arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Útsendingar veðurfregna Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 103

1988. – 1058 ár frá stofnun Alþingis.

111. löggjafarþing. – 100 . mál.

Sþ.

103. Tillaga til þingsályktunar um útsendingar veðurfregna.

Flm.: Ingi Björn Albertsson, Júlíus Sólnes, Óli Þ. Guðbjartsson,

Guðmundur Ágústsson.

Alþingi ályktar að skora á menntamálaráðherra að beita sér fyrir því að veðurfregnir verði í framtíðinni sendar út samtímis á öllum útvarpsstöðvum og rásum þeirra.

Greinargerð.

Með samþykkt tillögu þeirrar, sem hér er lögð fram, væri stigið stórt skref í þá átt að tryggja enn frekar öryggi sjómanna og þeirra er ferðast mikið um fjöll og firnindi.

Allmargir, sem stunda sjóinn, eru með útvarp stillt á dægurrásirnar og missa því mjög oft af veðurfregnum á Rás 1 þar sem þeim er nú útvarpað. Á þetta ekki síst við um sjómenn á smærri bátum.

Þessi tillaga er flutt til þess að veðurfregnir fari ekki fram hjá nokkrum manni sem á annað borð er með opið fyrir útvarp. Það þarf ekki að eyða orðum að því hvað getur gerst - og hefur gerst - ef menn missa af veðurfregnum.
Launakostnaður við mötuneyti framhaldsskólanna Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 104

1988. – 1058 ár frá stofnun Alþingis.

111. löggjafarþing. – 101 . mál.

Sþ.

104. Tillaga til þingsályktunar um launakostnað við mötuneyti framhaldsskólanna.

Flm.: Danfríður Skarphéðinsdóttir, Málmfríður Sigurðardóttir,

Margrét Frímannsdóttir, Ingi Björn Albertsson.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að gera nauðsynlegar ráðstafanir í því skyni að launakostnaður starfsfólks í mötuneytum framhaldsskólanna verði greiddur úr ríkissjóði.

Greinargerð.

Með stofnun nýrra framhaldsskóla um allt land á undanförnum árum hafa aðstæður til náms batnað til muna. Enn vantar þó nokkuð á að möguleikar fólks til náms eftir búsetu og efnahag séu jafnir og er almennur aðbúnaður nemenda í skólum afar mismunandi.

Hollir lifnaðarhættir eru ein af undirstöðum daglegrar vellíðunar, góðrar heilsu og þar með árangurs í starfi. Ein af frumþörfum hvers og eins er að nærast reglulega. Það er ekki síður mikilvægt fyrir nemendur en annað vinnandi fólk að geta neytt matar á vinnustað sínum og þeir sem sækja skóla langt að eiga ekki annarra kosta völ hvernig svo sem aðstæður kunna að vera í viðkomandi skólum.

Fram til þessa hefur sá háttur verið hafður á þar sem mötuneyti eru fyrir hendi að nemendur sjálfir hafa borið launakostnað vegna þeirra. Á þessu skólaári er áætlað að launakostnaðurinn einn verði 30–40%. Miðað við verðlag og laun nú má ætla að greiða þurfi a.m.k. 110 þús. kr. með hverjum nemanda í fullu fæði þetta skólaárið.

Allir hljóta að sjá hversu þungur baggi þetta er á þeim heimilum sem senda þurfa börn sín í heimavist. Víst er að fyrir marga er hann svo þungur að margir unglingar eiga þess vart kost að afla sér

framhaldsmenntunar. Hér er því um mikið hagsmunamál nemenda og foreldra að ræða, ekki síst þeirra sem búa í dreifbýli. Síbreytilegar og æ flóknari aðstæður í þjóðfélagi okkar krefjast þess að fólk verður í sífellt ríkara mæli að auka við menntun sína að grunnskólaprófi loknu. Það er því ein af skyldum samfélagsins að gera fólki slíkt kleift án tillits til búsetu og efnahags. Þessi launakostnaður er stór hluti af tekjum hvers heimilis en fyrir heildina hlýtur hann að teljast léttvægur.
Nýting innlendra orkugjafa Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 131

1988. – 1058 ár frá stofnun Alþingis.

111. löggjafarþing. – 125 . mál.

Sþ.

