arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Fjármálaáætlun 2018–2022 Breytingartillaga - þingskjal nr. 871

146. löggjafarþing 2016–2017.

Þingskjal 871 - 402. mál.

Breyttar tölur. Greinargerð.

Síðari umræða.

Breytingartillaga við tillögu til þingsályktunar um fjármálaáætlun

fyrir árin 2018–2022.

Frá 1. minni hluta fjárlaganefndar (BjG).

1. Við töfluna Fjárstreymisyfirlit fyrir A-hluta ríkissjóðs árin 2018–2022. Undir fyrirsögninni Heildartekjur komi nýr liður, svohljóðandi:

2. Við töfluna Heildarútgjöld málefnasviða árin 2018–2022 og töfluna Útgjaldarammar málefnasviða árin 2018–2022. Við bætist nýtt málefnasvið, svohljóðandi:

Greinargerð.

Eigi fjármálaáætlun fyrir árin 2018–2022 að þjóna markmiðum um eflingu mikilvægra innviða, m.a. uppbyggingu á sviði heilbrigðis-, mennta- og samgöngumála, gefa færi á bættum kjörum öryrkja og aldraðra og umbótum í húsnæðis- og fjölskyldumálum þarf að stækka útgjaldaramma hennar og auka tekjur á móti. Hér er lögð til nokkru meiri tekjuöflun en nemur aukningu útgjalda, einkum framan af tímanum. Það leiðir til meiri afgangs af rekstri ríkissjóðs sem nemur um 0,5% af vergri landsframleiðslu fyrstu tvö ár tímabilsins en nokkru minna eftir það. Þessi áhersla gegnir þeim mikilvæga hagstjórnarlega tilgangi að vinna gegn þenslu og styrkingu gengis gjaldmiðilsins sem auðveldar lækkun vaxta.

Sökum þess hversu óljósar forsendur eru í fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar og plaggið ógagnsætt telur 1. minni hluti óhjákvæmilegt að í stað sundurliðaðra útgjalda í núverandi áætlun verði ramminn allur stækkaður til að koma til móts við verulega þörf. Síðan verði unnið að útfærslu á ráðstöfun rammans samhliða vinnu að fjárlagafrumvarpi sem taki mið af útgjaldaþörfinni.
Náttúrustofur Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 891

146. löggjafarþing 2016–2017.

Þingskjal 891 - 578. mál.

Tillaga til þingsályktunar um náttúrustofur.

Flm.: Líneik Anna Sævarsdóttir, Elsa Lára Arnardóttir, Eygló Harðardóttir, Lilja Alfreðsdóttir, Silja Dögg Gunnarsdóttir, Sigurður Ingi Jóhannsson, Sigurður Páll Jónsson.

Alþingi ályktar að fela umhverfis- og auðlindaráðherra að koma á fót starfshópi til að meta reynsluna af starfi náttúrustofa síðustu 20 árin og meta hvort hagkvæmt sé að náttúrustofur taki formlega að sér fleiri svæðisbundin verkefni en þær hafa nú með höndum. Starfshópnum verði falið að móta leiðir til að styrkja samstarf náttúrustofa og stofnana ríkisins í þeim tilgangi að nýta fjármagn til þekkingaröflunar og vöktunar á náttúru landsins sem best og til að auka skilvirkni í samstarfi um náttúruvernd.

Greinargerð.

Tillaga þessi var áður flutt á 145. löggjafarþingi (647. mál) en hlaut ekki afgreiðslu.

Nú eru rúm 40 ár síðan fyrstu hugmyndir um náttúrustofur landshlutanna komu fram og rúm 20 ár síðan fyrsta stofan hóf starfsemi, en Náttúrustofa Austurlands tók til starfa árið 1995. Náttúrustofurnar starfa samkvæmt lögum nr. 60/1992, um Náttúrufræðistofnun Íslands og náttúrustofur.

