Samgönguáætlun fyrir árin 2003–2014 Breytingartillaga - þingskjal nr. 1144

128. löggjafarþing 2002–2003.

Þskj. 1144 - 469. mál.

Breytingartillaga við till. til þál. um samgönguáætlun fyrir árin 2003–2014.

Frá meiri hluta samgöngunefndar (GHall, ArnbjS, ÞKG, SI, MS).

Tillögugreinin orðist svo:

Alþingi ályktar, sbr. lög um samgönguáætlun, nr. 71/2002, að á árunum 2003–2014 skuli unnið að samgöngumálum í samræmi við áætlun þessa sem felur í sér:

a. stefnumótun í samgöngumálum og helstu markmið sem vinna skal að,

b. skilgreiningu á grunnneti samgöngukerfisins sem nær til alls landsins og er ætlað að tryggja landsmönnum greiðar samgöngur,

c. áætlun um fjáröflun til samgöngumála og

d. yfirlit um útgjöld til allra helstu þátta í rekstri samgöngustofnana, svo og viðhalds og nýframkvæmda á sviði flugmála, siglingamála og vegamála.

1. STEFNUMÓTUN

Markmið um greiðari samgöngur (flytjanleika samgöngukerfisins).

Stefnt skal að auknum flytjanleika í samgöngukerfinu sem taki bæði til fólks og vöru. Þessu markmiði skal ná með bættu aðgengi að samgöngum og aukinni afkastagetu kerfisins þar sem hún er takmörkuð, einnig með því að skapa skilyrði fyrir flesta landsmenn að komast til og frá höfuðborgarsvæðinu á innan við 3½ klst. ferðatíma.

Meðal aðgerða til að ná þessu markmiði verði:

a. Grunnnetið byggt upp samkvæmt tillögum um röð framkvæmda.

b. Þjónusta í grunnnetinu aukin.

c. Almenningssamgöngur í lofti, á sjó og á landi skipulagðar þannig að þær nái til allra þéttbýlisstaða með um það bil 200 íbúum eða fleiri.

d. Reykjavíkurflugvöllur áfram miðstöð innanlandsflugs og byggð verði þar samgöngumiðstöð.

e. Upplýsingaþjónusta við almenning og aðra notendur samgöngukerfisins aukin.

Markmið um hagkvæmni í uppbyggingu og rekstri samgangna.

Stefnt skal að aukinni hagkvæmni í uppbyggingu og rekstri samgangna. Þetta taki til samgöngumannvirkja, leiðsögukerfa og annarrar öryggisþjónustu svo og samgangna í kerfinu að svo miklu leyti sem ríkið kemur að þeim.

Meðal aðgerða til að ná þessu markmiði verði:

a. Leitað leiða til þess að nýta kosti markaðsaflanna við uppbyggingu og rekstur samgöngukerfisins.

b. Rekstur samgangna í lofti, á sjó og á landi, sem ríkið kemur að, boðinn út til að tryggja eðlilegt samkeppnisumhverfi.

c. Stefnt að sanngjarnri og skilvirkri gjaldtöku fyrir afnot af samgöngukerfinu.

Markmið um umhverfislega sjálfbærar samgöngur.

Stefnt skal að sjálfbærum samgöngum, en það merkir meðal annars að (a) notkun á endurnýjanlegum auðlindum sé undir endurnýjunarhraða og (b) að ekki sé gengið hraðar á óendurnýjanlegar auðlindir en svo að mögulegt sé að þróa og skipta yfir í endurnýjanlegar auðlindir. Markmiðið tekur einnig til þess að umhverfisáhrifum samgangna, bæði hnattrænum og staðbundnum, verði haldið innan ásættanlegra marka. Þannig sé miðað við að losun CO 2 frá samgöngum árið 2010 verði ekki meiri en árið 1990. Jafnframt verði dregið úr hávaða frá samgöngum og loftmengun verði haldið innan viðmiðunargilda í stöðlum Evrópusambandsins.

