arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Kjaraviðræður 80 árum á eftir

Ásta Bjarnadóttir, ráðgjafi hjá Capacent, segir að þrátt fyrir mikla framþróun í mannauðsstjórnun hjá íslenskum fyrirtækjum og stofnunum sé eins og okkur sé kippt 80 ár aftur í tímann þegar kjarasamningar eru lausir. Hún bendir á að löggjöfin, sem kjarasamningar á hinum almenna vinnumarkaði byggir á, sé frá árinu 1938.

„Þetta miðlæga kjarasamningamódel er gamaldags að því leyti að forsendan virðist vera að allir séu eins; að allir launamenn séu eins og allir vinnuveitendur séu eins. Mannauðsstjórnun hins vegar byggir á því að fólk sé ólíkt og að hópar séu ólíkir og að samstarf vinnuveitenda og launamanna skuli vera á forsendum hvers vinnustaðar.

Niðurstaða miðlægra kjaraviðræðna getur því orðið sú hversu mikið verst stadda fyrirtækið í landinu er tilbúið til að hækka kannski slakasta eða reynsluminnsta starfsmanninn sinn í launum; það er lægsti samnefnarinn. Veruleikinn er síðan allt annar. Starfsmenn líta oft svo á að miðlægt umsamda hækkunin sé ekki hækkun; svo vilja þeir fá launahækkunina. Þarna kemur launaskriðið inn og víða er verið að hækka laun einhverra í hverjum einasta mánuði. Ég tel að það þurfi að færa ákvarðanir um laun og launasetningu nær vettvangi og nær raunveruleikanum og hætta að hugsa þetta út frá lægsta samnefnara og hækkanastökkum sem allir taka í einu.

Ef launasetning byggist á lögmálum mannauðsstjórnunar þá skiptir máli hvaða einstaklingur á í hlut og hvernig fyrirtækinu gengur. Ef þetta væri nálgunin þá myndu myndu sum fyrirtæki og jafnvel heilu atvinnugreinarnar stundum ekkert hækka laun þar sem tekjuöflun gengur illa, samkeppni er grimm eða skuldsetning há. Til að tryggja starfsmönnum þeirra vinnuveitenda sanngjarna launaþróun til lengri tíma mætti hugsa sér að stéttarfélögin boðuðu til verkfalla í þeim fyrirtækjum eða atvinnugreinum einum. Það þyrfti kannski ekki að lama allan vinnumarkaðinn.“

Í opinbera geiranum gilda auðvitað önnur lögmál því að þar liggja bæði tekjuöflun og skuldir hjá sameiginlegum sjóðum en ekki hjá hverjum vinnuveitanda. Þar þyrftum við að sjá aðrar breytingar, til dæmis í þá veru að taka meira mið af horfum hvers vinnustaðar varðandi aðlöðun nýrra starfsmanna í tilteknum hópum til framtíðar. Á mörgum stöðum í opinbera geiranum þarf að taka meira tillit til markaðslauna lykilhópa, líka í útlöndum ef um er að ræða alþjóðlega færanlega hópa. Loks þarf að gefa stjórnendum í opinbera geiranum fleiri tæki til að stýra launum, svo þeir geti náð auknum árangri og framleiðni í sinni starfsemi.
Stórglæsilegt blað um áhrifamestu konurnar

Stórglæsilegt 228 síðna blað Frjálsrar verslunar um áhrifamestu konurnar er komið út. Blaðið hefur sjaldan eða aldrei verið glæsilegra. Á forsíðunni er söguleg mynd af Vigdísi Finnbogadóttur og Ronald Reagan. Hana tók Ragnar Axelsson í tengslum við leiðtogafundinn í Höfða í október 1986. Yfirgripsmikið viðtal er við Vigdísi í blaðinu en langflestar áhrifakonur í íslensku viðskiptalífi nefna hana sem sína fyrirmynd – og að sigur hennar í forsetakosningunum 1980 hafi rutt brautina. Blaðið er sérlega fjölbreytt og efnismikið og 100 ára afmæli kosningaréttar kvenna eru gerð góð skil. Rætt er við á fjórða tug kvenna á listanum yfir þær áhrifamestu. Þá er nærmynd af Björk Guðmundsdóttur en tímaritið Time valdi hana nýlega á lista sinn yfir 100 áhrifamestu einstaklinga í heimi.

