arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Tilkynningarskylda olíuskipa Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 559

1996–97. – 1066 ár frá stofnun Alþingis.

121. löggjafarþing. – 303 . mál.

559. Tillaga til þingsályktunar um tilkynningarskyldu olíuskipa og annarra skipa sem sigla með hættulegan varning.

Flm.: Guðmundur Hallvarðsson, Guðjón Guðmundsson.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að móta skýrar reglur um tilkynningarskyldu og afmörkun siglingaleiða olíuskipa og annarra skipa sem sigla með hættulegan varning inn í íslenska efnahagslögsögu, m.a. heimildir til tafarlausrar stöðvunar ef vart verður mengunar. Reglurnar nái einnig til olíuskipa í siglingum milli hafna hér á landi. Enn fremur verði sett skýr ákvæði er banna öllum skipum losun á „ballest“ nema í ákveðinni, tiltekinni fjarlægð frá landi (eða á ákveðnu dýpi).

Jafnframt verði mótaðar reglur um hvaða ráðuneyti og stjórnsýslustofnanir fari með forræði um allar aðgerðir sem grípa þarf til þegar mengunarslys verða á sjó eða við strendur landsins.

Greinargerð.

Með lögum nr. 14/1979 var ríkisstjórninni veitt heimild til að staðfesta fyrir Íslands hönd þrjá alþjóðasamninga um varnir gegn mengun sjávar af völdum olíu. Þeir samningar mæla annars vegar fyrir um íhlutun strandríkis á úthafinu þegar óhöpp verða sem valda eða geta valdið olíumengun og hins vegar um ábyrgð á tjóni af völdum olíumengunar. Þá eru einnig í gildi lög nr. 32/1986, um varnir gegn mengun sjávar. Framangreind lög og samningar veita strandríkjum þó ekki rétt til að gera neinar ráðstafanir er takmarkað geta umferð olíuskipa og annarra skipa sem sigla með hættulegan varning um efnahagslögsögu þeirra.

Með hliðsjón af undirstöðuatvinnuvegi Íslendinga og megintekjum af erlendum viðskiptum, sem m.a. byggjast á einstökum ómenguðum náttúruauðlindum hafsins umhverfis Ísland, er um brýnt mál að ræða. Fjölmörg strandríki hafa sett reglur um losun á „ballest“ til að koma í veg fyrir mengun sjávar og vernda lífríkið. Mikið er í húfi fyrir Íslendinga í þessum efnum eins og áður segir og rétt að hafa í huga að mistök í þessum efnum geta vissulega valdið miklum skaða. Alvarleg mengunarslys hér á landi hafa sem betur fer ekki orðið. Full ástæða er þó til ýtrustu varkárni í því efni, sbr. fjölmörg mengunarslys af völdum skiptapa olíuskipa.
Fræðsla til að búa nemendur í framhaldsskóla undir þátttöku í samfélaginu Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 567

1996–97. – 1066 ár frá stofnun Alþingis.

121. löggjafarþing. – 308 . mál.

567. Tillaga til þingsályktunar um fræðslu til að búa nemendur í framhaldsskóla undir þátttöku í samfélaginu.

Flm.: Birna Sigurjónsdóttir, Guðný Guðbjörnsdóttir, Kristín Ástgeirsdóttir.

Alþingi ályktar að skora á menntamálaráðherra að tryggja að fræðslu til að búa nemendur í framhaldsskólum undir þátttöku í samfélaginu verði komið á í brautarkjarna allra framhaldsskóla, sbr. 17. gr. laga um framhaldsskóla, nr. 80/1996. Áhersla verði lögð á fræðslu um samskipti kynjanna, fjölskylduábyrgð og einstaklingsskyldur, fjármálafræðslu, fræðslu um ábyrgð á eigin heilsu, umgengni við umhverfið og fleiri greinar sem hafa það að markmiði að gera nemendur að sjálfstæðum einstaklingum í nútímaþjóðfélagi.

