Samningur milli Fríverslunarsamtaka Evrópu og lýðveldisins Suður-Kóreu Stjórnartillaga - þingskjal nr. 981

Þskj. 981 - 671. mál.

Tillaga til þingsályktunar um fullgildingu samnings milli ríkja Fríverslunarsamtaka Evrópu og Lýðveldisins Suður-Kóreu.

(Lögð fyrir Alþingi á 132. löggjafarþingi 2005–2006.)

Alþingi ályktar að heimila ríkisstjórninni að fullgilda fyrir Íslands hönd samning milli ríkja Fríverslunarsamtaka Evrópu (EFTA) og lýðveldisins Suður-Kóreu sem undirritaður var í Hong Kong 15. desember 2005.

Athugasemdir við þingsályktunartillögu þessa.

Með þingsályktunartillögu þessari er leitað heimildar Alþingis til fullgildingar á samningi milli ríkja Fríverslunarsamtaka Evrópu (EFTA) og lýðveldisins Suður-Kóreu sem undirritaður var í Hong Kong 15. desember 2005. Meginmál samningsins í íslenskri þýðingu og frumtextinn á ensku er prentaður sem fylgiskjal með þingsályktunartillögu þessari. Viðaukar og bókanir sem fylgja samningnum munu liggja frammi á lestrarsal Alþingis.

EFTA-ríkin hafa nú komið á fríverslunarsamningum við fimmtán ríki og yfirráðasvæði, að samningnum við Kóreu meðtöldum, og bíður samningur EFTA og Tollabandalags Suður- Afríkuríkja undirritunar.

Samningurinn við Kóreu kveður á um afnám tolla á iðnaðarvörum, sjávarafurðum og unnum landbúnaðarvörum. Tollar falla niður á flestum mikilvægustu útflutningsvörum Íslands frá gildistöku samnings en samið var um stuttan aðlögunartíma fyrir niðurfellingu tolla á fáeinum mikilvægum vörutegundum. Í slíkum tilvikum falla tollar niður í áföngum á þremur til fimm árum. Sjávarafurðir eru um þessar mundir mikilvægasta útflutningsvara Íslands til Kóreu en Kóreumenn eru miklir fiskneytendur. Markaðshlutdeild íslenskra aðila hefur þó verið fremur lítil og tollar oft á bilinu 10–20%. Samningurinn skapar því forsendur fyrir aukin viðskipti með sjávarafurðir við Kóreu. Suður-Kórea kann einnig að vera áhugaverður markaður fyrir aðrar útflutningsvörur Íslendinga enda er mikill uppgangur í efnahagslífi landsins og margs konar viðskiptatækifæri þar fyrir hendi. Samningurinn er af svokallaðri annarri kynslóð fríverslunarsamninga og inniheldur, auk ákvæða um vöruviðskipti, ákvæði um þjónustuviðskipti, vernd hugverkaréttinda, samkeppnismál og opinber innkaup. Í tengslum við gerð samningsins var enn fremur samið um gagnkvæma vernd fjárfestinga og markaðsaðgang fyrir fjárfesta í samningi milli Íslands, Liechtenstein og Sviss annars vegar og Suður-Kóreu hins vegar.

Ákvæði eru einnig í samningnum um vernd hugverkaréttinda, þjónustuviðskipti, samkeppnismál, opinber innkaup og úrlausn deilumála. Verslun með óunnar landbúnaðarvörur fellur undir tvíhliða samning Íslands við Suður-Kóreu. Í tengslum við gerð samningsins var enn fremur samið um gagnkvæma vernd fjárfestinga og markaðsaðgang fyrir fjárfesta í samningi milli Íslands, Liechtensteins og Sviss annars vegar og Suður-Kóreu hins vegar. Fylgiskjal.

FRÍVERSLUNARSAMNINGUR

MILLI

EFTA-RÍKJANNA

OG

LÝÐVELDISINS SUÐUR-KÓREU

FORMÁLSORÐ

Lýðveldið Ísland, Furstadæmið Liechtenstein, Konungsríkið Noregur og Ríkjasambandið Sviss (hér á eftir nefnd „EFTA-ríkin “)

og

Lýðveldið Suður-Kórea (hér á eftir nefnt „Suður- Kórea“),

sem nefnast hér á eftir „samningsaðilarnir“,

SEM HAFA Í HUGA mikilvægi þeirra tengsla sem eru milli Suður-Kóreu og EFTA-ríkjanna,

SEM ÆSKJA ÞESS að styrkja þessi tengsl með því að koma á fót fríverslunarsvæði og koma þannig á nánum og varanlegum samskiptum,

SEM ERU SANNFÆRÐIR UM að fríverslunarsvæði muni skapa aukinn og öruggan markað fyrir vörur og þjónustu á yfirráðasvæðum þeirra og skapa stöðugt og áreiðanlegt fjárfestingarumhverfi og auka þannig samkeppnishæfni fyrirtækja sinna á heimsmörkuðum,

SEM ÁRÉTTA stuðning sinn við sáttmála Sameinuðu þjóðanna og almennu mannréttindayfirlýsinguna,

SEM ERU STAÐRÁÐNIR Í að stuðla að samstilltri þróun og auknum alþjóðaviðskiptum og hvetja til víðtækari alþjóðasamvinnu, einkum milli Evrópu og Asíu, með því að fjarlægja viðskiptahindranir með því að koma á fót fríverslunarsvæði,

SEM HAFA AÐ MARKMIÐI að skapa ný atvinnutækifæri, bæta lífskjör og tryggja góðar og auknar rauntekjur á yfirráðasvæðum hvers um sig með auknum viðskiptum og fjárfestingum,

