Að ruglast á mönnum (BJ)

Ég held að það hljóti að vera mjög pirrandi að vera stöðugt ruglað við einhvern annan. Tónskáldin Schumann og Schubert, málararnir Manet og Monet, rithöfundarnir Einar Kárason og Einar Már Guðmundsson. Hver veit hvor er hvað? Þeir hljóta að hugsa (eða hafa hugsað þeir sem látnir eru) hinum þegjandi þörfina stundum. Einar Kára veltir því örugglega öðru hvoru fyrir sér þegar honum eru eignaðar Vogabækur nafna síns: „Af hverju varð hann Einar Már ekki tónskáld eða trésmiður?“

Þegar Bill Clinton varð forseti Bandaríkjanna var honum líkt við Jimmy Carter. Þeir voru báðir lítt þekktir ríkisstjórar og höfðu engan bakgrunn við landsstjórn. Báðir tala svolítið asnalega ensku og áttu ruglaða bræður. En þó að Clinton sé siðblindur gallagripur var hann þó hátíð hjá Carter. Carter var líklega lélegasti forseti Bandaríkjanna á 20. öldinni. Sumum hefur þótt hann góður eftir að hann hætti sem forseti og um hann var sagt: „Vandræði að hann gat ekki strax orðið fyrrverandi forseti.“ Það mun enginn villast á þeim í framtíðinni.

Kannski verður þeim feðgum ruglað saman, Bush eldra og Bush yngra. Sá gamli var leiðinda rola, sá yngri reiðir líklega ekki vitið í þverpokum. Þeir eru líkir í útliti.

Sumir listamenn stæla aðra sem á undan þeim koma. Electric Light Orchestra og Oasis stældu Bítlana. Það hafa reyndar margir reynt, nú síðast Jón Ólafsson viðtalasnillingur. En það heldur enginn að Jón Ólafs sé Paul McCartney.

Myndlistamenn reyna margir að búa til eigin stíl. Stundum er þó fljótlegra að grípa stíl einhvers annars. Á Kúbu sá ég fjölmörg listaverk frá árunum 1940-60 sem hefðu getað verið eftir íslenska listamenn. Eftir það var list bönnuð á Kúbu nema myndir af glöðu fólki með rauða fána. Nú sé ég a Michael Moore er að búa til kvikmynd (sjá hér) sem segir hve gott heilbrigðiskerfið sé á Kúbu. Það var önnur saga en ég heyrði frá Kúbverjum og má reyndar líka lesa um í New York Times í dag. En þetta var útúrdúr. Einhver hefði reyndar getað ruglast á Kastró og Thor Vilhjálmssyni þeim síðarnefnda til mikillar ánægju. Þeir voru hins vegar ekki líkir í útliti Thor og Halldór Laxness þó að Laxness reyndi að stæla Thor í talsmáta.

Mamma var eineggja tvíburi og menn rugluðust oft á þeim systrum þó að mér fyndust þær ekkert líkar þegar ég var lítill. Einu sinni hitti Albert Guðmundsson mömmu úti í búð, en þau þekktust ekkert. Hann vindur sér að henni og segir kumpánlega: „Sæl og blessuð, ert þetta ekki þú?“ Líklega hefur hann bætt síðari hlutanum við vegna þess að hún vék sér fimlega undan tilraunum hans til að kyssa hana á vangann. Mamma svarði að bragði: „Nei, þetta er hún systir mín.“

Stundum spyrja menn mig hvers vegna ég kalli mig ekki Benedikt Zoëga. Spurningin á reyndar ekki alveg rétt á sér því að stundum kalla ég mig það, en á þegar ég var í menntaskóla heyrði einhverja krakka vera að tala um mig og þau kölluðu mig Benedikt Gröndal, sem þá var þingmaður Alþýðuflokksins. Eflaust ágætismaður, en ég vildi ekki láta rugla mér saman við einhvern annan og upp úr þessu skrifaði ég mig oftar Jóhannesson, sem ég reyndar gerði líka alloft fram að því. Ég hélt líka að mönnum myndi reynast auðveldara að stafa það en Zoëga, en það hefur ekki gengið eftir því að margir skrifa mig Jóhannsson, mér til mikilla leiðinda. Fyrir nokkrum árum spurði útlendingur mig að því hvort ég væri skyldur þessum Jón Ásgeiri sem væri allt að gera vitlaust á Íslandi. Mér datt á sínum tíma í hug að skrifa mig Jóhannesarson, en þá var mér bent á að það væri augljós stæling á Degi Sigurðarsyni svo að ég hætti við. Bróðursynir mínir eru Sigurðarsynir svo að foreldrar þeirra hafa ekki látið Dag stoppa sig. Kannski ekki munað eftir honum.

Í útliti er mér stundum ruglað saman við Jón Benediktsson frænda minn. Hann er svo prúður að það gerir mér ekkert til. Gæti verið erfiðara hjá honum. Svo ruglast sumir á Jay Leno og mér. Mér er sagt að hann sé mjög ánægður ef hann er stoppaður á götu í Hollywood og spurður hvort þetta sé ekki Benedikt.

Benedikt Jóhannesson Zoëga