Fyrstu árin voru stofurnar reknar með beinni aðild ríkisins sem skipaði einn stjórnarmanna en með lagabreytingu árið 2002 dró ríkið sig út úr beinni aðild að stofunum en gerðir voru samningar um fjárframlög ríkisins til stofanna við sveitarfélögin sem eiga þær og reka.

Frá árinu 2002 hefur smátt og smátt dregið úr tengslum náttúrustofa við umhverfis- og auðlindaráðuneytið þrátt fyrir að lesa megi úr umræðunni bæði á Alþingi og umfjöllun umhverfisráðherra þá og síðar að ætlunin hafi ekki verið að draga úr samvinnu við stofnanir ríkisins heldur að skýra rekstrarlega ábyrgð. Jafnframt hefur dregið úr fjárframlögum ríkisins til stofanna.

Það er ljóst að álit ráðherra, ráðuneytis og Alþingis árið 2002 var að náttúrustofur gegndu mikilvægu hlutverki hvað varðaði náttúrurannsóknir og framkvæmd náttúruverndar í samstarfi við stofnanir umhverfis- og auðlindaráðuneytisins á þessu sviði. Því var í samningum kveðið á um árlega fundi ráðuneytisins með forstöðumönnum náttúrustofa, formönnum stjórna náttúrustofa, fulltrúum Náttúrufræðistofnunar Íslands og Umhverfisstofnunar.

Nú eru starfandi átta náttúrustofur en jafnframt hafa í sumum landshlutum byggst upp þekkingarsetur, sem starfa á sviði náttúrufræða, með stuðningi ríkis og sveitarfélaga. Það er því rétt að í vinnu starfshópsins verði horft til þess hvernig samstarf náttúrustofa og setra í sama landshluta geti styrkt starf beggja aðila.

Nú er mikil deigla í náttúru- og umhverfisvernd á Íslandi, m.a. vegna nýlegra loftslagsmarkmiða og vaxandi ferðamennsku, og því mikilvægt að fara yfir hvernig fjármagn og fagþekking á þessu sviði getur nýst íslensku samfélagi sem best.
Jafnræði í skráningu foreldratengsla Nefndarálit - þingskjal nr. 918

146. löggjafarþing 2016–2017.

Þingskjal 918 - 102. mál.

Síðari umræða.

Nefndarálit með breytingartillögu um tillögu til þingsályktunar um jafnræði í skráningu foreldratengsla.

Frá allsherjar- og menntamálanefnd.

Nefndin hefur fjallað um málið. Umsagnir bárust frá Barnaheillum, Persónuvernd, umboðsmanni barna og Þjóðskrá Íslands.

Samkvæmt þingsályktunartillögunni er lagt til að Alþingi álykti að fela dómsmálaráðherra að setja reglugerð um framkvæmd laga um þjóðskrá og almannaskráningu, nr. 54/1962, þar sem tryggt verði að jafnræði ríki með foreldrum barna með tilliti til skráningar foreldratengsla í þjóðskrá og afnumin verði sú mismunun sem nú á sér stað gagnvart mæðrum í samkynja hjúskap eða sambúð.

Með forsetaúrskurði frá 7. apríl 2017, nr. 15/2017, voru málefni Þjóðskrár Íslands og lög um þjóðskrá og almannaskráningu færð frá innanríkisráðherra til samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra. Dómsmálaráðuneyti fer hins vegar með mál er varða sifjarétt, þar á meðal málefni barna og hjúskap. Leggur nefndin til breytingu á tillögugreininni þessu til samræmis.