Greinargerð.

Í 2. gr. laga um framhaldsskóla, nr. 80/1996, segir að hlutverk framhaldsskóla sé m.a. að stuðla að alhliða þroska allra nemenda svo að þeir verði sem best búnir undir að taka virkan þátt í lýðræðisþjóðfélagi. Í 2. mgr. 17. gr. laganna segir að námsgreinar sem stuðla að almennri menntun og búa nemendur undir þátttöku í samfélaginu skuli vera í brautarkjarna.

Í athugasemdum við 17. gr. frumvarps til laga um framhaldsskóla segir að námsþættir sem stuðla að því að gera nemendur hæfa til að lifa í lýðræðisþjóðfélagi og dýpka skilning þeirra á samfélaginu nefnist ratvísikjarni og skulu markmið hans skilgreind í aðalnámskrá framhaldsskóla.

Þar sem nú er verið að undirbúa gerð aðalnámskrár grunn- og framhaldsskóla er nauðsynlegt að tryggja að markmið aðalnámskrárinnar um fræðslu á þessu mikilvæga sviði verði skýr og kennslu í þessum greinum verði komið á í öllum framhaldsskólum, enda er hér um að ræða eitt af meginhlutverkum framhaldsskólans eins og það er skilgreint í 2. gr. laganna.

Nú þegar eru námsþættir sem falla undir þetta svið fyrir hendi á einstökum brautum framhaldsskóla, einkum uppeldis- og félagsfræðibrautum. Brýnt er að allir nemendur framhaldsskóla njóti þessarar fræðslu og framhaldsskólinn taki þannig ábyrgð á því að búa nemendur undir „að taka virkan þátt í lýðræðisþjóðfélagi“ eins og segir í 2. gr. laga um framhaldsskóla. Í þessari lagagrein kemur fram skilningur á því að skólinn verður að bera ábyrgð á þessari fræðslu ásamt foreldrum. Í flóknu nútímasamfélagi geta þeir einir ekki sinnt þessari fræðslu svo fullnægjandi sé. Því þarf að efla þætti skólastarfsins sem búa nemendur undir þá ábyrgð sem fylgir því að verða fullorðinn, annast aðra og búa með öðru fólki.
Endurskipulagning þjónustu innan sjúkrahúsa Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 586

1996–97. – 1066 ár frá stofnun Alþingis.

121. löggjafarþing. – 324 . mál.

586. Tillaga til þingsályktunar um endurskipulagningu á þjónustu innan sjúkrahúsa.

Flm.: Guðrún Sigurjónsdóttir, Margrét Frímannsdóttir, Svavar Gestsson.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórn Íslands að láta endurskipuleggja þjónustu sjúkrahúsa svo að þjónusta sem veitt er sé í senn sem hagkvæmust og uppfylli þarfir sjúklinga sem best á öllum stigum sjúkdóms. Verkefnið verði unnið í sameiningu af sjúkrahúsum landsins undir forustu heilbrigðisráðuneytisins.

Greinargerð.

Hér er flutt tillaga sem gæti í verki sparað fé og stuðlað að jafngóðri eða betri líðan sjúklinga en nú er. Fyrir því eru þessi rök:

Þann 27. janúar sl. voru á bráðadeildum Landspítalans 27 sjúklingar sem höfðu lokið meðferð. 21 þeirra komst ekki heim vegna færniskerðingar sem hægt hefði verið að meðhöndla á endurhæfingardeild. Hinir þurftu umönnun, en höfðu ekki þörf fyrir að vera á bráðadeild. Í þessum hópi voru hvorki aldraðir né hjúkrunarsjúklingar. Endurhæfingardeildir eru mun ódýrari í rekstri en bráðadeildir.

Reynsla erlendis sýnir að sjúkradeildir sem taka við sjúklingum af bráðadeildum um leið og ástand þeirra er orðið stöðugt („sub-akut“-deildir) kosta a.m.k. 50% minna í rekstri en bráðadeildir.