131. Tillaga til þingsályktunar um nýtingu innlendra orkugjafa á vegum sveitarfélaga og ríkisins.

Flm.: Ólöf Hildur Jónsdóttir.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að láta kanna orkunotkun fyrirtækja og stofnana á vegum ríkis og sveitarfélaga þar sem fram komi hlutfall notkunar á a. olíu, b. raforku og c. jarðvarma. Að niðurstöðum fengnum verði gerð áætlun um notkun innlendrar orku til upphitunar í byggingum á vegum ríkis og sveitarfélaga og jafnframt verði leitað leiða til að samræma verðlagningu innlendra orkugjafa.

Greinargerð.

Öllum er kunnugt um þá mismunun sem gætir í verðlagningu á orku til húshitunar hér á landi. Þessi verðlagning veldur óeðlilegum mun á búsetuskilyrðum einstaklinga og einnig eru sveitarfélög af þessum sökum misvel búin til að sinna skyldum sínum lögum samkvæmt. Þau sveitarfélög, sem ekki hafa aðgang að jarðvarma, nýta nú að verulegu leyti olíu til upphitunar á sundlaugum, íþróttahúsum, skólum o.fl.

Það hlýtur að teljast í hæsta máta óeðlilegt að á meðan um er að ræða mikla umframorkugetu í framleiðslu rafmagns að fyrirtæki og stofnanir á vegum ríkis og sveitarfélaga noti innflutta orku til upphitunar.

Flest sveitarfélög reka skóla, íþróttahús, sundlaugar, heilsugæslu o.fl. Þessir rekstrarþættir verða oft þungir í skauti, ekki síst vegna þess að orka til upphitunar er mjög dýr.

Lægra verð á innlendri orku mundi gera þessum sveitarfélögum kleift að skipta yfir í jarðvarma eða rafmagn, sem er þjóðhagslega hagkvæmt, þar sem þá þyrfti ekki að flytja inn olíu til upphitunar þessara húsa auk þess mundi það létta rekstur margra sveitarfélaga verulega og gera þeim þar með mögulegt að halda uppi betri og meiri þjónustu við íbúa sína en nú er.

Íslensk stjórnvöld hafa til þessa talið sér fært að skipta auðlindum landsins niður á þegna þjóðfélagsins. Nægir þar að nefna nýtingu fiskistofna

og landgæði til búskapar. Hins vegar vekur það furðu að stór hluti orkuöflunar er afhentur einstaka sveitarfélögum og stofnunum án tillits til afkomumöguleika annarra sem ekki hafa jafngreiðan aðgang að þessum auðlindum.

Nauðsynlegt er að athuga með hvaða hætti þessum auðlindum verði skipt jafnt milli þegna landsins og ekki óeðlilegt að jöfnun orkukostnaðar í stofnunum ríkis og sveitarfélaga verði fyrsta skrefið að jöfnu orkuverði fyrir alla landsmenn.
Úrbætur í atvinnumálum kvenna Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 138

1988. – 1058 ár frá stofnun Alþingis.

111. löggjafarþing. – 131 . mál.

Sþ.

138. Tillaga til þingsályktunar um úrbætur í atvinnumálum kvenna.

Flm.: Unnur Kristjánsdóttir, Ólöf Hildur Jónsdóttir, Margrét Frímannsdóttir,

Guðrún Helgadóttir.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að skipa fjögurra manna nefnd til að gera tillögur til úrbóta á atvinnumöguleikum og starfsskilyrðum þeirra kvenna sem vinna við iðnað, landbúnað og sjávarútveg á landsbyggðinni.

Félagsmálaráðherra skipi formann nefndarinnar en sjávarútvegsráðherra, iðnaðarráðherra og landbúnaðarráðherra skipi einn nefndarmann hver.

Nefndin starfi á vegum félagsmálaráðuneytis og skal skila áliti eigi síðar en 1. júní nk.

Greinargerð.

Sú fólksfækkun, sem hefur orðið víða á landsbyggðinni, er fyrst og fremst í sveitum og þéttbýlisstöðum með einhæft atvinnulíf. Á mörgum svæðum með fjölbreytt atvinnulíf og hátt þjónustustig hefur íbúum hins vegar fjölgað.

Athyglisvert er að þegar bornir eru saman þéttbýlisstaðir á landsbyggðinni kemur í ljós að fólksfækkun er ekki síður á stöðum þar sem meðallaun eru mjög há, enda oft um að ræða bæi þar sem sjávarútvegur er aðalatvinnuvegurinn.