Á fundum nefndarinnar var rætt um að brýnt sé að breyta þeirri framkvæmd hjá Þjóðskrá Íslands að mæður í samkynja hjúskap eða skráðri sambúð sé gert að afhenda Þjóðskrá Íslands yfirlýsingu um að barn þeirra sé getið með tilstyrk tæknifrjóvgunar, annars verði sú kona ein skráð foreldri sem ól barn. Umsagnaraðilar voru almennt jákvæðir gagnvart markmiði tillögunnar en fyrir nefndinni komu fram sjónarmið um að lagabreytingu gæti þurft til að breyta núverandi framkvæmd skráningar foreldratengsla. Jafnframt var rætt um að þörf sé á að taka til athugunar skráningu foreldratengsla almennt. Nefndin telur mikilvægt að tryggt verði að jafnræði ríki með foreldrum barna með tilliti til skráningar foreldratengsla í þjóðskrá og beinir því til ráðherra að meta hvaða leið henti best til að vinna að framgangi markmiðs tillögunnar og leggur því til breytingar í samræmi við það.

Að framangreindu virtu leggur nefndin til að tillagan verði samþykkt með eftirfarandi

BREYTINGU:

Tillögugreinin orðist svo:

Alþingi ályktar að fela samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra í samráði við dómsmálaráðherra að sjá til þess að tryggt verði að jafnræði ríki með foreldrum barna með tilliti til skráningar foreldratengsla í þjóðskrá og afnumin verði sú mismunun sem nú á sér stað gagnvart mæðrum í samkynja hjúskap eða sambúð.

Alþingi, 19. maí 2017.
Frestun á fundum Alþingis Þingsályktun - þingskjal nr. 988

146. löggjafarþing 2016–2017.

Nr. 14/146.

Þingskjal 988 - 589. mál.

Þingsályktun um samþykki til frestunar á fundum Alþingis samkvæmt 1. mgr. 23. gr. stjórnarskrárinnar.

Alþingi ályktar að veita samþykki til þess að fundum þingsins verði frestað frá 31. maí 2017 eða síðar, ef nauðsyn krefur, til 12. september 2017.

Samþykkt á Alþingi 31. maí 2017.
Frestun á fundum Alþingis Þingsályktun - þingskjal nr. 143

147. löggjafarþing 2017–2018.

Nr. 1/147.

Þingskjal 143 - 114. mál.

Þingsályktun um samþykki til frestunar á fundum Alþingis samkvæmt 1. mgr. 23. gr. stjórnarskrárinnar.

Alþingi ályktar að veita samþykki til þess að fundum þingsins verði frestað frá 26. september 2017 eða síðar, ef nauðsyn krefur.

Samþykkt á Alþingi 26. september 2017.
Endurskoðun á beitingu Dyflinnarreglugerðarinnar Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 41

147. löggjafarþing 2017–2018.

Þingskjal 41 - 41. mál.

Tillaga til þingsályktunar um endurskoðun á beitingu Dyflinnarreglugerðarinnar.

Flm.: Andrés Ingi Jónsson.

Alþingi ályktar að fela dómsmálaráðherra að endurskoða beitingu Dyflinnarreglugerðarinnar þannig að tryggt sé að umsækjendur um alþjóðlega vernd séu aldrei sendir til baka til Evrópuríkja sem eru ófær um að veita þeim sanngjarna efnismeðferð, m.a. með því að setja reglugerð um framkvæmd 36. gr. laga um útlendinga. Þar til niðurstaða þessarar vinnu liggur fyrir gefi ráðherra stofnunum sínum fyrirmæli um að ekki verði beitt endursendingum á grundvelli Dyflinnarreglugerðarinnar.

Greinargerð.

Með þessari þingsályktunartillögu er lagt til að dómsmálaráðherra endurskoði verkferla um meðferð umsókna einstaklinga um alþjóðlega vernd. Allt of oft berast fréttir af málefnum einstaklinga í viðkvæmri stöðu sem hafa ekki einungis hrakist á flótta frá heimalandi sínu heldur og þurft að flýja óviðunandi og jafnvel ómanneskjulegar aðstæður í þeim ríkjum þar sem þeir hafa leitað hælis.

