Mikil tímamót valda nostalgíukasti: Þegar Davíð var ráðherra og Netið var ekki til / 07/2005

Þegar Davíð Oddsson tilkynnti fyrir skömmu að hann ætlaði að leggja skóna (eða hvað það nú er sem

stjórnmálamenn nota mest í starfi sínu – ræðupúltið? einkabilstjórann? baktjöldin?) á hilluna fór ég aðeins að velta fyrir mér tímabilum. Ég áttaði mig t.d. á því að þegar Davíð varð forsætisráðherra fyrst var ég ekki einu sinni kominn með kosningarétt. Og ég áttaði mig líka á því að á þeim tíma var Internetið varla meira en hugsjón einhverra sérfræðinga og gæluverkefni háskólafólks.

Það var ekki fyrr en árið 1995, nánar tiltekið 9. ágúst, sem Internetið fór að vekja verulega athygli og margir áttuðu sig á að þarna væri komið fyrirbæri sem gæti valdið straumhvörfum á ýmsum sviðum. Þá var nefnilega fyrirtækið Netscape sett á almennan hlutabréfamarkað í Bandaríkjunum við ótrúlega góðar undirtektir fjárfesta og í kjölfarið fylgdi gríðarlegt fjárstreymi í netgeirann sem hratt af stað mikilli þróun í tölvu- og netfyrirtækjum og endaði svo með ósköpum þegar netbólan sprakk eins og frægt er orðið.

Bankabiðröðin

Það er með öðrum orðum ekki lengri tími en tíu ár – styttri en ráðherraferill Davíðs Oddssonar – að Netið hóf innreið sína í okkar daglega líf. Ég veit að ég er svo sem ekki að segja nýjar fréttir hér, en mér finnst bara svo ótrúlegt hvað það er í raun stutt síðan svona tækninýjung sem manni finnst núna svo gjörsamlega ómissandi var ekki til staðar. Hugsið ykkur: fyrir tíu árum þurfti oftast að vista skrá á diskling og fara svo með hana í eigin persónu (eða senda í bréfpósti) ef flytja átti hana milli tveggja tölva. Ef maður missti af kvöldfréttum útvarps og sjónvarps á laugardegi þurfti að bíða eftir mánudags-DV til að frétta úrslitin úr leik sinna manna í enska boltanum. Og um hver mánaðarmót safnaði maður saman öllum gíró-seðlunum og tölti út í næsta bankaútibú einhvern af fyrstu þremur virku dögum mánaðarins til að bíða í röð til að fá að borga sínar skuldir (best að fara ekki fyrsta daginn, því þá voru raðirnar lengstar).

Það er svo þegar maður áttar sig á því hvað í raun er stutt síðan heimurinn var svona forneskjulegur að það verður spennandi að velta fyrir sér hvað náin framtíð beri í skauti sér. Hvernig verður umhorfs árið 2015, þegar 20 ár verða liðin frá útboði Netscape? Maður er fljótt kominn út á hálan ís þegar byrjað er að spá í framtíðina í tækniheiminum, en ég held það sé nokkuð ljóst að við getum búist við að öðruvísi verði umhorfs í netheimum eftir 10 ár, þó ekki sé annað notað til hliðsjónar er þróunin frá því að Netscape fór á markað.

Ekki bara röddin

Meðal þess sem við búum við í dag sem verður orðið aðhlátursefni þá, rétt eins og bankabiðraðirnar eru nú, gæti t.d. verið símnotkun. „Munið þið þegar maður heyrði bara röddina í þeim sem maður talaði við en sá hann ekki?“ er setning sem gæti e.t.v. vakið kátínu og hrint af stað nostalgíukasti árið 2015. Einnig gætum við eftir 10 ár verið agndofa yfir því að í gamla daga hafi helst þurft tölvu til að komast á Netið. Því þótt ýmis smától nú geti náð sambandi við Netið er enn ansi langt í að þau séu orðin almenningseign og því síður að notkun þeirra sé einföld og þægileg. Það felst væntanlega lítil áhætta í að spá því að þetta muni breytast verulega á næstu misserum – og pottþétt fyrir árið 2015. Það gæti svo leitt til vangaveltna á borð við: „Munið þið þegar maður var í útlöndum og þurfti að spyrja til vegar ef maður rataði ekki þangað sem förinni var heitið?“ eftir að fartól, GPS tækni og rafræn landa- og götukort verða farin að virka almennilega saman.

Hvað sem öllum spádómum líður er ljóst að það eru spennandi tímar framundan í þróun Netsins. Tæknifyrirtækin eru komin á gott skrið eftir mögur ár í kjölfar netbólusprengingarinnar og almenningur fær jafnt og þétt að njóta þess besta sem þau hafa fram að færa. Ég veit ekki með ykkur, en ég held að næstu tíu ár verði eins og þau síðustu tíu – það verður ólíkt meira spennandi að fylgjast með tækninýjungum og áhrifum þeirra á daglegt líf heldur en argaþrasi stjórnmálamannanna. Þess vegna var ég eiginlega spenntari yfir 10 ára afmæli Netscape-útboðsins heldur en afsögn Davíðs Oddssonar.