Viltu 2007 aftur? (JGH)

Ég hafði orð á því í síðasta pistli að töfraspotarnir yrðu lagðir á hilluna eftir kosningar og þá tæki raunveruleikinn aftur við. Flestir telja borðleggjandi að Framsóknarmenn og sjálfstæðismenn vinni saman eftir kosningar og að spurningin núna sé aðeins um það hvor flokkurinn fái meira fylgi og þar með forsætisráðherrann. Ég get tekið undir að þetta stjórnarmynstur er líklegasti kosturinn en samt ekki gefinn. Framsókn gæti tekið upp á því að hoppa upp á vagninn með Samfylkingu og Vinstri grænum sem myndu þá væntanlega slá af öllum sínum kröfum til að komast í ríkisstjórn. Framsókn hefði öll völd í slíkri stjórn.

Þegar maðurinn á götunni er spurður um hvað kosningar snúast svarar hann að bragði; að byggja upp öflugt atvinnulíf til að sem flestir hafi vinnu og svo hægt sé að standa undir velferðarkerfinu. Þetta er ekki flókið svar en þetta er besta svarið.

Ekkert er eins mikilvægt og að við vinnum okkur út úr vandanum með því að framleiða meira og ná upp hagvexti án beinna afskipta stjórnmálamanna. Ef rétta umgjörðin er fyrir hendi í atvinnulífinu kemur framhaldið af sjálfu sér. Nýir stjórnarherrar, sem taka við eftir kosningarnar, eiga að gefa fólki von. Þeir eiga að vinna með atvinnulífinu en ekki vera í andspyrnu við það; líkt og núverandi stjórnvöld hafa kappkostað.

Besta lausnin til að örva atvinnulífið er að lækka skatta, einfalda skattkerfið og lækka vexti. Þá leysast kraftar úr læðingi. Það vilja allir leggja meira á sig ef þeir bera meira út býtum en eru ekki í stöðugri vinnu, eins og hamstur í hjóli, fyrir ríkið og bankana.

Það er ekki öfundsvert að taka við stjórn landsins. Mér sýnist verkefnin vera ærin. Halli á ríkissjóði, sáralítill hagvöxtur, snjóhengja, allt of litlar fjárfestingar atvinnulífsins, háir vextir, krafa um launahækkanir þegar ekki er innstæða fyrir þeim, verðbólga, atvinnuleysi, endurfjármögnun heimila og fyrirtækja, fólksflótti, dýrt bankakerfi, fjármagnshöft, verðtrygging, flókið skattakerfi og allt of háir skattar. Áfram mætti telja en það er niðurdrepandi.

Þrátt fyrir þessa niðurdrepandi lýsingu var ég nýlega spurður að því hvort ég vildi 2007 aftur. Ég kváði og spurði hvað átt væri með 2007 í þessu tilfelli. Þá fékk ég þá útlistun að nú væri boðið upp á töfra eins og skattalækkanir til að koma atvinnulífinu í gírinn þegar ríkið hefði ekki efni á að lækka skatta.

Ég svaraði því til að árin 2005 til 2007 hefði verið alþjóðleg fjármálabóla og þá hefðu bankarnir verið hreyfiaflið og tekið lánasnúning á flestum. Það hefði aðeins verið ein breyta í formúlunni; lánsfé. Fé var ausið í fólk og fyrirtæki án tillits til þess hvort hægt væri að greiða til baka. Þess vegna væri skuldavandi heimila og fyrirtækja núna fyrir hendi. Gullæðið endaði svo á því að úr varð raunverulegt bankahrun á Íslandi og tæknilegt bankahrun í Evrópu og Bandaríkjunum þar sem skuldavandinn er enn að plaga

Fólk.

Þegar rætt er um að kjósa þann sem vill auka landsframleiðslu – auka hagvöxt – þá er verið að tryggja velferðarkerfið í leiðinni. Viljum við 2007 aftur? Já, auðvitað viljum að landsframleiðslan nái fyrri stigum og fari fyrr en seinna upp fyrir það sem hún var árið 2007 og gott betur með vinnu, elju, útsjónarsemi og auknum fjárfestingum. Það að ná upp landsframleiðslu 2007 er hins vegar ekki það sama og „vera svo mikið 2007“ því þá gekk allt út á að kaupa og kaupa, fjárfesta og fjárfesta og eina breytan í formúlunni var erlent lánsfé.

Núna er vandinn sá að bankarnir lána of lítið til fjárfestinga því atvinnulífið finnur ekki hvatann (of háir vextir og of háir skattar ) til að bretta upp ermarnar og láta til sín taka – þrátt fyrir að síðustu fjögur árin hafi farið í endurfjármögnun lána hjá fyrirtækjum í skuldavanda.

Það verða eflaust margir með timburmenn eftir kosningapartýin – en vonandi stafar tréverkið ekki af því að biðstofuárin 2009 til 2013 hafi verið framlengd.

Jón G. Hauksson

[email protected]