Jón lækkar í launum (JGH)

Mér var svolítið brugðið yfir fréttinni um að Jón lækki í launum um 70%. Þegar betur var að gáð var þetta Jón Sigurðsson, forstjóri Stoða, áður FL Group. Þetta er harkaleg launalækkun, hann fær ekki núna nema 1,5 milljónir króna á mánuði. Hafði áður 5 milljónir á mánuði. Í fréttinni sagði líka að samkvæmt „samkomulagi“ við Jón myndu laun hans lækka þannig að svo er að skilja að Jón hafi haft samningsstöðu í málinu.

Skilanefnd Glitnis er stærsti eigandi Stoða ásamt Nýja Landsbankanum og er hlutur þessara tveggja banka um 55% og í reynd eru Stoðir því ríkisfyrirtæki þótt þar sé verið að gera nauðasamninga við kröfuhafa. Umsvif Stoða snerust um fjármál, fasteignir og tryggingar. Þær hétu áður FL Group og var Hannes nokkur Smárason lengi vel helsta hetja félagsins. Jón Sigurðsson var aðstoðarforstjóri en tók síðar við sem forstjóri.

Helsta eign Stoða var kjölfestuhluturinn í Glitni og óskaði félagið eftir greiðslustöðvun þegar Glitnir hrundi. Núna er helsta eign Stoða tryggingafélagið TM og hlutir í nokkrum félögum, hér heima og erlendis. Félagið er í nauðasamningum sem merkir að það er tæknilega gjaldþrota en lofar að greiða svo og svo lítinn hluta af skuldum sínum til kröfuhafa gegn því að þeir felli niður skuldapakkann. Í daglegu tali heitir þetta: „Bankinn minn góður; ég get greitt 10% ef þú fellir niður afganginn 90%.“ Ég hef sjaldan heyrt að einstaklingar nái nauðasamningum við banka heldur gilda nauðasamingar í praxís fyrst og fremst um fyrirtæki – þótt margir einstaklingar þekki það að vera í nauðum staddir fjárhagslega.

Ekki er ætlun mín að gera lítið úr Jóni Sigurðssyni en þessi frétt um að tekist hefði samkomulag um að lækka laun hans um 70% og hann fengi núna 1,5 milljónir á mánuði er skrípaleikur. Fyrir hvað er verið að greiða honum svo há laun þegar hálfur bærinn er tilbúinn til að taka við forstjórastöðunni fyrir 600 þúsund á mánuði? Er verið að greiða honum fyrir að reka félag með nánast hrunið eignasafn og þar sem skilanefndin tekur allar ákvarðanir og skrifar upp á alla reikninga. Ég segi hrunið vegna þess að það finnast engir kaupendur hér innanlands að fyrirtækjum núna þótt auðvitað sé TM verðmætt í sjálfu sér í eðlilegu árferði.

Stoðir eru hluti af margumræddri ríkisvæðingu og þetta launamál Jóns Sigurðssonar er eins konar samnefnari fyrir þann hugsunarhátt sem núna ríkir og þann mátt sem lögfræðingar í skilanefndum hafa fengið. Ríkið á t.d. öll tryggingafélögin; Sjóvá, VÍS, TM og Vörð vegna þess að ríkið á í reynd Exista (VÍS og Skipti (Símann)) og gæti tekið fyrirtækið yfir. En allt í einu er komið eitthvert „einskis manns land“ þar sem „jú tæknilega eru Stoðir og Exista ekki gjaldþrota og þess vegna ekki ríkisfyrirtæki“ á meðan þau hafa ekki verið gerð upp. Eimskip er heldur ekki enn tæknilega gjaldþrota þótt kröfuhafar, Landsbankinn og lífeyrissjóðir þar stærstir, hafi líf félagsins í höndum sér og til standi að stofna nýtt Eimskip og skilja halann, gjaldþrotið, upp á yfir 100 milljarða eftir í gamla félaginu.

