arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Jarðgöng á Vestfjörðum Þingsályktun - þingskjal nr. 1325

112. löggjafarþing 1989–1990.

Nr. 29/112.

Þskj. 1325 - 509. mál.

Þingsályktun um að flýta framkvæmdum við jarðgöng á Vestfjörðum.

Alþingi ályktar að flýta skuli framkvæmdum við fyrirhugaða jarðgangagerð á Vestfjörðum umfram það sem fyrirhugað er í fyrirliggjandi vegáætlun. Skal stefnt að því að framkvæmdir hefjist árið 1991 og að þeim ljúki á 4–5 árum. Undirbúningsrannsóknum verði hagað í samræmi við þetta.

Ríkissjóði skal heimilað að taka lán til framkvæmdanna, allt að 1.300 m.kr., á árunum 1990–1994 skv. nánari ákvæðum vegáætlunar og lánsfjárlaga hverju sinni. Lán ásamt verðbótum endurgreiðast af fé til stórverkefna skv. vegáætlun. Útgjöld vegna vaxta og lántökukostnaðar umfram það, sem sparast í viðhaldskostnaði á fjármögnunarskeiði framkvæmdanna, greiðist úr ríkissjóði sem sérstakt byggðaframlag.

Ríkisstjórnin skal láta fram fara könnun á möguleikum til þess að afla sérstaklega lánsfjár og/eða tekna til að standa straum af kostnaði vegna ákvörðunar um að flýta framkvæmdum og skila áliti til næsta Alþingis.

Samþykkt á Alþingi 5. maí 1990.
Útreikningur þjóðhagsstærða Þingsályktun - þingskjal nr. 1326

112. löggjafarþing 1989–1990.

Nr. 30/112.

Þskj. 1326 - 142. mál.

Þingsályktun um nýjar aðferðir við útreikning þjóðhagsstærða.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að láta kanna aðferðir við útreikning þjóðhagsstærða þar sem tekið sé tillit til áhrifa framleiðslustarfsemi á umhverfi og náttúrulegar auðlindir. Í þessu skyni verði komið skipulagi á hagskýrslugerð um umhverfismál og nýtingu auðlinda og fylgst með því sem er að gerast erlendis á þessu sviði.

Samþykkt á Alþingi 5. maí 1990.
Námsaðstaða fyrir fatlaða í heimavistarskólum Þingsályktun - þingskjal nr. 1327

112. löggjafarþing 1989–1990.

Nr. 31/112.

Þskj. 1327 - 226. mál.

Þingsályktun um námsaðstöðu fyrir fatlaða í heimavistarskólum.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að kanna hvernig koma megi til móts við námsþarfir fatlaðra, sem ekki hafa aðstöðu til að sækja heimangönguskóla að loknum grunnskóla, með því að þeir fái aðstöðu til að stunda fjölbreytt nám með öðrum nemendum í héraðsskólum eða öðrum heimavistarskólum.

Samþykkt á Alþingi 5. maí 1990.
Afnám togveiðiheimilda fyrir Vestfjörðum Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 520

1989–90. – 1059 ár frá stofnun Alþingis.

112. löggjafarþing. – 287 . mál.

Sþ.

520. Tillaga til þingsályktunar um afnám sérstakra togveiðiheimilda fyrir Vestfjörðum.

Flm.: Guðmundur Ágústsson.

Alþingi ályktar að skora á sjávarútvegsráðherra að endurnýja ekki heimild til togveiða á sérstökum svæðum fyrir Vestfjörðum, sbr. C-lið 1. gr. reglugerðar nr. 417 29. ágúst 1989.

Greinargerð.

Sérstakar heimildir fyrir togveiðar umfram ákvæði B-, F-, og G-liða 3. gr. laga nr. 81 31. maí 1976 voru að sögn fyrst gefnar út í tilraunaskyni í september 1984 og hafa verið endurnýjaðar árlega síðan.

C-liður reglugerðarinnar, sem fjallar um sérstakar togveiðar fyrir Vestfjörðum, var meðal annars settur í þeim tilgangi að nýta betur flatfisk innan almennra togveiðimarka, á mörgum stöðum allt að fjögurra mílna mörkunum.

