arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Ráðning sjúkraþjálfara í öll fræðsluumdæmi Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 538

1990–91. – 1060 ár frá stofnun Alþingis.

113. löggjafarþing. – 300 . mál.

Sþ.

538. Tillaga til þingsályktunar um ráðningu sjúkraþjálfara í öll fræðsluumdæmi.

Flm.: Anna Ólafsdóttir Björnsson, Danfríður Skarphéðinsdóttir, Guðrún J. Halldórsdóttir,

Málmfríður Sigurðardóttir, Kristín Einarsdóttir, Þórhildur Þorleifsdóttir.

Alþingi ályktar að fela heilbrigðisráðherra og menntamálaráðherra að beita sér fyrir því að ráðnir verði sjúkraþjálfarar í öllum fræðsluumdæmum landsins.

Greinargerð.

Grunnskólarnir eru fjölmennustu vinnustaðir landsins og stærsti hópurinn, sem þar er við nám og störf, er börn og unglingar. Á skólaárunum er lagður grunnur að líkamlegri og andlegri velferð barna. Þau eyða mörgum klukkustundum á degi hverjum innan veggja skólans og því er mikilvægt að vel sé búið að þeim á vinnustað.

Brýnt er að tryggja skólabörnum þá sjálfsögðu þjónustu að fylgst sé með velferð þeirra á viðkvæmum uppvaxtarárum. Í upphafi skólagöngu eru bein barna ekki fullhörðnuð og samhæfing hreyfinga er einnig á viðkvæmu þroskastigi. Við rangt álag geta bein barna bognað og þroski samhæfinga og hreyfanleika líkamans er háður því að örvun sé við hæfi.

Börn þurfa, ekki síður en fullorðnir, að búa við góða vinnuaðstöðu og viðeigandi ráðgjöf og kennslu til að tryggja eðlilega líkamsbeitingu, samhæfingu og hreyfanleika. Í því skyni er hér lagt til að komið verði á fót stöðu sjúkraþjálfara í öllum fræðsluumdæmum landsins. Þar sem ekki væri kostur á sjúkraþjálfara í fast starf yrði fenginn sjúkraþjálfari af öðru svæði er veitti þá þjónustu sem hægt væri í hlutastarfi. Hlutverk sjúkraþjálfara væri fjórþætt:

Að fylgjast með vinnuaðstöðu skólabarna og veita ráðgjöf við innkaup á húsgögnum.

Að leiðbeina kennurum og nemendum um rétta líkamsbeitingu.

Að tengjast heilsugæslu skólabarna, t.d. með því að taka þátt í skólaskoðun ásamt lækni og hjúkrunarfræðingi eða skoða einstaka hópa skólabarna.

Að eiga samstarf við íþróttakennara vegna barna sem ekki eru í almennri leikfimi.

Þýðing forvarna og vinnuverndar hefur komið æ betur í ljós á síðari árum. Góðar forvarnir og fræðsla fækka ekki einungis veikindadögum heldur bæta einnig líðan fjölda fólks á vinnustöðum. Einfaldar úrbætur á vinnustað geta þar skipt sköpum. Góð fræðsla um líkamsbeitingu er fjárfesting sem kemur öllum til góða og minnkar líkur á að leita þurfi dýrra úrræða á sjúkrahúsum síðar meir vegna álagssjúkdóma.

Skólinn er vinnustaður barna og það fordæmi, sem þar er gefið, er veganesti út í lífið. Forvarnastarf í skólum er því ekki einungis mikilvægt til að hlífa börnum á viðkvæmu þroskaskeiði heldur jafnframt sá grunnur sem vinnuvernd framtíðarinnar byggir á.
Virðisaukaskattssvik Nefndarálit - þingskjal nr. 543

1990–91. – 1060 ár frá stofnun Alþingis.

113. löggjafarþing. – 129 . mál.

Sþ.