Á íslenskum heilbrigðisstofnunum eru yfirleitt ekki slíkar deildir. „Sub-akut“-deildir taka við sjúklingum þegar þeir eru komnir af bráðastigi sjúkdóms eða aðgerðar. Ástand þeirra er þá orðið stöðugt og minni þörf fyrir eftirlit með sjúkdómi þeirra en meðan hann er á bráðastigi. Dæmi um slíka sjúklinga er fólk sem fengið hefur gerviliði í mjaðmir eða hné. Það bíður þess að sár þess grói og vinnur jafnframt að því að efla líkamlegt atgervi þar til það er fært um að útskrifast. Slíkir sjúklingar gætu farið á „sub-akut“-deild jafnvel tveimur til þremur dögum eftir aðgerð í stað þess að útskrifast á fimmta til sjöunda degi eins og nú er. Með þessu móti væri hægt að stytta biðlista því að mun betri nýting yrði á bráðarúmum.

Ástæðan fyrir því að „sub-akut“-deild er ódýrari en bráðadeild er sú að ekki er þörf á eins mörgum dýrum sérfræðingum og á bráðadeild vegna þess að virkri læknismeðferð er lokið.

Þjónusta við sjúklinga verður markvissari á öllum stigum sjúkdóms. Markmiðið á „sub-akut“-deildum er að gera sjúklinga sem mest sjálfbjarga eða gera viðeigandi ráðstafanir þurfi þeir á aðstoð að halda heima við eftir útskrift. Á bráðadeild er markmiðið fyrst og fremst að grípa inn í bráðaástand og að annast mikið veika sjúklinga. Andrúmsloftið á slíkri deild er ekki hvetjandi fyrir þá sem eru á leið út í lífið eftir að bráðameðferð er lokið.
Breyting á umferðarlögum Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 608

1996–97. – 1066 ár frá stofnun Alþingis.

121. löggjafarþing. – 336 . mál.

608. Tillaga til þingsályktunar um breytingu á umferðarlögum.

Flm.: Gunnlaugur M. Sigmundsson, Vilhjálmur Egilsson,

Hjálmar Árnason, Árni Johnsen.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að leggja fyrir Alþingi frumvarp til laga um breytingu á umferðarlögum þess efnis að heimila skuli hægri beygju á móti rauðu ljósi á gatnamótum.

Greinargerð.

Í áraraðir hefur það fyrirkomulag gilt í Bandaríkjunum og Kanada að ökumönnum er heimilt að beygja til hægri á gatnamótum þótt ekið sé á móti rauðu ljósi, nema sérstaklega sé tekið fram að slíkt sé óheimilt. Stöðvunarskylda hvílir engu að síður á ökumanni sem hyggst beygja til hægri á rauðu ljósi eins og á gatnamótum þar sem stöðvunarskylda er en ekki umferðarljós. Sú regla hefur gefist vel þar vestra og margir Íslendingar sem flytjast heim eftir búsetu vestan hafs sakna þessa hagræðis.

Mikil aukning á fjölda bifreiða kallar á stórfelldar og dýrar framkvæmdir við samgöngumannvirki til að umferð gangi öruggt og hindrunarlítið fyrir sig. Leyfi löggjöfin hægri beygju á móti rauðu ljósi mun slíkt verða til að auðvelda mjög umferð um gatnamót og spara sveitarfélögum stórfé sem þau ella þurfa að leggja í ný samgöngumannvirki og vegi til að ná sama árangri. Á stöðum, þar sem ekki er talið æskilegt að leyfa hægri beygju á rauðu ljósi, væri slíks getið á viðkomandi gatnamótum og ber þá ökumanni að bíða uns komið er grænt ljós. Í Bandaríkjunum og Kanada er bann gegn því að beygt sé til hægri á móti rauðu ljósi gefið til kynna með skilti. Ella gilda sömu reglur þegar beygt er til hægri og gilda þar sem stöðvunarskylda er á gatnamótum. Engin ástæða er til að ætla að regla sem þessi skili ekki árangri í umferðinni hér á landi eins og hún gerir í Bandaríkjunum og Kanada.
Samningur um fiskveiðar innan grænlenskrar og íslenskrar lögsögu Þingsályktun - þingskjal nr. 665

121. löggjafarþing 1996–1997.

