arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Fimm ára samgönguáætlun 2020–2024 Breytingartillaga - þingskjal nr. 1688

150. löggjafarþing 2019–2020.

Þingskjal 1688 - 434. mál.

Síðari umræða.

Breytingartillaga við tillögu til þingsályktunar um fimm ára samgönguáætlun fyrir árin 2020–2024.

Frá meiri hluta umhverfis- og samgöngunefndar (VilÁ, ATG, JónG, KÓP, LínS, HKF).

1. Tafla 1 orðist svo:

Tafla 1 – Fjármálaáætlun 2020–2024, uppfærð fyrir árið 2020 m.v. fjárlög 2020.

2. Eftirtaldir liðir í töflu 2 breytist og orðist svo:

a.

b.

3. Tafla 3 orðist svo:

Tafla 3 – Fjármál flugmála.

4. Tafla 4 orðist svo:

Tafla 4 – Stofnkostnaður – sundurliðun.

5. Tafla 5 orðist svo:

Tafla 5 –Viðhald og reglubundin endurnýjun búnaðar – sundurliðun.

6. Tafla 6 orðist svo:

Tafla 6 – Fjármál Vegagerðarinnar.

7. Við töflu 7.

f. Við Sameiginlegt. Eftirfarandi liður breytist og orðist svo:

8. Við töflu 8.

a. Eftirfarandi liðir breytist og orðist svo:

9. Við töflu 9.

10. Við töflu 10.

11. Við 4. kafla, Almenn samgönguverkefni.

a. Í stað „SRN“, „SGS“, „MRN“ og „ANR“ hvarvetna í kaflanum komi: samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneyti; Samgöngustofa, mennta- og menningarmálaráðuneyti; og: atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneyti.

b. Við kafla 4.1. Markmið um greiðar samgöngur bætist tveir nýir töluliðir, svohljóðandi:

12. Unnin verði stefna í hafnamálum og framtíðarsýn mótuð um samspil hafna við aðrar samgöngur. (Ábyrgð: samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneyti/Vegagerðin)

13. Unnin verði greining á flugvöllum og þeir flokkaðir miðað við hlutverk þeirra. (Ábyrgð: samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneyti/ISAVIA)

c. Við kafla 4.2. Markmið um öryggi í samgöngum.

1. 2. tölul. orðist svo: Skráning samgönguslysa og annarra atvika verði bætt og samræmd. Haldið verði utan um skráningar rafrænt. (Ábyrgð: Samgöngustofa)

2. 9. tölul. orðist svo: Greindar verði leiðir til þess að tryggja með bestum hætti leiðréttingatækni vegna gervihnattaleiðsögu um allt land, svo sem með aðild Íslands að nýrri geimáætlun Evrópusambandsins og/eða viðræður hafnar við framkvæmdastjórn ESB um stækkun þjónustusvæðis EGNOS svo það nái yfir Ísland. (Ábyrgð: samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneyti)

d. Við kafla 4.3. Markmið um hagkvæmar samgöngur bætist nýr töluliður, svohljóðandi: Unnin verði langtímastefna í uppbyggingu jarðganga sem stuðli að faglegri forgangsröðun framkvæmda. (Ábyrgð samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneyti/Vegagerðin)

e. Við kafla 4.5. Markmið um jákvæða byggðaþróun bætist tveir nýir töluliðir, svohljóðandi:

7. Reglugerð um héraðsvegi verði endurskoðuð með tilliti til byggðasjónarmiða og breyttra atvinnuhátta, einkum skil vegflokka og viðmið um uppbyggingu, viðhald og afskráningu héraðsvega af vegaskrá. (Ábyrgð: samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneyti)

8. Unnin verði greining á stöðu landsvega utan stofnvegakerfisins og þar metin þörf á úrbótum til lengri tíma. (Ábyrgð: Vegagerðin)
Samgönguáætlun fyrir árin 2020–2034 Breytingartillaga - þingskjal nr. 1689

150. löggjafarþing 2019–2020.

Þingskjal 1689 - 435. mál.

Síðari umræða.

Breytingartillaga við tillögu til þingsályktunar um samgönguáætlun fyrir árin 2020–2034.

Frá meiri hluta umhverfis- og samgöngunefndar (VilÁ, ATG, JónG, KÓP, LínS, HKF).