ERU SANNFÆRÐIR UM að þessi samningur muni skapa ákjósanlegar aðstæður fyrir tengsl þeirra á sviði efnahagsmála, viðskipta og fjárfestinga,

SEM BYGGJA Á réttindum sínum og skyldum samkvæmt Marakess-samningnum um stofnun Alþjóðaviðskiptastofnunarinnar (WTO) og öðrum samningum á grundvelli hans (hér á eftir nefndur „WTO- samningurinn“) og öðrum marghliða og tvíhliða gerningum um samstarf sem báðir samningsaðilar eiga aðild að og

SEM VIÐURKENNA að aukið frelsi í viðskiptum skuli taka mið af hagkvæmustu nýtingu auðlinda í samræmi við meginregluna um sjálfbæra þróun með það að markmiði að varðveita og vernda umhverfið,

HAFA ÁKVEÐIÐ eftirfarandi, í samræmi við markmið þessi:

1. KAFLI ALMENN ÁKVÆÐI

GR. 1.1

Markmið

1. Suður-Kórea og EFTA-ríkin koma hér með á fót fríverslunarsvæði í samræmi við ákvæði samnings þessa.

2. Markmið þessa samnings, sem er byggður á viðskiptasamböndum milli markaðshagkerfa, eru:

a) að auka frelsi og auðvelda vöruviðskipti í samræmi við XXIV. gr. Hins almenna samnings um tolla og viðskipti (hér á eftir nefndur „GATT-samningurinn frá 1994“),

b) að auka frelsi í þjónustuviðskiptum í samræmi við V. gr. Hins almenna samnings um þjónustuviðskipti (hér á eftir nefndur „GATS-samningurinn“),

c) að stuðla að aukinni samkeppni í atvinnulífi, einkum að því er varðar efnahagstengsl milli samningsaðilanna,

d) að auka enn frekar gagnkvæmt frelsi á mörkuðum samningsaðilanna fyrir opinber innkaup,

e) að tryggja næga og áhrifaríka vernd hugverkaréttinda í samræmi við alþjóðlega staðla og

f) að stuðla þannig, með afnámi viðskiptahindrana og með því að þróa umhverfi sem hvetur til aukinna fjárfestinga, að samstilltri þróun og auknum alþjóðaviðskiptum.

GR.1.2

Landfræðilegt gildissvið

1. Þessi samningur gildir, með fyrirvara um I. viðauka, um:

a) landsvæði, innhöf og landhelgi samningsaðila og loftrými yfir landsvæðinu í samræmi við þjóðarétt, svo og

b) svæði utan landhelgi með tilliti til ráðstafana sem samningsaðili gerir í krafti fullveldisréttinda eða lögsögu sinnar í samræmi við þjóðarétt.

2. Ákvæði II. viðauka eiga við um Noreg.

GR.1.3

Viðskipta- og efnahagstengsl sem falla undir

þennan samning

1. Ákvæði þessa samnings eiga við um viðskipta- og efnahagstengsl milli Suður-Kóreu annars vegar og EFTA-ríkjanna hins vegar en eiga ekki við um viðskiptatengsl milli einstakra EFTA-ríkja, nema kveðið sé á um annað í þessum samningi.

2. Af tollabandalaginu, sem stofnað var með samningi frá 29. mars 1923 milli Ríkjasambandsins Sviss og Furstadæmisins Liechtensteins, leiðir að Ríkjasambandið Sviss er fulltrúi Furstadæmisins Liechtensteins í málefnum sem falla undir þann samning.

GR. 1.4

Fjárfesting

Að því er varðar fjárfestingar er vísað til fjárfestingasamnings sem gerður var sérstaklega milli Suður-Kóreu annars vegar og Íslands, Liechtensteins og Sviss hins vegar. Þessi samningur myndar, að því er þessa samningsaðila varðar, hluta gerninganna um að koma fríverslunarsvæðinu á fót.

GR. 1.5

Tengsl við aðra samninga

Ákvæði þessa samnings eru með fyrirvara um réttindi og skyldur samningsaðila samkvæmt WTO- samningnum og öðrum alþjóðasamningum sem þeir eiga aðild að.

GR. 1.6

Svæðis- og staðbundin stjórnvöld

Hver samningsaðili skal sjá til þess að hlutaðeigandi svæðis- og staðbundin stjórnvöld og yfirvöld og óopinberar stofnanir, sem starfa í umboði og eftir tilnefningu ríkisstjórna eða svæðis- og staðbundinna stjórnvalda og yfirvalda á yfirráðasvæði hans, uppfylli allar skyldur og skuldbindingar samkvæmt þessum samningi á yfirráðasvæði sínu.

GR. 1.7

Fríðindasamningar

Samningur þessi skal ekki koma í veg fyrir að tollabandalögum, fríverslunarsvæðum, samningum um landamæraviðskipti og öðrum fríðindasamningum verði haldið við eða til þeirra stofnað, svo fremi það hafi ekki neikvæð áhrif á viðskiptafyrirkomulagið sem kveðið er á um í þessum samningi.

2. KAFLI VÖRUVIÐSKIPTI

GR. 2.1

Gildissvið

1. Þessi kafli gildir um framleiðsluvörur sem eru taldar upp hér á eftir sem verða að vera upprunnar í EFTA-ríki eða í Suður-Kóreu nema GATT-samningurinn frá 1994 eigi við um réttindi og skyldur samningsaðilanna:

a) framleiðsluvörur sem heyra undir 25.–97. kafla í samræmdu vörulýsingar- og vörunúmeraskránni (hér á eftir nefnd „samræmda tollskráin“ (ST)), að frátöldum framleiðsluvörum í III. viðauka,

b) unnar landbúnaðarafurðir eins og kveðið er á um í IV. viðauka og

c) fisk og aðrar sjávarafurðir eins og kveðið er á um í V. viðauka.

