Gore og Glúmur Jón (JGH)

„Ég tel að það sé mikill vitnisburður um forystu hæfileika þína að þú hafir risið í að fylla flokk fárra einstaklinga sem einn áhrifaríkasti leiðtogi heims á okkar dögum. Ég tel þetta vitnisburð um hugrekki þitt, góðar gáfur og stjórnvisku. Saga þín er gott dæmi um hverju einstaklingurinn getur fengið áorkað.“

Þetta voru orð Ólafs Ragnars Grímssonar þegar hann mærði vin sinn og gest Al Gore, fyrrverandi varaforseta Bandaríkjanna, á blaðamannafundi á Bessastöðum. Það er gott og blessað að hæla mönnum. En þvílík væmni. Mönnum hefur orðið bumbult af minna tilefni.; fyrr má nú missa sig í smjaðrinu.

Koma Als Gore varð hins vegar til þess að pistlar með svörtum römmum í Morgunblaðinu urðu tíðari. Það var Hjörleifur Guttormsson sem reið á vaðið og gagnrýndi þáttastjórnandann Egil Helgason og Glúm Jón Björnsson efnafræðing „fyrir að hafa hjálpast dyggilega að við að slátra ómerkingnum honum Al Gore í tilefni heimsóknar hans hingað til lands“. Sagði Hjörleifur að Glúmur hefði hlaupið um víðan völl í Silfri Egils um að allt tal um hlýnun jarðar af mannavöldum væri bull og vitleysa.

Ekki ætla ég að blanda mér inn í umræðuna um það hvort hlýnun jarðar sé af mannavöldum, en hitt er þó „næsta víst“ að hún er af völdum sólarinnar. Það hefur svosem hlýnað og kólnað áður á jörðu. Hvað með ísöldina? Ekki kom mannskepnan þar við sögu. Þess vegna er hún sjálfsögð og eðlileg umræðan um það hvor sé meiri áhrifavaldur á hlýnun jarðar; maðurinn eða náttúran sjálf.

Hjörleifur Guttormsson náttúrufræðingur og Al Gore, fyrrverandi varaforseti, nóbelsverðlaunahafi og kvikmyndaframleiðandi, eru báðir helteknir af því að maðurinn sé hinn eini sanni áhrifavaldur á hlýnun jarðar. En er virkilega ekkert sem segir að það brenni hraðar efra; að sólin sjálf sé kraftmeiri en áður – að það séu komnar „nýjar perur“ í lampann?

Það vekur auðvitað furðu hvað Hjörleifur Guttormsson tók djúpt í árinni yfir umræðunum í þætti Egils. Hann hefði átt að fagna þeim. Því meiri umræður um þetta efni þeim mun betra. Í rökræðum þurfa að vera umræður með og á móti annars verður hún andlaus. Hjörleifur hefði átt að fagna orðum Glúms og hugsa sem svo að í rök- og kappræðum eru orð andmælandans oft sterkasta vopn meðmælandans – og öfugt.

Glúmur Jón nýtti sér þessa Morfís-reglu þegar hann svarði Hjörleifi í svartamma grein í Morgunblaðinu: „Á fundi með forseta Íslands sagðist Gore sérstaklega skammast sín fyrir frammistöðu núverandi ríkisstjórnar Bandaríkjanna í þessum efnum. Hvað þótti honum þá um frammistöðu þeirrar stjórnar sem hann sjálfur þjónaði sem varaforseti og jók útblásturinn mun meira?“

Og svo komu þessi lokaorð og snilldartaktar frá Glúmi: „Óþol Hjörleifs Guttormssonar fyrir því að ákveðnir menn fái að viðra skoðanir sínar kemur hins vegar ekki alveg á óvart. Það á sér langa hefð. Í leyniskýrslum Sósíalistafélags Íslendinga austantjalds frá árinu 1958 segir í greinargerð sem undirrituð er af Hjörleifi Guttormssyni formanni félagsins: „Við álítum, að rétt sé og sjálfsagt að leyfa ekki umræður né gefa fólki kost á að velja um neitt nema á grundvelli sósíalismans, og þá sízt Þjóðverjum.““

Það er vissulega ástæða til að mæra Glúm, en það er engin ástæða til að nota Bessastaðabraginn: „Ég tel þetta vitnisburð um hugrekki þitt, góðar gáfur og stjórnvisku. Saga þín er gott dæmi um hverju einstaklingurinn getur fengið áorkað.“

Jón G. Hauksson

[email protected]