1. Við 2. kafla, Markmið og áherslur.

a. Við kafla 2.1. Markmið um greiðar samgöngur. Tölul. 2.1.15 orðist svo: Í samgönguáætlun verði gerð grein fyrir stefnu í siglinga- og hafnamálum sérstaklega.

b. Við kafla 2.2. Markmið um öruggar samgöngur.

1. Tölul. 2.2.5 orðist svo: Skráning samgönguslysa og annarra atvika verði bætt og samræmd.

2. Við bætist nýr töluliður sem verði tölul. 2.2.14 og orðist svo: Unnið verði að því að tryggja aðgengi samgangna að öruggri og skilvirkri gervihnattaleiðsögu, þar á meðal á flugvöllum.

2. Tafla 1, Fjármál Samgöngustofu, orðist svo:

3. Tafla 2, Tekjur og gjöld flugmála, orðist svo:

4. Tafla 3, Fjármál Vegaverðarinnar, orðist svo:

5. Tafla 4, Skipting útgjalda Vegagerðarinnar, orðist svo:

6. Við töflu 5 – Sundurliðun verkefna.

7. Við töflu 6 – Framkvæmdaáætlun Samgöngusáttmála 2020–2034. Eftirfarandi liðir breytist og orðist svo:
Samgönguáætlun fyrir árin 2020–2034 Breytingartillaga - þingskjal nr. 1690

150. löggjafarþing 2019–2020.

Þingskjal 1690 - 435. mál.

Síðari umræða.

Breytingartillaga við tillögu til þingsályktunar um samgönguáætlun fyrir árin 2020–2034.

Frá Birni Leví Gunnarssyni.

Við 2. kafla, Markmið og áherslur.

a. Við kafla 2.1. Markmið um greiðar samgöngur. Tölul. 2.1.11 orðist svo: Miða skuli við að flytja skuli Reykjavíkurflugvöll svo fljótt sem auðið er en hann geti áfram þjónað innanlandsflugi á fullnægjandi hátt þangað til nýr flugvöllur hefur verið byggður.

b. Við kafla 2.3. Markmið um hagkvæmar samgöngur. Orðin „og með innheimtu veggjalda“ í tölul. 2.3.10 falli brott.
Ráðstafanir til að draga úr notkun pálmaolíu á Íslandi Nefndarálit - þingskjal nr. 1741

150. löggjafarþing 2019–2020.

Þingskjal 1741 - 120. mál.

Síðari umræða.

Síðari umræða.

Nefndarálit um tillögu til þingsályktunar um ráðstafanir til að draga úr notkun pálmaolíu á Íslandi.

Frá atvinnuveganefnd.

Nefndin hefur fjallað um málið og fengið á sinn fund Tryggva Felixson frá Landvernd, Trausta Baldursson frá Náttúrufræðistofnun Íslands, Árna Finnsson frá Náttúruverndarsamtökum Íslands, Jón Bernódusson frá Samgöngustofu og Guðmund Hauk Sigurðarson frá Vistorku. Nefndinni bárust umsagnir frá Landvernd, Náttúrufræðistofnun Íslands og Náttúruverndarsamtökum Íslands.

Með tillögunni er lagt til að fela ferðamála-, iðnaðar- og nýsköpunarráðherra að vinna áætlun um takmörkun á notkun pálmaolíu í allri framleiðslu á Íslandi og leggja fram frumvarp um bann við notkun hennar í lífdísil. Þá er lagt til að ráðherra kynni Alþingi niðurstöður sínar og leggi fram frumvarp til laga um bann við notkun pálmaolíu í lífdísil eigi síðar en í lok árs 2020.

Í umsögnum sem nefndinni bárust kom fram ánægja með markmið tillögunnar. Vegna umhverfisáhrifa pálmaolíu ætti það að vera forgangsatriði að draga úr notkun pálmaolíu. Þá kom fram hjá þeim gestum sem komu fyrir nefndina vegna málsins að í raun væri ekki þörf á að flytja inn pálmaolíu til að setja í lífdísil á Íslandi þar sem unnt væri að framleiða nægan lífdísil á Íslandi, m.a. úr úrgangi og með ræktun repjuolíu. Telur nefndin að tækifæri sé til að framleiða endurnýjanlegt eldsneyti á Íslandi og að það verði liður í því að skipta út jarðefnaeldsneyti. Nefndin álítur að með þessari tillögu sé hvatt til frekari framleiðslu og nýtingar á innlendum lífdísli og styður málið þannig einnig við framleiðslu og nýsköpun í íslenskum landbúnaði.

