arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Úttekt á stofnun vestnorrænna eftirskóla Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 185

148. löggjafarþing 2017–2018.

Þingskjal 185 - 116. mál.

Tillaga til þingsályktunar um úttekt á stofnun vestnorrænna eftirskóla.

Frá Íslandsdeild Vestnorræna ráðsins.

Alþingi ályktar að skora á ríkisstjórnina að láta gera úttekt á því hvernig hægt sé á hagkvæman hátt að stofna vestnorræna eftirskóla á Grænlandi, í Færeyjum og á Íslandi.

Greinargerð.

Tillaga þessi er lögð fram á grundvelli ályktunar Vestnorræna ráðsins nr. 2/2016 sem samþykkt var á ársfundi ráðsins 22. ágúst 2016 í Qaqortoq á Grænlandi.

Vestnorræna ráðið hefur beitt sér fyrir því að íbúar Vestur-Norðurlanda öðlist aukna þekkingu á samfélögum hver annars og hefur m.a. í samstarfi við sveitarfélög og ríkisstjórnir haldið vestnorræna daga þar sem hvert land hefur staðið fyrir viðburðum sem miða að því að fræða almenning um hin löndin.

Vestnorræna ráðið telur mikilvægt að stofnaðir séu skólar sem stuðli að því að ungmenni alist upp með vitund um vestnorrænu löndin og íbúa þeirra og jafnframt að ungmenni á Vestur-Norðurlöndum kynnist og fræðist um menningu og tungumál nágrannalandanna.

Hægt er að byggja á fyrirkomulagi danskra eftirskóla (d. efterskoler), en þeir eru þekktir á Grænlandi og í Færeyjum. Á Íslandi er ekki algengt að ungmenni fari í eftirskóla, en hefð hefur verið fyrir því síðan á sjöunda áratugnum að grænlensk ungmenni stundi slíkt nám í Danmörku. Einnig hafa verið stofnaðir tveir eftirskólar á Grænlandi, þ.e. í Qasigiannguit og Maniitsoq. Nemendur þar eru á aldrinum fjórtán til sautján ára. Ungmennin upplifa þar nýja hluti, búa sig undir menntaskólanám eða annað nám og kynnast því að vera að heiman og læra að bjarga sér sjálf. Sama á við um Færeyjar, en þaðan fara ungmenni oft í eftirskóla í Danmörku að loknum grunnskóla eða taka síðasta ár grunnskólans þar.

Fyrirkomulag námsins í hverju landi ætti að byggjast á menningu og tungumáli þess lands enda er meginmarkmiðið að miðla þessum þáttum til nemenda.

Skólakerfi vestnorrænu landanna eru að sumu leyti ólík. Það þarf því að hafa samráð um fyrirkomulag eftirskólanna í löndunum þremur og taka tillit til þessa munar þegar og ef þessi tilmæli verða að veruleika.
Vestnorrænt samstarf um menntun í sjávarútvegsfræðum Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 186

148. löggjafarþing 2017–2018.

Þingskjal 186 - 117. mál.

Tillaga til þingsályktunar um vestnorrænt samstarf um menntun í sjávarútvegsfræðum.

Frá Íslandsdeild Vestnorræna ráðsins.

Alþingi ályktar að skora á ríkisstjórnina að kanna möguleikann á samstarfi milli Íslands, Færeyja og Grænlands um menntun í sjávarútvegsfræðum.

Greinargerð.

Tillaga þessi er lögð fram á grundvelli ályktunar Vestnorræna ráðsins nr. 2/2017 sem samþykkt var á ársfundi ráðsins 1. september 2017 í Reykjavík.

Fiskveiðar eru ein mikilvægasta atvinnugreinin á Vestur-Norðurlöndum og útflutningur sjávarfangs stendur undir háu hlutfalli útflutningstekna landanna. Sjávarútvegsráðherrar Vestur-Norðurlanda eiga nú þegar gott samstarf sín á milli, m.a. á vettvangi norrænu ráðherranefndarinnar, auk þess sem rannsóknarstofnanir landanna eiga náið samstarf. Með auknu samstarfi á vettvangi sjávarútvegsfræða gætu löndin deilt með sér reynslu og þekkingu á fiskvinnslu.

