arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Evrópumeistarar í Interneti

Sem áhugamaður um tölvu- og nettækni getur maður ekki annað en verið stoltur af landi og þjóð þegar birtar eru niðurstöður rannsókna sem sýna hversu langt við erum komin í netvæðingunni. Nú síðast í dag, þegar Hagstofan kynnti rannsókn um notkun á tæknibúnaði og Interneti.

Í rannsókninni, sem nálgast má í heild sinni á vef Hagstofunnar, kemur fram að íslensk heimili séu þau nettengdustu í Evrópu, en 83% íslenskra heimila eru nettengd. Næst á eftir koma Holland með 78%, Danmörk 75%, Svíþjóð 73%, Lúxemborg 65%, Noregur 64%, Þýskaland 62%, Bretland 60%, Finnland 54% og Belgía 50%, svo talin séu upp tíu nettengdustu Evrópulöndin.

Eins og sjá má höfum við talsvert forskot hvað þetta varðar, sem undirstrikar vel hversu vel Íslendingum hefur gengið í tölvu- og netvæðingunni síðustu ár.

Háhraðatengingar upp um 59 prósentustig

Það er annars gaman að grúska í fjölbreyttum tölum Hagstofunnar um notkun á tæknibúnaði og Interneti, en þessi rannsókn Hagstofunnar hefur verið framkvæmd árlega síðustu fimm árin. Þar má til dæmis vel merkja hversu stórt stökkið hefur verið í notkun háhraða nettenginga á síðustu fimm árum, því árið 2002 notuðu einungis 26% allra nettengdra heimila á landinu háhraðatengingar, en í ár var þetta hlutfall hins vegar komið upp í 85% og ljóst að gamla mótaldið og ISDN-tengingin eru á góðri leið með að heyra sögunni til.

Fólk sem ekki notar tölvur mun væntanlega brátt heyra sögunni til einnig, því hlutfall þeirra sem nota tölvur er rétt undir 100% í aldurshópnum 16-44 ára. Um 91% aldurshópsins 45-54 ára nota tölvur, 84% þeirra sem eru á bilinu 55-64 ára nota tölvur en svo hrynur hlutfallið í næsta aldurshóp fyrir ofan, því um það bil 46% 65-74 ára fólks notar tölvur. Ég efast stórlega um að þær kynslóðir sem nú eru að vaxa úr grasi munu hætta að nota tölvur þegar komið er á efri ár og því má búast við að eftir 20 ár eða svo verði hlutfall tölvunotenda farið að nálgast 100% í öllum aldurshópum.

Leitað að upplýsingum um vörur og þjónustu

Þetta eru einungis nokkur dæmi um þær athyglisverðu niðurstöður sem má finna í rannsókn Hagstofunnar og um að gera fyrir áhugasama að sækja skýrsluna og kynna sér niðurstöður hennar. Hún ætti ekki bara að gagnast áhugamönnum um tölvur og Internet, því til að mynda ættu öll íslensk fyrirtæki að velta fyrir sér þeirri staðreynd að 86% internetnotenda nýta sér miðilinn til að leita sér upplýsinga um vörur og þjónustu. Ef þetta er ekki góð áminning um að hafa vefsíðu fyrirtækisins í góðu lagi, þá veit ég ekki hvað…

Kristinn Jón Arnarson er almannatengslaráðgjafi hjá GCI, Grey Communications International, og fyrrverandi ritstjóri Tölvuheims.
Baugur og boltinn (BJ)