Eins og fram kemur í greinargerð með tillögunni má finna pálmaolíu í fjölmörgum afurðum, svo sem snyrtivörum og matvörum. Innflutningur pálmaolíu til slíkrar framleiðslu á Íslandi hefur dregist umtalsvert saman undanfarin ár og nú er meira en helmingur hennar nýttur til framleiðslu á lífdísli samkvæmt upplýsingum frá Hagstofu Íslands.

Nefndin minnir á að líkt og kemur fram í greinargerð hafa önnur lönd stigið stór skref í þessa sömu átt, sbr. reglugerð framkvæmdastjórnar ESB 2017/807 sem miðar að því að draga úr notkun óendurnýjanlegs lífefnaeldsneytis eins og pálmaolíu. Norðmenn urðu fyrstir til þess að banna pálmaolíu í lífdísli en bannið hefur skilað umtalsverðum árangri frá því að norska ríkið samþykkti árið 2017 að breyta stefnu um opinber innkaup í þá átt. Þá hefur stærsta olíufyrirtæki Ítalíu, Eni, tilkynnt að notkun pálmaolíu verði hætt fyrir árið 2023. Því er ljóst að þróunin miðar í þá átt að draga úr notkun á pálmaolíu eða leggja hana af.

Nefndin leggur til að þingsályktunartillagan verði samþykkt án breytinga.

Alþingi, 10. júní 2020.
Minningarskjöldur við Bessastaðastofu Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 1748

150. löggjafarþing 2019–2020.

Þingskjal 1748 - 937. mál.

Tillaga til þingsályktunar um minningarskjöld við Bessastaðastofu.

Flm.: Vilhjálmur Bjarnason.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að heiðra minningu Sigurðar Jónassonar, sem gaf þjóðinni Bessastaði í þeim tilgangi að þar yrði bústaður ríkisstjóra og síðar forseta lýðveldisins. Við Bessastaðastofu verði settur upp skjöldur til að minnast hans og gjafar hans árið 1941.

Greinargerð.

Með tillögu þessari er lagt til að settur verði upp skjöldur við Bessastaðastofu til minningar um Sigurð Jónasson forstjóra. Á næsta ári verða liðin 80 ár frá því að íslenska þjóðin tók við hinni höfðinglegu gjöf Sigurðar, höfuðbólinu og höfðingjasetrinu Bessastöðum á Álftanesi.

Í upphafi var ráðgert að ríkið falaðist eftir jörðinni til kaups. Þegar forsætisráðherra færði í tal við eiganda Bessastaða, Sigurð Jónasson, að ríkið vildi kaupa jörðina til þess að þar yrði bústaður fyrir ríkisstjóra og síðar forseta lýðveldisins, þá bauðst Sigurður til þess að gefa þjóðinni jörðina með þessum orðum: „Söluverð vil ég eigi nefna, vegna þess að ég geri ráð fyrir, að mat mitt á jörðinni myndi þykja nokkuð hátt, einkum þar sem ríkið væri kaupandi. Þess vegna býð ég yður, fyrir hönd íslenzka ríkisins, að taka við Bessastöðum, ásamt Lambhúsum og Skansi og 1/ 3 hluta Breiðabólstaðaeyrar, sem gjöf.“

Á móti óskaði Sigurður eftir því að fá greiddan kostnað af endurbótum frá því að hann tók við jörðinni en jafnframt lagði hann fram bankabók með innstæðu fyrir öllum lánum sem á jörðinni hvíldu. Sú bankabók er meðal skjala um Bessastaði í Þjóðskjalasafni Íslands. Ríkisstjórnin tók þessu boði og afsal var gefið út fyrir jörðinni 21. júní 1941, en Alþingi hafði kosið ríkisstjóra skömmu áður, 17. júní.

Á Bessastöðum er ekkert sem minnir á gefandann nema portrettmálverk og ljósmynd. Rétt er og eðlilegt að gefandans verði minnst með minningarskildi til að segja samtíð og framtíð frá þessari höfðinglegu gjöf.
Minnisvarði um Hans Jónatan Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 1751

150. löggjafarþing 2019–2020.

