Kall fjöldans? (BJ)

Aðeins munaði hársbreidd að Höskuldur Þórhallsson gæti notað gamalt vígorð herforingjastjórna í Suður-Ameríku: „Það getur verið að Sigmundur hafi unnið kosningarnar en ég vann talninguna.“ Fyrir utan hina hjákátlegu uppákomu að formaður kjörstjórnar vissi ekki hver varð formaður var það merkilegast hver varð formaður Framsóknarflokksins og hver hans bakgrunnur er.

Sá af þeim þremur efstu sem styst hafði verið framsóknarmaður opinberlega, aðeins nokkrar vikur, var kjörinn formaður. Í kjöri til varaformanns tapaði Siv Friðleifsdóttir, fyrrverandi ráðherra, fyrir Birki Jóni Jónssyni, ungum þingmanni norðan úr landi. Í ritarakjöri féll sitjandi ritari. Augljóslega er krafa flokksmanna skýr: Nýtt fólk. Skerum á tengslin við fortíðina.

Þetta kann að hjálpa Framsóknarflokknum. Það er þó alls ekki víst. Flokkurinn ákvað að styðja aðildarviðræður að Evrópusambandinu, að vísu með miklum skilyrðum, en það er sjálfgefið að Íslendingar munu mæta til viðræðnanna með ákveðin markmið. Slíkt gera allir þegar þeir koma að samningaborði. En enginn sem fer í viðræður á von á að ná fram öllum sínum kröfum.

Vinstri græn hafa líka sagt að þau fallist á viðræður um aðild að ES. Þau séu að vísu á móti aðild en þó ekki á móti því að við sambandið sé rætt. Sú staða gæti komið upp að Sjálfstæðisflokkurinn einn yrði á móti slíkum viðræðum. Það yrði undarlega staða en myndi væntanlega leiða til kosninga. Að þeim kosningum loknum væri rökrétt niðurstaða myndun vinstri stjórnar VG og Sjálfstæðisflokks þar sem markmiðið væri einangrun Íslands frá Evrópusambandinu. Það væri í samræmi við málflutning Morgunblaðsins fyrir kosningarnar vorið 2007.

Sjálfstæðismenn hafa yfirleitt ekki haft mikinn áhuga á innri málum Framsóknarflokksins. Að minnsta kosti hefur það yfirleitt legið þeim í léttu rúmi hvaða stefnu framsókn hefði í einstökum málum. Því er ólíklegt að Evrópustefna framsóknar, með eða án fyrirvara, hafi mikil áhrif á Sjálfstæðismenn. En kannski ættu menn samt að draga lærdóm af þessu flokksþingi.

Það er nefnilega fleira líkt með framsókn og Sjálfstæðisflokki núna en að báðir halda þing í janúar. Báðir flokkarnir standa höllum fæti í könnunum og eru taldir bera mesta ábyrgð á því ástandi sem nú ríkir. Í báðum hefur flokksforystan fjarlægst almenna flokksmenn. Kannski ber ekki mikið á því á fundum í Valhöll þar sem harðasti kjarni mætir, en á kaffistofum landsins, í heitu pottunum og annars staðar þar sem fólk kemur saman eiga sjálfstæðismenn erfitt með að verja sína forystumenn.

Eftirfarandi bloggfærsla frá Ágústi Borgþór Sverrissyni rithöfundi birtist um helgina. Hún lýsir örugglega hugsunum margra stuðningsmanna flokksins:

„Hvað sætta sjálfstæðismenn sig við til að vera áfram sjálfstæðismenn?

Óbreytta Seðlabankastjórn?

Óbreytta yfirstjórn FME?

Áframhaldandi linkind við fyrrverandi útrásarvíkinga, þ.m.t. engar ákærur?

Að þessum málum verði áfram svo skipað að útlendingar telji að hér hafi ekkert breyst og landinu og bönkunum sé áfram stjórnað af óreiðumönnum?

Ef þetta breytist ekki, hvaða sjálfstæðismenn ætla þá áfram að vera sjálfstæðismenn?

Ekki ég.“

Það er ekki víst að þessi rödd heyrist skýrt á landfundi flokksins í næstu viku, en hún mun örugglega heyrast í prófkjöri og kosningum síðar á þessu ári eða í byrjun þess næsta. Venjulegt sjálfstæðisfólk skilur ekki hvers vegna ekkert er gert.

Dag eftir dag birtast fréttir um ótrúleg atvik frá síðustu dögum bankanna. Uppljóstranir minna á leikhús fáránleikans. Emírinn af Katar eða bróðir hans fékk afhent bréf í Kaupþingi í þeim tilgangi einum að blekkja menn til þess að halda að þar væri allt í besta lagi. Ef marka má fréttir var þetta áhættulaus fjárfesting, jafnvel hagstæð hinum arabíska sheik.

Erlendir sérfræðingar segjast hafa skilað skýrslu síðastliðið vor þar sem þeir hvöttu til þess að leitað yrði til Alþjóða gjaldeyrissjóðsins, IMF. Hver stoppaði það? Eða hafði kannski enginn áhuga á þessari skýrslu?

Vandinn er sá að ráðamenn Sjálfstæðisflokksins virðast horfa jafnskilningsvana á fólkið og fólkið á þá. Sagt er að Björn Bjarnason eigi að láta af ráðherradómi eftir nokkrar vikur. Ég held að engum detti í hug að Björn beri sérstaka ábyrgð á bankahruninu og ef það verður eina breytingin mun allur almenningur klóra sér enn meira í kollinum og spyrja með Ágústi: Hvað sættum við okkur við þetta lengi?

Kjarni málsins er sá að sjálfstæðismenn vilja gjarnan flykkja sér að baki formanninum. Hann hefur þegar sýnt að hann á auðvelt með að tala við almenning. En hann verður líka að taka forystu, leiða flokkinn með skynsamlegum hætti og marka þjóðinni stefnu til framtíðar.

Kannski verður logn á landsfundinum og hann samþykkir framsóknarlega ályktun um að fara beri í viðræður við ES án þess að gefa megi tommu eftir.

Kannski endurkjósa flokksmenn forystuna með hangandi hendi og hún heldur að hún hafi haldið flokknum saman.

Kannski nægir það til þess að halda þeim saman sem koma á landsfundinn.

Kannski er Sjálfstæðisflokkurinn búinn að sætta sig við að vera þriðji stærsti flokkur landsins.

Nema Sigmundur slái Sjálfstæðismönnum líka við.

Benedikt Jóhannesson