Ég er orðlaus (BJ)

Það er auðvitað ýmislegt sem gengur á í þjóðfélaginu, en ef það ætti að ganga fram af manni stöðugt hefði maður ekki sagt eitt einasta orð í tvö ár eða meira. Í gær fór ég í Fríkirkjuna, en það var ekki af óánægju með þjóðkirkjuna, heldur til þess að hlusta á Búddaprest. Nú halda lesendur væntanlega að Benedikt hafi endanlega tapað glórunni um helgina, en það er ekki rétt, hún var löngu töpuð.

Orðlaus. Jú, ég kem varla upp orði fyrir skæðri hálsbólgu í rénun (Vigdís heldur reyndar að ég stundi fjöldasöng á síðkvöldum þegar hún heyrir ekki til).

Til þess að róa menn þó læt ég þess getið að þetta var sálmaflutningur, sem strax hljómar skár, en á móti kemur að þeir voru í djassútsetningu. Margir þeirra voru eftir Þorkel Sigurbjörnsson og föður hans, en samt var í þeim flestum laglína, þó að djass-tríóið gerði sitt besta til þess að fela hana.

Þarna var sem sé Ástvaldur Zenki Traustason Búddaprestur að flytja lög sem hann gaf út nú í haust á disknum Hymnasýn. Þetta er ekki prentvilla hjá mér því að nafnið er orðaleikur, hymn er sálmur á útlensku. Á plötunni tekur Ástvaldur gamla og nýja sálma í sundur og skeytir þá saman í djass-sveiflu. Af því að ég á diskinn get ég vottað að hann er afar ljúfur í hlustun og á vel við í undirleik á aðventunni.

Við Vigdís mættum löngu fyrir fimm til þess að tryggja okkur þægileg sæti, en þau er ekki að finna í Fríkirkjunni. Þess vegna settumst við á fremsta bekk. Ástvaldur er kennari minn (ekki í Búddafræðum heldur tónlist) og ég er vel liðtæk kennarasleikja. Kirkjan var ekki full, reyndar fjarri því, en ákaflega var ég feginn að vera þarna en ekki á tónleikum Frostrósa.

Milli laga sagði Ástvaldur okkur hvað hann hefði verið að hugsa þegar hann undirbjó diskinn. Það var gaman að pælingum hans, mér fannst grunntónninn að menn ættu að vera bjartsýnir. Lögin voru ekki öll glaðleg í grunninn, en mér fannst gaman að jarðarfararsálmunum, þó að ég sé ekki viss um að útfærsla Ástvalds myndi eiga við í öllum útförum.

Í kirkjunni fór ég að hugsa um það hvað það er mikilvægt að menn geri það sem þá langar til. Skapandi listamenn eins og Ástvaldur þurfa auðvitað að lifa. Hann rekur tónskólann Tónheima, sem er reyndar skapandi starf á sína vegu, því að þar gefur hann fjölmörgum möguleika á því að læra um tónlist og fá þannig bæði innsýn í tónheima og útrás fyrir tjáningarþörf. Samt hlýtur það að vera mjög mikilvægt að hafa tækifæri til þess að skapa eitthvað nýtt á sínu sviði. Hymnasýn hefði enginn annar gert en Ástvaldur.

Hvers vegna ekki að taka Ástvald sér til fyrirmyndar og gera það sem máli skiptir? Ferðast um heiminn, skrifa bækur, skapa tónlist, hlaupa, klífa fjöll, rækta garðinn sinn. Þegar upp verður staðið eru það óvenjulegu hlutirnir sem skipta máli í lífinu. Auðvitað þurfa menn líka að vinna venjulega vinnu, en hún er ekki tilgangur í sjálfu sér. Sumir eru reyndar heppnir og flest sem þeir vinna við er skemmtilegt. Aðrir eru svo heppnir að finnast það sem þeir vinna við á hverjum tíma skemmtilegast af öllu.

