arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Verslunarrekstur í Flugstöð Leifs Eiríkssonar Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 208

1995. – 1065 ár frá stofnun Alþingis.

120. löggjafarþing. – 166 . mál.

208. Tillaga til þingsályktunar um verslunarrekstur í Flugstöð Leifs Eiríkssonar.

Flm.: Guðmundur Hallvarðsson, Kristján Pálsson.

Alþingi ályktar að fela fjármálaráðherra að gera nú þegar þær breytingar á verslunarrekstri sem fram fer í Flugstöð Leifs Eiríkssonar sem geri einstaklingum og fyrirtækjum kleift að setja upp og reka tollfrjálsar verslanir fyrir ferðamenn, en jafnframt dragi hið opinbera sig út úr rekstri tollfrjálsra verslana þar.

Greinargerð.

Eitt af grundvallaratriðum samningsins um Evrópska efnahagssvæðið er jöfnun samkeppnisskilyrða. Til að svo megi verða þurfa einstaklingar og fyrirtæki, jafnt hér á landi sem annars staðar, að eiga jafnan rétt á að bjóða fram þjónustu sína, hvort sem um er að ræða viðskipti innan lands eða milli landa. Ein stærsta verslun landsins, með veltu upp á 1.980 millj. kr., er rekin af hinu opinbera í Leifsstöð. Flutningsmenn tillögunnar telja óeðlilegt að hið opinbera sinni þessari starfsemi. Nú þegar er rætt um einkavæðingu flughafnarinnar. Meira skiptir að hið opinbera dragi sig alfarið út úr öllum verslunarrekstri á Keflavíkurflugvelli og fái hann í hendur einkaaðilum. Þetta gæti gerst með því að skipta núverandi húsnæði fríhafnarinnar í einingar sem unnt væri að leigja út til einkaaðila til ákveðins tíma í senn og sæju þeir sjálfir um atvinnustarfsemina. Ekki þyrfti að koma til neinnar lagabreytingar af þessum sökum þar sem 79. gr. tollalaga, nr. 55/1987, heimilar nú þegar rekstur tollfrjálsra verslana í flugstöðvum.

Á síðasta ári fóru u.þ.b. 840 þúsund ferðamenn um flugstöðina í Keflavík og er þá hvort tveggja talið, ferðamenn sem áttu þar stutta viðdvöl (transit) og ferðamenn sem dvöldust lengur hér, auk íslenskra ferðamanna. Almennt er talið að ferðamenn verji u.þ.b. 25% af ferðafé sínu til verslunar, og er þá ekki meðtalinn matur og drykkur. Því er ljóst að það skiptir verslunina í landinu verulegu máli að fá aðgang að þessu viðskiptasviði. Nú eru þær vörur, sem eru á boðstólum í fríhöfninni í Leifsstöð, seldar ferðamönnum á mun lægra verði en kaupmenn geta almennt boðið þar sem af þeim eru hvorki innheimtir tollar, vörugjöld né virðisaukaskattur. Hið opinbera innheimtir sömu gjöld og það sleppir sjálft af þeim vörum sem seldar eru í fríhöfninni í Leifsstöð af annarri verslun í landinu. Allir sjá hversu gífurlegt óréttlæti og mismunun hér er um að ræða. Það getur aldrei talist hlutverk hins opinbera að stunda verslun í samkeppni við einkaaðila. Mun eðlilegra hlýtur að teljast að hið opinbera skapi einstaklingum færi á að stunda slíka atvinnustarfsemi í innbyrðis samkeppni.
Endurskoðun á meiðyrðalöggjöfinni Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 209

1995. – 1065 ár frá stofnun Alþingis.

120. löggjafarþing. – 167 . mál.

209. Tillaga til þingsályktunar um endurskoðun á meiðyrðalöggjöfinni.

Flm.: Drífa Sigfúsdóttir, Jón Kristjánsson, Siv Friðleifsdóttir.