Fyrsta skrefið í þá átt gæti verið samstarf um starfsþjálfun á vettvangi fisktækni og gæðaeftirlits. Menntun í fisktækni stuðlar að bættri nýtingu sjávarafurða og hvetur til nýsköpunar í atvinnugreininni. Í löndunum þremur er í boði menntun á sviðinu, t.d. í Fisktækniskóla Íslands í Grindavík, INUILI í Narsaq á Grænlandi og á menntaskólastigi í Færeyjum. Með skiptinámi milli landanna væri hægt að bjóða upp á fjölbreytta grunnmenntun í fiskveiðum, fisktækni og gæðaeftirliti með áherslu á starfsnám. Með þessu samstarfi gætu löndin aukið þekkingu og gæði í matvælaframleiðslu í sjávarútvegi og skapað nemendum starfstækifæri og möguleika á frekari menntun á sviðinu. Framhaldsmenntun í sjávarútvegi er t.d. í boði í BS-námi í sjávarútvegsfræðum í Háskólanum á Akureyri, diplómanámi í fisktækni við ARTEK – fisktæknimiðstöðina í Sisimiut og í Sjávarútvegsháskóla Sameinuðu þjóðanna á Íslandi.

Samstarf um menntun í sjávarútvegsfræðum gagnast öllum þremur löndunum. Í hverju landanna er að finna sérþekkingu á ólíkum málefnum innan sjávarútvegarins og löndin kljást við margar sömu áskoranir. Alþingi hvetur því mennta- og menningarmálaráðherra til að kanna möguleika á samstarfi við menntamálaráðherra Grænlands og Færeyja um menntun í sjávarútvegi.
Ráðstefna um stöðu Íslands, Færeyja og Grænlands í nýjum veruleika alþjóðastjórnmála Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 187

148. löggjafarþing 2017–2018.

Þingskjal 187 - 118. mál.

Tillaga til þingsályktunar um að halda ráðstefnu um stöðu Íslands, Færeyja og Grænlands í nýjum veruleika alþjóðastjórnmála.

Frá Íslandsdeild Vestnorræna ráðsins.

Alþingi ályktar að skora á ríkisstjórnina að halda ráðstefnu um stöðu Vestur-Norðurlanda (Íslands, Færeyja og Grænlands) í nýjum veruleika alþjóðastjórnmála.

Greinargerð.

Tillaga þessi er lögð fram á grundvelli ályktunar Vestnorræna ráðsins nr. 3/2016 sem samþykkt var á ársfundi ráðsins 22. ágúst 2016 í Qaqortoq á Grænlandi.

Eftir lok kalda stríðsins urðu vestnorrænu löndin þrjú í auknum mæli jaðarsvæði í alþjóðastjórnmálum þar sem sviðsljósið beindist að Mið-Austurlöndum og Kína. Rússar og Bandaríkjamenn skáru niður í vopnabúrum sínum og m.a. var í áföngum dregið úr starfsemi herstöðva í vestnorrænu löndunum þremur.

Á síðustu árum hafa aftur orðið mikil umskipti í alþjóðastjórnmálum. Rússland hefur átt þátt í ýmsum átökum í Evrópu, straumur flóttamanna frá Mið-Austurlöndum og Afríku til Evrópu hefur aukist verulega og hryðjuverkaógnin virðist einnig hafa aukist. Í Tyrklandi gerði herinn tilraun til valdaráns og stefna Tyrkja gagnvart Evrópu hefur breyst verulega. Jafnframt hefur áhugi Kínverja á umheiminum aukist og þeir hafa m.a. beint sjónum sínum að Vestur-Norðurlöndum.

Það eru einkum deilur Rússa og NATO sem hafa beint sjónum manna á ný að Vestur-Norðurlöndum í alþjóðastjórnmálunum, en flóttamannastraumurinn og aukinn áhugi Kínverja á vestnorrænu löndunum hefur einnig átt sinn þátt í þessari þróun.

Viðbúið er að fyrirspurnir sem tengjast alþjóðastjórnmálum muni berast löndunum þremur. Til dæmis er hugsanlegt að NATO vilji á ný efla herstöðvar við Norður-Atlantshaf.