Þingskjal 1751 - 938. mál.

Tillaga til þingsályktunar um minnisvarða um Hans Jónatan.

Flm.: Vilhjálmur Bjarnason.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að láta setja upp minnismerki til minningar um Hans Jónatan, þræl, sem kaus frelsið, sem næst verslunarhúsunum á Djúpavogi þar sem hann starfaði. Minnismerkið verði fyrst og fremst ákall um það frelsi sem er göfugast allra mannréttinda og má aldrei gleymast þótt móti blási í erfiðum heimi.

Greinargerð.

Víða um lönd eru rifjaðar upp afleiðingar þrælasölu og þrælahalds á fyrri öldum. Mótmæli í Bandaríkjunum í kjölfar morðsins á blökkumanninum George Floyd í Minneapolis 25. maí sl. hafa hrundið af stað alþjóðlegri hreyfingu, sem krefst þess að hlutur þeirra er hnepptir voru í þrældóm verði réttur, örlaga þeirra verði minnst og kjör afkomenda þeirra verði bætt. Í Danmörku, Bretlandi, Bandaríkjunum og víðar er rætt um á hvern veg á að standa að þessu.

Leysinginn Hans Jónatan, sem fæddist á St. Croix í Dönsku Jómfrúaeyjum árið 1784, tengir Ísland sterkari böndum við sögu þrældómsins á síðustu öldum en nokkur annar.

Hann var fæddur í þrældóm því móðir hans var ambátt ættuð frá Afríku, faðirinn var hvítur, líklega danskur. Sjö ára að aldri var Hans Jónatan fluttur til Kaupmannahafnar á heimili eigenda sinna, Schimmelmannhjóna, sem þá voru flutt til Danmerkur frá St. Croix. Hann gat sér gott orð í orustunni um Kaupmannahöfn árið 1801. Það dugði honum þó ekki til að losna undan ánauð. Eigandi hans höfðaði sögulegt mál til að staðfesta eign sína á Hans Jónatan og vann það mál.

Hans Jónatan sætti sig ekki við niðurstöðuna, hann kaus frelsi og strauk til Íslands árið 1802. Hann settist að á Djúpavogi þar sem hann gegndi verslunarstörfum og gerðist bóndi.

Íslendingar tóku Hans Jónatan vel og hann reyndist góður þegn. Ekkert bendir til að hann hafi þurft að líða fyrir dökkan hörundslit eða uppruna sinn í þrældómi. Afkomendur hans og eiginkonu hans, Katrínar Antoníusdóttur frá Hálsi í Hamarsfirði, eru nú um eitt þúsund. Hér er lagt til að reistur verði minnisvarði á Djúpavogi um Hans Jónatan, fyrsta blökkumanninn sem settist að á Íslandi.
Frestun á fundum Alþingis Stjórnartillaga - þingskjal nr. 1918

150. löggjafarþing 2019–2020.

Þingskjal 1918 - 966. mál.

Stjórnartillaga.

Tillaga til þingsályktunar

um samþykki til frestunar á fundum Alþingis samkvæmt 1. mgr. 23. gr. stjórnarskrárinnar.

Frá forsætisráðherra.

Alþingi ályktar að veita samþykki til þess að fundum þingsins verði frestað frá 29. júní 2020 eða síðar, ef nauðsyn krefur, til 27. ágúst 2020.
Frestun á fundum Alþingis Þingsályktun - þingskjal nr. 1942

150. löggjafarþing 2019–2020.

Nr. 39/150.

Þingskjal 1942 - 966. mál.

Þingsályktun um samþykki til frestunar á fundum Alþingis samkvæmt 1. mgr. 23. gr. stjórnarskrárinnar.

Alþingi ályktar að veita samþykki til þess að fundum þingsins verði frestað frá 29. júní 2020 eða síðar, ef nauðsyn krefur, til 27. ágúst 2020.

Samþykkt á Alþingi 29. júní 2020.
Gjaldfrjálsar krabbameinsmeðferðir Þingsályktun - þingskjal nr. 1971

150. löggjafarþing 2019–2020.

Nr. 42/150.

Þingskjal 1971 - 37. mál.

Þingsályktun um ráðstafanir til að lágmarka kostnað vegna krabbameinsmeðferðar og meðferðar við öðrum langvinnum og lífshættulegum sjúkdómum.