Alþingi ályktar að fela dómsmálaráðherra að láta endurskoða 234.–242. gr. í XXV. kafla almennra hegningarlaga sem fjallar um ærumeiðingar og brot gegn friðhelgi einkalífs.

Greinargerð.

Gott mannorð er hverjum manni mikilvægt. Þeir sem hafa unnið sér virðingu samfélagsins geta þó án tilefnis verið sviptir henni. Höfundur Hávamála trúði því að sá sem ætti góðan orðstír gæti ekki glatað honum en í nútímasamfélagi er staðreyndin önnur. Á undanförnum árum hafa komið upp ýmis mál þar sem menn telja sig hafa verið sviptir ærunni að ósekju. Einkum er í þessu sambandi rætt um fjölmiðla og ekki síst svokallaða „slúðurdálka“ þeirra. Fjölmiðlar verða sífellt öflugri og ná til fleiri notenda. Með margmiðlun hafa opnast nýjar leiðir til tjáskipta sem nota má til góðra hluta og einnig til hins verra. Með einföldum hætti má t.d. koma upplýsingum um menn og málefni á framfæri við óteljandi aðila um allan heim. Upplýsingar, sem sendar eru t.d. sem fréttir, verða tæplega afturkallaðar. Veraldarvefurinn hefur opnað nýja möguleika sem hægt er að misnota eins og nýleg dæmi sanna. Að gefnu tilefni telja flutningsmenn því rétt að endurskoða meiðyrðalöggjöfina sem sett var fyrir 55 árum.

Fleiri hliðar eru á málinu og hafa fréttamenn oft vakið athygli á að lögin þurfi að endurskoða. Flutningsmenn telja rétt að virða einnig sjónarmið þeirra.
Réttindi og skyldur ábyrgðarmanna fjárskuldbindinga einstaklinga Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 210

1995. – 1065 ár frá stofnun Alþingis.

120. löggjafarþing. – 168 . mál.

210. Tillaga til þingsályktunar um réttindi og skyldur ábyrgðarmanna fjárskuldbindinga einstaklinga.

Flm.: Drífa Sigfúsdóttir, Magnús Stefánsson, Ísólfur Gylfi Pálmason.

Alþingi ályktar að fela viðskiptaráðherra að skipa nú þegar nefnd til að semja frumvarp til laga um réttindi og skyldur ábyrgðarmanna fjárskuldbindinga einstaklinga.

Greinargerð.

Á undanförnum árum hafa fjölmörg mál vakið upp spurningar um réttindi og skyldur ábyrgðarmanna fjárskuldbindinga. Mest áberandi eru kvartanir í málum þar sem skuldari fær lán sem er hærra en skuldarinn er fær um að ráða við miðað við óbreyttar aðstæður. Einnig eru fjölmörg dæmi um mál þar sem aðstæður skuldara hafa breyst, svo sem vegna veikinda eða atvinnuleysis.

Mjög mikilvægt er fyrir ábyrgðarmenn að upplýsingaskylda lánveitenda sé rík þannig að mönnum sé ljóst hvað þeir eru að takast á hendur. Áríðandi er að upplýsingablöð fyrir neytendur liggi frammi í bönkum þar sem m.a. ýmis hugtök eru skýrð, upplýsingar veittar um ábyrgð sem fylgir undirskrift ábyrgðarmanna og hvað beri að forðast. Það er sorglegt þegar fólk missir aleiguna eftir að hafa skrifað upp á fyrir ættingja, vin eða kunningja. Augljóst er að margt af þessu fólki hefur ekki gert sér fullkomlega grein fyrir afleiðingunum. Ábyrgðarmenn ættu að eiga rétt á upplýsingum um fjárhagsstöðu skuldara og möguleika þeirra til að standa við skuldbindingar sínar.

Í Finnlandi hafa verið samþykkt lög sem fjalla um ríka upplýsingaskyldu gagnvart ábyrgðarmönnum og um bann við ákveðnum ábyrgðarsamningum.