Öll vestnorrænu löndin eru herlaus, eiga aðild að NATO og eru á sama landfræðilega svæði. Löndin gætu því gegnt sams konar hlutverki í átökum framtíðarinnar og markmið ráðstefnunnar væri að búa löndin undir að takast á við nýtt framtíðarhlutverk á vettvangi alþjóðastjórnmálanna.
Útgáfa vestnorrænnar söngbókar Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 188

148. löggjafarþing 2017–2018.

Þingskjal 188 - 119. mál.

Tillaga til þingsályktunar um útgáfu vestnorrænnar söngbókar.

Frá Íslandsdeild Vestnorræna ráðsins.

Alþingi ályktar að skora á ríkisstjórnina að kanna áhuga ríkisstjórna Grænlands og Færeyja á samvinnu um útgáfu vestnorrænnar söngbókar með nótum.

Greinargerð.

Tillaga þessi er lögð fram á grundvelli ályktunar Vestnorræna ráðsins nr. 1/2017 sem samþykkt var á ársfundi ráðsins 1. september 2017 í Reykjavík.

Stofnsáttmáli Vestnorræna ráðsins frá 24. september 1985 fjallar um nauðsyn þess að íbúar Vestur-Norðurlanda styrki, efli og þrói samstarf sitt á sviði menningar, viðskipta og samgangna. Aukið samstarf eykur skilning milli þjóða og stuðlar að friðsamlegum samskiptum þeirra á milli. Á þeim 32 árum sem liðin eru frá því að stofnsáttmálinn var undirritaður hefur þróast náið samstarf milli þingmanna landanna og hefur það stuðlað að auknum menningarlegum tengslum milli þjóðanna. Vestnorræn söngbók með nótusettum lögum á íslensku, færeysku og grænlensku yrði íbúum landanna kynning á þjóðtungum og sönglagamenningu nágranna sinna.

Með tillögunni er ríkisstjórn Íslands hvött til að beita sér fyrir því að vestnorræn söngbók verði gefin út með lögum á þjóðtungum landanna þriggja. Fyrsta skrefið í þessa átt væri að setja á fót vinnuhóp fagfólks frá löndunum þremur sem myndu velja lögin og útsetja þau með nótum. Fjármögnun vinnuhópsins ætti að ná yfir útgáfu söngbókarinnar í löndunum þremur auk greiðslna höfundarréttarlauna listamanna. Vestnorræna ráðið hefur í gegnum árin safnað 90 lögum frá löndunum þremur og gæti það safn nýst vinnuhópnum.
Rannsóknir á örplasti í lífverum sjávar í Norður-Atlantshafi Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 189

148. löggjafarþing 2017–2018.

Þingskjal 189 - 120. mál.

Tillaga til þingsályktunar um rannsóknir á örplasti í lífverum sjávar í Norður-Atlantshafi.

Frá Íslandsdeild Vestnorræna ráðsins.

Alþingi ályktar að skora á ríkisstjórnina að hefja samstarf við landsstjórnir Færeyja og Grænlands um rannsóknir á örplasti í sjávarlífverum og útbreiðslu plastmengunar í Norður-Atlantshafi.

Greinargerð.

Tillaga þessi er lögð fram á grundvelli ályktunar Vestnorræna ráðsins nr. 3/2017 sem samþykkt var á ársfundi ráðsins 1. september 2017 í Reykjavík.

Sjávarútvegur er grundvallaratvinnugrein á Vestur-Norðurlöndum og því mikilvægt að standa vörð um auðlindir sjávar. Plastmengun í hafi ógnar vistkerfi sjávar og getur haft langtímaáhrif á sjávarlífverur og þar með afkomu landanna.

Talið er að um 8 milljónir tonna af plastúrgangi endi í heimshöfum ár hvert og að sú tala nái 17 milljónum tonna árlega árið 2025. Plastmengun hefur ekki aðeins áhrif á þeim stað sem úrgangurinn fer í hafið því plastið dreifist með hafstraumum. Sums staðar safnast úrgangurinn í eins konar eyjar og stærri plastúrgangur getur verið til ama fyrir sjávardýr og sjófugla. Plastið brotnar að lokum niður í örplast og einnig skolast örplast á haf út frá landi. Örplast kemur m.a. frá bíldekkjum, húðvörum og tannkremi.

Þörf er á auknum rannsóknum á því hvort örplast finnist í fæðukeðju sjávar og hvaða afleiðingar það hafi. Einnig þurfa stjórnvöld að grípa til ráðstafana til að draga úr plastmengun og áhrifum hennar á umhverfið.