2. Suður-Kórea og hvert EFTA-ríki hafa gert með sér tvíhliða samninga um viðskipti með landbúnaðarafurðir. Þeir samningar eru hluti af gerningum um að koma á fót fríverslunarsvæði EFTA-ríkjanna og Suður-Kóreu.

GR. 2.2

Upprunareglur og tollmeðferð

Í I. viðauka er að finna ákvæði um upprunareglur og tollmeðferð.

GR. 2.3

Tollar

1. EFTA-ríkin og Suður-Kórea skulu, við gildistöku þessa samnings, afnema alla tolla og hvers konar önnur gjöld á innflutning og útflutning framleiðsluvara sem eru upprunnar í EFTA-ríki eða Suður- Kóreu, nema kveðið sé á um annað VI. viðauka.

2. Ekki skal leggja á nýja tolla eða önnur gjöld á innflutning og útflutning framleiðsluvara sem eru upprunnar í Suður-Kóreu eða í EFTA-ríki.

3. Til „tolla og annarra gjalda“ teljast hvers konar tollar eða önnur gjöld sem eru lögð á í tengslum við innflutning eða útflutning framleiðsluvöru, einnig hvers konar aukaskattar eða aukagjöld í tengslum við slíkan innflutning eða útflutning, en til þeirra teljast þó ekki gjöld sem eru lögð á í samræmi við III. og VIII. gr. GATT-samningsins frá 1994.

GR. 2.4

Grunntollar

1. Grunntollur á hverja framleiðsluvöru, sem á að fara stiglækkandi samkvæmt IV., V. og VI. viðauka, skal samsvara bestukjaratollinum (hér á eftir nefndur „bestukjaratollur“) sem í gildi var 1. janúar 2005.

2. Ef samningsaðili ákveður að lækka bestukjaratoll fyrir eina eða fleiri vörutegundir, sem falla undir þennan samning, gildir sá tolllur svo fremi og svo lengi sem hann er lægri en tollur sem er reiknaður út í samræmi við áætlanir um afnám tolla sem er að finna í IV., V. og VI. viðauka. Á meðan lækkaður bestukjaratollur er í gildi skulu samningsaðilarnir hafa með sér samráð, komi fram beiðni þar um, með það í huga að halda áfram með þá áætlun um afnám tolla sem byggir á lækkuðum bestukjaratolli.

3. Reikna skal lækkuðu tollana í samræmi við IV., V. og VI. viðauka með einum aukastaf.

GR. 2.5

Takmarkanir á innflutningi og útflutningi

1. Við gildistöku þessa samnings skal afnema hvers konar bönn eða takmarkanir á innflutningi eða útflutningi framleiðsluvara í viðskiptum milli samningsaðilanna, önnur en tolla og skatta, hvort sem um er að ræða kvóta, innflutnings- eða útflutningsleyfi eða aðrar ráðstafanir, nema að því leyti sem tilgreint er í V. viðauka.

2. Óheimilt er að gera nýjar ráðstafanir eins og um getur í 1. mgr.

GR. 2.6

Innlend meðferð

Samningsaðilar skulu beita innlendri meðferð í samræmi við III. gr. GATT-samningsins frá 1994, þar á meðal athugasemdum um túlkun sem eru hér með felldar inn í þennan samning og eru hluti af honum.

GR. 2.7

Ráðstafanir um hollustuhætti og

heilbrigði dýra og plantna

1. Ákvæði WTO-samningsins um beitingu ráðstafana um hollustuhætti og heilbrigði dýra og plantna eiga við um réttindi og skyldur samningsaðilanna að því er varðar ráðstafanir um hollustuhætti og heilbrigði dýra og plantna.

2. Samningsaðilar skulu skiptast á nöfnum og heimilisföngum „tengiliða“ með sérþekkingu á hollustuháttum og heilbrigði dýra og plantna í því skyni að auðvelda tæknilegt samráð og upplýsingaskipti.

GR. 2.8

Tæknilegar reglur

1. Farið skal með réttindi og skyldur samningsaðilanna, að því er varðar tæknilegar reglur, staðla og samræmismat, í samræmi við samning Alþjóðaviðskiptastofnunarinnar um tæknilegar viðskiptahindranir (hér á eftir nefndur „WTO-samningurinn um tæknilegar viðskiptahindranir“), sem er hér með felldur inn í þennan samning og er hluti af honum.

2. Samningsaðilar skulu auka samvinnu á sviði tæknilegra reglna, staðla og samræmismats með það fyrir augum að auka gagnkvæman skilning á kerfum hvers um sig og auðvelda aðgang að mörkuðum þeirra. Þeir skulu í þessu skyni einkum hafa með sér samvinnu um að:

a) styrkja hlutverk alþjóðlegra staðla sem grundvallar fyrir tæknilegar reglur, þar með taldar reglur um samræmismat,

b) stuðla að faggildingu aðila, sem annast samræmismat, á grundvelli viðeigandi staðla og leiðbeininga Alþjóðlegu staðlasamtakanna (ISO)/Alþjóðaraftækninefndarinnar (IEC) og

c) stuðla að gagnkvæmri viðurkenningu á niðurstöðum samræmismats þeirra aðila sem um getur í b-lið 2. mgr. og hafa verið viðurkenndir samkvæmt viðeigandi marghliða samningi milli hlutaðeigandi faggildingarkerfa eða faggildingaraðila.

3. Samningsaðilarnir skulu, í tengslum við þessa grein og sem fyrst, auka upplýsingaskipti og taka skriflegar beiðnir um samráð til velviljaðrar athugunar.