Leiðari: Ósiðir í siðuðu samfélagi.

Afmælisdagurinn 19. júní 2015.

Ragnar Árnason prófessor: Tekjudreifing og velferð.

Ásta Bjarnadóttir. Kjaraviðræður 80 árum á eftir.

Forsíðuefnið: 100 áhrifamestu konurnar – aðallistinn.

Vigdís Finnbogadóttir: Jafnrétti er mannréttindi.

Björk Guðmundsdóttir í nærmynd.

Jóhanna Sigurðardóttir í nærmynd og viðtali.

Konur í stjórnum stærstu fyrirtækja landsins.

Konur sem framkvæmdastjórar í stærstu fyrirtækjum landsins.

Stjórnun. Myndir þú ráða þig í vinnu?

Stjórnun: Dugir sumarfríið til að hlaða batteríin?

Kosningaréttur í 100 ár; 1915 til 2015.

Íslenskar konur með þeim fyrstu til að fá kosningarétt.

Af hverju slógust íslenskar konur ekki á götunum?

Ingibjörg H. Bjarnason: Fyrsta konan á Alþingi.

Gleymda kvenréttindakonan: Inga Lára Lárusdóttir.

Bríet Bjarnhéðinsdóttir og kosningaréttur kvenna.

Forsetafrúr á Bessastöðum.

Guðrún Erlendsdóttir; fyrsta konan sem hæstaréttardómari.

Íslenska húsmóðirin – mamman, kennarinn, félaginn, gestgjafinn og húsmóðirin.

Tíu áhrifamestu í heiminum á lista Forbes.

Skilnaður og skipting eigna. Þórunn Guðmundsdóttir, hæstaréttarlögmaður hjá LEX, svarar spurningum Frjálsrar verslunar.
Tugmilljarða ávöxtun Framtakssjóðsins

Nýtt og stórglæsilegt tölublað Frjálsrar verslunar er komið út. Forsíðuefnið er umfangsmikið viðtal við Herdísi Dröfn Fjeldsted, framkvæmdastjóra Framtakssjóðs Íslands, en sjóðurinn hefur tvöfaldað eignir sínar á síðustu fimm árum. Um er að ræða næstum 40 milljarða króna ávöxtun á um fimm árum. Herdís svarar mörgum áleitnum spurningum um sjóðinn og meðal annars hvort hann hafi fengið eignir á sínum tíma á brunaútsölu. Lífeyrissjóðirnir eru helstu eigendur Framtakssjóðsins.

Rætt er við Thomas Ivarson, sænska fjárfestirinn sem er stjórnarformaður Advania og fer fyrir fyrirtækinu Adinvest sem keypt hefur eignarhlut Framtakssjóðsins í Advania og eignast þar með 89% í fyrirtækinu. Thomas segist hafa verið ákveðinn í að ná í Advania.

Leiðari Jóns G. Haukssonar ber yfirskriftina: Ég vil hafa það verra! Jón G. fjallar þar um ófriðinn á vinnumarkaðnum og að allt stefni í verkföll og verðbólgubál í kjölfar óraunhæfra kjarasamninga.

Rætt er við Jón Axel Ólafsson sem stefnir á að EDDA USA verði einn af stærstu leyfishöfum Disney á sínu sviði.

Steinunn Þórðardóttir byggir upp fjármálafyrirtæki í Noregi.

Ragnar Árnason hagfræðingur segir að gera verði kröfu um að Landsnet hagi starfi sínu í samræmi við þjóðarhag.