Í Noregi hefur verið unnið frumvarp til laga um skuldbindingar ábyrgðarmanna og tryggingar vegna veðsetningar þriðja manns. Þar er um að ræða vernd fyrir ábyrgðarmenn, svo sem upplýsingaskyldu fyrir gerð samnings, hvert sé innihald samnings, um skyldu til að vara ábyrgðarmenn við breytingum á samningi, um bann við því að tryggingu sé vikið til hliðar, niðurfellingu ábyrgðar og tryggingu sem ábyrgðarmaður getur tekið, hvenær hægt sé að ganga að ábyrgðarmanni o.fl.

Með því að tryggja í lögum vernd fyrir ábyrgðarmenn er um leið verið að stuðla að því að gætt sé hófs í lánveitingum til skuldara sem illa ráða við skuldbindingar sínar. Þá mun aukin upplýsingaskylda vonandi draga úr óþarfa neyslulánum og því verka sem fyrirbyggjandi ráðstöfun gegn of mikilli skuldasöfnun.
Mótmæli við kjarnorkutilraunum Frakka og Kínverja Nefndarálit - þingskjal nr. 222

1995. – 1065 ár frá stofnun Alþingis.

120. löggjafarþing. – 31 . mál.

222. Nefndarálit um till. til þál. um mótmæli við kjarnorkutilraunum Frakka og Kínverja.

Frá utanríkismálanefnd.

Nefndin hefur fjallað um málið og er samstaða innan hennar um að leggja til að Alþingi ítreki mótmæli íslenskra stjórnvalda við kjarnorkutilraunum Frakka og Kínverja. Í flestum ríkjum heims hafa stjórnvöld og almenningur lýst yfir vonbrigðum með tilraunasprengingar Frakka og Kínverja og mótmælt þeim harðlega. Þau mótmæli hafa verið höfð að engu til þessa og í þessari viku sprengdu Frakkar fjórðu tilraunasprengju sína.

Allsherjarþing Sameinuðu þjóðanna samþykkti nýlega með 95 atkvæðum gegn 12 að fordæma tilraunirnar. Þá sátu 45 ríki hjá við atkvæðagreiðsluna. Ísland greiddi atkvæði með tillögunni.

Á þingi Alþjóðaþingmannasambandsins í Búkarest í október sl. var samþykkt harðorð ályktun gegn kjarnavopnatilraunum þessara ríkja og naut hún yfirgnæfandi stuðnings þingmanna alls staðar að úr heiminum, að undanskildum þeim ríkjum sem að undanförnu hafa staðið fyrir slíkum tilraunum. Ljóst er því að um allan heim er víðtæk andstaða gegn tilraununum.

Á ráðstefnu um bannsamninginn gegn dreifingu kjarnavopna, sem fram fór fyrr á þessu ári, var mælst til þess að kjarnavopnaveldin gerðu sitt ýtrasta til að forðast tilraunir með kjarnavopn. Því er ekki unnt annað en að líta á tilraunasprengingarnar sem afturför, enda gætu þær torveldað viðræðurnar um samning um algjört bann við kjarnasprengingum í tilraunaskyni sem nú standa yfir í Genf. Alvarlegast er þó að tilraunir sem þessar geta stofnað heilsu manna og umhverfi í hættu á viðkomandi tilraunasvæði.

Nefndin leggur því til að tillagan verði samþykkt með eftirfarandi

BREYTINGU:

Tillgr. orðist svo:

Alþingi ályktar að ítreka mótmæli íslenskra stjórnvalda við tilraunum Frakka og Kínverja með kjarnavopn. Alþingi felur ríkisstjórninni að halda áfram að beita sér fyrir og styðja aðgerðir á alþjóðavettvangi sem þrýsta á frönsk og kínversk stjórnvöld að breyta um stefnu og hætta við frekari kjarnorkuvopnatilraunir.

