Í framboði (BJ)

Nú styttist í prófkjör í Reykjavík og ég þarf að ákveða hvort ég býð mig fram. Þegar ég var strákur hafði ég aðeins eitt markmið í lífinu: Að verða stjórnmálamaður. Aðrir strákar vildu verða slökkviliðsmenn og kokkar en ég ætlaði að verða ráðherra. Ég átti svosem ekki langt að sækja áhugann á pólitík, foreldrar mínir töluðu mikið um stjórnmál, pabbi lifði og hrærðist í borgarmálunum í áratugi og á árum áður kom fólk oft í heimsókn og ræddi um landsins gagn og nauðsynjar. Ég las á kvöldin Ágrip af stjórnlagafræði og taldi víst að ég yrði lögfræðingur, en það var þá beinasta brautin til valda.

Margt fer öðruvísi en ætlað er. Í menntaskóla fylgdi ég að vísu formúlunni og tók virkan þátt í félagslífi. En lögfræðin missti aðdráttarafl og ég færðist nær raunvísindunum og lagði fyrir mig stærðfræði og síðar hagfræði í háskóla. Þar var ég reyndar sæmilega virkur í félagslífi og formaður nemendafélags, en þá var ég kominn til Ameríku þannig að ég var kominn út af hefðbundinni framabraut.

Þegar heim var komið á ný höfðu fjölskylduaðstæður breyst og ég ákvað að bíða með stjórnmálavafstur þangað til börnin væru uppkomin. Ég kynntist því að vísu eins og fleiri foreldrar að það tekur fleiri ár en maður býst við, en nú held ég að ég geti með góðu móti sagt að það skilyrði sé uppfyllt og mér ekkert að vanbúnaði. Í millitíðinni hef ég fylgst vel með þjóðfélaginu og reynt að kynna mér málefni og aðstæður fólks víða á landinu.

Margir frændur mínir eru á þingi og flestir vinir mínir vilja helst verma þingsæti, auk þess sem konan mín vinnur á Alþingi, þannig að það er mér ekki með öllu ókunnugt. En á þessum árum sem ég hef haldið aftur af mér um beina þátttöku í stjórnmálum hefur áhuginn á þingmennskunni minnkað.

Áhuginn á þingmálum hefur hins vegar vaxið. Ég á mér uppáhaldsstjórnmálamann. Ekki er það Kennedy, Churchill eða Willy Brandt. Nei það er íslenskur stjórnmálamaður. Strax á unga aldri fannst mér Geir Hallgrímsson aðlaðandi stjórnmálamaður. Hann hafði yfirburðaþekkingu á sínum málum, var kurteis og heiðarlegur og vildi láta gott af sér leiða. Auðvitað hefði ég viljað að hann hefði verið mælskari, en mér hefur alltaf þótt það helsti kostur á honum sem stjórnmálamanni að hann var umtalsfrómur og taldi sig aldrei verða meiri mann með því að gera lítið úr öðrum. Hann var líka eindreginn talsmaður frelsis í viðskiptum þó að flokksmenn hans tefðu hann stundum á leiðinni í frjálsræðisátt. Hefði flokkurinn staðið þéttar að baki Geir hefði frelsisbyltingin í viðskiptum komið 10 til 15 árum fyrr. Hins vegar er ég ekkert sérstaklega líkur Geir, þó að ég hafi á honum mætur.

Stundum sé ég það í blöðunum að margir koma að máli við einstaka menn og hvetja þá til þess að gefa kost á sér. Ekki get ég kvartað undan ónæði þess vegna gegnum tíðina. Er númerið mitt þó í símaskránni.

En nú er svo komið að ég vil gjarnan beita mér fyrir ákveðnum málum sem ég held að séu mjög brýn fyrir þjóðina á næsta áratug en sé ekki fram að hafi sérstakan talsmann, þó að ýmsir séu eflaust sammála mér um margt.