Alkunna er að nær eingöngu konur vinna einhæf störf ófaglærðs verkafólks í frumvinnslu á Íslandi. Í þeim byggðarlögum þar sem þjónustustig er lágt eru möguleikar kvenna til atvinnu því nær eingöngu innan frumvinnslugreina.

Ljóst er að tæknivæðing í frumvinnslugreinum eykst mikið á næstu árum. Má þar benda á að innan tíðar verður notkun tölva orðin ríkur þáttur í störfum innan iðnaðar og fiskvinnslu. Í landbúnaði er líklegt að auk vöruþróunar á hefðbundnum framleiðsluvörum komi nýjar framleiðslugreinar, svo sem silungseldi. Þessi aukna fjölbreytni mun krefjast þess að starfsmenn í þessum greinum þurfi fræðslu og hvatningu til að takast á við ný verkefni.

Á síðustu árum hefur verið boðið upp á ýmiss konar aðstoð og fræðslu fyrir konur í því skyni að auka atvinnulegt sjálfstæði þeirra. Þá hefur einnig verið gert átak í starfsfræðslu fyrir ófaglært verkafólk í fiskvinnslu og iðnaði, en lítið hefur verið gert til að auka möguleika kvenna til að öðlast starfsframa innan frumvinnslugreina og til að auka þátttöku þeirra í þjónustustörfum sem tengjast þessum starfsgreinum.

Áhugi kvenna á að bæta atvinnustöðu sína er mikill. Árangur af námskeiðum fyrir konur, t.d. í stofnun og stjórnun fyrirtækja, hefur oft verið ótrúlegur. Með þessari tillögu er bent á leið til að auka fjölbreytni atvinnumöguleika þeirra kvenna sem hafa litla nú.
Efling hafbeitar á Íslandi Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 151

1988. – 1058 ár frá stofnun Alþingis.

111. löggjafarþing. – 144 . mál.

Sþ.

151. Tillaga til þingsályktunar um eflingu hafbeitar á Íslandi.

Flm.: Guðmundur H. Garðarsson, Eyjólfur Konráð Jónsson,

Halldór Blöndal.

Alþingi ályktar að efla beri laxahafbeit á Íslandi og felur ríkisstjórninni að vinna að því að þessi atvinnuvegur sitji við sama borð og aðrar útflutningsgreinar. Í því sambandi er sérstaklega áréttað:

1. Að starfsskilyrði hafbeitar hérlendis verði í samræmi við það sem gerist almennt í fiskeldi, enda verði staða atvinnuvegarins í heild stórbætt.

2. Að hagnýtar rannsóknir á sviði kynbóta verði stórefldar. Enn fremur verði rannsakað eftir því sem unnt er gönguferill og uppeldisskilyrði lax.

3. Komið verði á afurðalánakerfi, sniðnu fyrir hafbeit, sem geri fyrirtækjunum kleift að fjármagna reksturinn fram að sölu afurðanna.

4. Söluskattur og aðflutningsgjöld af stofn- og rekstrarkostnaði hafbeitarstöðva verði endurgreiddur eins og í öðrum útflutningsgreinum.

Greinargerð.

Hvergi í heiminum eru aðstæður eins góðar og á Íslandi til að stunda hafbeit í atvinnuskyni. Byggist það fyrst og fremst á þeirri staðreynd að bannað er að veiða lax í sjó við Ísland. Að auki eru aðstæður til seiðaeldis á Íslandi hinar ákjósanlegustu þar sem nóg er til af fersku vatni, svo ekki sé minnst á jarðhita. Hafbeitarlax er í raun villt afurð og ber að selja hana sem slíka. Á þann hátt getum við skapað okkur sérstöðu á mörkuðum og verið betur undirbúin fyrir stóraukna samkeppni.

Samanborið við önnur lönd, sem stunda hafbeit, bendir allt til þess að Ísland hafi sérstöðu í þessari atvinnugrein. Hafbeit hefur verið stunduð í smáum stíl hér á landi frá því árið 1961 og benda rannsóknir til þess að 8–15% endurheimtur séu raunhæf viðmiðun.

Við stöndum á tímamótum á þessu sviði. Nokkur fyrirtæki hafa uppi áform um stórfellda hafbeitarstarfsemi og önnur sem hafa mikla reynslu í hafbeit eiga við fjárhagserfiðleika að etja þar sem ekki fæst sú fyrirgreiðsla sem eðlileg getur talist.

Rekstrarlán.

