arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Heillaóskir til litáísku þjóðarinnar Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 704

1989–90. – 1059 ár frá stofnun Alþingis.

112. löggjafarþing. – 404 . mál.

Sþ.

704. Tillaga til þingsályktunar um heillaóskir til litáísku þjóðarinnar í tilefni sjálfstæðisyfirlýsingar hennar.

Frá utanríkismálanefnd.

Alþingi ályktar að senda litáísku þjóðinni heillaóskir vegna sjálfstæðisyfirlýsingar Litáens sem þjóðþingið samþykkti í gær.

Alþingi telur að sjálfsforræði þjóða með lýðræðiskjörnum þingum sé grundvöllur frjálsra samskipta og stuðli að friði í heiminum.

Alþingi fagnar því endurheimt sjálfstæðis Litáens og væntir góðrar samvinnu við lýðræðiskjörna fulltrúa þess.

Greinargerð.

Þing Litáens samþykkti í gær yfirlýsingu um endurheimt sjálfstæðis landsins. Á fundi utanríkismálanefndar í morgun var einróma samþykkt af því tilefni að flytja þingsályktunartillögu þessa.
Heillaóskir til litáísku þjóðarinnar Þingsályktun - þingskjal nr. 705

112. löggjafarþing 1989–1990.

Nr. 7/112.

Þskj. 705 - 404. mál.

Þingsályktun um heillaóskir til litáísku þjóðarinnar í tilefni sjálfstæðisyfirlýsingar hennar.

Alþingi ályktar að senda litáísku þjóðinni heillaóskir vegna sjálfstæðisyfirlýsingar Litáens sem þjóðþingið samþykkti í gær.

Alþingi telur að sjálfsforræði þjóða með lýðræðiskjörnum þingum sé grundvöllur frjálsra samskipta og stuðli að friði í heiminum.

Alþingi fagnar því endurheimt sjálfstæðis Litáens og væntir góðrar samvinnu við lýðræðiskjörna fulltrúa þess.

Samþykkt á Alþingi 26. apríl 1990.
Ályktanir Vestnorræna þingmannaráðsins 1989 Breytingartillaga - þingskjal nr. 707

1989–90. – 1059 ár frá stofnun Alþingis.

112. löggjafarþing. – 19 . mál.

Sþ.

707. Breytingartillaga við till. til þál. um ályktanir Vestnorræna þingmannaráðsins 1989.

Frá utanríkismálanefnd.

Í stað orðanna „hrint verði í framkvæmd ályktunum“ komi: vinna að framkvæmd ályktana.
Ráðning sjúkraþjálfara í öll fræðsluumdæmi Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 719

1989–90. – 1059 ár frá stofnun Alþingis.

112. löggjafarþing. – 413 . mál.

Sþ.

719. Tillaga til þingsályktunar um ráðningu sjúkraþjálfara í öll fræðsluumdæmi.

Flm.: Anna Ólafsdóttir Björnsson, Danfríður Skarphéðinsdóttir,

Guðrún Agnarsdóttir, Málmfríður Sigurðardóttir, Sigríður Lillý Baldursdóttir,

Þórhildur Þorleifsdóttir.

Alþingi ályktar að fela menntamálaráðherra að beita sér fyrir því að ráðnir verði sjúkraþjálfarar í öllum fræðsluumdæmum landsins.

Greinargerð.

Grunnskólarnir eru fjölmennustu vinnustaðir landsins og stærsti hópurinn, sem þar er við nám og störf, er börn og unglingar. Á skólaárunum er lagður grunnur að líkamlegri og andlegri velferð barna. Þau eyða mörgum klukkustundum á degi hverjum innan veggja skólans og því er mikilvægt að vel sé búið að þeim á vinnustað.