Alþingi ályktar að fela heilbrigðisráðherra að meta hvernig megi lágmarka kostnað sjúklinga vegna langvinnra og lífshættulegra sjúkdóma. Ráðherra skili Alþingi skýrslu þar að lútandi eigi síðar en 1. mars 2021.

Samþykkt á Alþingi 30. júní 2020.
Mótun stefnu sem eflir fólk af erlendum uppruna til þátttöku í samfélaginu Þingsályktun - þingskjal nr. 1972

150. löggjafarþing 2019–2020.

Nr. 43/150.

Þingskjal 1972 - 38. mál.

Þingsályktun um mótun stefnu sem eflir fólk af erlendum uppruna til þátttöku í samfélaginu.

Alþingi ályktar að fela félags- og barnamálaráðherra í samvinnu við mennta- og menningarmálaráðherra, heilbrigðisráðherra og dómsmálaráðherra að móta stefnu fyrir einstaklinga og fjölskyldur af erlendum uppruna sem hafi það að markmiði að auka gagnkvæman skilning og þátttöku á öllum sviðum samfélagsins. Sérstök áhersla verði lögð á félagsleg réttindi, heilbrigðisþjónustu, menntun og atvinnuþátttöku þannig að á Íslandi verði fjölmenningarsamfélag þar sem grundvallarstefin eru jafnrétti, réttlæti og virðing fyrir lífi án mismununar. Ráðherra kynni stefnuna fyrir Alþingi í upphafi 151. löggjafarþings.

Samþykkt á Alþingi 30. júní 2020.
Náttúrustofur Þingsályktun - þingskjal nr. 1973

150. löggjafarþing 2019–2020.

Nr. 44/150.

Þingskjal 1973 - 103. mál.

Þingsályktun um náttúrustofur.

Alþingi ályktar að fela umhverfis- og auðlindaráðherra að koma á fót starfshópi til að meta reynsluna af starfi náttúrustofa og kanna hvort hagkvæmt sé að náttúrustofur taki formlega að sér fleiri svæðisbundin verkefni en þær hafa nú með höndum. Starfshópnum verði falið að móta leiðir til að styrkja samstarf náttúrustofa og stofnana ríkisins í þeim tilgangi að nýta fjármagn til þekkingaröflunar og vöktunar á náttúru landsins sem best og til að auka skilvirkni í samstarfi um náttúruvernd. Starfshópurinn ljúki störfum og skili tillögum til ráðherra fyrir 1. desember 2020.

Samþykkt á Alþingi 30. júní 2020.
Breyting á þingsályktun nr. 10/148 um fjármálastefnu 2018–2022 Þingsályktun - þingskjal nr. 2095

150. löggjafarþing 2019–2020.

Nr. 45/150.

Þingskjal 2095 - 968. mál.

Þingsályktun um breytingu á þingsályktun nr. 10/148 um fjármálastefnu fyrir árin 2018–2022.

________

Alþingi ályktar, sbr. 10. gr. laga nr. 123/2015, um opinber fjármál, að eftirfarandi breytingar verði gerðar á ályktun Alþingis um fjármálastefnu fyrir árin 2018–2022, sbr. þingsályktun nr. 10/148, eins og henni var breytt með þingsályktun nr. 46/149:

1. Í stað töflu um stefnumið í opinberum fjármálum fyrir árin 2018–2022 komi eftirfarandi tafla:

2. Liðir I og II orðist svo:

I. Halli á heildarjöfnuði A-hluta hins opinbera verði að hámarki 14,5% af VLF árið 2020, 13% af VLF árið 2021 og 10,5% af VLF árið 2022 að meðtöldu óvissusvigrúmi, sbr. lið V.

II. Heildarskuldir hins opinbera verði ekki hærri en 64% af VLF í árslok 2022.

3. Liðir IV og V orðist svo:

IV. Árleg markmið um halla á afkomu hins opinbera í töflu hér á undan eru hámarksviðmið að viðbættu sérstöku svigrúmi, sbr. lið V. Reynist hagvöxtur verða talsvert meiri en endurskoðuð fjármálastefna miðast við, og tekjur hins opinbera aukast í sama mæli, er gert ráð fyrir því að heildarjöfnuður batni sem því nemur.

