Vegáætlun 1991–1994 Nefndarálit - þingskjal nr. 959

1990–91. – 1060 ár frá stofnun Alþingis.

113. löggjafarþing. – 398 . mál.

Sþ.

959. Nefndarálit um till. til þál. um vegáætlun fyrir árin 1991 – 1994.

Frá fjárveitinganefnd.

Fjárveitinganefnd hefur lokið umfjöllun sinni um vegáætlun fyrir árin 1991 – 1994. Sú umfjöllun hefur verið með hefðbundnum hætti. Starfsmenn Vegagerðar ríkisins, svo og starfsmenn fjármálaráðuneytisins, hafa gefið nefndinni upplýsingar, svo sem um forsendur teknaáætlunarinnar, um þróun tekjustofna, verðlag o.fl. Þá hafa þingmannahópar kjördæmanna haft áætlunina til meðferðar með hefðbundnum hætti og lagt tillögur sínar um breytingar fyrir fjárveitinganefnd.

Um tekjuforsendurnar er þetta helst að segja:

Varðandi árið 1991 eru verðlagsforsendur þær hinar sömu og notaðar voru við afgreiðslu fjárlaga og tölur um tekjur af mörkuðum tekjustofnum þær hinar sömu og eru í fjárlögum ársins. Spáð er aukningu umferðar um 2,5% sem skili sér að fullu í aukinni sölu bensíns sem umferðaraukningunni nemur en að hálfu leyti í þungaskatti. Þá er gert ráð fyrir því að með lagabreytingu verði heimilað að innheimta þungaskatt mánaðarlega og mun það gefa til viðbótar á árinu tekjur tveggja innheimtumánaða eða 170 m.kr. Einnig er gert ráð fyrir að tekjustofnar Vegasjóðs verði fullnýttir, svo sem lög heimila, og sú fullnýting komi fram á tveimur árum, 1991 og 1992. Þetta merkir hvað árið 1991 varðar að bensíngjald hækki um því sem næst 5% í júní og álíka í september.

Þá er í forsendunum fyrir tekjuáætlun ársins 1992 miðað við að verðlag hækki um 8% frá meðalverðlagi 1991 til meðalverðlags 1992 og hafa tölur bæði tekna - og gjaldamegin á vegáætlun 1992 verið umreiknaðar samkvæmt þeim verðlagsforsendum en í tillögunni, eins og hún var lögð fram upphaflega, voru allar tölur á verðlagi 1991. Verðlagsforsenda þessi hefur svo verið notuð á tekjur og útgjöld áranna 1992 og 1993 eins og vanalegt er, en seinni tvö ár áætlunartímabilsins hafa jafnan verið á verðlagi annars árs tímabilsins. Í forsendum fyrir tekjuspá ársins 1992 er auk þess reiknað með u.þ.b. 2,5% aukningu á bensínsölu og er sama aukning áætluð árlega allt áætlunartímabilið. Þá er einnig gert ráð fyrir því að á því ári sé stigið seinna skrefið í þá átt að fullnýta tekjustofna Vegasjóðs (bensíngjald og þungaskatt) og til þess að svo geti verið þarf annaðhvort að hækka allt bensíngjald um 8% umfram verðlagsforsendur, og er þá miðað við óbreytt verðhlutfall milli venjulegs bensíns og blýlauss bensíns, eða, ef hækka á bensíngjald minna í heild, að láta verðmismun á venjulegu bensíni og blýlausu bensíni koma fram í ólíkri tollmeðhöndlun.

Athygli er vakin á því að forsenda þess að áform um tekjur og útgjöld vegáætlunar standist er að tekjustofnar Vegasjóðs séu fullnýttir eins og að framan greinir en svo er ekki nú. Með afgreiðslu Alþingis á vegáætlun 1991 – 1994, verði hún eins og nefndin gerir tillögur um, er þar með tekin sú ákvörðun að fullnýta tekjustofnana með hækkun þeirra umfram verðlagsforsendur á næstu tveimur árum eins og ráð er fyrir gert og hér hefur verið skýrt.

Fjárveitinganefnd leggur aðeins til óverulegar breytingar á útgjaldahlið áætlunarinnar frá upphaflegri tillögu. Nefndinni bárust tillögur þingmannahópa kjördæmanna um skiptingu fjár til einstakra framkvæmda og um framkvæmdaröð. Nefndin gerði þær tillögur að sínum í öllum tilvikum þar sem fjallað var um almenn verkefni. Í einu tilviki kom ósk frá þingmönnum um breytingu á sérstöku verkefni sem fjárveitinganefnd gat ekki fallist á og verður nánari grein gerð fyrir því máli í framsögu. Þá eru lagðar til nokkrar tilfærslur framlaga innan stórverkefnaflokksins milli jarðganga og stórbrúa sem breytir þó ekki heildartölum. Þá gerir nefndin loks tillögur um nokkrar breytingar á flokkun vega og eru þær tillögur gerðar í samvinnu við Vegagerð ríkisins og þingmannahópana.

Fjárveitinganefnd flytur breytingartillögur sínar á sérstöku þingskjali og leggur til að vegáætlun 1991 – 1994 verði samþykkt með þeim breytingum.

Fulltrúar stjórnarandstöðunnar í nefndinni rita undir nefndarálit þetta með fyrirvara.

Alþingi, 13. mars 1991.

Sighvatur Björgvinsson,

form., frsm.

Margrét Frímannsdóttir,

fundaskr.

Alexander Stefánsson.

Pálmi Jónsson,

með fyrirvara.

Málmfríður Sigurðardóttir,

með fyrirvara.

Ásgeir Hannes Eiríksson.

Egill Jónsson,

með fyrirvara.

Ólafur Þ. Þórðarson.

Friðjón Þórðarson,

með fyrirvara.