543. Nefndarálit um till. til þál. um virðisaukaskattssvik og „svarta atvinnustarfsemi“.

Frá atvinnumálanefnd.

Nefndin hefur fjallað um tillöguna. Í umsögn um hana, sem nefndinni barst frá ríkisskattstjóra, lýsir hann sig eindregið hlynntan því að könnun af því tagi, sem gert er ráð fyrir í tillögunni, verði framkvæmd. Leggur ríkisskattstjóri áherslu á að staðið verði að könnuninni með sama hætti og gert var í vinnu skattsvikanefndar 1984 – 1986 til þess að unnt verði að mæla með sambærilegum hætti ávinninginn af skattkerfisbreytingum.

Nefndin leggur til að tillagan verði samþykkt.

Ólafur Þ. Þórðarson var fjarverandi afgreiðslu málsins.

Alþingi, 22. jan. 1991.

Árni Gunnarsson,

form., frsm.

Jón Kristjánsson.

Matthías Á. Mathiesen.

Geir H. Haarde.

Hreggviður Jónsson.

Geir Gunnarsson.
Stytting vinnutíma Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 560

1990–91. – 1060 ár frá stofnun Alþingis.

113. löggjafarþing. – 315 . mál.

Sþ.

560. Tillaga til þingsályktunar um styttingu vinnutíma.

Flm.: Björgvin Guðmundsson, Árni Gunnarsson.

Alþingi ályktar að fela félagsmálaráðherra að semja áætlun um almenna styttingu vinnutíma í landinu án skerðingar tekna. Skal ráðherra hafa samráð við aðila vinnumarkaðarins um málið.

Greinargerð.

Stjórnvöld hafa nokkrum sinnum á undanförnum árum og áratugum fjallað um vinnutíma og leiðir til þess að stytta hann. Félagsmálaráðherra skipaði 22. sept. 1987 nefnd til þess að fjalla um málið. Sú nefnd skilaði áliti 20. júlí 1988. Þann 13. okt. 1987 skipaði þáverandi forsætisráðherra, Þorsteinn Pálsson, nefnd til þess að annast samanburðarkönnun á launum karla og kvenna. Verksvið þeirrar nefndar var síðar víkkað út þannig að nefndin skyldi gera fjölþætta lífskjarakönnun. Var á vegum nefndarinnar framkvæmd víðtæk könnun á launum og lífskjörum að norrænni fyrirmynd. Niðurstöður þeirrar könnunar voru birtar í bók sem út kom á vegum Félagsvísindastofnunar Háskóla Íslands og Hagstofu Íslands í júní 1990. Nafn bókarinnar er „Lífskjör og lífshættir á Íslandi“. Í bókinni er fjallað ítarlega um atvinnu og vinnutíma, vinnuaðstæður og starfsferil, laun og launatengd fríðindi, húsnæðisaðstæður, frístundalíf og félagslíf, heilsufar, menntun, afstöðu til lífskjara o.fl.

Í lífskjarakönnuninni kemur fram að vinnutími hér á landi er mjög langur og grunnkaup frekar lágt en tekjur aukast mikið með yfirborgunum, yfirvinnu og aukavinnu.

Fullvinnandi fólk vinnur að jafnaði um 55 stundir á viku í launuðum störfum, þegar allt er talið með. Fullvinnandi karlar eru með hátt í 60 stundir á viku. Fullvinnandi konur vinna um 49 stundir á viku.

Vinnutíminn er mjög mismunandi langur eftir starfsstéttum. Lengstur er vinnutíminn hjá bændum og sjómönnum, eða 78,2 stundir á viku. Hjá sjálfstætt starfandi mönnum er hann 59,7 stundir á viku, hjá faglærðu verkafólki 53,5 stundir á viku og hjá ófaglærðu verkafólki 52,7 stundir á viku, svo nokkrar helstu stéttir séu nefndar.