Brýnt er að tryggja skólabörnum þá sjálfsögðu þjónustu að fylgst sé með velferð þeirra á viðkvæmum uppvaxtarárum. Í upphafi skólagöngu eru bein barna ekki fullhörðnuð og samhæfing hreyfinga er einnig á viðkvæmu þroskastigi. Við rangt álag geta bein barna bognað og þroski samhæfinga og hreyfanleika líkamans er háður því að örvun sé við hæfi.

Börn þurfa, ekki síður en fullorðnir, að búa við góða vinnuaðstöðu og viðeigandi ráðgjöf og kennslu til að tryggja eðlilega líkamsbeitingu, samhæfingu og hreyfanleika. Í því skyni er hér lagt til að komið verði á fót stöðu sjúkraþjálfara í öllum fræðsluumdæmum landsins. Þar sem ekki væri kostur á sjúkraþjálfara í fast starf yrði fenginn sjúkraþjálfari af öðru svæði er veitti þá þjónustu, sem hægt væri, í hlutastarfi. Hlutverk sjúkraþjálfara væri fjórþætt:

1. Að fylgjast með vinnuaðstöðu skólabarna og veita ráðgjöf við innkaup á húsgögnum.

2. Að leiðbeina kennurum og nemendum um rétta líkamsbeitingu.

3. Að tengjast heilsugæslu skólabarna, t.d. með því að taka þátt í skólaskoðun ásamt lækni og hjúkrunarfræðingi eða skoða einstaka hópa skólabarna.

4. Að eiga samstarf við íþróttakennara vegna barna sem ekki eru í almennri leikfimi.

Þýðing forvarna og vinnuverndar hefur komið æ betur í ljós á síðari árum. Góðar forvarnir og fræðsla fækka ekki einungis veikindadögum heldur bæta einnig líðan fjölda fólks á vinnustöðum. Einfaldar úrbætur á vinnustað geta þar skipt sköpum. Góð fræðsla um líkamsbeitingu er fjárfesting sem kemur öllum til góða og minnkar líkur á að leita þurfi dýrra úrræða á sjúkrahúsum síðar meir vegna álagssjúkdóma.

Skólinn er vinnustaður barna og það fordæmi, sem þar er gefið, er veganesti út í lífið. Forvarnastarf í skólum er því ekki einungis mikilvægt til að hlífa börnum á viðkvæmu þroskaskeiði heldur jafnframt sá grunnur sem vinnuvernd framtíðarinnar byggir á.
Kynbótastöð fyrir laxfiska Nefndarálit - þingskjal nr. 749

1989–90. – 1059 ár frá stofnun Alþingis.

112. löggjafarþing. – 50 . mál.

Sþ.

749. Nefndarálit um till. til þál. um kynbótastöð fyrir laxfiska.

Frá atvinnumálanefnd.

Nefndin hefur fjallað um tillöguna og fengið um hana umsagnir frá Fjárlaga- og hagsýslustofnun, Landssambandi fiskeldis- og hafbeitarstöðva, Rannsóknastofnun landbúnaðarins, veiðimálastjóra og yfirdýralækni.

Í tillögunni er lagt til að ríkisstjórninni verði falið að láta reisa og reka kynbótastöð fyrir laxfiska. Vegna þessa vill nefndin minna á að undanfarin ár hafa kynbótarannsóknir á hafbeitarlaxi verið framkvæmdar í Laxeldisstöð ríkisins í Kollafirði þar sem m.a. hefur verið reist nýtt hús fyrir kynbætur á seiðastigi. Nefndin telur hins vegar að efling laxakynbóta sé það viðamikið verkefni að ekki sé eðlilegt að ríkið eitt sinni slíku heldur hljóti jafnframt að koma til þátttaka hagsmunaaðila í fiskeldi. Í ljósi þess frumkvæðis, sem stjórnvöld hafa haft í kynbótarannsóknum á laxi, telur nefndin eðlilegt að stjórnvöld hafi forustu um að kanna vilja hagsmunaaðila til samstarfs um þessi mál, sbr. 62. gr. laga nr. 76/1970, um lax- og silungsveiði. Nefndin leggur því til að tillögunni verði vísað til ríkisstjórnarinnar.

