Farsímar: Aukin samkeppni og ný kynslóð

Það er ýmislegt spennandi í vændum í farsímamálum Íslendinga á næstunni, því nýlega opnaði Póst- og fjarskiptastofnun tilboð í tvennum útboðum, annars vegar fyrir þriðju kynslóð farsímatækni og hins vegar fyrir tvö ný farsímakerfi.

Hvað þriðju kynslóðina varðar finnst ansi mörgum vera kominn tími til að Íslendingar kæmust loksins til nútímans, því ólíkt því sem almennt gerist varðandi tæknimál erum við mjög aftarlega á merinni í þessum efnum. Flest þau ríki sem við berum okkur saman við í tækniþróun hafa þegar hafið innleiðingu þriðju kynslóðar farsíma á meðan við erum ekki komin lengra en rétt fram yfir útboðsstigið.

Kynnt með pomp og prakt árið 2000

Reyndar er eiginlega svolítið fyndið hvað þriðja kynslóðin hefur látið bíða lengi eftir sér. Ég held það hafi ábyggilega verið árið 2000 sem ég mætti sem blaðamaður á mikla ráðstefnu á Hótel Loftleiðum þar sem Íslandssími, sem þá var og hét, kynnti ásamt mörgum helstu tæknispekúlöntum landsins helstu kosti þriðju kynslóðar farsíma. Þá hljómaði þetta allt saman eins og tæknin væri rétt handan við hornið og sennilega hefði verið hlegið dátt að þeim sem hefði staðið upp á fundinum og spáð því að árið 2007 yrði þessi tækni enn ekki komin í notkun hér á landi.

En bjartsýni netbólunnar gerði fjöllin ekkert svo fjarlæg á þessum tíma og svo kom auðvitað niðursveiflan ásamt fákeppni á fjarskiptamarkaði hér á landi, þannig að við erum fyrst núna að sjá fram á að biðin taki einhvern tímann enda.

Nova nýtt á markaði

Þegar tilboðin voru opnuð hjá Póst- og fjarskiptastofnun í mars kom í ljós að þrjú fyrirtæki, Síminn, Vodafone og Nova (sem er fyrirtæki í eigu Novator, fjárfestingarfélags í eigu Björgólfs Thors Björgólfssonar) sóttu um þau fjögur leyfi sem í boði voru og má því búast við að þau muni öll hefja útbreiðslu þriðju kynslóðar farsíma hér á landi.

Þriðja kynslóðin leysir í raun núverandi GSM-kerfi af hólmi, en þessi tækni er mun afkastameiri hvað varðar gagnasendingar en hefðbundin GSM-tækni. Sá böggull fylgir hins vegar skammrifi að setja þarf upp algerlega nýtt símkerfi og því er innleiðing mjög kostnaðarsöm. Um leið tekur talsverðan tíma að breiða út tæknina og því getum við ekki búist við að þriðja kynslóðin verði í boði nema á þéttbýlustu svæðum landsins næstu árin.

Fákeppnin loks rofin?

Afar jákvætt var að sjá að nýr keppandi á markaðnum hafi skotið upp kollinum, því eitt af því sem hefur skort hvað mest á íslenska fjarskiptamarkaðnum er samkeppni. Við sáum öll hvað innkoma Hive á markaðinn í nettengingum og heimasímum gerði fyrir neytendur og það er löngu orðið tímabært að fleiri séu um hituna á GSM-markaðnum.

Þetta sjá flestir aðrir en þeir sem vinna innan veggja stóru fjarskiptafyrirtækjanna tveggja og lá fákeppnin að baki hinu útboðinu sem opnað var hjá Póst- og fjarskiptastofnun nú í aprílbyrjun. Þar var verið að bjóða út heimildir fyrir starfrækslu tveggja nýrra GSM-kerfa og áttu tvö svissnesk félög bestu tilboðin. Samkvæmt því sem forstjóri Póst- og fjarskiptastofnunar sagði í viðtölum var þetta gert til að auka samkeppni á íslenska markaðnum, en rannsóknir stofnunarinnar hafa bent til að fákeppni á markaðnum hér á landi komi niður á neytendum.

Of mikið af því góða?

Afar athyglisvert verður að fylgjast með því hvaða áhrif tvö ný GSM-kerfi muni hafa á samkeppnina hér á landi. Stóru fyrirtækin tvö hafa góðan aðlögunartíma, því nýju fyrirtækin tvö þurfa að setja upp ný kerfi frá grunni. Engu að síður má búast fastlega við því að aukin samkeppni muni þýða lægri símreikninga almennings – og ekki vanþörf á.

En svo má líka spyrja sig hvort ekki sé svolítið langt gengið í uppbyggingu nýrra fjarskiptakerfa hér á landi – þegar bæði á að byggja upp tvö ný GSM-kerfi og þrjú þriðju kynslóðar kerfi? En það er væntanlega spurning sem þeir hjá PFS hafa íhugað vandlega áður en þeir réðust í útboðin nú...

Kristinn Jón Arnarson er almannatengslaráðgjafi hjá AP almannatengslum og fyrrverandi ritstjóri Tölvuheims. EM> P>