Ljóst er að vinnutími hér á landi er of langur. Ef unnt er að stytta vinnutímann án tekjuskerðingar yrði það mjög mikilvæg lífskjarabót sem auk þess mundi áreiðanlega stórlega bæta heilsufar launafólks og hafa góð áhrif á fjölskyldulíf í landinu. Í dag er ástandið hjá fjölskyldunum í landinu mjög slæmt vegna hins langa vinnutíma og vegna þess að báðir foreldrar vinna yfirleitt utan heimilisins og hafa ekki nægan tíma með börnum sínum. Stytting vinnutímans mundi væntanlega stórbæta þetta ástand.

Tillagan gerir ráð fyrir að félagsmálaráðherra semji áætlun um styttingu vinnutíma. Hugsunin er sú að stytting vinnutíma verði í áföngum, t.d. á 2 – 3 árum. Framkvæmd málsins fer að sjálfsögðu eftir aðstæðum í þjóðarbúskapnum og mati aðila vinnumarkaðarins á mikilvægi málsins. Ef til vill gæti ný þjóðarsátt orðið um styttingu vinnutímans.
Heilsufarsbók Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 568

1990–91. – 1060 ár frá stofnun Alþingis.

113. löggjafarþing. – 322 . mál.

Sþ.

568. Tillaga til þingsályktunar um heilsufarsbók.

Flm.: Danfríður Skarphéðinsdóttir, Anna Ólafsdóttir Björnsson,

Guðrún J. Halldórsdóttir, Kristín Einarsdóttir,

Málmfríður Sigurðardóttir, Sigrún Helgadóttir.

Alþingi ályktar að fela heilbrigðisráðherra í samráði við landlækni að láta hanna heilsufarsbók sem fylgi hverjum einstaklingi frá vöggu til grafar.

Í heilsufarsbókina skulu skráðar jafnóðum allar þær upplýsingar um heilsufar einstaklingsins sem máli skipta, svo sem sjúkdómar, læknismeðferð og lyfjanotkun.

Greinargerð.

Skráning og varðveisla ýmissa upplýsinga um heilsufar einstaklinga hefur farið vaxandi á undanförnum árum og áratugum. Þessar upplýsingar er langoftast að finna hjá heimilis- eða heilsugæslulækni hvers einstaklings en einnig hjá sjúkrahúsum eða öðrum rannsókna- eða meðferðarstofnunum. Þrátt fyrir aukna tækni á tölvuöld er þó skipulag á þessum upplýsingum með ýmsum hætti og oft þarf víða að leita fanga til þess að fá heildarupplýsingar um heilsufar fólks. Allt of sjaldan hefur sjúklingurinn sjálfur yfirsýn yfir eigið heilsufar, tímasetningu og niðurstöður rannsókna og læknismeðferðar sem hann hefur fengið (t.d. bólusetningar, lyfjagjöf, skurðaðgerðir o.fl.). Þetta viðheldur vankunnáttu almennings og er ekki í samræmi við stefnu heilbrigðisyfirvalda sem hvetur til aukinna forvarna og frumkvæðis einstaklinga til að taka ábyrgð á eigin heilsugæslu. Til þess að svo geti orðið þarf aukna og skipulega heilbrigðisfræðslu, bæði í skólum og meðal almennings. Fræðslan ein sér nægir þó ekki til að tryggja það að einstaklingar taki ábyrgð á eigin heilsuvernd. Þeim verður jafnframt að vera það kleift efnahagslega og félagslega að velja sér lifnaðarhætti í samræmi við þá heilbrigðisfræðslu sem stunduð er. Stjórnvöld hafa mikilvægu hlutverki að gegna í þessum efnum. Þeim ber t.d. að samstilla ýmsa þætti stjórnsýslunnar þannig að þeir verði samvirkir til að ná markmiðum heilbrigðisfræðslu. Einn þáttur þess að auka hlutdeild almennings í eigin heilsuvernd er að gefa fólki kost á því að skrá í eina bók allt það sem við kemur heilsufari þess. Upplýsingarnar eru þannig í fórum einstaklingsins eða umsjáraðila hans allt frá vöggu til grafar auk þess sem þær er að finna hjá viðkomandi aðilum heilbrigðisþjónustunnar.

