arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Hlé á greiðslu lífeyrisiðgjalda við húsnæðiserfiðleika Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 330

141. löggjafarþing 2012–2013.

Þingskjal 330 - 297. mál.

Tillaga til þingsályktunar um hlé á greiðslu lífeyrisiðgjalda við húsnæðiserfiðleika.

Flm.: Mörður Árnason.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að kanna kosti og galla þess að fólki sem er í vanda vegna húsnæðisskulda gefist kostur á að gera hlé á greiðslu iðgjalda í lífeyrissjóð í ákveðinn tíma, svo sem fimm ár, en greiði þess í stað inn á höfuðstól húsnæðisskulda sinna. Skýrslu um þetta verði skilað til Alþingis fyrir 1. mars 2013.

Greinargerð.

Margt hefur verið rætt um lausn á vanda þeirra sem skulda húsnæðislán, einkum verðtryggð lán, og ýmsar hugmyndir reifaðar í því sambandi. Samkvæmt þeirri hugmynd sem hér er lagt til að verði könnuð gæfist fólki heimild til að taka lífeyrisiðgjöld sín tímabundið úr farvegi sem skilar því varla meira en 2,5% ávöxtun og borga frekar niður húsnæðislán sín sem iðulega bera á bilinu 5–7% vexti. Með þessu móti kynni skuldabyrðin að léttast verulega hjá ýmsum hópum þar sem höfuðstóll skuldanna minnkaði mánaðarlega.

Með þessu er ekki verið að fella niður skuldir, sem merkir að aðrir greiði þær, né búnir til peningar úr engu, heldur er skuldugu fólki í raun gefinn kostur á að taka lán hjá sjálfu sér. Þar sem líta má á húsnæðiseign sem eitt form lífeyrissparnaðar væri ekki heldur verið að auka neyslu fyrr á ævinni á kostnað eðlilegs undirbúnings elliára. Eðlilegt er að takmarka heimild af þessu tagi við allerfiða skuldastöðu og gera ráð fyrir að iðgjaldagreiðslan bætist við aðrar fastar greiðslur af lánunum.

Könnun sú sem hér er farið fram á þarf meðal annars að beinast að því hversu mikinn hag tilteknir hópar skuldara hefðu af þessari heimild, hver yrði missir þeirra í lífeyri að meðaltali, hverju þessi heimild mundi breyta fyrir stöðu lífeyrissjóðanna og annarra fjármálastofnana, svo sem Íbúðalánasjóðs, hver yrði ávinningur ríkissjóðs til skamms tíma af skattgreiðslum og hvaða lagabreytingar þyrfti til.

Þótt hart sé deilt um ýmsa þætti lífeyrismála er það almennt viðhorf að lífeyrissjóðaskipan okkar sé eitt af jákvæðum einkennum samfélagsgerðarinnar. Þá er sérstaklega nefnt til samtryggingarprinsippið sem þeir byggjast á annars vegar, og hins vegar skipulag sjóðsöfnunar í stað gegnumstreymis sem viðgengst víða í lífeyrissjóðum grannlandanna. Því er lögð áhersla á að þetta úrræði sé tímabundið, til þess ætlað að leysa að hluta vanda illa staddra fjölskyldna eftir eitt mesta áfall Íslandssögunnar af mannavöldum síðan á Sturlungaöld.
Viðskiptastefna Íslands Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 337

141. löggjafarþing 2012–2013.

2. uppprentun.

Þingskjal 337 - 304. mál.

Flutningsmenn.

Tillaga til þingsályktunar um viðskiptastefnu Íslands.

Flm.: Guðlaugur Þór Þórðarson, Þorgerður K. Gunnarsdóttir,

Ragnheiður Ríkharðsdóttir, Pétur H. Blöndal.

Alþingi ályktar að fela ráðherra að móta viðskiptastefnu sem hafi að markmiði að jafna samkeppnisstöðu innlendrar verslunar gagnvart erlendri og lækka vöruverð til hagsbóta fyrir neytendur.

Greinargerð.

