Fáar konur pólitískir leiðtogar(JGH)

xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" /?

Þessa dagana er verið að ganga frá pólitískum hjónaböndum í flestum bæjum landsins. Það er þó ekki gengið upp að altarinu í Garðabæ, Seltjarnarnesi, Hafnarfirði og Reykjanesi þar sem kosningarnar gáfu af sér hreina meirihluta. Það er hins vegar ánægjulegt að hlutur kvenna í sveitarstjórnum jókst í kosningunum um síðustu helgi.

Það er samt ekki allt sem sýnist því það vantar mjög mikið upp á að konur sæki fram sem leiðtogar og leiði listana í stærstu bæjarfélögum landsins. Fáar konur eru pólitískir leiðtogar og fáar konur eru bæjarstjórar í stærstu sveitarfélögunum.

Jafnréttisstofa sendi frá sér fréttatilkynningu í kjölfar kosninganna og sagði að hlutur kvenna í sveitarstjórnum hefði aukist úr 31,5% í 35,9% og hefði raunar aukist jafnt og þétt frá árinu 1978. Ef fram heldur sem horfir má reikna með að hlutur kvenna verði í kringum 40% í næstu sveitarstjórnarkosningum. Það er góður áfangasigur.

Það er mikilvægast núna í jafnréttisumræðunni að konur einbeiti sér meira að leiðtogahlutverkinu í stærstu bæjarfélögum landsins. Kona er að hætta sem borgarstjóri í Reykjavík og kona er að hætta sem bæjarstjóri í Mosfellsbæ. Þá var kona til skamms tíma bæjarstjóri í Garðabæ og sömuleiðis í nokkra mánuði í Kópavogi í kjölfar skyndilegs fráfalls Sigurðar heitins Geirdals.

Þegar litið er yfir stærstu bæjarfélög landsins; Reykjavík, Kópavog, Hafnarfjörð, Garðabæ, Seltjarnarnes, Reykjanes, Mosfellsbæ, Akranes, Ísafjörð, Skagafjörð,Akureyri, Húsavík, Egilsstaði, Vestmannaeyjar og Selfoss sést að á þessum stöðum er engin kona að taka við sem bæjarstjóri.

Það er í sjálfu sér engum um að kenna að staðan er svona. Konur þurfa sjálfar að bjóða sig fram og vilja leiða listana; hafa áhuga á að vera oddvitar listanna. Þær þurfa að keppa í prófkjörum til að ná fyrsta sætinu. Bjóði þær sig ekki fram í fyrsta sætið þá lenda þær auðvitað ekki í fyrsta sæti. Það er heldur auðvitað ekkert náttúrulögmál að jafnræði sé með kynjunum í pólitík; það er fyrst og fremst verið að kjósa um einstaklinga.

Kona var í efsta sæti V-listans í Reykjavík, D-listans í Mosfellsbæ, Nes-listans á Seltjarnarnesi og S-listans í Kópavogi. Ég held að Samfylkingin nagi sig í handarbakið yfir að hafa stillt upp karli í efsta sæti listans í Reykjavík og ákveða þar með að bola í burtu konu úr sínum röðum úr stóli borgarstjóra. Athyglisvert er að sú atlaga naut fylgis formanns flokksins – sem er kona og hefur talað mikið um jafnrétti. Þessi ákvörðun réðst að vísu í opnu prófkjöri og var niðurstaða meirihluta kjósenda innan Samfylkingarinnar í Reykjavík.

Um D-listann í Reykjavík er það að segja að þar tókust tveir karlar á um efsta sætið í prófkjöri sjálfstæðismanna við uppstillingu listans í Reykjavík. Kona bauð sig hins vegar fram í annað sætið og lét það duga. Hvers vegna bauð hún sig ekki fram í fyrsta sætið og vildi ná leiðtogasæti listans?

Einhverju sinni var það sagt við mig að konur „vildu ekki styggja karlana“ í eigin flokkum og bjóða sig fram gegn þeim í prófkjörum. Þær væru svo „kurteisar“. Kannski er það svo.

Nýafstaðnar kosningar sýna að velgengni er ekki endapunktur heldur ferðalag og því fylgir mikið sjálfstraust að leiða lista til sigurs í kosningum. Sigur í kosningum styrkir alla sem leiðtoga og hvað þá ef þeir fylgja því eftir með því að halda rétt á spilunum og mynda meirihluta í bæjarfélögum. Sigur í kosningum getur augljóslega búið til leiðtoga.

Í kosningum er kosið um hæfa einstaklinga. Það er fáránlegt að kjósa konu bara af því að hún er kona. Það á ekkert skylt við jafnrétti. En konur þurfa í auknum mæli að vilja vera leiðtogar og vilja leiða listana í stærstu bæjarfélögum landsins.

Jón G. Hauksson.

[email protected]