Góðir menn (BJ)

Það var gott hjá Baugsfeðginum að gefa barna spítalanum 300 milljónir og láta svo ekki sjá sig við afhendinguna. Með þessu sýndu þau stíl. Það vita allir af gjöfinni þó að þau láti ekki mynda sig í bak og fyrir. Satt að segja hefði verið svolítið brjóstumkennanlegt að sjá þau í sjónvarpinu berja sér á brjóst að afhenda tékkann eins og þau væru að segja: Sjáið hvað við erum góð! Menn sem eru góðir í alvöru þurfa ekki endalaust þakklæti.

Stundum hugsa ég um hve þjóðin er heppin með ákveðna einstaklinga sem hafa sérstæð áhugamál sem gefa þeim persónulega lítið í aðra hönd en þjóðinni mikið. Einn þeirra er Aðalgeir Kristjánsson skjalavörður. Hann hefur sérhæft sig í rannsóknum á sögu fyrri hluta 19. aldra og skrifað nokkrar bækur um þetta áhugasvið sitt. Hann hefur skrifað bækur um Fjölnismennina Brynjólf Pétursson og Konráð Gíslason, um endurreisn Alþingis og Þjóðfundinn og þá bók sem mér finnst best: Nú heilsar þér á Hafnarslóð, en hún fjallar um íslenska námsmenn í Kaupmannahöfn á fyrri hluta 19. aldar. Þessi bók er uppfull af frásögnum um menn sem voru upphafsmenn að sjálfstæðisbaráttu Íslendinga. Því dettur mér Aðalgeir í hug að ég er að lesa bók hans um Konráð Gíslason, málfræðing og Fjölnismann. Meðal þess sem þar kemur fram og ég vissi ekki er að Konráð dreymdi einu sinni að til hans kæmi maður og færi með fyrir hann langt kvæði. Þegar Konráð vaknaði mundi hann tvær línur:

Landið var fagurt og frítt og fannhvítir jöklanna tindar,

himininn heiður og blár, hafið var skínandi bjart.

Utan um þessar línur orti Jónas Hallgrímsson eitt fegursta kvæði sitt, Ísland. Það er fróðlegt að lesa um þær dræmu viðtökur sem Fjölnir fékk hér á landi. Hann þótti þurr og hrokafullur. Í gamla daga var manni kennt það í skóla að þjóðin hefði gleypt við þessari frelsishvöt, en það var öðru nær. Stundum er sagan löguð eftirá.

Eini gallinn á bókinni um Konráð er að Aðalgeir gerir oft ráð fyrir því að lesendur muni ýmislegt sem gerðist á þeim tíma sem hann ræðir um. Þess vegna væri betra að lesa Nú heilsar þér á Hafnarslóð rétt áður en maður les Konráð.

Annar afkastamikill maður með skemmtileg áhugamál og framtak er Jakob Ásgeirsson. Hann hefur skrifað ýmsar skemmtilegar bækur, til dæmis sögu Péturs Ben og Valtýs Stefánssonar og hefur nú tekið við að gefa út tímaritið Þjóðmál. Það er kynnt þannig: „ „Tímaritinu Þjóðmálum er ætlað að vera vettvangur fyrir frjálshuga fólk sem er orðið þreytt á yfirborðslegri og einhliða fjölmiðlun um stjórnmál og menningu. Ritstjórnarstefnu Þjóðmála er að öðru leyti best lýst með orðunum: frelsi og hæfilegt íhald“, segir ritstjóri í fyrsta tölublaði. Tímaritið kemur út fjórum sinnum á ári og kostar ársáskrift aðeins kr. 3.500.“ Í Þjóðmálum sem hafa komið út tvisvar eru skemmtilegar greinar fyrir menn sem aðhyllast stefnu blaðsins og reyndar hygg ég að þeir sem ekki gera það hefðu líka gaman af. Sjálfur hef ég meiri áhuga á frelsi en íhaldi þannig að ég er ekki sammála öllu sem fram kemur, en blaðið er vel þess virði að kaupa það. Jakob er annars að vinna að ævisögu Bjarna Ben og hún mun koma út eigi síðar en 2008, en þá verða 100 ár frá fæðingu Bjarna.

Það eru talsvert fleiri menn til sem auðga þjóðlífið og vonandi gefst færi á að fjalla um einhverja þeirra síðar.

Benedikt Jóhannesson