arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Ráðstefna um stöðu Íslands, Færeyja og Grænlands í nýjum veruleika alþjóðastjórnmála Nefndarálit - þingskjal nr. 798

148. löggjafarþing 2017–2018.

Þingskjal 798 - 118. mál.

Síðari umræða.

Nefndarálit með breytingartillögu um tillögu til þingsályktunar um að halda ráðstefnu um stöðu Íslands, Færeyja og Grænlands í nýjum veruleika alþjóðastjórnmála.

Frá utanríkismálanefnd.

Nefndin hefur fjallað um málið og fengið á sinn fund Guðjón S. Brjánsson, formann Íslandsdeildar Vestnorræna ráðsins, Sigurð Ólafsson, framkvæmdastjóra Vestnorræna ráðsins, Bylgju Árnadóttur, ritara Íslandsdeildar Vestnorræna ráðsins, og Jörund Valtýsson og Auðun Atlason frá utanríkisráðuneyti.

Með tillögunni er ríkisstjórn Íslands hvött til að beita sér ásamt landsstjórnum Færeyja og Grænlands fyrir því að halda sameiginlega ráðstefnu um stöðu Íslands, Færeyja og Grænlands í nýjum veruleika alþjóðastjórnmála. Tillagan er lögð fram á grundvelli samhljóða ályktunar Vestnorræna ráðsins nr. 3/2016 sem samþykkt var á ársfundi ráðsins 22. ágúst 2016 í Qaqortoq á Grænlandi.

Í greinargerð kemur m.a. fram að eftir lok kalda stríðsins urðu vestnorrænu löndin þrjú í auknum mæli jaðarsvæði í alþjóðastjórnmálum. Deilur Rússa og NATO og aukinn áhugi Kína á vestnorrænu löndunum hafa beint sjónum manna á ný að Vestur-Norðurlöndum í alþjóðastjórnmálunum.

Nefndin er jákvæð gagnvart því að haldin verði ráðstefna um stöðu Íslands, Færeyja og Grænlands í nýjum veruleika alþjóðastjórnmála. Slíka ráðstefnu má skipuleggja með ýmsum hætti, t.d. í samráði við háskólasamfélagið og stofnanir innan þess sem beina sjónum sínum að alþjóðamálum, smáríkjarannsóknum og norðurslóðamálum. Nefndin telur ekki augljóst að slíkt ráðstefnuhald sé betur komið á hendi stjórnvalda vestnorrænu landanna en þinga þeirra eða fræðasamfélags eða í samvinnu þessara aðila. Slíkt ráðstefnuhald gæti jafnvel farið fram í nafni Vestnorræna ráðsins með öflugum stuðningi aðildarþinganna.

Nefndin leggur því til að tillagan verði samþykkt með eftirfarandi

BREYTINGU:

Tillögugreinin orðist svo:

Alþingi ályktar að kanna möguleika á að halda ráðstefnu um stöðu Íslands, Færeyja og Grænlands í nýjum veruleika alþjóðastjórnmála í samstarfi við Lögþing Færeyja og Landsþing Grænlands og fræðistofnanir á þessu sviði í vestnorrænu löndunum.

Inga Sæland, áheyrnarfulltrúi Flokks fólksins, lýsir sig samþykka áliti þessu.

Alþingi, 16. apríl 2018.
Rannsóknir á örplasti í lífverum sjávar í Norður-Atlantshafi Nefndarálit - þingskjal nr. 799

148. löggjafarþing 2017–2018.

Þingskjal 799 - 120. mál.

Síðari umræða.

Nefndarálit um tillögu til þingsályktunar um rannsóknir á örplasti í lífverum sjávar í Norður-Atlantshafi.

Frá utanríkismálanefnd.

Nefndin hefur fjallað um málið og fengið á sinn fund Guðjón S. Brjánsson, formann Íslandsdeildar Vestnorræna ráðsins, Sigurð Ólafsson, framkvæmdastjóra Vestnorræna ráðsins, Bylgju Árnadóttur, ritara Íslandsdeildar Vestnorræna ráðsins, og Huga Ólafsson frá umhverfis- og auðlindaráðuneyti.