Smábátar á Vestfjörðum hafa að verulegu leyti stundað línuveiðar á þessum miðum en eftir að togskip komu þangað hafa smábátarnir orðið annaðhvort að leggja lóðir sínar innan fjögurra mílna markanna, við rýran hlut, eða sækja allt að 20–30 sjómílur á haf út til að forðast veiðislóð togskipanna. Augljóst er að þetta hefur stóraukna hættu í för með sér fyrir útgerð og áhafnir smærri báta ef óveður brestur á eins og títt er á þeim árstíma sem reglugerðin gildir, eða frá október til loka desember ár hvert. Á sama hátt má benda á lýjandi og kostnaðarsama sókn smábáta á svo fjarlæg mið.

Á síðustu árum hefur því verið haldið fram að hlutur flatfisks í afla þeirra togskipa, sem þessar veiðar stunda, hafi dregist verulega saman og meginuppistaðan í afla þeirra sé nú ýsa og þorskur. Einnig hefur verið á það bent að togskipum frá Vestfjörðum hefur stórlega fækkað í þeim flota sem nýtir heimildir reglugerðarinnar og í þeirra stað eru komin skip frá öðrum byggðarlögum.

Það má ljóst vera að reglugerðin leiðir til óhagkvæmra veiða þar sem langsigling aðkomuskipa á þessi mið er freistandi meðan þau eru opin í stað þess að stunda þau sem nær liggja löndunar- eða heimahöfn. Gæði aflans og verðmæti rýrna að sama skapi við þessa sókn, borið saman við línuafla smábáta frá nálægum höfnum sem óefað mundi aukast til mikilla muna fengju þeir frið til að stunda línuveiðar á þessari fiskislóð.

En þyngst á metunum vegur sá háski sem smábátum og sjómönnum á þeim er teflt í með því að þvinga þá á þennan hátt í langsiglingar á fjarlæg mið í vetrarbyrjun þegar allra veðra er von.

Verði reglugerðin endurnýjuð er því lagt til að C-liður hennar verði felldur niður.

Fylgiskjal I.

(Texti ekki til tölvutækur.)

Fylgiskjal II.

(Texti ekki til tölvutækur.)
Vöruþróunarsjóður Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 564

1989–90. – 1059 ár frá stofnun Alþingis.

112. löggjafarþing. – 322 . mál.

Sþ.

564. Tillaga til þingsályktunar um vöruþróunarsjóð.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að undirbúa lagafrumvarp sem heimilar að leggja ósótt orlofsfé til launþega hjá Pósti og síma og gleymdar innstæður hjá bönkum og sparisjóðum í sérstakan sjóð til að efla þróun á nýjum framleiðsluvörum hér á landi. Verkinu sé lokið fyrir þingbyrjun haustið 1990.

Greinargerð.

Víða liggja óhafnir peningar í kerfinu og koma þjóðfélaginu að litlum notum. Í haust er leið var upplýst að um 50 millj. kr. væru í vörslu Póstgíróstofunnar vegna orlofsfjár til launþega sem ekki hefur verið sótt. Þá er vitað að í hverjum banka og sparisjóði og í fleiri sjóðum eru innstæður og eru eigendur þeirra ýmist látnir eða hafa gleymt þeim af ýmsum orsökum.

Það er skoðun flutningsmanns að þessum peningum sé best varið til að þróa nýjar vörur til að flytja út frá Íslandi. Þannig eflist atvinnulífið og landsframleiðslan eykst. Skotið yrði nýjum stoðum undir útflutning og þjóðarhagur bættur.

Íslenskir hugvitsmenn búa við þröngan kost hér á landi og hafa því mjög takmarkað svigrúm til að hrinda hugmyndum sínum í framkvæmd - láta draumana rætast. Oft á tíðum luma menn á góðum og nýtilegum hugmyndum sem aldrei komast af teikniborðinu vegna peningaskorts. Það verður verkefni þessa sjóðs að leggja eitthvað af mörkum til að hugvitið verði í askana látið um síðir.

Í stjórn sjóðsins þarf að skipa menn frá samtökum útflytjenda, framleiðenda og iðnrekenda, ásamt Verslunarráði og Félagi hugsvitsmanna. Sjóðurinn heyri undir viðskiptaráðherra og verði honum falið að semja reglugerð um sjóðinn og skipa oddamann í stjórnina.
Alþjóðasamþykkt um starfsendurhæfingu og atvinnumál fatlaðra Nefndarálit - þingskjal nr. 565

1989–90. – 1059 ár frá stofnun Alþingis.

112. löggjafarþing. – 269 . mál.

Sþ.