Í umfjöllun Sigurðar B. Stefánssonar kemur fram að núverandi hækkunarleggur á Wall Street sé sá annar mesti í sögunni - en sá fyrri var á tímabilinu 1987 til 2000.

Már Wolfgang Mixa fjallar um hlutabréfaviðskipti að venju og segir að virði Icelandair Group hafi tífaldast á síðustu fimm árum.

Margt fleira er í blaðinu eins og blaðaukar um nýju iðnbyltinguna og markaðsmál - en sérstök umfjöllun er um efnismarkaðssetningu - content marketing - sem gengur út á að selja og kynna vöruna á óbeinan hátt. Jafnvel er búin til afþreying eða skemmtiefni þar sem kynning á viðkomandi vöru og þjónustu blandast inn í.

Fjölbreytt blað að venju. Frjáls verslun fæst á næsta blaðsölustað. Tryggið ykkur eintak.
Margrét í spjalli í VIÐSKIPTUM

Margrét Guðmundsdóttir, stjórnarformaður N1 og forstjóri Icepharma, var viðmælandi minn í Viðskipum, þætti Frjálsrar verslunar á ÍNN en hann er unnin í samvinnu við kauphöllina Nasdaq Iceland. Við Margrét komum víða við og spurði ég hana meðal annars um það hvernig hún hefði útskýrt starfslok Eggerts Benedikts Guðmundssonar sem forstjóra félagsins félagsins en nafni hans, Eggert Þór Kristófersson fjármálastjóri fyrirtækisins, tók við sem forstjóri. Margrét er mikill reynslubolti í stjórnun og ræddum við meðal annars störf hennar fyrir olíufélagið ESSO Dansk og Kuwait Petroleum á árum áður. Þegar hún hóf störf fyrir félögin var olíugeirinn talinn mikill karlaheimur.

En sjón er sögu ríkari. Hér er tengillinn á þáttinn. http://inntv.is/Horfa_a_thaetti/Vidskipti/?play=124810980
Nýtt, glæsilegt tölublað Frjálsrar verslunar komið út

Nýtt og glæsilegt tölublað Frjálsrar verslunar er komið út. Birt er ný könnun Frjálsrar verslunar yfir ÁVÖXTUN ALLRA INNLÁNSREIKNINGA Í BANKAKERFINU Á ÍSLANDI ÁRIÐ 2014 og er þetta yfirlit hvergi að finna annars staðar í fjölmiðlum.

FORSÍÐUVIÐTALIÐ er við Kristínu Ingólfsdóttur, rektor Háskóla Íslands. Þetta er afar vandað og efnismikið viðtal en í því kemur skýrt fram að Kristín hyggst ekki gefa kost á sér í næstu kosningum til embættis forseta Íslands - en nokkrar umræður hafa verið um það á undanförnum árum að hugur hennar leitaði þangað.

Þá er yfirgripsmikið viðtal við EYÞÓR ARNALDS, forstjóra Strokks Energy, og birt er fróðlegt yfirlit yfir helstu stóriðjufyrirtæki á Íslandi.

Fjármálamarkaðir eru eins og SVARTIR KASSAR, segir Gylfi Magnússon, dósent við Háskóla Íslands í 55 síðna blaðauka um FJÁRMÁL.

Þá er yfirlit yfir EIGENDUR ALLRA skráðra félaga í Kauphöll Íslands, gengi hlutabréfanna sl. ár og markaðsvirði fyrirtækjanna um þessar mundir.

Sjón er sögu ríkari - tryggið ykkur eintak á næsta blaðsölustað.
Gengisstefna eftir höft

Ragnar Árnason, prófessor í hagfræði við Háskóla Íslands og fastur álitsgjafi við Frjálsa verslun, fjallar í nýjasta tölublaðinu um líklega gengisstefnu eftir að höftin verða afnumin. Hann segir að ef marka megi loforð stjórnvalda þá líði nú að afnámi gjaldeyrishafta og eðlilegt sé að spurt sé hvert fyrirkomulag gengismála eigi að vera þegar þau eru horfin.