Með tillögunni er ríkisstjórn Íslands hvött til að hefja samstarf við landsstjórnir Færeyja og Grænlands um rannsóknir á örplasti í sjávarlífverum og útbreiðslu plastmengunar í Norður-Atlantshafi. Tillagan er lögð fram á grundvelli ályktunar Vestnorræna ráðsins nr. 3/2017 sem samþykkt var á ársfundi ráðsins 1. september 2017 í Reykjavík.

Í greinargerð er m.a. lögð áhersla á stöðu sjávarútvegs sem undirstöðuatvinnugreinar á Vestur-Norðurlöndum og mikilvægi þess að standa vörð um auðlindir sjávar. Plastmengun í hafi ógni vistkerfi sjávar og geti haft langtímaáhrif á sjávarlífverur og þar með afkomu landanna. Þörf sé á auknum rannsóknum á því hvort og hvar örplast finnist í fæðukeðju sjávar og hvaða afleiðingar það hafi. Einnig þurfi stjórnvöld að grípa til ráðstafana til að draga úr mengun af völdum alls kyns plasts í stærri mælikvarða en örplast og áhrifum hennar á umhverfið.

Nefndin tekur undir áskorun Vestnorræna ráðsins til ríkisstjórnarinnar um að undirbúa og hefja samstarf við landsstjórnir Færeyja og Grænlands í samræmi við efni þingsályktunartillögunnar. Nefndin vill um leið árétta þá skoðun að samstarfið sé árangursríkast um hríð með því að beina mestri vinnu að rannsóknum á örplasti í lífverum í hafinu við löndin þrjú. Samhliða því verður að kanna og ákvarða með hvaða hætti unnt er að vinna gegn slíkri mengun. Hvað varðar rannsóknir á útbreiðslu plastmengunar í Norður-Atlantshafi, eins og farið er fram á í tillögunni, tekur nefndin fram að þjóðirnar þrjár verða að leita víðtæks samstarfs þjóða við þetta hafsvæði og hagnýta sér þegar fengnar upplýsingar um plastmengun í hafi frá alþjóðastofnunum. Rannsóknir á plastmengun í Norður-Atlantshafi eru tíma- og fjárfrek verkefni og vart á könnu þriggja smæstu þjóðanna í þessum heimshluta en afar brýnar eins og hvers kyns aðgerðir gegn plastmengun eru nú orðnar.

Nefndin leggur því til að tillagan verði samþykkt.

Inga Sæland, áheyrnarfulltrúi Flokks fólksins, lýsir sig samþykka áliti þessu.

Alþingi, 16. apríl 2018.
Trygging gæða, hagkvæmni og skilvirkni opinberra fjárfestinga Þingsályktun - þingskjal nr. 853

148. löggjafarþing 2017–2018.

Nr. 11/148.

Þingskjal 853 - 14. mál.

Þingsályktun um tryggingu gæða, hagkvæmni og skilvirkni opinberra fjárfestinga.

Alþingi ályktar að fela fjármála- og efnahagsráðherra að útfæra stefnumörkun með það að markmiði að tryggja gæði, hagkvæmni og skilvirkni opinberra fjárfestinga allt frá hugmyndastigi til framkvæmda og út ætlaðan líftíma þeirra.

Ráðherra skipi fimm manna starfshóp til þess að stofna til formlegs samstarfsvettvangs stjórnvalda, atvinnulífs og fræðasamfélags um gerð rammaáætlana til þriggja ára í senn til þess að byggja upp þekkingu og færni og efla rannsóknir á sviði gæða, hagkvæmni og skilvirkni opinberra fjárfestinga.

Ráðherra leggi fram og kynni Alþingi tillögur sínar eigi síðar en 1. nóvember 2018.

Samþykkt á Alþingi 25. apríl 2018.
Úttekt á stofnun vestnorrænna eftirskóla Þingsályktun - þingskjal nr. 854

148. löggjafarþing 2017–2018.

Nr. 12/148.

Þingskjal 854 - 116. mál.

Þingsályktun um úttekt á stofnun vestnorrænna eftirskóla.

Alþingi ályktar að skora á ríkisstjórnina að gera úttekt á möguleikum á að stofna vestnorræna eftirskóla eða efla með öðrum hætti möguleika ungmenna á Vestur-Norðurlöndum til þess að kynnast og fræðast um menningu og tungumál nágrannalandanna.

Samþykkt á Alþingi 25. apríl 2018.
Vestnorrænt samstarf um menntun í sjávarútvegsfræðum Þingsályktun - þingskjal nr. 855

148. löggjafarþing 2017–2018.