565. Nefndarálit um till. til þál. um fullgildingu á alþjóðasamþykkt nr. 159 um starfsendurhæfingu og atvinnumál fatlaðra.

Frá félagsmálanefnd.

Nefndin hefur fjallað um tillöguna og fékk á sinn fund Gylfa Kristinsson og Margréti Margeirsdóttur, deildarstjóra í félagsmálaráðuneytinu.

Nefndin mælir með samþykkt tillögunnar.

Kristinn Pétursson var fjarverandi við afgreiðslu málsins.

Alþingi, 6. febr. 1990.

Hjörleifur Guttormsson,

form., frsm.

Rannveig Guðmundsdóttir,

fundaskr.

Birgir Ísl. Gunnarsson.

Anna Ólafsdóttir Björnsson.

Alexander Stefánsson.

Guðni Ágústsson.
Einkavæðing Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 582

1989–90. – 1059 ár frá stofnun Alþingis.

112. löggjafarþing. – 334 . mál.

Sþ.

582. Tillaga til þingsályktunar um einkavæðingu.

Flm.: Kristinn Pétursson.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að efna nú þegar til samkeppni um tillögur um einkavæðingu með sölu ríkisfyrirtækja og hvernig skuli að henni staðið.

Greinargerð.

Öllum er ljós sá vandi sem við blasir í ríkisfjármálum. Til þess að leysa hluta þessa vanda er nærtækt ráð að selja ríkisfyrirtæki og því er þessi tillaga flutt.

Eðlilegt er að standa að þessu með því að efna til samkeppni um tillögur um hvaða ríkisfyrirtæki skuli seld og hvernig skuli að því staðið. Einkarekstur hefur í hinum vestræna heimi reynst bestur kostur til að ná mestri hagkvæmni; þannig hafa lífskjör borgaranna í þessum heimshluta stórbatnað.

Það er mjög þýðingarmikið í ljósi nýafstaðinna kjarasamninga að leitað verði sem flestra leiða til þess að minnka fjárlagahallann. Sala á ríkisfyrirtækjum er mjög auðveld leið til þess að rétta af fjárlagahalla og því eðlilegt að efna til samkeppni nú þegar um hvaða fyrirtæki skuli seld og hvernig skuli að því staðið. Samkeppni um þetta mál tryggir að margar góðar hugmyndir komi fram og þannig yrði hér um vandaða málsmeðferð að ræða. Eðlilegt væri að forsætis-, fjármála- og viðskiptaráðherra skipi einn mann hver í nefnd sem sæi um framkvæmd málsins.
Alþjóðasamþykkt um starfsendurhæfingu og atvinnumál fatlaðra Þingsályktun - þingskjal nr. 584

112. löggjafarþing 1989–1990.

Nr. 4/112.

Þskj. 584 - 269. mál.

Þingsályktun um fullgildingu á alþjóðasamþykkt nr. 159 um starfsendurhæfingu og atvinnumál fatlaðra.

Alþingi ályktar að veita ríkisstjórninni heimild til þess fyrir Íslands hönd að fullgilda samþykkt nr. 159 um starfsendurhæfingu og atvinnumál fatlaðra sem gerð var á 69. þingi Alþjóðavinnumálastofnunarinnar í Genf 20. júní 1983.

Samþykkt á Alþingi 8. febrúar 1990.
Lokunaraðgerðir Pósts og síma Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 586

1989–90. – 1059 ár frá stofnun Alþingis.

112. löggjafarþing. – 336 . mál.

Sþ.

586. Tillaga til þingsályktunar um breytta tilhögun á lokunaraðgerðum Pósts og síma.

Flm.: Ásgeir Hannes Eiríksson.

Alþingi ályktar að fela samgönguráðherra að breyta reglum um innheimtu Pósts og síma þannig að lokunaraðgerðir verði mildaðar. Verkinu sé lokið fyrir þingbyrjun haustið 1990.

Greinargerð.

Talsíminn var fyrsta táknið um innlenda heimastjórn á sínum tíma. Síðan hefur síminn fest sig í sessi hjá þjóðinni og stöðugt fjölgar þeim þáttum í nútímaþjóðlífi sem tengjast símanum: símskeyti, telex, telefax og öryggisbúnaður ýmiss konar bæði fyrir einstaklinga og almannavarnir.