„Eftir afnám gjaldeyrishafta eru í rauninni aðeins þrjár gegnisstefnur hugsanlegar. Í fyrsta lagi er það fast gengi þar sem Seðlabankinn eða annar opinber aðili ákvarðar gengið. Í öðru lagi er það fljótandi gengi þar sem gengi krónunnar ákvarðast af markaðnum á hverjum tíma og í þriðja lagi er það seigfljótandi gengi þar sem gengið ákvarðast í megindráttum af markaðnum en Seðlabankinn freistar þess að draga úr flökti þess með viðskiptum á gjaldeyrismarkaði.“

Ragnar segir að vert sé að veita því eftirtekt að þessar þrjár gengisstefnur eru í rauninni mismunandi staðsetning á ási opinberra afskipta af gengi krónunnar.

„Stefnan varðandi fast gengi er það jaðartilfelli þar sem hið opinbera freistar þess að ákvarða gengið í eitt skipti fyrir öll. Stefna fljótandi gengis er hitt jaðartilfellið þar sem ekki er um nein opinber afskipti að ræða. Stefna varðandi seigfljótandi gengi er allt þar á milli.“

Ragnar segir að ekki þurfi langa umhugsun til að sjá að stefna fasts gengis er ekki möguleg í reynd. „Aðstæður í hagkerfinu eru síbreytilegar. Til að endurspegla þá staðreynd þarf gengið eins og annað verð að vera breytilegt. Ef ekki, myndast umframframboð eða -eftirspurn eftir gjaldeyri sem er bæði skaðlegt og kallar fyrr eða síðar á gengisleiðréttingu sem oftar en ekki er þá veruleg.

Stefna varðandi fljótandi gengi er mögulegt í reynd en myndi við íslenskar aðstæður, þar sem myntin er smá og mörg gjaldmiðilsviðskipti stór að tiltölu, þýða verulegt gengisflökt. Slíkt flökt eykur óvissu innflytjenda og útflytjenda og er því skaðlegt.

Þriðja leiðin, seigfljótandi gengi, er því sú gengisstefna sem vænlegust er. Sá böggull fylgir hins vegar skammrifi að stefna seigfljótandi gengis er ekki auðveld í framkvæmd. Vandinn tengist því að draga úr flökti án þess að hafa áhrif á leitni. Bæði er þetta erfitt tæknilegt viðfangsefni og svo er ástæða til að óttast að sá opinberi aðili sem þetta verkefni fær freistist til að reyna að hafa áhrif á leitni gengisins og þróast þannig í átt að stefnu fasts gengis sem ekki getur gengið upp til lengdar.“
Það sem Churchill kenndi okkur

Thomas Möller, framkvæmdastjóri Rýmis og fastur álitsgjafi í Frjálsri verslun, fjallar um það í nýjasta tölublaðinu hvað Churchill kenndi okkur. Víða um heim er nú haldið upp á hálfrar aldar ártíð Winstons Churchills en hann lést 24. janúar 1965. Hann er af mörgum talinn öflugasti leiðtogi síðustu aldar og sá stjórnmálamaður sem hafði hvað mest áhrif á gang mála á öldinni.

Thomas bendir á fróðlega grein á netinun sem heitir „7 Leadership Lessons from the Life of Winston Churchill“ og hvetur hann alla stjórnendur til að „gúgla“ og lesa þessa góðu grein.

„Stjórnendur í dag geta dregið margvíslegan lærdóm af leiðtoganum Winston, meðal annars í tengslum við hvað hann lagði mikla áherslu á persónuleg samskipti og maður-á-mann-fundi. Hann ferðaðist um heiminn allan til að hitta bandamenn sína, líka á stríðstímum þegar ferðalög voru mjög hættuleg. Sem dæmi þá ferðaðist hann með flugvél í þrjá daga til að komast til Moskvu, gegnum Afríku, til að fá nokkurra klukkustunda fund með Stalín. Winston lagði einnig ríka áherslu á að hitta undirmenn í herfylkjum til að fá sem heiðarlegastar, gleggstar og óbrenglaðar upplýsingar um stöðu mála. Þetta heitir í dag „management by walking around.