Alþingi, 22. nóv. 1995.

Geir H. Haarde,

Össur Skarphéðinsson,

Ólafur Ragnar Grímsson.

form.

frsm.

Jóhanna Sigurðardóttir.

Siv Friðleifsdóttir.

Árni M. Mathiesen.

Ólafur Örn Haraldsson.

Tómas Ingi Olrich.

Vilhjálmur Egilsson.
Jöfnun atkvæðisréttar Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 233

1995. – 1065 ár frá stofnun Alþingis.

120. löggjafarþing. – 188 . mál.

233. Tillaga til þingsályktunar um jöfnun atkvæðisréttar.

Flm.: Viktor B. Kjartansson.

Alþingi ályktar að skora á ríkisstjórnina að leggja fram, fyrir árslok 1996, tillögur um breytingar á kosningalöggjöfinni sem leiða til jöfnunar atkvæðisréttar.

Greinargerð.

Kosningarétturinn er einn af hornsteinum lýðræðisins. Það er grundvallarréttur borgaranna að kjósa fulltrúa á löggjafarsamkomu þjóðarinnar. Því verður að teljast brot á mannréttindum að vægi atkvæða borgaranna sé bundið búsetu en sé ekki jafnt hvar á landinu sem menn búa.

Þegar niðurstöðutölur síðustu alþingiskosninga eru skoðaðar kemur í ljós að vægi atkvæða á einum stað getur verið allt að þrisvar sinnum meira en vægi atkvæðis annars staðar á landinu. Þetta er óréttlæti sem ekki verður búið við öllu lengur.

Oft heyrist nefnt að eðlilegt sé að viðhalda þessu ójafnrétti því að með algjöru jafnræði næðu of fáir þingmenn landsbyggðarinnar kjöri á Alþingi. Þessi málflutningur hlýtur að teljast mjög alvarlegur því verið er að segja að eðlilegt sé að skerða grundvallarmannréttindi borgaranna í því skyni að tryggja ákveðnum íbúum landsins aukið vægi á löggjafarsamkomu þjóðarinnar vegna búsetu þeirra.

Ýmsir telja að undirrót margra rangra ákvarðana, sem teknar hafa verið á síðustu áratugum og nú koma fram í vandamálum þjóðarinnar, megi rekja til þess að meirihlutavilji hennar var hafður að engu í skjóli ójafns vægis atkvæða.

Á síðustu árum hafa nokkrum sinnum verið fluttar tillögur á Alþingi um breytingar á kosningalöggjöfinni til að tryggja jafnræði íbúa landsins. Fyrir síðustu alþingiskosningar var stigið lítið skref í átt til jafnræðis með því að festa svokallaðan flakkara í Reykjavíkurkjördæmi. Hins vegar hefur einkennt þennan málaflokk að Alþingi hefur ekki gefið sér nægan tíma til þess að koma með tillögur, ræða þær og ná samkomulagi milli fulltrúa ólíkra sjónarmiða. Hér er því lagt til að tillögur ríkisstjórnarinnar berist fyrir árslok 1996 þannig að nægur tími fáist til að ræða þær og hrinda nauðsynlegum breytingum í framkvæmd.
Mótmæli við kjarnorkutilraunum Frakka og Kínverja Þingsályktun - þingskjal nr. 234

120. löggjafarþing 1995–1996.

Nr. 1/120.

Þskj. 234 - 31. mál.

Þingsályktun um mótmæli við kjarnorkutilraunum Frakka og Kínverja.

Alþingi ályktar að ítreka mótmæli íslenskra stjórnvalda við tilraunum Frakka og Kínverja með kjarnavopn. Alþingi felur ríkisstjórninni að halda áfram að beita sér fyrir og styðja aðgerðir á alþjóðavettvangi sem þrýsta á frönsk og kínversk stjórnvöld að breyta um stefnu og hætta við frekari kjarnorkuvopnatilraunir.