Nr. 13/148.

Þingskjal 855 - 117. mál.

Þingsályktun um vestnorrænt samstarf um menntun í sjávarútvegsfræðum.

Alþingi ályktar að skora á ríkisstjórnina að kanna möguleikann á samstarfi milli Íslands, Færeyja og Grænlands um menntun í sjávarútvegsfræðum.

Samþykkt á Alþingi 25. apríl 2018.
Ráðstefna um stöðu Íslands, Færeyja og Grænlands í nýjum veruleika alþjóðastjórnmála Þingsályktun - þingskjal nr. 856

148. löggjafarþing 2017–2018.

Nr. 14/148.

Þingskjal 856 - 118. mál.

Þingsályktun um að halda ráðstefnu um stöðu Íslands, Færeyja og Grænlands í nýjum veruleika alþjóðastjórnmála.

Alþingi ályktar að kanna möguleika á að halda ráðstefnu um stöðu Íslands, Færeyja og Grænlands í nýjum veruleika alþjóðastjórnmála í samstarfi við Lögþing Færeyja og Landsþing Grænlands og fræðistofnanir á þessu sviði í vestnorrænu löndunum.

Samþykkt á Alþingi 25. apríl 2018.
Rannsóknir á örplasti í lífverum sjávar í Norður-Atlantshafi Þingsályktun - þingskjal nr. 857

148. löggjafarþing 2017–2018.

Nr. 15/148.

Þingskjal 857 - 120. mál.

Þingsályktun um rannsóknir á örplasti í lífverum sjávar í Norður-Atlantshafi.

Alþingi ályktar að skora á ríkisstjórnina að hefja samstarf við landsstjórnir Færeyja og Grænlands um rannsóknir á örplasti í sjávarlífverum og útbreiðslu plastmengunar í Norður-Atlantshafi.

Samþykkt á Alþingi 25. apríl 2018.
Samræming verklags um fjarfundi á vegum ráðuneyta Þingsályktun - þingskjal nr. 865

148. löggjafarþing 2017–2018.

Nr. 16/148.

Þingskjal 865 - 45. mál.

Þingsályktun um samræmingu verklags um fjarfundi á vegum ráðuneyta.

Alþingi ályktar að fela forsætisráðherra að móta stefnu og innleiða verklagsreglur fyrir ráðuneyti Stjórnarráðsins um fjarfundi í því skyni að auðvelda stofnunum, sveitarstjórnum og öðrum aðilum um allt land samskipti við ráðuneytin. Ráðherra skipi starfshóp sem geri tillögur að stefnu og verklagsreglum og vinni áætlun um innleiðingu nýs verklags þar að lútandi. Ráðherra kynni Alþingi niðurstöður starfshópsins eigi síðar en 1. nóvember 2018.

Samþykkt á Alþingi 26. apríl 2018.
Mat á forsendum við útreikning verðtryggingar Þingsályktun - þingskjal nr. 951

148. löggjafarþing 2017–2018.

Nr. 17/148.

Þingskjal 951 - 135. mál.

Þingsályktun um mat á forsendum við útreikning verðtryggingar.

Alþingi ályktar að fela fjármála- og efnahagsráðherra að skipa starfshóp sérfræðinga sem meti kosti og galla þess að miða verðtryggingu fjárskuldbindinga við vísitölu neysluverðs án húsnæðisliðar eða að lántaki hafi val um hvaða vísitala liggi til grundvallar verðtryggingu slíkrar skuldbindingar. Við greiningarvinnuna verði sérstaklega horft til þess hvernig verðbólga er mæld í helstu viðskiptalöndum Íslands og metið hvaða áhrif breytingin hefði á launakjör, lánakjör, stöðu verðtryggðra lána og vexti, sem og áhrif sem tillögur verkefnisstjórnar um endurmat peningastefnu kynnu að hafa á vísitölur, verðtryggingu og vaxtastefnu Seðlabankans. Ráðherra flytji Alþingi skýrslu með helstu niðurstöðum fyrir árslok 2018.

Samþykkt á Alþingi 8. maí 2018.
Kjötrækt Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 102

149. löggjafarþing 2018–2019.

Þingskjal 102 - 102. mál.

Tillaga til þingsályktunar um kjötrækt.