Þó að Dyflinnarreglugerðin feli einungis í sér heimild til endursendingar á hælisleitendum en ekki skyldu, þá virðist framkvæmdin ekki endurspegla það. Hugtök eins og „örugg upprunaríki“ og „tilhæfulausar umsóknir“ eru í meira lagi vafasöm og byggjast oft ekki á traustum grunni, sérstaklega þegar kemur að málefnum ýmissa minnihlutahópa í þeim löndum sem um ræðir. Hætt er við að skírskotun til slíkra hugtaka sé notuð til að senda fólk af landi brott án viðhlítandi málsmeðferðar.
Kjötrækt Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 44

147. löggjafarþing 2017–2018.

Þingskjal 44 - 44. mál.

Tillaga til þingsályktunar um kjötrækt.

Flm.: Björn Leví Gunnarsson.

Alþingi ályktar að fela sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra að kanna stöðu kjötræktar og skipuleggja aðgerðaáætlun um innleiðingu tækni fyrir íslenskan landbúnað með það að markmiði að flýta fyrir því að kjötrækt verði samkeppnishæf við afurðir af hefðbundinni veiði eða ræktun dýra til manneldis.

Samantekt um stöðu kjötræktar liggi fyrir eigi síðar en 1. febrúar 2018 og ráðherra leggi fram tillögu til þingsályktunar um stefnu stjórnvalda um kjötrækt eigi síðar en 1. apríl 2018.

Greinargerð.

Kjötrækt er aðferð til þess að búa til kjöt án þess að slátra þurfi dýri. Hugmyndin hefur verið til síðan 1912 en Alexis Carrel tókst að halda frumum úr hjarta kjúklings á lífi í 34 ár, 1912–1946, utan líkama lifandi lífveru. Winston Churchill spáði því árið 1931 að innan 50 ára yrðum við laus við þann fáránleika að þurfa að rækta heilan kjúkling til þess að borða bara læri eða bringu. Árið 1995 samþykkti matvælastofnun Bandaríkjanna (FDA) tilraunir til að rækta kjöt með það að markmiði að matur yrði ekki vandamál í löngum geimferðum.

Helsti kostur þess að rækta kjöt umfram dýrarækt til manneldis eru umhverfisáhrifin og, þótt það eigi síður við á Íslandi, að ekki þarf að nota sýklalyf í kjötrækt. Viðamiklar rannsóknir hafa verið gerðar á umhverfisáhrifum kjötræktar. Kjötrækt sendir 78–96% minna af gróðurhúsalofttegundum frá sér en hefðbundin dýrarækt, notar 99% minna landrými og 82– 96% minna af vatni. Einungis fuglarækt notar minni orku, annars þarf kjötrækt 7–45% minni orku en hefðbundin dýrarækt.

Á eftirfarandi slóð má sjá súlurit sem sýnir umhverfisáhrif af framleiðslu nautakjöts, kindakjöts, svínakjöts, alifuglakjöts og ræktaðs kjöts skipt eftir því hvort áhrifin felast í orkunotkun, losun gróðurhúsalofttegunda, landnotkun eða vatnsnotkun: pubs.acs.org/doi/abs/10.1021/es200130u.

Óháð því hvað Ísland gerir til þess að undirbúa tilkomu þessarar tækni til matvælaframleiðslu mun hérlendis þurfa að glíma við þær breytingar sem kjötrækt hefur á neyslu venjur. Þó að eftirspurn eftir kjöti af dýrum hverfi örugglega ekki minnkar hún líklega mjög, þó ekki væri nema vegna umhverfisáhrifa. Það hefur mögulega veruleg áhrif á landbúnað og sjávarútveg á Íslandi sem og annars staðar í heiminum. Því er mjög brýnt að Ísland sé undirbúið fyrir þessar tækniframfarir, bæði með aðgerðaáætlun og stefnu.
Samningur Sameinuðu þjóðanna um bann við kjarnorkuvopnum Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 45

147. löggjafarþing 2017–2018.