„Winston lagði líka áherslu á að öguð vinnubrögð, góð stjórnunarhæfni og skýr persónuleg gildi einkenndu góðan stjórnanda. Hann refsaði aldrei fyrir rangar ákvarðanir heldur leit á þær sem lærdóm. Og hann vildi athafnamenn sem stjórnendur. Hann sagði: „I never worry about action, but only inaction.“ Mikilvæg minnisblöð með fyrirmælum voru merkt með rauðum miða sem hann heftaði á forsíðuna með skilaboðunum: ACTION THIS DAY! Hann lagði áherslu á skýran fókus og góðan undirbúning allra ákvarðana og síðan skjóta og fumlausa framkvæmd þeirra. Winston hafði mikla sjálfstjórn og lagði áherslu á að halda vel utan um alla samninga sem hann gerði og fylgja þeim eftir þannig að við þá væri staðið,“ segir Thomas Möller.
Um hinn pólitíska ómöguleika

Í viðtalinu við Bjarna Benediktsson er hann spurður um fleyg orð hans um pólitískan ómöguleika varðandi áframhaldandi aðildarviðræður þessarar ríkisstjórnar við Evrópusambandið.

Spurning FV til Bjarna:

Hvað með þau orð þín að áframhaldandi viðræður þessarar ríkisstjórnar um inngöngu séu pólitískur ómöguleiki – en vikið hefur verið nokkrum sinnum að þessu orðalagi, meðal annars í skaupinu?

Ríkisstjórnin og báðir stjórnarflokkarnir eru á móti inngöngu í Evrópusambandið og þeir sögðu það skýrt í kosningabaráttunni. Á ríkisstjórnin engu að síður að taka upp aðildarviðræður sem síðasta stjórn sleit – og hafa það að markmiði að ná einhvers konar samningi sem hún óskar síðan eftir að þjóðin felli? Og hvað með viðmælendur okkar hjá Evrópusambandinu – hvernig geta þeir treyst mönnum í viðræðum sem eru í prinsippinu á móti sjálfum viðræðunum og vilja ekki ganga í Evrópusambandið? Og hvers vegna var síðasta ríkisstjórn ekki komin lengra með málið eftir fjögurra ára viðræður ef eitthvað var um að semja? Síðasta ríkisstjórn sleit viðræðunum þótt hún hafi ekki dregið umsóknina til baka. Hvernig stóð á því? Það er sama hvernig á þetta mál er litið, það stenst ekki rökræður að þessi ríkisstjórn taki eitt helsta átakamál fyrri ríkisstjórnar upp að nýju, mál sem þessi ríkisstjórn er andvíg og haldi áfram með viðræður sem hún er mótfallin og fyrri ríkisstjórn sleit raunar sjálf rétt fyrir kosningar.
Stórfróðlegt viðtal við Bjarna

Nýtt tölublað Frjálsrar verslunar er komið í dreifingu. Blaðið er einstaklega veglegt eða 132 síður - sneisafullt af fróðlegu lesefni sem enginn áhugamaður um viðskiptalífið ætti að láta fram hjá sér fara. Meðal annars er að finna ítarlegt 14 síðna viðtal við Bjarna Benediktsson, fjármálaráðherra og formann

Sjálfstæðisflokksins. Þá er glæsilegur 36 síðna blaðauki um ráðstefnur og fundi o.m.fl.

Tryggið ykkur eintak af stórglæsilegu blaði á næsta sölustað eða með því að senda póst á [email protected] / s. 512-7575.