Nr. 4/121.

Þskj. 665 - 376. mál.

Þingsályktun um staðfestingu samnings milli Grænlands/Danmerkur og Íslands um fiskveiðar innan grænlenskrar og íslenskrar lögsögu.

Alþingi ályktar að heimila ríkisstjórninni að staðfesta fyrir Íslands hönd samning milli Grænlands/Danmerkur og Íslands um fiskveiðar innan grænlenskrar og íslenskrar lögsögu sem gerður var í Nuuk 20. febrúar 1997.

Samþykkt á Alþingi 26. febrúar 1997.
Rannsóknir innan efnahagslögsögunnar Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 679

1996–97. – 1066 ár frá stofnun Alþingis.

121. löggjafarþing. – 387 . mál.

679. Tillaga til þingsályktunar um rannsóknir og sjómælingar innan efnahagslögsögunnar.

Flm.: Guðmundur Hallvarðsson, Guðjón Guðmundsson, Árni R. Árnason,

Vilhjálmur Egilsson, Egill Jónsson, Einar Oddur Kristjánsson,

Kristján Pálsson, Árni M. Mathiesen.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að sjá til þess að framkvæmdar verði rannsóknir og sjómælingar á hafsvæðinu innan 200 sjómílna efnahagslögsögunnar fyrir sunnan landgrunn Íslands frá Reykjaneshrygg að Færeyjahrygg með tilliti til nýtingar auðlindarinnar til fiskveiða o.fl.

Greinargerð.

Því hefur verið haldið fram að auðlindin innan efnahagslögsögunnar sé fullnýtt, en ekki hefur verið hægt að færa sönnur á það þar sem djúpin umhverfis landið, þar með talið hafsvæðið fyrir Suðurlandi, utan landgrunns, milli Reykjaneshryggs og Færeyjahryggs, eru lítt könnuð. Ef skoðuð eru sjókort af suðurdjúpi má sjá að tugir sjómílna eru á milli dýpistalna og má af því draga þá ályktun að hafsvæðið hafi ekki verið skipulega mælt eða rannsakað. Mikilvægt er nú, þegar ásókn í hefðbundnar fisktegundir er meiri en fiskstofnarnir þola og afkastamikil fiskiskip eru illa nýtt, að íslenska ríkið hafi frumkvæði að rannsóknum á djúpunum með það fyrir augum að finna ný fiskimið og nýtilega fiskstofna þar sem ekki er við því að búast að einstök útgerðarfyrirtæki hafi bolmagn til að leggja í slíkan kostnað.

Við erum enn að upplifa það að útlendingar eru að finna fiskimið innan og við okkar efnahagslögsögu, sbr. „Franshól“ þar sem Íslendingum fannst fjarstæða að nokkur fiskur væri, en aflaverðmæti af Franshól voru hundruð milljóna króna og líklegt má telja að fleiri sambærileg veiðisvæði muni finnast við frekari rannsóknir. Til slíkra rannsókna þarf gott sérútbúið skip, ef vel á til að takast, og nauðsynlegt er að slíkt skip nýtist einnig við eftirlits- og björgunarstörf.