Meðal starfsskilyrða í hafbeit er aðgangur að afurðalánakerfi eins og önnur útflutningsfyrirtæki hafa. Fiskeldisfyrirtæki á Íslandi sem lagt hafa megináherslu á hafbeit eiga ekki kost á því að fá afurðalán. Hefðbundin fiskeldisfyrirtæki geta nú fengið 37,5% af tryggingarverðmæti framleiðslu sinnar sem engan veginn er talið nóg, en hafbeit hefur enn sem komið er ekki fengið viðurkenningu á starfsemi sinni og þar með ekki fengið lán. Orsökin er að öllum líkindum sú að stöðvarnar sleppa veðhæfum seiðum í hafið í stað þess að selja þau og þurfa að bíða í eitt til tvö ár þar til þau koma aftur og skila tekjum. Vandamálið er fólgið í því að veðin eru þar með ekki áþreifanleg eða í vörslu t.d. lántaka, heldur óskilgreind í hafinu. Leysa þarf þetta vandamál sérstaklega fyrir hafbeitarfyrirtæki vegna sérstöðu þeirra, en að öðru leyti vísast til niðurstöðu starfsskilyrðanefndar fiskeldis um sama efni fyrir hefðbundin fiskeldisfyrirtæki.
Lýsing á Reykjanesbraut Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 158

1988. – 1058 ár frá stofnun Alþingis.

111. löggjafarþing. – 149 . mál.

Sþ.

158. Tillaga til þingsályktunar um að setja upp lýsingu á Reykjanesbraut milli Hafnarfjarðar og Njarðvíkur.

Flm.: Jóhann Einvarðsson.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að láta gera kostnaðar- og framkvæmdaáætlun við að setja upp lýsingu við Reykjanesbraut milli Hafnarfjarðar og Njarðvíkur og leggja hana fyrir Alþingi eigi síðar en við næstu endurskoðun vegáætlunar.

Greinargerð.

Þegar hefur verið lögð fram á Alþingi tillaga til þingsályktunar um tvöföldun Reykjanesbrautar af þingmönnum Borgaraflokksins, tillaga sem er alls góðs makleg og flutningsmaður styður sem lokatakmark.

Fyrir nokkrum árum stóð flutningsmaður að tillögu um að kanna hagnýtt gildi þeirra hugmynda sem uppi hafa verið um rafknúna járnbraut frá Reykjavík til Suðurnesja og austur fyrir fjall. Sú tillaga hlaut ekki afgreiðslu, en slík könnun þyrfti að fara fram.

Báðar þessar tillögur, þ.e. tvöföldun Reykjanesbrautar og rafknúin járnbraut frá Reykjavík t.d. að Flugstöð Leifs Eiríkssonar, eiga því miður allt of langt í land, m.a. vegna mikils kostnaðar.

Talið er að umferð um Reykjanesbraut sé farin að nálgast 10.000 bifreiðar á sólarhring, sem segir ekki alla söguna, því að í raun eru aðeins tveir „toppar“, þ.e. umferðin er langmest árla morguns og síðdegis á brottfarar- og komutímum flugvéla á Keflavíkurflugvelli svo og við upphaf og lok vinnutíma á Keflavíkurflugvelli, en þar starfar mikill fjöldi Íslendinga hjá innlendum og erlendum aðilum.

Slysatíðni á Reykjanesbraut er mikil og flest slysanna mjög alvarleg, enda hraði mikill og aðstæður ekki alltaf eins og best verður á kosið.

Það er skoðun flutningsmanns að fullkomin lýsing við veginn sé fljótvirkasta og ódýrasta lausnin í sjónmáli til þess að draga úr slysatíðninni. Það hefur sýnt sig að þar sem lýsing hefur verið bætt á hættulegum umferðarslóðum hefur slysum fækkað.

Unnt er að vinna þetta verk í áföngum, t.d. mætti byrja á því að lýsa upp gatnamót. Það væri mikil bót ef gatnamótin við Grindavíkurveg, Voga og Kúagerði yrðu lýst.

Samkvæmt upplýsingum, sem flutningsmaður hefur aflað sér, má áætla kostnaðinn við þetta verk, þ.e. frá Hafnarfirði að Innri-Njarðvík, um 85.000.000 króna.
Samkomulag um loðnuveiðar Norðmanna Stjórnartillaga - þingskjal nr. 168

1988. – 1058 ár frá stofnun Alþingis.

111. löggjafarþing. – 157 . mál.

