Hanna Birna gegn Bjarna? (JGH)

Ég hef ekki trú á að sjálfstæðis- menn skipti um formann á landsfundi flokksins í nóvember. Hanna Birna Kristjánsdóttir segist þó í fréttum íhuga framboð og útilokar ekki að fara gegn Bjarna Benediktssyni. Ég held að hún doki við, fari frekar í varaformanninn og einblíni áfram á borgarmálefni sem hún hefur eldheitan áhuga á.

Í pólitík skal samt aldrei útiloka neitt, Hanna Birna hefur notið vinsælda í könnunum og borgarbúar treysta henni best til að gegna embætti borgarstjóra eða um 50,5%. Það merkir að vinsældir hennar ná langt út fyrir raðir sjálfstæðismanna. Í ljósi þess gæti hún ákveðið að fara fram gegn Bjarna á landsfundi. Hún á örugglega möguleika.

Það liggur ennfremur fyrir að brandarinn um Gnarr er búinn, hann nýtur aðeins trausts um 17% borgarbúa og fylgið hefur hrunið af honum og Besta flokknum. Ekki er langt síðan að Jón Gnarr sagðist íhuga framboð á landsvísu og um tíma var teorían sú að hefðbundu flokkarnir þyrðu ekki í kosningar af ótta við Gnarr og að brandarinn í borginni færðist yfir á landsvísu. Svo verður ekki.

Sagt var frá því í fréttum fyrir nokkrum dögum að í sumar hafi verið gerð könnun á meðal sjálfstæðismanna þar sem spurt var út í nokkur nöfn varðandi formennsku auk Bjarna og voru þau Hanna Birna Kristjánsdóttir og Guðlaugur Þór Þórðarson, Kristján Þór og Ólöf Nordal nefnd í könnuninni. Niðurstöðurnar hafa ekki verið birtar og ekki hefur verið upplýst um hver lét gera könnunina.

Taki Hanna Birna slaginn verður sá formannsslagurinn harður. Telja verður að Bjarni eigi meiri möguleika sem sitjandi formaður. Það er ekki hefð fyrir því að farið sé gegn sitjandi formanni í Sjálfstæðisflokknum en það gerðist þó þegar Davíð Oddsson fór fram gegn Þorsteini Pálssyni árið 1991 og sigraði eftirminnilega.

Bjarni Benediktsson sagði í viðtali við Frjálsa verslun í byrjun ársins að hann væri á móti því að ganga í Evrópusambandið og spáði því að það væri senn komið að leiðarlokum í viðræðuferlinu. „Það er einfaldlega ekki heiðarlegt gagnvart viðsemjendum okkar að standa svona að málum.“

Bjarni gaf svo einarða yfirlýsingu nýlega um að hann vildi slíta aðildarviðræðum við Evrópusambandið og féll sú yfirlýsing ekki í góðan jarðveg á meðal þeirra sjálfstæðismanna sem vilja ganga í sambandið.

Mikill meirihluti þjóðarinnar, eða 65%, er andvígur því að ganga í Evrópusambandið og nýlega voru fréttir um að 51% vildu láta draga umsóknina til baka.

Evrópusambandsmálið er ekki á dagskrá hjá neinum öðrum flokki en Samfylkingu. Sjálfstæðisflokkurinn samþykkti á síðasta landsfundi að hann væri á móti aðild og vildi að umsóknin yrði dregin til baka.

Ekki minnist ég þess að Hanna Birna hafi gefið út harða yfirlýsingu um hvar hún standi varðandi aðildina að Evrópusambandinu. Það verður hún að gera fari hún fram.

Mikil vinkona Hönnu Birnu, Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, fyrrum varaformaður flokksins, vill ganga í Evrópusambandið og halda viðræðunum áfram. Raunar er spurning um framtíð Þorgerðar Katrínar innan Sjálfstæðisflokksins geri hún ESB að úrslitamáli. Skoðanir hennar hljóta þó að rúmast innan flokksins.

Veikleiki Hönnu Birnu innan Sjálfstæðisflokksins er að hún tók þátt í Gnarr-brandaranum með því að þiggja boð Jóns Gnars um að vera forseti borgarstjórnar, þ.e. fundarstjóri Besta flokksins og Dags B. Eggertssonar. Það var óskiljanleg ákvörðun enda lét hún af því embætti nýlega að eigin ósk.

Veikleiki Bjarna í formannsslagnum gæti verið afstaða hans í Icesave-málinu en þó finnst mér eins og sjálfstæðismenn refsi honum ekki fyrir það þegar á landsfund verður komið. Hann verður samt örugglega spurður út í það mál.

Bjarni fékk á síðustu stundu óvænt framboð frá Pétri Blöndal á síðasta landsfundi og náði Pétur furðu góðum árangri; fékk um 30% atkvæða á meðan Bjarni fékk 60%. Þegar Bjarni var kjörinn formaður flokksins vorið 2009 fékk hann um 58% atkvæða þegar Kristján Þór Júlíusson bauð sig fram gegn honum.

Af Bjarna hálfu hlýtur því að vera komið að því að hann fái afgerandi stuðning á landsfundi þótt 60% fylgi sé auðvitað mikið – og auðveldlega hægt að túlka það sem afgerandi stuðning.

Það sem ég finn helst að í vinnubrögðum Sjálfstæðisflokksins eftir hrun er hin svakalega varnarbarátta sem flokkurinn er í undir núverandi forystu. Ríkisstjórnin er óvinsæl sem aldrei fyrr og stjórnarandstaðan með Sjálfstæðisflokkinn í fararbroddi ætti kost á að vera í dauðafæri í sókninni – svo notað sé knattspyrnumál – við þessar aðstæður en svo er að sjá að frekar sé spilaður varnarleikur.

Það er eins og það sé nóg að segja við stjórnarandstöðuna – meira að segja af hálfu Samfylkingar – að hrunið sé Sjálfstæðisflokknum að kenna. Þið selduð bankana og þar með er eins og málið sé afgreitt. Það er afar ódýr málflutningur en slær samt forystuna einhvern veginn út af laginu þegar hún er að hefja sóknarleik.

Jóhanna Sigurðardóttir hefur óskað eftir endurkjöri hjá Samfylkingu og ekki verður annað séð en að hún verði kjörin formaður. Vinsældir Jóhönnu hafa minnkað verulega og ætla verður að það sé styrkur fyrir andstæðinga Samfylkingar að hún fari fram. Ef til vill fer Jóhanna fram vegna þess að eftirmaðurinn er ekki í sjónmáli – en margir trúa því þó að tími Össurar gæti komið aftur.

Mér finnst ólíklegt að Hanna Birna fari fram gegn Bjarna. En fréttin um að hún íhugaði framboð gæti ein og sér verið hálfgerð könnun í sjálfu sér. Ríkisstjórnin er t.d. mikið í þeim vinnubrögðum að dengja einhverri hugmynd fram í fjölmiðlum svona til að sjá hvernig almenningur bregst við.

Kannski býr talsvert að baki þessari frétt um Hönnu Birnu. Já, hvað ef hún færi fram? segir fólk.

Í kjölfar fréttarinnar eru Samfylkingarsinnar og Vinstri grænir þegar farnir að tala um mikla undiröldu innan Sjálfstæðisflokksins. Þeir grípa þetta hálmstrá til að draga athyglina frá eigin vanmætti - en stuðningur við ríkisstjórnina og stjórnarflokkanna þverr dag frá degi.

Þetta verður fróðlegur landsfundur í nóvember.

Jón G. Hauksson

[email protected]