arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Hlutdeild sveitarfélaga í innheimtum skatttekjum Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 10

136. löggjafarþing 2008–2009.

Þskj. 10 - 10. mál.

Tillaga til þingsályktunar um aukna hlutdeild sveitarfélaga í innheimtum skatttekjum.

Flm.: Magnús Stefánsson, Birkir J. Jónsson, Guðni Ágústsson, Bjarni Harðarson.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að taka hið fyrsta upp viðræður við Samband íslenskra sveitarfélaga um aukna hlutdeild sveitarfélaganna í innheimtum skatttekjum.

Greinargerð.

Tillaga þessi var áður flutt á 135. löggjafarþingi (9. mál).

Mörg sveitarfélög búa við erfiða fjárhagsstöðu af ýmsum ástæðum og mörgum þeirra hefur reynst erfiðara og erfiðara að standa undir lögbundnum verkefnum sínum vegna erfiðrar fjárhagsstöðu. Hins vegar er fjárhagsstaða sveitarfélaganna í landinu misjöfn, m.a. eftir landsvæðum. Tekjur sumra hafa minnkað eða nánast staðið í stað samanborið við aukinn rekstrarkostnað undanfarin ár. Þetta á fyrst og fremst við um sveitarfélög á landsbyggðinni.

Ekki er útlit fyrir að hagur margra þeirra muni batna á næstunni, frekar er útlit fyrir að erfiðleikar þeirra verði enn meiri vegna fyrirsjáanlegrar þróunar í sjávarútvegi. Sveitarfélög sem byggja afkomu sína að miklu leyti á útsvarstekjum frá sjávarútvegi og þjónustu við hann sjá nú fram á erfiða tíma vegna samdráttar í þorskveiðum. Því er brýnt að leita leiða til þess meðal annars að koma til móts við þau og mikilvægt að tryggja að tekjuskattur ríkis og sveitarfélaga sé í samræmi við verkaskiptingu þessara stjórnvalda. Eðlilegt er að kannað verði hvort vænlegra sé að fjármagna sveitarfélög að hluta til með öðrum tekjustofnum en þau hafa nú, svo sem með hlutdeild í fjármagnstekjuskatti. Í því sambandi má nefna að Samband íslenskra sveitarfélaga hefur ítrekað ályktað um það að sveitarfélögin fái hlutdeild í fjármagnstekjuskatti. Eftir að byrjað var að innheimta fjármagnstekjuskatt hafa tekjur ríkissjóðs af honum vaxið mikið ár frá ári. Það er því eðlilegt að stjórnvöld, ríkisvaldið og sveitarfélögin, taki upp viðræður um málið og komist að niðurstöðu um það, svo og um eðlilega leið til að deila fjármunum með þeim hætti að illa stödd sveitarfélög geti betur staðið undir lögbundnum hlutverkum sínu. Í þeim viðræðum verði jafnframt hugað að jöfnun fjárhagslegs aðstöðumunar milli sveitarfélaga með því að styrkja Jöfnunarsjóð sveitarfélaga sérstaklega til þess verkefnis.
Loftrýmisgæsla Breta á Íslandi Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 106

136. löggjafarþing 2008–2009.

Þskj. 106 - 99. mál.

Tillaga til þingsályktunar um að fella niður loftrýmisgæslu Breta á Íslandi.

Flm.: Árni Þór Sigurðsson, Steingrímur J. Sigfússon, Katrín Jakobsdóttir,

Atli Gíslason, Álfheiður Ingadóttir, Jón Bjarnason, Kolbrún Halldórsdóttir,

Þuríður Backman, Ögmundur Jónasson.

Alþingi ályktar að fela utanríkisráðherra að tilkynna breskum stjórnvöldum og yfirstjórn Atlantshafsbandalagsins að fyrirhuguð loftrýmisgæsla Breta á Íslandi í desember nk. falli niður. Jafnframt verði utanríkismálanefnd falið að endurskoða áætlun Atlantshafsbandalagsins um loftrýmisgæslu yfir Íslandi sem samþykkt var í júlí 2007, með það að markmiði að hætta með öllu slíkum æfingum.