Sþ.

168. Tillaga til þingsályktunar um staðfestingu samkomulags um loðnuveiðar Norðmanna.

(Lögð fyrir Alþingi á 111. löggjafarþingi 1988.)

Alþingi ályktar að heimila ríkisstjórninni að staðfesta fyrir Íslands hönd samkomulag milli Íslands og Noregs um loðnuveiðar norskra veiðiskipa innan íslenskrar fiskveiðilögsögu á loðnuvertíðinni 1988–1989.

Athugasemdir við þingsályktunartillögu þessa.

Fyrir upphaf yfirstandandi loðnuvertíðar var heildarloðnukvótinn fyrir tímabilið frá júlí til október ákveðinn 500 þús. lestir. Þegar tekið hafði verið tillit til endanlegs afla á síðustu vertíð komu 398 þús. lestir í hlut Íslands en 102 þús. lestir í hlut Noregs. Veiðar bæði íslenskra og norskra skipa gengu illa í sumar og enda þótt norskum skipum væri 28. júlí heimilað að stunda veiðar á allt að 40 þús. lestum af loðnu í íslenskri lögsögu til 10. ágúst 1988 varð heildarafli Norðmanna í sumar aðeins rétt um 12 þús. lestir samtals og var sá afli fenginn bæði í lögsögu Íslands og Jan Mayen.

Að loknum frekari rannsóknum á stærð loðnustofnsins nú í október var ákveðin 360 þús. lesta aukning heildaraflamagnsins og eiga Norðmenn skv. 2. mgr. 4. gr. samkomulags Íslands og Noregs um fiskveiði- og landgrunnsmál frá 28. maí 1980 rétt á 15% hlutdeild í því viðbótarmagni eða 54 þús. lestum.

Norðmenn óskuðu eftir veiðiheimildum innan íslenskrar lögsögu og að höfðu samráði við hagsmunaaðila hér á landi var gert samkomulag um að veita norskum skipum heimild til veiða á 54 þús. lestum. Jafnframt var gert ráð fyrir því að Norðmönnum yrðu leyfðar veiðar á þeirri hlutdeild sem þeir ættu, kæmi aftur til aukningar á heildarveiðimagninu að loknum stofnstærðarmælingum í janúar 1989. Samkomulag þetta er birt sem fylgiskjal með þingsályktunartillögu þessari.

Fyrir árin 1986, 1987 og 1988 var gert samkomulag við Norðmenn um heimildir til loðnuveiða innan lögsögu Íslands. Þær heimildir miðuðust við tímabilið 1. janúar til 15. febrúar ár hvert og voru veiðar auk þess síðasta

árið ekki leyfðar vestan 13* V sunnan 64* 30' N. Samkomulagið gerir ráð fyrir að veiðar geti hafist 5. desember en veiðiheimildir falli úr gildi 15. febrúar. Veiðar verða jafnframt bannaðar vestan 13* V sunnan 64* 30' N.

Með þingsályktunartillögu þessari er þess farið á leit að Alþingi heimili staðfestingu samkomulagsins.

Fylgiskjal.

Sjá þingskjal.
Vegabréfsáritanir vegna Frakklandsferða Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 181

1988. – 1058 ár frá stofnun Alþingis.

111. löggjafarþing. – 168 . mál.

Sþ.

181. Tillaga til þingsályktunar um niðurfellingu vegabréfsáritana vegna Frakklandsferða Íslendinga.

Flm.: Ragnhildur Helgadóttir, Kjartan Jóhannsson, Guðmundur G. Þórarinsson,

Ragnar Arnalds, Kristín Halldórsdóttir, Hreggviður Jónsson.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að beita sér fyrir því við frönsku ríkisstjórnina að hún felli niður skyldu Íslendinga til að fá vegabréfsáritun vegna Frakklandsferða.

Greinargerð.

Tillaga þessi er flutt af sendinefnd Alþingis á þingi Evrópuráðsins ásamt varamönnum og er í samræmi við eindreginn vilja þings Evrópuráðsins um að lönd innan þess njóti sams konar undanþágu frá vegabréfsáritun í Frakklandi eins og gildir um ríkin tólf í Evrópubandalaginu, auk Sviss og Liechtenstein.

Forseti þings Evrópuráðsins, Louis Jung, hefur reynt að fá ríkisstjórn Frakklands til að aflétta áritunarskyldunni og með því framfylgt ályktunum ráðsins. Til að árangur náist er mikilvægt að vilji ríkisstjórna þeirra landa, sem í hlut eiga, komi einnig fram með formlegum hætti.

