Hleypið Kjartani í gögnin, eins og skot(JGH)

xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" /?

Ekki grunaði mig að ég ætti eftir að taka upp hanskann fyrir gamlan ritstjóra Þjóðviljans. En sú er raunin. Það er með öllu óskiljanlegt að Kjartan Ólafsson, fyrrverandi ritstjóri Þjóðviljans og þingmaður Alþýðubandalagsins, skuli ekki fá aðgang að þeim skjölum í Þjóðskalasafni um símahleranir sem Guðna Th. Jóhannessyni sagnfræðingi var veittur aðgangur að. Frá því Guðni upplýsti í fyrirlestri á Söguþingi Íslands í maí sl. um að hann hefði fundið skriflegar heimildir, sem sýndu að íslensk stjórnvöld hefðu hlerað síma hjá fjölda fólks í a.m.k. sex tilvikum á árunum 1949 –1968, hefur þetta mál einhvern veginn þvælst fyrir allt og öllum. En auðvitað ætti það ekki að gera það.

Það er mjög mikilvægt fyrir Sjálfstæðisflokkinn að streitast ekki á móti í þessu máli og fá á sig fyrir vikið einhvern stimpil hjá kjósendum um að flokkurinn sé að fela eitthvað. Þess vegna á Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir menntamálaráðherra að verða við beiðni Kjartans og hleypa honum í gögnin – og það eins og skot. Þetta er funheitt mál og núverandi forystumenn Sjálfstæðisflokksins eiga ekki á nokkurn hátt að láta stjórnarandstöðuna klína því á sig. Stjórnvöld fengu á sínum tíma dómsúrskurð til að hlera síma þannig að það var ekkert ólöglegt í gangi. Það var dómsvaldið sem veitti leyfi til að hlera og það er fráleitt að núverandi ráðherrar og þingmenn séu að gefa höggstað á sér fyrir eitthvað sem gerðist fyrir 40 til 60 árum.

Kjartan Ólafsson sagði í sjónvarpsviðtali nýlega að hann færi með málið fyrir dómstóla og ætlaði að láta þá skera úr um það hvort hann fengi ekki að sjá gögn um þetta mál og sitja við sama borð og Guðni. Hann sagði ennfremur að hann færi með þetta alla leið innan dómkerfisins ef þörf krefði, þ.e. fyrir mannréttindadómstólinn í Strassburg. Hann bætti því við að hann væri vafalaust einn þeirra sem síminn hefði verið hleraður hjá – og sem beinn aðili að málinu ætti hann skýlausan rétt að sjá gögnin. Þetta er í sjálfu sér ekki mjög flókið; það þarf að gera fortíðina upp og hreinsa andrúmsloftið með því að opna aðgang að þessum gögnum.

Eftir fyrirlestur Guðna Th. Jóhannessonr sl. vor flutti Halldór Ásgrímsson, þáverandi forsætisráðherra, þingsályktunartillögu, sem Alþingi samþykkti, um skipun nefndar sem á að annast skoðun gagna sem snerta innra og ytra öryggi Íslands á árunum 1945 til 1991 – og taki menn eftir: að ákveða frjálsan aðgang fræðimanna að þeim. Alþingi, sem sett var sl. mánudag, samþykkti í flýti lög í vikunni sem kveða á um heimildir nefndarinnar.

Þrátt fyrir orðalagið um að nefndin annist skoðun gagna mun hún ekki rannsaka eða vinna einhverjar skýrslur upp úr gögnum heldur eingöngu kveða á um aðgang fræðimanna að þeim. En svo má aftur spyrja hverjir séu fræðimenn og hverjir séu það ekki. Munu allir bókagrúskarar landsins flykkjast niður á Þjóðskjalasafn til að grúska?

Kjartan Ólafsson á hins vegar að fá aðgang – og það eins og skot. Nefndin á ásamt Þorgerði Katrínu Gunnarsdóttur menntamálaráðherra að sjá til þess. Alls ekki má streitast á móti til þess eins að kalla yfir sig vandamál og stimpla.

Fyrst við erum að ræða um Kjartan Ólafsson þá kom annar Kjartan við sögu í þessari viku; Gunnarsson, framkvæmdastjóri Sjálfstæðisflokksins. Hann tilkynnti að hann myndi hætta sem framkvæmdastjóri flokksins eftir 26 ár í því starfi. Kjartan er annálaður húmoristi og sagði með sínu alkunna glotti að varla yrði hann vændur um að hafa hlaupist á brott úr starfi. Kjartan hefur unnið sérlega gott starf fyrir flokkinn og á margan glæstan landsfundinn að baki – eins og einhver orðaði það.

Kjartan Gunnarsson hafði orð á því að hann yfirgæfi stól framkvæmdastjóra Sjálfstæðisflokksins þegar flokkurinn væri mjög sterkur. Það er hverju orði sannara hjá honum. Kannanir sýna gott fylgi og í vikunni var sagt frá nýjum Þjóðarpúlsi Gallup sem mælir ánægju með störf ráðherra. Geir H. Haarde forsætisráðherra var í efsta sæti, en 56% sögðust ánægð með störf hans. Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir menntamálaráðherra var í öðru sæti með um 51%. Siv Friðleifsdóttir var í þriðja sæti með um 50% á meðan Jón Sigurðsson, nýkjörinn formaður Framsóknarflokksins, var í næstneðsta sæti með um 26%. Jón hefur greinilega verk að vinna og nýtur minna fylgis á meðal almennings en innan Framsóknarflokksins. Björn Bjarnason dómsmálaráðherra rak lestina í þessari könnun, en 24% sögðust ánægð með störf hans.

Það er kosningavetur framundan og Alþingi verður í styttra lagi, eða ekki nema fram í mars á næsta ári. Á kosningavetri láta menn gamminn geysa og svo virðist sem hálf þjóðin sé að bjóða sig fram þessa dagana. En í guðanna bænum; gerum mál Kjartans Ólafssonar ekki að kosningamáli vetrarins.

Jón G. Hauksson

[email protected]