Hver var alvöru hetja? (BJ)

Willy Brandt var þekktur maður á árunum milli 1955 og 1975 og auðvitað lengur. Hann var borgarstjóri í Vestur-Berlín og var þekktur á þeim árum fyrir að láta ekki kommana vaða yfir sig. Seinna varð hann boðberi þess að Vesturveldin ættu að stuðla að friðsamlegri sambúð við Austur-Evrópu því að kalda stríðið hefði ekki leitt til neins. Hann og Richard Nixon hittu leiðtogana í austri hvern á fætur öðrum og náðu góðu sambandi við þá. Slökunarstefnan, detante, var boðorð dagsins. Báðir hittu leiðtoga sem útilokað var talið að menn í þeirra stöðu gætu hitt. Þeir komust báðir til valda sem þjóðarleiðtogar árið 1969 og svo einkennilega vildi til að báðir urðu að segja af sér vegna hneykslismála sumarið 1974.

Opinberlega var alltaf sagt að Brandt hefði hætt vegna þess að hann réð njósnara frá Austur-Þýskalandi á skrifstofu sína. Sjónvarpið hefur undanfarið sýnt þætti þar sem Brandt er sýndur sem kvennabósi sem varð að segja af sér vegna kvennamála. Kvennabósasagan hafði oft heyrst. Altalað var að þegar hann kom hingað til lands árið 1968 á leiðtogafund NATO-ríkja hefði hann óskað eftir því að fá einhverja stelpu sér til dægrastyttingar og við því var orðið, segir sagan. Samkvæmt myndinni í sjónvarpinu er þessi saga mjög líkleg.

Brandt fékk friðarverðlaun Nóbels árið 1971 fyrir Austurpólitík sína. Í henni fólst að menn ættu að viðurkenna að stríðið hefði farið eins og það fór og kommúnistar (Rússar) réðu Austur-Evrópu. Henry Kissenger ráðgjafi Nixons og seinna utanríkisráðherra fylgdi þessari stefnu, en hann var þýskur að uppruna. Kiisenger fékk líka Nóbelsverðlaunin, fyrir friðarsamninga við Norður-Víetnam. Þeir reyndust upphafið að endalokum Suður-Víetnams.

Það kann að hafa orðið friðvænlegra í Evrópu og jafnvel heiminum öllum um sinn, en með pólitík sinni tryggðu þeir Brandt og Nixon yfirráð kommúnista án áreitis úr vestri um nærri tvo áratugi. Það var ekki fyrr en Ronald Reagan kom með stjörnustríðsáætlun sína að að kommúnistar réðu ekki lengur við vopnakapphlaupið og ríkisstjórnirnar í austri féllu hver á fætur annarri. Reagan fékk hins vegar engin Nóbelsverðlaun. Svo broslega vill til að maðurinn sem hann felldi úr embætti, líklega lélegasti Bandaríkjaforseti á seinni hluta aldarinnar, Jimmy Carter, fékk verðlaunin árið 2002 fyrir að Bush ætlaði í Íraksstríðið. Hann gerði ekki neitt og gat því ekki fengið verðlaunin fyrir eigin verk.

Hversu illa sem mönnum kann að líka við hernaðaruppbyggingu og yfirlýsingar um styrkleika og yfirburði er það engu að síður staðreynd að þegar menn hafa sýnt styrk í vopnakapphlaupi hefur þeim tekist að sigrast á andstæðingnum án styrjaldar; þegar menn sýndu undanslátt, eins og Bretar fyrir seinni heimstyrjöldina, kalla þeir yfir sig hörmungar. Margir eiga erfitt með að sætta sig við það að Brandt hafi hrökklast frá völdum en hinn feiti og hægrisinnaði Kohl hafi náð að sameina Þýskaland. Þá hikuðu jafnaðarmenn en feiti durgurinn sá að þar var einstakt sögulegt tækifæri sem hann greip. Hann á sér ekki neinn söfnuð eins og Brandt á enn í dag, hægrimenn þurfa minna á dýrlingi að halda en þeir sem til vinstri eru. En hann náði árangri sem allir sjá í dag. Ostpolitik Brandts er bara til í orðabókinni.

Benedikt Jóhannesson

PS Zidane er greinilega mesti vitleysingur í heimi. Ummæli um móður og systur! Gat blaðafulltrúi hans virkilega ekki fundið neitt skárra en þetta?