Meðal aðgerða til að ná þessu markmiði verði:

a. Stuðlað að nýtingu umhverfisvænna orkugjafa. Staðið verði fast við það markmið stjórnvalda að 20% af bifreiða- og fiskiskipaflota landsmanna noti vetni í stað jarðefnaeldsneytis árið 2020.

b. Skattlagning eignarhalds og notkunar bíla með þeim hætti að léttari bílar og bílar sem nota olíu sem eldsneyti verði fýsilegri kostur en nú er.

c. Ísland í fararbroddi með að fullgilda alþjóðlegar samþykktir gegn mengun sjávar.

d. Stefnt að gildistöku alþjóðlegra samþykkta og reglna sem takmarka losun efna frá skipum og bílum.

e. Almenn fræðsla um akstur og aksturslag aukin með það í huga að draga úr mengun og hávaða frá bílaumferð.

f. Aukin áhersla lögð á rannsóknir á ýmsum þáttum sem geta dregið úr mengun frá samgöngum.

Markmið um öryggi í samgöngum.

Stefnt skal að því að öryggi í samgöngum hér á landi verði eins og það gerist best með öðrum þjóðum.

Áfram verði innleiddar reglur Flugöryggissamtaka Evrópu (JAA), sem Ísland er aðili að, eftir því sem þær verða til. Stefnt verði að því að Ísland taki frá byrjun virkan þátt í starfi Flugöryggisstofnunar Evrópu (EASA) og Siglingaöryggisstofnunar Evrópu (EMSA).

Áfram verði stefnt að því að fækka slysum á sjó enn frekar í samræmi við langtímaáætlun um öryggismál sjófarenda sem Alþingi samþykkti 2001, þ.e. um að minnsta kosti þriðjung til ársins 2004.

Stefnt verði að því að fækka banaslysum og öðrum alvarlegum slysum í umferðinni um 40% til 2012 miðað við meðaltal áranna 1996–2000 í samræmi við umferðaröryggisáætlun 2001–2012 sem Alþingi hefur samþykkt.

Langtímaáætlun í öryggismálum sjófarenda verði hluti samgönguáætlunar og taki mið af þessum sérstöku öryggisáætlunum.

Meðal aðgerða til að ná þessu markmiði verði:

a. Reglur Siglingaöryggisstofnunar Evrópu (EMSA), Flugöryggissamtaka Evrópu (JAA) og síðar Flugöryggisstofnunar Evrópu (EASA) fullgiltar á Íslandi eftir því sem þær verða til.

b. Komið upp gæðakerfi um öryggismál allra flugvalla sem í rekstri eru sem og í flugumferðarþjónustu.

c. Unnið eftir sömu stefnu í öryggismálum sjófarenda og mörkuð var með samþykkt langtímaáætlunar í öryggismálum sjófarenda fyrir árin 2001–2003.

d. Komið á fót vaktstöð siglinga til að annast leiðsögu- og öryggisþjónustu fyrir skip sem fara um íslenska efnahagslögsögu.

e. Áhersla lögð á öryggismál í höfnum, bæði við forgangsröðun verkefna og við hönnun, framkvæmdir og rekstur mannvirkja.

f. Stuðlað að ábyrgri hegðun í umferð á vegum og götum með aukinni fræðslu og áróðri og auknu eftirliti.

g. Götur og vegir og umhverfi vega gert öruggara, meðal annars með endurskoðun staðla, bættri öryggishönnun, aðskilnaði bílaumferðar og óvarinna vegfarenda þar sem umferðin er mest og fækkun hættulegra staða í vegakerfinu.

h. Unnið að enn virkara samstarfi við lögreglu, Umferðarstofu, Umferðarráð og sveitarfélög til að auka umferðaröryggi.

i. Efldar rannsóknir sem varða öryggismál allra greina samgangna.

2. GRUNNNETIÐ

Skilgreining.

Grunnnet samgöngukerfisins nær til allra byggðakjarna með um það bil 100 íbúa eða fleiri. Það nær til þeirra staða sem eru mikilvægastir fyrir fiskveiðar, ferðamennsku og flutninga til og frá landinu. Netið er samfellt, liggur um þéttbýlisstaði þegar svo háttar til á landinu og helstu samgönguæðar á stærstu þéttbýlisstöðunum teljast til netsins.

Flug.

Flugvellir í grunnneti skulu vera:

Reykjavík

Bíldudalur

Ísafjörður/Þingeyri*

Sauðárkrókur

Akureyri

Grímsey

Þórshöfn

Egilsstaðir

Höfn í Hornafirði

Vestmannaeyjar/Bakki*

Keflavík

*Flugvellir sem tengjast flugvöllum í grunnneti.