Afgreidd frá Alþingi 23. nóvember 1995.
Merkingar þilfarsfiskiskipa Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 237

1995. – 1065 ár frá stofnun Alþingis.

120. löggjafarþing. – 189 . mál.

237. Tillaga til þingsályktunar um breytingu á merkingum þilfarsfiskiskipa.

Flm.: Guðmundur Hallvarðsson, Guðjón Guðmundsson.

Alþingi ályktar að fela samgönguráðherra að breyta reglugerð um merkingu skipa, nr. 550/1982, hluta N, lið 2.3, en þar segir að þilfarsfiskiskip skuli vera merkt með skipaskrárnúmeri á heppilegum stað á báðum hliðum. Í fyrsta lagi verði sú breyting gerð á að jafnhliða skipaskrárnúmeri komi kallmerki skipsins og í öðru lagi verði hæð kallmerkisstafa á þilfarsskipum með eftirfarandi hætti:

Ef skipslengd er á bilinu 24–45 m skal hæð stafa vera 75 sm.

Ef skipslengd er 45 m eða lengri skal hæð stafa vera 100 sm.

Stafirnir verði settir á sérstök merkingarspjöld, svartir á lit á ljósum bakgrunni sem gefur endurskin.

Greinargerð.

Reglur um merkingu skipa í núverandi mynd hafa verið í gildi í rúm 12 ár. Þar er gerð krafa um að stærri skip séu auðkennd með umdæmisstöfum og tölum á bóg beggja megin ásamt nafni. Auk þess skulu þilfarsfiskiskip merkt með skipaskrárnúmeri á heppilegum stað á báðum hliðum skipsins.

Tveir helstu gallar núgildandi reglugerðar hvað varðar þilfarsfiskiskip eru að stærð stafa, sem mælt er fyrir um í 4. kafla hennar, er of lítil og að notast er við skipaskrárnúmer í stað kallmerkis. Sá merkingarháttur að merkja með skipaskrárnúmeri er séríslenskt fyrirbæri sem ekki þekkist erlendis. Hins vegar eru kallmerki skipa alþjóðlegt kerfi sem fletta má upp í alþjóðlegum skipaskráningarbókum. Með þeirri breytingu sem orðið hefur á sókn íslenskra fiskiskipa, fjær landi og til fjarlægra miða, hlýtur sú krafa að koma fram frá erlendum aðilum sem sinna eftirliti á hafinu að íslensk fiskiskip verði merkt á þann hátt sem samræmist alþjóðlegum merkingum fiskiskipa. Hvað varðar stærð stafa hlýtur það að teljast ákveðinn öryggisþáttur að hafa slíkar merkingar afgerandi þannig að þær séu nokkuð auðlesnar, t.d. frá þyrlum, og þannig sé auðvelt að þekkja skipið ef neyðarástand skapast. Staðsetning merkingarskilta á skipi yrði að taka mið af því hversu vel skiltin sæjust bæði frá sjó og úr lofti og því eðlilegt að efri brún spjalds hallaði um tíu gráður til að auðvelda aflestur úr flugvél.

Í núgildandi reglugerð um merkingu íslenskra fiskiskipa eru ákvæði þess efnis að ef skip eru minni en 30 brt (undir 20 m að lengd) skal hæð stafa vera 25 sm en á skipum stærri en 30 brt (yfir 20 m að lengd) skal hæð stafa vera 45 sm. Þar sem íslensk fiskiskip undir 30 brt hafa ekki kallmerki yrði sú skráningarskylda sem nú gildir að vera áfram við lýði fyrir hin smærri fiskiskip, enda ætti slíkt ekki að koma að sök, a.m.k. ekki vegna sóknar á fjarlæg mið.