Ætli ég sé eini maðurinn sem er kominn með algjöra leið á Baugsmálinu? Ég nennti ekki að lesa viðtalið við Jón Gerald í Mogganum. Eilífar kenningar um samsæri eru afar þreytandi, þó að stundum reynist þær sannar. Ég heyri mjög oft í fólki sem er sannfært um að allt Baugsmálið sé eitt samsæri frá upphafi til enda. Það finnst mér ótrúlegt, því að ég á alltaf erfitt með að trúa slíku upp á fólk. Aðrir segja að Baugsmenn séu að kaupa sér réttvísi. Það eru líka ómerkileg vísindi. Auðvitað hafa þeir mjög fína lögmenn. Ég þekki aðallögmenn þeirra og veit að þeir eru snjallir menn. Þeir hafa einbeitt sér að þessu stóra máli í langan tíma og unnið það vel. En á endanum hlýtur réttvísin að sigra. Ef Baugsmenn eru sekir verða þeir dæmdir, ef þeir eru saklausir verða þeir sýknaðir. Peningar munu ekki stjórna því. Fram að þessu hafa þeir verið sýknaðir í öllum atriðum sem dæmt hefur verið í. Það segir sögu.

Fótboltinn

Það er svolítið erfitt að halda ekki með neinum í heimsmeistarakeppninni. Það eru mörg góð lið, en ekkert þeirra er uppáhaldsliðið mitt. Ég hef alltaf haldið svolítið upp á Brasilíu síðan Pele var og hét. En þeir hafa ekki sýnt neina meistaratakta. Maður getur eiginlega ekki haldið með Þjóðverjum og það þarf ekki að skýra nánar. Englendingar með puntudrenginn Beckham hrífa engan sem ekki er gegnsýrður af þeim áður. Joe Cole hefur sýnt takta, en annars ...

Portúgalar unnu Hollendinga í spennandi leik sem dómarinn missti út í hreina vitleysu. Ronaldo er frábær, en hann fór útaf. Figo er svo upptekinn af því að vera kyntröll að manni leiðist að sjá hann, svo ekki sé talað um íþróttamannslega hegðun hans þegar hann skallar fyrst Hollendinginn (sem lét sig svo detta) og þegar hann lék svo sjálfur fall með tilþrifum. Lét meira að segja setja ís á augað á sér. Ég hefði rekið hann útaf í bæði skiptin.

Argentína grísaði á sex mörk á móti Serbíu-Svartfjallalandi. Hvað er erfitt að vinna land sem er sjálft að liðast í sundur? Þeir mörðu Mexíkó en með þessu áframhaldi vinna Þjóðverjarnir þá.

Aðrir í átta liða úrslit. Ítalir lenda á móti Ástralíu, sem getur ekkert nema flækjast fyrir. Formsatriði, en örugglega leiðinlegur leikur. Ítalir mæta svo sigurvegaranum úr leik Sviss og Úkraínu! Hvers konar lúserar veljast saman? Ítalía virðist örugg í undanúrslit.

Brassar þurfa að mæta á móti Gana. Formsatriði. Svo keppa Frakkar og Spánverjar í leik sem einhvern tíma hefði verið kallaður stórveldaslagur, en Frakkar eru ekkert stórveldi í þessari keppni. Þeir eru eins og Svíar í handboltanum, of seinir að skipta út gamlingjunum.

Spáin? Því ekki það. Þýskaland mætir Portúgal í undanúrslitum og vinnur. Í hinum leiknum vinnur Brasilía Ítalíu. Úrslitaleikurinn eins og ég spáði allan tímann: Þýskaland Brasilía og úrslitin verða ... Tja, er vert að sprengja alla veðbanka?

Benedikt Jóhannesson
Ágætis byrjun (BJ)

Jæja, þar kom að því, loksins nýr pistill. Það er augljóst að sumarfrí á heimur.is eru með lengsta móti, eða pistlahöfundar með þeim allra lötustu. Skyndikönnun meðal erlendra pistlahöfunda leiðir í ljós að þeir fara flestir í frí í tvær eða í mesta lagi þrjár vikur, en reyndar alls ekki eins ferskir og höfundar Heims. Að loknu tíðindalitlu sumri er eins gott að búa sig undir átök vetrarins með því að stilla aftur inn á pistlahöfundana sívinsælu.