Þingskjal 45 - 45. mál.

Tillaga til þingsályktunar um samning Sameinuðu þjóðanna um bann við kjarnorkuvopnum.

Flm.: Steinunn Þóra Árnadóttir, Andrés Ingi Jónsson, Ari Trausti Guðmundsson, Bjarkey Olsen Gunnarsdóttir, Katrín Jakobsdóttir, Kolbeinn Óttarsson Proppé, Lilja Rafney Magnúsdóttir, Rósa Björk Brynjólfsdóttir, Steingrímur J. Sigfússon, Svandís Svavarsdóttir.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að sjá til þess að Ísland gerist aðili að samningi Sameinuðu þjóðanna um bann við kjarnorkuvopnum.

Greinargerð.

7. júlí 2017 samþykktu 122 aðildarríki Sameinuðu þjóðanna samning um bann við kjarnorkuvopnum. 1 Samningurinn mun taka gildi þegar 50 ríki hafa undirritað hann og verður hann opnaður til undirritunar 20. september 2017. Vonir standa til þess að samningur þessi muni með tímanum komast í hóp mikilsverðustu afvopnunarsamninga þjóða heims, á borð við samninga sem kveða á um bann við efnavopnum, sýklavopnum og jarðsprengjum.

Aðdragandi samningsins er langur. Sáttmálinn um bann við útbreiðslu kjarnorkuvopna frá árinu 1968 (NPT), sem 191 ríki er aðili að, hefur löngum verið talinn mikilvægasti afvopnunarsamningurinn á sviði kjarnorkuvígbúnaðar. Sá samningur felur í sér bann við frekari útbreiðslu þessara háskalegu vopna en jafnframt leggur hann skyldur á herðar þeim ríkjum sem þegar búa yfir slíkum vopnum um að vinna að útrýmingu þeirra. Lítið hefur borið á efndum á þeim hluta samningsins. Kjarnorkusprengjum hefur að sönnu fækkað en þær hafa þess í stað stækkað og orðið fullkomnari þannig að sprengimátturinn hefur stóraukist. Jafnframt verja flest kjarnorkuveldin svimandi háum upphæðum til þróunar nýrra og fullkomnari kjarnorkuvopna og hugmyndin um takmarkaða notkun slíkra vopna í almennum hernaði er rædd af sífellt meiri alvöru.

Andstæðingar kjarnorkuvopna hafa lengi varað við þessari þróun og benda á að eftir því sem meiri orku og fjármunum er varið í þróun og framleiðslu vopnanna, því meiri þekking skapist sem aftur stuðli að aukinni útbreiðslu. Mannkynið hefur aldrei smíðað vopn sem það beitir ekki að lokum eins og reynslan sýnir.

Í ljósi þessa komst hópur ríkja að þeirri niðurstöðu að alþjóðasamfélagið yrði að ganga lengra og leiða í lög algjört bann við kjarnorkuvopnum þar sem fullreynt væri að kjarnorkuveldin mundu sjálf stuðla að útrýmingu þeirra innan gildandi sáttmála. Slíkur samningur mundi, líkt og t.d. var raunin með samninginn um bann við jarðsprengjum, byrja að frumkvæði þeirra ríkja sem ekki ráða yfir slíkum vopnum nú en verða með tímanum almennur.

Ríkin sem leitt hafa þessa baráttu á vettvangi Sameinuðu þjóðanna eru víða í heiminum, en Evrópulöndin sem stóðu að samþykkt málsins voru Svíþjóð, Austurríki, Kýpur, Írland, Malta og Sviss. Illu heilli ákváðu nær öll aðildarríki Nató að sniðganga viðræðurnar um gerð sáttmálans, enda byggist hernaðarstefna bandalagsins enn á því að áskilja sér rétt til að beita kjarnorkuvopnum að fyrra bragði.