Greinargerð.

Eftir brottför bandaríska herliðsins á Keflavíkurflugvelli gerðu íslensk stjórnvöld samkomulag við Atlantshafsbandalagið og einstök ríki innan þess um svokallaða loftrýmisgæslu við Ísland. Hafa bæði Norðmenn og Frakkar nú þegar komið hingað til lands í samræmi við samkomulagið. Fyrirhugað er að Bretar taki að sér umrædda loftrýmisgæslu í desembermánuði nk.

Vinstri hreyfingin – grænt framboð hefur alfarið lagst gegn þeim hernaðarumsvifum sem framangreint samkomulag gerir ráð fyrir. Verður ekki séð að nú séu fyrir hendi sérstakar forsendur til að efna til slíkra æfinga né heldur að rétt sé að Bretar, sem beitt hafa hryðjuverkalöggjöf sinni gegn Íslendingum, inni slíkt eftirlit af hendi. Í Morgunblaðinu 18. október sl. birtist eftirfarandi frétt:

„Össur Skarphéðinsson, starfandi utanríkisráðherra, sagðist í samtali við mbl.is í gær ekki vilja fá Breta hingað til lands til að sinna þessari gæslu. Það myndi misbjóða íslensku þjóðarstolti. Þá sagði hann að þeim skilaboðum hefði verið komið á framfæri við NATO. Orðrétt sagði Össur: „Þessi mál hafa verið rædd af okkar hálfu við NATO svo það sé alveg ljóst og þeir vita af þessu.““

Ljóst er að íslenska ríkið ber umtalsverðan kostnað af loftrýmiseftirliti því sem fyrirhugað er. Þeim fjármunum verður betur varið til annarra þarfari verkefna á vegum ríkisins og má segja í því efni að oft var þörf en nú er nauðsyn. Margt bendir til að nú geti skapast breiðari pólitísk samstaða en áður um að fella niður hernaðaræfingar á borð við þá sem til stendur að Bretar framkvæmi, sbr. m.a. tilvitnuð ummæli starfandi utanríkisráðherra.

Því er lagt til hér að utanríkisráðherra verði falið að tilkynna breskum stjórnvöldum og yfirstjórn NATO að fyrirhugað loftrýmiseftirlit í desember nk. verði fellt niður. Jafnframt er lagt til að utanríkismálanefnd verði í framhaldinu falið að endurskoða áætlun Atlantshafsbandalagsins um loftrýmisgæslu með það að markmiði að hætta með öllu slíkum æfingum. Er það í samræmi við stefnu Vinstri hreyfingarinnar – græns framboðs.
Eignarhald og varðveisla listaverka ríkisbankanna Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 109

136. löggjafarþing 2008–2009.

Þskj. 109 - 102. mál.

Tillaga til þingsályktunar um breytingu á eignarhaldi og varðveislu listaverka ríkisbankanna.

Flm.: Álfheiður Ingadóttir, Kolbrún Halldórsdóttir.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að afhenda Listasafni Íslands til eignar og varðveislu listaverk í eigu hinna nýju ríkisbanka.

Greinargerð.

Við einkavæðingu ríkisbankanna, Landsbanka Íslands og Búnaðarbanka Íslands, árið 2003 rann mikill fjöldi listaverka sem verið höfðu í eigu bankanna og þar með í sameign þjóðarinnar til einkaaðila. Sætti það gagnrýni enda virtist sem hvorki væri tekið tillit til eiginlegra verðmæta né menningarsögulegs mikilvægis listaverkaeignarinnar við sölu bankanna.