Heilsufarsbækur hafa verið notaðar meðal ýmissa annarra þjóða um nokkurt skeið með góðum árangri. Slíkt skipulag eykur vitneskju einstaklingsins um eigið heilbrigði og heilsufar og skírskotar jafnframt til ábyrgðar og hvetur til þátttöku. Heilsufarsbók er því í fyllsta samræmi við yfirlýst markmið og stefnu heilbrigðisyfirvalda.
Vegalagning í óbyggðum Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 572

1990–91. – 1060 ár frá stofnun Alþingis.

113. löggjafarþing. – 324 . mál.

Sþ.

572. Tillaga til þingsályktunar um formlegt samstarf Landsvirkjunar, Orkustofnunar og Vegagerðar ríkisins um vegalagningu í óbyggðum.

Flm.: Jónas Hallgrímsson, Jón Kristjánsson, Kristinn Pétursson,

Valgerður Sverrisdóttir, Jón Helgason, Málmfríður Sigurðardóttir,

Jón Sæmundur Sigurjónsson, Eggert Haukdal.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að hlutast til um að sett verði á laggirnar formleg samstarfsnefnd Vegagerðar ríkisins, Orkustofnunar og Landsvirkjunar vegna fyrirhugaðra framkvæmda við vegi samhliða línulögnum á hálendi Íslands á næstu árum.

Greinargerð.

Sem kunnugt er eru uppi áform um að ráðast í verklegar framkvæmdir vegna virkjunar Jökulsár í Fljótsdal og fyrirliggjandi eru áætlanir um virkjanir annarra fallvatna á hálendi landsins.

Orkusala frá fyrirhugaðri Fljótsdalsvirkjun er grundvölluð á starfsemi orkufreks iðnaðar. Þessum áformum mun óhjákvæmilega fylgja vegalagning vegna vinnu við raflínulagnir um óbyggðir.

Samkvæmt landslögum hefur Landsvirkjun einkarétt til framkvæmda við virkjun fallvatna landsins og þar með byggingar flutningslína. Ljóst er að leggja verður vegi og slóða um óbyggð svæði bæði til að sinna rannsóknum og aðdráttum vegna framkvæmda þegar þær hefjast.

Ekki verður séð að Vegagerð ríkisins hafi möguleika til formlegra afskipta eða þátttöku í ákvörðunum vegna þessara vegalagna og hamlar þar hvort tveggja, lagaheimildir og fjárskortur. Ekkert formlegt samstarfsverkefni eða mynsturáætlun liggur heldur fyrir frá Landsvirkjun, Orkustofnun eða Vegagerð ríkisins um hvaða landsvæði skuli lögð undir slíka vegi. Æskilegt og nauðsynlegt væri að samstarfs - og framkvæmdaraðilar hefðu einnig náið og gott samstarf við náttúruverndarsamtök og heimaaðila um hvaða landsvæði skuli vernduð og hver ekki.

Þó vitað sé að samband hafi komist á milli Vegagerðar ríkisins og Landsvirkjunar er ljóst að Vegagerð ríkisins er ekki aðili að þessum framkvæmdum og því hvorki eigandi eða ráðstöfunarrétthafi þeirra í framtíðinni nema öðruvísi verði ákveðið. Augljóst hagræði og einföldun auk fjárhagslegs sparnaðar yrði því af formlegu samstarfi þessara aðila ekki síst þegar fram líða stundir.
Reiðvegaáætlun Nefndarálit - þingskjal nr. 576

1990–91. – 1060 ár frá stofnun Alþingis.

113. löggjafarþing. – 113 . mál.

Sþ.

576. Nefndarálit um till. til þál. um reiðvegaáætlun.

Frá allsherjarnefnd.

