Utanveltu hjónabandsins (BJ)

Það var ættarmót um daginn hjá afkomendum gamla Geirs Zoega útgerðarmanns. Það var hann sem sagt var um að þegar hann fæddist hefðu Reykvíkingar verið 700 og 15.000 þegar hann dó. Samt er það Skúli Magnússon sem er kallaður faðir Reykjavíkur.

Eiginlega kom þetta ættarmót mér ekkert við. Geir var ekki forfaðir minn. Flestir núlifandi afkomendur hans eru skyldir mér í fimmta lið eða meira. Samt voru mótshaldara svo vinsamlegir að bjóða okkur systkinum. Guðrún systir var reyndar með erindi og þess vegna var okkur boðið bræðrunum. Ég komst ekki.

Reyndar enginn okkar bræðra.

Þetta leiddi samt hugann að því hver Gamli Geir hefði verið og hvernig hann tengdist mínu fólki.

Geir var sonur Jóhannesar Zoega glerskera, sem bjó í Reykjavík. Pabbi þessa Jóhannesar hét líka Jóhannes og var fyrsti Zoegann á Íslandi. Hann var tuktmeistari í gamla tukthúsinu, sem nú hýsir forsætisráðherra landsins. Það eru margir Jóhannesar og Jóhönnur af þessari ætt, en ekki þó sú Jóhanna sem nú situr í tukthúsinu.

Jóhannes glerskeri giftist í maí árið 1822 Ingiríði Ingimundardóttur sem var ung kona af Seltjarnarnesi og eftir stutta meðgöngu fæddist í september Jóhannes. Er hann þar með úr sögunni. Geir fæddist ári síðar en dó ungur. Gamli Geir fæddist ekki fyrr en 1830, en þess ber að geta að viðurnefnið fékk hann ekki fyrr en löngu seinna. Einhvern tíma var mér sagt að hann hefði verið skírður í höfuðið á Geir Vídalín biskupi. Það er vel við hæfi í mikilli guðsmannafjölskyldu.

Geir giftist þrítugur jafnöldru sinni Guðrúnu Sveinsdóttur og þau áttu eina dóttur. Guðrún dó 59 ára gömul og Geir giftist þá Helgu Jónsdóttur, sem var fimm árum eldri en dóttir hans. Það mun hafa vakið takmarkaða hrifningu Kristjönu dóttur hans, en með seinni konunni átti Geir fjölda barna. Á ættarmótinu munu allir hafa fagnað saman, afkomendur fyrri og seinni konu Geirs.

Víkur þá aftur sögunni að Jóhannesi föður Geirs. Hann eignaðist tvítugur að aldri son með tæplega þrítugri konu, Elínu Tyrfingsdóttur. Þetta var Tómas, langalangafi minn. Tómas settist að á Akranesi og þaðan eru komnar af honum ættir. Vegna þess að hann var utanhjónabandsbarn taldi ég alltaf að hans ættbogi væri ekki sérlega stór.

Mér þótti það merkilegt þegar ég hitti frændur mína á Akranesi, afkomendur Tómasar. Við erum fjórmenningar. Tómas afi átti engin systkin sem lifðu þannig að ég á enga Zoega frændur sem eru þremenningar við mig, svo að fjórmenningar eru nánastir mér í þá ætt fyrir utan náskylda.

Þegar Geir Agnar Zoega gaf út bókina um Zoega- ættina á Íslandi sá ég að afkomendur Tómasar þessa fylla 192 bls. af um 460 sem fara undir ættarskrár. Tómas drukknaði 46 ára gamall.

Hann átti 16 börn.

Einn sonur hans var Jóhannes langafi minn. Annar var Geir T. Zoega sem varð rektor Menntaskólans. Hann ólst upp hjá Gamla Geir að föður sínum látnum. Hann eignaðist fjölda barna og meðal annarra Geir sem varð vegamálastjóri. Geir yngri giftist Hólmfríði Zoega, dóttur Gamla Geirs. Þannig urðu börn þeirra tvöfaldir Zoegar, foreldrarnir af öðrum og þriðja lið. Meðal afkomenda þeirra hjóna má nefna Gylfa Zoega hagfræðing og Geir Gunnlaugsson landlækni.

Ein dóttir Tómasar var Margrét og meðal afkomenda hennar eru Magnús Eyjólfsson tengdasonur minn og Vigdís dóttir hans og dótturdóttir mín. Vigdís og Magnús eru því sexmenningar.

Þetta er mikil nafnasúpa, en margt fólk telur sig vera býsna skylt af því að það er Zoegar, miklu skyldara en til dæmis afkomendur Tyrfings skálds og drykkjumanns Sigurðssonar, sem var afi Tómasar á Akranesi í hina ættina. Sjálfum finnst mér fólk vera skyldara mér ef ég þekki það, sérstaklega ef það er ágætisfólk.

Leiðindafólkið finnst mér vera frændfólk systkina minna.

Benedikt Jóhannesson

www.heimur.is/benedikt