Eitt af heimsmarkmiðum Sameinuðu þjóðanna um sjálfbæra þróun, það fjórtánda af sautján, fjallar um líf í vatni. Markmið hljóðar svo: „Eigi síðar en árið 2025 verði komið í veg fyrir og verulega dregið úr hvers kyns mengun sjávar, einkum frá starfsemi á landi, þ.m.t. rusl í sjó og mengun af völdum næringarefna.“ Í stofnsáttmála Vestnorræna ráðsins segir enn fremur að Færeyjar, Grænland og Ísland hafi sameiginlega áhuga á því að varðveita og stjórna nýtingu lifandi auðlinda landanna og að verndun þessara auðlinda sé mikilvæg fyrir matvælaframleiðslu í heiminum.

Í ljósi þessa er skorað á ríkisstjórnina að hefja samstarf við landsstjórnir Færeyja og Grænlands um rannsóknir á örplasti í sjávarlífverum og útbreiðslu plastmengunar í Norður-Atlantshafinu. Söfnun sýna og greining á þeim gæti farið fram í samvinnu hafrannsóknastofnana landanna þriggja.
Fjárfestingar í rannsóknum og þróun Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 265

148. löggjafarþing 2017–2018.

Þingskjal 265 - 191. mál.

Tillaga til þingsályktunar um fjárfestingar í rannsóknum og þróun.

Flm.: Smári McCarthy, Björn Leví Gunnarsson, Halldóra Mogensen, Helgi Hrafn Gunnarsson, Jón Þór Ólafsson, Þórhildur Sunna Ævarsdóttir.

Alþingi ályktar að fela ferðamála-, iðnaðar- og nýsköpunarráðherra að leita leiða til að auka hlutfall fjárfestinga í rannsóknum og þróun á Íslandi þannig að það verði hærra en 2,8% af vergri landsframleiðslu fyrir árslok 2020.

Ráðherra birti a.m.k. árlega upplýsingar um framgang mála þar til markmiðinu er náð.

Greinargerð.

Þingsályktunartillaga þessi var lögð fram á 146. löggjafarþingi (274. mál) en hlaut ekki afgreiðslu.

Sterk fylgni er milli fjárfestinga í rannsóknum og nýsköpunar og hagvaxtar. Nýsköpun eykur fjölbreytni í atvinnulífinu, fjölgar störfum og hækkar meðaltekjur. Þau lönd sem hafa markað sér skýra stefnu um auknar fjárfestingar til rannsókna og þróunar hafa uppskorið mikinn vöxt. Hækkun fjárframlaga til þessa málaflokks jafnt og þétt næstu ár ætti að vera sjálfsagður hluti af aðgerðum ríkisstjórnarinnar til að tryggja ágóða til framtíðar af yfirstandandi hagsveiflu.

Hægt er að efla nýsköpun og rannsóknir með auknum fjárveitingum til rannsókna og þróunar, með auknum skattaívilnunum og bættu skipulagi rannsóknar- og þróunarstyrkja. Fjárfestingarstigið fer einnig saman við sterkt rannsóknarumhverfi háskóla og sterka hvata fyrir sprota- og nýsköpunarfyrirtæki sem leggja áherslu á rannsóknir og þróun í starfi sínu.

Samkvæmt skýrslu OECD um aðalvísa í vísindum og tækni sem birtist 7. febrúar 2017 ( oe.cd/msti) námu fjárfestingar á Íslandi til rannsókna og þróunar 2,19% af vergri landsframleiðslu árið 2016. Hæsta fjárfestingarstigið samkvæmt gögnum OECD er 4,25% af vergri landsframleiðslu í Ísrael, 4,23% í Suður-Kóreu, 3,49% í Japan, 3,26% í Svíþjóð, 3,07% í Austurríki, 2,96% í Danmörku, 2,90% í Finnlandi, 2,87% í Þýskalandi, 2,79% í Bandaríkjunum, 2,45% í Belgíu, 2,23% í Frakklandi og 2,21% í Slóveníu.

Hlutfall framlaga til rannsókna og þróunar á Íslandi hefur farið hækkandi frá árinu 2013 en tölur fyrir árin 2008–12 liggja ekki fyrir. Tölur frá árinu 2000 benda til þess að árið 2001 hafi hlutfallið náð hámarki eða 2,81% en vísbendingar eru um að sú tala sé ofáætluð.

