Nýjungarnar á Netinu

Það er gaman að verða reglulega vitni að því hvað Netið er enn ferskur miðill og móttækilegur fyrir nýjungum af ýmsum toga. Hin síðari ár hefur líka verið athyglisvert að fylgjast með því hversu mikið þungamiðjan hefur færst frá fyrirtækjunum yfir á einstaklingana, sem fá stöðugt meiri möguleika til að láta ljós sitt skína.

Nýjasta dæmið um þetta er vefþjónustan YouTube.com, þar sem hver sem er getur birt myndskeið af öllu mögulegu – innan velsæmis- og höfundarréttarmarka – og hver sem er getur horft á. Þessi þjónusta er rétt um það bil ársgömul, en hefur slegið í gegn svo um munar og má til að mynda nefna að nú í apríl voru send inn að jafnaði 35.000 myndskeið á hverjum degi. Fyrir fjórum mánuðum var sambærileg tala 8.000 myndskeið á dag, þannig að vöxturinn hefur verið ótrúlegur.

Vettvangur fyrir alla

Á YouTube.com má finna allt frá sætum gæludýramyndskeiðum upp í kynningarefni stærstu kvikmyndafyrirtækjanna, sem hafa áttað sig á kynningarmætti YouTube. Stuttmyndasmiðir eru jafnframt duglegir við að senda inn efni í von um að verða uppgötvaðir. Eins og hægt er að ímynda sér þegar svo mikið efni er sent inn daglega slæðist einnig inn vafasamt efni eða efni sem er bundið höfundarrétti, en starfsmenn YouTube reyna eftir fremsta megni að eyða því, vafalaust hræddir um að fá stórfyrirtækin upp á móti sér.

En nú er ekki eins og þetta sé fyrsta vefþjónustan þar sem hægt er að vista myndskeið. Hver er þá galdurinn? Væntanlega liggur svarið í einfaldleika uppbyggingarinnar og áherslunni á að allir notendur séu hluti af samfélagi og deili efni sínu með öllum sem vilja. Svipaðir þættir og lágu t.d. að baki vinsældum Flickr myndavefsins, en með nokkurri einföldun má segja að YouTube sé einskonar Flickr myndskeiðanna.

Og í raun má rekja þetta enn aftar í sögu Netsins og líkja við bloggsprenginguna, sem átti sér stað þegar upp spruttu bloggþjónustur sem gerðu almenningi einfalt að búa til sína eigin vefsíðu og uppfæra hana. Áður hafði möguleikinn að sjálfsögðu verið fyrir hendi og margir nýttu sér hann – en það var einfaldleiki vefja á borð við blogger.com sem réði úrslitum. Almenningur gat loksins látið ljós sitt skína án þess að fara fyrst á HTML-námskeið og eftirleikinn þekkjum við vel.

Samfélög verða til

Annað sem þessir hlutir, bloggið og myndasýningavefirnir sem voru nefndir áður, eiga sameiginlegt er samfélagstilfinningin. Bloggarar hafa ávallt verið duglegir við að kynna aðra bloggara og hvetja til dáða, og það sama má segja um Flickr og YouTube, þar sem aðrir notendur geta skilið eftir skilaboð við hverja mynd eða myndskeið. Einnig er mikið lagt upp úr því að fólk með svipuð áhugamál geti hópað sig saman og spjallað um allt sem áhugamálunum viðkemur – um leið og myndirnar eða myndskeiðin eru skoðuð í kjölinn.

En þessi áhersla á myndun samfélaga leiðir hugann að enn einni nýjunginni á Netinu sem hefur slegið í gegn síðustu misseri. MySpace heitir hún og má segja að sé einskonar blogg á sterum, því MySpace byggir á því að leiða fólk saman og mynda samfélag. Þar byggja notendur upp vinahóp sinn með því ýmist að skrá þá sem þeir þekkja eða kynnast nýjum vinum og geta deilt með þeim ýmsu efni á borð við bloggi, myndum eða tónlist. MySpace hefur einmitt orðið verulega vinsælt meðal tónlistarmanna sem margir hverjir hafa notað þjónustuna til að kynna sig og komast í samband við aðdáendur eða aðrar hljómsveitir enda veitir þjónustan möguleika á að senda inn eða hlusta á tónlist á einfaldan hátt og það hafa margir nýtt sér. Til gamans má einmitt geta þess að fjölmargir íslenskir tónlistarmenn hafa sett upp sína eigin MySpace síðu.

Nýjungar á borð við YouTube, Flickr og MySpace eru frábær vísbending um að Internetið sé í stöðugri þróun og að við getum alltaf átt von á einhverju nýju á þeim vettvangi. Það minnir mann jafnframt á hversu merkilegur þessi miðill er í raun og veru – hann á sér enga hliðstæðu í mannkynssögunni og það er ekki annað hægt en hrífast yfir öllum þeim möguleikum sem Internetið býður upp á.

Kristinn Jón Arnarson er almannatengslaráðgjafi hjá GCI, Grey Communications International, og fyrrverandi ritstjóri Tölvuheims.