Franska ríkisstjórnin tók árið 1986 ákvörðun um skyldu til vegabréfsáritunar og var það öryggisráðstöfun vegna hættu á hryðjuverkum. Undanþága er veitt fyrir fjórtán framangreind ríki en tillaga þessi er nú flutt til að stuðla að því að afnumin verði mismunun gagnvart öðrum ríkjum Evrópuráðsins. Sams konar tillögur eru einnig fluttar um þessar mundir á þjóðþingum þeirra landa sem eins stendur á um og Ísland að þessu leyti.
Mat á heimilisstörfum Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 184

1988. – 1058 ár frá stofnun Alþingis.

111. löggjafarþing. – 170 . mál.

Sþ.

184. Tillaga til þingsályktunar um mat á heimilisstörfum.

Flm.: Aðalheiður Bjarnfreðsdóttir, Albert Guðmundsson, Hreggviður Jónsson,

Guðmundur Ágústsson, Júlíus Sólnes, Ingi Björn Albertsson,

Óli Þ. Guðbjartsson.

Alþingi ályktar að skora á forsætisráðherra að fela Þjóðhagsstofnun að gera úttekt á verðmætagildi heimilisstarfa í þjóðfélaginu í heild og meta gildi þeirra með tilliti til þjóðartekna eins og þær eru reiknaðar í dag.

Greinargerð.

Hið opinbera hefur um langan tíma litið fram hjá efnahagsgildi heimilanna fyrir þjóðfélagið og þeir sem þessi störf stunda njóta ekki jafnrar stöðu hjá hinu opinbera á við þá þegna sem starfa á hinum almenna vinnumarkaði. Fram til þessa hafa þessi störf aðallega verið unnin af konum og hefur vanmatið því aðallega beinst að þeim sem heild. Ætla má af þeim sökum að litið sé á konur sem ódýrt og óæðra vinnuafl, en það gæti verið ein skýringin á því hve konur eiga almennt erfitt uppdráttar á vinnumarkaðinum þrátt fyrir jafnréttislögin og yfirleitt vinna þær lægst launuðu störfin í þjóðfélaginu.

Þjóðarframleiðslan mælir hagsæld þjóðarinnar fyrst og fremst á mælikvarða markaðsbúskaparins. Þannig er undanskilin nær öll vinna sem unnin er án þess að gjald komi fyrir og vega heimilisstörf þar þyngst á metunum. Þessi óverðlagða vinna liggur utan garðs í þjóðhagsreikningum þótt mönnum sé ljóst að þessar athafnir skipti miklu þegar meta skal hagsæld fólksins í landinu.

Gerð þjóðhagsreikninga hefur þann tilgang að meta árangur efnahagsstarfsemi í landinu á liðnum tíma og í öðrum löndum, en samkvæmt skilgreiningunni við þessa útreikninga er þáttur ólaunaðrar vinnu ekki talinn með efnahagsstarfseminni þó að mikilvægi þessara athafna sé óumdeilt meðal flestra hagfræðinga Vesturlanda.

Í nútímaþjóðfélagi þar sem allt er metið til fjár og allt miðast við að þjóna þörfum markaðarins er ekki nema eðlilegt að hin óverðlögðu heimilisstörf njóti lítillar virðingar. Spyrja má hvort þeir sem stunda heimilisstörf þurfi að mynda þrýstihóp til þess að ná fram jafnri stöðu hjá hinu opinbera á við útivinnandi þegna þjóðfélagsins. Það hlýtur að vera krafa jafnréttisþjóðfélags að hið opinbera mismuni ekki þegnum sínum fjárhagslega eftir því hvort þeir kjósa að sinna störfum á heimilinu eða utan þess.
Aðstoð við leigjendur Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 196

1988. – 1058 ár frá stofnun Alþingis.

111. löggjafarþing. – 178 . mál.

Sþ.

196. Tillaga til þingsályktunar um aðstoð við leigjendur.

Flm.: Aðalheiður Bjarnfreðsdóttir, Guðmundur Ágústsson,

Óli Þ. Guðbjartsson, Albert Guðmundsson.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að undirbúa breytingar á lögunum um tekjuskatt og eignarskatt þannig að greidd húsaleiga lágtekjufólks verði annað tveggja frádráttarbær frá tekjuskatti eða bætt með húsaleigustyrkjum.