Við hönnun á nýju varðskipi fyrir Landhelgisgæsluna er æskilegt að tekið verði tillit til framangreinds verkefnis þar sem skip til þess verður að vera sérstaklega útbúið tækjum o.fl. Sem dæmi má nefna að þegar Danir hönnuðu nýju varðskipin sín, svokallaðan „THETIS class“, var höfð í huga olíuleit Dana við Austur-Grænland og hafa þau skip m.a. stundað rannsóknir á því svæði auk björgunar- og eftirlitsstarfa.
Endurskoðun kennsluhátta Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 736

1996–97. – 1066 ár frá stofnun Alþingis.

121. löggjafarþing. – 432 . mál.

736. Tillaga til þingsályktunar um endurskoðun kennsluhátta.

Flm.: Hjálmar Árnason, Pétur H. Blöndal, Ísólfur Gylfi Pálmason.

Alþingi ályktar að fela menntamálaráðherra að skipa nefnd til að endurskoða kennsluhætti í skólum landsins. Í nefndinni sitji fulltrúar kennarasamtaka, skólastjórnenda, samtaka nemenda, samtaka foreldra, Háskóla Íslands, Háskólans á Akureyri og menntamálaráðuneytis.

Greinargerð.

Á síðustu árum hefur orðið ör þróun í samskiptatækni á ýmsum sviðum. Skal þar bent á tölvur, alnetið, myndbönd og fleira. Þessi nýja tækni felur m.a. í sér möguleika fyrir einstaklinga til að stunda nám á eigin vegum. Námsmöguleikar hafa með öðrum orðum breyst og aukist frá því sem var fyrir tiltölulega fáum árum. Hin nýja tækni felur í sér að einstaklingur getur leitað sér fanga í námi sínu á öðrum tímum og með öðrum hætti en lengi tíðkaðist. Námsfólk þarf ekki að vera bundið af stað eða tíma við ýmiss konar nám.

Ýmsir halda því fram að kennsluhættir í skólum hafi lítið breyst frá tímum forn-Grikkja þegar karlar stóðu á kassa og messuðu yfir lýðnum. Ekki skal tekin afstaða til þeirrar skoðunar en í alla staði er eðlilegt að velta því fyrir sér með hvaða hætti nám fer fram. Benda má á að í daglegu umhverfi flestra barna er mikið af upplýsingum, sumar þeirra settar fram á lifandi hátt. Þegar svo nemendur koma inn í skólastofurnar blasir allt annað umhverfi við. Segja má að skólar og skipulag þeirra hafi um margt ekki náð að fylgja eftir þeirri þróun sem orðið hefur í umhverfinu hvað varðar tækni. Margt veldur en niðurstaðan er sú að námsumhverfi skólanna er ekki í takt við annað umhverfi nemenda. Skipulag skóla er í grundvallaratriðum enn byggt á hefðbundnum kennsluháttum en ekki þeirri tækni sem rutt hefur sér til rúms. Þetta skipulag gerir í raun ráð fyrir því að nám fari tæpast fram án nærveru kennara. Tillagan gerir ráð fyrir því að nefndin endurskoði kennsluhætti og skipulag skóla í þessu ljósi og skili tillögum til breytinga. Í þessu sambandi þarf hugsanlega að endurskilgreina hlutverk og starf kennara sem og samband þeirra við foreldra. Jafnframt verður að sinna félagslega þættinum en hin nýja tækni felur í sér hættu á félagslegri einangrun. Af framansögðu er ljóst að mikilvægt er að sem flestar stéttir er tengjast námi barna taki þátt í því starfi sem nefndinni er ætlað að sinna.
Fríverslunarsamningar við Færeyjar og Grænland Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 846

1996–97. – 1066 ár frá stofnun Alþingis.

121. löggjafarþing. – 503 . mál.

846. Tillaga til þingsályktunar um fríverslunarsamninga við Færeyjar og Grænland.

Flm.: Vilhjálmur Egilsson, Gunnlaugur M. Sigmundsson, Árni M. Mathiesen,

Sighvatur Björgvinsson, Hjörleifur Guttormsson.