4. Samningsaðilarnir viðurkenna að fyrir hendi sé margs konar fyrirkomulag til að auðvelda, á yfirráðasvæði samningsaðila, samþykki á niðurstöðum samræmismats sem fram fer á yfirráðasvæði annars samningsaðila, þ.m.t.:

a) samningar um gagnkvæmt samþykki á niðurstöðum samræmismats með hliðsjón af tilteknum reglum sem stofnanir á yfirráðasvæði hins samningsaðilans vinna eftir,

b) faggilding til viðurkenningar á samræmismati,

c) tilnefning hins opinbera á aðilum sem annast samræmismat,

d) viðurkenning eins samningsaðila á niðurstöðum samræmismats sem fram fer á yfirráðasvæði annars samningsaðila,

e) frjálst fyrirkomulag milli aðila sem annast samræmismat á yfirráðasvæði hvors samningsaðila um sig og

f) samþykki samningsaðilans, sem flytur inn, á samræmisyfirlýsingu birgis.

Samningsaðilarnir skulu, eigi síðar en þremur árum eftir gildistökudag þessa samnings, meta, á vettvangi sameiginlegu nefndarinnar sem um getur í gr. 8.1 (hér á eftir nefnd „sameiginlega nefndin“), framvindu með hliðsjón af gagnkvæmu samþykki þeirra á niðurstöðum samræmismatsins og samþykkja frekari ráðstafanir að því marki sem nauðsynlegt er.

5. Samningsaðilarnir samþykkja, með fyrirvara um 1. mgr., að skiptast á upplýsingum og hafa með sér samráð um hvert það mál sem upp kann að koma vegna beitingar tiltekinna tæknilegra reglna, staðla og málsmeðferðar við samræmismat er hafa, að áliti Suður-Kóreu eða eins eða fleiri EFTA-ríkja, skapað eða gætu skapað hindrun í viðskiptum milli samningsaðilanna, með það að markmiði að finna viðeigandi lausn í samræmi við samninginn um tæknilegar viðskiptahindranir. Sameiginlegu nefndinni skal tilkynnt um slíkt samráð.

GR. 2.9

Styrkir og jöfnunarráðstafanir

1. Farið skal með réttindi og skyldur samningsaðilanna varðandi styrki og jöfnunarráðstafanir í samræmi við VI. og XVI. gr. GATT-samningsins frá 1994 og WTO-samninginn um styrki og jöfnunarráðstafanir, nema kveðið sé á um annað í 2. mgr.

2. Áður en samningsaðili hefur rannsókn í því skyni að ákvarða hvort og að hve miklu leyti styrkir eru veittir í EFTA-ríki eða Suður-Kóreu og áhrif þess, eins og kveðið er á um í 11. gr. WTO-samningsins um styrki og jöfnunarráðstafanir, skal samningsaðili, sem hyggst hefja rannsókn, senda skriflega tilkynningu um það til þess samningsaðila sem vörurnar tilheyra og rannsóknin tekur til, og veita þrjátíu daga frest til samráðs til að leita lausnar sem allir samningsaðilar geta sætt sig við. Efna skal til samráðs í sameiginlegu nefndinni ef einhver samningsaðila fer fram á það innan 10 daga frá viðtöku tilkynningarinnar.

GR. 2.10

Undirboð

1. Samningsaðilarnir áskilja sér réttindi og skyldur skv. VI. gr. GATT-samningsins frá 1994 og samningnum um framkvæmd VI. gr. GATT-samningsins frá 1994 (hér á eftir nefndur „WTO-samningur um undirboð“) með fyrirvara um eftirfarandi:

a) Samningsaðilarnir skulu reyna að komast hjá því að hefja, hvorir gagnvart öðrum, aðgerðir gegn undirboðum. Þegar samningsaðili fær nægilega vel rökstutt erindi skal hann í þessu skyni tilkynna þeim samningsaðila, sem talinn er bjóða vörur sínar á undirboðskjörum, um það skriflega, áður en rannsókn hefst samkvæmt ákvæðum WTO-samningsins um undirboð og gefa frest til samráðs til að leita lausnar sem báðir aðilar geta sætt sig við. Tilkynna skal hinum samningsaðilunum um niðurstöður samráðsins.

b) Ef samningsaðili ákveður að leggja á undirboðstoll skv. gr. 9.1 í WTO-samningnum um undirboð skal hann beita reglunni um „lægri toll“ með því að leggja á toll sem er lægri en undirboðsvikmörkin ef þessi lægri tollur vegur upp á móti því tjóni sem innlendur iðnaður verður fyrir.

2. Fimm árum eftir gildistöku þessa samnings skulu samningsaðilar í sameiginlegu nefndinni endurskoða hvort nauðsynlegt sé að viðhalda þeim möguleika að grípa til ráðstafana gegn undirboðum þeirra. Ef samningsaðilarnir ákveða, að lokinni fyrstu endurskoðun, að viðhalda þessum möguleika skal endurskoðun fara fram í sameiginlegu nefndinni annað hvert ár eftir það.

GR. 2.11

Tvíhliða verndarráðstafanir

1. Ef innflutningur framleiðsluvöru, sem er upprunnin hjá samningsaðila, inn á yfirráðasvæði annars samningsaðila eykst svo mjög, annaðhvort sem hrein aukning eða sem hlutfall af innlendri framleiðslu, á grundvelli þess að tollar hafa verið lækkaðir eða afnumdir samkvæmt þessum samningi, og við slík skilyrði að það veldur eða gæti valdið alvarlegum skaða fyrir innlenda framleiðendur sambærilegra vara eða samkeppnisvara á yfirráðasvæði samningsaðilans, sem flytur inn, er honum heimilt að grípa til neyðarráðstafana, í eins litlum mæli og unnt er að komast af með, til að ráða bót á skaðanum eða koma í veg fyrir hann með fyrirvara um ákvæði eftirfarandi málsgreina þessarar greinar.