Ólafur Þ. Þórðarson var fjarverandi afgreiðslu málsins.

Danfríður Skarphéðinsdóttir sat fund nefndarinnar og er samþykk áliti þessu.

Alþingi, 12. mars 1990.

Árni Gunnarsson, form., frsm.

Jón Kristjánsson.

Geir Gunnarsson.

Matthías Á. Mathiesen.

Hreggviður Jónsson.

Geir H. Haarde.
Landgræðsla Þingsályktun - þingskjal nr. 760

112. löggjafarþing 1989–1990.

Nr. 8/112.

Þskj. 760 - 43. mál.

Þingsályktun um landgræðslu.

Alþingi ályktar að fela landbúnaðarráðherra að hlutast til um að gerð verði markviss áætlun um aðgerðir til að stöðva eyðingu jarðvegs og gróðurs á Íslandi þar sem þess er kostur.

Sérstök áhersla verði lögð á að afmarka þau landsvæði þar sem sandfok á sér enn stað svo að unnt sé að hefja þar skipulagt ræktunarstarf.

Kannað verði hvort Áburðarverksmiðju ríkisins muni fært að lækka verð á áburði til landgræðslustarfa sem einkum væri ráðstafað til brýnna verkefna.

Miðað verði við að um næstu aldamót verði uppblástur þessara svæða stöðvaður.

Samþykkt á Alþingi 19. mars 1990.
Atvinnumöguleikar á landsbyggðinni Þingsályktun - þingskjal nr. 761

112. löggjafarþing 1989–1990.

Nr. 9/112.

Þskj. 761 - 54. mál.

Þingsályktun um nýja atvinnumöguleika á landsbyggðinni með áherslu á fjarvinnu.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að kanna með hvaða hætti unnt er að nota nútíma tölvu- og fjarskiptatækni til að flytja verkefni á vegum ríkisstofnana og annarra aðila frá höfuðborgarsvæðinu til annarra landshluta svo og hvernig auka megi tölvufræðslu.

Sérstaklega verði kannaðir möguleikar á að nýta þessa tækni til þess að koma á laggirnar fjarvinnustofum í því skyni að fjölga störfum og auka fjölbreytni í atvinnulífi byggðarlaganna.

Samþykkt á Alþingi 19. mars 1990.
Ályktanir Vestnorræna þingmannaráðsins 1989 Þingsályktun - þingskjal nr. 762

112. löggjafarþing 1989–1990.

Nr. 10/112.

Þskj. 762 - 19. mál.

Þingsályktun um ályktanir Vestnorræna þingmannaráðsins 1989.

Alþingi ályktar að beina þeim tilmælum til ríkisstjórnarinnar að vinna að framkvæmd ályktana Vestnorræna þingmannaráðsins sem samþykktar voru á fundi ráðsins í Stykkishólmi í júní síðastliðnum og prentaðar eru með ályktun þessari sem fylgiskjal.

Fylgiskjal.

VESTNORRÆNA ÞINGMANNARÁÐIÐ

Ályktanir 5. fundar ráðsins í Stykkishólmi

13.–15. júní 1989.

I.

Vestnorræna þingmannaráðið beinir þeim tilmælum til landsstjórna Færeyja og Grænlands og ríkisstjórnar Íslands að þær veiti fé á fjárlögum næstu þrjú ár til vestnorrænu ferðamálanefndarinnar til kynningarstarfs, áætlanagerðar og markaðsrannsókna á sviði ferðamála í löndunum þremur.

II.

Vestnorræna þingmannaráðið samþykkir að skora á landsstjórn Færeyja, landsstjórn Grænlands og ríkisstjórn Íslands að vinna að því að skipuleggja kennaraskipti á grunnskóla- og framhaldsskólastigi milli landanna þriggja.

III.