Nú fara mælingar fram samkvæmt Frascati-handbók OECD en þar er horft til nokkurra þátta, þ.e. til rannsókna og þróunar, nýbreytni, sköpunar, kerfisbundinnar vinnu og notkunarmöguleika. Þannig er t.d. hefðbundin eða reglubundin starfsemi þar sem engin greinanleg nýjung eða lausn á vandamálum er fyrir hendi ekki talin til rannsókna eða þróunar.
Skipting útsvarstekna milli sveitarfélaga Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 279

148. löggjafarþing 2017–2018.

Þingskjal 279 - 200. mál.

Leiðrétt nafn.

Tillaga til þingsályktunar um skiptingu útsvarstekna milli sveitarfélaga.

Flm.: Þórunn Egilsdóttir, Líneik Anna Sævarsdóttir, Halla Signý Kristjánsdóttir, Bjarkey Olsen Gunnarsdóttir, Ari Trausti Guðmundsson, Karl Gauti Hjaltason.

Alþingi ályktar að fela samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra að skipa starfshóp sem móti tillögur í samráði við Samband íslenskra sveitarfélaga um skiptingu útsvarstekna milli sveitarfélaga með það að leiðarljósi að hún endurspegli sem best útgjöld sveitarfélaga fyrir

veitta þjónustu. Starfshópurinn horfi m.a. til tilvika þar sem einstaklingur á frístundahús eða

jörð eða starfar í öðru sveitarfélagi en hann á lögheimili í.

Ráðherra skili tillögum til Alþingis fyrir árslok 2018.

Greinargerð.

Tillaga þessi var flutt á 146. og 147. löggjafarþingi (270. og 49. mál) en náði ekki fram að ganga. Hún er nú endurflutt með örlitlum breytingum með tilliti til athugasemda Byggðastofnunar.

Skv. 1. málsl. 2. mgr. 20. gr. laga um tekjustofna sveitarfélaga, nr. 4/1995, greiða menn sem bera ótakmarkaða skattskyldu hérlendis útsvar til þess sveitarfélags þar sem þeir eiga lögheimili. Hafi einstaklingur átt lögheimili í fleiri en einu sveitarfélagi á tekjuárinu skal leggja á hann útsvar sem skiptist hlutfallslega eftir búsetutíma, sbr. 2. málsl. sömu málsgreinar.

Sveitarfélög geta þó haft verulegan kostnað af þjónustu við aðra en þá sem þar eiga lögheimili, t.d. einstaklinga sem eiga þar frístundahús eða jörð og dvelja þar jafnvel drjúgan hluta ársins án þess að stunda þar búskap. Sem dæmi þar um má nefna kostnað við snjómokstur. Hér er því lagt til að starfshópi verði falið að móta tillögur í samráði við Samband íslenskra sveitarfélaga um skiptingu útsvarstekna milli tveggja eða fleiri sveitarfélaga þannig að hún endurspegli sem best útgjöld sveitarfélaga fyrir veitta þjónustu.
Vistvæn opinber innkaup á matvöru Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 353

148. löggjafarþing 2017–2018.

Þingskjal 353 - 251. mál.

Flutningsmaður.

Tillaga til þingsályktunar um vistvæn opinber innkaup á matvöru.

Flm.: Þórunn Egilsdóttir, Silja Dögg Gunnarsdóttir, Halla Signý Kristjánsdóttir, Líneik Anna Sævarsdóttir.

Alþingi ályktar að fela fjármála- og efnahagsráðherra að vinna frumvarp þess efnis að ávallt skuli tekið tillit til umhverfissjónarmiða og dýravelferðar við opinber innkaup á matvöru. Frumvarpið verði lagt fyrir Alþingi fyrir maíbyrjun 2019.

Greinargerð.