1 undocs.org/a/conf.229/2017/8
Úttekt á stofnun vestnorrænna eftirskóla Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 46

147. löggjafarþing 2017–2018.

Þingskjal 46 - 46. mál.

Tillaga til þingsályktunar um úttekt á stofnun vestnorrænna eftirskóla.

Frá Íslandsdeild Vestnorræna ráðsins.

Alþingi ályktar að skora á ríkisstjórnina að láta gera úttekt á því hvernig hægt sé með hagkvæmum hætti að stofna vestnorræna eftirskóla á Grænlandi, í Færeyjum og á Íslandi.

Greinargerð.

Tillaga þessi er lögð fram á grundvelli ályktunar Vestnorræna ráðsins nr. 2/2016 sem samþykkt var á ársfundi ráðsins 22. ágúst 2016 í Qaqortoq á Grænlandi.

Vestnorræna ráðið hefur beitt sér fyrir því að íbúar Vestur-Norðurlanda öðlist aukna þekkingu á samfélögum hvert annars. Meðal annars hefur Vestnorræna ráðið í samstarfi við sveitarfélög og ríkisstjórnir haldið vestnorræna daga þar sem hvert land hefur staðið fyrir viðburðum sem miða að því að fræða almenning um hin löndin.

Vestnorræna ráðið telur mikilvægt að stofnaðir séu skólar sem stuðli að því að ungmenni alist upp með vitund um vestnorrænu löndin og íbúa þeirra, og jafnframt að ungmenni á Vestur-Norðurlöndum kynnist og fræðist um menningu og tungumál nágrannalandanna.

Hægt er að byggja á fyrirkomulagi danskra eftirskóla (d. efterskoler), en þeir eru þekktir á Grænlandi og í Færeyjum. Á Íslandi er ekki algengt að ungmenni fari í eftirskóla, en hefð hefur verið fyrir því síðan á sjöunda áratugnum að grænlensk ungmenni stundi slíkt nám í Danmörku. Einnig hafa verið stofnaðir tveir eftirskólar á Grænlandi, þ.e. í Qasigiannguit og Maniitsoq. Nemendur þar eru á aldrinum fjórtán til sautján ára. Ungmennin upplifa þar nýja hluti, búa sig undir menntaskólanám eða annað nám og kynnast því að vera að heiman og læra að bjarga sér sjálf. Sama á við um Færeyjar, en þaðan fara ungmenni oft í eftirskóla í Danmörku að loknum grunnskóla eða taka síðasta ár grunnskólans þar.

Fyrirkomulag námsins í hverju landi ætti að byggjast á menningu og tungumáli þess lands enda er meginmarkmiðið að miðla þessum þáttum til nemenda.

Skólakerfi vestnorrænu landanna eru að sumu leyti ólík. Það þarf því að hafa samráð um fyrirkomulag eftirskólanna í löndunum þremur og taka tillit til þessa munar þegar og ef þessi tilmæli verða að veruleika.
Ráðstefna um stöðu Íslands, Færeyja og Grænlands í nýjum veruleika alþjóðastjórnmála Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 47

147. löggjafarþing 2017–2018.

Þingskjal 47 - 47. mál.

Tillaga til þingsályktunar um að halda ráðstefnu um stöðu Íslands, Færeyja og Grænlands í nýjum veruleika alþjóðastjórnmála.

Frá Íslandsdeild Vestnorræna ráðsins.

Alþingi ályktar að skora á ríkisstjórnina að halda ráðstefnu um stöðu Vestur-Norðurlanda (Íslands, Færeyja og Grænlands) í nýjum veruleika alþjóðastjórnmála.

Greinargerð.

Tillaga þessi er lögð fram á grundvelli ályktunar Vestnorræna ráðsins nr. 3/2016 sem samþykkt var á ársfundi ráðsins 22. ágúst 2016 í Qaqortoq á Grænlandi.