Við viljum vekja athygli á hagstæðu áskriftatilboði út mars - sex vegleg blöð auk bókarinnar 300 stærstu fyrirtækin 2014 á sérstöku kynningarverði, einungis 5.340 krónur með vsk fyrir allt framangreint. Eftir það kostar blaðið einungis 1.080 kr. á mánuði.
Jón G. Hauksson kjörinn heiðursfélagi Stjórnvísi

Í dag voru stjórnunarverðlaun Stjórnvísi afhent við hátíðlega athöfn í Turninum í Kópavogi. Þema hátíðarinnar var „Ísland, land tækifæranna, verðmætasköpun til framtíðar“.

Þrír úrvals fyrirlesarar töluðu og fluttu áhugaverð erindi:

Grímur Sæmundsen, forstjóri Bláa Lónsins og formaður samtaka ferðaþjónustunnar.

María Bragadóttir, framkvæmdastjóri Alvogen á Íslandi.

Jens Garðar Helgason formaður SFS, Samtök fyrirtækja í sjávarútvegi.

Bára Sigurðardóttir, mannauðsstjóri Termu og formaður dómnefndar sagði svo frá vali dómnefndar á stjórnendum ársins 2015. Fyrir valinu urðu Vigdís Jónsdóttir, framkvæmdastjóri VIRK starfsendurhæfingarsjóðs og Ágústa Björg Bjarnadóttir, forstöðumaður mannauðs og rekstrar Sjóvár.

Gunnhildur Arnardóttir, framkvæmdastjóri Stjórnvísi, lýsti svo kjöri heiðursfélaga og sagði að Jón G. Hauksson hefði fengið verðlaunin fyrir frumkvæði sitt og rannsóknir sem ritstjóri Frjálsrar verslunar. Gunnhildur lýsti svo mörgum af þeim nýjungum sem Jón hefur innleitt í blaðinu. Fram kom að Jón uppfyllti öll skilyrði til þess að vera kjörinn heiðursfélagi og vel það.

Jón tók svo við verðlaununum og sagði nokkur orð.

Það var mál manna að hátíðin hefði heppnast vel og verðlaunahafar hefðu verið vel að verðlaununum komnir.
Brýnt að vextir banka lækki

Margrét Sanders, formaður Samtaka verslunar og þjónustu og framkvæmdastjóri hjá Deloitte, er bjartsýn á horfurnar í atvinnulífinu á árinu. Hún telur hins vegar brýnt að vextir banka lækki. Líkt og margir aðrir óttast hún afleiðingarnar komi til harðra verkfalla á næstunni. Í áramótablaði Frjálsrar verslunar sagðist hún jafnframt bjartsýn á að fjármagnshöftin verði afnumin í áföngum og að fyrstu alvöru skrefin í þeim efnum verði tekin á árinu.

Hugmyndir eru uppi um að setja á svonefndan útgönguskatt í tengslum við afnám hafta – hvernig líst þér á þá leið?

– Mikilvægast er að sátt náist við kröfuhafana um framkvæmdina.

Hvað heppnaðist best á árinu 2014 og hverjar eru horfurnar á árinu 2015.

– Sem formaður Samtaka verslunar og þjónustu get ég ekki annað en nefnt niðurfellingu á almennum vörugjöldum, sem er gríðarlegt framfaraspor til einföldunar á kerfinu, og fríverslunarsamninginn við Kína, sem þarfnast þó aðeins lagfæringar. Sáttin á vinnumarkaði á milli ASÍ og SA sem leiddi til mun meiri hagvaxtar en áætlanir gerðu ráð fyrir sem koma öllum til góða. Það er ekki hægt annað en að nefna einnig skuldaleiðréttinguna, hvaða skoðun sem menn hafa á henni, þá gekk framkvæmdin ótrúlega vel. Horfurnar eru góðar en ég hef þó áhyggjur af kjarasamningum miðað við yfirlýsingar. Ef afnám hafta gengur vel er ég virkilega bjartsýn.

Hvaða mistök voru gerð í efnahagsstjórninni á árinu 2014?