Flm.: Björn Leví Gunnarsson.

Alþingi ályktar að fela sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra að kanna stöðu kjötræktar og skipuleggja aðgerðaáætlun um innleiðingu tækni fyrir íslenskan landbúnað með það að markmiði að flýta fyrir því að kjötrækt verði samkeppnishæf við afurðir af hefðbundinni veiði eða ræktun dýra til manneldis.

Samantekt um stöðu kjötræktar liggi fyrir eigi síðar en 1. mars 2019 og ráðherra leggi fram tillögu til þingsályktunar um stefnu stjórnvalda hvað varðar kjötrækt eigi síðar en 1. nóvember 2019.

Greinargerð.

Tillaga þessi var áður flutt á 146., 147. og 148. löggjafarþingi (219., 44. og 309. mál) og er nú endurflutt óbreytt.

Kjötrækt er aðferð til þess að búa til kjöt án þess að slátra þurfi dýri. Hugmyndin hefur verið til síðan 1912 en Alexis Carrel tókst að halda frumum úr hjarta kjúklings á lífi í 34 ár, 1912–1946, utan líkama lifandi lífveru. Winston Churchill spáði því árið 1931 að innan 50 ára yrðum við laus við þann fáránleika að þurfa að rækta heilan kjúkling til þess að borða bara læri eða bringu. Árið 1995 samþykkti matvælastofnun Bandaríkjanna (FDA) tilraunir til að rækta kjöt með það að markmiði að matur yrði ekki vandamál í löngum geimferðum.

Helsti kostur þess að rækta kjöt umfram dýrarækt til manneldis eru umhverfisáhrifin og, þótt það eigi síður við á Íslandi, að ekki þarf að nota sýklalyf í kjötrækt. Viðamiklar rannsóknir hafa verið gerðar á umhverfisáhrifum kjötræktar. Kjötrækt sendir 78–96% minna af gróðurhúsalofttegundum frá sér en hefðbundin dýrarækt, notar 99% minna landrými og 82– 96% minna af vatni. Einungis fuglarækt notar minni orku, annars þarf kjötrækt 7–45% minni orku en hefðbundin dýrarækt.

Á eftirfarandi slóð má sjá súlurit sem sýnir umhverfisáhrif af framleiðslu nautakjöts, kindakjöts, svínakjöts, alifuglakjöts og ræktaðs kjöts skipt eftir því hvort áhrifin felast í orkunotkun, losun gróðurhúsalofttegunda, landnotkun eða vatnsnotkun:

pubs.acs.org/doi/abs/10.1021/es200130u.

Óháð því hvað Ísland gerir til þess að undirbúa tilkomu þessarar tækni til matvælaframleiðslu mun hérlendis þurfa að glíma við þær breytingar sem kjötrækt hefur á neysluvenjur. Þó að eftirspurn eftir kjöti af dýrum hverfi örugglega ekki minnkar hún líklega mjög, þó ekki væri nema vegna umhverfisáhrifa. Það hefur mögulega veruleg áhrif á landbúnað og sjávarútveg á Íslandi sem og annars staðar í heiminum. Því er mjög brýnt að Ísland sé undirbúið fyrir þessar tækniframfarir, bæði með aðgerðaáætlun og stefnu.
Fullgilding Haag-samningsins frá 1954 um vernd menningarverðmæta í vopnuðum átökum Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 106

149. löggjafarþing 2018–2019.

Þingskjal 106 - 106. mál.

Tillaga til þingsályktunar um fullgildingu Haag-samningsins frá 1954 um vernd menningarverðmæta í vopnuðum átökum.

Flm.: Njörður Sigurðsson, Albertína Friðbjörg Elíasdóttir, Arna Lára Jónsdóttir,

Ágúst Ólafur Ágústsson, Guðmundur Andri Thorsson, Helga Vala Helgadóttir, Logi Einarsson.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni fyrir Íslands hönd að fullgilda Haag-samninginn frá 1954 um vernd menningarverðmæta í vopnuðum átökum.

Greinargerð.