2. Því aðeins má gera neyðarráðstafanir að óyggjandi sönnun sé fyrir því að aukinn innflutningur hafi valdið alvarlegum skaða eða að hætta sé á því samkvæmt rannsókn sem er gerð í samræmi við þá málsmeðferð sem mælt er fyrir um í WTO-samningnum um verndarráðstafanir.

3. Samningsaðili, sem hyggst grípa til neyðaraðgerða samkvæmt þessari grein, skal þegar í stað, og eigi síðar en gripið er til aðgerðarinnar, tilkynna hinum samningsaðilunum og sameiginlegu nefndinni um það. Í tilkynningunni skulu koma fram allar viðeigandi upplýsingar, þar á meðal sönnunargögn um alvarlegan skaða eða hættu á slíku af völdum aukins innflutnings, nákvæm lýsing á framleiðsluvörunni sem um ræðir, upplýsingar um fyrirhugaða ráðstöfun og frá hvaða degi og hversu lengi ráðstöfunin gildir og á hve löngum tíma hún verður afnumin í áföngum. Bjóða skal samningsaðila, sem slíkar ráðstafanir gætu haft áhrif á, bætur í formi aukins, nokkurn veginn jafngilds viðskiptafrelsis í tengslum við innflutning frá honum.

4. Ef skilyrðunum í 1. mgr. er fullnægt er samningsaðilanum, sem flytur inn, heimilt að:

a) fresta frekari lækkun á hvaða tolli sem er af framleiðsluvörunni sem kveðið er á um í þessum samningi eða

b) hækka toll af framleiðsluvörunni og skal miða við þann toll sem lægri er:

i) toll sem er lagður á í bestukjarameðferð og er í gildi á þeim degi sem aðgerðin á sér stað eða

ii) toll sem er lagður á í bestukjarameðferð og er í gildi daginn fyrir gildistöku þessa samnings.

5. Neyðarráðstafanir skulu ekki vara lengur en í eitt ár. Við mjög óvenjulegar aðstæður og að lokinni athugun sameiginlegu nefndarinnar er heimilt að gera ráðstafanir til þriggja ára að hámarki. Óheimilt er að beita ráðstöfunum vegna innflutnings framleiðsluvöru sem ráðstöfun hefur áður verið beitt gegn a.m.k. næstu þrjú árin eftir að ráðstöfunin fellur úr gildi.

6. Sameiginlega nefndin skal, innan 30 daga frá dagsetningu tilkynningarinnar, rannsaka þær upplýsingar sem eru veittar samkvæmt 3. mgr. í þeim tilgangi að greiða fyrir lausn málsins með þeim hætti að báðir aðilar geti við unað. Ef engin lausn finnst er samningsaðilanum, sem flytur inn, heimilt að samþykkja viðeigandi ráðstafanir samkvæmt 4. mgr. til að ráða bót á vandanum og samningsaðilanum, sem ræður yfir þeirri framleiðsluvöru sem ráðstöfunin beinist gegn, er heimilt að grípa til jöfnunaraðgerða ef ekki næst gagnkvæmt samkomulag um jöfnunargreiðslur. Tilkynna skal hinum samningsaðilunum og sameiginlegu nefndinni þegar í stað um slíka verndarráðstöfun og jöfnunaraðgerð. Val á verndarráðstöfun og jöfnunaraðgerð skal miðast við að raska sem minnst framkvæmd þessa samnings. Jöfnunaraðgerð skal venjulega fela í sér niðurfellingu ívilnana sem hafa í megindráttum jafngild áhrif á viðskipti eða ívilnanir sem í megindráttum jafngilda þeim viðbótartolli sem búist er við að leiði af neyðarráðstöfuninni. Samningsaðilinn, sem grípur til slíkrar aðgerðar, skal gera það í eins stuttan tíma og mögulegt er til að ná í meginatriðum jafngildum áhrifum á viðskipti og einungis á meðan ráðstöfun skv. 4. gr. er beitt.

7. Þegar ráðstöfun lýkur skal beita þeim tolli sem hefði verið lagður á ef ráðstöfunin hefði ekki verið gerð.

8. Ef aðstæður eru tvísýnar og tafir myndu valda skaða, sem erfitt yrði að bæta, er samningsaðila heimilt að grípa til neyðarráðstafana til bráðabirgða ef ákvarðað hefur verið að óyggjandi sönnun sé fyrir því að aukinn innflutningur hafi valdið innlendum iðnaði alvarlegum skaða eða að hætta sé á því. Samningsaðili, sem hyggst grípa til slíkra ráðstafana, skal þegar í stað tilkynna hinum samningsaðilunum og sameiginlegu nefndinni um það. Hefja skal viðeigandi málsmeðferð, sem getið er í 2.–6. mgr., sem er einnig vegna jöfnunaraðgerða, innan 30 daga frá dagsetningu tilkynningarinnar. Allar jöfnunaraðgerðir skulu miðast við samanlagðan gildistíma neyðarráðstöfunar til bráðabirgða og neyðarráðstöfunar.

9. Hætta skal bráðabirgðaráðstöfunum eigi síðar en eftir 200 daga. Gildistími slíkrar bráðabirgðaráðstöfunar skal teljast vera hluti af því tímabili sem endanlega ráðstöfunin, sem getið er í 4. mgr., varir, ásamt hvers konar framlengingu hennar. Endurgreiða skal tollahækkanir þegar í stað ef rannsóknin, sem er lýst í 2. mgr., leiðir ekki í ljós að skilyrðum 1. mgr. hafi verið fullnægt.