- Mistök er ansi sterkt orð en það sem ég hefði viljað sjá á síðasta ári er lækkun á álögum á atvinnulífið s.s. að lækkun tryggingargjalds haldist í hendur við lækkun á atvinnuleysi. Vextir þurfa að lækka mun meira til hagsbóta fyrir heimilin og fyrirtækin.
Áætlun Pútíns í Úkraínu

Við Þráinn Eggertsson hagfræðiprófessor komum víða við í áramótaspjallinu. Við ræddum hið nýja kalda stríð á milli Rússa og stærstu vestrænu ríkjanna sem hafa sett viðskiptaþvinganir á Rússa vegna Úkraínu.

Ég spurði hann um baráttuna um Úkraínu og hvort viðskiptaþvinganir á Rússa gætu ekki hitt vestrænu ríkin sjálf fyrir.

Þráinn: „Já, hugsanlega geta Rússar skrúfað fyrir orkusölu til Evrópu. Í þessari stöðu horfir Evrópa til Bandaríkjanna um kaup á orku en Rússar til Kínverja um sölu á orku. En Rússar eiga eftir að leggja leiðslur til Kína, sem tekur sennilega nokkur ár, og Bandaríkjamenn eru af ýmsum ástæðum ekki reiðubúnir að selja orku af fullum krafti til Evrópu. Kannski deilan sé í pattstöðu?

Pútín, sem segir að sundurlimun Sovétríkjanna sé mesti harmleikur 20. aldarinnar, reynir að bæta úr skák og púsla saman nokkrum brotum. Með það í huga ætlar hann að búa til Evrasíusamband, sem á að vera sömu ættar og Evrópusambandið. Upphaflega tollabandalag, síðan myntbandalag og loks sambandsríki. Á ensku er talað um EEU og og EU. EEU verður formlega stofnsett í ársbyrjun 2015. Stofnþjóðirnar verða Rússland, Hvíta-Rússland, Kasakstan og Armenía og vonir standa til að Kirgistan bætist síðar í hópinn. Þarna verður glatt á hjalla.

Zbigniew Brzezinski, fyrrverandi ráðgjafi Carters forseta BNA, segir að Rússland geti ekki orðið aftur heimsveldi án þess að leggja undir sig Úkraínu. Sú áætlun er í gangi. Pútín hefur sett það á sína dagskrá að skapa glundroða og ringulreið í fyrrverandi sambandslöndum Ráðstjórnarríkjanna og koma þannig í veg fyrir að ríkin tengist Vesturlöndum nánum böndum. Hagkerfi Rússlands stendur tæpt, efnahagshrun er kannski á næsta leiti. Harkaleg efnahagskreppa gæti veikt völd Pútíns nema honum takist að beina athygli innlendra ráðamanna og almennings að landvinningum og ógnum að utan. Það mun hann sennilega reyna.“
Frjáls verslun á ÍNN

Viðskiptaþáttur Frjálsrar verslunar í samvinnu við Kauphöllina á ÍNN hefur göngu sína í kvöld kl. 21:00 og verður á dagskrá stöðvarinnar á fimmtudagskvöldum fram á vor. Þátturinn ber heitið Viðskipti og er í umsjón Jóns G. Haukssonar, ritstjóra Frjálsrar verslunar.

Í fyrsta þætti Viðskipta er rætt við Pál Harðarson, forstjóra Kauphallarinnar, og Liv Bergþórsdóttur, forstjóra Nova. Í viðtalinu við Pál er meðal annars komið inn á málefni Promens sem hafa verið ofarlega á döfinni undanfarna daga. Þá er sýnt myndskeið frá FKA hátíðinni í Hörpu í síðustu viku þar sem rætt er við Guðbjörgu Matthíasdóttur, eiganda Ísfélags Vestmannaeyja, en hún hlaut FKA-verðlaunin að þessu sinni.