Nefndin hefur fjallað um tillöguna. Umsagnir bárust frá Skipulagi ríkisins, Sambandi íslenskra sveitarfélaga, Náttúruverndarráði, Vegagerð ríkisins, Fjárlaga- og hagsýslustofnun og Ferðaþjónustu bænda.

Í greinargerð með tillögu þessari kemur fram að hún er flutt samhliða tveimur frumvörpum til laga sem nú eru til meðferðar í nefndum þingsins, 114. og 115. máli. Fjalla þau um breytingu á vegalögum og fjáröflun til vegagerðar. Allsherjarnefnd telur ekki ástæðu til þess að tengja tillögu þessa við þau frumvörp, enda þótt þau fjalli um náskyld atriði. Nefndin telur vert að kanna ástand reiðvega hér á landi og að gerð verði áætlun um uppbyggingu reiðvega. Það verður síðan samgönguráðherra, eða þingmanna, að meta hvort rétt sé að flytja lagafrumvörp sem kveða á um framkvæmd slíkrar áætlunar. Því er tillögugreininni breytt í þá veru að felld eru úr henni þau atriði sem nefndinni ber að fara eftir þar sem ekki er ætlast til þess að reiðvegaáætlun greini frá framkvæmdum í smáatriðum, og eins er fellt úr tillögugreininni að áætlunin skuli gerð til fjögurra ára í senn. Hins vegar leggur nefndin ríka áherslu á að í nefndinni, sem samgönguráðherra skipar, sitji fulltrúar hestamanna og sveitarstjórnarmanna og fullt samráð verði haft við samtök þeirra.

Nefndin leggur til að þingsályktunartillagan verði samþykkt með þeim breytingum sem gerð er tillaga um á sérstöku þingskjali.

Kristinn Pétursson var fjarverandi afgreiðslu málsins.

Alþingi, 1. febr. 1991.

Guðni Ágústsson,

form., frsm.

Jón Kristjánsson,

fundaskr.

Karl Steinar Guðnason.

Guðrún Helgadóttir.

Ingi Björn Albertsson,

með fyrirvara.

Eggert Haukdal.
Reiðvegaáætlun Breytingartillaga - þingskjal nr. 577

1990–91. – 1060 ár frá stofnun Alþingis.

113. löggjafarþing. – 113 . mál.

Sþ.

577. Breytingartillaga við till. til þál. um reiðvegaáætlun.

Frá allsherjarnefnd.

Tillgr. orðist svo:

Alþingi ályktar að fela samgönguráðherra að skipa nefnd með þátttöku samtaka hestamanna og sveitarfélaga til þess að kanna ástand reiðvega og gera reiðvegaáætlun.
Virðisaukaskattssvik Þingsályktun - þingskjal nr. 579

113. löggjafarþing 1990–1991.

Nr. 11/113.

Þskj. 579 - 129. mál.

Þingsályktun um virðisaukaskattssvik og „svarta atvinnustarfsemi“.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að kanna umfang virðisaukaskattssvika og „svartrar atvinnustarfsemi“ á Íslandi.

Samþykkt á Alþingi 4. febrúar 1991.
Skrifstofur heilbrigðismála í kjördæmum landsins Nefndarálit - þingskjal nr. 587

1990–91. – 1060 ár frá stofnun Alþingis.

113. löggjafarþing. – 22 . mál.

Sþ.

587. Nefndarálit um till. til þál. um skrifstofur heilbrigðismála í kjördæmum landsins.

Frá félagsmálanefnd.

Nefndin hefur fjallað um tillöguna sem felur í sér að ríkisstjórninni verði falið að undirbúa að komið verði á fót í kjördæmum landsins á næstu fjórum árum skrifstofum heilbrigðismála sem sinni m.a. verkefnum fyrir héraðslækna, heilbrigðismálaráð og Tryggingastofnun, svo og fjárhagslegri og faglegri áætlanagerð og eftirliti með heilbrigðisþjónustu á svæðinu.