Vestnorræna þingmannaráðið beinir þeim tilmælum til Alþingis Íslendinga að skrifstofa Norðurlandaráðs í Reykjavík annist fyrst um sinn verkefni stjórnunarlegs eðlis fyrir ráðið. Enn fremur að Alþingi veiti til þess nauðsynlegt fé og aðstöðu.

IV.

Vestnorræna þingmannaráðið ályktar að skora á landsstjórnir Færeyja og Grænlands og ríkisstjórn Íslands að þær geri árið 1992 að sérstöku vestnorrænu ári. Megináherslan verði lögð á jafnréttismál karla og kvenna, umhverfismál og æskulýðsmál. Ráðstefna um jafnrétti verði haldin á Íslandi, ráðstefna um umhverfismál á Grænlandi og um æskulýðsmál í Færeyjum. Enn fremur skorar ráðið á stjórnvöld að þau veiti nægilegt fé til þessara mála og tilnefni hvert einn fulltrúa til að undirbúa vestnorrænt ár 1992.

Yfirlýsing.

Með tilvísun til ályktunar nr. 4, sem samþykkt var á fundi Vestnorræna þingmannaráðsins í Ilulissat 1988, vill ráðið lýsa áhyggjum sínum af hernaðarumsvifum á Norður-Atlantshafi og hvetur stjórnvöld viðkomandi landa til að hrinda í framkvæmd þeim tillögum sem birtar eru í ályktuninni, m.a. með því að kalla strax til hóp sérfræðinga til að annast fyrrnefnd umhverfisvandamál. Ráðið skorar því á landsstjórnir Færeyja og Grænlands og ríkisstjórn Íslands að þær geri allt sem í þeirra valdi stendur til að beita stórveldin þrýstingi í því skyni að flýta afvopnun á Norður-Atlantshafi.

Ráðið lýsir yfir miklum áhyggjum af auknum siglingum kjarnorkuknúinna skipa og kafbáta á þessu hafsvæði. Er það mat ráðsins að öllu máli skipti fyrir umhverfi landanna þriggja og tilvist að höfin verði gerð kjarnorkuvopnalaus.

Samþykkt á Alþingi 19. mars 1990.
Rammasamningur um samvinnu á sviði vísinda og tækni milli Íslands og Evrópubandalaganna Stjórnartillaga - þingskjal nr. 789

1989–90. – 1059 ár frá stofnun Alþingis.

112. löggjafarþing. – 454 . mál.

Sþ.

789. Tillaga til þingsályktunar um staðfestingu rammasamnings um samvinnu á sviði vísinda og tækni milli Íslands og Evrópubandalaganna.

(Lögð fyrir Alþingi á 112. löggjafarþingi 1989–90.)

Alþingi ályktar að heimila ríkisstjórninni að staðfesta fyrir Íslands hönd rammasamning um samvinnu á sviði vísinda og tækni milli lýðveldisins Íslands og Evrópubandalaganna sem gerður var í Brussel 30. október 1989.

Athugasemdir við þingsályktunartillögu þessa.

Með þingsályktunartillögu þessari fer ríkisstjórnin þess á leit að Alþingi heimili staðfestingu rammasamnings um samvinnu á sviði vísinda og tækni sem gerður var í Brussel 30. október 1989. Samningurinn er birtur sem fylgiskjal með tillögu þessari.

Samningur þessi er árangur samningaviðræðna milli fulltrúa Íslands og fulltrúa ráðs Evrópubandalaganna, en samkomulag náðist um drög að samningi í september 1988. Umsagnar Rannsóknaráðs ríkisins og Vísindaráðs var leitað og af þeirra hálfu var mælt með því að íslensk stjórnvöld staðfestu samninginn hið fyrsta. Samningurinn var síðan undirritaður í Brussel 30. október 1989. Hann er hliðstæður öðrum tvíhliða rammasamningum við Evrópubandalögin sem öll EFTA-ríki nema Ísland hafa nú þegar samþykkt.