Alþingi ályktar að skora á ríkisstjórnina að kanna við stjórnvöld í Færeyjum og Grænlandi möguleika á endurskoðun þeirra samninga sem íslenska ríkið hefur gert um viðskipti við þessi lönd.

Greinargerð.

EFTA-ríkin og Evrópusambandið hafa á undanförnum árum gert marga fríverslunarsamninga við ríki Austur-Evrópu og ýmis ríki við Miðjarðarhafið. Í mörgum þeirra samninga eru ákvæði um að samræmdar upprunareglur skuli gilda um viðskipti milli ríkjanna. Til dæmis geta Íslendingar nú flutt inn til vinnslu hráefni frá Tékklandi og selt inn á sameiginlega markaðinn án þess að það skipti máli hvort varan telst upprunnin þar eða hér.

Færeyjar og Grænland eru ekki hluti af hinu Evrópska efnahagssvæði og í þeim fríverslunarsamningum sem bæði EFTA-ríkin og Evrópusambandið hafa gert við þessi ríki eru engin ákvæði um samræmdar upprunareglur. Þetta veldur því t.d. að Íslendingar geta ekki flutt inn fisk til vinnslu frá Færeyjum og Grænlandi og selt inn á sameiginlega markaðinn með sömu kjörum og ef um íslenskan fisk væri að ræða og sama gildir ef þessar þjóðir ætla að kaupa fisk af Íslendingum til frekari vinnslu og selja inn á Evrópumarkaðinn. Færeyjar og Grænland eru um margt ákjósanlegir markaðir fyrir afurðir margra íslenskra fyrirtækja í matvælaiðnaði. Fyrir nokkrum árum sköpuðust t.d. tækifæri til útflutnings á ýmsum mjólkurafurðum til Færeyja. Þessi viðskipti komust hins vegar aldrei af byrjunarstigi vegna þess að ekki náðust gagnkvæmir samningar um verslun með slíkar vörur. Líkur eru á að það geti verið sameiginlegt hagsmunamál Íslendinga, Grænlendinga og Færeyinga að draga úr viðskiptahindrunum af því tagi sem hér hefur verið lýst milli landanna og gagnvart mörkuðum annars staðar í Evrópu. Þetta þarf að kanna hið fyrsta meðal stjórnvalda landanna með það að markmiði að greiða fyrir gagnkvæmum viðskiptum.

Með hliðsjón af framansögðu er lagt til í tillögunni að ríkisstjórninni verði falið að huga að endurskoðun á þeim viðskiptasamningum sem gerðir hafa verið við Færeyjar og Grænland af hálfu íslenska ríkisins. Við þá endurskoðun verði hugað að því hvort ekki megi opna frekari markaði fyrir íslenskar vörur.
Aukatekjur ríkissjóðs Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 864

1996–97. – 1066 ár frá stofnun Alþingis.

121. löggjafarþing. – 515 . mál.

864. Tillaga til þingsályktunar um endurskoðun á ákvæðum laga um aukatekjur ríkissjóðs, nr. 88/1991, með síðari breytingum.

Flm.: Einar K. Guðfinnsson.

Alþingi ályktar að fela fjármálaráðherra að skipa nefnd til að endurskoða ákvæði laga um aukatekjur ríkissjóðs, nr. 88/1991, með síðari breytingum.

Greinargerð.