Nefndin fékk umsagnir um tillöguna frá eftirtöldum aðilum: Félagi íslenskra sjúkraþjálfa, Samtökum sunnlenskra sveitarfélaga, landlæknisembættinu, Samtökum sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu, Vestfjarðadeild Hjúkrunarfélags Íslands, Sambandi íslenskra sveitarfélaga, Sambandi sveitarfélaga á Suðurnesjum, héraðslækni Norðurlands eystra, Heilbrigðisfulltrúafélagi Íslands, Sambandi sveitarfélaga í Austurlandskjördæmi, Læknafélagi Íslands, Félagi forstöðumanna sjúkrahúsa á Íslandi, Ljósmæðrafélagi Íslands, héraðslækni Vesturlands, Hjúkrunarfélagi Íslands, Félagi háskólamenntaðra hjúkrunarfræðinga, Matvæla- og næringarfræðingafélagi Íslands, Félagi þroskaþjálfa, héraðslækni Austurlands, stjórn Austurlandsdeildar Hjúkrunarfélags Íslands, Lyfjafræðingafélagi Íslands, Meinatæknafélagi Íslands, Iðjuþjálfafélagi Íslands, Fjárlaga- og hagsýslustofnun, Sjúkraliðafélagi Íslands, héraðslækni Norðurlands vestra, Röntgentæknafélagi Íslands, Fjórðungssambandi Norðurlands, héraðslækni Reykjaneshéraðs og borgarlækni.

Í umsögnunum kemur fram yfirgnæfandi stuðningur við tillöguna. Nefndin leggur til að tillagan verði samþykkt óbreytt.

Birgir Ísl. Gunnarsson var fjarverandi afgreiðslu málsins.

Alþingi, 31. jan. 1991.

Hjörleifur Guttormsson,

form., frsm.

Rannveig Guðmundsdóttir,

fundaskr.

Alexander Stefánsson.

Kristinn Pétursson.

Ásgeir Hannes Eiríksson.

Anna Ólafsdóttir Björnsson.
Skrifstofur heilbrigðismála í kjördæmum landsins Þingsályktun - þingskjal nr. 593

113. löggjafarþing 1990–1991.

Nr. 12/113.

Þskj. 593 - 22. mál.

Þingsályktun um skrifstofur heilbrigðismála í kjördæmum landsins.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að undirbúa að komið verði á fót í kjördæmum landsins á næstu fjórum árum skrifstofum heilbrigðismála sem sinni m.a. verkefnum fyrir héraðslækna, heilbrigðismálaráð og Tryggingastofnun, svo og fjárhagslegri og faglegri áætlanagerð og eftirliti með heilbrigðisþjónustu á svæðinu.

Samþykkt á Alþingi 7. febrúar 1991.
Reiðvegaáætlun Þingsályktun - þingskjal nr. 594

113. löggjafarþing 1990–1991.

Nr. 13/113.

Þskj. 594 - 113. mál.

Þingsályktun um reiðvegaáætlun.

Alþingi ályktar að fela samgönguráðherra að skipa nefnd með þátttöku samtaka hestamanna og sveitarfélaga til þess að kanna ástand reiðvega og gera reiðvegaáætlun.

Samþykkt á Alþingi 7. febrúar 1991.
Málefni Litáens Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 616

1990–91. – 1060 ár frá stofnun Alþingis.

113. löggjafarþing. – 350 . mál.

Sþ.

616. Tillaga til þingsályktunar um málefni Litáens.

Frá utanríkismálanefnd.

Alþingi ályktar að staðfesta að viðurkenning ríkisstjórnarinnar frá 1922 á sjálfstæði lýðveldisins Litáens er í fullu gildi.

Alþingi styður ákvörðun ríkisstjórnarinnar frá 23. janúar 1991 að verða við ósk lýðræðislega kjörinna stjórnvalda í Litáen um viðræður um stjórnmálasamband.

Alþingi felur ríkisstjórninni að leiða málið til lykta með því að taka upp stjórnmálasamband við Litáen svo fljótt sem verða má.

