmikið í taugarnar á mér.

Fólk flytur til útlanda og það býr erlendis. Það flyst enginn erlendis.

„Að flytjast erlendis“ gæti í besta fallið þýtt að fólk flytur á milli staða erlendis. Það nær því samt ekki.

Bjarni Benediktsson sagði í opnunarræðu sinni á landsfundi Sjálfstæðisflokksins að þetta væri fyrsta kreppa hans kynslóðar.

Það er mikið til í því. Þó var hér kreppa á árunum 1989 til 1995 en hún var ekkert miðað við það sem núna er og sennilega hefur kynslóð Bjarna, sem þá var í kringum tvítugt og í námi, ekki fundið mikið fyrir henni.

Það er ekkert nýtt að Íslendingar hugsi sér til hreyfings þegar illa árar. Þannig hefur það alltaf verið.

Órói hefur hlaupið í Íslendinga í hvert einasta skipti sem landið hefur lent í efnahagsörðugleikum og margir þá tekið hatt sinn og staf og flutt út. Þetta er hægt að sjá í töflum frá Hagstofunni. Á árunum 1967 til 1969 flutti fjöldi Íslendinga til Svíþjóðar, Ástralíu og Kanada.

Mér er minnisstætt þegar hafin var söfnun fyrir Ástralíuförunum og Geirfuglinum á sínum tíma – líklegast 1970. Það safnaðist mikið í Geirfuglssöfnuninni en sáralítið í hinni.

Það er minni von um gull og græna skóga úti en í fyrri kreppum á Íslandi. Það er ekki jafnmikið að sækja vegna mikils atvinnuleysis erlendis. Hagkerfi heimsins spóla og skuldavandinn í Evrópu og Bandaríkjunum dregur úr hagvexti og er í raun að setja þessi hagkerfi á hliðina.

Það er ekki á vísan að róa með vinnu fyrir þá sem flytja út. Íslenskir iðnaðarmenn hafa þó ætíð verið vel liðnir erlendis og gott orð farið af þeim.

Þeir sem flytjast til Noregs finna fljótt að þótt launin séu hærri eru húsaleigan, barnagæslan, búðin og samgöngur dýrari. Ósló hefur ekki til þessa þótt ódýrasta borg í heimi.

Íslendingar eru svo hrifnir af Norðmönnum að allir málaskólar á Íslandi eru sagðir yfirfullir af fólki að læra norsku.

Ungt fólk hefur misst vonina um að bráðum komi betri tíð með blóm í haga, sæta langa sumardaga.

Vandi okkar Íslendinga er hins vegar heimatilbúinn. Hver er sinnar gæfu smiður. Við erum best og klárust. Við erum snillingar.

Við hækkum laun í kreppu og búum til verðbólgu. Þeir sem standa fyrir þessum samningum hrópa svo á götum úti á sama tíma að þeir vilji umfram allt stöðugleika.

Við hækkum skatta til að örva atvinnulífið. Það heitir að toga sig upp á hárinu.

Við hækkum opinber gjöld á bensín, vín og vindlinga og hækkum þar með vísitölu neysluverðs – svo verðtryggðu lánin okkar hækki örugglega í kreppunni.

Við hækkum vexti til að slá á ofhitnun hagkerfisins og of miklar fjárfestingar, einmitt þegar hvorugt er fyrir hendi. Íslensk heimili eru í úlpum og barómetar atvinnulífsins eru ískaldir en við Íslendingar lesum út úr þessu að það sé ofhitnun hagkerfisins.

Verðtryggingin hefur hækkað verðtryggð lán í landinu um 40% frá hruni. Sú snilld verður seint toppuð - skrítið að aðrar þjóðir api þetta ekki upp eftir okkur.

Við lesum fréttir um að heimilin eigi yfir 650 milljarða á innstæðureikningum en skuldi svipað á móti í bönkunum. Þess utan skulda svo heimilin um 700 milljarða annars staðar í kerfinu; mest hjá Íbúðalánasjóði, eða um 1.300 milljarða.

Fínt; 10% verðbólga á ári hækkar skuldastabba heimilanna ekki nema um 130 milljarða á ári.

5% verðbólga skilar hækkun á lán heimilanna upp á 65 milljarða á ári - og sú snilld er eiginlega aðeins of lítil snilld.

Eitt er klárt; það búa tvær þjóðir í þessu landi.

Það er ríki Íslendingurinn sem er með fé sitt í bönkunum og tryggt af skattborgurum landsins.

Svo er það fátæki Íslendingurinn sem skuldar. Á hann leggjum við helst meiri álögur í formi vaxta. Hann er ungur og má við þessu. Að vísu vill hann af einhverjum óskiljanlegum ástæðum flýja land og er í málaskóla á kvöldin að undirbúa brottförina.

Núna er það helsta lottó-spil unga fólksins hvar það var í viðskiptum fyrir hrun.

Þeir, sem voru óvarlegastir, og tóku 100% lán hjá bönkunum til íbúðarkaupa fá núna hæstu lottóvinningana, mest afskrifað og heyrast t.d. tölur um 8 til 10 milljónir í niðurfellingu lána af kannski 20 til 25 milljóna skuld tveggja herbergja íbúðar.

Svo er það Íslendingurinn sem fór varlega, kom með eigið fé í íbúðarkaupin og skipti við Íbúðalánasjóð við kaup á 2ja herbergja íbúð. Hann skuldar núna 20 til 25 milljónir í íbúðinni og á nákvæmlega ekki neitt í henni, fær enga leiðréttingu, situr fastur í skuldafangelsi - og hefur skráð sig á námskeið í norsku á kvöldin.

Það flytja fimm mannakorn af landi brott á hverjum degi.

Það er brottför klukkan átta.

Jón G. Hauksson

[email protected]