Síminn er þannig orðinn svo snar þáttur í lífi manna að ungt fólk lætur það jafnan verða sitt fyrsta verk að panta síma þegar það stofnar heimili. Íslendingar eru þannig nánast allir notendur síma og nútímalifnaðarhættir byggja meira á honum en öðrum sameiginlegum búnaði þjóðfélagsins.

Við innheimtu á afnotagjöldum er alltaf nokkur hópur notenda sem nær ekki að standa í skilum í fyrstu atrennu. Ýmsar ástæður eru fyrir þeim vanskilum. Sérstaklega hefur mörgum reynst erfitt að gera skil í því slæma árferði sem verið hefur að undanförnu í efnahagsmálum. Að ákveðnum fresti liðnum er símalínunni þá lokað uns greiðsla fæst á afnotagjaldi.

Flutningsmaður leggur hér til að lokanir verði mildaðar hjá Pósti og síma. Er það gert fyrst og fremst í ljósi þess hve mikið öryggistæki síminn er fyrir almenning. Lagt er til að símanúmeri verði aðeins lokað þannig að notandi geti ekki hringt úr símanum nema í sérstakt neyðarnúmer fyrir lögreglu, sjúkra- og slökkvilið og skylda öryggisþjónustu. Hægt sé aftur á móti að hringja í númerið áfram.

Þannig héldi síminn áfram að vera nauðsynlegt öryggistæki hjá fólki þó að tímabundnir erfiðleikar valdi því að illa gangi að greiða áskriftargjaldið. Þessi breyting mun varla skerða tekjur Póst- og símamálastofnunar því að talsíminn er slíkur nauðsynjabúnaður að fólk greiðir gjaldfallin afnotagjöld við fyrsta tækifæri þrátt fyrir þessa mildandi aðgerð.
Steinataka og söfnun steingervinga Nefndarálit - þingskjal nr. 598

1989–90. – 1059 ár frá stofnun Alþingis.

112. löggjafarþing. – 116 . mál.

Sþ.

598. Nefndarálit um till. til þál. um könnun á áhrifum steinatöku í náttúru Íslands og hertar reglur í þeim efnum til náttúruverndar.

Frá félagsmálanefnd.

Nefndin hefur fjallað um tillöguna og leggur til að hún verði samþykkt með breytingum sem flutt er tillaga um á sérstöku þingskjali.

Tillaga þessi var einnig flutt á 111. löggjafarþingi og studdist nefndin við umsagnir er lágu fyrir frá því þingi frá Landvernd, Náttúruverndarráði og Náttúrufræðistofnun Íslands.

Rannveig Guðmundsdóttir var fjarverandi við afgreiðslu málsins.

Alþingi, 13. febr. 1990.

Hjörleifur Guttormsson,

form., frsm.

Alexander Stefánsson.

Birgir Ísl. Gunnarsson.

Guðni Ágústsson.

Kristinn Pétursson.

Anna Ólafsdóttir Björnsson.
Steinataka og söfnun steingervinga Breytingartillaga - þingskjal nr. 599

1989–90. – 1059 ár frá stofnun Alþingis.

112. löggjafarþing. – 116 . mál.

Sþ.

599. Breytingartillögur við till. til þál. um könnun á áhrifum steinatöku í náttúru Íslands og hertar reglur í þeim efnum til náttúruverndar.

Frá félagsmálanefnd.

1. Tillgr. orðist svo:

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að láta Náttúrufræðistofnun Íslands kanna áhrif af steinatöku og söfnun steingervinga á náttúru Íslands og gera í framhaldi af því, að höfðu samráði við Náttúruverndarráð, tillögur um aðgerðir til náttúruverndar á þessu sviði eftir því sem þörf er talin á.

2. Fyrirsögn till. verði: Till. til þál. um könnun á áhrifum af steinatöku og söfnun steingervinga.
Steinataka og söfnun steingervinga Þingsályktun - þingskjal nr. 618

112. löggjafarþing 1989–1990.

Nr. 5/112.

Þskj. 618 - 116. mál.

Þingsályktun um könnun á áhrifum af steinatöku og söfnun steingervinga.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að láta Náttúrufræðistofnun Íslands kanna áhrif af steinatöku og söfnun steingervinga á náttúru Íslands og gera í framhaldi af því, að höfðu samráði við Náttúruverndarráð, tillögur um aðgerðir til náttúruverndar á þessu sviði eftir því sem þörf er talin á.

Samþykkt á Alþingi 19. febrúar 1990.
Öryggi í óbyggðaferðum Nefndarálit - þingskjal nr. 637

1989–90. – 1059 ár frá stofnun Alþingis.