Greinargerð.

Utanríkismálanefnd hefur á nokkrum undanförnum fundum sínum rætt málefni Litáens og er sammála um að flytja tillögu þessa.
Málefni Litáens Þingsályktun - þingskjal nr. 618

113. löggjafarþing 1990–1991.

Nr. 14/113.

Þskj. 618 - 350. mál.

Þingsályktun um málefni Litáens.

Alþingi ályktar að staðfesta að viðurkenning ríkisstjórnarinnar frá 1922 á sjálfstæði lýðveldisins Litáens er í fullu gildi.

Alþingi styður ákvörðun ríkisstjórnarinnar frá 23. janúar 1991 að verða við ósk lýðræðislega kjörinna stjórnvalda í Litáen um viðræður um stjórnmálasamband.

Alþingi felur ríkisstjórninni að leiða málið til lykta með því að taka upp stjórnmálasamband við Litáen svo fljótt sem verða má.

Samþykkt á Alþingi 11. febrúar 1991.
Kynning á vörum frá vernduðum vinnustöðum Nefndarálit - þingskjal nr. 633

1990–91. – 1060 ár frá stofnun Alþingis.

113. löggjafarþing. – 70 . mál.

Sþ.

633. Nefndarálit um till. til þál. um kynningu á vörum frá vernduðum vinnustöðum.

Frá félagsmálanefnd.

Nefndin hefur fjallað um tillöguna og bárust umsagnir um hana frá Verslunarráði Íslands, Neytendasamtökunum og Öryrkjabandalagi Íslands. Á fund nefndarinnar komu til viðræðna um málið Helgi Seljan og Ásgerður Ingimarsdóttir frá Öryrkjabandalagi Íslands, Gréta Aðalsteinsdóttir, formaður stjórnarnefndar um málefni fatlaðra, og Aðalsteinn Steinþórsson, formaður Sambands verndaðra vinnustaða.

Forráðamenn verndaðra vinnustaða hafa myndað með sér samband sem ráðið hefur starfsmann til að vinna að hagsmunamálum verndaðra vinnustaða. Að mati nefndarinnar er Samband verndaðra vinnustaða kjörinn vettvangur til að beita sér fyrir því kynningarátaki sem tillagan gerir ráð fyrir á vörum frá þessum vinnustöðum og stuðla um leið að æskilegri samræmingu og samstarfi milli þeirra, svo og um nýbreytni í framleiðslu. Eðlilegt er að þetta samband fjalli um ráðstöfun á því fjármagni sem veitt yrði frá ríkinu í þessu skyni og leiti stuðnings opinberra stofnana eins og Iðntæknistofnunar við kynningarátakið.

Með þetta í huga mælir nefndin með samþykkt tillögunnar með breytingu sem gerð er tillaga um á sérstöku þingskjali.

Kristinn Pétursson var fjarverandi afgreiðslu málsins.

Alþingi, 12. febr. 1991.

Hjörleifur Guttormsson,

form., frsm.

Rannveig Guðmundsdóttir,

fundaskr.

Sólveig Pétursdóttir.

Anna Ólafsdóttir Björnsson.

Guttormur Einarsson.

Alexander Stefánsson.
Kynning á vörum frá vernduðum vinnustöðum Breytingartillaga - þingskjal nr. 634

1990–91. – 1060 ár frá stofnun Alþingis.

113. löggjafarþing. – 70 . mál.

Sþ.

634. Breytingartillaga við till. til þál. um kynningu á vörum frá vernduðum vinnustöðum.

Frá félagsmálanefnd.

Tillgr. orðist svo:

Alþingi ályktar að skora á ríkisstjórnina að leita samvinnu við Samband verndaðra vinnustaða um átak til kynningar og þróunar á framleiðslu verndaðra vinnustaða og að veitt verði fé og önnur aðstoð í þessu skyni.
Rækjumjölsverksmiðja á Ísafirði Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 645

1990–91. – 1060 ár frá stofnun Alþingis.