Það er eðlilegt að byrja á því að segja frá sumarfríi sem hjá þessum höfundi var eytt í Suður-Frakklandi. Sérhver dagur byrjaði á gönguferð um skóga í nágrenni hússins og markmiðið það að ná rómantískri stemmingu sem Frakkar eru svo frægir fyrir. En líklega fara Frakkar helst í gönguferðir á kvöldin, því að eftirminnilegast er ekki fegurð trjánna og söngur fuglanna heldur ókjör af rusli meðfram vegum og stígum, sérstaklega Marlboro vindlingapakkar. Það svarar því spurningunni hvert hinn frægi Marlboro maður ríður út af auglýsingamyndunum sem hann er þekktur af. Í skógana í nágrenni Grasse. Þar var líka mikið af villuráfandi hundum, höfundi pistilsins til mikillar skelfingar, en þeir hafa greinilega ekki haldið Marlboromanninum frá.

Nokkrar bækur bættust í safnið. Þeir sem ekki hafa lesið spennubókina The Da Vincy Code eftir Dan Brown ættu að taka frá langa helgi, því að bókin er svo vel skrifuð að menn geta beðið tjón á sálu sinni við að tefjast við lesturinn. Önnur umtöluð bók olli vonbrigðum, Sagan af Pí, sem segir frá strák á báti á Kyrrahafinu með tígrisdýri. Þeir sem hafa klárað Höfund Íslands efitr Hallgrím Helgason eiga góðan séns í þessa, en ef menn hafa ekki klárað fyrstu hundrað blaðsíðurnar af Hallgrími eiga þeir varla mikla möguleika í Pí.

Annar var sumarið rólegt, nema hvað í fyrrnefndri Frakklandsferð reið yfir landið hitabylgja sem drap um tólf þúsund heimamenn. Heilbrigðisráðherrann sagði að þetta væri ekkert mál og hann hefði gert allt rétt. Hann er núna fyrrverandi heilbrigðisráðherra.

Hér heima eru allir ráðherrar nýbakaðir eftir kosningar en búið að tímasetja breytingar fram eftir kjörtímabili þannig að menn geta beðið spenntir eftir palladómum um þá nýju og þá sem brátt verða fyrrverandi ráðherrar.

Það má búast við því að pistlar vetrarins fari hægt af stað en ná vonandi fyrri styrk innan tíðar.

Benedikt Jóhannesson
Ný heimsmynd (BJ)

Í vikunni sem leið komu nokkrar fréttir sem mér fannst geta breytt mynd minni af veröldinni. Menn hafa misskilið Biblíuna og hinn biblíusinnaði Bush ætlar í kjölfar endurreisnar Júdasar að kasta blessuðum kjarnorkusprengjum á Íran. Flest fólk var ekkert að kippa sér upp við þetta.

Fyrirhuguð kjarnorkuárás á Írak finnst mér stórfrétt, en það var smáfrétt í Mogganum. New York Times var ekki lengi með fréttina um árásina fyrirhuguðu á forsíðu vefs síns og útvarpið sagði okkur að Jack Straw, utanríkisráðherra Breta teldi þetta „snargalið“ og jafnframt að ástandið í Írak væri „svekkjandi.“ Mér finnst Straw tala svolítið táningalega, en svona er tíðarandinn. Forsætisráðherra Breta, Tony Bair, sá þekkti smeðjugaur, vill eflaust að ráðherrarnir séu svalir í tali.