Í ljósi reynslunnar af síðari heimsstyrjöldinni, þegar ómetanleg menningarverðmæti skemmdust og glötuðust, var samningur um vernd menningarverðmæta í vopnuðum átökum gerður í Haag árið 1954. Samningurinn frá 1954 er fyrsti alþjóðlegi samningurinn sem ætlað er að vernda menningararf í vopnuðum átökum. Ríki sem eru aðilar að samningnum skuldbinda sig til að vernda menningarverðmæti þegar vopnuð átök eiga sér stað og nær samningurinn yfir hreyfanleg og óhreyfanleg menningarverðmæti, svo sem byggingar, listaverk, bækur, handrit, skjöl og menningarminjastaði án tillits til uppruna eða eignarhalds. Gagnkvæmur ávinningur aðildarríkja að samningnum er m.a. sá að hann stuðlar að forvarnaaðgerðum á friðartímum með því að aðildarríkin skrá menningarverðmæti, gera neyðaráætlanir gegn eyðileggingu menningarverðmæta, undirbúa flutning hreyfanlegra menningarverðmæta og stuðla að verndun þeirra á vörslustað, aðildarríkin bera virðingu fyrir menningarverðmætum innan eigin landamæra og innan annarra aðildarríkja, stofna þeim ekki í hættu í vopnuðum átökum og eru tilbúin að beita viðurlögum við brotum á samningnum og kynna ákvæði samningsins fyrir almenningi og hagsmunaaðilum, m.a. sérfræðingum í varðveislu menningarverðmæta og viðbragðsaðilum.

Menningarverðmæti sem njóta sérstakrar verndar samkvæmt Haag-samningnum frá 1954 eru merkt með verndarmerki samningsins, Bláa skildinum.

133 ríki eru nú aðilar að samningnum, 110 ríki eru aðilar að fyrsta viðauka samningsins frá 1954 og 81 ríki að öðrum viðauka samningsins frá 1999. Í Evrópu eru öll ríki aðilar að samningnum nema Ísland, Andorra, Moldóva og Malta. Noregur gerðist aðili árið 1961, Svíþjóð árið 1985, Finnland árið 1994 og Danmörk árið 2003.

Fullgilding samningsins myndi án efa hafa þau áhrif að betra yfirlit fengist yfir menningarverðmæti hér á landi og viðbragðsáætlanir yrðu gerðar á söfnum, bókasöfnum, skjalasöfnum og menningarminjastöðum um hvernig skuli bregðast við ef hætta steðjar að. Ekki síst myndi aðild leiða beint og óbeint til betri og samhæfðari viðbragða til verndar menningarverðmætum þegar náttúruhamfarir verða, svo sem jarðskjálftar, eldgos og flóð.
Þyrlupallur á Heimaey Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 121

149. löggjafarþing 2018–2019.

Þingskjal 121 - 121. mál.

Flutningsmenn.

Tillaga til þingsályktunar um þyrlupall á Heimaey.

Flm.: Ásmundur Friðriksson, Vilhjálmur Árnason, Smári McCarthy, Silja Dögg Gunnarsdóttir, Páll Magnússon, Karl Gauti Hjaltason.

Alþingi ályktar að fela samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra að gera nú þegar ráðstafanir til að Isavia geti hannað og staðsett þyrlupall á Heimaey til að auka enn frekar öryggi í sjúkra- og neyðarflugi til Vestmannaeyja. Verkinu verði lokið ekki síðar en árið 2020.

Greinargerð.

Þyrlur Landhelgisgæslunnar hafa farið tugi ferða á undanförnum árum til Vestmannaeyja í sjúkraflug þegar engin önnur leið er fær á milli lands og Eyja. Sjúkraflug til Vestmannaeyja eru um 100 á ári en er mörgum annmörkum háð. Það tekur um það bil tvær klukkustundir að undirbúa og koma sjúkraflugvél til Eyja frá því að útkall kemur og þar til vélin lendir í Eyjum. Staðsetning sjúkraflugs á Akureyri er nánast lengsta mögulega flugleið frá landsbyggðinni til Eyja. Veður breytast eins og hendi sé veifað í Vestmannaeyjum og það gerist að sjúkraflugvél sem lögð er af stað til Eyja á ekki möguleika á að lenda þar. Þar getur verið mjög misvindasamt, skýjahæð undir 500 fetum og oft krefjandi aðstæður sem sjúkraflugvél ræður ekki við. Við þær aðstæður þarf að kalla út þyrlu Landhelgisgæslunnar til að sækja sjúka eða slasaða til Eyja. Þyrlur Gæslunnar hafa oft farið við afar erfiðar aðstæður til Eyja og oft er flugvöllurinn lokaður fyrir allri umferð og þarf þyrlan í slíkum neyðarflugum að notast við Hamarsveg, vestan Dverghamars, sem lendingarstað. Ekkert merkt svæði eða lendingarpallur er í Vestmannaeyjum í slíkum tilfellum og mikilvægt að auka öryggi íbúanna með byggingu þyrlupalls. Staðsetningu þyrlupalls þarf að ákveða í samráði við Isavia í Vestmannaeyjum, yfirstjórn sjúkraflutninga HSU, Flugdeild Landhelgisgæslu Íslands og skipulagsyfirvöld í Vestmannaeyjum.