Við yfirtöku ríkisins á bönkunum dagana 7.–10. október sl. bættust listaverk bankanna við eignir ríkissjóðs. Þar með er þessi verðmæta þjóðareign skyndilega komin í eigu fólksins í landinu á nýjan leik. Fram hefur komið að á þeim fimm árum sem listaverkin voru í eigu einkaaðila hefur verið hlúð að safneigninni, hún skráð og við hana bætt nýjum og gömlum listaverkum. Ein frægasta viðbótin er málverk Jóhannesar Kjarvals „Hvítasunnudagur“, sem hann málaði í kúbískum anda á árunum 1917–1919, en málverkið var slegið þáverandi eigendum Landsbanka Íslands á 1,3 millj. dkr. á listaverkauppboði í Kaupmannahöfn í febrúar 2007.

Samkvæmt lögum um Listasafn Íslands, nr. 58/1988, og reglugerð nr. 703/2007, um sama efni, er Listasafn Íslands meginsafn íslenskrar myndlistar í eigu íslenska ríkisins og miðstöð rannsókna í myndlistarefnum, heimildarsöfnunar og kynningar á íslenskri myndlist. Með skírskotun til þessa er gerð tillaga um að ríkisstjórnin hlutist þegar í stað til um að Listasafn Íslands fái listaverk ríkisbankanna afhent til varðveislu og eignar án tafar. Slík ráðstöfun er sjálfsögð og eðlileg í ljósi sögunnar auk þess sem vandséð er að fjármálaráðherra, sem fer með eignarhald ríkisins á bönkunum, eða ráðuneyti hans, hafi þá sérfræðiþekkingu sem nauðsynleg er til að tryggja faglega varðveislu þessa menningararfs. Hvort tveggja er til staðar í Listasafni Íslands. Skv. 12. gr. laganna og 8.–10. gr. reglugerðarinnar er heimilt að lána listaverk safnsins til opinberra stofnana að ákveðnum skilyrðum uppfylltum. Samþykkt tillögunnar útilokar því ekki að listaverkin verðin áfram sýnd í húsakynnum bankanna og gerir 12. gr. laganna, sbr. 10. gr. reglugerðarinnar, ráð fyrir því að setja megi á fót sérstaka útlánadeild á vegum Listasafnsins til að sjá um útlán listaverka sem sérstaklega hafa verið keypt eða gefin í því skyni.

Markmið tillögunnar er að tryggja varðveislu þessa menningararfs og að listaverkin verði ekki seld eða með öðrum hætti færð úr eigu almennings á nýjan leik enda þótt eignarhald á bönkunum breytist í framtíðinni.
Aukinn þorskafli á fiskveiðiárinu 2008–2009 Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 11

136. löggjafarþing 2008–2009.

Þskj. 11 - 11. mál.

Tillaga til þingsályktunar um aukinn þorskafla á fiskveiðiárinu 2008–2009.

Flm.: Guðjón A. Kristjánsson, Grétar Mar Jónsson, Jón Magnússon.

Alþingi ályktar að leyfilegur þorskafli fiskveiðiársins 2008–2009 verði aukinn um 90.000 tonn og að heildarafli þorsks verði alls 220.000 tonn á yfirstandandi fiskveiðiári. Úthlutað aflamark þorsks og þorskaflamark krókabáta verði hækkað sem nemur hlutdeild þeirra í 40.000 tonna viðbót við þann leyfða þorskafla sem úthlutað var til fiskiskipa í lok ágúst sl.

Greinargerð.