Evrópa. Óstöðugleiki í efnahagsmálum og brottför bandaríska hersins verður til þess að Íslendingar eiga að endurmeta samstarfið við Evrópu. Segja má að með aðild að EES höfum við marga af kostum Evrópusamstarfsins en getum leitt hjá okkur marga af göllunum. Brýnast er að vinna að því að taka upp evru í stað krónunnar. Með því móti munu íslenskir neytendur geta notið sömu vaxtakjara og almenningur á meginlandi Evrópu án þess að þurfa stöðugt að óttast að ávinningurinn verði tekinn frá þeim og færður einhverjum öðrum á einu bretti, en það er einmitt það sem gerist við gengisfellingar. Rekstrarumhverfi fyrirtækja verður stöðugra og minni ástæða fyrir þau að flytja sig úr landi. Þessi breyting mun verða og stjórnmálamenn eiga að taka frumkvæðið, ekki láta hrekjast út í aðgerðir þegar sýnt er að stórfyrirtæki láta ekki bjóða sér þetta óvissuástand lengur.

Skattar. Skatta þarf að lækka og hafa þá flata, án skattleysismarka. Nákvæmlega sömu rök hníga að því að skattar einstaklinga séu lágir eins og að skattar fyrirtækja séu lágir. Virðisaukaskatt á að lækka en hafa virðisaukaskattþrep eitt og án undantekninga. Ísland á að verða skattaparadís þar sem ríkið er vel rekið og fær nægar tekjur vegna þess að þegnarnir fá miklar tekjur.

Málefni aldraðra. Það á ekki að hrekja fólk af vinnumarkaði þó að það hafi náð ákveðnum aldri. Margir hafa mikinn starfsþrótt þó að þeir hafi náð ellilífeyrisaldri og vilja gjarnan vinna þó að ekki sé það endilega í fullri vinnu. Nú er lífeyriskerfi almannatrygginga hins vegar þannig að margt dugandi fólk er í fátæktargildru. Vilji menn vinna halda þeir aðeins eftir broti af laununum vegna tekjutenginga. Jafnvel heiðarlegasta fólk vill ekki vinna nema svart. Ef þessu kerfi er breytt græða bæði aldraðir og þjóðfélagið í heild.

Sjúkrahús þarf að reka eins og hvert annað fyrirtæki. Áður en menn hrópa upp yfir sig „einkavæðing sjúklinga“ er rétt að gæta að því að hagsmunir sjúklinga eru að fá sem besta þjónustu. Hagur ríkisins er bestur ef sjúkrakerfið er rekið á ódýrasta máta. Hvað ætli matvöruverslun væri rekin vel ef ríkið greiddi Baugi fyrir eitt stykki verslun og fólk fengi þann mat sem það þyrfti? Þetta finnst öllum fráleitt, en einmitt þannig rekum við sjúkrahúsin. Matvöruverð lækkaði á sama tíma og gæði vörunnar jókst þegar ríkið hætti að skipta sér af verðlagningu. Breytum sjúkrahúsunum á sama hátt. Þá hættir að borga sig að loka deildum eða reka sjúklinga frá síðustu mánuði ársins.

Íslenskan landbúnað þarf að styrkja. Ekki með því að vernda hann fyrir samkeppni erlendis frá heldur þvert á móti með því að stækka rekstrareiningar og að menn einbeiti sér að því sem þeir eru bestir í. Bestu knattspyrnumenn Íslands hafa ekki náð jafnlangt og raun ber vitni með því að halda sig í einangrun fjarri erlendum félögum sínum, heldur keppa þeir þvert á móti á erlendri grund við bestu fótboltastjörnur heims. Íslenska útrásin náðist ekki í skjóli tollmúra og verndar heldur þvert á móti vegna þess að menn þorðu að leggja í þá bestu erlendis. Landbúnaðurinn er ekkert öðruvísi en aðrar greinar. Menn eflast á samkeppninni og Íslendingar eiga að leggja óhræddir í þá keppni.

Orkulindir á að nýta með því að reikna af þeim eðlilega arðsemi. Við verðum að gæta að því að komandi kynslóðir eiga að erfa landið og því mikilvægt að reikna landgæði til fjár. Við verðum líka að gæta að því að ekki eru allra orkulindir endurnýjanlegar og við eigum ekki að stela frá afkomendum okkar.

Þetta eru málin sem ég legg áherslu á. Einfalda útgáfan af stefnuskránni er: Minna ríki, meira frelsi.

Þeir sem vilja stöðugt hagkerfi, lága skatta, bættan hag aldraðra, betri sjúkrahús, betri og ódýrari landbúnaðarvörur og hagkvæma nýtingu orkulinda með virðingu fyrir landinu ættu að kjósa mig.

Vandinn er að ég er ekki í framboði.

Benedikt Jóhannesson