Við eigum að láta draumana rætast. Þeir þurfa auðvitað að vera raunsæir, en mjög oft eru þeir innan seilingar. Just do it! segir auglýsingafrasinn og stundum er það einmitt það eina sem gera þarf. Það er synd að nýta ekki hæfileika sína sem best. Þess vegna er draumurinn um letilíf ekki góður, þó að gott sé að hvíla sig öðru hvoru.

Einhver kynni að segja að ekki sé öllum gefið að láta draumana rætast. Ekki eru allir í sömu stöðu og mörgum finnst vitlaust gefið. Þá verða menn að spila úr því sem þeir hafa, ekki stöðugt væla um hve lífið sé ósanngjarnt. Ég var að tefla á Netinu um daginn og fljótlega missti ég skiptamun, og síðan hrók. Það eru gömul sannindi og ný, að enginn vinnur skák á því að gefa hana. Ég var með vænlega sóknarstöðu og tuttugu leikjum síðar mátaði ég andstæðinginn. Þá voru 18 sekúndur eftir hjá mér.

Allt annað mál.

Nú er enn komið fram Icesave-samkomulag. Ég hef tekið eftir því í viðskiptum að til er fólk sem þorir ekki að ljúka samningum. Það finnur sér endalausar afsakanir til þess að halda áfram. Fyrir nokkrum árum átti ég samskipti við eitt af bestu fyrirtækjum landsins frá gamalli tíð, fyrirtæki sem lent hafði í klóm útrásarvíkinga. Ganga þurfti frá erfiðu deilumáli. Einn dag hringdi lögfræðingur fyrirtækisins í mig með ákveðið tilboð, sem ég ákvað eftir umhugsun að fallast á fyrir hönd míns umbjóðanda. Nokkrum dögum seinna hringdi hann aftur. Forstjóri fyrirtækisins hafði ákveðið að fallast ekki á eigin tillögu að samkomulagi. Þannig var siðfræði víkinganna.

Sumir segja að það eigi ekki að semja um Icesave-málið vegna þess að þjóðinni beri engin skylda til þess að ábyrgjast skuldir bankanna. Ég hugsa að það sé réttur skilningur, en mér verður þó hugsað til orða Davíðs Oddssonar við Landsbankastjórana um að þeir mættu setja Bjöggana á hausinn, en hefðu ekkert leyfi til að setja þjóðina á hausinn. Hvernig var það hægt ef þjóð bar ekki á þeim ábyrgð?

Samt held ég að ólíklegt sé að ríkið beri ábyrgð á innistæðum í bönkum samkvæmt Evrópurétti. Hins vegar var því lýst yfir að ríkið ábyrgðist innistæður í íslenskum bönkum á Íslandi. Þá var ekki miðað við neina lágmarksfjárhæð. Ég er ekki viss um að það standist að lofa fólki þessu á Íslandi, en ekki í útlöndum. Þess vegna gæti dómur komist að þeirri niðurstöðu að allar innistæður, ekki bara lágmarksfjárhæð, á Icesave-reikningum séu á ábyrgð ríkisins vegna neyðarlaganna og yfirlýsinga sem tengjast þeim.

Þegar fenginn var nýr formaður í Icesave-nefndina og Lárus Blöndal lögmaður settur í hana fékk ég trú á henni. Ef þeir segja að betri samningum verði ekki náð trúi ég því. Ég studdi það að fá góða menn í nefndina (ég var reyndar ekki spurður álits, en studdi það samt) og ég styð þeirra niðurstöðu. Með þessu móti verður búið að borga skuldina fyrir 2017 og henni ekki velt á komandi kynslóðir. Það er sanngjarnt að okkar kynslóð beri ábyrgð á klúðrinu við að leiða óreiðumenn til öndvegis.

Það er fróðlegt að sjá ótta manna við gengisáhættuna í samningunum. Sömu manna sem telja að krónan henti Íslendingum einkar vel og að það væri hættulegt þjóðinni að hafa stöðugan gjaldmiðil.

Benedikt Jóhannesson