Margar ástæður eru fyrir því að þingmenn Frjálslynda flokksins leggja til að þorskaflinn á fiskveiðiárinu 2008–2009, 1. september 2008 til 31. ágúst 2009, verði aukinn alls um 90 þúsund tonn. Nú hagar svo til í þjóðmálum að höfuðnauðsyn er að auka tekjur og atvinnu í landinu. Útflutningsverðmæti þess þorskafla sem hér er lagður til gæti verið um 40–50 milljarðar kr. í nýjum tekjum fyrir þjóðina. Þingmenn Frjálslynda flokksins telja að það sé ábyrg afstaða að leggja til auknar þorskveiðar og að árferði í lífríki sjávar við landið sé nú með þeim hætti að ávinningurinn sé vís en líffræðileg áhætta sé engin. Þeim 50 þúsund tonnum af þorski sem umfram er þau 170 þúsund sem við leggjum til að varið sé í aflahlutdeildarkerfið verði ráðstafað til leigu um viðskiptamarkað. Nauðsynlegt er að sett verði löggjöf um sölu og leigu á aflaheimildum. Leiga og sala aflaheimilda fari aðeins um þann farveg sem markaður er um slík viðskipti. Megininntakið verði að útgerðum beri að nýta aflaheimildir til veiða. Við sölu eða leigu á aflaheimild verði hún skilgreind sem afnotaréttur í takmarkaðan tíma gegn leigugjaldi. Tekjum ríkissjóðs af viðskiptum með aflaheimildir verði skipt að jöfnu milli ríkis og sveitarfélaga. Ákveðnum þúsundum tonna af þorski verði markaður farvegur til leigu, sérstaklega frá þeim svæðum þar sem verulegur samdráttur hefur orðið í aflaheimildum og hagvöxtur síðustu ára hefur verið hvað minnstur og jafnvel neikvæður. Þær heimildir verði leigðar með þeim skilyrðum að gert verði út frá viðkomandi landsvæði og aflinn seldur þar á markaði og unninn. Leigutekjum ríkisins af þessum sérúthlutuðu veiðiheimildum verði ráðstafað til atvinnuuppbyggingar á sömu landsvæðum. Engin sérlög eru til um leigu eða sölu aflaheimilda eða lög sem marka ríki og sveitarfélögum tekjur af þeim viðskiptum. Þess vegna er sérstaklega á það bent í þessari greinargerð að setja þurfi slík lög ef vilji er til þess á Alþingi að ráðstafa aflaheimildum og tekjum með sérstökum hætti eins og hér er lagt til. Umræður á Alþingi um aðalefni þessarar tillögu um aukinn þorskafla um 90 þúsund tonn munu leiða það í ljós.
Vantraust á ríkisstjórnina, þingrof og nýjar kosningar Vantraust - þingskjal nr. 209

136. löggjafarþing 2008–2009.

Þskj. 209 - 173. mál.

Tillaga til þingsályktunar um vantraust á ríkisstjórnina, þingrof og nýjar kosningar.

Flm.: Steingrímur J. Sigfússon, Valgerður Sverrisdóttir,

Guðjón A. Kristjánsson.

Alþingi ályktar að lýsa vantrausti á ríkisstjórnina.

Alþingi lýsir þeim vilja sínum að þing verði rofið fyrir 31. desember og efnt til almennra þingkosninga í framhaldinu.
Hönnun og stækkun Þorlákshafnar Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 22

136. löggjafarþing 2008–2009.

Þskj. 22 - 22. mál.

Tillaga til þingsályktunar um undirbúning að hönnun og stækkun Þorlákshafnar.

Flm.: Árni Johnsen, Lúðvík Bergvinsson, Guðni Ágústsson, Kjartan Ólafsson,

Björk Guðjónsdóttir, Grétar Mar Jónsson, Bjarni Harðarson.

Alþingi ályktar að skora á samgönguráðherra að fela Siglingastofnun að hefja nú þegar undirbúning að hönnun og stækkun Þorlákshafnar þannig að höfnin geti þjónustað 60–80 þús. tonna skip, allt að 225 metra löng.

Greinargerð.

Fyrirhuguð er mikil uppbygging í Þorlákshöfn á næstu árum á sviði iðnaðar, stóriðju og matvælaiðnaðar. Því er mikilvægt að íslensk stjórnvöld hafi á takteinum hugmyndir að stærð og gerð hafnar á næstu missirum. Þorlákshöfn er eina þjónustuhöfnin fyrir allt Suðurlandsundirlendið þar sem mjög mikil uppbygging atvinnurekstrar á sér nú stað.