Í þingsályktunartillögu þessari er lagt til að mótuð verði viðskiptastefna í þeim tilgangi að auka veg innlendrar verslunar og neytenda. Liður í að ná þeim markmiðum er að endurskoða fyrirkomulag skattamála, þ.m.t. tolla og vörugjalda. Ísland er ekki í tollabandalagi og hafa stjórnvöld fullt forræði á að lækka tolla. Fram til þessa hefur stefna stjórnvalda verið að lækka ekki tolla nema á grundvelli gagnkvæmra ívilnana í gegnum Alþjóðaviðskiptastofnunina, EFTA eða með tvíhliða samningum.

Tollalöggjöf er almennt ætlað að standa undir tekjuöflun ríkissjóðs um leið og henni er beitt til verndar tilgreindum hagsmunum eins og innlendri framleiðslu. Almenn stefna stjórnvalda hefur verið að fella ekki niður tolla nema gegn opnun markaða fyrir innlendar framleiðsluvörur í landi viðsemjenda. Hafa stjórnvöld litið svo á að einhliða niðurfelling óháð uppruna vöru væri til þess fallin að veikja samningsstöðu Íslands í fríverslunarviðræðum. Eftirtektarverð eru ummæli í skýrslu Samtaka verslunar og þjónustu frá febrúar sl. að víðtæk notkun vörugjaldsins megi rekja til þess tíma er tollar voru lækkaðir vegna aðildar Íslands að EFTA og vörugjald lagt á innfluttar og innlendar vörur til þess að mæta tekjutapi ríkisins.

Um leið og taka má undir mikilvægi þess að fjölga eigi fríverslunarsamningum og ýta undir fríverslun í heiminum á vettvangi viðeigandi alþjóðastofnana á sú viðleitni ekki að girða með öllu fyrir að íslensk stjórnvöld lækki álögur einhliða og án gagnkvæmra ívilnana.

Fátækraskattur.

Ástandið í dag er skattur á fátækt fólk. Þeir sem ekki hafa efni á að fara til annarra landa til að versla sitja uppi með hærra vöruverð. Sem dæmi benda nýlegar kannanir Capacent Gallup til þess að stór hluti af fatakaupum Íslendinga eigi sér stað erlendis (sjá meðfylgjandi fylgiskjal). Áform ríkisstjórnarinnar um að beita skattkerfinu í þágu jafnaðar ættu að gefa tilefni til þess að lækka álögur á vöru og þjónustu innan lands sem að líkindum mundi hafa í för með sér fjölgun starfa hér á landi. Fram kemur í niðurlagi umræddrar skýrslu SVÞ að afnám vörugjaldsins á tilgreindum vöruflokkum mundi leiða til aukinnar sölu innan lands og þar af leiðandi aukinna tekna til ríkisins.

Fylgiskjal.

Hér er efni sem sést aðeins í pdf-skjalinu.

Hér er efni sem sést aðeins í pdf-skjalinu.

Hér er efni sem sést aðeins í pdf-skjalinu.

Hér er efni sem sést aðeins í pdf-skjalinu.

Hér er efni sem sést aðeins í pdf-skjalinu.
Undirbúningur að hönnun og stækkun Þorlákshafnar Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 376

141. löggjafarþing 2012–2013.

Þingskjal 376 - 329. mál.

Tillaga til þingsályktunar um undirbúning að hönnun og stækkun Þorlákshafnar.

Flm.: Árni Johnsen, Björgvin G. Sigurðsson, Sigurður Ingi Jóhannsson,

Eygló Harðardóttir, Unnur Brá Konráðsdóttir, Ragnheiður E. Árnadóttir.

Alþingi ályktar að skora á innanríkisráðherra að fela Siglingastofnun að hefja nú þegar undirbúning að hönnun og stækkun Þorlákshafnar þannig að höfnin geti þjónustað 60–80 þús. tonna skip, allt að 225 metra löng.

Greinargerð.

Tillaga þessi var áður flutt á 135., 136., 138., 139. og 140. löggjafarþingi en varð ekki útrædd og er nú endurflutt óbreytt.