Ætla má að einhvern aðlögunartíma þurfi fyrir útgerðir og Siglingamálastofnun, sem og Tilkynningarskyldu íslenskra skipa, ef og þegar þessi breyting nær fram að ganga, en þó ætti að vera óþarft að hafa hann lengri en tvö ár.
Starfsþjálfun í fyrirtækjum Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 271

1995. – 1065 ár frá stofnun Alþingis.

120. löggjafarþing. – 210 . mál.

271. Tillaga til þingsályktunar um opinberan stuðning við starfsþjálfun í fyrirtækjum.

Flm.: Hjálmar Árnason, Stefán Guðmundsson, Ólafur Örn Haraldsson,

Magnús Stefánsson, Ísólfur Gylfi Pálmason.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að móta stefnu um starfsþjálfun er hvetji til aukinnar þátttöku fyrirtækja í verknámi framhaldsskólanema.

Greinargerð.

Starfsþjálfun er snar þáttur í námi margra nemenda framhaldsskóla. Mikilvægur liður í námi flestra iðnnema er fólginn í starfsþjálfun á ábyrgð starfandi meistara í iðngreinum. Á undanförnum árum hefur gætt aukinna erfiðleika nemenda við að komast á samning eða í starfsþjálfun innan fyrirtækja. Staða þeirra nemenda er mjög óljós, enda geta þeir ekki hlotið starfsréttindi fyrr en að lokinni starfsþjálfun. Hér er um alvarlegan galla á menntakerfi okkar að ræða.

Í frumvarpi til laga um framhaldsskóla er gert ráð fyrir verulegri áherslu á starfsnám, ekki síst nýjar starfsmenntabrautir sem ekki hafa verið í framhaldsskólum til þessa. Nokkrir framhaldsskólar búa sig nú undir rekstur slíkra brauta. Þar er m.a. gert ráð fyrir starfsþjálfun að hluta á vinnustöðum. Mikilvægt er að fyrirtæki sjái sér hag í og verði umbunað fyrir að taka nemendur í starfsþjálfun. Það má t.d. gera með beinum styrkjum eða skattaívilnun.

Þingsályktunartillagan felur í sér að ríkisstjórnin móti skýrar tillögur á þessu sviði, en segja má að málið falli undir þrjú ráðuneyti, þ.e. menntamála-, iðnaðar- og fjármálaráðuneyti. Vænst er tillagna til lausnar málinu fyrir þinglok árið 1996 þannig að um haustið geti skólar og fyrirtæki lagað sig að breytingunum.
Nýting Krýsuvíkursvæðis Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 272

1995. – 1065 ár frá stofnun Alþingis.

120. löggjafarþing. – 211 . mál.

272. Tillaga til þingsályktunar um könnun á nýtingu Krýsuvíkursvæðis.

Flm.: Hjálmar Árnason, Drífa Sigfúsdóttir.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að láta gera úttekt á möguleikum Krýsuvíkursvæðisins í Gullbringusýslu á sviði iðnaðar, orku, ferðaþjónustu o.fl.

Greinargerð.

Á Krýsuvíkursvæðinu virðast miklir möguleikar vannýttir. Þar er náttúrufegurð mikil, jarðhiti verulegur, stórt stöðuvatn og þannig má áfram telja. Margar athuganir hafa verið gerðar á svæðinu án þess að frekar hafi orðið úr nýtingu nema að óverulegu leyti.

Reynslan af nýtingu Svartsengis á Suðurnesjum og Nesjavöllum í Árnessýslu sýnir að fjárfesting er fljót að skila sér. Þá virðist áhugi erlendra aðila fara vaxandi á því að fjárfesta í jarðhita og jarðefnum á Íslandi. Mikilvægt er að hafa svör á reiðum höndum ef fyrirspurnir berast frá erlendum fjárfestum.

Árið 1975 var skilað skýrslu, unninni af bandarísku ráðgjafarfyrirtæki, til samgönguráðuneytisins. Skýrslugerðin var kostuð af Sameinuðu þjóðunum. Þar komu fram mótaðar tillögur um Krýsuvík sem ferðamannastað. Jafnframt lágu fyrir loforð um fjárstuðning erlendis frá. Ekkert varð úr framkvæmdum.