112. löggjafarþing. – 327 . mál.

Sþ.

637. Nefndarálit um till. til þál. um öryggi í óbyggðaferðum.

Frá allsherjarnefnd.

Nefndin hefur fjallað um tillöguna og leggur til að hún verði samþykkt. Nefndinni er kunnugt um að dómsmálaráðherra og landbúnaðarráðherra hafa þegar ákveðið að skipa nefnd til að fjalla um atriði sem tilgreind eru í þessari tillögu, en telur engu að síður rétt að Alþingi samþykki tillöguna til að leggja áherslu á að þingið telur brýnt að þessu máli sé fylgt fast eftir.

Ingi Björn Albertsson var fjarverandi við afgreiðslu málsins.

Alþingi, 19. febr. 1990.

Guðni Ágústsson,

form., frsm.

Jón Kristjánsson,

fundaskr.

Karl Steinar Guðnason.

Eggert Haukdal.

Kristinn Pétursson.

Guðrún Helgadóttir.
Friðun hrygningarsvæða Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 651

1989–90. – 1059 ár frá stofnun Alþingis.

112. löggjafarþing. – 378 . mál.

Sþ.

651. Tillaga til þingsályktunar um friðun hrygningarsvæða.

Flm.: Kristinn Pétursson.

Alþingi ályktar að fela sjávarútvegsráðherra að gera nú þegar ráðstafanir með eftirfarandi hætti til friðunar hrygningarstöðva:

1. að Hafrannsóknastofnun, í samráði við útvegsmannafélög og aðildarfélög Landssambands smábátaeigenda, geri tillögur um hrygningarsvæði sem verði alfriðuð fyrir öllum veiðum á tímabilinu 1. apríl til 30. maí ár hvert,

2. að umferð flutningaskipa og fiskiskipa verði takmörkuð á friðuðum svæðum á sama tímabili.

Greinargerð.

Tilgangurinn með þingsályktunartillögu þessari er að reyna að hafa áhrif til aukinnar viðkomu nytjastofna með því að alfriða nokkur svæði kringum landið eftir sameiginlegum tillögum Hafrannsóknastofnunar og hagsmunaaðila í útgerð.

Þar sem hrygningarstofn þorsksins og fleiri nytjastofna hefur farið minnkandi er afar brýnt að við reynum að haga okkur þannig í umgengni við náttúruna að klak helstu nytjastofna takist sem best. Með öðrum orðum að við reynum að umgangast hrygningarsvæðin þannig að hámarksárangur náist í viðkomu nytjastofna þótt hrygningarstofnarnir séu litlir.

Hér er enn fremur lagt til að umferð flutninga- og fiskiskipa verði takmörkuð á umræddum svæðum sama tímabil. Hávaði og hvinur frá vél og skrúfu berst vel í sjó. Vegalengd eins og 20–100 metrar er ekki löng. Fyllsta ástæða er til að umgangast hrygningarsvæði fiskstofna okkar með gætni það tímabil ársins sem hrygning fer fram þar sem lífskjör þjóðarinnar velta svo mikið á afrakstursgetu nytjastofna.
Öryggi í óbyggðaferðum Þingsályktun - þingskjal nr. 654

112. löggjafarþing 1989–1990.

Nr. 6/112.

Þskj. 654 - 327. mál.

Þingsályktun um öryggi í óbyggðaferðum.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að gera ráðstafanir til að bæta öryggi þeirra sem ferðast í óbyggðum með því að samræma og setja reglur og lög eftir því sem við á og með því að skipuleggja fræðslu, ráðgjöf og upplýsingar til ferðafólks.

Við undirbúning málsins verði haft samráð við samtök áhugafólks um ferðalög og slysavarnir.

Samþykkt á Alþingi 22. febrúar 1990.
Atvinnumöguleikar á landsbyggðinni Breytingartillaga - þingskjal nr. 675

1989–90. – 1059 ár frá stofnun Alþingis.

112. löggjafarþing. – 54 . mál.

Sþ.

675. Breytingartillögur við till. til þál. um nýja atvinnumöguleika á landsbyggðinni.

Frá atvinnumálanefnd.

1. Við fyrri mgr. tillgr. bætist: svo og hvernig auka megi tölvufræðslu.

2. Fyrirsögn till. orðist svo: Till. til þál. um nýja atvinnumöguleika á landsbyggðinni með áherslu á fjarvinnu.
Landgræðsla Nefndarálit - þingskjal nr. 676

1989–90. – 1059 ár frá stofnun Alþingis.

