Endurskoðun á deiliskipulagi Alþingisreits Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 1299

141. löggjafarþing 2012–2013.

Þingskjal 1299 - 697. mál.

Tillaga til þingsályktunar um endurskoðun á deiliskipulagi Alþingisreits.

Flm.: Álfheiður Ingadóttir.

Alþingi ályktar að fela forsætisnefnd Alþingis að hefja endurskoðun á deiliskipulagi á Alþingisreit.

Markmið endurskoðunarinnar verði að:

a. draga úr samþykktu byggingarmagni vestast á reitnum,

b. gera ráð fyrir sýningu í tengslum við fornleifarannsóknir á reitnum sem leiddu í ljós að þar var umsvifamikið athafnasvæði á landnámsöld,

c. bregðast við áformum um hótelbyggingu andspænis húsum Alþingis við Kirkjustræti, einkum áhrifum fyrirhugaðra nýbygginga á Landsímareit á starfsumhverfi og aðkomu að Alþingi,

d. huga að þróunarmöguleikum Alþingis á reitnum og utan hans, þar á meðal nýjum þingsal og jafnvel nýjum þingstað ef þörf krefur.

Gerð verði þarfagreining miðað við breyttar aðstæður og kannað hvort reiturinn rúmar þarfir Alþingis fyrir nútímalegt þinghald og góða aðstöðu starfsmanna í nútíð og framtíð eða hvort leita þarf að viðbótarhúsnæði á aðliggjandi reitum eða öðrum samastað fyrir Alþingi.

Greinargerð.

Tillaga þessi var kynnt á fundi forsætisnefndar 5. nóvember 2012 en framkvæmdir og skipulag á Alþingisreitnum og nálægum reitum hefur verið á dagskrá forsætisnefndar síðustu missiri án niðurstöðu. Með tillögunni er ekki horfið frá þeirri stefnu að Alþingisreiturinn hýsi alla starfsemi Alþingis en viðurkennt að bæði aðstæður og viðhorf hafa breyst í kjölfar efnahagshrunsins og fornleifafundar á reitnum.

Áætlun um uppbyggingu á Alþingisreitnum samkvæmt deiliskipulagi var rífleg og í samræmi við þann anda sem ríkti fyrir hrun. Nú á tímum þykir eðlilegra að nýta betur húsnæði sem fyrir er í miðborginni ef mögulegt er, og huga til að mynda að því hvort Oddfellow-húsið eða önnur hús á aðliggjandi reitum geti nýst þinginu, en einnig hvort dreifa megi nýbyggingum jafnar um reitinn.

Sýna þarf fornleifunum á vestanverðum reitnum sóma og gera ráð fyrir sýningarhúsnæði þar og tengingu við landnámssýninguna í Aðalstræti. Þá má búast við að fornleifarannsóknir á Landsímareit bæti enn við vitneskju manna um landnámsjörðina Reykjavík.

Gildandi deiliskipulag snýr einkum að því að koma fyrir á einum stað öllum skrifstofum þingmanna í húsnæði í eigu Alþingis, en ekki að starfsaðstöðu á þingstaðnum sjálfum. Tölvuvæðing hefur leitt til mikilla breytinga á vinnulagi þingmanna og fullyrða má að skrifstofur eru illa nýttar enda margar fjarri þinghúsinu. Þá er lítil sem engin aðstaða til fundarhalda í þinghúsinu og Skála sem er bagalegt.

Þingsalurinn, sem er virðulegur og fallegur, er mjög þröngur. Hann stenst ekki kröfur um góða vinnuaðstöðu og erfitt ef ekki ómögulegt er að koma fyrir nútímalegum tölvubúnaði eins og í öðrum þingum á Norðurlöndum á borðum þingmanna til lesturs þingskjala í stað pappírsflóðsins. Því er nauðsynlegt að kanna hvort unnt er að breyta þingsalnum í þessa veru en einnig má kanna möguleika á byggingu nýs þingsalar á bílastæði sunnan Alþingisgarðsins. Núverandi þingsalur yrði þá notaður til viðhafnarfunda, þingsetningar og innsetningar forseta í embætti svo dæmi séu nefnd.

Verði áform um hótelbyggingu andspænis húsum Alþingis í Kirkjustræti að veruleika mun það hafa mikil og neikvæð áhrif á starfsaðstöðu þingsins, aðkomu að því og ásýnd þess. Háar byggingar í Reykjavík hafa valdið miklum og hættulegum vindsveipum á síðustu mánuðum og bent hefur verið á að áformuð hótelbygging við Vallarstræti geti dregið vindsveipi niður á Austurvöll og eyðilagt skjólsæld vallarins. Borgaryfirvöld hafa ekki sinnt athugasemdum frá Alþingi vegna hótelbyggingarinnar fremur en óskum þingsins um takmörkun á almennri bílaumferð um Kirkjustræti. Slæm umgengni, skortur á lýsingu og óþrif á Austurvelli vitna einnig um litla virðingu borgaryfirvalda fyrir sambýli við Alþingi í miðborginni.

Ef þrengja á enn frekar að þinginu eins og áform eru uppi um með háum byggingum út að lóðamörkum og heimila þar starfsemi sem kallar á stóraukna umferð bæði fólksbíla og langferðabíla um Kirkjustræti er nauðsynlegt að huga vel að þróunarmöguleikum á Alþingisreitnum til framtíðar og kanna hvort þörf er á leit að nýjum þingstað.