Greinargerð.

Þegar lögin um staðgreiðslu skatta og breytingin á lögum um tekjuskatt og eignarskatt voru samþykkt á síðasta þingi var ekki tekið á málum þess stóra hóps fólks sem leigir húsnæði á hinum frjálsa markaði. Hins vegar gera lögin ráð fyrir bótum til handa þeim sem byggja eða kaupa húsnæði án tillits til efnahags þeirra.

Það er deginum ljósara að þeir sem taka húsnæði á leigu eru þeir sem ekki hafa ráð á að kaupa eða standa í byggingu eigin húsnæðis. Þá er það jafnframt ljóst að þetta sama fólk eyðir stórum hluta ráðstöfunartekna sinna í greiðslu húsaleigu. Hingað til hefur ekkert verið gert af ríkisvaldsins hálfu til að létta byrðar þessa fólks þó að vitað sé að húsaleiga fyrir þriggja herbergja íbúð er nú 40.000 kr. eða meira á mánuði. Tölur um greidda húsaleigu liggja ekki fyrir vegna ónógra gagna og skorts á eftirliti skattyfirvalda. Hingað til hefur það verið undir hælinn lagt hvort leigutekjur eru gefnar upp til skatts eða ekki. Fyrir utan hið flókna kerfi sem því er samfara að tiltaka á skattframtali greidda húsaleigu hefur engin hvatning verið fyrir leigutaka að gera grein fyrir þessum húsaleigugreiðslum. Hagnaður leigutakans er enginn enda er oft um það samið á milli leigusala og leigutaka að leigutaki gefi ekki upp til skatts greidda húsaleigu eða að uppgefin leiga nemi aðeins broti af hinni raunverulegu leigu.

Með því að gera húsaleigu frádráttarbæra frá skatti eða með því að styrkja þá sem taka húsnæði á leigu vinnst tvennt. Annars vegar er komið til móts við þetta fólk og hins vegar er tryggt að húsaleiga verði rétt fram talin af hálfu leigusala.

Í tillögunni er gert ráð fyrir tveimur möguleikum til að ná markmiði hennar. Að gera húsaleigu frádráttarbæra beint frá tekjuskatti líkt og gert er með sjómannafrádrátt eða að leigutökum verði greidd ákveðin fjárhæð í formi styrkja líkt og nú er gert með vaxta- og húsnæðisbætur. Ríkisstjórninni er falið að meta út frá lagatæknilegum sjónarmiðum hvor leiðin verði valin.

Ekki er gerð tillaga um hvaða fjárhæð frádrátturinn eða bæturnar eigi að nema en miða mætti við húsnæðiskostnað eins og hann er í grunni framfærsluvísitölunnar.
Könnun á afbrotaferli fanga Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 199

1988. – 1058 ár frá stofnun Alþingis.

111. löggjafarþing. – 181 . mál.

Sþ.

199. Tillaga til þingsályktunar um könnun á afbrotaferli fanga.

Flm.: Guðmundur Ágústsson, Óli Þ. Guðbjartsson, Albert Guðmundsson,

Aðalheiður Bjarnfreðsdóttir, Hreggviður Jónsson.

Alþingi ályktar að fela dómsmálaráðherra að láta gera könnun á afbrotaferli fanga í íslenskum fangelsum þar sem einkum væri leitast við að grafast fyrir um ástæður afbrotanna.

Könnun þessi taki einnig til aðbúnaðar og starfsaðstöðu í íslenskum fangelsum og reynt verði að varpa ljósi á áhrif fangelsisvistar á hlutaðeigandi aðila.

Greinargerð.

Með könnun þessari á afbrotum, föngum og fangelsum og áhrifum fangelsunar á hlutaðeigendur er tilgangur flutningsmanna að skýra betur en nú liggur fyrir ýmis mikilvæg atriði fangelsismála hér á landi. Ef könnun þessi yrði gerð gæti hún veitt mjög mikilvægar upplýsingar sem aftur gætu orðið grundvöllur að nýrri stefnu í viðbrögðum við afbrotum hér á landi.

Hver einstaklingur, sem tapast á afbrotabraut, er dýrmætur, ekki síst svo fámennri þjóð sem Íslendingar eru, og því er til mikils að vinna að framkvæmd refsivistar verði ekki afbrotamönnum til enn meiri óheilla heldur betrunar og uppbyggingar að nýju.