Griðasvæði hvala í Faxaflóa Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 45

141. löggjafarþing 2012–2013.

Þingskjal 45 - 45. mál.

Tillaga til þingsályktunar um griðasvæði hvala í Faxaflóa.

Flm.: Mörður Árnason, Birgitta Jónsdóttir, Árni Þór Sigurðsson.

Alþingi ályktar að griðasvæði hvala í Faxaflóa verði stækkað, frá Eldey í suðri að ysta odda Snæfellsness í norðri, og enn fremur tryggt griðasvæði hvala fyrir Norðurlandi þar sem hvalaskoðun hefur verið vaxandi atvinnugrein. Enn fremur felur Alþingi atvinnuvega- og nýsköpunarráðherra að setja heildstæðar reglur um framkvæmd og skipulag hvalaskoðunar.

Greinargerð.

Á undanförnum árum hefur hvalaskoðun orðið að æ mikilvægari grein innan ferðamennskunnar. Hvalaskoðunarsamtök Íslands vöktu athygli á því í ályktun í fyrra „að yfir 70.000 ferðamenn fara á þessu ári í hvalaskoðun frá Reykjavík og um 60.000 frá Norðurlandi“. Þannig er hvalaskoðun orðin ein mikilvægasta grein ferðaþjónustu hér á landi. Um leið vöruðu samtökin við því að haldi hrefnuveiðar á Faxaflóa áfram eins og undanfarin ár sé hætta á því að hvalaskoðun muni leggjast þar af og við slíkri þróun verði að sporna. Samtök ferðaþjónustunnar tóku undir þessi sjónarmið í sérstakri ályktun til menningar- og ferðamálaráðs Reykjavíkurborgar, sem fyrir sitt leyti beindi því til ráðherra sjávarútvegsmála að „skoða alvarlega“ erindi um griðasvæði í Faxaflóa.

Í yfirlýsingu frá Hvalaskoðunarsamtökunum frá því í lok júlí er krafist skyndilokunar í Faxaflóa vegna hrefnuveiða. Hrefnu hafi fækkað verulega í flóanum og dýrin sé fælnari en áður. Tóm þurfi að gefast til rannsókna. Viðbrögð eru enn engin við þessari áskorun.

Þótt hvalaskoðun á Skjálfanda hafi gengið vel í sumar sakna menn þar hrefnunnar eins og í Faxaflóa. Forustumenn hvalskoðunarfyrirtækja á Húsavík telja sennilegt að veiðar undanfarinna ára hafi annaðhvort ofboðið stofninum eða breytt atferli hrefnunnar.

Líklegt er að verið sé að fórna miklum hagsmunum fyrir litla með veiðum á helstu skoðunarslóðum hrefnu og annarra hvala. Vegna augljóss mikilvægis hvalaskoðunar í ferðaþjónustu er því hér lagt til að Alþingi feli atvinnuvega- og nýsköpunarráðherra að gera Faxaflóann allan að griðasvæði fyrir hvali, frá Eldey í suðri að ysta odda Snæfellsness í norðri, að tryggja samsvarandi griðasvæði hvala fyrir Norðurlandi, og setja heildstæðar reglur um framkvæmd og skipulag hvalaskoðunar.

Fylgiskjal I.

Ályktun aðalfundar Hvalaskoðunarsamtaka Íslands.

(27. október 2011.)

Aðalfundur Hvalaskoðunarsamtaka Íslands hvetur sjávarútvegsráðherra til að stækka griðarsvæði hvala á Faxaflóa þannig að það markist af línu sem dregin verði frá Eldey að Öndverðarnesi.

Vegna hrefnuveiða sem stundaðar hafa verið á síðustu árum á Faxaflóa telja samtökin einsýnt að hvalaskoðun muni leggjast af á Faxaflóa ef heldur fram sem horfir. Athygli er vakin á að yfir 70.000 ferðamenn fara á þessu ári í hvalaskoðun frá Reykjavík og um 60.000 frá Norðurlandi.

Einnig þarf að tryggja griðarsvæði hvala fyrir Norðurlandi. Þar er lagt til að dregin verði lína frá Hornbjargi um Grímsey að punkti 12 km norður af Hraunhafnartanga í Font á Langanesi.

Bent er á að Samtök ferðaþjónustunnar hafa ítrekað sent ályktanir um stækkun griðarsvæða hvala en því miður án sýnilegs árangurs.

Hvalaskoðun er orðin ein mikilvægasta afþreying á sviði ferðaþjónustu, því er brýnt að hún líði ekki undir lok vegna aðgerða eða aðgerðarleysis stjórnvalda.

Fylgiskjal II.

Ályktun Samtaka ferðaþjónustunnar (SAF).

(15. nóvember 2011.)

Hér er efni sem sést aðeins í pdf-skjalinu.

Hér er efni sem sést aðeins í pdf-skjalinu.

Fylgiskjal III.

Ályktun menningar- og ferðamálaráðs Reykjavíkurborgar.

(16. janúar 2012, RMF11110009.)

Menningar- og ferðamálaráð viðurkennir mikilvægi hvalaskoðunar fyrir ferðaþjónustu höfuðborgarinnar í samræmi við Ferðamálastefnu Reykjavíkur 2011–2020. Ráðið beinir því til sjávarútvegsráðherra að skoða alvarlega erindi SAF varðandi stækkun griðasvæðis hvala í Faxaflóa og hvetur ráðherra til að skoða hagsmuni þessarar sívaxandi greinar í ferðaþjónustu.

Fylgiskjal IV.

Yfirlýsing Hvalaskoðunarsamtaka Íslands.

(31. júlí 2012.)

Hér er efni sem sést aðeins í pdf-skjalinu.