Icesave fari í þjóðaratkvæði (JGH)

Það væru mikil mistök að hætta við að setja Icesave í þjóðaratkvæði, eins og mér sýnist stjórn og stjórnar- andstaða vera að ræða um. Það er sterkt vopn í baráttunni að fá afgerandi NEI frá þjóðinni. Þjóðin þarf á samhljómi að halda eftir allt sem á undan er gengið. Sá samhljómur verður 6. mars.

Þjóðin þarf að segja NEI einum rómi. Segja að hún geti ekki kyngt því að henni beri að ábyrgjast Icesave reikninga Landsbankans, banka í einkaeigu, þegar hún hafði ekkert um það að segja að þessir reikningar væru stofnaðir og skrifaði aldrei undir ábyrgð á þeim.

Þjóðin þarf að senda skýr skilaboð með þjóðaratkvæðagreiðslunni. Svo er hins vegar komið í þessu leikriti Steingríms og Jóhönnu að það eru Bretar og Hollendingar sem biðja núna um samstöðu þjóðarinnar. Þeir ættu svo sem að vita hvar línurnar liggja eftir að forsetinn tók blessunarlega af skarið og skaut málinu til þjóðarinnar. Þeir fá samstöðuna formlega 6. mars.

Almenningur á Íslandi verður að geta sagt samfélagi þjóðanna að það sé útilokað að Bretar og Hollendingar geti tryggt eftir á. Það þekkist hvergi í heimi ábyrgða og trygginga. Enda ef svo væri, þá stæði það skýrt og skorinort. Þar með væri líka sagt að ekki væru til einkabankar á EES-svæðinu heldur eingöngu ríkisbankar.

Bretar og Hollendingar biðja um samstöðu af hálfu Íslendinga. Þeir biðja um sátt á milli stjórnmálahreyfinga í málinu – fyrr komi þeir ekki aftur að borðinu. Hvernig er eiginlega komið fyrir þjóð þegar andstæðingar hennar þurfa að biðja hana um að standa saman? Þetta segir allt um hve ríkisstjórnin hefur staðið sig illa. Besta samstaðan sem Breta og Hollendingar fá er NEI í þjóðaratkvæðagreiðslu.

Steingrímur J., sem veit af 70 til 80% andstöðu þjóðarinnar við Icesave lög hans, heldur að samstaða Íslendinga felist í því að stjórnarandstaðan á þingi og þjóðin verði sammála honum. Skríði til hans. Það hvarflar ekki að honum að hann eigi að lúffa. Hann verður að skilja að samstaða merkir að hann verði sammála þjóðinni og stjórnarandstöðunni. Hann á ekki að streitast á móti lengur.

Stjórn og stjórnarandstaða hafa náð samkomulagi um að leita til Lee C. Buchheit, bandarísks sérfræðings í þjóðarskuldum. Þessi maður er sagður harður nagli og til í tuskið við Breta og Hollendinga. Fínt. Einhver þarf samt að segja honum að byrja á að ræða við Steingrím og Jóhönnu og útskýra fyrir þeim að þau eigi að standa saman gegn kröfum Breta og Hollendinga en ekki með þeim.

Það er hrikalegt fyrir þjóðina að horfa upp á að Icesave sé farið að snúast um stolt Steingríms og hann geti ekki bakkað og viðurkennt afleitan samning undirmanna sinna, Svavars og Indriða.

Steingrímur hefur áður skipt um skoðun í Icesave – það voru nákvæmlega 180 gráður. Nánast heilaþvottur. Hann gekk á band Breta og Hollendinga. Lee C. Buchheit verður að snúa honum til baka. Eva Joly verður líka að taka Steingrím á beinið; andstaða hennar við Icesave og skrif hennar í erlend blöð eru hvalreki fyrir þjóðina.

Obbinn af þeim sem skrifuðu undir Indefence áskorunina til forsetans telja að ekki eigi að greiða krónu umfram það sem var til í Tryggingasjóði innstæðueigenda og bankarnir fjármögnuðu. Það á ekki að gera grín að þeim málflutningi. Þeir hafa rétt fyrir sér.

Allt tal um 20 þús. evru lágmarkstryggingu á ekki við þar sem tilskipun ESB gekk út á að koma á Tryggingasjóði innstæðueigenda og ekkert meira. Í raun ætti Evrópusambandið að vera skaðabótaskylt fyrir að gefa innstæðueigendum væntingar um lágmarkstryggingu án þess að hafa regluverkið um tryggingasjóðina á hreinu. Það stendur hvergi að ríki eigi að hlaupa undir bagga - og hvað þá að tryggja eftir á. Það voru bankarnir sjálfir sem áttu að fjármagna Tryggingasjóðinn. Taki þá menn þrotabú gamla Landsbankans sem átti hvort sem er að fjármagna sjóðinn. Það væri nærtækast.

