Vegakerfið milli Ísafjarðar og Patreksfjarðar Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 43

1990. – 1060 ár frá stofnun Alþingis.

113. löggjafarþing. – 43 . mál.

Sþ.

43. Tillaga til þingsályktunar um vegakerfið milli Ísafjarðar- og Patreksfjarðarsvæða.

Flm.: Þorvaldur Garðar Kristjánsson.

Alþingi ályktar að skora á ríkisstjórnina að hún hlutist til um að mörkuð verði stefnan um vegakerfi milli Ísafjarðar- og Patreksfjarðarsvæða þar sem tekin verði afstaða til jarðgangaleiðar milli Dýrafjarðar og Arnarfjarðar, svo og hvernig háttað verði vegagerð þaðan til þéttbýlisstaðanna á Patreksfjarðarsvæði og til Brjánslækjar.

G r e i n a r g e r ð .

Ein meginforsenda fyrir byggð á Vestfjörðum er samtenging byggðarlaga og byggðasvæða með öruggum, daglegum akvegasamgöngum sem tengjast aðalsamgöngukerfi landsins.

Í kjölfar jarðganga á Ísafjarðarsvæðinu, brúar yfir Dýrafjörð og hinnar nýju ferju á Breiðafjörð þarf nú að marka stefnuna um vegakerfi milli Ísafjarðar og Patreksfjarðarsvæða þar sem tekin verði afstaða til jarðgangaleiðar milli Dýrafjarðar og Arnarfjarðar, svo og hvernig verði háttað vegagerð þaðan til þéttbýlisstaðanna á Patreksfjarðarsvæði og til Brjánslækjar.

Vegagerð ríkisins hefur gert nokkrar lauslegar athuganir á þessu verkefni. Í september 1981 fór þannig fram jarðfræðiathugun á þessu jarðgangasvæði. Tilgangur hennar var aðallega að huga að grjóti sem nothæft væri í ölduvörn á vegum sem e.t.v. yrðu byggðir í sjó í Dýrafirði. Einnig var berggrunnur svæðisins lauslega kannaður með tilliti til möguleika á jarðgangagerð milli Arnarfjarðar og Dýrafjarðar.

Til að bæta vetrarsamgöngur milli Arnarfjarðar og Dýrafjarðar var athugaður sá kostur að gera jarðgöng einhvers staðar í gegnum fjöll þau er aðskilja firðina. Hugsanlegar jarðgangaleiðir, sem voru kannaðar, eru:

Úr Brekkudal í Skipadal.

Úr Stúfudal í Geldingadal.

Úr Kirkjubólsdal í Krákadal.

Úr Arnarfjarðarbotni í Dýrafjarðarbotn.

Hin lauslega jarðfræðiathugun, sem fór fram, þótti gefa vissar ábendingar um möguleika til jarðgangagerðar. Kom í ljós að jarðlag á þessu svæði var með slíku móti að gerð jarðganga í gegnum slíkar bergmyndanir yrði mjög erfið eða óframkvæmanleg á þremur af fjórum leiðum sem athugaðar voru. Var því lagt til að hugleiðingar um slíka framkvæmd á leiðum 1, 2 og 3 yrðu lagðar til hliðar. Hins vegar var talið að frá jarðfræðilegu sjónarmiði virtist ekkert mæla gegn því að unnt væri að gera jarðgöng úr botni Arnarfjarðar í botn Dýrafjarðar og yrðu þau u.þ.b. 4,8 km á lengd. Á þessari leið þótti berggrunninum svipa mjög til þess sem er á jarðgangaleiðinni sem þá var fyrirhuguð í Ólafsfjarðarmúla og nú er að verða að veruleika. Í grófri kostnaðaráætlun þótti óhætt að miða við þá framkvæmd.

Hér bíða frekari athuganir og rannsóknir. Ef hugsa á um jarðgöng á þessum stöðum í fullri alvöru er nauðsynlegt að gera jarðfræðirannsókn með gerð jarðlagasniða sem mæld yrðu í giljum og dölum í innri hluta fjarðanna og reyna að tengja þau saman og rekja þannig einstök lög þvert í gegnum fjallið. Það eru slíkar margháttaðar rannsóknir sem er nauðsynlegt að gera áður en endanlega verði tekin afstaða til jarðgangaleiða milli Dýrafjarðar og Arnarfjarðar eins og lagt er til í þessari tillögu til þingsályktunar.

Ekki þarf að fjölyrða um mikilvægi jarðganga á þessum stað fyrir samgöngur á milli fjarðanna. Erfiðleikar vetrarsamgangna hyrfu og kostnaður við snjómokstur. Og leið styttist um 25 – 30 km og munar um minna. Hafa ber og í huga að hér er um að ræða þjóðbrautina frá Ísafirði til Reykjavíkur.

Jarðgöngin, sem hér um ræðir, eru aðeins annar hlutinn af vegakerfinu milli Ísafjarðar- og Patreksfjarðarsvæða. Hinn hlutinn er leiðin frá jarðgöngunum til þéttbýlisstaðanna á Patreksfjarðarsvæði og til Brjánslækjar. Sá hlutinn er í engu þýðingarminni en sjálf jarðgöngin. Hins vegar er það margslungnara viðfangsefni hvernig þar verði komið við vetrarsamgöngum og litlar sem engar forathuganir hafa farið fram á því. Það verður að marka stefnuna hvernig farið verður með Dynjandisheiði og aðra fjallvegi á þessu svæði og hvaða möguleikar eru til að ná settu marki með vegagerð með sjó fram. Þessar athuganir þurfa að hefjast strax því að ekki tjóar að hlutur suðursvæðisins liggi eftir í þeim efnum sem tillaga þessi til þingsályktunar fjallar um.

Hér er farið fram á að mótuð verði stefna í einu af stærstu málunum sem skipta sköpum fyrir byggðarþróun á Vestfjörðum. Það er ríkur skilningur og brennandi áhugi hjá Vestfirðingum í máli þessu. Fjórðungsþing Vestfirðinga samþykkti 1. september sl. eftirfarandi ályktun:

„Í kjölfar stórframkvæmda í samgöngumálum, svo sem brúar á Dýrafjörð og ferju á Breiðafirði, þarf að stórbæta vegakerfið á svæðinu. Stærsta verkefnið af því tagi er jarðgangagerð á Ísafjarðarsvæði. Marka þarf stefnuna um vegakerfi milli Ísafjarðar- og Patreksfjarðarsvæða þar sem tekin verði afstaða til jarðgangaleiðar milli Dýrafjarðar og Arnarfjarðar, svo og hvernig verði háttað vegagerð þaðan til þéttbýlisstaðanna á Patreksfjarðarsvæði og til Brjánslækjar.“