Fyrirhuguð er mikil uppbygging í Þorlákshöfn á næstu árum á sviði iðnaðar, stóriðju og matvælaiðnaðar. Því er mikilvægt að íslensk stjórnvöld hafi á takteinum hugmyndir að stærð og gerð hafnar á næstu missirum. Þorlákshöfn er eina þjónustuhöfnin fyrir allt Suðurlandsundirlendið þar sem mjög mikil uppbygging atvinnurekstrar á sér nú stað.

Árnessýsla og Rangárvallasýsla eru mjög ört vaxandi athafnasvæði og ein hin mesta uppbygging á landinu er í Árnessýslu. Erlend stórfyrirtæki í ýmsum greinum stóriðju hafa staðið í viðræðum við bæjaryfirvöld í Ölfusi um uppbyggingu þar sem mundi hafa mikla og jákvæða þýðingu fyrir Suðurland og landið allt. Því skiptir miklu máli að geta brugðist við eftirspurninni með stuttum fyrirvara. Nær 100 stór flutningaskip og farþegaskip koma nú þegar árlega til Þorlákshafnar og mikil aukning er fyrirsjáanleg auk alls fiskiskipaflotans sem Þorlákshöfn þjónustar, bæði lítil og stór skip.
Vefmyndasafn Íslands Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 377

141. löggjafarþing 2012–2013.

Þingskjal 377 - 330. mál.

Tillaga til þingsályktunar um Vefmyndasafn Íslands.

Flm.: Árni Johnsen, Björgvin G. Sigurðsson, Lilja Rafney Magnúsdóttir,

Sigurður Ingi Jóhannsson, Ragnheiður E. Árnadóttir,

Jón Gunnarsson, Siv Friðleifsdóttir, Ragnheiður Ríkharðsdóttir,

Kristján Þór Júlíusson, Tryggvi Þór Herbertsson.

Alþingi ályktar að skora á mennta- og menningarmálaráðherra að hefja nú þegar undirbúning og uppsetningu vefmyndasafns með því að koma upp nettengdum myndavélum á allt að 150 stöðum á Íslandi, fegurstu og sérkennilegustu stöðum landsins. Slíkt nettengt safn yrði það fyrsta sinnar tegundar í heiminum og mundi skapa óþrjótandi möguleika á landkynningu í þágu ferðaþjónustu, sögu, menningar og atvinnulífs. Þannig væri hægt að upplifa Ísland á líðandi stundu hvaðan sem er úr heiminum og kitla taugar til frekari kynna.

Greinargerð.

Tillaga sama efnis hefur áður verið flutt á 135., 136., 138., 139. og 140. löggjafarþingi.

Tækni og gerð netmyndavéla er orðin slík að hægt er að setja vélar upp á ólíklegustu stöðum og tengja þær alþjóðlega tölvunetinu. Slíkt netmyndasafn yrði eins konar myndaalbúm landsins, persóna Íslands á líðandi stundu. Á hverri vefstöð gætu verið 2–3 linsur og menn gætu valið sjónarhornið í tölvunni og hverri stöð gæti fylgt t.d. 10 mínútna kynningarmynd af umhverfi og aðstæðum í nágrenni vefstöðvarinnar. Gullfoss, Þingvellir, Geysir, Lónsöræfi, Landmannalaugar, Eldey, Bláa lónið, Vatnajökull, Þjórsá, Þórsmörk, Akureyri, Vestmannaeyjar, Stykkishólmur, Árnastofnun, fiskvinnsluhús, bryggjustemmning, hvalaskoðun, Skógafoss. Þetta eru aðeins nokkur dæmi um netstöðvar í netmyndasafni Íslands, andliti Íslands.

Auðvelt er að virkja vefmyndavélar með sólarrafhlöðum til nokkurra ára, en reikna má með að hver stöð mundi kosta að meðaltali um 1,5 millj. kr.

Með vefmyndasafni hefði Ísland forgöngu í þessum efnum á heimsmælikvarða og með ólíkindum hvað hægt er að skapa fjölbreytt lifandi myndasafn frá Íslandi með þessum hætti. Að fylgjast með mannlífi, atvinnulífi, menningu og náttúru er ótrúlegur kostur, fylgjast með villtu blómabeði, á í leysingum, varpstöðvum fugla, hverum og hverasvæðum, fossum og fjöllum, innsiglingu í hafnir – hverju því er gefur mynd af andliti Íslands.
Aukin fræðsla í skólum um skaðsemi áfengis Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 384

141. löggjafarþing 2012–2013.