Miklu varðar að lágmarka losun gróðurhúsalofttegunda, notkun skaðlegra hormóna og eiturefna, ofnotkun sýklalyfja sem leiðir af sér fjölónæmar bakteríur og önnur skaðleg áhrif á umhverfið og velferð dýra við framleiðslu og flutning matvöru. Ríki og sveitarfélög geta haft veruleg áhrif þar á með því að hafa umhverfisvernd og dýravelferð að leiðarljósi við innkaup á matvöru. Til dæmis má ætla að hátt í 150.000 manns – nemendur, starfsfólk hjá hinu opinbera, vistmenn á dvalar- og öldrunarheimilum og fleiri – eigi reglulega kost á að borða í mötuneytum á vegum hins opinbera. Ef miðað er við að tveir þriðju þeirra neyti þess kosts er um 100.000 manns að ræða.

Íslensk lög um opinber innkaup, nr. 120/2016, byggjast á evrópskri tilskipun 2014/24/ESB um opinber innkaup. Í tilskipuninni er viðurkennt að nýta megi opinber innkaup til að vinna að umhverfisvernd og velferð dýra. Lög um opinber innkaup beinast þó einkum að því að tryggja að innkaup séu hagkvæm og gera opinberum aðilum almennt aðeins heimilt, en ekki skylt, að taka tillit til umhverfisverndar við innkaup. Með tillögu þessari er lagt til grundvallar að ávallt verði tekið tillit til umhverfisverndar og dýravelferðar við opinber innkaup á matvöru. Ríki og sveitarfélög leggi þannig þungt lóð á vogarskálar vistvænnar matvælaframleiðslu.
Skipun starfshóps til að endurmeta kynfræðslu í grunn- og framhaldsskólum Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 409

148. löggjafarþing 2017–2018.

Þingskjal 409 - 307. mál.

Tillaga til þingsályktunar um skipun starfshóps til að endurmeta kynfræðslu í grunn- og framhaldsskólum.

Flm.: Una Hildardóttir, Guðmundur Andri Thorsson, Willum Þór Þórsson, Guðmundur Ingi Kristinsson, Þórhildur Sunna Ævarsdóttir, Steinunn Þóra Árnadóttir, Bryndís Haraldsdóttir, Hanna Katrín Friðriksson, Jón Steindór Valdimarsson, Bjarkey Olsen Gunnarsdóttir, Anna Kolbrún Árnadóttir, Gunnar Bragi Sveinsson.

Alþingi ályktar að fela mennta- og menningarmálaráðherra að skipa þverfaglegan starfshóp sem endurmeti kynfræðslu í grunn- og framhaldsskólum og geri eftir atvikum tillögur um breyttar áherslur og fyrirkomulag þessa þáttar skólastarfs. Starfshópurinn leggi niðurstöður sínar fyrir ráðherra í síðasta lagi 1. nóvember 2018 og skal ráðherra kynna þær fyrir Alþingi.

Greinargerð.

Samfélagsmiðlabyltingar undanfarinna ára hafa leitt í ljós samfélagsmein sem nauðsynlegt er að bregðast við. Fram hefur komið að verulegir brestir eru í samskiptum fólks og að kynferðislegt ofbeldi og áreitni er útbreitt vandamál á Íslandi. Mikilvægt er að stjórnvöld geri allt sem í þeirra valdi stendur til að hindra að kynferðislegt ofbeldi og áreitni þrífist í samfélaginu. Unnt er að taka á hluta vandans með því að auka kynfræðslu barna og ungmenna og leggja áherslu á hana á öllum skólastigum. Öflug og stöðug kynfræðsla á öllum skólastigum þar sem samskipti, virðing og mörk eru í öndvegi getur gefið baráttunni gegn kynferðisofbeldi mikilvægan meðbyr.

Efla þarf kynfræðslu á öllum skólastigum og gera henni góð skil í námskrám með jafna áherslu á félagslega, tilfinningalega og líkamlega þætti. Samræma þarf kennsluna svo að allir nemendur fái svipaða fræðslu. Mikilvægt er að nýta sérsvið ólíkra fagstétta og efla samstarf heilsugæslu, skóla, skólahjúkrunarfræðinga og frístundasviða. Mikilvægt er að fræðslan sé samfelld og taki mið af þörfum og þroska barna og ungmenna á ólíkum aldri.

Mikilvægt er að þverfaglegur starfshópur auki hlut kynfræðslu í námskrá grunn- og framhaldsskóla, en samkvæmt aðalnámskrá er kynfræðsla að mestu leyti miðuð út frá líffræðilegum þáttum eins og kynþroska, kynsjúkdómum og getnaðarvörnum. Taka þarf mið af samskiptum, tilfinningum, mörkum, sjálfsmynd, kynverund, kynhneigð og ofbeldi.
Kjötrækt Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 417

148. löggjafarþing 2017–2018.

