Krepputal laðar ekki að atkvæði (JGH)

Það er með ólíkindum að Samfylking og Sjálfstæðis- flokkur velji sömu helgina til að halda landsfundi sína. Samkvæmt fréttum munu sjálfstæðis- menn hafa ákveðið það í fyrrahaust að halda fundinn á þessum tíma, en á þeim tíma hafði enginn annar flokkur meldað sig um þessa helgi. En skyndilega uppgötvaði Samfylkingin að þetta væri líka upplögð helgi fyrir hana – og bar fyrir sig að hún hefði viljað halda fundinn í Egilshöll og að þetta hefði verið eina lausa helgin þar á bæ. Þvílík tilviljun! Herfræðin sem býr þarna að baki er auðvitað sú „að fórna sér og skriðtækla“ hina miklu skrautsýningu sem landsfundur Sjálfstæðisflokksins jafnan er – og koma þannig í veg fyrir að sjálfstæðismenn yrðu einir á sviðinu.

Afleiðingin verður hins vegar sú að þjóðin fær upp í kok af pólitík þessa helgi. Ég veit ekki hvort hún nær sér á eftir, en á máli lyfjafræðinga heitir þetta „of stór skammtur“! Eina undankomuleiðin fyrir hinn venjulega mann er að kveikja hvorki á útvarpi né sjónvarpi þessa helgi. Sjóin byrja þó ekki á sama tíma. Sjálfstæðismenn setja sinn fund í dag, 12. apríl, og verða að í Höllinni fram á sunnudag. Samfylkingin setur sinn landsfund á morgun, föstudaginn 13., og lýkur honum á laugardagskvöldið. Það verður samt örugglega ekki minna talað hjá Samfylkingunni þó hún gefi sér minni tíma.

Raunar þjófstartaði Samfylkingin í gærmorgun og stal senunni tímabundið með því að kynna nýja efnahagsstefnu sína og leggja fram yfirgripsmikið kynningarrit sem að meginefni til er eftir Jón Sigurðsson, fyrrverandi ráðherra Alþýðuflokksins. Er óhætt að segja að gömul kanóna hafi verið dregin fram því um árabil var Jón einn áhrifamesti maðurinn í íslensku efnahagslífi sem forstöðumaður Þjóðhagsstofnunar og síðar ráðherra Alþýðuflokksins; viðskipta- og iðnaðarráðherra. Jón er afar virtur hagfræðingur og á hann er hlustað þegar hann kveður sér hljóðs.

Það sem vekur einna mesta athygli í efnahagsstefnu Samfylkingarinnar er hvað staðan í efnahagsmálum er máluð svörtum litum af Jóni Sigurðssyni. Það má skilja hann svo að það sé undirliggjandi kreppa; góðæri á fölskum forsendum. Hann gagnrýnir stöðu ríkisfjármála sérstaklega og telur að ríkið nærist á þenslunni. Hann telur ekki hægt að ná verðbólgunni niður nema ríkisvaldið styðji við peningastefnuna (hjálpi Seðlabankanum) með aðhaldsaðgerðum á sviði ríkisfjármála.

Þá segir Jón að sá bati sem orðið hafi á ríkissjóði byggist aðallega á umframtekjum af ofþenslunni og sölu ríkiseigna – en síður af árangri við útgjaldastjórn. Og að ríkissjóður sé núna háður því að hafa tekjur af ofþenslunni til þess að mæta ört vaxandi ríkisútgjöldum. Þá talar Jón um hringlandahátt í stjórnun efnahagsmála, tímasetning skattlækkana orki tvímælis og að hagstjórnarvandi næstu ríkisstjórnar verði ærinn.

Það er ekki hægt annað en að staldra við þessa ófögru lýsingu og einhver kynni að segja að ráðist væri á garðinn þar sem hann væri hæstur. Fyrirfram hefðu flestir talið að sóknarfæri Samfylkingar í þessum kosningum væru ekki á sviði ríkisfjármála og að þar yrði erfiðast að vega að ríkisstjórninni – eftir samfellt 12 ára hagvaxtarskeið, aukinn kaupmátt ráðstöfunartekna almennings, niðurgreiðslu skulda ríkisins og stóraukið frelsi markaðsaflanna sem hafa leyst ótrúleg verðmæti úr læðingi. Þannig má t.d. benda á að eftir að tekjuskattsprósenta fyrirtækja var lækkuð á Íslandi árið 2003 úr 30% niður í 18% hafa tekjur ríkisins af tekjuskatti fyrirtækja næstum því fjórfaldast í kjölfarið.

Það má halda því fram að sá vandi sem Samfylkingin dregur upp í kynningarriti sínu sé lúxusvandamál. Eða hvað er hægt að kalla það annað þegar Samfylkingin boðar samdrátt í ríkisútgjöldum til að kæla kerfið. Það er lúxusvandi sem seint verður kallaður alvarleg kreppa.

Þetta var óvæntur leikur hjá Jóni og Samfylkingunni. En ég held að krepputal laði ekki að atkvæði hjá þjóð sem býr við þann munað að þurfa að takast á við „of stóra skammta“ í efnahagsmálum - sem og af fréttum af landsfundum.

Jón G. Hauksson

[email protected]