New York Times hafði hins vegar margar fréttir af Júdasarguðspjalli sem Mogginn sagði okkur líka frá. Ég var hálf spældur með það því að þar með var frá mér stolið hugmynd að smásögu sem átti að heita Júdasarguðspjall. Hún er ekki alveg ónýt enn (nema nafnið) og ég ætla ekki að segja meira frá henni hér svo að Dan Brown eða Ólafur Jóhann steli ekki hugmyndum frá mér. Mér finnst þetta svolítið merkilegt að gera Júdas að góða manninum. Hví ekki? Hefði hann ekki komið til hefði Jesús riðið aftur á asna út úr Jerúsalem og við hefðum engan skírdag eða föstudaginn langa. Við hefðum í besta falli erft einhverja páska frá Gyðingum sem ekkert hefði verið varið í. Ég held að þessi túlkun sé einmitt það sem menn þurftu á að halda og í raun augljós þegar einhver hefur sett hana fram. Karen Blixen skrifaði smásögu um að Barrabas hefði verið miður sín vegna þess að honum var sleppt í staðinn fyrir Krist, en hlaut að vísu heimsfrægð að launum. En ef það hefðu bara verið krossfestir þrír þjófar þennan dag hefði hann horfið í gleymsku eins og svo margir aðrir. Nei, Júdas hefur ekki fengið sanngjarnan dóm.

Eftir þessar smáfréttir, fyrstu áform um kjarnorkusprengjur á mannvirki í meira en sextíu ár og umturnun guðspjallanna fór ég að pæla í krossgátu Moggans. Hún tekur mig minnst klukkutíma, ef ég þá næ að ljúka henni. Tengdamamma leysir hana á hálftíma. Núna var hún sérstaklega erfið. Dæmi: Svelgur = Iða, Gyðja = Iðunn, Vinna = Iðja, Sprikl = Ið, Vinna = Iðja, Innyfli = Iður, Það = Ið, Mynd af veiðihjóli = Veiðihjól. Ég veit ekki hvað það er, en stundum fæ ég það á tilfinninguna að krossgátan sé aðallega ætluð þeim sem hafi ekki komist í gegnum nema hluta af stafrófinu.
Ítalskir dagar á Alþingi (BJ)

Það er margt hægt að læra af Ítölum. Í Róm var lýðræði að hætti heimamanna í heiðri haft í fornöld og Rómverjar áttu sér samskiptamáta sem íslenskir stjórnmálamenn hafa nú tileinkað sér. Á ítalska þinginu eru slagsmál og eyrnafíkjur enn í dag daglegt brauð, en voru sjaldgæfari hér á landi til skamms tíma. En ekki lengur. Lygnum aftur augum og sjáum atburðarásina fyrir okkur:xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" /?

Ungur maður stendur í pontu með hárið sleikt aftur. Þetta er Sigurdo Karo, metnaðarfullur fulltrúi Forza Independa, flokksins sem ræður öllu nema fjölmiðlunum. Hann hæðist að andstæðingunum og kallar þá pigro, letingja. Hann horfir hæðnislega á salinn og veit að þeir eiga ekkert svar. Stjórnarandstaðan á aldrei neitt svar.

Umræðunni lýkur og það er slökkt á myndavélunum. Signore Karo staflar saman skjalabunkanum á borðinu. Hann lítur upp á ráðherraborðið og sér Guidno, Ministro del Agraria, landbúnaðarráðherrann. Guidno er svipaður Caligúla, keisaranum sem átti sér hest að ráðgjafa. Ráðgjafi Guidnos er naut. Þeir kyssast stundum á góðri stund ráðgjafinn og ráðherrann. Flokkur ráðherrans bregst aldrei vinum sínum og þeir bregðast honum aldrei.

Þetta er góður dagur í þinginu. Andstæðingarnir reyna að klekkja á ríkisstjórninni með því að kvarta undan að þingstörfin séu ekki fjölskylduvæn. Stjórnarandstæðingar gleyma aldrei „fjölskyldunum“. Þeir og forsetinn eru „fjölskylduvænir.“ Nú ætla þeir að tala stjórnina í kaf með því að lesa gömul frumvörp. Með því að hver tali í tvo tíma endist umræðan í 56 tíma, 58 tíma ef Signore Christo H. Guinno er í stjórnarandstöðu í dag.