112. löggjafarþing. – 43 . mál.

Sþ.

676. Nefndarálit um till. til þál. um landgræðslu.

Frá atvinnumálanefnd.

Nefndin hefur fjallað um tillöguna og leggur til að hún verði samþykkt.

Nefndin vill vekja athygli á því að þar sem Alþingi hefur enn ekki afgreitt frumvarp til laga um yfirstjórn umhverfismála liggur ekki fyrir hvort það verkefni, sem landbúnaðarráðherra er falið samkvæmt tillögunni, verði á hans hendi eða hjá umhverfisráðherra.

Nefndinni bárust umsagnir um tillöguna frá Áburðarverksmiðju ríkisins, landbúnaðarráðuneytinu, Landgræðslu ríkisins, Rannsóknastofnun landbúnaðarins og Skógrækt ríkisins.

Ólafur Þ. Þórðarson og Matthías Á. Mathiesen voru fjarverandi við afgreiðslu málsins.

Danfríður Skarphéðinsdóttir sat fund nefndarinnar og er samþykk áliti þessu.

Alþingi, 5. mars 1990.

Árni Gunnarsson,

form., frsm.

Geir Gunnarsson.

Jón Kristjánsson.

Hreggviður Jónsson.

Geir H. Haarde.
Undirmálsfiskur Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 685

1989–90. – 1059 ár frá stofnun Alþingis.

112. löggjafarþing. – 391 . mál.

Sþ.

685. Tillaga til þingsályktunar um undirmálsfisk.

Flm.: Svanfríður Jónasdóttir.

Alþingi ályktar að fela sjávarútvegsráðherra að undirbúa löggjöf sem feli það í sér að útgerðarfyrirtæki séu skylduð til að gera sjómönnum kleift að hirða allan undirmálsfisk sem um borð kemur. Slíkur afli yrði eign sjómanna og ekki inni í hlutaskiptum. Sama eigi við um það sem litið hefur verið á sem fiskúrgang, svo sem lifur.

Greinargerð.

Undanfarið hefur mikið verið rætt um að undirmálsfiski sé í talsverðum mæli hent fyrir borð á íslenskum fiskiskipum. Þessi umræða hefur oft komið upp áður, en hefur nú aukinn þunga vegna minnkandi veiðiheimilda. Niðurstöður nýbirtrar könnunar sem SKÁÍS vann fyrir Kristin Pétursson alþingismann gefa vísbendingu um að hér geti verið um verulega sóun verðmæta að ræða. Reynt hefur verið að bregðast við hættu á því, að undirmálsfiski sé hent, með setningu reglugerða. En miðað við þær vísbendingar, sem fyrrgreind könnun gefur og ummæli sjómanna, duga reglugerðarákvæði ein og sér skammt.

Við togveiðar kemur undirmálsfiskur einatt með í mismiklum mæli, hversu mikið í raun munum við ekki staðreyna fyrr en allur fiskur, sem veiðist, kemur í land.

Nú er það svo að 1 / 3 af undirmálsfiski, sem kemur í land, er talinn í kvóta viðkomandi skips, nema hlutfallið fari upp fyrir 10% í veiðiferð þá telst allt í kvóta. Jafnframt hefur verið reynt með verðlagningu verðlagsráðs að vinna gegn því að undirmálsfiskur komi á land. Hvorki útgerð né áhöfn er þess vegna hagur í því við núverandi aðstæður að slíkur afli sé hirtur. Hvorki stærðarmörk né verðlagning verðlagsráðs segja þó til um möguleika á nýtingu eða hugsanlegt verðmæti þess afla sem með þessum hætti yrði aðgengilegur fyrir fiskvinnsluna.

Veiddur fiskur er dauður fiskur og okkur ber skylda til að nýta hann. Til þess að það geti orðið þurfa sjómenn að sjá sér hag í að hirða allan undirmálsfisk. Sama á við um innyfli, enda sýnir reynslan að lifur er vegna verðlagningar nær eingöngu hirt þar sem mannskapurinn fær að eiga hana og sér sér þannig hag í aukinni vinnu. Látum þá sem auka þurfa vinnu sína um borð til að nýta undirmálsfiskinn eiga hann.

Eðlilegt væri að sjómenn skiptu jafnt andvirði undirmálsfisks.