Haldið verður uppi nauðsynlegu þjónustustigi, sem þarf fyrir áætlunarflug, á Gjögri og á Vopnafirði.

Hafnir.

Hafnir í grunnneti skulu vera:

Grundartangi

Akranes

Snæfellsbær (Rif og Ólafsvík)

Grundarfjörður

Stykkishólmur

Vesturbyggð (Patreksfjörður)

Bolungarvík

Ísafjarðarbær (Ísafjörður)

Skagaströnd

Skagafjörður (Sauðárkrókur)

Siglufjörður

Ólafsfjörður

Dalvíkurbyggð (Dalvík)

Akureyri

Húsavík

Raufarhöfn

Þórshöfn

Vopnafjörður

Seyðisfjörður

Fjarðabyggð (Norðfjörður, Eskifjörður og Reyðarfjörður)

Fáskrúðsfjörður

Djúpivogur

Hornafjörður

Vestmannaeyjar

Þorlákshöfn

Grindavík

Sandgerði

Reykjanesbær (Keflavík/Njarðvík)

Hafnarfjörður

Reykjavík

Vegir.

Vegir í grunnneti skulu vera:

Stofnvegir:

1 Hringvegur

22 Dalavegur

30 Skeiða- og Hrunamannavegur

31 Skálholtsvegur

33 Gaulverjabæjarvegur

Baldurshagi á Stokkseyri–Eyrarbakkavegur

34 Eyrarbakkavegur

35 Biskupstungnabraut

Hringvegur–Bræðratunguvegur og

Laugarvatnsvegur–Hrunamannavegur

36 Þingvallavegur

37 Laugarvatnsvegur

38 Þorlákshafnarvegur

39 Þrengslavegur

40 Hafnarfjarðarvegur

41 Reykjanesbraut

42 Krýsuvíkurvegur

Reykjanesbraut–Vatnsskarð

43 Grindavíkurvegur

44 Hafnavegur

Reykjanesbraut–Keflavíkurflugvöllur

45 Garðskagavegur

Reykjanesbraut–Sandgerði

46 Víknavegur

47 Hvalfjarðarvegur

49 Nesbraut

50 Borgarfjarðarbraut

51 Akrafjallsvegur

54 Snæfellsnesvegur

56 Vatnaleið

58 Stykkishólmsvegur

60 Vestfjarðavegur

61 Djúpvegur

62 Barðastrandarvegur

63 Bíldudalsvegur

64 Flateyrarvegur

65 Súgandafjarðarvegur

67 Hólmavíkurvegur

72 Hvammstangavegur

74 Skagastrandarvegur

75 Sauðárkróksbraut

76 Siglufjarðarvegur

77 Hofsósbraut

82 Ólafsfjarðarvegur um jarðgöng til Siglufjarðar

85 Norðausturvegur

Hringvegur–Kópasker og

Raufarhöfn–Hringvegur

87 Kísilvegur

92 Norðfjarðarvegur

93 Seyðisfjarðarvegur

96 Suðurfjarðavegur um jarðgöng

97 Breiðdalsvíkurvegur

98 Djúpavogsvegur

99 Hafnarvegur

205 Klausturvegur

240 Stórhöfðavegur

343 Álfsstétt

359 Bræðratunguvegur

365 Gjábakkavegur

376 Breiðamörk

Hringvegur–Skólamörk

379 Hafnarvegur, Þorlákshöfn

409 Fossvogsbraut

410 Elliðavatnsvegur

411 Arnarnesvegur

412 Vífilsstaðavegur

413 Breiðholtsbraut

414 Flugvallarvegur, Reykjavík

415 Álftanesvegur

Reykjanesbraut–Túngata

418 Bústaðavegur

419 Höfðabakki

421 Vogavegur

423 Miðnesheiðarvegur

424 Keflavíkurvegur

427 Suðurstrandarvegur

429 Sandgerðisvegur

431 Hafravatnsvegur

Úlfarsárvegur–Hringvegur

432 Hallsvegur

450 Sundabraut

453 Sundagarðar

454 Holtavegur

470 Fjarðarbraut

503 Innnesvegur

Leynir við Akranes–Akranesvegur

509 Akranesvegur

531 Borgarbraut

574 Útnesvegur

