Skil á fjármagnstekjuskatti Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 1067

131. löggjafarþing 2004–2005.

Þskj. 1067 - 709. mál.

Tillaga til þingsályktunar um aðgerðir til að bæta skil á fjármagnstekjuskatti.

Flm.: Ögmundur Jónasson, Jón Bjarnason, Kolbrún Halldórsdóttir,

Steingrímur J. Sigfússon, Þuríður Backman.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að undirbúa setningu laga sem kveði á um að bönkum og fjármálastofnunum á Íslandi verði skylt að láta skattyfirvöldum í té upplýsingar um fjármagnseign og fjármagnstekjur skattgreiðenda. Frumvarp þess efnis verði lagt fram á næsta löggjafarþingi með það að markmiði að lög þessa efnis geti tekið gildi 1. janúar 2006.

Greinargerð.

Réttlát skattheimta grundvallast á því að skattgreiðendur telji tekjur sínar rétt fram og að skattyfirvöld hafi nauðsynlegar upplýsingar til að sinna virku og eðlilegu skatteftirliti. Hér á landi hafa skattyfirvöld yfirleitt greiðan aðgang að upplýsingum um launatekjur, fasteignir og fasteignaviðskipti, ökutækjaeign og ýmis lánaviðskipti alls almennings. Þegar hins vegar kemur að fjármagnstekjum er allt annað uppi á teningnum. Bankar og fjármálastofnanir á Íslandi hafa tregðast við að veita skattyfirvöldum upplýsingar um fjármagnstekjur skattgreiðenda og þrátt fyrir ítrekaðar óskir ríkisskattstjóraembættisins á síðasta ári hafa flest fyrirtækin látið það algerlega undir höfuð leggjast.

Fram hefur komið að Ísland sker sig úr á Norðurlöndum að þessu leyti og er í miklum minni hluta innan OECD þar sem yfirvöld í 20 ríkjum af 30 fá umræddar upplýsingar sjálfkrafa frá bönkum og fjármálastofnunum. Í viðtali við Indriða H. Þorláksson ríkisskattstjóra í Morgunblaðinu 6. mars sl. kom fram að slík skil hefðu aukist um 20% í Svíþjóð í kjölfar lagasetningar um upplýsingaskyldu fjármálafyrirtækja. Samkvæmt upplýsingum frá ríkisskattstjóraembættinu má ætla að skattskil vegna fjármagnstekna mundu einnig aukast um nálega fimmtung ef sama verklag væri viðhaft hér á landi.

Fram hefur komið í fréttum að ríkisskattstjóri telji alls vanta á annan tug milljarða í skattstofn vegna fjármagnstekna. Þar af virðist undandreginn hagnaður af sölu hlutabréfa vera á bilinu 5–10 milljarðar kr. Þótt skatthlutfall fjármagnstekna sé aðeins 10% hér á landi bendir allt til þess að meira en 1 milljarði kr. sé skotið undan fjármagnstekjuskatti á ári hverju. Auðveldlega má koma í veg fyrir þess háttar skattsvik með einfaldri lagasetningu eins og hér er lagt til að Alþingi feli ríkisstjórninni að undirbúa fyrir næsta reglulega löggjafarþing. Fylgiskjal.

Mun minni hætta á svikum ef yfirvöld fengju upplýsingar frá bönkum.

(Frétt úr Morgunblaðinu 6. mars 2005.)

Meira yrði talið fram og minni hætta yrði á skattsvikum ef bönkum og fjármálastofnunum yrði gert að gefa upplýsingar um fjármagnseign og viðskipti skattgreiðenda eins og gert er á hinum Norðurlöndunum, að sögn Indriða H. Þorlákssonar ríkisskattstjóra.

Bendir hann á að skattskil hafi aukist um 20% eftir að sænsk stjórnvöld settu lög þar sem slíkar stofnanir voru skyldaðar til að gefa slíkar upplýsingar. Hér á landi gefa slíkar stofnanir skattayfirvöldum ekki upplýsingar nema þess sé óskað sérstaklega og sú krafa rökstudd.

Er þróunin víðast hvar.

„Það er enginn efi á því að auðveldara yrði að fylgjast með skilunum og minni hætta á svikum. Ég vonast til að sett verði slík lög hér eins og víða hefur verið gert,“ sagði Indriði á blaðamannafundi í gær. Hann bendir á að í 20 af 30 OECD-ríkjum, þ. á m. í Bandaríkjunum, fái yfirvöld þessar upplýsingar sjálfkrafa. Þróunin í Evrópu sé í þessa veru. Hann leggur áherslu á að það sé ekki síst vegna þess að það yrði mun þægilegra fyrir skattgreiðendur ef búið yrði að forskrá þessar upplýsingar.

„Við teljum sjálfsagt að þetta verði gert hér á landi bæði til að auka eftirlit og vegna þess að það myndi bæta þjónustu við skattgreiðendur. Það er líka svo að langstærstur hluti skattgreiðenda, sem er með launatekjur, á kannski húseign, bíl, fær vaxtabætur og hefur litlar sem engar fjármagnstekjur á þess engan kost að nýta sér þetta ástand.“

Aukin forskráning.

Skattframtölum hefur verið dreift í vikunni og hafa ákveðnir nýir þættir bæst við netframtalið í ár. T.a.m. þurfa framteljendur ekki lengur að skrá kaup og sölu ökutækja, en það er nú forskráð. Lífeyrissjóðslán verða forskráð í fyrsta sinn í ár.

Auk þess verður hægt að skila viðbótargögnum s.s. læknisvottorði vegna umsóknar um lækkun og námsvottorði vegna framhaldsnáms erlendis.

Búið er að dreifa framtalsgögnum og skattaleiðbeiningum til einstaklinga. Framtalseyðublöð á pappír eru þó ekki borin út til allra framteljenda, þar sem nálægt 60.000 af þeim sem töldu fram á vefnum í fyrra afþökkuðu að fá eyðublöð send heim. Um 82% framteljenda skiluðu framtali rafrænt á síðasta ári.