Þingskjal 417 - 309. mál.

Tillaga til þingsályktunar um kjötrækt.

Flm.: Björn Leví Gunnarsson.

Alþingi ályktar að fela sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra að kanna stöðu kjötræktar og skipuleggja aðgerðaáætlun um innleiðingu tækni fyrir íslenskan landbúnað með það að markmiði að flýta fyrir því að kjötrækt verði samkeppnishæf við afurðir af hefðbundinni veiði eða ræktun dýra til manneldis.

Samantekt um stöðu kjötræktar liggi fyrir eigi síðar en 1. nóvember 2018 og ráðherra leggi fram tillögu til þingsályktunar um stefnu stjórnvalda hvað varðar kjötrækt eigi síðar en 1. mars 2019.

Greinargerð.

Tillaga þessi var áður flutt á 146. löggjafarþingi (219. mál) og 147. löggjafarþingi (44. mál) en náði ekki fram að ganga og er nú endurflutt.

Kjötrækt er aðferð til þess að búa til kjöt án þess að slátra þurfi dýri. Hugmyndin hefur verið til síðan 1912 en Alexis Carrel tókst að halda frumum úr hjarta kjúklings á lífi í 34 ár, 1912–1946, utan líkama lifandi lífveru. Winston Churchill spáði því árið 1931 að innan 50 ára yrðum við laus við þann fáránleika að þurfa að rækta heilan kjúkling til þess að borða bara læri eða bringu. Árið 1995 samþykkti matvælastofnun Bandaríkjanna (FDA) tilraunir til að rækta kjöt með það að markmiði að matur yrði ekki vandamál í löngum geimferðum.

Helsti kostur þess að rækta kjöt umfram dýrarækt til manneldis eru umhverfisáhrifin og, þótt það eigi síður við á Íslandi, að ekki þarf að nota sýklalyf í kjötrækt. Viðamiklar rannsóknir hafa verið gerðar á umhverfisáhrifum kjötræktar. Kjötrækt sendir 78–96% minna af gróðurhúsalofttegundum frá sér en hefðbundin dýrarækt, notar 99% minna landrými og 82– 96% minna af vatni. Einungis fuglarækt notar minni orku, annars þarf kjötrækt 7–45% minni orku en hefðbundin dýrarækt.

Á eftirfarandi slóð má sjá súlurit sem sýnir umhverfisáhrif af framleiðslu nautakjöts, kindakjöts, svínakjöts, alifuglakjöts og ræktaðs kjöts skipt eftir því hvort áhrifin felast í orkunotkun, losun gróðurhúsalofttegunda, landnotkun eða vatnsnotkun:

pubs.acs.org/doi/abs/10.1021/es200130u.

Óháð því hvað Ísland gerir til þess að undirbúa tilkomu þessarar tækni til matvælaframleiðslu mun hérlendis þurfa að glíma við þær breytingar sem kjötrækt hefur á neysluvenjur. Þó að eftirspurn eftir kjöti af dýrum hverfi örugglega ekki minnkar hún líklega mjög, þó ekki væri nema vegna umhverfisáhrifa. Það hefur mögulega veruleg áhrif á landbúnað og sjávarútveg á Íslandi sem og annars staðar í heiminum. Því er mjög brýnt að Ísland sé undirbúið fyrir þessar tækniframfarir, bæði með aðgerðaáætlun og stefnu.
Vantraust á dómsmálaráðherra Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 458

148. löggjafarþing 2017–2018.

Þingskjal 458 - 344. mál.

Tillaga til þingsályktunar um vantraust á dómsmálaráðherra.

Flm.: Logi Einarsson, Þórhildur Sunna Ævarsdóttir, Oddný G. Harðardóttir, Helgi Hrafn Gunnarsson, Helga Vala Helgadóttir, Jón Þór Ólafsson, Guðmundur Andri Thorsson, Björn Leví Gunnarsson, Ágúst Ólafur Ágústsson, Halldóra Mogensen, Guðjón S. Brjánsson, Smári McCarthy, Albertína Friðbjörg Elíasdóttir.

Alþingi ályktar að lýsa vantrausti á dómsmálaráðherra.