Hellissandur–Ólafsvík

617 Tálknafjarðarvegur

Bíldudalsvegur–Lækjargata á Sveinseyri

619 Ketildalavegur

Bíldudalsvegur–Hafnarteigur

622 Svalvogavegur

Vestfjarðavegur–Hafnargata á Þingeyri

636 Hafnarvegur, Ísafirði

744 Þverárfjallsvegur

808 Árskógssandsvegur

819 Hafnarvegur, Akureyri

820 Flugvallarvegur, Akureyri

821 Eyjafjarðarbraut vestri

Hringvegur–Miðbraut

823 Miðbraut

829 Eyjafjarðarbraut eystri

Hringvegur–Miðbraut

837 Hlíðarfjallsvegur

Hringvegur–vegamót við Glerárbrú efri

845 Aðaldalsvegur

859 Hafnarvegur, Húsavík

867 Öxarfjarðarheiðarvegur

917 Hlíðarvegur

952 Hánefsstaðavegur

Seyðisfjarðarvegur–ytri vegamót Austurvegar

954 Helgustaðavegur

Norðfjarðarvegur–ytri vegamót Lambeyrarbrautar

Tengivegir:

25 Þykkvabæjarvegur

26 Landvegur

32 Þjórsárdalsvegur

33 Gaulverjabæjarvegur

Hringvegur–Baldurshagi á Stokkseyri

35 Biskupstungnabraut

Bræðratunguvegur–Laugarvatnsvegur

Hrunamannavegur–Gullfoss

42 Krýsuvíkurvegur

Vatnsskarð–Suðurstrandarvegur

44 Hafnavegur

Keflavíkurflugvöllur–Hafnir

52 Uxahryggjavegur

Þingvallavegur–Kaldadalsvegur

83 Grenivíkurvegur

94 Borgarfjarðarvegur

208 Skaftártunguvegur

250 Dímonarvegur

252 Landeyjavegur

Hringvegur–Gunnarshólmavegur

Hólmavegur–Gunnarshólmavegur

253 Gunnarshólmavegur

Landeyjavegur–Landeyjavegur

254 Hólmavegur

261 Fljótshlíðarvegur

Hringvegur–Dímonarvegur

430 Úlfarsfellsvegur

431 Hafravatnsvegur

Hringvegur–Úlfarsárvegur

518 Hálsasveitarvegur

Borgarfjarðarbraut–Kaldadalsvegur

606 Karlseyjarvegur

Reykhólasveitarvegur–Reykhólaþorp

607 Reykhólasveitarvegur

Vestfjarðavegur–Karlseyjarvegur

622 Svalvogavegur

Vestfjarðavegur á Þingeyri–flugvöllur

631 Flugvallarvegur, Ísafirði

643 Strandavegur

Djúpvegur–Drangsnesvegur

645 Drangsnesvegur

Strandavegur–Drangsnes

731 Svínvetningabraut

Kjalvegur–Hringvegur

732 Kjalvegur

752 Skagafjarðarvegur

Hringvegur–Héraðsdalsvegur

809 Hauganesvegur

821 Eyjafjarðarbraut vestri

Miðbraut–Eyjafjarðarbraut eystri

842 Bárðardalsvegur vestri

846 Austurhlíðarvegur

Hringvegur–Laugar

848 Mývatnsvegur

870 Kópaskersvegur

931 Upphéraðsvegur

Hallormsstaður–Hringvegur

Landsvegir:

F26 Sprengisandsleið

F35 Kjalvegur

F208 Fjallabaksleið nyrðri

F550 Kaldadalsvegur

Ferjuleiðir:

Vestmannaeyjar–Þorlákshöfn

Stykkishólmur–Brjánslækur

Hrísey–Árskógssandur

3. ÁÆTLUN UM FJÁRÖFLUN OG ÚTGJÖLD

3.1 Flugmál

3.2 Siglingamál.

3.3 Vegamál.

4. ÁÆTLUN UM HELSTU FRAMKVÆMDIR Í GRUNNNETI

Helstu framkvæmdum í grunnneti skal raðað á tímabil eins og hér er gerð grein fyrir:

Flug.

Hafnir.

Vegir.

Verkefni á höfuðborgarsvæði.

Verkefni á landsbyggð.

Viðbótarfé til eflingar atvinnutækifæra.