Málefnalegar umræður (BJ)

Ég velti því stundum fyrir mér hvort umræður um stjórnmál (og þjóðmál almennt) séu að verða svo heftar hér á landi að enginn þori að segja sína skoðun. Ef menn leyfa sér að vera ósammála þessum eða hinum þá geta þeir átt von á refsiaðgerðum einhvers staðar að. Hér er ég ekki að tala um menn sem setja fram skoðanir sínar af neinum ofstopa, bara að menn víki af „línunni.“

Auðvitað er ekkert nýtt að umræður hér á landi séu heiftúðugar. Mig minnir að Agnar heitinn Bogason hafi fengið nítján meiðyrðadóma fyrir skrif sín í Mánudagsblaðinu sem hann ritstýrði. Kannski voru þeir tuttugu og einn. En sala blaðsins byggðist fyrst og fremst á því að hann skrifaði eitthvað krassandi í hverri viku. Svo var líka mynd af fáklæddri stúlku, leikfangi Mánudagsblaðsins, og varla hefur það dregið úr sölu. En þó að menn hafi haft gaman af því að lesa skrif Agnars tók enginn Mánudagsblaðið alvarlega. Það sást best á því að þegar Alþýðuflokkurinn tók blaðið á leigu fyrir borgarstjórnarkosningarnar 1970 og ætlaði að fjölga bæjarfulltrúum sínum í þrjá tókst ekki betur til en flokkurinn missti mann. En kannski var ekki Mánudagsblaðinu einu um að kenna.

Mogginn birtir greinar eftir Sverri Hermannsson. Í upphafi þóttu þetta hressilegar ádrepur og urðu umræðuefni á öllum kaffistofum landsins. En svo missti Sverrir broddinn, fór að endurtaka sig og nú er maður fljótur að fletta yfir á næstu síðu ef maður sér grein eftir hann. Eilífar árásir hans á fyrrum félaga sína verða þreytandi.

Mér er sagt að Jónas Kristjánsson sé aftur kominn á DV. Ég hef aldrei haft mikið álit á skrifum hans. Hann stundaði það á árum áður að birta fréttir sem ekkert var að marka til þess að geta lagt út frá þeim í leiðara. Samt heyrist mér að DV sé að sökkva enn dýpra í sorann eftir að hann tók við og það er ekki glæsilegur endir á ferli Jónasar sem margir blaðamenn litu upp til áður en hann fór að koma fram með sitt eigið siðferði og siðareglur.

Ég sá það í Reykjavíkurbréfi Moggans að reyndir menn í Sjálfstæðisflokknum hefðu talið það feigðarflan hjá Geir Hallgrímssyni að setja fram stefnu fyrir kosningarnar 1979. Hann hefði verið að elta ungu mennina sem vildu láta kjósendur vita hvað gert yrði eftir kosningar. En ég held að leiftursóknin hafi einfaldlega orðið undir í snjöllum áróðri andstæðinga, einkum Þjóðviljans sem setti fyrirsögnina Leiftursókn gegn lífskjörum á forsíðu. Sjálfstæðismenn náðu einfaldlega ekki til fólksins. Afleiðingin varð sú að verðbólgan blómstraði og þrátt fyrir fimmtán íhlutanir Ólafs Ragnars og annarra stuðningsmanna Gunnars Thoroddsens í samningsbundnar launahækkanir varð hún 130% í lok tímabilsins. Menn hefðu betur kosið leiftursóknina.

Það er hins vegar örugglega rétt að það háði Geir Hallgrímssyni sem stjórnmálamanni hve heiðarlegur og hreinskiptinn hann var. Hann taldi að orð ættu að standa, jafnvel þó að það myndi kosta flokkinn atkvæði. En reynsla Geirs segir manni líka annað. Innan stjórnmálaflokka eiga menn að ræða saman og útkljá deilumál, en ekki halda innri átökum áfram þegar niðurstaða er fengin. Þó að sagan sé áhugaverð eiga menn ekki að láta hana íþyngja sér endalaust.

Ég er þeirrar skoðunar að stjórnmálin eigi á næstunni að snúast um tvennt: Afstöðuna til evrunnar (kannski heldur afstöðuna til krónunnar) og það takmark að lækka tekju- og virðisaukaskatt í 15% og hafa skattana flata. Bæði málin munu skera út um það hvort menn muni telja lífvænlegt á Íslandi á næstu áratugum eða ekki. Þess vegna eiga allir stjórnmálaflokkar að taka þau þegar í stað á dagskrá.

Benedikt Jóhannesson

Fleiri pistlar