Það hefur truflað marga þegar rætt er um það aftur og aftur að Íslendingar ætli „að standa við skuldbindingar sínar“. Gott og blessað. Hefur eitthvað annað staðið til? Þetta er ruglandi framsetning en hún á ættir að rekja til samnings Steingríms og Svavars við Breta og Hollendinga um lán frá þeim. Þess vegna halda margir að þjóðin sé búin að skrifa undir lán sem hún neiti að greiða til baka.

Indefence hópurinn segir NEI við Icesave lögum Steingríms og Jóhönnu í þjóðaratkvæðagreiðslunni. Hópurinn sagði í undanfara áskorunarinnar til forsetans að úr því sem komið væri yrði að draga víglínuna við lögin sem Alþingi samþykkti 28. ágúst með öllum fyrirvörunum. Bretar og Hollendingar blésu á þau lög.

Nýjasta í þessu leikriti er að Steingrímur bað RÚV um að birta ekki frétt um innihald nýrrar tillögu íslenskra stjórnvalda til lausnar Icesave. Sem betur fer hafnaði RÚV því. Þetta vekur upp spurningar um hvort Steingrímur hafi áður hringt í RÚV og þá kannski til að biðja þá um að birta fréttir.

Steingrímur hefur misst allt jarðsamband – líkt og öll ríkisstjórnin. Fyrstu viðbrögð hans við RÚV-fréttinni voru að fréttin væri röng og hefði farið mjög illa í Breta og Hollendinga. Skaðleg fyrir okkar hagsmuni, eins og hann orðaði það.

Hugmyndirnar í nýju tillögunni eru að Íslendingar greiði ekki vexti og fjármagnskostnað af Svavars-lánunum frá Bretum og Hollendingum. Og að það verði þrotabú gamla Landsbankans sem notað verði til að greiða lánið. Ekki ný hugmynd: Takið þrotabú gamla Landsbankans og málið er dautt, heyrðist á fyrstu dögum Icesave.

Jóhanna forsætisráðherra toppaði svo allt í þessu leikritinu á fundi með fréttamönnum í hádeginu þegar hún sagði að ríkisstjórnin væri fyrst og fremst að vinna í auknu gegnsæi og hafa allt upp á borðinu.

Steingrímur sat hnípinn við hlið hennar en hann var rétt búinn að sleppa orðinu fyrr um morguninn um að hann hefði beðið RÚV um að birta ekki frétt um Icesave. Það er eitthvað mikið að, það eru komnir brestir.

Jóhanna upplýsti á fundinum að ríkisstjórnin hefði engin tök á bönkunum og gæti ekki skipt sér af eða gert neitt í því þótt bankarnir létu víkingana – líka þá sem sæta rannsókn – fá fyrirtæki sín aftur eftir að bankarnir hafi afskrifað skuldir þeirra. Svo sagði hún ákveðið: Þessir menn ættu hins vegar að sjá sóma sinn í því að víkja til hliðar. Síðan setti hún plötuna um ofurlaunin á fóninn og mikinn skilning hennar á reiðinni. Ódýrara verður þetta víst ekki.

Fyrir skömmu sagði Jóhanna í Kastljósi að sér fyndist í lagi að afskrifa tugi milljarða hjá viðskiptajöfrum og að þeir héldu eign sinni áfram því að þá gætu þeir borgað ef þeir yrðu seinna dæmdir, svo notuð séu hennar orð. Ergó; Að láta þá fá eignir svo þeir geti borgað seinna, ef þeir yrðu dæmir.

Jóhanna sór líka Svavar Gestsson af sér í þessu Kastljósviðtali og sagði efnislega að svona eftir á sæi hún að Svavar hefði ekki verið heppilegasti samningamaðurinn.

Ofan í alla þessa sápu frá Steingrími og Jóhönnu berast fréttir um að Össur sé að daðra við Framsóknarflokkinn og vilji fá hann inn í stjórnina til að flikka upp á fleyið. Þetta er svona gert til að bæta traustið.

Til að bæta um betur þá skrifar Kristrún Heimisdóttir, fyrrum aðstoðarmaður Ingibjargar Sólrúnar, grein gegn Icesave lögunum og að samningur Svavars hafi verið vondur. Embættismaðurinn og ráðuneytisstjórinn Indriði H. Þorláksson svarar henni fullum hálsi og dritar á allt og alla í þökk Steingríms – einmitt meðan hann er að fá stjórnarandstöðuna til liðs við sig.

Það besta í þessu leikriti öllu er auðvitað að Bretar og Hollendingar hafa fengið nóg af liðsmanni sínum, Steingrími, og krefjast þess að þjóðin fari að sýna samstöðu. Þeir ættu að vita betur: en þeir fá hana formlega 6. mars undir yfirskriftinni NEI.

Ég held hins vegar að við séum að nálgast lokakaþáttinn í þessu leikriti Steingríms og Jóhönnu sem staðið hefur yfir í eitt ár.

Jón G. Hauksson

[email protected]