Allt í einu er eins og dimmi yfir öllu. Dagurinn er ekki lengur jafnbjartur og það er eins og það hafi dregið ský fyrir sólu. Signore Karo lítur upp og áttar sig á því að hann hefur gert skelfileg mistök. Hann hafði gleymt Atto Chitte Guio eða Guio pigro (Gauja lata), gamla skipstjóranum sem kallar ekki allt suo ava (ömmu sína). Þögnin er rofin og allt nötrar í Sede del parlamento við Piazza del est.

Signore Karo gerir sér ljóst að nú hefur hann gengið of langt. Atto Chitte ætlar ekki að gera honum tilboð sem hann getur ekki hafnað. Með hljómfagurri en hásri röddu segir Atto: „Þú heldur að þú getir komist upp með að sýna mér ekki virðingu. Þú gengur inn í þingsalinn og kyssir ekki hringinn minn. Svo veður þú upp í stólinn og kallar mig Guio pigro. Enginn kallar mig Guio pigro nema einu sinni.“

Æfi Signore Karos rifjast öll upp á augabragði og þýtur framhjá eins og myndbandsspóla á fast forward. Hann man eftir sögunum í þingflokknum og tilboðunum góðu. Hver sagði aftur: „Ég þarf valdamikla vini. Ég á sand af seðlum. Sannast sagna þarf ég pólitíkusa sem ég get haft í vasanum eins klink.“ Þar slitnar spólan og hann man ekki meir.

Það töluðu ekki fleiri þingmenn um Guio pigro þennan dag.

Benedicto figlio Giovanni Zoëga
Framsókn eða Samfylking? (BJ)

Ég velti því fyrir mér hvort Íslendingar séu á leiðinni inn í tveggja flokka kerfi. Í könnun Fréttablaðsins eru tveir flokkar búnir að stinga hina af. Framsókn trítlar mjög langt á eftir og fengi fjóra eða fimm þingmenn ef úrslit kosninga yrðu eins og nú horfir. Vinstri grænir gjalda kannski fjarvistar foringja síns, en loftið virðist allt í einu úr þeim.xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" /?

Ef kosningarnar færu eins og þessi könnun myndu Sjálfstæðismenn fá 29 þingmenn og Samfylking 22 ef ég man rétt. Flokkarnir fengju kannski aðeins fleiri ef Frjálslyndir detta út. VG væru með sex þingmenn. Ef úrslit þingkosninga yrðu svona gætu Sjálfstæðismenn myndað tveggja flokka ríkisstjórn með öllum en hinir flokkarnir yrðu að vera allir saman. Það held ég að engum myndi finnast aðlaðandi kostur.

Mér finnst fylgisleysi Framsóknar undarlegt því að mér finnst Halldór hafa staðið sig ágætlega. Hann hélt líflega ræðu hjá Viðskiptaráðinu og var manna líflegastur í Kryddsíldinni á gamlársdag að mér er sagt. Hann er líka duglegur að sækja viðburði en ekkert dugir til. Innri átök í flokknum veikja líka stöðu foringjans nú þegar hann er loksins kominn í æðstu stöðu. Kristinn H. Gunnarsson, Siv og Jónína Bjartmarz virðast öll vera í einhvers konar fýlu sem er hvorki þeim né flokknum til framdráttar. Það er ekki gaman að vera formaður í flokki fýlupúka.

Menn ættu að gæta sín á því að afskrifa Framsókn. Flokkurinn hefur mikinn aðgang að fjármagni og mun beita því óspart fyrir næstu kosningar. Undanfarin ár hefur slíkt dugað flokknum mjög vel og hann hefur breytt vonlausri stöðu í varnarsigur á elleftu stundu.

Sjálfstæðismenn virðast vera að ná aftur fyrra fylgi undir forystu Geirs H. Haarde. Hann er gjörólíkur Davíð Oddssyni og þó að hann sé gamalkunnugur í stjórnmálunum er líklegt að hann njóti þess að vera „nýr foringi.“ Ekki er ólíklegt að Sjálfstæðismenn fari aftur upp í 25 til 26 þingmenn eftir kosningar, en það er sami þingstyrkur og flokkurinn hafði á árunum 1991 til 2003.

