Nei á landinu, dýrt já í Garðbæ(JGH)

Kosningaspá mín fyrir laugardaginn er NEI við að rústa stjórnarskránni en dýrt JÁ í Garðabæ um sameininguna við Álftanes. Þeir sem íhuga að segja já í kosningunum um tillögur stjórnlagaráðs ættu að lesa viðtal Morgunblaðsins við fyrrverandi formann og varaformann stjórnlagaráðs, þau Salvöru Nordal og Ara Teitsson. Þau telja bæði að þessar kosningar séu ótímabærar og að spurningarnar séu svo óljósar að þingmenn verði að skýra þær betur. Það kemur skýrt fram hjá þeim að Alþingi beri ábyrgð á að breyta stjórnarskránni.

Líkt og í pistli mínum fyrir viku Nei, næsta laugardag hvet ég alla til að mæta á kjörstað og segja nei við tillögum stjórnlagaráðs í þessari ráðgefandi atkvæðagreiðslu.

Það skiptir enginn um stjórnarskrá til að koma í veg fyrir spillingu. Fólk er spillt og óheiðarlegt en ekki stjórnarskrár.

Salvör Nordal segir í Morgunblaðinu að skiptar skoðanir hafi verið um það innan stjórnlagaráðs hvort frumvarpið, sem ráðið skilaði af sér hafi verið endanlegt eða hvort það þarfnaðist frekari vinnu. Hún telur að tillögurnar hefðu þarfnast frekari vinnu og undir það tekur varaformaðurinn Ari Teitsson.

Salvör og Ari tala á öðrum nótum en stjórnlagaráðsmaðurinn Þorvaldur Gylfason. Hann virðist algerlega heltekinn af tillögum ráðsins og telur spurningarnar skýrar og kosningarnar mjög svo tímabærar.

Hann hefur sagt að verði tillögurnar samþykktar í þessari ráðgefandi kosningu sé Alþingi ekki stætt á öðru en taka þær í heilu lagi og samþykkja þær sem nýja stjórnarskrá. Hann segir engu skipta hversu mikil kjörsókn verði á laugardag.

Þá telur Þorvaldur að búsáhaldabyltingin á Austurvelli, rannsóknarskýrsla Alþingis og svonefndur Þjóðfundur í Laugardalshöll hafi vægi og hafi gefið línuna um nýja stjórnarskrá.

„Það er betra að hafa skýrar spurningar þegar þjóðaratkvæðagreiðsla er annars vegar þannig að það sé ekki opið hvernig hægt er að túlka þær í framhaldinu,“ segir Salvör í viðtalinu við Morgunblaðið.

Salvör segir að það hafi komið fram í umræðum síðustu daga að einstakir fulltrúar í ráðinu hafi á þessu ólíkar skoðanir. „Sjálf tók ég það skýrt fram þegar ég greiddi frumvarpinu atkvæði mitt að ég teldi að það þyrfti frekari greiningu og ítarlegri skýringar.“

Ari Teitsson segir orðrétt: „Það sem við förum fram á er að það komi skýrar fram hvernig svarið við fyrstu spurningunni verður túlkað af Alþingi. Okkur hefur fundist að það væri svolítið óljóst. Það hefur verið túlkað misjafnlega í umræðunni.“

Jóhanna Sigurðardóttir forsætisráðherra lætur ekki að sér hæða frekar en fyrri daginn í umræðum á Alþingi. Hún vill að flestir segi já á laugardaginn en verði niðurstaðan nei ætlar hún samt að þrjóskast við og koma í gegn breytingum.

Allir muna að hún var á móti þjóðaratkvæðagreiðslu um Icesave. Kjósendur höfnuðu samningi ríkisstjórnar hennar við Breta og Hollendinga afdráttarlaust en samt maldaði hún í móinn, samdi upp á nýtt en var enn á ný gerð afturreka á afgerandi hátt.

Núna talar hún um að tillögur stjórnlagaráðs veki vonir um nýtt lýðveldi. „Lýðveldi sem skapst af djúpri virðingu fyrir mannréttindum...lýðveldi þara sem fólkið sjálft getur haft raunveruleg áhrif um málefni líðandi stundar.“

Þetta er sama Jóhanna og var mjög andvíg því að Icesave færi í þjóðaratkvæðagreiðslu. Ríkisstjórnin gerði Icesave að sínu helsta baráttumáli og átti auðvitað að segja af sér eftir afhroðið í því máli.

Nei, á laugardag í kosningunum um að núverandi stjórnarskrá verði rústað og tillögur stjórnlagaráðs teknar hráar inn eru skýr skilaboð um að fólk vilji ekki svona vinnubrögð.

Tillögur stjórnlagaráðs eru langhundur og óraunhæfur óskalisti þegar kemur að mannréttindakaflanum.

Það á að breyta stjórnarskrám hægt og yfirvegað og í sátt.

Nei og já í Garðabæ og Álftanesi

Þótt ég telji að flestir muni segja nei á laugardag út af stjórnarskránni (líka Garðbæingar og Álftnesingar) held ég að sú verði ekki raunin um sameiningu bæjarfélaganna. Þar held ég að það verði já. Bæjaryfirvöld í Garðabæ og Álftanesi hafa rekið stífan áróður fyrir sameiningunni og eitthvað segir mér að Garðbæingar hlýði bæjarstjóra sínum.

Þessi sameining kostar hins vegar sitt fyrir Garðbæinga sem og hinn almenna skattborgara sem draga Álftnesinga að landi.

Fram hefur komið í máli bæjarstjórans í Garðabæ, Gunnars Einarssonar, að vissulega fylgi Álftanesingum skuldir inn í sameinað sveitarfélag. En að þær skuldir séu ekki íþyngjandi eftir að ríkið, í gegnum Jöfnunarsjóð sveitarfélaga, kemur með umtalsverða fjármuni, 1.200 milljónir, til endurskipulagningu skuldanna.

Það var þá auðvitað; að sundlaugin dýra á Álftanesi lenti á skattborgurum og íbúum Garðabæjar. Var útilokað að láta Arion banka og aðra, sem lánuðu fyrir framkvæmdunum, taka á sig skellinn áður en til sameiningarinnar kæmi? Stöndugt fyrirtæki tæki a.m.k. aldrei gjaldþrota fyrirtæki yfir með öllum þess skuldum.

Rætt er um að Álftnesingar fái afskrifaðar um 1.200 milljónir og Garðabæingar taki yfir um 3,0 milljarða skuld Álftnesinga.

Hvað fá Garðbæingar í staðinn? Land og skattgreiðendur, þ.e. lóðir á Álftanesi og það að vera stærra og fjölmennara bæjarfélag. Til viðbótar kemur svo þessi gamla tugga sem stenst sjaldnast: „Umtalsverður sparnaður næst við sameiningu stjórnsýslu sveitarfélaganna.“

Ég veit það ekki, eru þetta ekki aðeins of miklar skuldir sem Garðbæingar taka yfir?

Kosningaspáin fyrir laugardag er hins vegar þessi: Nei í þjóðaratkvæðagreiðslunni. Já í Garðabæ og á Álftanesi.

Spurningin er hins vegar hvort Nýi-Garðabær verði eftir sameininguna jafn sterkt vígi sjálfstæðismanna og til þessa.

Jón G. Hauksson

[email protected]