Þingskjal 384 - 337. mál.

Tillaga til þingsályktunar um aukna fræðslu í skólum um skaðsemi áfengis.

Flm.: Árni Johnsen, Sigurður Ingi Jóhannsson,

Vigdís Hauksdóttir, Guðlaugur Þór Þórðarson.

Alþingi ályktar að fela mennta- og menningarmálaráðherra að beita sér fyrir því að aukin verði fræðsla um skaðsemi áfengis í grunn- og framhaldsskólum.

Greinargerð.

Tillaga þessi hefur verið flutt áður, á 139. löggjafarþingi (274. mál) og 140. löggjafarþingi (67. mál). Henni fylgdi svohljóðandi greinargerð:

„Rannsóknir benda til að undanfarin ár hafi dregið úr ölvunardrykkju ungmenna á grunnskólaaldri. Sömu þróunar gætir meðal framhaldsskólanemenda þó að samdráttur neyslu sé þar minni. Rannsóknir sýna einnig að fjöldi ungmenna sem neytir áfengis meira en tvöfaldast á þeim örfáum mánuðum frá því að grunnskóla lýkur og framhaldsskólanám hefst. Það er því brýnt að taka enn fastar á áfengismálum íslenskra ungmenna. Fyrir því liggja gild rök.

Niðurstöður fjölmargra rannsókna sýna að unglingar sem byrja að neyta áfengis um eða fyrir fimmtán ára aldur eru í fjórum sinnum meiri hættu á að ánetjast alkóhóli eða öðrum vímuefnum og verða fyrir skaða en þeir sem byrja að drekka eftir tvítugt. Það er því mikilvægt að komið sé í veg fyrir að fólk undir tvítugu neyti áfengis.

Skaðsemi áfengisdrykkju fyrir tvítugt er fjölþætt. Því yngri sem unglingar eru þegar þeir byrja að neyta áfengis og því meira magn sem þeir drekka, þeim mun verri áhrif hefur áfengisneyslan á heila þeirra. Þroskatími heilans fram að tvítugu er afar mikilvægur enda verður heilinn ekki fullþroska fyrr en við tuttugu ára aldur. Auk framangreinds má benda á að önnur heilsutengd vandamál, vandamál tengd félagslegri hæfni og hegðunarvandamál hafa talist til fylgifiska slíkrar áfengisneyslu. Þá er rétt að benda á þau hliðrænu áhrif sem felast í skorti á dómgreind sem leiðir til glannaskapar, slysa vegna ölvunaraksturs, ofbeldis, misnotkunar og sjálfsvíga. Hætta á þunglyndi er mun meiri meðal unglinga sem neyta áfengis en þeirra sem ekki drekka. Slíkir unglingar kljást frekar við sjálfsvígshugsanir, eiga oftar í félagslegum vanda og árásargirni þeirra eykst í hlutfalli við drykkjuna.

Hjá Alþjóðaheilbrigðismálastofnuninni liggja fyrir upplýsingar um að allt að fjórðungur dauðsfalla Evrópubúa á aldrinum 15–29 ára séu óbeinar afleiðingar áfengisneyslu, svo sem vegna umferðarslysa, eitrana, sjálfsvíga og morða.“
Vinnuhópur um vöruflutninga Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 386

141. löggjafarþing 2012–2013.

Þingskjal 386 - 339. mál.

Tillaga til þingsályktunar um vinnuhóp um vöruflutninga.

Flm.: Árni Johnsen, Birkir Jón Jónsson, Helgi Hjörvar, Jón Gunnarsson,

Ragnheiður E. Árnadóttir, Sigmundur Ernir Rúnarsson,

Sigurður Ingi Jóhannsson, Unnur Brá Konráðsdóttir, Vigdís Hauksdóttir.

Alþingi ályktar að fela innanríkisráðherra að skipa vinnuhóp til þess að gera ítarlega úttekt á vöruflutningum hérlendis, þar á meðal á hagkvæmni þess að auka vöruflutninga á sjó.