Eftir lok kalda stríðsins urðu vestnorrænu löndin þrjú í auknum mæli jaðarsvæði í alþjóðastjórnmálum þar sem sviðsljósið beindist að Mið-Austurlöndum og Kína. Rússar og Bandaríkjamenn skáru niður í vopnabúrum sínum og m.a. var í áföngum dregið úr starfsemi herstöðva í vestnorrænu löndunum þremur.

Á síðustu árum hafa aftur orðið mikil umskipti í alþjóðastjórnmálum. Rússland hefur átt þátt í ýmsum átökum í Evrópu, straumur flóttamanna frá Mið-Austurlöndum og Afríku til Evrópu hefur aukist verulega og hryðjuverkaógnin virðist einnig hafa aukist. Í Tyrklandi gerði herinn tilraun til valdaráns og stefna Tyrkja gagnvart Evrópu hefur breyst verulega. Jafnframt hefur áhugi Kínverja á umheiminum aukist og þeir hafa m.a. beint sjónum sínum að Vestur-Norðurlöndum.

Það eru einkum deilur Rússa og NATO sem hafa beint sjónum manna á ný að Vestur-Norðurlöndum í alþjóðastjórnmálunum, en flóttamannastraumurinn og aukinn áhugi Kínverja á vestnorrænu löndunum hefur einnig átt sinn þátt í þessari þróun.

Það er viðbúið að fyrirspurnir sem tengjast alþjóðastjórnmálum muni berast löndunum þremur. Til dæmis er hugsanlegt að NATO vilji á ný efla herstöðvar við Norður-Atlantshaf.

Öll vestnorrænu löndin eru herlaus, eiga aðild að NATO og eru á sama landfræðilega svæði. Löndin gætu því gegnt sams konar hlutverki í átökum framtíðarinnar og markmið ráðstefnunnar væri að búa löndin undir að takast á við nýtt framtíðarhlutverk á vettvangi alþjóðastjórnmálanna.
Skipting útsvarstekna milli sveitarfélaga Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 49

147. löggjafarþing 2017–2018.

Þingskjal 49 - 49. mál.

Tillaga til þingsályktunar um skiptingu útsvarstekna milli sveitarfélaga.

Flm.: Þórunn Egilsdóttir, Elsa Lára Arnardóttir, Einar Brynjólfsson, Silja Dögg Gunnarsdóttir.

Alþingi ályktar að fela fjármála- og efnahagsráðherra að skipa starfshóp sem kanni hvort unnt sé að skipta útsvarstekjum milli tveggja sveitarfélaga. Ráðherra kynni niðurstöður starfshópsins eigi síðar en 1. mars 2018.

Ráðherra hafi samráð við ráðherra sem fer með sveitarstjórnarmál og Samband íslenskra sveitarfélaga.

Greinargerð.

Þingsályktunartillaga þessi var áður flutt á 146. þingi (270. mál) en náði ekki fram að ganga. Hún er nú endurflutt óbreytt að efni til.

Með þingsályktunartillögu þessari er fjármála- og efnahagsráðherra falið að skipa starfshóp sem kanni möguleikann á skiptingu útsvarstekna milli tveggja sveitarfélaga.

Nokkuð er um að einstaklingar eigi frístundahús eða jörð, án þess að þar sé stundaður búskapur, í öðru sveitarfélagi en lögheimili er. Útsvarstekjur einstaklings renna til þess sveitarfélags þar sem hann á lögheimili og þar með renna engar útsvarstekjur til sveitarfélagsins þar sem frístundahús eða jörð viðkomandi er staðsett. Jafnvel getur verið um það að ræða að dvalið sé drjúgan hluta ársins á viðkomandi jörð eða í frístundahúsi og þá myndast oft krafa eða vænting um tiltekna þjónustu frá því sveitarfélagi þar sem jörð eða frístundahús er staðsett. Sem dæmi má nefna óskir um snjómokstur og ýmsa aðra þjónustu.

