Tengslasíður – til hvers?

Ég verð að viðurkenna að tilheyra þeim hópi fólks sem hingað til hefur yppt öxlum yfir tengslanetsíðunum sem hafa verið að ná sífellt meiri vinsældum. Til hvers að skrá sig á einhverja vefsíðu og safna þar „vinum“?

Nýjasta æðið í netheimum er sem sagt tengslanetsíðurnar og þar fara fremstar í flokki MySpace og Facebook eftir að Friendster missti nokkuð móðinn eftir góða byrjun fyrir nokkrum árum. Á tengslanetsíðum skráir maður sig, gefur upp helstu upplýsingar, setur helst inn mynd og byrjar síðan að sérsníða síðuna og safna vinum.

Sniðugt eða ruglingslegt?

Fjölmargir aukamöguleikar fylgja svo síðunum, Facebook er t.d. troðfullt af ýmiss konar smáforritum sem notendur senda á milli sín á meðan MySpace er m.a. þekkt fyrir tónlistarspilarann sem fylgir síðunum. Þessi spilari er einmitt ein helsta orsök þess að tónlistarmenn hafa verið duglegir við að nýta MySpace til að kynna afurðir sínar og safna saman aðdáendum.

Þótt þetta sé vissulega „sniðugt“ hef ég aldrei áttað mig almennilega á tilganginum með þessu öllu saman og viðurkenni það hér með. Kannski var það ruglingslegt útlitið á MySpace-síðunum sem slökkti áhugann eða kannski var ég of fastur í „venjulega“ heiminum til að nenna að setja saman minn eigin netheim.

Keðjubréf og brandarar

En eftir því sem fleiri vinir mínir fóru að safnast saman á tengslasíðunum og umræðan um vinsældir þeirra og mögulegt mikilvægi í framtíðinni jókst stóðst ég ekki mátið og skráði mig á Facebook. Þar hef ég dútlað í nokkrar vikur og verð svo sem að viðurkenna að ég hef ekki enn fyllilega séð ljósið hvað varðar mikilvægi tengslanetsíða.

Jú, í sumum tilvikum er gaman að rekast á fólk sem maður hafði ekki lengi vitað af, það er skemmtilegt að sjá vinafjöldann vaxa smám saman og greinilega ýmislegt sniðugt í boði þótt ég sé ekki eins mikill aðdáandi keðjubréfa og brandaraforrita og margir aðrir. En í hina röndina virðist þetta ósköp marklaust dútl sem þarna fer fram.

Er tölvupóstur að úreldast?

En hver er ég svo sem að afskrifa Facebook eftir nokkurra vikna prófun? Vinsældirnar sýna svo ekki verður um villst að það er „eitthvað“ þarna – og þá kannski sér í lagi fyrir yngri aldurshópa sem eru að stíga sín fyrstu skref í tengslamyndun í hinum raunverulega heimi.

Og talandi um yngri kynslóðir – þá var það kannski helst ein saga sem ég heyrði um daginn sem varð þess valdandi að ég bara varð að kynna mér tengslanetsíðurnar betur. Sú hljómaði þannig í stuttu máli að unglingsstúlka „neyddist“ til að útvega sér netfang og senda tölvupóst í fyrsta sinn á ævinni vegna þess að netfang var nauðsynlegt til að sækja um skólavist. Samt hafði hún lifað ágætu rafrænu lífi án netfangs árum saman – spjallforrit, bloggsíður og tengslanetsíður höfðu dugað henni til að halda sambandi við vini og ættingja.

Hvort um flökkusögu sé að ræða eður ei skiptir e.t.v. ekki öllu, en aðalmálið er það að samskipti fólks og „viðvera“ þess á Netinu fara í sífellt meiri mæli fram í gegnum aðra miðla en tölvupóst. Enda er tölvupóstur, þegar maður fer að hugsa um það, afar þurr samskiptamiðill í samanburði við spjallforritin eða MySpace-síðurnar. Höfum líka í huga að tengslanetsíðurnar eru enn tiltölulega ungar að árum og því í mjög hraðri þróun – bæði hvað varðar útfærslu, virkni og fjölda notenda.

Blautir draumar markaðsfólks

Svo þarf náttúrlega að hafa í huga að tengslanet eru blautir draumar markaðsfólks sem sér fram á að geta miðað skilaboðum mjög markvisst í gegnum þau – viltu t.d. ná til Reykvíkinga á bilinu 25-34 ára með háskólapróf? Tengslanetsíður á borð við Facebook geta skilað jafnvel enn ítarlegri markhópum en það og það sem meira er – ef skilaboðin eru áhugaverð eða spennandi sendir móttakandinn þau áfram á alla vini sína. Ekki má heldur gleyma að fyrirtæki eru í sífellt meiri mæli að setja upp sín eigin svæði á MySpace og Facebook og geta þannig haft samskipti við áhugasama viðskiptavini.

Þegar rýnt er fram í tímann má svo sem vera að þetta sé enn ein bólan á Netinu – að tengslanetsíðurnar muni t.d. hrynja undan eigin vinsældum þegar fyrirtæki fara að gerast of gráðug í markaðssetningu í gegnum þessa miðla. Eða að þær muni deyja hægum dauðdaga þegar nýjabrumið er farið af þeim og fólk hættir smám saman að hafa áhuga á því sem þar fer fram.

Eins og staðan er nú virðast tengslanetin þó ekki á undanhaldi og allt eins víst að þessi nýi netheimur muni einungis halda áfram að stækka og mikilvægi hans aukast. Hvort sem fólk eins og ég skilur það eða ekki. Og þá er bara næsta skref að prófa líka að setja upp mitt eigið MySpace...

Kristinn Jón Arnarson er almannatengslaráðgjafi hjá AP almannatengslum og fyrrverandi ritstjóri Tölvuheims. EM> P>