Í Vestmannaeyjum búa rúmlega 4.200 manns við áhættusækið atvinnulíf og skerta sjúkrahúsþjónustu í alvarlegustu tilfellum. Fæðingarþjónusta er rekin með ljósmæðravakt, en ekki er rekin sérfræðiþjónusta lækna allan sólahringinn. Sjúkraflug er því mikilvægur öryggisventill sem alls ekki má bregðast þegar neyðarástand skapast í Eyjum. Fyrirséð er að þyrla verður áfram mikilvægt öryggistæki fyrir sjúkraflug frá Eyjum þegar flugvöllurinn er lokaður, Herjólfur ekki í siglingum og Landeyjahöfn jafnvel lokuð. Það er því mikilvægt að búa þannig að þyrlufluginu að besta mögulega aðstaða verði gerð sem fyrst og nýtist þegar flugvöllurinn í Eyjum lokast vegna veðurfarsaðstæðna sem enginn ræður við eins og gerist iðulega fyrirvaralítið í Eyjum.
Uppsögn tollasamnings um landbúnaðarvörur við Evrópusambandið Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 22

149. löggjafarþing 2018–2019.

Þingskjal 22 - 22. mál.

Tillaga til þingsályktunar um uppsögn tollasamnings um landbúnaðarvörur við Evrópusambandið.

Flm.: Birgir Þórarinsson, Anna Kolbrún Árnadóttir, Bergþór Ólason,

Gunnar Bragi Sveinsson, Sigmundur Davíð Gunnlaugsson,

Sigurður Páll Jónsson, Þorsteinn Sæmundsson.

Alþingi ályktar að fela utanríkisráðherra að segja upp tollasamningi við Evrópusambandið um landbúnaðarafurðir frá 2015 vegna brostinna forsendna og skorts á úttekt á áhrifum samningsins á innlenda búvöruframleiðslu. Uppsögnin taki gildi eigi síðar en sex mánuðum eftir samþykkt ályktunar þessarar.

Greinargerð.

Tillaga þessi var áður lögð fram á 148. löggjafarþingi (487. mál) og er nú endurflutt að mestu óbreytt.

Íslensk stjórnvöld undirrituðu tollasamning við Evrópusambandið um landbúnaðarafurðir 17. september 2015. Samningurinn tók gildi 1. maí sl. og tók við af tollasamningi sem gerður var við Evrópusambandið árið 2007. Ef litið er á samninginn sést hversu óhagstæður hann er Íslandi. Samningurinn endurspeglar ekki stærðarmun markaðanna. Í ríkjum Evrópusambandsins er 500 milljóna manna markaður en Íslendingar eru 340 þúsund. Ekki er tekið tillit til gengisbreytinga og samkeppnisfærni íslensks landbúnaðar í Evrópusambandinu í viðskiptum með kjötvörur. Verulega hallar á Ísland í viðskiptum með ost en Evrópusambandið fær að flytja til Íslands tollfrjálst 610 tonn af ostum en Ísland til Evrópusambandsins aðeins 50 tonn. Engin úttekt fór fram á því hvaða áhrif samningurinn frá 2015 hefði á innlenda búvöruframleiðslu. Tollasamningurinn á að færa íslenskum bændum sömu möguleika í Evrópu og Evrópusambandið fær hér á landi. Það gerir samningurinn ekki. Síðast en ekki síst er nauðsynlegt að segja samningnum upp vegna brostinna forsendna, fyrirhuguð úrsögn Bretlands úr Evrópusambandinu gerir það að verkum að okkar stærsta og besta markaðssvæði hverfur úr samningnum á samningstímanum. Tollkvóti fyrir skyr var t.d. hugsaður fyrir Bretlandsmarkað.

