Vika í pólitík (JGH)

Vika er langur tími í pólitík. Í pistli mínum fyrir viku efaðist ég um að Hanna Birna Kristjánsdóttir færi fram gegn Bjarna Benediktssyni og að sjálfstæðismenn skiptu um formann á landsfundi. Tveimur dögum síðar, í þættinum Sprengisandi, segir Hanna Birna við Sigurjón M. Egilsson að framboð gegn Bjarna sé ekki honum til höfuðs, hún dáist að honum og störfum hans sem formanns, „en við eigum að geta valið um ólíka einstaklinga – sem eru kannski með svipaðar skoðanir þó þeir hafi mismunandi áherslur.“

Það þarf ekki mörg orð um þetta. Leikritið er hafið. Þessi orð Hönnu Birnu verða ekki skilin öðru vísi en að hún ætli að bjóða sig fram til formanns Sjálfstæðisflokksins.

Í viðtalinu á Sprengisandi, sem ég hlustaði ekki á, sagðist Hanna Birna vilja draga aðildarumsóknina að ESB til baka og þá væri hún ósammála afstöðu Bjarna Benediktssonar til Icesave-málsins.

Ekki minnist ég þess að Hanna Birna hafi látið að sér kveða í þjóðaratkvæðagreiðslunni um Icesave og verður að segjast eins og er að þessi yfirlýsing hennar kemur fimm mánuðum of seint til að teljast trúverðug.

Hún veit sem er að þarna kann veiki bletturinn að vera hjá Bjarna í hugum fulltrúa landsfundar og hún rær á þau mið í atkvæðaveiðum.

Miklar umræður hafa verið um þetta viðtal við Hönnu Birnu ekki síst í ljósi þess að hún talaði í véfréttastíl um hvort hún færi fram og sagðist ekki búin að taka ákvörðun um það. „Ég mun lofa að gera það fyrir landsfundinn.“

Hún sagði líka að sér hefði verið brugðið þegar hún sá niðurstöður úr könnun sem Capacent gerði sl. sumar þar sem hún mældist með talsvert meiri stuðning en Bjarni. Ekki hefur enn verið upplýst fyrir hvern Capacent gerði þessa könnun – en því hefur verið haldið fram að það hafi verið stuðningsmenn Hönnu Birnu.

Fyrir rúmri viku birtu Fréttablaðið og Stöð 2 könnun sem sýndi að Sjálfstæðisflokkurinn fengi um 50% fylgi yrði gengið til kosninga núna á meðan Samfylking fengi 23% og Vinstri grænir 12%.

Í ljósi þessarar könnunar sagði ég að það hlytu að vera tíðindi að skipt yrði um formann í stjórmálaflokki sem mældist langstærsti flokkur landsins og það með yfir 50% fylgi.

Í gær, fimmtudaginn 15. september, birti MMR nýja könnun um að 59% aðspurðra (stuðningsmenn allra flokka) vildu heldur Hönnu Birnu sem formann flokksins en aðeins 13% Bjarna. Um 28% vildu hvorugt þeirra.

Þegar eingöngu var litið til þeirra sem sögðust ætla að kjósa Sjálfstæðisflokkinn vildu 66,3% Hönnu Birnu en 26,4% Bjarna; 7,3% vildu hvorugt þeirra.

MMR sagði að stuðningur við Hönnu Birnu væri umtalsverður meðal stuðningsmanna Framsóknarflokks, Samfylkingar og Vinstri-grænna, eða á bilinu 48% til 60%.

Ekki veit ég hvaða tilgangi það þjónar að spyrja harða andstæðinga Sjálfstæðisflokksins hverja þeir vilja sem formann flokksins. Eru þeir æstir í að fá Hönnu Birnu sem formann til að sigra þeirra eigið fólk í þingkosningum?

Fyrir viku sagði ég að fréttin um hugsanlegt framboð Hönnu Birnu – og birting könnunar um fylgi við hana innan Sjálfstæðisflokkins tveimur mánuðum eftir að könnun var gerð – gæti væri könnun í sjálfu sér. Það væri verið að máta fréttina við almenning og sjá hvernig hann brygðist við og tæki henni.

Núna er ég sannfærður um að atburðarásin er hönnuð. Það var beðið með að birta könnunina í sumar í tvo mánuði, tíminn til að máta hana við almenning valinn nákvæmlega, umræða fengin hjá þjóðinni í nokkra daga um að Hanna Birna nyti stuðnings – og það leiddi aftur af sér nýja könnun hjá MMR.

Hin hannaða atburðarás er núna komin svo langt að ekki verður aftur snúið fyrir Hönnu Birnu.

Þau rök mun hún einmitt nota þegar hún fer í formanninn (svo sjálfstæðismenn geti valið um ólíka einstaklinga). Hún vísar þá í kannanir í stað frasa um að „menn hafi komið að máli við sig og hún hafi fundið fyrir miklum stuðningi í samtölum“.

Fulltrúar sjálfstæðisfélaga á landsfundi Sjálfstæðisflokksins velja nýjan formann – en ekki flokksmenn í almennum rafrænum kosningum. Það getur skekkt myndina eitthvað.

Eftir stendur hins vegar að teningnum hefur verið kastað. Kosning um formennsku í Sjálfstæðisflokknum blasir við. Hanna Birna gegn Bjarna Benediktssyni.

Núna er vegið að Bjarna sem þarf skyndilega að sækja fram gegn Hönnu Birnu og spila sóknarleik næstu vikurnar ef hann á að sigra hana í formannsslagnum.

Bæði þurfa Bjarni og Hanna Birna að leggja fram skorinorða málefnaskrá á landsfundinum.

Hvað með þá flokksmenn sem vilja aðild að Evrópusambandinu?

Þeirri spurningu er ósvarað hvort þeir stofni eigin flokk. Það er hins vegar ansi stór spurning. Verða þeir með sinn eigin kandídat í formanninn?

Gera verður ráð fyrir því að fljótalega stígi þungavigtarmenn í flokknum fram og lýsi yfir stuðningi við þau Bjarna og Hönnu Birnu.

Hvað með fyrrum formenn, eins og Davíð Oddsson, Þorsteinn Pálsson og Geir Haarde en þeir tveir síðastnefndu voru eindregnir stuðningsmenn Bjarna í afstöðu hans til Icesave? Styðja þeir við bakið á honum núna?

Vika er langur tími í pólitík, hvað þá nokkrar vikur.

Jón G. Hauksson

[email protected]