10. Fimm árum eftir gildistöku þessa samnings skulu samningsaðilar í sameiginlegu nefndinni endurskoða hvort þörf sé á því að viðhalda möguleika á að grípa til verndarráðstafana þeirra á milli. Ef samningsaðilarnir ákveða, að lokinni fyrstu endurskoðun, að halda þessum möguleika áfram skal endurskoðun fara fram í sameiginlegu nefndinni annað hvert ár eftir það.

GR. 2.12

Erfiðleikar vegna greiðslujafnaðar

1. Samningsaðilar skulu reyna að komast hjá því að gera takmarkandi ráðstafanir vegna greiðslujafnaðar.

2. Eigi samningsaðili í alvarlegum erfiðleikum með greiðslujöfnuð eða yfirvofandi hætta er á því er honum heimilt að gera takmarkandi ráðstafanir í viðskiptum, samkvæmt þeim skilmálum sem settir eru í GATT-samningnum frá 1994 og WTO-samkomulaginu um greiðslujöfnunarákvæði, sem skulu vara í takmarkaðan tíma og vera án mismununar og ekki hafa víðtækari áhrif en þörf er á til að leysa erfiðleika vegna greiðslujafnaðar. Viðeigandi ákvæði GATT-samningsins frá 1994 og í WTO-samkomulaginu um greiðslujöfnunarákvæði eru hér með felld inn í þennan samning og eru hluti af honum.

3. Samningsaðili, sem grípur til aðgerða samkvæmt þessari grein, skal þegar í stað tilkynna hinum samningsaðilunum og sameiginlegu nefndinni um það.

GR. 2.13

Undantekningar og önnur réttindi og skyldur

Samsvarandi greinar GATT-samningsins frá 1994 gilda um eftirtalin réttindi og skyldur samningsaðilanna og eru þær hér með felldar inn í þennan samning og eru hluti af honum:

a) að því er varðar ríkisrekin viðskiptafyrirtæki, XVII. gr. og samkomulag um túlkun XVII. gr.,

b) að því er almennar undantekningar varðar, XX. gr. og

c) að því er varðar undantekningar af öryggisástæðum, XXI. gr.

3. KAFLI ÞJÓNUSTUVIÐSKIPTI

GR. 3.1

Gildissvið og umfang

1. Þessi kafli á við um ráðstafanir sem hafa áhrif á þjónustuviðskipti sem ríkisstjórnir, svæðisbundin eða staðbundin stjórnvöld eða yfirvöld gera og einnig óopinberar stofnanir sem fara með vald í umboði ríkisstjórnar, svæðisbundinna eða staðbundinna stjórnvalda eða yfirvalda. Kaflinn gildir um alla þjónustugeira nema að því leyti sem kveðið er á um í gr. 4.1. Hann gildir ekki um ráðstafanir sem hafa áhrif á flugumferðarréttindi eða ráðstafanir sem hafa áhrif á þjónustu sem tengist nýtingu flugumferðarréttinda, að öðru leyti en því sem kveðið er á um í 3. mgr. viðaukans um flutningaþjónustu í lofti í GATS- samningnum.

2. Ákvæði gr. 3.4, 3.5 og 3.6 gilda ekki um lög, reglur eða kröfur varðandi innkaup opinberra þjónustustofnana á þjónustu til handa ríkinu og ekki um endursölu í hagnaðarskyni eða um veitingu á þjónustu í hagnaðarskyni.

GR. 3.2

Innfelling ákvæða úr GATS-samningnum

Þegar kveðið er á um það í þessum kafla að ákvæði úr GATS-samningnum skuli fellt inn í þennan kafla og vera hluti af honum skal merking hugtaka í ákvæði GATS-samningsins vera sú sem hér segir:

a) „aðili“ merkir „samningsaðili“, nema „meðal aðila“ sem skal merkja „meðal aðila Alþjóðaviðskiptastofnunarinnar“,

b) „skrár“ merkir skrárnar sem um getur í gr. 3.16 og er að finna í VII. viðauka og

c) „sérstakar skuldbindingar“ merkir sérstakar skuldbindingar í skránum sem um getur í gr. 3.16.

GR. 3.3

Skilgreiningar

Í þessum kafla er merking eftirfarandi hugtaka sem hér segir:

1. Eftirfarandi skilgreiningar í I. gr. GATS-samningsins eru hér með felldar inn í þennan kafla og eru hluti hans:

a) „þjónustuviðskipti“,

b) „þjónusta“ og

c) „þjónusta“ sem opinber yfirvöld veita".

2. „Þjónustuveitandi“: hver sá aðili sem veitir eða óskar eftir að veita þjónustu.1

3. „Einstaklingur frá samningsaðila“: samkvæmt löggjöf þessa samningsaðila, ríkisborgari eða með fasta búsetu hjá þessum samningsaðila ef samningsaðilinn veitir honum, í aðalatriðum, sömu meðferð og ríkisborgarar hans sjálfs njóta að því er varðar ráðstafanir sem hafa áhrif á þjónustuviðskipti.

4. „Lögaðili samningsaðila“: lögaðili sem er annaðhvort:

a) stofnaður eða skipulagður samkvæmt lögum þess samningsaðila og

i) stundar umtalsverð viðskipti á yfirráðasvæði samningsaðila eða

ii) stundar umtalsverð viðskipti á yfirráðasvæði aðila að Alþjóðaviðskiptastofnuninni og er í eigu eða undir stjórn lögaðila þess samningsaðila eða lögaðila sem uppfylla skilyrði i-liðar í a-lið 4. mgr.,

eða

b) ef um er að ræða þjónustu sem er veitt á grundvelli viðskiptanærveru, í eigu eða undir stjórn:

i) einstaklinga frá þeim samningsaðila eða

ii) lögaðila sem uppfylla skilyrði a-liðar 4. mgr.