Árnessýsla og Rangárvallasýsla eru mjög ört vaxandi athafnasvæði og ein hin mesta uppbygging á landinu er í Árnessýslu. Erlend stórfyrirtæki í ýmsum greinum stóriðju standa nú í viðræðum við bæjaryfirvöld í Ölfusi um uppbyggingu þar. Slík uppbygging mun hafa mikla og jákvæða þýðingu fyrir Suðurland og landið allt. Því skiptir miklu máli að geta brugðist við eftirspurninni með stuttum fyrirvara. Nær 100 stór flutningaskip og farþegaskip koma nú þegar árlega til Þorlákshafnar og mikil aukning er fyrirsjáanleg auk alls fiskiskipaflotans sem Þorlákshöfn þjónustar, bæði lítil og stór skip.
Úttekt á kjörum og réttindum námsmanna Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 234

136. löggjafarþing 2008–2009.

Þskj. 234 - 190. mál.

Tillaga til þingsályktunar um úttekt á kjörum og réttindum námsmanna.

Flm.: Katrín Jakobsdóttir, Kolbrún Halldórsdóttir,

Álfheiður Ingadóttir, Atli Gíslason.

Alþingi ályktar að fela menntamálaráðherra að gera úttekt á kjörum og réttindum námsmanna. Vinnu við áætlunina skal lokið 1. apríl 2009.

Markmið úttektarinnar verði:

a. að kanna rétt námsmanna sem veikjast eða lenda í slysi og geta ekki stundað nám til opinberrar aðstoðar og námslána,

b. að kanna rétt námsmanna til fæðingarorlofs, sérstaklega með tilliti til kvenna sem veikjast á meðgöngu og geta af þeim sökum ekki skilað fullnægjandi námsárangri,

c. að skoða þann framfærslugrunn sem miðað er við í úthlutun námslána og endurskoða hann með nýrri framfærslurannsókn.

Greinargerð.

Þingsályktunartillaga þessi var áður flutt á 135. löggjafarþingi af varaþingmanni Vinstri hreyfingarinnar – græns framboðs, Auði Lilju Erlingsdóttur, ásamt Katrínu Jakobsdóttur og Kolbrúnu Halldórsdóttir. Hún er nú endurflutt lítið breytt.

Árið 2006 stunduðu um 17 þúsund einstaklingar nám á háskólastigi á Íslandi. Þessi stóri hópur er fjölbreyttur og með margvíslegar þarfir. Helmingur hópsins á það þó sameiginlegt að byggja framfærslu sína á námslánum.

Samkvæmt núverandi framfærslugrunni LÍN er gert ráð fyrir að einstaklingur eyði 570 þús. kr. á ári í húsnæði, hita og rafmagn, eða um 47 þús. kr. á mánuði. Á höfuðborgarsvæðinu eru slík kostakjör á leiguhúsnæði vandfundin. Það er mat flutningsmanna að tími sé kominn til að framkvæma nýja metnaðarfulla framfærslurannsókn meðal námsmanna og að miðað verði við þá könnun við úthlutun námslána.

Til að hljóta námslán þarf að uppfylla ýmsar kröfur hvað varðar námsárangur og námsframvindu. Því geta veikindi, slys eða meðganga og fæðing veikt fjárhagsstöðu margra námsmanna. Því er nauðsynlegt að kanna réttindi og kjör námsmanna og kortleggja ástandið til að geta bætt það. Sem dæmi má nefna að þegar námsmenn eignast börn fá þeir fæðingarstyrk. Til að fá fæðingarstyrk þarf námsmaður að skila 75% námsárangri í a.m.k. 6 mánuði af síðustu 12 mánuðum. Þessi krafa gerir það að verkum að ef námsmaður verður veikur á meðgöngunni og nær ekki að skila tilskildum námsárangri fær viðkomandi ekki þennan fæðingarstyrk sem námsmaður, heldur flokkast hann utan vinnumarkaðar. Sú upphæð sem þá er um að ræða dugar ekki fyrir framfærslu.