Þingsályktunartillagan felur í sér að ráðherrar ferðamála og iðnaðar láti gera úttekt á möguleikum Krýsuvíkursvæðisins með frekari uppbyggingu svæðisins í huga.
Loftpúðar í bifreiðum Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 298

1995. – 1065 ár frá stofnun Alþingis.

120. löggjafarþing. – 219 . mál.

298. Tillaga til þingsályktunar um loftpúða í bifreiðum.

Flm.: Ólafur Örn Haraldsson, Guðni Ágústsson, Hjálmar Árnason.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að vinna að því að veittur verði afsláttur af vörugjaldi bifreiða sem búnar eru sérstökum loftpúðum í öryggisskyni.

Greinargerð.

Loftpúðar í bifreiðar voru fundnir upp í Bandaríkjunum fyrir meira en 50 árum. Hugmyndin var síðan endurvakin á síðasta áratug er Bandaríkjamenn hófu að leita nýrra leiða til að draga úr afleiðingum umferðarslysa. Evrópskir bílaframleiðendur fóru á sama tíma að huga að því hvernig hægt væri að koma í veg fyrir aukinn fjölda hálsáverka sem leiddi af almennari notkun öryggisbelta og hófu í framhaldi af því að þróa loftpúðakerfið.

Í stuttu máli virka loftpúðarnir þannig að bak við fremri stuðara eða á öðrum hentugum stað eru skynjarar sem bregðast við árekstri. Yfirleitt er miðað við árekstur sem verður á meiri hraða en 20–30 km á klst. Púðinn, sem komið er fyrir í stýri bílsins, er blásinn upp með gasi og fyllist hann á u.þ.b. 0,02 sek. eða í tæka tíð til að taka við högginu sem verður þegar höfuð ökumannsins skellur á stýri bílsins. Til þess að forða því að höfðuð ökumannsins kastist til baka þegar það lendir á púðanum byrjar gasið að leka úr honum strax eftir að hann hefur fyllst. Tilraunir hafa sýnt að púðarnir bregðast nánast aldrei, þeir fyllast nær undantekningarlaust af gasi ef árekstur er nægilega harður.

Víða um lönd hafa nú þegar verið settar reglur um að allir nýir bílar skuli búnir loftpúðum, svo sem í Bandaríkjunum, Þýskalandi og Hollandi. Í áætlun sem fjöldi alþjóðlegra bílaframleiðanda tók þátt í að gera er talið að árið 2000 verði komnir loftpúðar í alla bíla í Bandaríkjunum, í 60% bíla í Japan og í 70% bíla í Evrópu.

Rannsóknir sýna að notkun loftpúða dregur verulega úr fjölda alvarlegra áverka af völdum umferðarslysa. Þannig hefur reynslan af notkun loftpúða í Bandaríkjunum leitt í ljós að dauðaslysum fækkar um 20%. Gildir það bæði um þá sem nota öryggisbelti og enn frekar þá sem ekki spenna beltin. Rannsókn á tíðni meðal- og alvarlegra áverka í umferðinni í Bandaríkjunum árið 1991 sýndi að slíkir áverkar voru 25–29% færri meðal ökumanna í bifreiðum af árgerð 1990 sem búnar voru loftpúðum en meðal ökumanna í bifreiðum af sömu árgerð sem einungis voru búnar bílbeltum. Innlagnir á sjúkrahús voru 24% færri meðal ökumanna í bifreiðum sem búnar voru loftpúðum. Þannig eru loftpúðar þýðingarmikill öryggisbúnaður til viðbótar við öryggisbelti.