5. Eftirfarandi skilgreiningar í XXVIII. gr. GATS- samningsins eru hér með felldar inn í þennan kafla og eru hluti af honum:

a) „ráðstöfun“,

b) „veiting þjónustu“,

c) „ráðstafanir aðila sem hafa áhrif á þjónustuviðskipti“,

d) „viðskiptanærvera“,

e) „svið“ þjónustu,

f) „þjónusta annars aðila“,

g) „einstaklingur eða lögpersóna sem hefur fengið einokunaraðstöðu til að veita þjónustu“,

h) „þjónustuneytandi“,

i) „einstaklingur eða lögaðili“,

j) „lögaðili“,

k) „í eigu“, „undir stjórn“ og „tengd“ og

l) „beinir skattar“.

GR. 3.4

Bestukjarameðferð

1. Samningsaðili skal, með fyrirvara um ráðstafanir sem eru gerðar í samræmi við VII. gr. GATS-samningsins, og nema að því leyti sem kveðið er á um í skrá hans yfir undanþágur vegna bestukjarameðferðar sem er að finna í VIII. viðauka, þegar í stað og án skilyrða, að því er varðar allar ráðstafanir sem hafa áhrif á veitingu þjónustu, veita þjónustu og þjónustuveitendum annars samningsaðila eigi lakari meðferð en hann veitir vegna sambærilegrar þjónustu eða veitir þjónustuveitendum aðila sem á ekki hlut að samningnum.

2. Meðferð, sem er veitt samkvæmt öðrum samningum sem samningsaðili hefur gert og tilkynnt hefur verið um skv. V. gr. eða V. gr. a í GATS-samningnum, fellur ekki undir 1. mgr.

3. Ef samningsaðili gengur til samninga af þeirri gerð sem um getur í 2. mgr. skal hann, að beiðni annars samningsaðila, veita þeim samningsaðila nægilegt tækifæri til að semja um þann ávinning sem í þeim felst.

4. Ákvæði 3. mgr. II. gr. í GATS-samningnum eiga við um réttindi og skyldur samningsaðilanna að því er varðar þá skilmála sem veittir eru aðliggjandi löndum og eru þau hér með felld inn í þennan kafla og eru hluti af honum:

GR. 3.5

Markaðsaðgangur

Skuldbindingar um markaðsaðgang falla undir XVI. gr. GATS-samningsins og eru þær hér með felldar inn í þennan kafla og eru hluti af honum.

GR. 3.6

Innlend meðferð

Skuldbindingar um innlenda meðferð falla undir XVII. gr. GATS-samningsins og eru þær hér með felldar inn í þennan kafla og eru hluti af honum.

GR. 3.7

Viðbótarskuldbindingar

Ákvæði XVIII. gr. GATS-samningsins skulu gilda um viðbótarskuldbindingar og eru þær hér með felldar inn í þennan kafla og eru hluti af honum.

GR. 3.8

Innlendar reglur

Ákvæði VI. gr. GATS-samningsins skulu gilda um réttindi og skyldur samningsaðilanna að því er varðar innlendar reglur og eru þau hér með felld inn í þennan kafla og eru hluti af honum.

GR. 3.9

Viðurkenning

1. Ef samningsaðili viðurkennir, með samningi eða fyrirkomulagi, menntun eða reynslu, uppfylltar kröfur eða leyfi eða vottorð, sem eru veitt á yfirráðasvæði aðila sem á ekki hlut að samningnum, skal sá samningsaðili veita öðrum samningsaðila fullnægjandi tækifæri til að semja um aðild að slíkum fyrirliggjandi eða síðari samningi eða fyrirkomulagi eða semja við hann um sambærilegra samninga eða fyrirkomulag. Ef samningsaðili viðurkennir einhliða skal hann veita öðrum samningsaðila næg tækifæri til að sýna fram á að viðurkenna beri einnig menntun eða fengna reynslu, uppfylltar kröfur eða leyfi eða vottorð sem eru veitt á yfirráðasvæði hins samningsaðilans.

2. Allir slíkir samningar eða fyrirkomulag eða eigin viðurkenning skulu vera í samræmi við viðeigandi ákvæði WTO-samningsins og þá einkum VII. gr. GATS-samningsins.

3. Ákvæði IX. viðauka eiga við um gagnkvæma viðurkenningu á t.d. menntun eða reynslu, hæfi, leyfum, vottorðum eða faggildingu þjónustuveitenda.

GR. 3.10

För einstaklinga

Viðauki um för einstaklinga í GATS-samningnum gildir um réttindi og skyldur samningsaðilanna að því er varðar för einstaklinga og er hann hér með felldur in í þennan kafla og er hluti af honum.

GR. 3.11

Einokun og þjónustuveitendur með einkarétt

Ákvæði 1., 2. og 5. mgr. VIII. gr. GATS-samningsins gilda um réttindi og skyldur samningsaðilanna að því er varðar einokun og þjónustuveitendur með einkarétt og eru þau hér með felld inn í þennan kafla og eru hluti af honum.

GR. 3.12

Viðskiptahættir

Ákvæði IX. gr. GATS-samningsins gilda um réttindi og skyldur samningsaðilanna að því er varðar viðskiptahætti og eru þau hér með felld inn í þennan kafla og eru hluti af honum.

GR. 3.13

Greiðslur og yfirfærslur

1. Aðili skal ekki, með fyrirvara um skuldbindingar hans og að frátöldum þeim tilvikum sem tilgreind eru í gr. 3.14, setja takmarkanir á alþjóðlegar yfirfærslur og greiðslur í yfirstandandi viðskiptum er tengjast veitingu þjónustu hjá öðrum samningsaðila.