Markmið þessa samnings er að auðvelda og auka tvíhliða samstarf Íslands og Evrópubandalaganna á sviði vísinda, tækni, rannsókna og þróunar. Þetta markmið er í samræmi við þá stefnu íslenskra stjórnvalda að Ísland verði virkur þátttakandi í menningarlegri og vísindalegri samvinnu Evrópuþjóða.

Samningurinn felur í sér ákvæði um samstarf stjórnvalda, opinberra fyrirtækja og einkafyrirtækja sem taka þátt í rannsóknaáætlunum á Íslandi eða í löndum Evrópubandalaganna. Þessu samstarfi yrði fylgt eftir m.a. með heimsóknum og skiptum á vísindamönnum, verkfræðingum og tæknimönnum.

Rammasamningurinn býr í haginn fyrir aðild Íslendinga að öðrum vísindaáætlunum Evrópubandalaganna. Í þessu sambandi má nefna hvataáætlun („Science“-áætlun) Evrópubandalaganna sem gæti eflt vísindastarfsemi í mikilvægum greinum, svo sem á sviði jarðhitarannsókna og hafrannsókna. Önnur slík samstarfsverkefni eru COMETT-verkefnið sem fjallar um samstarf milli háskóla og atvinnulífs á sviði tækniþróunar og ERASMUS-áætlunin sem skipuleggur nemenda- og kennaraskipti á milli háskóla. Þannig er rammasamningurinn í raun umgjörð fyrir þátttöku í einstökum verkefnum eftir því sem um er samið í hverju tilviki.

Ef rétt er á málum haldið gæti rammasamningurinn bæði eflt það vísinda- og tæknisamstarf milli Íslands og Evrópubandalaganna sem fyrir er og opnað aðra möguleika á samstarfi um rannsóknir sem ykju skilning á íslensku umhverfi og auðlindum.

Fylgiskjal.

(Texti er ekki til í tölvutæku formi.)
Rit um kristni á Íslandi í þúsund ár Nefndarálit - þingskjal nr. 792

1989–90. – 1059 ár frá stofnun Alþingis.

112. löggjafarþing. – 431 . mál.

Sþ.

792. Nefndarálit um till. til þál. um samningu rits um kristni á Íslandi í þúsund ár.

Frá allsherjarnefnd.

Nefndin hefur fjallað um tillöguna og fékk á sinn fund biskup Íslands, herra Ólaf Skúlason.

Nefndin mælir með því að tillagan verði samþykkt.

Karl Steinar Guðnason var fjarverandi afgreiðslu málsins.

Alþingi, 23. mars 1990.

Guðni Ágústsson, form., frsm.

Jón Kristjánsson, fundaskr.

Guðrún Helgadóttir.

Ingi Björn Albertsson.

Kristinn Pétursson.

Eggert Haukdal.
Þjóðleikhús Íslendinga Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 796

1989–90. – 1059 ár frá stofnun Alþingis.

112. löggjafarþing. – 459 . mál.

Sþ.

796. Tillaga til þingsályktunar um framkvæmdir við Þjóðleikhús Íslendinga.

Flm.: Eiður Guðnason.

Alþingi ályktar að hætt skuli við fyrirhugaðar stórbreytingar á svölum og sal Þjóðleikhússins sem fái að halda sér sem allra næst þeim hætti sem arkitekt hússins hugsaði sér.

Alþingi felur menntamálaráðherra í samráði við fjárveitinganefnd Alþingis að sjá til þess að á næstu tveimur til þremur árum fari fram nauðsynlegt viðhald og viðgerðir á Þjóðleikhúsinu og aðgengi fyrir fatlaða verði bætt. Kappkostað verði að þessar aðgerðir hafi sem minnsta röskun í för með sér á starfsemi leikhússins.

Greinargerð.

Ljóst er að þær miklu breytingar, sem rætt er nú um að gera á Þjóðleikhúsinu, mæta mikilli andstöðu. Flutningsmaður telur að áhorfendasalur og svalir eigi að vera sem næst því sem Guðjón Samúelsson, arkitekt hússins, ætlaðist til.