113. löggjafarþing. – 368 . mál.

Sþ.

645. Tillaga til þingsályktunar um aðstoð við að reisa rækjumjölsverksmiðju á Ísafirði.

Flm.: Guttormur Einarsson.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að útvega rækjuvinnslustöðvum á Ísafirði og í nærliggjandi byggðum fjármagn til að reisa rækjumjölsverksmiðju á Ísafirði.

Greinargerð.

Um nokkurt skeið hafa rækjuvinnslustöðvar við Ísafjarðardjúp undirbúið byggingu rækjumjölsverksmiðju á Ísafirði sem vinnur úrgang frá vinnslustöðvunum, svokallaða rækjuskel. Upp komin mun hún kosta á bilinu 35 – 55 millj. kr., allt eftir því hvernig semst við erlenda tækjaframleiðendur. Verksmiðjan verður búin fullkomnustu mengunarvörnum og veitir allt að sex mönnum atvinnu.

Arðsemislíkan leiðir í ljós að verksmiðjan er arðbær með 33% hlutafé, að gefnum forsendum um nokkurt verðmat á þeim mengunarvörnum sem verksmiðjan sinnir með því að safna saman og vinna úrgang rækjuvinnslustöðva. Hingað til hefur þessi úrgangur farið forgörðum og valdið verulegri mengun þar sem honum er fleygt. Er talið víst að á vinnslusvæðinu falli til um 4.000 tonn af hráefni árlega, og jafnvel meira, sem gætu komið til vinnslu í fyrirhugaðri verksmiðju. Með hliðsjón af skýrslu frá Rannsóknastofnun fiskiðnaðarins (í ágúst 1987) gæfi vinnslan af sér u.þ.b. 1.200 tonn af rækjumjöli sem t.d. nýtist í fiskeldi, fóðurbæti og gæludýrafóður en að stærstum hluta til útflutnings. Varlega áætlað má gera ráð fyrir að á kg fáist nú um 25 – 28 kr. fyrir mjölið, eða á bilinu 30 – 34 millj. kr. á ári. Með samstilltri aðstoð og átaki stjórnvalda og sveitarfélaga er auðvelt að safna saman og flytja að verksmiðjunni úrgang sem fellur til annars staðar. Vinnsla þessa hráefnis mundi greiða niður fastakostnað í rekstri verksmiðjunnar. Með frekari úrvinnslu er mögulegt að framleiða mjög verðmætt litarefni, svokallað astaxanthin, að viðbættu eggjahvítumjöli, kítíni (N-acetyl-glucosamin) og soðkjarna. Ný vinnsluaðferð í rækjuvinnslustöðvum er sem óðast að ryðja sér til rúms og má búast við að ekki líði á löngu þar til hún verður tekin upp hér á landi. Hún byggist á því að hausa rækjuna á fyrstu stigum áður en hún er soðin og pilluð. Með þessu sparast stórlega vatnsnotkun í vinnslurás, útskolun hráefnis í frárennslisvatni minnkar verulega og úrgangur til mjölvinnslu verður ferskari. Við það er talið að verðmesti hluti rækjumjölsins, litarefnið, aukist verulega og þar með gæði og verð mjölsins.

Samkvæmt ofansögðu fara nú þegar mikil verðmæti forgörðum hjá rækjuvinnslustöðvum, auk þess sem mengun af þeirra völdum er umtalsverð. Það er því aðkallandi að hefjast handa við að nýta úrgang rækjuvinnslustöðva.

Eins og nú er ástatt í rekstri rækjuvinnslustöðva er ljóst að þær hafa ekki bolmagn til að ryðja þessu framfaramáli braut. Því er lagt til að ríkisstjórnin taki frumkvæði í málinu og útvegi rækjuvinnslustöðvum á Ísafirði og í nærliggjandi byggðum fjármagn til þessara framkvæmda.