Pistill Netstjórans - Við heimtum örugg þráðlaus net! / 09/2004

Fyrir tiltölulega skömmu birtust af því fréttir að kona í Breiðholtinu fékk skyndilega himinháan reikning frá internetþjónustuaðilanum sínum. Við nánari athugun kom í ljós að hún hafði halað niður einum 60 Gígabætum umfram það sem var innifalið í mánaðargjaldinu. Þar sem umfram megabæti kostar yfirleitt 2,50 kr. þá kosta 60 GB umfram litlar 150 þúsund krónur.

Konan hélt því fram að hún hefði ekki hlaðið þessu niður sjálf og taldi líklegast að einhver hefði komist inn á þráðlausa netið heima hjá henni og hlaðið þessu niður á sína tölvu. Hún kærði málið og er það væntanlega enn í rannsókn. Þetta er ekki fyrsta málið þar sem þráðlaus heimanet eru misnotuð af utanaðkomandi en það fyrsta sem kemst í blöðin. Kannski var það eingöngu vegna nýafstaðinnar rassíu lögreglunnar hjá jafningjanetsmönnum sem dreifðu ólöglegu efni sín á milli.

Vandamálið við þráðlaus net er uppsetningin. Yfirleitt eru þráðlaus net ekki sett upp þannig að þau séu trygg og enginn utanaðkomandi komist inn á þau. Ég vil skrifa það á seljendur þráðlausra neta! Kaupendur þráðlausra neta hafa yfirleitt ekki næga þekkingu eða gera sér hreinlega ekki grein fyrir hversu mikilvægt það er að hafa þráðlausa netið öruggt. Margir hverjir vita ekki einu sinni að það er hægt að læsa netinu! Fái þeir ekki upplýsingar um það hjá söluaðila er voðinn vís.

Þráðlaus net alls staðar

Ég spurðist fyrir um hvernig uppsetningin færi fram hjá tveimur stærstu internetsöluaðilunum. Hjá öðrum er uppsetningin annars vegar ókeypis ef komið er með tölvuna til söluaðilans og tekur uppsetningin einn til tvo virka daga. Hins vegar fær kaupandinn leiðbeiningabækling með þráðlausa beininum (tækinu sem sér um internettenginguna). Hinn söluaðilinn rukkar gjald fyrir uppsetninguna en þá kemur líka maður á staðinn. Vilji kaupandinn spara sér kostnaðinn (sem er þó nokkur) fær hann leiðbeiningabækling í hendurnar.

Í tilfellum viðskiptavina beggja held ég að flestir séu fegnir að fá Internetið til að virka og hugsa ekkert um þráðlausa hlutann, sérstaklega þeir sem vita ekki betur. Ég ók með fyrrum ritstjóra Tölvuheims um bæinn í vor til að sýna honum hversu auðvelt það er að finna þráðlaus net og hve létt verk það er að (mis)nota þau. Það eina sem þarf er örlítil tölvukunnátta og eitt lítið forrit sem auðvelt er að finna á hvaða leitarvél sem er. Þá þegar fundum við ein 100 net og fórum samt ekki víða.

Þessi vandi liggur hjá internetsöluaðilum. Þeim ber skylda til að kynna þessi mál fyrir notendum og kaupendum og leggja sérstaka áherslu á öryggisþáttinn! Það hefur misfarist algerlega og er þessum fyrirtækjum til skammar. Ég hef iðulega fengið spurningar um þráðlaus heimanet og einu tilfellin þar sem örygginu hefur verið sinnt er þegar einhver tölvumaður (með viti) er í fjölskyldunni eða þegar ég hef hamrað á því fyrir fram við viðkomandi að ganga nú almennilega frá þessum málum.

Skortur á þjónustu

Internetsöluaðilarnir geta ekki að mínu viti skotið sér undan ábyrgð með því að segja að notendur geti keypt þessa þjónustu af þeim. Þeir selja aðgang að Internetinu og útvega tækin sem þarf til þess, gjarnan með gylliboðum þar sem þessi tæki eru nánast ókeypis – gegn áskriftarskuldbindingu. En þeir telja sér ekki skylt að ganga almennilega frá tengingunni fyrir notandann! Hvers vegna ekki? Kostar það of mikið? Þessi fyrirtæki eiga nægilegt fjármagn, bæði hafa keypt fjölmiðlafyrirtæki í fullum rekstri nýverið. Telja þeir að örlítill niðurhalsþjófnaður auki viðskiptin hjá þeim og þeir græði meira á núverandi fyrirkomulagi þegar til lengri tíma er litið þótt fyrir komi að þeir þurfi að fella niður einhver umframgjöld þegar notendur kvarta? Og hversu oft kvarta þeir, sérstaklega þessir sem lítið vit hafa á tölvum og internettækni?

Ég hef alltaf verið þeirrar skoðunar að þjónustufyrirtæki (eins og internetsöluaðilar eru vissulega) eigi að þjónusta viðskiptavinina og gera það almennilega. Ánægður viðskiptavinur stendur með sínu fyrirtæki en flýr það ekki við fyrsta tækifæri. Það á ekki að misnota þekkingarleysi þeirra til að spara sér krónur.

Á meðan ég man: þau ykkar sem lesið þetta og hafið enn ekki læst þráðlausu netunum ykkar: það er hægt að finna leiðbeiningar um það á vefjum internetsöluaðilans. Gangi ykkur vel að finna þær!