Áratugur hátækninnar að renna upp?

Þegar þetta er skrifað standa yfir stjórnarmyndunarviðræður Sjálfstæðisflokks og Samfylkingar. Ef marka má stefnuskrá síðarnefnda flokksins gæti það þýtt bjarta framtíð í hátækniiðnaði á Íslandi.

Forsagan að þessum pistli er sá að ég sat á Sprotaþingi sem Samtök iðnaðarins, Samtök atvinnulífsins, Samtök sprotafyrirtækja, Samtök íslenskra líftæknifyritækja og Samtök upplýsingatæknifyrirtækja héldu 2. febrúar síðastliðinn. Þar kynntu fulltrúar allra stjórnmálaflokka hugmyndir sínar um hvernig mætti bæta starfsskilyrði sprota- og hátæknifyrirtækja á Íslandi. Hugmyndirnar voru svo unnar áfram í nefndum á Sprotaþinginu, kynntar aftur með breytingum nefndanna og að lokum kosið um bestu hugmyndirnar.

Á þinginu sátu fulltrúar fjölmargra fyrirtækja í hátækniiðnaði af ýmsu tagi og því komust stjórnmálamennirnir tæpast upp með það hefðbundna hálfkák sem einkennir oft umræðuna í fjölmiðlum. Hér átti að bretta upp ermar og koma með raunverulegar lausnir sem skiptu máli.

Metnaðarfull markmið

Og skemmst er frá því að segja að eftir atkvæðagreiðslu Sprotaþingmanna um bestu tillögurnar kom í ljós að þær þrjár tillögur sem Samfylkingin kom með á þingið röðuðu sér í þrjú efstu sætin, hvorki meira né minna! Þungamiðja tillagna þeirra var „hátækniáratugurinn“ – tíu ára verkefni í uppbyggingu hátækniiðnaðar á Íslandi, þar sem raktar eru í tólf liðum aðgerðir til að bæta starfsskilyrði sprotafyrirtækja.

Markmið hátækniáratugsins eru metnaðarfull:

Tíföldun á útflutningsvirði hátæknifyrirtækja á Íslandi.

Fimmföldun á fjölda íslenskra sprotafyrirtækja.

5000 ný störf hafi orðið til í hátæknigeiranum.

20 ný hátæknifyrirtæki hafi náð milljarði kr. í ársveltu eða verið skráð á hlutabréfamarkað á Íslandi.

Fyrst sjávarútvegur, svo stóriðja – nú hátæknin

Nú ætla ég ekki að telja upp einstaka liði þessara tillagna, það má lesa nánar um þær á vef Samtaka iðnaðarins, en ég verð að segja að ég er nokkuð ánægður með þá heildarhugmynd sem liggur að baki hátækniáratugnum. Þar er byggt á þeirri hugmynd að á síðustu áratugum hafa íslensk stjórnvöld unnið markvisst að uppbyggingu ákveðinna atvinnugreina – sjávarútvegi og stóriðju – með ýmsum hætti. Það skilaði sér í aukinni hagsæld og velmegun, en það má ekki festast í þessum greinum – það verður stöðugt að leita leiða til að auka fjölbreytnina og bæta fleiri styrkum stoðum við atvinnulífið.

Auðvitað verður að fara varlega í að ríkið eigi að bjarga málunum með „stórum lausnum“, eins og ég hef margoft bent á, en hér er í sjálfu sér ekki verið að koma með eina stóra lausn, heldur auðvelda öllum þeim fyrirtækjum sem eru að þróa sínar eigin nýjungar að halda út í þau 10 ár sem það tekur sprotafyrirtæki að jafnaði að verða „fullorðið“.

Verður staðið við kosningaloforðin?

En miðað við stórhuga stefnuskrá Samfylkingarinnar í þessum efnum og góðar undirtektir helstu forkólfa atvinnulífsins á Sprotaþingi verður spennandi að lesa málefnasamning nýrrar ríkisstjórnar ef svo fer sem horfir að Samfylking og Sjálfstæðisflokkur myndi nýja ríkisstjórn. Nú trúi ég því tæpast að Sjálfstæðisflokkur vilji festast í áframhaldandi áherslu á stóriðju, enda lítur út fyrir að hún þurfi ekki á neinum opinberum styrkjum að halda héðan af til að „blómstra“ – og því ætti leiðin að verða greið fyrir þessa flokka að koma sér saman um uppbyggingu hátækniiðnaðar á Íslandi á næstu árum.

En á maður að þora að vona að stjórnmálamenn standi við gefin kosningaloforð? Gæti verið að áratugur hátækninnar sé að renna upp?

Kristinn Jón Arnarson er almannatengslaráðgjafi hjá AP almannatengslum og fyrrverandi ritstjóri Tölvuheims. EM> P>