V. Tölusett markmið um afkomu hins opinbera í töflu hér á undan fela í varfærnisskyni í sér svigrúm sem getur numið allt að 2% af VLF árið 2020 og 3% af VLF árin 2021 og 2022 gagnvart þeim markmiðum um heildarafkomu hins opinbera sem sett verða í árlegum fjármálaáætlunum. Í því felst að markmiðum fjármálaáætlana verður ætlað að skila betri afkomu sem því nemur. Reynist hagþróun og efnahagsforsendur fyrir áætlanagerð lakari en nú er gert ráð fyrir er heimilt að ganga á þetta svigrúm til að aðlaga afkomu hins opinbera í sama mæli. Að öðru leyti er gert ráð fyrir að stjórnvöld beiti viðeigandi ráðstöfunum, ef á þarf að halda, til að tryggja að afkoma í fjármálaáætlun og fjárlögum verði jafnan umfram svigrúmið sem markað er í fjármálastefnunni.

4. Lokamálsgrein orðist svo:

Alþingi staðfestir að fjármálastefna þessi sé samkvæm þeim grunngildum og skilyrðum sem kveðið er á um í 2. mgr. 6. gr. og 7. gr. laga um opinber fjármál, að teknu tilliti til 10. gr. laganna. Í samræmi við breyttar afkomu- og skuldahorfur hins opinbera er á árunum 2020–2022 vikið frá skilyrðum 1.–3. tölul. 7. gr. laganna, svo sem heimilt er skv. 1. mgr. 10. gr. laganna.

Samþykkt á Alþingi 3. september 2020.
Frestun á fundum Alþingis Þingsályktun - þingskjal nr. 2114

150. löggjafarþing 2019–2020.

Nr. 46/150.

Þingskjal 2114 - 1002. mál.

Þingsályktun um samþykki til frestunar á fundum Alþingis samkvæmt 1. mgr. 23. gr. stjórnarskrárinnar.

Alþingi ályktar að veita samþykki til þess að fundum þingsins verði frestað frá 4. september 2020 eða síðar, ef nauðsyn krefur, til 1. október 2020.

Samþykkt á Alþingi 4. september 2020.
Vestnorræn umhverfisverðlaun hafsins Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 838

150. löggjafarþing 2019–2020.

Þingskjal 838 - 511. mál.

Tillaga til þingsályktunar um vestnorræn umhverfisverðlaun hafsins.

Frá Íslandsdeild Vestnorræna ráðsins.

Alþingi ályktar að skora á ríkisstjórnina að kanna möguleika á að koma á vestnorrænum umhverfisverðlaunum hafsins í samstarfi við landsstjórnir Færeyja og Grænlands.

Greinargerð.

Tillaga þessi er lögð fram á grundvelli ályktunar Vestnorræna ráðsins nr. 2/2019 sem samþykkt var á ársfundi ráðsins 23. október 2019 í Nuuk. Greinargerð þessi byggist á greinargerð ályktunarinnar.

Heimurinn stendur frammi fyrir áskorunum af völdum loftslagsbreytinga og mengunar. Nauðsynlegt er að standa vörð um líffræðilega fjölbreytni, þróa sjálfbæra orku og finna sjálfbærar lausnir í matvælaframleiðslu. Heimsmarkmið Sameinuðu þjóðanna um sjálfbæra þróun hafa sett þessi málefni á oddinn.

Á sama tíma er áhugi á Norður-Atlantshafi og norðurslóðum sífellt að aukast og keppast stórveldi um áhrif á svæðinu og ítök í þeim náttúruauðlindum sem þar er að finna. Samkeppni um yfirráð yfir náttúruauðlindum á landi hefur sett mark sitt á mannkynssöguna en auðlindir hafsins munu leika lykilhlutverk í alþjóðastjórnmálum í framtíðinni.

Hafið hylur um 70% af flatarmáli jarðar og eru auðlindir hafsins mjög vannýttar. Ríki og alþjóðastofnanir hafa í auknum mæli beint sjónum sínum að hafinu. Sem dæmi má nefna stofnun árlegrar ráðstefnu um hafið ( Our Ocean) sem hefur dregið til sín sífellt fleiri þátttakendur síðustu ár. Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins hefur einnig lagt aukna áherslu á hafið og lífríki þess og sama má segja um umhverfissamtök, frjáls félagasamtök og fyrirtæki.

