Feðgarnir í Forlaginu menn ársins hjá Frjálsri verslun (JGH)

Hér kemur ræða sem ég flutti fyrir hönd dómnefndar í veislu á Hótel Sögu þegar Frjáls verslun útnefndi feðgana Jóhann Pál Valdimarsson og Egill Örn Jóhannsson í Forlaginu sem menn ársins 2012 í íslensku atvinnulífi. Katrín Jakobsdóttir menntamálaráðherra afhenti viðurkenninguna. Jóhann Friðgeir Valdimarsson tenor tók nokkur lög. Benedikt Jóhannesson, framkvæmdastjóri Heims og útgefandi Frjálsrar verslunar, setti hátíðina og stýrði veislunni. Mikill fjöldi mætti til heiðurs þeim feðgum.

Ræðan var svona:

Menn ársins í íslensku atvinnulífi árið 2012,

menntamálaráðherra, Katrín Jakobsdóttir,

starfsmenn Forlagsins,

góðir gestir.

Bók er best vina!

Það eru orð að sönnu.

Það er enginn einmana í undraveröld bókarinnar.

Aðdráttarafl bóka er mikið. Skáldverk, ævisögur, ljóð, fræðirit, barnabækur, kennslubækur, myndabækur, bækur um þjóðlegan fróðleik, um ferðalög og áfram mætti upp þylja.

Til er máltækið ekki verður bókvit í askana látið. Það er ekki mjög gamalt; tekist hefur að rekja það aftur á miðja 19. öld.

Með orðinu bókvit er átt við lærdóm, fenginn úr bókum, sem ekki er hægt að skammta mönnum í askana eins og hverri annarri máltíð, heldur verða þeir að hafa fyrir því sjálfir að afla sér vitneskjunnar.

Það er mikil kúnst að gefa út bækur, hvað þá að gefa út bækur í áraraðir með hagnaði og byggja upp trausta bókaútgáfu.

Það hafa feðgarnir í Forlaginu gert með miklum sóma.

Veislugestir góðir!

Það er með mikilli ánægju sem Frjáls verslun útnefnir feðgana Jóhann Pál Valdimarsson og Egill Örn Jóhannsson sem menn ársins í atvinnulífinu á Íslandi árið 2012.

Þetta er í 25. sinn sem Frjáls verslun stendur að þessari útnefningu og eru þetta elstu verðlaun í viðskiptalífinu á Íslandi.

Í mati sínu lagði dómnefndin til grundvallar arðbæra bókaútgáfu til góðs fyrir íslenskt samfélag og menningu, fagmennsku, stórhug og útsjónarsemi sem gert hefur Forlagið að einu athyglisverðasta fyrirtæki á Íslandi.

Í dómnefnd Frjálsrar verslunar sitja auk mín: Benedikt Jóhannesson, framkvæmdastjóri Heims og útgefandi Frjálsrar verslunar, en hann er formaður nefndarinnar, Rannveig Rist, forstjóri Rio Tinto Alcans á Íslandi, Sigurður Helgason, stjórnarformaður Icelandair Group og dr. Eyþór Ívar Jónsson, framkvæmdastjóri Klaks og forstöðumaður nýsköpunar og frumkvöðlakennslu í MBA-námi Viðskiptaháskólans í Kaupmannahöfn.

Þeir feðgar Jóhann Páll og Egill Örn eru útgefendur í annan og þriðja ættlið og þekkja útgáfusögu Íslands síðustu áratugi betur en flestir aðrir.

Faðir Jóhanns Páls og afi Egils var Valdimar Jóhannsson, kunnur bókaútgefandi í Iðunni á árum áður.

Jóhann Páll hóf einmitt útgáfustarfsemi ungur að árum með föður sínum og ekki er langt í að hann haldi upp á fjörutíu ára útgáfuafmæli.

Góðir hálsar!

Það er hægt að reka bókaútgáfu með hagnaði – og forlög eru fyrirtæki....

...þótt þau séu í senn sjarmerandi hluti af listalífinu og menningunni.

Bókaforlög þurfa að hafa traustan fjárhag til að rithöfundar og prentverkið fá sitt.

Forlagið hefur frá upphafi, eða allt frá því það var stofnað árið 2001, verið rekið með hagnaði. Síðustu árin hefur félagið státað af 10 til 15% hagnaði eftir skatta af veltu.

Það velti tæpum 1,3 milljörðum króna á síðasta ári og hagnaðist um 104 milljónir eftir skatta.

