Lækkun húshitunarkostnaðar Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 172

1992. – 1062 ár frá stofnun Alþingis.

116. löggjafarþing. – 151 . mál.

172. Tillaga til þingsályktunar um lækkun húshitunarkostnaðar.

Flm.: Jón Helgason, Ingibjörg Pálmadóttir, Ólafur Þ. Þórðarson,

Stefán Guðmundsson.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að ljúka áætlun um lækkun húshitunarkostnaðar sem sett var fram í tillögu til þingsályktunar sem flutt var á 113. löggjafarþingi 1990–91, 453. máli.

Greinargerð.

Ójafn upphitunarkostnaður veldur meiri mismunun á framfærslukostnaði heimila eftir búsetu en nokkuð annað þótt ríkisvaldið hafi þar gert ýmsar ráðstafanir til jöfnunar. Hinn 1. okt. 1990 skipaði þáverandi iðnaðarráðherra, Jón Sigurðsson, nefnd til að gera tillögur um verðjöfnun á raforku og undirbúa frumvarp til laga um það efni. Starfssvið nefndarinnar var síðar víkkað þannig að hún fjallaði einnig um heildsöluverð á raforku og vanda þeirra hitaveitna sem hafa hæstar gjaldskrár. Í nefndina voru skipaðir fulltrúar allra þáverandi stjórnmálaflokka og var formaður hennar Eiður Guðnason. Nefndin skilaði skýrslu og tillögum 5. mars 1991 sem allir nefndarmenn stóðu að, þeir Friðrik Sophusson og Pálmi Jónsson þó með fyrirvara.

Á grundvelli tillagna nefndarinnar flutti iðnaðarráðherra strax eftirfarandi tillögu til þingsályktunar:

„Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að beita sér fyrir að lækka húshitunarkostnað á Íslandi þar sem hann er hæstur og minnka þannig þann aðstöðumun einstaklinga og fjölskyldna sem nú er við lýði.

Þessi aðstöðujöfnun skal m.a. eiga sér stað með eftirfarandi hætti:

Auknum jöfnuði skal náð í þremur áföngum á næstu tveimur árum þannig að kostnaður við hitun íbúðarhúsnæðis vísitölufjölskyldunnar (35.420 kWh ársnotkun) hjá rafveitum og rafkyntum hitaveitum verði ekki hærri en 5.000 krónur að jafnaði á mánuði, miðað við verðlag í janúar 1991.

Alþingi beinir því til þingkjörinna fulltrúa í stjórn Landsvirkjunar að þeir á þeim vettvangi beiti sér fyrir sérstökum aðgerðum til lækkunar á heildsöluverði raforku til hitunar íbúðarhúsnæðis. Aðgerðirnar miði að því að heildsöluverð á raforku til hitunar íbúðarhúsnæðis lækki á næstu tveimur árum niður í kostnaðarverð orku frá nýjum virkjunum að viðbættum flutningskostnaði til dreifiveitna.

Viðskiptaráðherra ákveði að á síðari helmingi þessa árs verði greiddar 35 millj. kr. af því fé sem á fjárlögum er veitt til niðurgreiðslna á vöruverði á árinu 1991 til aukinnar verðjöfnunar á raforku til hitunar íbúðarhúsnæðis, enda eigi húseigendur ekki þess kost að kaupa orku frá hitaveitum sem byggja á jarðvarma. Þessi tilfærsla niðurgreiðslufjár verði síðan aukin.

Iðnaðarráðherra láti fram fara úttekt á fjárhagsstöðu hitaveitna sem byggja á jarðvarma þar sem kostnaður við hitun íbúðarhúsnæðis er hærri en sambærilegur kostnaður við hitun íbúðarhúsnæðis vísitölufjölskyldunnar hjá rafveitum og rafkyntum hitaveitum. Úttektinni verði lokið eigi síðar en 1. október 1991.

Fjármálaráðherra beiti sér fyrir ráðstöfunum til að aðstoða hitaveitur, sem byggja á jarðvarma, við skuldbreytingar á lánum þeirra eða leggi fram tillögur um aðrar aðgerðir til þess að tryggja að kostnaður við hitun íbúðarhúsnæðis vísitölufjölskyldunnar hjá þeim verði ekki hærri en hjá rafveitum og rafkyntum hitaveitum skv. 1. tölul., enda sýni fyrirtækin aðhald í rekstri og umsvifum.

Því fé, sem Landsvirkjun kann í framtíðinni að verða gert að greiða ríkinu fyrir virkjunarréttindi, verði að hluta varið til aukinnar verðjöfnunar á innlendri orku.“

Því miður náðist ekki samstaða um að afgreiða þessa tillögu fyrir þinglok þá. Þrátt fyrir það ákvað núverandi ríkisstjórn í maí 1991 að taka fyrsta skrefið og auka niðurgreiðslu til rafhitunar um 60 millj. kr. En síðan virðist tillögunum hafa verið stungið algjörlega undir stól þar sem ríkisstjórnin hefur ekkert aðhafst frekar í þessu skyni.

Síðustu vikurnar hafa hins vegar komið frá ríkisstjórninni hugmyndir og tillögur sem margir óttast að muni valda auknum verðmismun á orku. Þegar þar við bætist að atvinnuleysi fer vaxandi og ráðstöfunartekjur minnka verður slíkur mismunur á framfærslukostnaði enn þá ranglátari og tilfinnanlegri.

Það er því mikilvægt að Alþingi taki afdráttarlausa afstöðu í þessu máli með samþykkt á grundvelli tillagna sem allir flokkar voru í aðalatriðum sammála um fyrir tveimur árum.