Mikilvægt er að Vestur-Norðurlönd taki fullan þátt í þessari auknu umræðu um hafið. Löndin hafa talsverða sérstöðu hvað varðar stærð yfirráðasvæðis þeirra á hafi og hversu mjög þau reiða sig á auðlindir hafsins. Nauðsynlegt er að standa vörð um rétt þjóða til sjálfbærrar nýtingar auðlinda hafsins. Umræðu um friðun stórra svæða á norðurslóðum þarf að mæta með upplýsingagjöf um ábyrga fiskveiðistjórn og atvinnustarfsemi. Ísland, Færeyjar og Grænland ættu því að leggja sig eftir því að móta umræðu um þessi málefni á alþjóðlegum vettvangi.

Stofnun vestnorrænna umhverfisverðlauna hafsins myndi vekja athygli alþjóðasamfélagsins á mikilvægi hafsins fyrir komandi kynslóðir og heimsbyggðina alla. Verðlaunin yrðu veitt fyrir sérstakt frumkvæði og vinnu að umhverfisvernd í hafi eða sjálfbærri nýtingu sjávarauðlinda. Verðlaunin yrðu veitt frumkvöðlum, samtökum, fyrirtækjum, sveitarfélögum, ríkisstjórnum, stofnunum eða einstaklingum, hvort sem er á Vestur-Norðurlöndum eða utan þeirra. Verðlaunin myndu vekja athygli alþjóðlegra aðila á mikilvægi hafsins fyrir komandi kynslóðir.
Niðurgreiðsla flugfargjalda ungmenna milli Vestur-Norðurlanda Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 839

150. löggjafarþing 2019–2020.

Þingskjal 839 - 512. mál.

Tillaga til þingsályktunar um niðurgreiðslu flugfargjalda ungmenna milli Vestur-Norðurlanda.

Frá Íslandsdeild Vestnorræna ráðsins.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að kanna hvort gera megi samkomulag við landsstjórnir Færeyja og Grænlands um niðurgreiðslu flugferða ungmenna milli landanna þriggja.

Greinargerð.

Tillaga þessi er lögð fram á grundvelli ályktunar Vestnorræna ráðsins nr. 1/2019 sem samþykkt var á ársfundi ráðsins 23. október 2019 í Nuuk. Greinargerð þessi er byggð á greinargerð ályktunarinnar.

Þrátt fyrir að Ísland, Færeyjar og Grænland hafi eitt sinn tilheyrt sama konungsríki hefur aðeins lítill hluti ungmenna í löndunum þremur tækifæri til að ferðast til þessara nágrannalanda sinna og kynna sér menningu þeirra. Til þess að tryggja áframhaldandi gott samstarf milli landanna um sameiginlega hagsmuni er nauðsynlegt að gera vestnorrænum ungmennum kleift að kynnast nágrannalöndum sínum, menningu þeirra og íbúum.

Flugfargjöld milli vestnorrænna landa og innan þeirra eru mjög há. Vestnorræn ungmennafargjöld, eða lækkað verð á flugmiðum fyrir ungt fólk, mundi gera ungmennum landanna mögulegt að ferðast milli landanna þriggja í auknum mæli. Hægt væri að byggja á fyrirmynd evrópsku Interrail-lestarmiðanna þannig að lækkun fargjalds gilti í ákveðinn tíma. Því er lagt til að ríkisstjórnirnar skoði hvort unnt yrði að bæta flugfélögum landanna mögulegt tap sem hlytist af því að koma á vestnorrænum ungmennafargjöldum.

Að öðrum kosti gætu vestnorræn ríki komið á fót sjóði sem veitti ungmennum landanna styrki til að ferðast til annarra vestnorrænna landa. Eins og staðan er nú hafa ungmenni á Vestur-Norðurlöndum tækifæri til að sækja um styrki til ferðalaga á vegum íþróttafélaga, skóla eða menningarhópa. Í því samhengi er vert að nefna Grænlandssjóð og NATA (North Atlantic Tourism Association). Hins vegar geta ungmenni sem ferðast á eigin vegum milli landanna þriggja ekki sótt um styrki til þess.

Ályktun þessi er lögð fram í þeim tilgangi að styðja við ferðalög ungmenna milli landanna þriggja í þágu vestnorræns samstarfs til framtíðar.