Það er mat flutningsmanna þessarar þingsályktunartillögu að mikil þörf sé á að greina vandann á þessu sviði og í framhaldinu finna á honum lausnir.
Skylda lánastofnana í meirihlutaeigu ríkisins til að leita tilboða í innleyst fyrirtæki Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 241

136. löggjafarþing 2008–2009.

Þskj. 241 - 194. mál.

Tillaga til þingsályktunar um skyldu lánastofnana í meirihlutaeigu ríkisins til að leita tilboða í innleyst fyrirtæki og/eða rekstrareiningar.

Flm.: Grétar Mar Jónsson, Guðjón A. Kristjánsson, Jón Magnússon.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að hlutast, með tilmælum og lagasetningu, til um að lánastofnunum í meirihlutaeigu ríkisins verði jafnan skylt að leita tilboða við sölu á fyrirtækjum sem lánastofnunin innleysir að hluta eða í heild, svo og við sölu á einstökum rekstrareiningum viðkomandi rekstraraðila. Skal jafnan tekið hæsta tilboði enda séu viðunandi tryggingar lagðar fram fyrir greiðslu kaupverðs.

Greinargerð.

Við hrun íslenska bankakerfisins hefur fjöldi fyrirtækja og rekstrareininga komist á forræði skilanefnda bankanna eða stjórna nýju bankanna, sem urðu til eftir hrun þeirra eldri. Nú er m.a. unnið að því að ákveða hvað gera skuli við innleystar eignir sem bankarnir hafa tekið í sína vörslu. Það hlýtur að vera keppikefli að hámarka verðið sem fæst fyrir þessar eignir. Að undanförnu hafa borist fréttir af því að skilanefndir ætli sér að selja einstakar eignir án þess að bjóða þær út á almennum markaði, m.a. berast fréttir af því að einstaklingar sem höfðu með þessar eignir að gera með einum eða öðrum hætti gangi nú fyrir þegar endursala þeirra er ákveðin. Slíkt er að mati flutningsmanna andstætt góðu viðskiptasiðferði. Með þessari aðferð er sniðgengin sú leið að leita eftir hæsta verði, auk þess sem áhugasömum kaupendum er mismunað.

Með þessari þingsályktunartillögu er leitast við að koma í veg fyrir að ríkissjóður Íslands verði af umtalsverðum upphæðum með því að reyna ekki að lágmarka þann skaða sem þegar er orðinn í efnahagsfárinu.
Samningar um ábyrgð ríkissjóðs vegna innstæðna í útibúum íslenskra viðskiptabanka á EES-svæðinu Breytingartillaga - þingskjal nr. 261

136. löggjafarþing 2008–2009.

Þskj. 261 - 177. mál.

Breytingartillaga við till. til þál. um samninga varðandi ábyrgð ríkissjóðs á innstæðutryggingum vegna innstæðna í útibúum íslenskra viðskiptabanka á Evrópska efnahagssvæðinu.

Frá 2. minni hluta utanríkismálanefndar (SJS).

Varatillaga:

Á eftir orðunum „á Evrópska efnahagssvæðinu“ í tillögugreininni komi: þegar Bretar hafa aflétt frystingu á eignum Landsbankans í Bretlandi samkvæmt ákvæðum hryðjuverkalaga.
Samningar um ábyrgð ríkissjóðs vegna innstæðna í útibúum íslenskra viðskiptabanka á EES-svæðinu Nefndarálit - þingskjal nr. 262

136. löggjafarþing 2008–2009.

Þskj. 262 - 177. mál.

Nefndarálit um till. til þál. um samninga varðandi ábyrgð ríkissjóðs á innstæðutryggingum vegna innstæðna í útibúum íslenskra viðskiptabanka á Evrópska efnahagssvæðinu.