Það er í 210. sæti á lista Frjálsrar verslunar yfir 300 stærstu fyrirtæki landsins.

Eigið féð var tæplega 1,1 milljarður króna og hefur byggst upp jafnt og þétt. Heildareignir Forlagsins voru um 1,7 milljarðar króna um síðustu áramót og langtímaskuldir litlar.

Forlagið gefur út bækur undir merkjum JPV, Máls og menningar, Vöku-Helgafells og Iðunnar og rekur þess utan metnaðarfulla kortaútgáfu.

Þá er Heimskringla háskólaútgáfa einnig innan vébanda félagsins.

Forlagið er með afar sterk tengsl við erlendar bókaútgáfur og bókamessur.

Bókaforlagið er risi í útgáfu bóka á Íslandi – en það er mat dómnefndar að aðgengi að markaðnum sé með ágætum og auðvelt að komast inn á þennan markað.

Jóhann Páll Valdimarsson og fjölskylda eiga 50% í Forlaginu á móti Máli og menningu Bókmenntafélagi sem er sjálfseignarstofnun.

Góðir gestir!

Í yfirgripsmiklu viðtali í Frjálsri verslun, sem Sigurður Már Jónsson blaðamaður tók við þá fegða, segist Egill Örn, framkvæmdastjóri félagsins, hafa litla trú á töflureikninum góða; Excel.

Hann segir í viðtalinu: „Excel er algerlega bannaður í rekstri þessa fyrirtækis og áætlanagerð í Excel kemur ekki til greina enda er hann að okkar mati tæki til að búa þér til niðurstöður sem þú ákveður fyrirfram og allt sem kemur þar á milli er óskhyggja.“

Þeim feðgum verður báðum tíðrætt um að innsæi skipti mestu máli í bókaútgáfu; að finna það með nefinu hvort bók sé líkleg til að ná árangri.

Sigurður Már blaðamaður segir að fyrir fundinn með þeim feðgum – þegar hann tók viðtalið – hafi honum verið tjáð að þeir styddu vel hvor við annan sem stjórnendur:

Jóhann Páll væri funi, kappsfullur og léti stýrast af tilfinningum umfram rökhyggju.

Á sama tíma væri Egill rólegur og yfirvegaður; liti á taflstöðuna heildstætt áður en hann mæti hvort leggjast skyldi í vörn eða sókn.

Þegar faðirinn vildi prenta meira segði sonurinn að nóg væri komið.

Þegar þessi lýsing var borin undir þá játaði Jóhann Páll að þetta væri ekki fjarri lagi; að hluta til væri þetta fullkomið fyrirkomulag.

Veislugestir góðir!

Fjölskyldan kemur öll að útgáfunni. Eiginkona Jóhanns Páls, Guðrún Sigfúsdóttir, er ritstjóri. Systkini Egils Arnar, Valdimar og Sif, eru bæði í framlínunni; Valdimar á skrifstofunni og Sif sem verkefnastjóri útgáfu.

Eiginkona Egils, Þórhildur Garðarsdóttir, er fjármálastjóri félagsins.

Aðalheiður Sigurðardóttir, tengdamóðir Egils, er í bókhaldinu og bróðir Jóhanns, Ásgeir Már, er sölumaður hjá fyrirtækinu.

Hjá þessu fyrirtæki er augljóslega ekki ráðið í gegnum klíku.

Þessi fjölskylda hittist oftar en aðrar fjölskyldur og hún þarf að hafa sig alla við til að taka ekki vinnuna heim með sér.

Ég vil óska eiginkonunum, Guðrúnu Sigfúsdóttur og Þórhildi Garðarsdóttur, til hamingju með daginn - sem og öðrum innan fjölskyldunnar.

Ennfremur óska ég starfsmönnum Forlagsins til hamingju.

Ég vil þakka Sigurði Má Jónssyni fyrir gott viðtal við þá feðga.

Ágætu gestir:

Lyftum glösum.

Hér fara hógværir, fínir og flinkir menn sem við heiðrum í dag; feðgarnir í Forlaginu – og um þá væri hægt að skrifa margar bækur.

Jóhann Páll Valdimarsson og Egill Örn Jóhannsson eru menn ársins í atvinnulífinu á Íslandi árið 2012.

Með auðmýkt og virðingu, segi ég: Ykkar skál.

Jón G. Hauksson

[email protected]