Hreinn hlýtur að fjúka! (JGH)

Hreinn Loftsson hlýtur á næstu dögum að segja af sér sem stjórnarformaður Baugs. Hann hefur misst allt traust. Raunar finnst mér einkennilegt að Guðfinna Bjarnadóttir, rektor Háskólans í Reykjavík, og Þorgeir Baldursson, forstjóri Prentsmiðjunnar Odda, skuli ekki hafa sagt sig úr stjórn Baugs eftir frétt Fréttablaðsins sl. laugardag og uppákomuna sem fylgdi henni með orðum Davíðs á mánudag. Það er að minnsta kosti ljóst að Þorgeir og Guðfinna eiga enga samleið með Hreini Loftssyni í stjórn Baugs. Það er algerlega útilokað og óviðunandi fyrir stjórnarmenn í Baugi að fundargerðum og öðrum trúnaðargögnum fyrirtækisins skuli vera lekið í Fréttablaðið, Hreinn lesi fréttina yfir, og að fyrirtækið sýni engin viðbrögð við lekanum.

Ekki ætla ég að sakast út í Fréttablaðið fyrir að standa vaktina og þefa uppi mál. En út frá fagmennsku í blaðamennsku hefði Reynir Traustason, blaðamaður Fréttablaðsins, átt að tvítékka fréttina af og bíða með hana þangað til hann fengi sjónarmið Davíðs áður sem og flestra stjórnarmanna í Baugi. Það hefur líka komið á daginn að það er engin venjuleg frétt að bera það á borð að forsætisráðherra sé lygari og tengja hann við Jón Gerald, en kæra hans varð tilefni lögreglurannsóknarinnar í Baugi. Ekki síst þegar fréttin byggist á tveggja manna tali Hreins og Davíðs í London. Og hvað þá þegar nokkrir stjórnarmenn kannast ekki við að þetta samtal Hreins og Davíðs hafi verið sérstaklega rætt innan stjórnar Baugs.

Sömuleiðis er að koma á daginn að leyndin í kringum eigendur Fréttablaðsins er farin að grafa undan trúverðuleika þess, sérstaklega þegar kemur að Baugi. En nafnið Baugsfréttir er að festa sig í sessi í tali manna. Það er slæmt ef fréttir um Baug gengisfalla einvörðungu vegna þess þær birtast í Fréttablaðinu. Því miður, segi ég, vegna þess að ég fer í gegnum Fréttablaðið á hverjum morgni og þar er margt vel gert.

Hvaða afleiðingar fyrir Baug?

Margir hafa velt því fyrir sér hvaða afleiðingar þetta mál hafi á framtíð Baugs og ímynd þess. Það verður örugglega erfiðara að fá fólk í stjórn fyrirtækisins. Og hinn almenni hluthafi hlýtur núna að vera æfur út í forstjórann og stjórnarformann fyrirtækisins. Ég held hins vegar að þetta mál hafi ekki áhrif á neytendur í landinu. Fólk mun halda tryggð við Bónus, Hagkaup og 10-11 áfram.

Bónus er langvinsælasta fyrirtæki landsins og malaði önnur fyrirtæki í vinsældum í könnun Frjálsrar verslunar nýlega. Bónus er sigursælasta fyrirtækið í fimmtán ára sögu þessara kannanna. Hagkaup er annað vinsælasta fyrirtækið. Það er fólkið í landinu sem hefur gert Bónus að því stórveldi sem það er. Það treystir fyrirtækinu og veit að Bónus býður lægsta matvöruverð hérlendis og hefur gert frá því fyrirtækið hóf starfsemi. Fólkið hugsar sem svo að þeir Baugsfeðgar, Jóhannes Jónsson og Jón Ásgeir, hafi unnið þrekvirki í lækkun matvöruverðs á Íslandi og aukið kaupmátt fólks líkt og Davíð Oddsson og ríkisstjórnir hans hafa gert með því að auka frelsið í viðskiptalífinu þannig að fyrirtækinu í landinu hafa notið sín betur.

Það er athyglisvert að þátttakendurnir í þessari deilu eru vinsælasti stjórnmálamaður landsins í áraraðir og stjórnendur vinsælasta fyrirtækis landsins til margra ára. Það hafa verið mikil mistök hjá feðgunum Jóni Ágeiri og Jóhannesi að láta Davíð pirra sig svo mikið undanfarin ár. Ég trúi Jóni Ásgeiri þegar hann segir að sér hafi ekki verið skemmt yfir frétt Fréttablaðsins sl. laugardag. Hann vissi sem var að fréttin væri þess eðlis að Davíð myndi svara fyrir sig svo um munaði – og of mikið væri í húfi fyrir Baug erlendis gagnvart neikvæðum fréttum. Þeim mun einkennilegri er lekinn í Fréttablaðið og vinnubrögð Hreins sem prófarkalesari.

Hittir Baug verst fyrir í Bretlandi

Hvort sem á múturnar var minnst í hálfkæringi eða þær áttu að vera svona svakalegur brandari, mun þetta mál hafa slæm áhrif fyrir bæði Baug og Jón Ásgeir í Bretlandi. Þar mun þetta mál þvælast fyrir honum. Baugur sækir þar stíft fram fyrir ágóðann af Arcadia og Jón Ásgeir má vart „anda á matvælafyrirtæki þar í landi“ án þess að það sé ekki orðið fréttnæmt hjá viðskiptapressunni. Mannorð hans erlendis hefur hins vegar skaðast enn frekar við fréttina. Fyrra áfallið var auðvitað þegar breski auðkýfingurinn, Philip Green, sleit viðræðum við hann sl. sumar í kjölfar húsleitar lögreglunnar í Baugi.

Landslagið í pólitíkinni hér heima mun ekki breytast mikið við þessa frétt. Það einkennir viðbrögð íslenskra kjósenda í svona stórmálum að þau eru á flokkspólitískum línum. Ég held að Davíð komi ívið sterkari út úr þessum hremmingum. Hann var trúverðugur í Kastljósinu og í Íslandi í dag. Vill örugglega ekki að almennir hluthafar í Baugi skaðist á þessu máli – en svarar hins vegar alltaf fyrir sig og það svo um munar.

Ég held að stuðningsmenn Ingibjargar Sólrúnar og Samfylkingarinnar muni sem fyrr finna Davíð allt til foráttu vegna þessa máls og finnast hann hafa farið offari. Þeir eru sáttir við Ingibjörgu og gleðjast vegna ræðunnar hennar í Borgarnesi og viðbragðanna við frétt Fréttablaðsins á laugardagsmorgni áður en Davíð lét bombuna falla. Hvaða stuðningsmaður Samfylkingarinnar er ekki ánægður með að sjá frétt í Fréttablaðinu um að Davíð sé lygari og að hann viti meira en hann vilji láta í veðri vaka um innrás lögreglunnar í Baug?

Ég er ósammála þeim sem segja að þetta mál, mútur til forsætisráðherra, hvort sem það var haft í flimtingum eða ekki, sé að draga pólitíska umræðu niður á eitthvert lágkúrulegt plan. Þetta er stórmál og hefði að ósekju mátt vera á forsíðu Fréttablaðsins sl. laugardag.

Jón G. Hauksson