Ef kjósendur ákveða að gefa Framsóknarmönnum frí er líklegt að Samfylkingin fari í stjórn með Sjálfstæðismönnum. Spurningin er aðeins hvort Ingibjörg Sólrún stýrir flokknum af hyggindum eða endurtekur mistök sín frá síðustu alþingiskosningum þar sem hún tryggði það fyrirfram að samstarf við Sjálfstæðisflokkinn var útilokað. Hún er satt að segja að komast í þá stöðu að fleiri mistök verða til þess að enginn tekur hana alvarlega lengur sem stjórnmálamann. Hún háði hatramma baráttu fyrir formannsstöðunni og lesendur heimasíðu Össurar sjá að hann hefur ekki gleymt meðferðinni sem hann fékk. Þingflokkur Samfylkingarinnar er ósamstæður á að líta og ekki vænlegur til samstarfs. Ef menn á þeim bæ taka sig ekki á verður eyðimerkurganga flokksins býsna löng.

Benedikt Jóhannesson
Fjórði foringinn (BJ)

Prófkjör Samfylkingarinnar var um helgina. Borgarstjórinn sendi mér bréf á föstudaginn um að ég mætti kjósa. Þrátt fyrir að prófkjörið var byggt upp í kringum það að allir mættu kjósa og þyrftu hvorki að vera í Samfylkingunni né styðja hana kusu aðeins rúmlega níu þúsund manns. Á Akureyri, Ísafirði og Álftanesi fengu bæjarstjórar yfirgnæfandi traustsyfirlýsingu. Í Reykjavík var borgarstjóranum hafnað.

Ég velti því fyrir mér hvers vegna fjölmiðlar fjalla lítið um aðalfréttina í þessu prófkjöri sem er auðvitað að sá sem R-listinn hefur valið sem leiðtoga sinn, borgarstjórinn sjálfur, lendir í öðru sæti. Ástæðan er kannski sú að skoðanakannanir höfðu sýnt þetta fyrir löngu. Engu að síður vekur það athygli að eftir kosningabaráttu sem kostaði Reykvíkinga tugi milljóna króna í launum til leikskólastarfsmanna. Greinilega hefur þessi ómerkilega brella dugað til þess að fleyta borgarstjóranum í annað sætið, en það er háttur lýðskrumara að beita sér fyrir útgjöldum en hafa ekki áhyggjur af því hvernig fjár er aflað. Enn grímulausari var notkun á fjármunum borgarinnar til þess að auglýsa viðtalstíma borgarstjóra með stórri mynd. Borgarstjórinn veit sem er að kjósendur muna ekki mikið eftir skuldasúpu R-listans á kjördegi.

Út um allt land fengu bæjarstjórar Sjálfstæðismanna mikla traustsyfirlýsingu. Fyrir skömmu gerðist það sama á Seltjarnarnesi og í Kópavogi. En R-listanum gengur ekkert að finna foringja. Þegar Ingibjörg Sólrún bauð sig fram til borgarstjórnar árið 1994 hæddist hún að Sjálfstæðismönnum sem hefðu haft þrjá foringja á kjörtímabilinu, Davíð, Markús og Árna. Sjálf hafði hún alltaf þennan hátt á með Alfreð sem yfirforingja og Árna aukaforingja. Munurinn var sá að R-listinn hafði þrjá foringja samtímis. Opinberlega var Ingibjörg þó alltaf foringinn þó að hún gætti þess að hringja í Alfreð oft á degi hverjum.

