Þrjá bestu háskóla í heimi (BJ)

Nýkjörinn háskólarektor setti sér það markmið í fyrra að Háskóli Íslands yrði einn af 100 bestu háskólum í heimi. Í samræmi við það markmið ákvað menntamálaráðherra að styrkja skólann. Í stað þess að gleðja háskólasamfélagið reiddust prófessorar við aðra skóla.

Margreynt er að fólki líður verr en ella ef öðrum líður betur. Það er örugglega almennari ánægja við almenna fátækt en ríkidæmi þar sem tekjumunur er mikill. Nú gerist það sama. Þorgerður Katrín var ekki fyrr búin að undirrita samninginn við Kristínu að prófessorar við aðra íslenska háskóla láta í sér heyra.

Menn greinir á um það hversu æskilegt það markmið er að Háskóli Íslands komist á lista yfir bestu háskóla í heimi. Sjálfur tel ég það ónauðsynlegt og óæskilegt markmið. Til þess eru tvær ástæður: Mælikvarðinn á gæði er ekki góð kennsla heldur fjöldi vísindagreina sem skrifaðar eru af kennurum. Auk þess er það æskilegt fyrir íslenskt samfélag að vel menntað íslenskt fólk hafi sem margvíslegastan bakgrunn. Eftir því sem fleiri skrifa doktorsritgerðir við Háskóla Íslands þeim mun einsleitari verður hópurinn. Það háir mörgum, til dæmis mörgum íslenskum stjórnmálamönnum, að þeir hafa aldrei búið erlendis.

Eftirfarandi frétt birtist í Ríkisútvarpinu föstudaginn 12. janúar:

„ HR: Aukin framlög til HÍ harðlega gagnrýnd

Prófessor við Háskólann í Reykjavík gagnrýnir harðlega ákvörðun ríkisstjórnarinnar um að veita Háskóla Íslands stóraukin framlög til rannsókna. Hann segir þetta ganga þvert á yfirlýsta stefnu Sjálfstæðisflokksins og eyðileggja samkeppni innan vísindasamfélagsins.

Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir menntamálaráðherra undirritaði í gær samning við HÍ þar sem gert er ráð fyrir að til viðbótar framlögum til kennslu verði framlög til rannsókna og rannsóknanáms við skólann aukin frá því sem er nú þannig að við lok samningstímabils árið 2011 fái Háskóli Íslands um 3 miljarða króna meira.

Aðspurð sagði hún að ekki væri ætlunin að líta til annarra háskóla í þetta sinn. Þetta gagnrýnir Einar Steingrímsson, prófessor í stærðfræði við Háskólann í Reykjavík, og segir hann marga vísindamenn innan háskólasamfélagsins, einnig í Háskóla Íslands, telja að skilvirkasta leiðin til að nota fjármagn til rannsókna sé að setja það í gegnum samkeppnissjóði. Hann segir vísindi snúast um samkeppni og að góðir mælikvarðar séu til á gæði vísinda og með notkun þeirra sé hægt að úthluta fé til bestu vísindamannanna og bestu verkefnanna. Það eigi ekki að skipta máli í hvaða skólum þeir séu.

Einar segir einnig að menn séu með fjárveitingunni að gefa í skyn að Háskóli Íslands sé eini skólinn sem sé eitthvað púkkandi upp á á Íslandi.“

Það er örugglega betra fyrir hag íslensks samfélags að gera eitthvað líkt því sem Einar Steingrímsson stingur upp á í stað þess að hefja nú hringekju styrkja til hvers háskólans á fætur öðrum. Best af öllu er ef hægt er að tryggja að fjármunirnir verði settir í rannsóknir sem skipta einhverju máli, en sannast sagna eru flestir háskólamenn orðnir býsna fjarri raunveruleikanum.

Íslenska leiðin væri hins vegar að allir skólar á háskólastigi settu sér sama ranga markmiðið: Að komast á lista yfir 100 bestu háskóla í heimi. Við viljum ekkert minna en gull, silfur og brons.

Benedikt Jóhannesson