Ljóst er að skipstjóra væri ekki vel stætt á því gagnvart útgerð að koma í land með hátt hlutfall undirmálsfisks, verðlausan fyrir útgerðina, og mundi hann því leita á aðrar slóðir um leið og óeðlilegs magns gætti í afla. Þannig fælist í þessu fyrirkomulagi virk verndunarstefna. Á hinn bóginn væri honum heldur ekki stætt á að gefa fyrirmæli um að henda undirmálsfiski vegna hagsmuna áhafnar.

Ef sú regla gilti áfram að 1 / 3 af undirmálsfiski færi inn í kvóta viðkomandi skips yrði lagt enn meira að skipstjóranum í því að halda sig frá slíkum veiðisvæðum. Þá má búast við að fjölmiðlar og almenningsálit hafi sitt að segja um aðhald.

Hitt er þó meginmálið að með því fyrirkomulagi, sem hér er lagt til, bærist meiri afli á land sem ella væri hent, minni verðmætasóun yrði og sjómenn gætu með meiri vinnu aukið við rýrnandi tekjur sínar.
Könnun á endurnýtanlegum pappír Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 692

1989–90. – 1059 ár frá stofnun Alþingis.

112. löggjafarþing. – 396 . mál.

Sþ.

692. Tillaga til þingsályktunar um könnun á magni endurnýtanlegs pappírs, söfnun hans og endurnýtingu.

Flm.: Svanfríður Jónasdóttir, Margrét Frímannsdóttir.

Alþingi ályktar að fela umhverfisráðherra að láta kanna hve mikið fellur til árlega af endurnýtanlegum pappír og með hvaða hætti væri unnt að safna honum skipulega saman og endurnýta.

Greinargerð.

Á árinu 1989 voru flutt til landsins 15.173,3 tonn af pappír. Sáralítið af því magni hefur verið endurnýtt. Ýmsir aðilar hafa verið með tilburði í þá átt að safna saman pappír til útflutnings eða endurvinnslu, en nú er einungis einn aðili sem safnar pappírsúrgangi og endurvinnur, þ.e. fyrirtækið Silfurtún hf. Þar eru framleiddir eggjabakkar og plöntuhlífar úr afskurði frá prentsmiðjum og stefnir nú í að með þeim hætti verði á þessu ári nýtt 200 tonn af pappírsúrgangi sem ella hefðu farið á haugana. Tvö hundruð tonn eru lítill hluti af öllum þeim pappír sem árlega er fluttur til landsins og fullyrða má að mun meira mætti nýta til endurvinnslu ef skipulega yrði staðið að könnun á því sem til fellur af endurnýtanlegum pappírsúrgangi, með hvaða hætti væri unnt að safna honum saman og þeim möguleikum sem eru á framleiðslu úr endurnýtanlegum pappír.

Vaxandi fjölda fólks ofbýður sú sóun sem á sér stað daglega á auðlindum jarðar. Við Íslendingar höfum ekki enn verið knúnir til alvarlegrar umhugsunar um afleiðingar þeirrar græðgi sem felst í lífsmunstri og venjum okkar Vesturlandabúa. Á því er þó að verða breyting. Þótt helstu auðlindir okkar séu endurnýjanlegar og mengun sé lítil miðað við þéttbýl iðnríki er vaxandi skilningur á nauðsyn þess að staldra við og reyna að bæta fyrir þau spjöll, sem unnin hafa verið á náttúru landsins, og koma í veg fyrir frekari eyðileggingu.

Ýmsar aðrar þjóðir, sem daglega horfa upp á og finna áþreifanlega fyrir afleiðingum tillitslausrar umgengni við umhverfið, hafa með ýmsum ráðum reynt að sporna við frekari eyðileggingu og sóun. Liður í þeirri viðleitni eru markvissar aðgerðir til endurnýtingar þeirra efna og gæða sem endurnýtanleg eru.

Hér á landi var stigið skref í rétta átt þegar farið var að safna notuðum drykkjarvöruumbúðum til endurvinnslu. Næsta skref ætti að vera skipuleg söfnun pappírs til endurnýtingar. Með slíkum aðgerðum er ekki aðeins verið að bjarga verðmætum, heldur felst í slíkri viðleitni ákveðið viðhorf og heilbrigð siðferðiskennd gagnvart náttúruauðlindum sem ekki hvað síst hafa gildi fyrir uppvaxandi kynslóð.