Greinargerð.

Tillaga þessi hefur verið flutt áður, á 139. löggjafarþingi (279. mál) og 140. löggjafarþingi (71. mál). Henni fylgdi eftirfarandi greinargerð:

„Brýnt er að gera nú þegar ítarlega úttekt á mögulegum úrbótum í vöruflutningum á Íslandi, bæði á sjó og landi. Álag á vegakerfi landsins hefur aukist mjög á undanförnum árum með umfangsmiklum vöruflutningum stórra flutningabíla. Að mörgu leyti eru íslensku þjóðvegirnir varla til þess gerðir að mæta slíkum flutningum auk þess sem flutningarnir krefjast mikillar varkárni af hálfu bílstjóra í tengslum við umferð venjulegra fólksbíla. Vöruflutningar á landi hafa reynst hagkvæmir fyrir þjónustu við landsbyggðina, en sjálfsagt er að kanna alla möguleika til hlítar. Kanna þarf hagkvæmnina út frá tíðni ferða, þörfinni, kostnaði og öðrum þáttum. Einn vöruflutningabíll slítur vegakerfinu 20–30 þúsund sinnum meira en venjulegur fólksbíll þannig að margs er að gæta. Ekki slíta skipin hafinu en á móti kemur oft erfið barátta við náttúruöflin.

Mikilvægt er að gera úttekt á vöruflutningum í samvinnu við hagsmunaaðila í flutningum á sjó og landi, sveitarfélög, sérfræðinga og embættismenn, með það að markmiði að bjóða upp á hagkvæmustu kosti sem völ er á. Vöruflutningar á landi eiga vart samleið með venjulegum fólksbílum á fjölmörgum leiðum um vegakerfi landsins.“
Uppstokkun réttarkerfisins og millidómstig Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 387

141. löggjafarþing 2012–2013.

Þingskjal 387 - 340. mál.

Tillaga til þingsályktunar um uppstokkun réttarkerfisins og millidómstig.

Flm.: Árni Johnsen.

Alþingi ályktar að fela innanríkisráðherra að undirbúa uppstokkun réttarkerfisins með samræmingu vinnureglna og undirbúningi millidómstigs sem annars dómstigs á milli héraðsdóms og Hæstaréttar. Við vinnuna verði haft samráð við Dómarafélag Íslands, Lögmannafélag Íslands og háskólaprófessora með sérþekkingu á sviði réttarfars.

Greinargerð.

Tillaga þessi var flutt á 139. löggjafarþingi (277. mál) og aftur á 140. löggjafarþingi (72. mál). Henni fylgdi svohljóðandi greinargerð:

„Mikið misræmi er á milli dóma á Íslandi og það hefur aukist á síðustu árum. Dæmi eru um að sama dag hafi fallið dómar í gagnstæðar áttir í sambærilegum dómsmálum. Oft og tíðum virðist sem dómar grundvallist á algjörum hugdettum dómara, bæði í héraðsdómi og í Hæstarétti. Með fjölgun dómara er mikil hætta á að misræmi aukist og er því mikilvægt að stokka kerfið upp, gera það heilsteyptara og auka trúverðugleika fremur en draga úr honum eins og nú virðist stefna í. Íslenska réttarkerfinu hefur stundum verið líkt við réttarkerfi bananalýðvelda. Þeir sem lengst ganga í slíkum samlíkingum halda því jafnvel fram að íslenska réttarkerfið sé fremur eins og þau sem einkenna bavíanalýðveldi.

Vandræðagangurinn í kringum landsdóm, sem var barn síns tíma og hefur dagað uppi sem tröllaklettur í réttarkerfi nútímans, er nægur grundvöllur ástæðna og raka til þess að gera þá bragarbót á réttarkerfinu sem framsækið þjóðfélag þarf á að halda. Hæstaréttardómarar voru fimm talsins til skamms tíma, síðan sex og svo níu. Nú hefur þeim verið fjölgað tímabundið í 12. Fjölmargir lögmenn telja að fjölgun hæstaréttardómara sé ekki það sem við þörfnumst því fjölgun dómara auki misræmi milli dóma réttarins.