Frá 3. minni hluta utanríkismálanefndar.

Tillaga þessi gengur út á það að Alþingi veiti opna heimild til samningagerðar um ábyrgð Íslands vegna svokallaðra Icesave-reikninga í útibúum íslenskra viðskiptabanka á Evrópska efnahagssvæðinu. 3. minni hluti fellst ekki á slíkt opið samþykki án þess að gerðar séu eftirfarandi kröfur:

a. Að áður en til samninga verður gengið aflétti Bretar beitingu hryðjuverkalaga gagnvart íslenskum aðilum.

b. Lagt verði mat á eignatapið og Bretar bæti þann skaða sem beiting hryðjuverkalaga hefur haft á verðmæti eigna þeirra aðila sem hryðjuverkalögin bitnuðu á.

c. Bretar samþykki að þær bætur gangi til þess að greiða ábyrgðir af Icesave-reikningum og leggi fram ábyrgð breska ríkisins fyrir þeim upphæðum sem tapast hafa vegna beitingar hryðjuverkalaga.

Að þessu gerðu verði gengið til samninga um ábyrgð Íslands og að verðmæti eignasölu gangi fyrst á móti ábyrgðum sem Íslendingar taka á sig.

Sá samningur sem gerður verður og kveður á um fjárskuldbindingar og greiðslur Íslendinga vegna Icesave-reikninga verði lagður í heild sinni fyrir Alþingi Íslendinga til samþykktar.

Þriðji minni hluti mælist til þess að málinu verði breytt eða það unnið með þeim hætti að látið verði reyna á framangreind skilyrði í samningum við Breta áður en gengið verður frá endanlegu samkomulagi við þá. Verði ekki fallist á þessar tillögur munu þingmenn Frjálslynda flokksins ekki sjá sér fært að samþykkja tillögu þessa.

Alþingi, 4. des. 2008.

Jón Magnússon.
Fjárhagsleg fyrirgreiðsla hjá Alþjóðagjaldeyrissjóðnum Nefndarálit - þingskjal nr. 266

136. löggjafarþing 2008–2009.

Þskj. 266 - 161. mál.

Nefndarálit um till. til þál. um fjárhagslega fyrirgreiðslu hjá Alþjóðagjaldeyrissjóðnum.

Frá 3. minni hluta utanríkismálanefndar.

Miðað við þau gögn og munnlegar upplýsingar sem legið hafa fyrir í utanríkismálanefnd við afgreiðslu málsins verður nú við afgreiðslu þess að gera í upphafi þann almenna fyrirvara að flest bendir til þess að það taki þjóðina fimm til tíu ár að vinna sig út úr þeim vanda sem við blasir. Það geta liðið mörg ár þar til ríkisfjármálin verða aftur án halla á hverju ári. Það liggur því fyrir að auknar byrðar verða lagðar á almenning á næstu árum. Niðurskurður á fjárlögum mun verða staðreynd og næsta víst að greiðslubyrði vaxta og afborgun lána verður stór þáttur í fjárlögum næstu ára sem m.a. verður mætt með mismunandi tillögum um skattahækkanir. Ríkisstjórnin og Seðlabankinn tóku þá stefnu að leita samninga við Alþjóðagjaldeyrissjóðinn. Aðrar leiðir voru ekki fullreyndar. Sá skilyrðapakki sem ríkisstjórnin lýsti yfir að fjallaði um „áform íslenskra stjórnvalda vegna fjárhagslegrar fyrirgreiðslu hjá Alþjóðagjaldeyrissjóðnum“ var um síðir kynntur Alþingi en hann hafði áður birst í DV.