Um langt árabil hefur viðhald hússins verið vanrækt. Þar þarf margt að endurbæta og lagfæra sem úr sér er gengið. Tekur það bæði til aðstöðu starfsfólks, tæknibúnaðar, lagna, aðgengis fyrir fatlaða og ekki síst sjálfrar byggingarinnar.

Þjóðleikhúsið er ómetanlegur hluti menningararfs Íslendinga. Því á að halda vel við og verja skemmdum. Þær gjörbreytingar, sem fyrirhugaðar eru á innviðum hússins, eru að mati flutningsmanns síður en svo til bóta og því beri að hætta við þær. Tilgangur þessarar tillögu er að koma í veg fyrir það menningarlega slys sem umturnun leikhússalarins væri að mati flutningsmanns.
Veiðar á hrefnu Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 809

1989–90. – 1059 ár frá stofnun Alþingis.

112. löggjafarþing. – 464 . mál.

Sþ.

809. Tillaga til þingsályktunar um að heimila veiðar á hrefnu.

Flm.: Sighvatur Björgvinsson, Skúli Alexandersson.

Alþingi ályktar að skora á sjávarútvegsráðherra að heimila takmarkaðar veiðar á hrefnu sumarið 1990. Veiðarnar skulu stundaðar undir umsjón Hafrannsóknastofnunar í því skyni m.a. að meta ástand og stærð hrefnustofnsins og leggja grundvöll að hagnýtingu hans í atvinnuskyni í samræmi við niðurstöður um veiðiþol hans.

Greinargerð.

Tillaga þessi var flutt á síðasta þingi en hlaut þá ekki afgreiðslu. Hún er enn brýnni nú en þá.

Nú um fárra ára skeið hafa veiðar á hrefnu verið bannaðar. Þegar það var gert var talin nokkur óvissa um stærð hrefnustofnsins og töldu jafnvel sumir að hrefnum kynni að hafa fækkað svo við landið að ástæða væri til þess að draga mjög verulega úr veiðum eða jafnvel að hætta þeim. Slíkt var þó alls ekki áformað heldur þvert á móti fyrirhugað að veita veiðiheimildir, en mjög takmarkaðar í samræmi við sérstaka áætlun um veiðar á hrefnu undir stjórn og eftirliti Hafrannsóknastofnunar. Sú áætlun sá hins vegar aldrei dagsins ljós af ýmsum ástæðum.

Árlega hafa menn hins vegar átt á því von að áætlun þessi kæmi fram og veiðar gætu hafist. Það fólk, sem haft hafði lífsviðurværi sitt af veiði og verkun hrefnu og lagt fram verulega fjármuni til þess að byggja upp aðstöðu til veiða og vinnslu, hefur stöðugt lifað í voninni um að þær veiðar, sem sjávarútvegsráðuneytið hafði boðað, gætu hafist. Þessir menn hafa lagt mjög hart að sér við að þrauka og lifað í voninni. Þeir hafa reynt með harðfylgi og atorku að halda við skipum og búnaði í landi og orðið að leggja á sig og fjölskyldur sínar þunga byrði. Sama má segja um aðra sem atvinnu sína áttu undir þessum veiðum. Um var þar að ræða íbúa fámennra byggðarlaga, einkum á Vestur- og Norðurlandi, þar sem atvinnulíf er fábreytt og örðugt. Fólkið á þessum stöðum hefur beðið og vonað ár hvert að takmarkaðar veiðar gætu hafist en ávallt orðið fyrir vonbrigðum.

Á þeim árum, sem liðið hafa án þess að hrefnuveiðar væru stundaðar, hefur ýmis ný vitneskja bæst við um hrefnufjölda við Ísland. Við talningu hefur komið í ljós að hrefnur eru við og umhverfis landið í þúsundatali og eru menn almennt sammála um að engin ástæða sé til að ætla að stofninn sé í hættu heldur bendi þvert á móti allt til þess að meira en óhætt sé að hefja hrefnuveiðar í atvinnuskyni á ný.