Nauðsynlegt er að samið verði upp á nýtt við Evrópusambandið um tollkvóta á landbúnaðarafurðum í ljósi framangreinds.
Náttúrustofur Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 29

149. löggjafarþing 2018–2019.

Þingskjal 29 - 29. mál.

Tillaga til þingsályktunar um náttúrustofur.

Flm.: Líneik Anna Sævarsdóttir, Ari Trausti Guðmundsson, Bjarkey Olsen Gunnarsdóttir, Lilja Rafney Magnúsdóttir, Albertína Friðbjörg Elíasdóttir, Halla Signý Kristjánsdóttir, Silja Dögg Gunnarsdóttir, Willum Þór Þórsson, Þórunn Egilsdóttir, Njáll Trausti Friðbertsson, Vilhjálmur Árnason, Karl Gauti Hjaltason, Bergþór Ólason.

Alþingi ályktar að fela umhverfis- og auðlindaráðherra að koma á fót starfshópi til að meta reynsluna af starfi náttúrustofa og kanna hvort hagkvæmt sé að náttúrustofur taki formlega að sér fleiri svæðisbundin verkefni en þær hafa nú með höndum. Starfshópnum verði falið að móta leiðir til að styrkja samstarf náttúrustofa og stofnana ríkisins í þeim tilgangi að nýta fjármagn til þekkingaröflunar og vöktunar á náttúru landsins sem best og til að auka skilvirkni í samstarfi um náttúruvernd.

Greinargerð.

Tillaga þessi var áður flutt á 145. og 146. löggjafarþingi (647. og 578. mál) en hlaut ekki afgreiðslu.

Nú eru rúm 40 ár síðan fyrstu hugmyndir um náttúrustofur landshlutanna komu fram og meira en 20 ár síðan fyrsta stofan hóf starfsemi, en Náttúrustofa Austurlands tók til starfa árið 1995. Náttúrustofurnar starfa samkvæmt lögum nr. 60/1992, um Náttúrufræðistofnun Íslands og náttúrustofur.

Fyrstu árin voru stofurnar reknar með beinni aðild ríkisins sem skipaði einn stjórnarmann en með lagabreytingu árið 2002 dró ríkið sig út úr beinni aðild að stofunum. Samningar voru gerðir um fjárframlög ríkisins til stofanna við sveitarfélögin sem eiga þær og reka.

Frá árinu 2002 hefur smátt og smátt dregið úr tengslum náttúrustofa við umhverfis- og auðlindaráðuneytið þrátt fyrir að lesa megi úr umræðunni bæði á Alþingi og umfjöllun umhverfisráðherra þá og síðar að ætlunin hafi ekki verið að draga úr samvinnu við stofnanir ríkisins heldur að skýra rekstrarlega ábyrgð. Jafnframt hefur dregið úr fjárframlögum ríkisins til stofanna.

Það er ljóst að álit ráðherra, ráðuneytis og Alþingis árið 2002 var að náttúrustofur gegndu mikilvægu hlutverki á sviði náttúrurannsókna og framkvæmd náttúruverndar í samstarfi við stofnanir umhverfis- og auðlindaráðuneytisins. Því var í samningum kveðið á um árlega fundi ráðuneytisins með forstöðumönnum náttúrustofa, formönnum stjórna náttúrustofa, fulltrúum Náttúrufræðistofnunar Íslands og Umhverfisstofnunar.

Nú eru starfandi átta náttúrustofur en jafnframt hafa í sumum landshlutum byggst upp þekkingarsetur sem starfa á sviði náttúrufræða með stuðningi ríkis og sveitarfélaga. Það er því mikilvægt að í vinnu starfshópsins verði horft til þess hvernig samstarf náttúrustofa og setra í sama landshluta geti styrkt starf beggja aðila.

Nú er mikil deigla í náttúru- og umhverfisvernd á Íslandi, m.a. vegna skuldbindinga og markmiða Íslands í loftslagsmálum og vaxandi nýtingar náttúrunnar í ferðamennsku og annarri atvinnuuppbyggingu. Breytingar kalla á enn betri þekkingu og vöktun náttúrunnar um land allt og því mikilvægt að fara yfir hvernig fjármagn og fagþekking á þessu sviði getur nýst íslensku samfélagi sem best.