Nú bregður svo við að fjórði opinberi foringinn á kjörtímabilinu er kominn fram. Ingibjörg Sólrún varð að víkja úr stól borgarstjóra eftir að hún sveik loforð sitt um að gefa sig óskipta að borgarmálunum og fór í framboð til þings þar sem hún náði reyndar ekki kjöri. Síðan hefur hún verið eins og vængbrotin og í þessu prófkjöri reyndi hún að láta líta svo út að hún styddi alla frambjóðendur í fyrsta sæti. Þórólfur Árnason átti stuttan feril og eftir miklar vangaveltur var ákveðið að velja þann Samfylkingarmann sem fæstir þekktu í hans stól. Samfylkingarmenn hafa nú ákveðið að sparka í borgarstjórann, hafna honum í prófkjöri og velja geðþekkan utanflokksmann hans í stað.

Það er stórfrétt að borgarstjóranum er hafnað. Fjölmiðlar hafa hins vegar misst af aðalfréttinni, kannski vegna þess að þeir mundu aldrei almennilega hver var borgarstjóri.

Benedikt Jóhannesson
Ekkert að óttast (BJ)

Ég heyrði að Ögmundur Jónasson er kampakátur yfir því að Íslendingar ætla að taka að sér sumt af því sem herinn í Keflavík hefur verið að gera. Það er ég líka. Ég hef aldrei haft neina trú á því að herinn væri að borga fyrir ýmislegt annað en það sem beinlínis fylgir hernaði. En ég tók eftir því að Ögmundur talaði hæðnislega um hvort menn væru hræddir við árás. Ekki er ýkja langt síðan skoðanabræður Ögmundar töldu líklegt að kjarnorkusprengjum yrði beint gegn ratsjárstöðvum hér á landi.

Mér finnst það gott hjá Geir Haarde að bjóðast til þess að borga hlut Íslendinga við flugvöllinn í Keflavík og þyrlusveit. Þó fyrr hefði verið. Íslendingar eiga ekki að koma fram eins og beiningamenn til Bandaríkjamanna og grátbiðja þá um að vera hér á landi vegna þess að okkur vanti ölmusu. Sem betur fer stóðu ráðamenn hérlendis alltaf gegn því að Bandaríkjamenn greiddu fyrir vegaframkvæmdir eða að þeir borguðu leigu fyrir dvöl sína hér. Engu að síður hefur það alltaf verið vitað að herliðið hefur lagt mun meiri kostnað í Keflavíkurflugvöll en nauðsynlegt var vegna varna landsins. Sama gildir um ratsjárstöðvar víða um land. En það þarf ekki að efast um það að stöðin í Keflavík var mikilvægur hlekkur í vörnum NATO, bæði fyrir Íslendinga og aðra.

Það hefur verið aðalsmerki heiðarlegra Sjálfstæðismanna að afneita Aronskunni svonefndu, það er sú stefna að Bandaríkjamenn skyldu greiða fyrir dvölina hér. Aron Guðbrandsson var talinn braskari á árum áður, en var líklega í raun frumkvöðull á sviði verðbréfaviðskipta. Mörgum fannst leið hans heillandi, það er svo erfitt að standast það að fá greitt fyrir ekki neitt.

Eftir að Ögmundur og félagar hans töpuðu kaldastríðinu minnkaði hlutverk stöðvarinnar í Keflavík. Bandaríkjamenn hafa líka þurft að spara alls staðar (nema í Írak) og því eðlilegt að þeir vildu minnka viðbúnaði í Keflavík. Ekki má heldur gleyma því að fjarskiptabúnaður er miklu fullkomnari nú en var fyrir fimmtíu árum og flugvélar langdrægari. Hér þurfa engar vélar að stoppa á leið sinni yfir hafið nema til þess að kaupa samlokur fyrir flugmenn í fangaflugi. En auðvitað væri það hvorki gott fyrir Bandaríkjamenn né Íslendinga að einhverjir aðrir fengju sér bækistöð hér, segjum Arababandalag gegn skopmyndum.

