Árni Páll er formaður án valds (JGH)

Árni Páll Árnason, nýr formaður Samfylkingar, kemur ágætlega fyrir; hann er brosmildur og sýnist þægilegur náungi. Hann á þó það sammerkt með Degi B. Eggertssyni að tala óskýrt um málefni. Þeir eru báðir margorðir og það ber á klisjum og því veit maður oft ekki hvað þeir eru að segja – og það eftir að hafa lagt sig fram við að hlusta gaumgæfilega. Þessi galli á eftir að reynast Árna Páli erfiður í formennskunni. Fólk vill skýrar og skiljanlegar lausnir og tillögur.

Verst er auðvitað ef Árni Páll veit ekki sjálfur hvað hann er að fara. Yfirlýsing hans - eftir þrjá daga undir feldi - um að hann taki ekki sæti Jóhönnu sem forsætisráðherra ber þess merki. Eða hver skilur svona orðalag: „Við það mat hef ég haft að leiðarljósi tvennt: Hagsmuni þjóðarinnar af stjórnfestu og þá nauðsyn að finna fyrirheitinu um ný vinnubrögð og hreinskiptin stjórnmál farveg í verkum Samfylkingarinnar við landsstjórnina.“

Eftir að hafa sigrað Guðbjart Hannesson í slagnum um formennskuna – sjálfan erfðaprins forystu flokksins - var á Árna Páli að skilja að hann hefði sem formaður úrslitavald í flokknum og tillöguvald um ráðherraskipan. Flestir bjuggust við að hann legði áherslu á að taka við sem forsætisráðherra og breyta í verki ásjónu flokksins fyrir kosningar eftir linnulaus skemmdarverk Jóhönnu Sigurðardóttur á flokknum.

Sannleikurinn er auðvitað sá Árni Páll sigraði Guðbjart en ekki flokksforystuna. Jóhanna Sigurðardóttir er sú sem öllu stýrir og ræður. Fylgið er hrunið af Samfylkingu og nýr formaður telur enga ástæðu til að bretta upp ermarnar, grípa í taumana og grípa tækifærið og verða forsætisráðherra. Hann telur sig gera meira gagn fyrir Samfylkinguna með því að standa utan við ríkisstjórnina sem er orðin táknræn fyrir hrunið. Þegar Steingrímur J. og Jóhanna sjást á skjánum þá segja allir sem svo: Það er ennþá kreppa!

Hafi Árni Páll haft vald, eins og hann segir sjálfur, til að setjast í stólinn en afþakkað það, þá metur hann stöðuna þannig að ríkisstjórn, sem Samfylking veitir forystu og ber ábyrgð á, sé svo afleit að hann ekki aðeins skammast sín fyrir hana heldur vill ekki að slettur frá henni kastist á sig. Verri vitnisburð getur þessi stjórn vart fengið.

Það er heldur ekki gæfulegt fyrir Árna Pál að gera aðildina að ESB að úrslitaatriði við næstu stjórnarmyndun – og að þar verði enginn afsláttur gefinn eða málamiðlanir. Með hverjum ætlar hann að vinna vilji hann komast í ríkisstjórn eftir næstu kosningar?

Árni Páll kemur fram sem mjúkur og sveigjanlegur – svo fremi sem aðrir laga sig að hans málstað. Það er ekki taktískt og þannig spila menn sig yfirleitt út af borðinu. Það er ekki leið sannra leiðtoga. Nema að hann vilji ekki, þegar allt kemur til alls, verða forsætisráðherra.

Steingrímur og markaðsátakið

Steingrímur J. Sigfússon atvinnuvegaráðherra fékk mikla umfjöllun í ljósvakamiðlunum um síðustu helgi þegar hann sagði að ríkisstjórnin hefði ákveðið að setja 20 milljónir í átak til að markaðssetja saltfisk. Hér var nánast um „Breaking news“ að ræða og sagðist Steingímur að hann gerði ráð fyrir að hagsmunaaðilar í greininni kæmu með annað eins á móti í fjárframlögum – og gott ef kaupendur erlendis ætluðu ekki líka að leggja í púkkið, svona til að setja fé í markaðsherferð til að selja sjálfum sér.

Kannski finnst sumum svona átak gott og blessað. En mikið óskaplega er þetta ódýr málflutningur og falskur. Hvers vegna var Steingrímur ekki spurður um hið augljósa?

Ríkisstjórn Íslands með Steingrím atvinnuvegaráðherra í farabroddi hefur ráðist harkalega á sjávarútveginn með veiðigjaldi og er áætlað að tekjur ríkissjóðs verði um 12,8 milljarðar á þessu ári. Í nefndaráliti meirihluta atvinnuveganefndar Alþingis frá í haust kom fram að heildatekjur af veiðigjöldum hækki stig af stigi næstu árin og verði komnar í 20,0 milljarða árið 2017.

Margar útgerðir eru að leggja upp laupana og landsbyggðin er að kikna undan þessum skatti. Íslenskur sjávarútvegur er með tvöfalt meiri framleiðni en í Noregi svo ekki sé talað um innan Evrópu þar sem hann er víða ríkisstyrktur.

Einhver mesta virðisaukningin í sjávarútvegi hefur verið einstakt markaðsstarf fyrirtækjanna sem hafa lagt stórfé í slíkt starf.

Nei, þá kemur riddarinn á hvíta hestinum sem rústar atvinnugreininni með því að taka 12 milljarða af henni í veiðgjald en hendir svo 20 milljónum til hennar í formi styrks til markaðsátaks. Þetta er ekki boðlegt.

Hér er fiskað í gruggugu vatni og hér er liggur augljóslega fiskur undir Steingrími.

Stórsigur Vöku

Stórsigur Vöku í Háskóla Íslands vekur athygli mína. Kannski gefur þessi sigur einhverjar vísbendingar um þankaganginn í þjóðfélaginu, ég veit það ekki. Vaka hlaut 77% atkvæða og fékk 21 mann kjörinn af 27 stúdentaráðsfulltrúum í kosningunum, Röskva fékk 6 fulltrúa kjörna. Ég minnist ekki slíkra yfirburða í háskólapólitíkinni.

Yfir 14 þúsund voru á kjörskrá og kusu rúmlega 5 þúsund manns. Kjörsókn var því 35%.

Takið eftir því að í atkvæðagreiðslunni hjá Samfylkingu um síðustu helgi voru 18.300 á kjörskrá en 5.600 kusu – og þar af flestir rafrænt og höfðu til þess næstum hálfan mánuð. Þetta var um 30% kjörsókn í hörðum kosningaslag tveggja manna.

Árni Páll Árnason fékk 3.474 atkvæði af 18.300 sem voru í pottinum, eða 19%. Það er alltaf ástæða til að fagna sigri en varla getur Árni verið fyllilega sáttur með áhugaleysið innan flokksins – eða hvað? Til hamingju Vaka.

Jón G. Hauksson

[email protected].

P.S. Ég sé að Ómar Stefánsson lagði til á fundi bæjarráðs í Kópavogi að bæjarritari kannaði hvort ekki væri hægt að banna reykingar í öllu landi Kópavogs. Hvað á maður eiginlega að segja? Þetta er augljóslega næsti bær við Jón Gnarr.