Mjög skemmtileg grafík birtist í þættinum og er hún hönnuð af Ívani Burkna, grafískum hönnuði Frjálsrar verslunar.

Það var sl. haust sem ÍNN hafði samband við Frjálsa verslun um að halda úti vikulegum hálftíma þætti á stöðinni. Úr varð að taka þessu boði og var haft samband við Kauphöllina um samstarf og stóð til í upphafi að taka þættina þar upp. Af tæknilegum ástæðum var horfið frá því.

Klukkan 21 í kvöld. Sjón er sögu ríkari. Verið velkomin í Viðskipti.
Aðstæður hagstæðar til að losa fjármagnshöftin

Páll Harðarson, forstjóri Kauphallarinnar, er einn fjölmargra sem rætt er við í stórskemmtilegu áramótablaði Frjálsrar verslunar. Um það hvort fjármagnshöftin verði afnumin á þessu ári, 20155, svarar hann:

Já. Aðstæður til losunar fjármagnshafta verða vart hagstæðari en þær eru nú um stundir. Hagvaxtarhorfur eru góðar, skuldastaða Íslands gagnvart útlöndum viðráðanleg og vaxtamunur við útlönd mikill. Þá hefur eignastaða heimilana ekki verið jafngóð um árabil og skuldir fyrirtækja hafa farið snarlækkandi. Samkomulag um lengingu í skuldabréfi Landsbankans sem nýlega tók gildi milli hans og þrotabús gamla Landsbankans (LBI) styrkir stöðuna enn frekar.

Hugmyndir eru uppi um að setja á svonefndan útgönguskatt í tengslum við afnám hafta – hvernig líst þér á þá leið?

– Ég hef verið þeirrar skoðunar að leggja hefði átt útgönguskatt snemma í afnámsferlinu, að það hefði bæði flýtt afnámi hafta og aflað ríkissjóði tekna. Það er því ekki seinna vænna. Lykilatriði er að útgönguskatturinn verði almennur og sömu reglur gildi fyrir alla eigendur króna í höftum. Skatturinn getur verið mun lægri núna - en hann hefði þurft að vera fyrir tveimur til þremur árum. Mikilvægt er að hann lækki hratt ef aðstæður gefa tilefni til.

Hvað heppnaðist best á árinu 2014 og hverjar eru horfurnar á árinu 2015?

– Efnahagsstjórn gekk að mörgu leyti ágætlega á árinu. Ríkisbúskapurinn er í jafnvægi og áætlanir eru um að halda honum réttum megin við strikið. Við búum jafnframt við verðstöðugleika. Horfur eru góðar ef haldið verður styrkum höndum um stjórn efnahagsmála. Flestir hagvísar benda í rétta átt. Fjárfesting hefur tekið við sér, líklegt er að viðskiptakjör batni og reikna má með áframhaldandi vexti útflutnings þótt hann verði tæplega jafnkröftugur og undanfarin ár.

Hvaða mistök voru gerð í efnahagsstjórninni á árinu 2014?

– Seðlabankinn hefur gert rétt með að kaupa gjaldeyri á markaði og styrkja gjaldeyrisforðann. Að mínu viti hefði hann þó getað gengið enn vasklegar fram, styrkt forðann meira, stuðlað að heldur lægra gengi krónunnar og meiri afgangi af viðskiptum við útlönd. Það hefði skapað jafnvel enn hagstæðari aðstæður til afnáms hafta án þess að ógna verðstöðugleika.

Hvað er þér minnisstæðast frá árinu sem er að líða?

– Áframhaldandi ævintýralegur uppgangur ferðaþjónustunnar er ánægjuefni. Efst í huga er þó gróskan í íslenskri nýsköpun. Fyrirtæki á borð við Plain Vanilla og Meniga hafa vaxið að umfangi á árinu fyrir tilstilli fjármögnunar. Nú þurfum við að tryggja að fjármögnunarumhverfið hérlendis greiði götu fjölmargra annarra efnilegra íslenskra fyrirtækja.