Þess vegna eru mál stjórnenda þessarara „ríkisfyrirtækja“ í brennidepli; m.a. launamál. Þess vegna lesum við fréttir um að forstjóri Straums, Óttar Pálsson lögfræðingur, biðjist afsökunar fyrir að koma með hugmyndir að bónusgreiðslum upp á 2,7 milljarða til handa starfsmönnum Straums við að endurskipuleggja bankann; bónusgreiðslur sem gætu farið í 10,8 milljarða króna. Óttar sagði í aðsendri grein til Moggans um tillögur sínar: „Þær voru ekki í nægjanlegum tengslum við þann veruleika sem við Íslendingar búum nú við sem þjóð.“ Þess má geta að Óttar var framkvæmdastjóri lögfræðisviðs Straums og fólk sagði sem svo þegar fréttin um bónusgreiðslurnar birtust: „Bíðið við, fyrst setja starfsmennirnir bankann á hausinn og svo vilja þeir fá milljarða fyrir að endurskipuleggja hann.“

Lesendur eru eflaust farnir að velta því fyrir sér hvort ég ætli ekkert að skrifa um Icesave í þetta skiptið en ég hef barist gegn samningnum undanfarna mánuði í pistlum mínum. Því miður samþykkti Alþingi samninginn skömmu fyrir hádegi í dag, 28. ágúst 2009. Allir þingmenn Samfylkingarinnar og Vinstri grænna, 34, greiddu atkvæði með frumvarpinu. 9 þingmenn Framsóknarflokksins, 2 þingmenn Sjálfstæðisflokksins, þeir Árni Johnsen og Birgir Ármannsson, 2 þingmenn Borgarahreyfingarinnar, Birgitta Jónsdóttir og Margrét Tryggvadóttir og óháði þingmaðurinn Þráinn Bertelsson greiddu atkvæði gegn frumvarpinu. 13 þingmenn Sjálfstæðisflokksins sátu hjá sem og Þór Saari, þingmaður Borgarahreyfingarinnar.

Ég sagði í pistli í endaðan júní að Icesave myndi fella ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur og mér þætti það merkilegt hvað Jóhanna biðlaði mikið til sjálfstæðismanna um að styðja ríkisstjórnina í þessu máli í ljósi þess að Jóhanna lagði mikla áherslu á það í kosningabaráttunni að gefa þyrfti Sjálfstæðisflokknum frí. Ég hef verið minntur á þessi orð mín um að Icesave myndi fella ríkisstjórnina. Ég hef í svari mínu vísað til orða Bjarna Benediktssonar, formanns Sjálfstæðisflokksins, í Morgunblaðinu þar sem hann segir að nýr meirihluti hafi tekið völdin af ríkisstjórninni í málinu, breytt frumvarpinu og sett girðingar, sett örgyggisnet sem breytti öllum grunnforsendum.

Ég hef í langan tíma undrast aðkomu Sjálfstæðisflokksins að málinu og hefði talið að flokkurinn gerði það sama og Framsóknarflokkurinn; greiddi atkvæði gegn frumvarpinu. Ég skil ekki hvaða tök Jóhanna hefur á Sjálfstæðisflokknum og hvers vegna Sjálfstæðisflokkurinn lætur ekki ríkisstjórnina bera alla ábyrgð á málinu. En það er vel ef flokkurinn undir stjórn Bjarna hefur getað bjargað því sem bjargað varð með fyrirvörunum og girðingum sem auðvitað eru betri en óskapnaðurinn, samningurinn sem Jóhanna og Steingrímur ætluðu að láta Alþingi samþykkja möglunarlaust. Ég skil ekki heldur hvaða tök Jóhanna hefur á Steingrími. Fyrst selur hún honum ESB og síðan Icesave. Hún sýnist snillingur í sölumennsku.

Annars held ég að Icesave sé ekki lokið þótt Alþingi hafi samþykkt frumvarpið og farið í langþráð frí. Sennilega er Icesave rétt að byrja; ég hef enga trú á að Bretar og Hollendingar samþykki breytingarnar og fyrirvarana mótmælalaust. En þeir verða samt að skilja að það verður að semja upp á nýtt.

Í þeim samningum sýnist mér rétt að fá Jón Sigurðsson, forstjóra Stoða, til að leiða viðræðurnar. Hann hefur reynslu af að ná góðum árangri í samningum og finnur einmitt samningsstöðuna sem þau Jóhanna og Steingrímur hafa tönnlast á að við hefðum ekki.

Jón G. Hauksson

[email protected]