Það er ekki nauðsynlegt að halda þeim sem afkomu sína eiga undir hrefnuveiðum í frekari óvissu um framtíð veiðanna og það er ástæðulaust að ganga ekki úr skugga um það með takmörkuðum veiðum að óhætt sé að nýta þessa auðlind sjávarins með eðlilegum og skynsamlegum hætti eins og allt bendir til.
Rit um kristni á Íslandi í þúsund ár Þingsályktun - þingskjal nr. 810

112. löggjafarþing 1989–1990.

Nr. 11/112.

Þskj. 810 - 431. mál.

Þingsályktun um samningu rits um kristni á Íslandi í þúsund ár.

Alþingi samþykkir, með tilvísun til þingsályktunar frá 17. apríl 1986 um þúsund ára afmæli kristnitökunnar, að fela forsetum þingsins í samráði við þjóðkirkju Íslands og guðfræðideild Háskóla Íslands að standa fyrir samningu ritverks um kristni á Íslandi og áhrif hennar á þjóðlíf og menningu í þúsund ár.

Forsetar þingsins skipi að höfðu samráði við biskup Íslands þriggja manna ritstjórn og ráði ritstjóra verksins frá ársbyrjun 1991. Ritstjóri ráði síðar aðra þá höfunda er að verkinu standa með samþykki ritstjórnar.

Kostnaður við verkið greiðist með öðrum útgjöldum Alþingis.

Ljúka skal samningu verksins á fimm árum.

Samþykkt á Alþingi 26. mars 1990.
Vegáætlun 1989–1992 Stjórnartillaga - þingskjal nr. 811

1989–90. – 1059 ár frá stofnun Alþingis.

112. löggjafarþing. – 465 . mál.

Sþ.

811. Tillaga til þingsályktunar um breytingu á þingsályktun um vegáætlun fyrir árin 1989–1992.

(Lögð fyrir Alþingi á 112. löggjafarþingi 1989–90.)

(Texti er ekki til tölvutækur.)
Viðurkenning Íslands á fullveldi Litáens Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 824

1989–90. – 1059 ár frá stofnun Alþingis.

112. löggjafarþing. – 471 . mál.

Sþ.

824. Tillaga til þingsályktunar um viðurkenningu Íslands á fullveldi og ríkisstjórn Litáens.

Flm.: Þorsteinn Pálsson, Ragnhildur Helgadóttir, Guðmundur H. Garðarsson,

Ingi Björn Albertsson, Matthías Bjarnason, Matthías Á. Mathiesen,

Halldór Blöndal, Birgir Ísl. Gunnarsson, Geir H. Haarde.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að viðurkenna þegar í stað sjálfstæði og fullveldi Litáens, að viðurkenna ríkisstjórnina þar sem rétta og lögmæta ríkisstjórn Litáens og taka upp stjórnmálasamband við Litáen. Þá felur Alþingi ríkisstjórninni að hvetja til þess að önnur norræn ríki sýni með sama hætti eindreginn stuðning við Litáen.

Greinargerð.

Hinn 11. mars sl. lýsti lýðræðislega kjörið þing Litáens yfir sjálfstæði landsins. Litáen varð upphaflega sjálfstætt ríki árið 1918, sama ár og Íslendingar fengu fullveldi, en var með valdbeitingu innlimað í Sovétríkin í júní 1940 í kjölfar griðasáttmála Hitlers og Stalíns árið áður.

Í hálfa öld hefur Litáen verið á grundvelli valdbeitingar eitt sovétlýðveldanna. Sovétstjórnin viðurkennir ekki enn sjálfstæði Litáens og hefur að undanförnu haft í frammi aðgerðir, m.a. með hernaðarógnun, til að þröngva Litáen til að afturkalla sjálfstæðisyfirlýsingu sína.