Flutningsmenn telja brýnt að kanna hvort unnt sé að leita leiða til að bregðast við framangreindri áskorun.
Minning tveggja alda afmælis Jóns Árnasonar Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 9

147. löggjafarþing 2017–2018.

Þingskjal 9 - 9. mál.

Tillaga til þingsályktunar um minningu tveggja alda afmælis Jóns Árnasonar.

Flm.: Vilhjálmur Bjarnason, Katrín Jakobsdóttir, Valgerður Gunnarsdóttir.

Alþingi ályktar að fela mennta- og menningarmálaráðherra að láta minnast Jóns Árnasonar, landsbókavarðar og þjóðsagnasafnara, með tilhlýðilegum hætti þegar tvær aldir eru liðnar frá fæðingu þessa merka fræðimanns á sviði íslensks menningararfs. Verði Jóns meðal annars minnst með því að Landsbókasafn Íslands og Háskóli Íslands standi fyrir veglegri ráðstefnu um lífsstarf hans. Þá verði sett upp lágmynd af Jóni í húsakynnum Landsbókasafnsins og einnig norður á Skaga, sem næst fæðingarstað hans. Slíkt látlaust minnismerki hæfði vel minningu Jóns.

Kostnaður við ráðstefnuhald og gerð minnismerkis greiðist af ríkissjóði og tillit verði tekið til þess í fjárlögum.

Greinargerð.

Tillaga þessi var áður flutt á 144. löggjafarþingi (369. mál), á 145. löggjafarþingi (44. mál) og á 146. löggjafarþingi (65. mál) en varð ekki útrætt.

Jón Árnason, landsbókavörður og þjóðsagnasafnari með meiru, fæddist á Hofi á Skagaströnd 17. ágúst 1819. Hann lést 4. september 1888. Hvíla bein hans í gamla kirkjugarðinum við Suðurgötu.

Jón Árnason og Magnús Grímsson hófu söfnun íslenskra þjóðsagna um miðja 19. öld. Þjóðernisvakning 19. aldar hafði meðal annars í för með sér áhuga á þeim frásögnum sem gengu mann fram af manni og enginn vissi höfund að og var farið að kalla þjóðsögur. Margir leikmenn og fræðimenn um alla Evrópu hófu að safna saman sögum, hver í sínu heimalandi. Áhrifamesta safnið var án efa safn þýsku bræðranna Grimm sem gáfu út Grimmsævintýri á árunum 1812–1815. Árangur af söfnun Jóns og Magnúsar leit dagsins ljós 1852 í bókinni Íslenzk æfintýri.

Fyrir forgöngu Jóns Sigurðssonar forseta og velvild Konrads Maurers kom út í Leipzig árin 1862 og 1864 tveggja binda útgáfa þjóðsagnasafns sem kennt er við Jón Árnason, Íslenzkar þjóðsögur og æfintýri. Heildarútgáfa safnsins birtist síðan á prenti á árunum 1954– 1961. Einn merkasti þjóðsagnafræðingur Evrópu á síðustu öld, írski fræðimaðurinn Séamus Ó Duilearga, lét þau ummæli falla að safn Jóns Árnasonar væri þjóðsagnasafn sem ætti engan sinn líka í víðri veröld.

Um Jón Árnason landsbókavörð segir í árbók Landsbókasafns 1944: „Það orkar ekki tvímælis, að hann er mestur verðleikamaður og gagnsmestur þeirra bókavarða, sem að safninu hafa komið hingað til, og myndi hans hafa notið enn betur, ef safnið hefði á fyrri árum hans haft betri fjárráð.“

Það er eðlilegt að slíks fræðimanns sem Jón Árnason var verði minnst með tilhlýðilegum hætti.

Áætlaður kostnaður við gerð og uppsetningu lágmynda er 5 millj. kr.

Áætlaður kostnaður við ráðstefnu og gestakomur henni tengdar er 5 millj. kr.