Lengi hefur hvorki gengið né rekið í viðræðunum. Auðvitað veit ég ekkert um það, en hugsanlegt er að Bandaríkjamenn hafi hótað því að draga sig til baka einhliða, ef ekkert útspil kæmi frá Íslendingum. Kannski hefur Geir haft frumkvæðið. Mér finnst það líklegast að hann hafi ákveðið að höggva á hnútinn og bjóðast til þess að taka upp veskið. Það er sómi að því. Enda ætti flugvöllurinn í Keflavík ekki að vera of dýr fyrir þjóð sem leggur undir sig allar eignir í hverju NATO-ríkinu á fætur öðru.

Benedikt Jóhannesson

Fleiri pistlar
Himnaríki (BJ)

Ég fór í Himnaríki um helgina. Ekki það að ég hafi tekið forskot á sæluna heldur sá ég leikrit Árna Ibsens, Himnaríki. Það er snjallt verk sem gerist allt í sumarbústað. Leiksviðinu er skipt í tvennt. Önnur sviðsmyndin er úti, hin inni. Það sem óvenjulegt er að áhorfendum er líka skipt í tvennt. Helmingurinn sé bara það sem gerist úti, hinn hlutinn bara það sem gerist inni. Mér datt í hug að þetta væri svipað og raunveruleikinn. Maður sé aldrei alla myndina.

Í leikritinu er þetta þannig að það er leikið samtímis og stundum er opnað milli sviðanna og maður fær einhverja hugmynd um það sem gerist hinum megin. Við sáum fyrst það sem gerist inni, en stundum kom fólkið að utan inn, stundum reitt og stundum glatt, stundum þurrt og stundum blautt og maður varð að geta sér til um hvað hefði gerst. Sumt var maður spenntur að vita, annað gat maður ekki látið sér detta í hug, því að maður sá ekki hinn heiminn.

Eftir hlé var svo gátan ráðin að þessu leyti. Leikritið var endurtekið. Nú vissum við hvað hafði gerst inni og sáum hinn hlutann. Það kom mér á óvart að þó að aðeins væri liðinn klukkutími mundi ég ekki í smáatriðum hvað var gerast inni meðan atburðirnir gengu sinn gang á veröndinni.

Í raunveruleikanum höfum við þá hliðstæðu að við náum aldrei að sjá alla myndina. Jafnvel á sviðum sem við teljum okkur gjörþekkja er alltaf eitthvað sem gerist bakvið tjöldin. Í viðskiptum eða stjórnmálum er þetta enn flóknara. Þar sjáum við oftast þá mynd sem menn vilja að við sjáum. Þess vegna geta ímyndarsmiðir selt okkur stjórnmálamenn sem ferska og góða vöru, jafnvel menn sem allir eru sammála um að löngu séu farnir að úldna.

Tökum sem dæmi Jeltsín Rússlandsforseta. Öll heimsbyggðin hafði séð hann dauðadrukkinn við opinber tækifæri og fregnir hermdu að hann væri orðinn veill. Á nokkrum vikum tókst bandarískum ímyndarsmið að snúa dæminu við. Jeltsín hélst edrú í nokkrar vikur og birtist sem lífglaður og kröftugur stjórnmálaforingi. Hann var endurkjörinn og gat dottið í það aftur.

Hér á landi keppast menn í sviðsljósinu líka við að snúa góðu hliðinni að almenningi. Þó er það ekki einhlítt. Sumir koma oftast hörkulega fram útávið. Svo eru menn allt öðruvísi þegar maður kynnist þeim betur. Nú er algengt að pólitíkusar og bisnessmenn séu með ímyndarsérfræðinga í fullri vinnu. Þess á að gæta vandlega að almenningur sjái skemmtilega, mjúka og trausta manninn. Hitt má enginn augum líta. Stundum bregðast ímyndarsérfræðingarnir og leggja til einhverja vitleysu. Það hjálpar að minni almennings er ekki gott.

Það getur enginn leikið glansmynd af sér endalaust og það er miklu betra að menn séu bara eins og þeir eiga að sér að vera. En þá eru þeir kannski ekki góð söluvara.