Ætla verður að á Íslandi ríki almennur skilningur á sjálfstæðiskröfu Litáa sem eiga merka sögu, eigin tungu og þjóðmenningu. Alþingi hefur þegar að frumkvæði utanríkismálanefndar sent Litáen heillaóskir með sjálfstæðisyfirlýsingu þeirra.

Af hálfu utanríkisráðherra hefur því sjónarmiði verið haldið fram að Íslendingar þurfi ekki að viðurkenna sjálfstæði Litáens formlega þar sem viðurkenning Dana á sjálfstæði ríkisins frá 1921, er þeir fóru með utanríkismál Íslands, sé enn í gildi. Þessi rök geta ekki talist fullnægjandi

þegar annars vegar er haft í huga að Litáen hefur verið ófrjálst ríki í hálfa öld og hins vegar að Ísland fékk ekki forræði utanríkismála sinna fyrr en 1944, eftir að Litáen hafði verið innlimað í Sovétríkin. Öll rök hníga þess vegna að því að árétta beri formlega viðurkenningu Íslands á sjálfstæði Litáens og stuðning við ríkisstjórn landsins.
Ný samvinnulög Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 835

1989–90. – 1059 ár frá stofnun Alþingis.

112. löggjafarþing. – 478 . mál.

Sþ.

835. Tillaga til þingsályktunar um ný samvinnulög.

Flm.: Jóhannes Geir Sigurgeirsson, Jón Kristjánsson.

Alþingi ályktar að skora á ríkisstjórnina að hlutast til um að ljúka undirbúningi frumvarps um ný samvinnulög á komandi sumri. Frumvarpið verði lagt fyrir Alþingi á fyrstu dögum haustþings.

Greinargerð.

Þau lög, sem nú eru í gildi um samvinnufélög og rekstur þeirra, eru frá árinu 1937 og taka mið af þjóðfélagsaðstæðum millistríðsáranna.

Á undanförnum árum hefur vinna við endurskoðun samvinnulaganna margsinnis verið hafin, en aldrei komist svo langt að frumvarp að nýjum lögum væri lagt fram.

Viðskiptaráðherra hefur upplýst að til séu drög að nýjum lögum um samvinnufélög, en málið sé nú í nokkurri biðstöðu, m.a. vegna þess að forustumenn samvinnuhreyfingarinnar hafi ekki sýnt málinu áhuga.

Ljóst er að nú síðustu mánuðina er vaxandi umræða meðal samvinnumanna í þá átt að aðlaga rekstrarform samvinnustarfsins nýjum og gjörbreyttum þjóðfélagsaðstæðum þannig að úr þeirri átt yrði nýjum lögum tekið vel í dag.

Lög um hlutafélög hafa að undanförnu veri sniðin að nýjum aðstæðum, sömuleiðis skattalög með það að markmiði að auðvelda fyrirtækjum aðgang að nýju eigin fé með aukningu hlutafjár. Um þetta hefur verið mikil samstaða á Alþingi og er skemmst að minnast hraðrar afgreiðslu frumvarps um margfeldiskosningu við stjórnarkjör í hlutafélögum nú nýverið.

Það er brýn nauðsyn fyrir íslenskt atvinnulíf að löggjafinn sjái til þess að til séu á hverjum tíma nútímaleg form fyrir atvinnurekstur, hvort sem menn aðhyllast einkarekstur eða samvinnuformið, og skapa á þann hátt grunn fyrir heilbrigða samkeppni og sem almennasta þátttöku þjóðarinnar í atvinnurekstri.

Flutningsmenn þessarar tillögu eru þess fullvissir, með skírskotun til þess sem kemur fram í þessari greinargerð, að það sé vilji fyrir því á Alþingi að afgreiða þessa tillögu fljótt og vel, enda eru efnisatriði hennar skýr og þarfnast ekki mikillar umfjöllunar.