Öll ábyrgð málsins og meðferð þess hvílir því á herðum ríkisstjórnarinnar enda Alþingi ekki upplýst um málatilbúnað. Áætlun ríkisstjórnarinnar og samkomulagið við Alþjóðagjaldeyrissjóðinn er stærsta mál sem þjóðin hefur staðið frammi fyrir í áratugi og að mörgu leyti gjörbreyttu samfélagi. Verja þarf sérstaklega heimilin og velferðarkerfið í komandi þrengingum. Auka þarf tekjur með öllum ráðum og sömuleiðis atvinnu í landinu.

Mikið hefur skort á það að skýrar upplýsingar væru til staðar um þær heildarskuldir sem íslenska ríkið þarf að taka til sín með erlendum lántökum. Mat á vaxtabyrði liggur heldur ekki fyrir né afborgunarskilmálar. Líklegt er að yfir 400 milljarða kr. halli verði á ríkissjóði næstu þrjú árin og að samdráttur verði í þjóðarframleiðslu.

Við tökum því mikla áhættu um framtíð okkar næstu árin og göngumst í raun undir það að Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn hafi framkvæmd efnahagsstefnunnar að miklu leyti á sínu valdi. Margt er óljóst um þau árangurstengdu markmið sem miða skal við í eftirliti Alþjóðagjaldeyrissjóðsins.

Alþingi stendur frammi fyrir orðnum hlut að því er varðar lántöku hjá Alþjóðagjaldeyrissjóðnum og málið er þannig unnið af hálfu ríkisstjórnar og Seðlabanka að ekki verður aftur snúið og krónan komin á flot í skjóli þess gjaldeyris sem lánið frá Alþjóðagjaldeyrissjóðnum veitir. Áætlun ríkisstjórnar um ferlið fram undan liggur ekki fyrir nú og jafnan er vísað á áætlanir og spár Alþjóðagjaldeyrissjóðsins þegar óskað er upplýsinga. Sjaldan hefur Þjóðhagsstofnunar verið eins saknað seinni árin og nú við mat á þeim aðstæðum sem bíða fólksins í landinu á komandi árum og munu birtast í verulega skertum lífskjörum.

Alþingi, 5. des. 2008.

Guðjón A. Kristjánsson.
Samningar um ábyrgð ríkissjóðs vegna innstæðna í útibúum íslenskra viðskiptabanka á EES-svæðinu Dagskrá - þingskjal nr. 271

136. löggjafarþing 2008–2009.

Þskj. 271 - 177. mál.

Tillaga til rökstuddrar dagskrár í málinu: Till. til þál. um samninga varðandi ábyrgð ríkissjóðs á innstæðutryggingum vegna innstæðna í útibúum íslenskra viðskiptabanka á Evrópska efnahagssvæðinu.

Frá Jóni Magnússyni.

Með vísan til þess sem kemur fram í nefndaráliti 3. minni hluta utanríkismálanefndar er lagt til að Alþingi hafni því að svo stöddu að veita opna heimild til samningagerðar um ábyrgð Íslands vegna svokallaðra Icesave-reikninga í útibúum íslenskra viðskiptabanka á Evrópska efnahagssvæðinu án þess að gerðar séu eftirfarandi kröfur:

a. Að áður en til samninga verður gengið aflétti Bretar beitingu hryðjuverkalaga gagnvart íslenskum aðilum.

b. Að lagt verði mat á eignatapið og Bretar bæti þann skaða sem beiting hryðjuverkalaga hefur haft á verðmæti eigna þeirra aðila sem hryðjuverkalögin bitnuðu á.

c. Að Bretar samþykki að þær bætur gangi til þess að greiða ábyrgðir af Icesave-reikningum og leggi fram ábyrgð breska ríkisins fyrir þeim fjárhæðum sem tapast hafa vegna beitingar hryðjuverkalaga.

Í ljósi þessa samþykkir Alþingi að aðhafast ekki frekar í málinu að svo stöddu, fela ríkisstjórninni að látið verði reyna á framangreind skilyrði í samningum við Breta áður en gengið verður frá endanlegu samkomulagi við þá, að málinu verði vísað frá og tekið verði fyrir næsta mál á dagskrá.