Hægt á trúlofuninni (JGH)

Þetta hefur verið vika hægagangsins. Þessi gangtegund á ekkert skylt við hestamennsku heldur snýst um þá stórbrotnu yfirlýsingu stjórnarinnar að núna verði hægt á viðræðunum við ESB um aðild. Alþingi samþykkti að sækja um aðild að ESB sumarið 2009. Mörgum finnst að vísu ganghraðinn í viðræðunum hafa verið með þeim hætti að erfitt sé að hægja á því sem sé nánast í kyrrstöðu. Vandinn í þessu öllu saman hefur verið sá að Vinstri grænir eru með aðildarumsókn en hins vegar á móti aðild. Vandinn er líka sá að í viðræðunum við ESB var byrjað á vitleysum enda; litlu málunum frekar en þeim stóru; sjávarútvegi og landbúnaði.

Vinstri grænir sögðu nei í kosningunum vorið 2009 en meintu já til að komast í ríkisstjórn. Þeir hafa sagt já allt kjörtímabilið en núna nálgast kosningar og þá segja þeir aftur nei en meina hins vegar já ef það er spurning um að komast aftur í ríkisstjórn með Samfylkingu. Þeir trúlofuðust ESB sumarið 2009 en hafa sagst ætla að segja nei þegar upp að altarinu kemur – líkt og Julia Roberts í kvikmyndinni Runaway Bride.

Núna vilja Vinstri grænir hægja á trúlofuninni við ESB, þ.e. hægja aðeins á ástinni. Þetta er aðeins of mikil ást svona rétt fyrir kosningarnar þar sem erfitt verður fyrir Vinstri græna að rökstyðja stuðning sinn við aðildarumsóknina - en þeir eru þegar byrjaðir að hylja slóðina.

Össur tekur undir kröfuna um hægagang og segir að ESB eigi ekki að vera bitbein svona rétt fyrir kosningar. Þetta er að vísu sami Össur og sagði um áramótin að aldrei væri eins brýnt að nota tímann vel í viðræðunum eftir áramótin.

Yfirlýsing ríkisstjórnarinnar um að hægja á aðildarviðræðum og bíða með að taka upp erfiðustu kaflana, þ.e. um sjávarútveg og landbúnað, er til að friðþægja Vinstri græna.

Hægagangurinn kostulegi hefur hins vegar hleypt illu blóði í Samfylkingarfólk. Valgerður Bjarnadóttir þingmaður sagði þessa stórkostlegu setningu: „Það er verið að hægja á þessu en vinnan heldur áfram. Það verður engin önnur breyting ef breytingu skyldi kalla.“

Núna rífast Samfylking og Vinstri grænir um hvað sé hægagangur og hvað sé ekki hægagangur.

Samhliða hægaganginum ákváðu Vinstri grænir að reka Jón Bjarnason úr utanríkismálanefnd Alþingis og setja Þuríði Bachmann þar í staðinn. Skömmu fyrir jól myndaði Jón Bjarnason meirihluta í utanríkisnefnd Alþingis með leiðtogum Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokksins um að gera hlé á aðildarviðræðum við Evrópusambandið.

Þetta afstaða Jóns Bjarnasonar - sem er í takt við það sem Vinstri grænir lofuðu í síðustu kosningabaráttu, þ.e. að vera á móti aðild - kostuðu hann hins vegar sætið í nefndinni. Jóhanna Sigurðardóttir forsætisráðherra sagði að ríkisstjórnin hefði sprungið hefði tillaga þessa efnis frá meirihluta utanríkismálanefndar náð fram að ganga.

Þetta segir auðvitað allt um ástandið á stjórnarheimilinu. Stjórnin er fallin en heldur sér á floti með því að forðast atkvæðagreiðslur á þingi. Það var þá.

BREYTINGASTJÓRNUN-TRÚLOFUN Í SAMRUNUM FYRIRTÆKJA

Í stjórnun er mikið rætt um breytingastjórnun. Hún snýst um að stjórna breytingum, eins og samruna og yfirtöku fyrirtækja. Lögð er áhersla á að ef samruni eigi að skila árangri þurfi starfsmenn að vera virkjaðir til þátttöku, upplýstir um hvaða markmiðum sé stefnt að og hafðir með í ráðum.

Til eru tvær aðferðir við að sameina fyrirtæki. Trúlofun kemur við sögu í þeim báðum.

Önnur gengur út á að gera með sér samkomulag um að hefja viðræður, þreifa á púlsinum um ýmis sker sem líklegt er að steiti ekki á, eins og húsnæði, bókhaldskerfi, viðskiptabanka, millistjórnendur, bílaflota, starfsmenn á gólfi og svo framvegis. Þegar þetta hefur náðst er komið að stóru stundinni, jafnvel eftir margra vikna viðræður; verðmeta hvort fyrirtækið fyrir sig. Hver eiga skiptihlutföllin að vera í samrunanum? 55-45, 60-40, 51-49? Þetta er auðvitað stærsta málið en það er geymt þar til síðast. Ósætti um þetta þýðir slit. Samruninn er þá farinn út um þúfur og hugsanlega voru viðmælendur búnir að draga hvorn annan á asnaeyrunum allan tíman. Trúlofun slitið. Ekkert brúðkaup.

Hin aðferðin gengur út á að forráðamenn fyrirtækja hittast og byrja fyrst á aðalatriðinu; verðmatinu á hvoru fyrirtæki fyrir sig. Ef ekki gengur saman um það þarf ekki að ræða málið frekar. Ef hins vegar næst samkomulag um verðmat og skiptihlutföll í upphafi eru trúlofunarhringarnir settir upp. Eftir það er byrjað að ræða minni atriði, eins og bókhaldskerfi, húsnæðismál, lykilstarfsmenn, hvaða eignir eigi að selja og þar fram eftir götunum áður en upp að altarinu er gengið. Auðvitað getur slitnað upp úr trúlofuninni vegna þessara svonefndu minni mála sem reynast í samningalotunni verða að stórmálum.

Varaðandi aðildarumsóknina að ESB völdu Íslendingar að fara fyrri leiðina í samningalotunni. Velja minni málin fyrst - og bíða með sjávarútvegsmál og landbúnaðarmál.

Það er erfitt að átta sig á þessari trúlofun.

Núna á að hægja á ástinni og taka niður hringana við ESB fram að kosningum. Kosningar eru eftir nokkrar vikur þar sem flestir flokkanna vilja hætta eða gera hlé á viðræðunum. Á sama tíma sýna kannanir að það skiptist nokkuð jafnt á með fólki hvort það vilji halda áfram eða hætta – en þrátt fyrir það segjast ca. 65% ekki vilja ganga í ESB-hjónbandið þegar upp að altarinu er komið.

Það verður seint sagt að þetta sé venjulegt tilhugalíf – ég tala nú ekki um þegar það er með markvissum hægagangi.

Jón G. Hauksson

[email protected]