Miklu nær er að setja á fót millidómstig sem gæti fengið heitið Lögrétta, staðsett á milli héraðsdóms og Hæstaréttar. Millidómur mundi væntanlega taka til meðferðar mörg sakamál og úrskurða um gæsluvarðhald. Til greina kæmi að þar færi fram önnur umferð skýrslutöku á eftir héraðsdómi. Skýrslur eru aðeins í undantekningartilvikum teknar fyrir Hæstarétti. Það þýðir í reynd að ef Hæstarétti þykir dómur héraðsdóms ekki nægilega ígrundaður ógildir hann dóm héraðsdóms. Fyrir almenna borgara kemur slíkt þannig út að erfitt verður fyrir þá að skilja misræmið sem von er. Mörgum málum sem annars er vísað til Hæstaréttar yrði lokið í millidómi og réttarkerfið yrði liprara og mál gengju fljótar fyrir sig.

Ljóst verður að telja að millidómstig mundi létta mjög álaginu af Hæstarétti. Danir og margar fleiri Evrópuþjóðir eru með millidómstig, og skiptist dómskerfi þeirra í héraðsrétt, landsrétt og Hæstarétt. Reikna mætti með því að í millidómi sætu þrír dómarar að öllu jöfnu þannig að heildarfjöldinn þyrfti væntanlega vera alls fimm til sex dómarar.“
Prestur á Þingvöllum Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 388

141. löggjafarþing 2012–2013.

Þingskjal 388 - 341. mál.

Tillaga til þingsályktunar um prest á Þingvöllum.

Flm.: Árni Johnsen, Gunnar Bragi Sveinsson,

Unnur Brá Konráðsdóttir, Vigdís Hauksdóttir.

Alþingi ályktar að fela innanríkisráðherra að semja við þjóðkirkjuna um fasta þjónustu prests tengda Þingvöllum og Þingvallakirkju þannig að guðsþjónustur megi vera þar allar helgar ársins.

Greinargerð.

Tillaga þessi var áður flutt á 139. löggjafarþingi (282. mál) og á 140. löggjafarþingi (74. mál).

Til skamms tíma var fast prestsembætti á Þingvöllum en með aflagningu þess setti þjóðkirkjan og eins íslenska þjóðin ofan. Á Þingvöllum slær Íslandsklukkan og gamla litla kirkjan er tákn um auðmýkt, lítillæti og þakklæti íslensku þjóðarinnar fyrir kristnina, þann sið sem tekinn var upp á Alþingi á Þingvöllum árið 1000 og gerði Íslendinga að einni þjóð. Á rótum trúar, hefðar og siðar hefur íslenska þjóðin komist í gegnum þykkt og þunnt með ótrúlegu æðruleysi þótt á móti hafi blásið oft og tíðum. Það er engin spurning um það að samkomur þjóðkirkjunnar og annarra trúfélaga í Þingvallakirkju yrðu uppbót fyrir íslensku þjóðina og það er ekkert sem bendir til annars en að margir mundu kunna að meta þá þjónustu að messað væri í Þingvallakirkju um hverja helgi ársins. Til að mynda gæti það verið auðveld lausn á þessari ósk að fela prestum landsins að skiptast á að messa í Þingvallakirkju. Slíkt ætti að vera auðvelt fyrir okkar skeleggu prestastétt og metnaðarfull tilbreyting hvaðan sem menn koma að.

Skipulagðar samkomur í Þingvallakirkju sem fastur liður mundu stækka helgi Íslands og ekki síst helgi Þingvalla. Fyrir litla þjóð veiðimannasamfélags er mjög mikilvægt að ankerin séu á sínum stað hverju svo sem fram vindur að öðru leyti.
Úttekt á áhrifum Schengen-samstarfsins Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 389

141. löggjafarþing 2012–2013.

Þingskjal 389 - 342. mál.

Tillaga til þingsályktunar um úttekt á áhrifum Schengen-samstarfsins.

Flm.: Árni Johnsen, Ásbjörn Óttarsson, Guðlaugur Þór Þórðarson,

Gunnar Bragi Sveinsson, Jón Gunnarsson, Sigurður Ingi Jóhannsson,

Tryggvi Þór Herbertsson, Vigdís Hauksdóttir.