Tillögunni er fyrst og fremst ætlað að vekja athygli á ákvæðum laganna um gjöld fyrir fullnustugerðir og búskipti fyrir sýslumanni. Sérstaklega verði skoðað ákvæði 5. gr. þar sem fjallað er um gjaldtöku vegna nauðungarsölu en þar er meðal annars gert ráð fyrir að greitt sé 1% gjald þegar beiðni um nauðungarsölu til fullnustu peningakröfu er afhent sýslumanni. Gjald vegna beiðni um nauðungarsölu á fasteign eða eign sem verður ráðstafað eftir sömu reglum og fasteign sé þó ekki lægra en 9.000 kr. og eigi hærra en 30.000 kr. Gerðarbeiðandi krefur gerðarþola síðan um þetta gjald og með hliðsjón af framangreindum fjárhæðum er ljóst að sú staða getur komið upp að gerðarþoli verði krafinn um háar fjárhæðir ef margir gerðarbeiðendur hafa lagt fram beiðni um sölu á eign hans. Það gefur auga leið að einstaklingur í þessari stöðu ræður illa við slík útgjöld sem þrengja enn erfiða greiðslustöðu hans. Því er lagt til að athugað verði hvort ekki sé unnt að koma við undanþáguheimild, til dæmis að sýslumanni verði heimilt að endurgreiða gjaldið, í þeim tilvikum þar sem ekkert hefur orðið af sölu eignar vegna úrræða gerðarþola.
Reglur um ólaunuð leyfi starfsmanna ríkisins frá störfum Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 867

1996–97. – 1066 ár frá stofnun Alþingis.

121. löggjafarþing. – 518 . mál.

867. Tillaga til þingsályktunar um setningu reglna um ólaunuð leyfi starfsmanna ríkisins frá störfum.

Flm.: Rannveig Guðmundsdóttir, Bryndís Hlöðversdóttir,

Kristín Ástgeirsdóttir, Sigríður Anna Þórðardóttir, Valgerður Sverrisdóttir.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að láta semja reglur um leyfi starfsmanna frá störfum í ríkisþjónustu þegar þeir taka tímabundið við öðrum störfum, svo sem hjá alþjóðastofnunum sem Ísland er aðili að eða kjörnum trúnaðarstörfum. Í reglunum verði m.a. tekið fram hvenær starfsmenn eigi rétt til þess að fá ólaunað leyfi frá störfum, hvernig reikna skuli leyfistímann til starfsaldurs, annarra réttinda og mats á starfshæfni og hver sé réttur starfsmanns til fyrra starfs eftir að leyfi lýkur.

Greinargerð.

Á hverju ári fær nokkur fjöldi ríkisstarfsmanna leyfi frá störfum, ýmist án launa eða að einhverju leyti á launum. Í fyrra tilvikinu er oft um að ræða starfsmenn sem ráða sig tímabundið til starfa, t.d. á vegum alþjóðastofnana sem Ísland á aðild að, en í síðara tilvikinu t.d. ræða fólk sem fær leyfi frá störfum til þess að afla sér framhaldsmenntunar er síðan nýtist því í áframhaldandi störfum fyrir ríkið.

Í tillögunni er lagt er til að reglur verði settar sem kveða á um réttarstöðu starfsmanna og er eðlilegt að um þær reglur verði haft samráð við samtök ríkisstarfsmanna.

Í ljósi tilvika sem upp hafa komið er nauðsynlegt að setja skýrar reglur um hvaða réttindi starfsmenn ávinna sér eða tapa með því að fá launalaus leyfi og hver sé réttur þeirra til þess að taka á ný við fyrra starfi þegar leyfi frá störfum lýkur. Er nauðsynlegt að eyða óvissu sem upp er komin um þetta efni og valdið getur því að hæfir einstaklingar fáist ekki til þess að taka að sér tímabundin störf erlendis. Þátttaka íslenskra starfsmanna á erlendum vettvangi getur verið íslenskum hagsmunum til framdráttar um leið og þeir afla sér verðmætrar þekkingar til áframhaldandi starfa í opinberri þágu.

Mikilvægt er að um þessi leyfi séu skýrar reglur þannig að starfsmanni sé kunnugt um rétt sinn áður en hann sækir um slíkt leyfi. Benda má á að í lögum um þingfararkaup alþingismanna og þingfararkostnað frá 1995 er í 4. gr. kveðið á um rétt alþingismanns til leyfis frá opinberu starfi sem hann gegnir er hann er kjörinn til Alþingis.