Sleppum aðalatriðunum (BJ)

Í gær dó Whitney Houston. Allar fréttirnar um andlátið sögðu frá því að hún hefði verið frábær söngkona en jafnframt kom fram að hún hefði verið í dópi, pillum og brennivíni. Auk þess barði maðurinn hennar hana.

Fáir geta neitað því að þetta hlýtur allt að hafa haft mikil áhrif á líf þessara frægu söngkonu. Þess vegna skiptir það máli, þó að það hljóti líka að vera spurning um hvenær endar einkalífið og það opinbera byrjar. Ég las á BBC í dag að FBI-skýrslur um Abbott og Costello hefðu sýnt að þeir hefðu báðir verið á skrá. Annar átti 1.500 klámkvikmyndir, hinn hafði borgað tveimur vændiskonum fyrir „dónalega“ framkomu.

Þetta vissi ég ekki fyrir. Ég man eftir þessum tveimur grínköllum sem enn voru sýndir í bíó þegar ég var lítill. Ég man ekki hvort þeir voru fyndnir. Þegar maður er átta ára er býsna margt fyndið, kímnikröfurnar eru ekki miklar. Þeir voru að minnsta kosti fyndnir að atvinnu á þeirra tíma vísu. Ég velti því fyrir mér núna hvort heiminum komi þessi nýuppgötvuðu áhugamál þeirra við.

Whitney er ekki eins. Allir vissu að henni hrakaði stöðugt sem söngkonu og hún sást blá og marin á almannafæri. Auk þess sem hún var oft full eða dópuð meðal almennings. Í sjálfu sér ekki sérstakar fréttir. Þetta á líka við um flesta tónlistarmenn á seinni tímum. Sumir segja að Bítlarnir hafi náð hæstu hæðum eftir að þeir prófuðu fyrst LSD. George heitinn Harrison, verðandi tengdafaðir Íslands, dó úr reykingum. Hans dauða-dóp var semsé löglegt. En hann og félagar hans höfðu prófað flest stóð til boða á sínum tíma og allt hefur það verið rakið í ævisögum og viðtölum. Líklega vegna þess að það skipti máli. Eða var það vegna þess að það skipti engu máli?

Á Íslandi erum við miklu penni. Hér er oft þagað yfir því sem máli skiptir þegar fólk deyr. Sérstaklega ef það er neikvætt í hefðbundnum skilningi okkar samtíðar. Ég hef einu sinni verið í jarðarför þar sem sagt var frá því að hinn látni hefði lifað óhamingjusömu lífi. Sem var örugglega rétt, en hvað um alla hina sem hafa lent í ýmsu misjöfnu?

Jafnvel um menn sem varla rann af öll þeirra manndómsár er ekki sagt að þeir hafi haft gaman af því að lyfta glasi. Sennilega er þetta af tillitssemi við hinn látna, en má honum ekki vera sama? Hann er horfinn á braut og kvartar hvorki yfir líkræðunni né minningargreinunum. Börnin vilja kannski ekki halda þessum afrekum á lofti heldur, sem þau hafa þó liðið fyrir í áratugi. Hið sanna kemur svo fram löngu seinna í viðtali við Braga bóksala eða í opinskárri bók einhvers ævisöguritara sem telur að nú sé óhætt að segja sannleikann, því börnin séu dáin.

Auðvitað tapa menn ekki ærunni gagnvart öllum þó að ýmiss konar sannleikur komi í ljós. Al Gore spókar sig á Suðurskautinu með forseta Íslands sem setur það ekki fyrir sig að varaforsetinn fyrrverandi hafi sætt rannsókn fyrir að áreita konu. Saga Gores varð opinber og eiginkonan skildi við hann. Þannig hafði sagan mikil áhrif en líklega verður hún ekki efst á baugi í líkræðunni.

Ekki mæli ég með því að allt líf fólks fari fram í beinni útsendingu og menn velti sér sífellt upp úr því sem einhvern tíma kann að hafa gerst. Það er hins vegar svolítið skrítið þegar ekki má minnast á það sem allir vita og hafði mest áhrif á líf þess látna og allra sem tengdust honum.

Benedikt Jóhannesson

www.heimur.is/benedikt