Alþingi ályktar að fela innanríkisráðherra að láta gera ítarlega úttekt á áhrifum Schengen- samstarfsins á íslenskt þjóðfélag. Í úttektinni fælist m.a. að kanna skyldur Íslendinga og réttindi, kostnað við samstarfið, mannafla og tekjur af því.

Greinargerð.

Tillaga þessi var áður flutt á 139. og 140. löggjafarþingi.

Þátttaka Íslands í Schengen-samstarfinu hefur haft margvísleg áhrif á íslenskt samfélag, bæði jákvæð og neikvæð. Það fer ekki á milli mála að margir landsmenn óttast að neikvæðu áhrifin séu of mikil, opnunin óæskileg og kostnaðurinn mun meiri en tekjurnar. Minna má á að aðalkosturinn, sem kynntur var af stjórnvöldum á sínum tíma í aðdraganda samstarfsins, var sá að Íslendingar þyrftu ekki á vegabréfum að halda í ferðalögum milli Schengen-landa. Sá kostur vegur ekki þungt miðað við ýmislegt annað sem fylgir ferðamáta á Schengen-svæðum. Innanríkisáðuneytið hefur af og til svarað spurningum alþingismanna um einhver atriði þess sem hér er rætt um, en mikilvægt er að vinnuhópur, sem samanstæði af embættismönnum, talsmönnum í atvinnulífinu og verkalýðshreyfingunni, legði hönd á plóginn til þess að kryfja þetta mál til mergjar. Embættismannaskýrsla er ekki nóg til þess að eyða öllum vafa.
Ljóðakennsla og skólasöngur Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 390

141. löggjafarþing 2012–2013.

Þingskjal 390 - 343. mál.

Tillaga til þingsályktunar um ljóðakennslu og skólasöng.

Flm.: Árni Johnsen, Ragnheiður E. Árnadóttir, Róbert Marshall,

Sigmundur Ernir Rúnarsson, Sigurður Ingi Jóhannsson,

Tryggvi Þór Herbertsson, Vigdís Hauksdóttir.

Alþingi ályktar að fela mennta- og menningarmálamálaráðherra að vinna að því að auka hlut ljóðakennslu og skólasöngs í námskrá grunnskóla og framhaldsskóla.

Greinargerð.

Tillaga þessi hefur verið flutt áður, á 139. löggjafarþingi (284. mál) og 140. löggjafarþingi (75. mál).

Reynslan hefur sýnt að ljóðakennsla í skólum landsins hefur leitt til betri málnotkunar nemenda og styrkari tengingar þeirra við hrynjandi og myndræna möguleika íslenskrar tungu. Ljóðakennslan hefur reynst mörgum sem traustur lífsförunautur og styrkt málnotkun á áberandi hátt. Fátt er eins brothætt og orð og því skiptir höfuðmáli fyrir notkun íslenskrar tungu að ræktuð sé tilfinning fyrir myndauðgi tungunnar og fátt styrkir þann þátt betur en ljóðalestur, lestur Íslendingasagna og lestur vel skrifaðrar bókar. Styrkur ljóðanna í þessu efni er hins vegar nákvæmni þeirra og hnitmiðuð orðanotkun sem kallar á sjálfstæða hugsun og mat lesandans.

Skólasöngur er að mörgu leyti tengdur ljóðunum því að mörg ljóð, ekki síst eldri ljóð, eiga kjól sem heitir lag og ef vel tekst til spretta ljóð og lag eins og eineggja tvíburar. Að auki er eðlilegt í almennum skólasöng að syngja hefðbundin fjöldasöngslög sem oft byggjast á söngtextum frekar en beinum ljóðum. Það fer ekkert á milli mála að samsöngur af öllu tagi er þroskandi og mikilvægur félagslegur þáttur og ekki skemmir að hann er að öllu jöfnu mjög skemmtilegur þáttur hins daglega lífs bæði hversdags og á góðum stundum. Í öllum byggðum landsins og líkast til í öllum skólum er fólk sem getur á auðveldan hátt staðið fyrir fjöldasöng og virkjað þannig jákvæða hlið nemenda.