Flestir eru sammála um að nauðsynlegt sé að hafa loftpúða í öllum bifreiðum í framtíðinni. Eins og lögum er nú háttað hækkar öryggisbúnaður eins og loftpúðar bílverð verulega. Afsláttur af vörugjaldi bifreiða sem búnar eru loftpúðum ætti að vera sjálfsagt mál. Með slíkum afslætti aukast líkur á örari útbreiðslu loftpúða í bifreiðum. Þó að tekjur ríkissjóðs skerðist sem nemur afslættinum af vörugjaldinu skila þeir peningar sér margfaldlega í minni kostnaði af völdum umferðarslysa.
Bókaútgáfa Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 299

1995. – 1065 ár frá stofnun Alþingis.

120. löggjafarþing. – 220 . mál.

299. Tillaga til þingsályktunar um bókaútgáfu.

Flm.: Ólafur Örn Haraldsson, Anna Jensdóttir, Drífa Sigfúsdóttir,

Guðni Ágústsson, Hjálmar Árnason, Ísólfur Gylfi Pálmason,

Kristjana Bergsdóttir, Magnús Stefánsson,

Stefán Guðmundsson, Valgerður Sverrisdóttir.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að hefja markvissar aðgerðir til þess að styrkja stöðu bókarinnar og efla bókaútgáfu á Íslandi. Markmiðið með aðgerðunum verði að efla íslenska tungu og glæða menntun og menningu þjóðarinnar jafnframt því að örva ritun bóka og bæta lestrarhæfni og aðstöðu til náms. Enn fremur verði haft að markmiði að auka atvinnustarfsemi tengda prentun, útgáfu og sölu bóka. Skipaður verði starfshópur sem móti tillögur um aðgerðir til eflingar bókinni. Í starfshópnum verði m.a. fulltrúar menntastofnana, námsmanna, kennara, aðila prentiðnaðarins, bókaútgefenda, neytenda og launþega. Hópurinn skili tillögum sínum fyrir lok mars 1996.

Greinargerð.

Ótvíræðar vísbendingar vitna um að óheillavænleg áhrif sæki að íslenskri tungu og að hún muni eiga í harðnandi samkeppni. Þá getur lítið málsamfélag þjóðarinnar lent í hættu innan skamms tíma. Staða bókarinnar kann að ráða úrslitum um þessa þróun en á síðustu árum hefur bóklestur dregist saman, lestrarkunnáttu hefur hrakað, skilningur ungs fólks á rituðu máli hefur rýrnað, ritun bóka hefur dalað, bókaútgáfa hefur verið á undanhaldi, útgefnum titlum hefur fækkað, bóksala hefur minnkað og bókakostnaður námsmanna hefur vaxið. Áhrif þessa hafa einnig verið alvarleg fyrir prentun, bókaútgáfu og annað atvinnulíf sem bókum tengist.

Íslensk tunga er sá stofn sem ber uppi íslenska menningu. Án rótfastrar og lifandi tungu eru Íslendingar sviptir þeim sérkennum og samkennd sem æ fleiri þjóðir gera sér grein fyrir að er nauðsynleg um leið og þær vilja auka samstarf hver við aðra. Íslendingar vilja flestir taka þátt í slíku samstarfi og njóta þeirra jákvæðu áhrifa sem menning annarra þjóða getur haft á þjóðlíf okkar. Við þurfum að geta tekið fullan þátt í alþjóðasamskiptum en jafnframt haldið einkennum okkar og gróskumikilli menningu.

Stórar og öflugar þjóðir svo sem Frakkar, Bretar, Norðmenn og fleiri leggja ofuráherslu á sérkenni og fegurð þjóðtungu sinnar og telja nauðsynlegt að verja málsamfélög sín með stuðningi við bókina.

Bókin flytur þá næringu sem tungunni og menningunni er nauðsynleg. Skammsýni og andvaraleysi getur leitt til óheillaþróunar sem ekki verður við snúið, jafnvel þó að miklum fjármunum yrði til kostað. Aðgerðir til þess að styrkja stöðu bókarinnar eru því aðkallandi.