Í gíslingu Serba (BJ)

Það er listahátíð í Reykjavík. Ekki að það hafi truflað mig mikið. Ég þori varla að segja það, en mér fannst risinn toppurinn á hátíðinni. Frekar plebbalegt, en ég nennti ekki á balletinn. Ég tek eftir því að þeir eru farnir að eldast Ólafur Ragnar og Helgi Tómasson. Ólafur reyndar nýbúinn að eiga afmæli og varla búinn að jafna sig svo að það er ósanngjarnt að tala um það.

Á laugardagskvöldið fór ég að sjá einhvern Serba í Laugardagshöllinni. Hef aldrei heyrt hans getið og á ekki von á að heyra mikið af honum héðan í frá. Svona eins kvölds gaman eiginlega.

Ég hef tekið eftir því að væntingar hafa mikið að segja um það hvernig manni finnst á tónleikum. Nú hafði ég engar væntingar nema það stóð í prógramminu að tónleikarnir yrðu tveir og hálfur tími með hléi. Yfir dyrunum stóð hins vegar að það yrði ekkert hlé. Algjör bömmer. En þá yrðu tónleikarnir varla nema tveir tímar.

Líklega er þessi Serbi mjög vinsæll því að búið var að fylla gólfið af stólum sem voru fastir saman og mjög lítið bil á milli raða. Við sátum á þriðja bekk fyrir miðju sem er náttúrlega mjög flott. Mér fannst fólkið úti á endanum hálf fúlt því að það stóð ekki upp þegar ég kom að. Svo komst ég að því að það var vegna þess að svo lítið bil var á milli sætanna að það gat hreinlega ekki staðið upp. Menn halda að það sé lítið bil á milli sæta í Iceland Express vélunum. En það er hátíð hjá þessu. Þórunn Sigurðar var heppin að öryggiseftirlitið kom ekki á staðinn til þess að nappa hana. Þeir sem komu inn með bjórglas hafa lent í alvarlegum vandræðum þegar leið á konsertinn.

Tónleikarnir byrjuðu allt of seint. Serbar kunna ekki á klukku. Í prógramminu stóð að þessi náungi hefði verið þungarokkari en svo missti hann aleiguna í borgarastyrjöldinni í Júgóslavíu. Það hafði breytt lífsviðhorfi hans. Áður varð hann að eigin sögn vitlaus ef einhver rispaði bílinn hans. Nú er hann afslappaður yfir því. Ég skil það ekki. Bíllinn minn rispaðist um daginn og ég er grútspældur.

Rúmlega kortér yfir kom karlakór inn á sviðið, klassískur karlakór í smóking. Svo komu líka fiðlarar og tvær stúlkur sem sungu serbnesk þjóðlög í falsettu. Önnur var mjög þétt og serbnesk í útliti. Hin var ósköp sæt.

Lögin voru ekki beinlínis mitt uppáhald, sérstaklega ekki falsettan. Ég reyndi að hnipra mig saman og dottaði aðeins. Eftir nokkur lög heyrðist lúðrablástur í salnum og myndarlegir lúðraþeytarar komu utan úr sal. Fjörið jókst en það voru nokkur lög búin þegar höfuðpaurinn loksins birtist. Hann var heldur þreytulegri en Ólafur Ragnar og Helgi. Kannski hefur hann haldið áfram eftir afmælið.

Tónlistin var sérstæð. Einhver sagði að þetta væru Stuðmenn Serbíu. Ætli þessum þrettán Bretum sem sáu Stuðmenn í Royal Albert Hall hafi liðið eins og mér? Ég sá einn söngvarann í kórnum beint á móti mér. Mér fannst það á svipnum á honum að við værum þjáningarbræður. Agnarstund velti ég því fyrir mér hvort höfuðpaurinn væri á bíl sem ég gæti rispað.

Þá fór að færast fjör í leikinn skyndilega og þeir tóku meiriháttar sveiflu. Þá var gaman í nokkrar mínútur. Svo róaðist allt aftur.

Af því að það er nánast ómögulegt að sofna þegar svona stutt bil er á milli sæta fór ég að horfa á fólkið í kringum mig. Mér sýndist þetta vera mest Serbar og Samfylkingarlið. Ég þekkti það af tónleikunum með Patty Smith um árið. Ég hef sjaldan séð þreyttari hóp en þá. En sem ég sat þarna og horfði á fólkið fannst mér miklu bjartara yfir þeim núna, gott ef þetta er ekki bara vænsta fólk.

Serbarnir voru reyndar mjög sérstæðir. Það eru greinilega mjög margir Serbar á Íslandi. Fyrir framan mig voru nokkrir. Einn var samanrekinn, eitt vöðvabúnt syndist mér. Mér var ekki alveg sama því að í hvert sinn sem hann þekkti eitthvert lag (sem var oft) fór hann á ið, kreppti hnefana og veifaði þeim út í loftið. Gott að vera ekki fyrir framan hann, hugsaði ég, en þá teygði hann sig aftur á bak og ég varð að halla mér aftur á bak til þess að forða mér undan sveiflunni.

Stundum komu ágætislög inn á milli. Auðvitað skildi enginn neitt nema Serbarnir. Í einu laginu sagði höfuðpaurinn öðru hvoru „sex“. Hann endaði á að hvísla það seiðandi röddu og maður heyrði nokkrar miðaldra konur flissa og skríkja „Heyrðir þú. Hann sagði sex.“

Loks tóku þau syrpu af stuðlögum, stóðu upp og þökkuðu fyrir sig. Serbarnir höfðu efnt til dansleiks fyrir framan sviðið. Þar mátti líka sjá nokkrar vinstri sinnaðar ömmur dilla sér með mikilli sveiflu. Mikið er ég feginn að mamma var ekki svona (hvað þá amma). Ég er hræddur um að mín kynslóð kunni ekki að eldast. Kannski ekki nema von, hún er að gera það í fyrsta sinn.

Langt uppklapp virtist engan árangur bera nema tveir flautuleikarar komu loksins fram á sviðið. Loksins er þessu að ljúka, hugsaði ég. En endaði þó á hápunkti.

Þá birtist kappinn aftur og vinur hans trommuleikari og falsettusöngvari. Þeir tóku mjög mikið af aukalögum. Rúman hálftíma af aukalögum.

Hvað ef þessu lýkur aldrei? Ég ber beinin í Laugardagshöllinni umkringdur brjáluðum Serbum og Samfylkingarfólki sem komið er yfir miðjan aldur? Er hægt að óska nokkrum slíks dauðdaga?

Þá allt í einu tók ég eftir því að söngvarinn var staðinn upp með hönd á hjartastað og þakkaði fyrir sig. Ég þakkaði honum líka fyrir og setti mína hönd líka á hjartastað. Svona til þess að vera viss um að það væri enn í gangi.

Eftir á að hyggja var þetta ágætt.

Það var ekki fyrr en á útleið að ég sá einn sem ekki styður Samfylkinguna. Jón Baldvin var að tygja sig. En Ómar var hvergi sjáanlegur.

Benedikt Jóhannesson