Biðlistar í heilbrigðisþjónustu Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 249

1996. – 1066 ár frá stofnun Alþingis.

121. löggjafarþing. – 210 . mál.

249. Tillaga til þingsályktunar um könnun á biðlistum í heilbrigðisþjónustu.

Flm.: Tómas Ingi Olrich, Einar K. Guðfinnsson, Arnbjörg Sveinsdóttir,

Sturla Böðvarsson, Guðjón Guðmundsson, Hjálmar Jónsson.

Alþingi ályktar að fela heilbrigðisráðherra að kanna ítarlega biðlista sjúklinga í heilbrigðisþjónustu. Könnuð verði samsetning biðlistanna, m.a. með tilliti til sérgreinaþjónustu, svo og búsetu sjúklinga, aldurs þeirra og biðtíma. Þá verði kannað hve bráð meðferð er og hve mikið vinnugeta er skert.

Markmið könnunarinnar verði þríþætt:

Í fyrsta lagi að afla upplýsinga í þeim tilgangi að móta tillögur um að stytta biðlistana á hagkvæman hátt.

Í öðru lagi að hægt verði að meta það á grundvelli könnunarinnar að hve miklu leyti mögulegt er og hagkvæmt að nýta þá heilbrigðisaðstöðu sem fyrir hendi er utan höfuðborgarsvæðisins til að stytta biðlistana og þar með koma í veg fyrir að sérhæfð heilbrigðisþjónusta verði bundin við höfuðborgarsvæðið eitt.

Í þriðja lagi að reyna að meta þann kostnað sem þjóðin ber vegna biðlista sem myndast hafa í heilbrigðiskerfinu.

Greinargerð.

Á síðustu árum hefur sérgreinasjúkrahúsum fækkað og dregið hefur verulega úr sérhæfðari þjónustu á smærri sjúkrahúsum víðast um landið. Sérgreinasjúkrahús eru fimm á landinu öllu, tvö í Reykjavík, eitt á Akureyri og á Akranesi, auk St. Jósefsspítala í Hafnarfirði, en auk þess er haldið uppi skurð-, fæðingar- og lyflæknisþjónustu á Akranesi, St. Fransiskusspítalanum Stykkishólmi, Ísafirði, Sauðárkróki, Húsavík, Neskaupstað, Selfossi, í Vestmannaeyjum og Keflavík.

Orsakir þessarar þróunar má rekja einkum til hraðrar tækniþróunar og aukinnar sérhæfingar á öllum sviðum læknisfræði og sjúkrahúsþjónustu. Þessi þróun hefur hins vegar stóraukið möguleika og verkefni heilbrigðisþjónustunnar. Á ýmsum sviðum hennar hafa myndast langir biðlistar. Á fjórða þúsund manns bíða nú aðgerða, og eru þá lýtalækningar ekki taldar með.

Á sama tíma og biðlistar hafa myndast hjá ákveðnum sviðum sumra sjúkrastofnana er aðstaða annars staðar vanmetin. Brýnt er að skoða gaumgæfilega hver er raunverulegur jaðarkostnaður hinna ýmsu læknisverka á sjúkrastofnunum sem geta bætt við sig verkefnum. Mikils er vert að nýta sem best þá aðstöu sem byggð hefur verið upp í landinu. Þegar ákvarðanir eru teknar um fjárveitingar til að stytta biðlista er eðlilegt að athuga sérstaklega hvort sjúkrahús á landsbyggðinni geta tekið aukinn þátt í að leysa vandann og leita um leið leiða til að viðhalda og efla sérhæfða heilbrigðisþjónustu utan höfuðborgarsvæðisins. Er það ekki síst mikilvægt af öryggisástæðum.

Bið sjúklinga eftir meðferð eða þjónustu heilbrigðiskerfisins veldur ekki einungis þeim þjáningum sem biðtímann þreyja. Biðlistarnir skapa einnig sérstök andleg og líkamleg heilbrigðisvandamál. Fjárhagslegur kostnaður er mikill og deilist niður á sjúklinga, fjölskyldur þeirra, vinnuveitendur og hið opinbera. Þótt erfitt geti reynst að meta slíkan kostnað hlýtur þó að vera brýnt að freista þess að meta hann í samanburði við þá fjármuni sem stytting biðlistanna krefst.

Fjöldi sjúklinga á biðlistum árin 1991–1996.

1991

1992

1993

1994

1995

1995-2

1996

Bæklunardeildir:

Landspítali

460

214 177 277 356 341

Borgarspítali

496

434 512 607 686 658

Landakotsspítali

134

17 5 - -

St. Jósefsspítali Hafnarfirði

0

120 108 169 208 142 137

FSA

70

135 111 111 100 59 125

Alls

1.160

920 913 1.164 1.350 1.261

Breyting frá síðustu könnun

-20,7 -0,8 27,5 16,0 -6,6

Hjartaskurðlækningar:

Landspítali

66

68 82 62 63 83

Breyting frá síðustu könnun

3,0 20,6 -24,4 1,6 31,7

Hjartaþræðingar:

Landspítali

-

86 70 100 50 105

Borgarspítali

-

53 50 59 34 28

Alls

100

139 120 159 84 133

Breyting frá síðustu könnun

39,0 -13,7 32,5 -47,2 58,3

Háls-, nef- og eyrnadeild:

Borgarspítali

-

837 841 788 847 768

St. Jósefsspítali Hafnarfirði

-

132 102 189 216 236 236

Alls

837

969 943 977 1.063 1.004

Breyting frá síðustu könnun

15,8 -2,7 3,6 8,8 -5,6

Þvagfæraskurðdeild:

Landspítali

450

395 444 459 453 232

Borgarspítali

28

96 60 44 30 73

Landakotsspítali

92

69 34 - 40

St. Jósefsspítali Hafnarfirði

0

20 60 16 67 64 64

Alls

570

580 598 519 590 369

Breyting frá síðustu könnun

1,8 3,1 -13,2 13,7 -37,5

Aðrar deildir:

BSP: Heila- og taugaskurðdeild

99

BSP: Almenn skurðdeild

271

LSP: Æðaskurðdeild

299

Alls

669

Samtals skráðir á biðlistum

(án endurhæfingar)

2.667

2.608 2.574 2.819 3.087 0 3.066

Breyting frá síðustu könnun

-2,2 -1,3 9,5 9,5 -0,7

Endurhæfing:

Borgarspítali

-

0 0 7 32

Kristnes

-

35 25 35 34 33

Reykjalundur

-

455 511 474 509

Alls

418

490 536 516 575

Breyting frá síðustu könnun

17,2 9,4 -3,7 11,4

Biðlistar (án lýtalækninga)

3.151

3.166 3.192 3.397 3.725

Breyting í %

0,5 0,8 6,4 9,7

Lýtalækningar:

Landspítali

1.000

1.330 652 660 363

St. Jósefsspítali Hafnarfirði

0

154 102 101 114

Borgarspítali

0

0 180 134 149

Alls

1.000

1.484 934 895 626

Breyting milli ára

48,4 -37,1 -4,2 -30,1

Alls - allir biðlistar

4.151

4.650 4.126 4.292 4.351

Breyting í %

12,0 -11,3 4,0 1,4