Meðal blámanna (BJ)

Líklega hef ég aldrei verið eins kvíðinn fyrir ferðalag eins og áður en ég fór til Afríku. Spenntur og kvíðinn er líklega réttara. Svo þegar maður kom á staðinn var ljóst að meðan maður hélt sig á réttum stöðum á réttum tíma var ekki hættulegra að vera þar en hér á landi.

Svo fórum við í opnum bíl að skoða ljónin. Allir þurftu að skrifa undir yfirlýsingu um að ekki væri hægt að krefjast bóta fyrir nokkurn hlut, sama hvað fyrir mann kæmi. Af einhverjum ástæðum var ég ekki látinn skrifa undir og hugsaði hróðugur með mér að ef ég yrði étinn af ljóni væri ég svo sannarlega í góðum málum þegar í réttarsalinn væri komið.

Nú voru ljónin að baki og við komin aftur á þjóðveginn. Lögreglan stoppaði okkur enn einu sinni í reglubundnu eftirliti. Einmitt þá var hringt í mig frá Íslandi. Eitt af fimm símtölum að heiman á hálfum mánuði. Ég sat undir stýri og var að tala við lögreglumanninn. Ég rétti honum ökuskírteinið og þegar hann var búinn að skoða það eins og hann lysti fékk ég það aftur.

Á meðan reyndi ég að koma viðmælanda mínum frá Íslandi í skilning um að þetta væri ekki heppilegur tími og lagði frá mér símann. Lögregluþjónninn veifaði til mín um að eftirlitinu væri lokið. Það var símtalinu hins vegar ekki og ég lyfti símanum. Í baksýnisspeglinum sá ég fimm vopnaða menn fylgjast með þessu skelfilega lögbroti mínu. Á örskotsstundu flaug síminn í gólfið og ég hafði sparað mér 2.000 Namibíudali (18 þúsund krónur).

Aftur var hringt í mig tveimur tímum seinna. Nú sat Smári undir stýri og ég var ekki búinn að tala í mínútu þegar við vorum aftur stoppuð af lögreglunni. Þetta var sjö manna flokkur og þegar öllu venjulegu eftirliti með bílnúmeri og ökuskírteini var lokið sé ég að lymskulegt bros kom yfir andlit lögregluþjónsins. Hann benti sigri hrósandi á Smára og sagði: „Þú ert ekki með bílbelti.“ Allir aðrir í bílnum voru fast spenntir. Ég lauk símtalinu. Við tók hálftíma skráning á þessu alvarlega broti. Hver bíllinn á fætur öðrum fór framhjá án athugasemda, smáir og stórir, meira að segja vörubíll með heilum bílfarmi af verkamönnum á pallinum. Ekkert var amast við því meðan afbrot Íslendingsins var skráð.

Daginn eftir var greiðsla innt af hendi í lögreglustöð Opuwo, 300 Namibíudalir eða 2.700 krónur. Smári var þar í hópi Himba í pilsum og annarra góðkunningja lögreglunnar. Þessi upplifun var peninganna vel virði.

Aðalferð okkar var þó heitið út í eyðimörkina á slóðir Himba, svertingja sem spranga um hálfnaktir og búa í kofum með stráþaki. Leiðsögumaður okkar var sjálfur af kynþætti Himba en hann var í venjulegum fötum. Eftir nokkra útúrdúra komum við í þorp. Eiginlega er þorp fullstórt nafn því að þarna bjuggu ekki nema um 50 manns, höfðingi og nánasta fjölskylda hans. Höfðingjar mega giftast allt að sex konum. Þegar innfæddir spurðust fyrir um hvernig þetta væri hjá okkur svaraði Stefán því til að á Íslandi væri líka leyft að giftast sex konum, bara ekki öllum í einu.

Fyrsta kona höfðingjans tók við okkur því að hann og aðrir karlmenn voru á ferð í fjöllunum. Hún var í mittisskýlu einni fata. Hún spurði hvaðan við kæmum en aldrei hafði hún heyrt á Ísland minnst. Hvað væri langt þangað. Dagsferð í flugvél sagði henni lítið. „Hvað væruð þið lengi að ganga?“ Eftir smá umhugsun sögðum við tvö ár. Þá fannst henni afar langt til Íslands.

„Hvað eigið þið mörg börn?“ spurði hún og þegar við Vigdís sögðum þrjú hló hún. „Hvers vegna ekki fleiri?“ Okkur vafðist tunga um tönn. Hún átti fimm sem sátu undir trénu með henni. Hún ætlaði hiklaust að eignast fleiri. Það var ómögulegt að segja hve gömul hún var. Himbar telja ekki tímann.

Allir sóttu í skuggann. Börnin litu vel út og léku sér eins og önnur börn. Helst í skugganum samt. Í þorpinu hafa kannski verið tíu hús. Sum til íbúðar, önnur forðageymslur.

Konur bera á sig einkennilegan rauðbrúnan lit til þess að verja sig gegn flugum og sól. Lífið virtist fábreytt. Þær bjuggu til graut úr maís, velling sem líkist hafragraut, eldaður yfir opnum eldi. Svo ræddu þær málin. Himbar ræða líka málin við látna forfeður.

Þegar tilefni gefst eru haldnar roknaveislur. Þegar höfðingi deyr stendur erfidrykkjan yfir í viku. Brauðkaup taka líka að minnsta kosti þrjá daga. Þegar maður deyr giftist ekkjan eða ekkjurnar bróður hans sem næstur stendur í röðinni. Langlífasti bróðirinn stendur uppi með mikið safn eiginkvenna. Í þessu þorpi voru fjórar eldri konur. Ein hefur líklega verið mamma höfðingjans og önnur var systir hans. Hinum var ég ekki vel klár á.

Sem betur fer voru heimsóknir ferðamanna ekki daglegt brauð í þessu þorpi og þegar við fórum spurðu börnin hvort við kæmum ekki aftur. Við svöruðum ekki þó að flest værum við viss um að svarið væri nei. Það hefur aldrei verið efst á mínum óskalista að komast í svertingjaþorp en ég er mjög ánægður að hafa náð að sjá það með eigin augum.

Að því kemur að allt þetta heyri sögunni til og börnin sem tóku brosandi á móti okkur í eyðimörkinni verða flutt í kofa í bæjum og borgum og vafra á milli ölstofa. Þannig er lífið í Afríku nútímans.

Benedikt Jóhannesson