2. Ekkert í þessum kafla skal hafa áhrif á réttindi og skyldur samningsaðila samkvæmt efnisgreinum samningsins um Alþjóðagjaldeyrissjóðinn, þ.m.t. ráðstafanir í gjaldeyrismálum sem eru í samræmi við efnisgreinar hans, að því tilskildu að samningsaðili setji engar takmarkanir á fjármagnsviðskipti sem ekki samrýmast sérstökum skuldbindingum hans, nema skv. gr. 3.14 eða að beiðni sjóðsins.

GR. 3.14

Takmarkanir til að tryggja

greiðslujöfnuð

1. Samningsaðilar skulu reyna að komast hjá því að gera takmarkandi ráðstafanir til að tryggja greiðslujöfnuð.

2. Ákvæði 1. og 3. mgr. XII. gr. GATS-samningsins gilda um réttindi og skyldur samningsaðilanna að því er varðar slíkar takmarkanir og eru þau hér með felld inn í þennan kafla og eru hluti af honum.

3. Samningsaðili sem grípur til eða viðheldur takmörkunum skal þegar í stað tilkynna sameiginlegu nefndinni um það.

GR. 3.15

Undantekningar

Ákvæði XIV. gr. og XIV. gr. a í GATS-samningnum gilda um réttindi og skyldur samningsaðilanna að því er varðar almennar undantekningar og undantekningar af öryggisástæðum og eru þau hér með felld inn í þennan kafla og eru hluti af honum.

GR. 3.16

Skrár um sérstakar skuldbindingar

1. Sérhver samningsaðili skal færa í skrá þær sérstöku skuldbindingar sem hann tekur á sig samkvæmt gr. 3.5, 3.6 og 3.7. Í hverri skrá skal tilgreina þá þætti sem getið er í a- til d-lið 1. mgr. XX. gr. GATS-samningsins, með tilliti til þeirra sviða þar sem samningsaðili hefur tekið á sig sérstakar skuldbindingar.

2. Farið skal með ráðstafanir, sem eru ósamrýmanlegar bæði gr. 3.5 og 3.6, á þann hátt sem kveðið er á um í 2. mgr. XX. gr. GATS-samningsins.

3. Skrár um sérstakar skuldbindingar samningsaðilanna eru settar fram í VII. viðauka.

4. Í X. of XI. viðauka er fjallað um tiltekna þætti varðandi markaðsaðgang, innlenda meðferð og viðbótarskuldbindingar, sem eiga við um fjarskiptaþjónustu og samframleiðslu dagskrárefnis til útsendingar.

GR. 3.17

Breytingar á skrám

Samningsaðilarnir skulu, að fenginni skriflegri beiðni samningsaðila, hafa með sér samráð til að fjalla um breytingar eða afturköllun á tilteknum skuldbindingum í skrá hans um sérstakar skuldbindingar. Samráðið skal eiga sér stað innan þriggja mánaða frá því að samningsaðili leggur fram beiðni sína. Í slíku samráði skulu samningsaðilarnir leitast við að haga almennu stigi skuldbindinga á þann veg að þær séu hagstæðar hverjum og einum þeirra og ekki óhagstæðari fyrir viðskipti en þær sem þegar var kveðið á um í skránni um sérstakar skuldbindingar áður en samráðið hófst. Breytingar á skrám eru með fyrirvara um þá málsmeðferð sem fjallað er um í gr. 8.1.

GR. 3.18

Gagnsæi

Ákvæði 1. og 2. mgr. III. gr. og III. gr. a í GATS- samningnum gilda um réttindi og skyldur samningsaðilanna að því er varðar gagnsæi og eru þau hér með felld inn í þennan kafla og eru hluti af honum.

GR. 3.19

Endurskoðun

Samningsaðilarnir skuldbinda sig til að endurskoða skrárnar um sérstakar skuldbindingar og skrárnar yfir undanþágur vegna bestukjarameðferðar annað hvert ár með það að markmiði að auka frelsi í þjónustuviðskiptum sín á milli þeirra. Fyrsta endurskoðun skal fara fram eigi síðar en þremur árum eftir gildistöku þessa samnings.

GR. 3.20

Viðaukar

Eftirtaldir viðaukar við þennan samning eru óaðskiljanlegur hluti þessa kafla:

– VII. viðauki (Skrár um sérstakar skuldbindingar),

– VIII. viðauki (Skrá yfir undanþágur vegna bestukjarameðferðar),

– IV. viðauki (Gagnkvæm viðurkenning),

– X. viðauki (Fjarskiptaþjónusta) og

– XI. viðauki (Samframleiðsla á dagskrárefni til útsendingar).

4. KAFLI FJÁRMÁLAÞJÓNUSTA

GR. 4.1

Gildissvið og umfang

1. Þessi kafli gildir um ráðstafanir sem hafa áhrif á viðskipti á sviði fjármálaþjónustu sem ríkisstjórnir, svæðisbundin eða staðbundin stjórnvöld eða yfirvöld gera og einnig óopinberar stofnanir er þau fara með vald í umboði ríkisstjórnar, svæðisbundinna eða staðbundinna stjórnvalda eða yfirvalda.

2. Ákvæði gr. 4.4, 4.5 og 4.6 gilda ekki um lög, reglur eða kröfur varðandi innkaup opinberra þjónustustofnana á fjármálaþjónustu til handa ríkinu og ekki um endursölu í hagnaðarskyni eða um veitingu á þjónustu í hagnaðarskyni.

3. Ákvæði 3. kafla gilda um ráðstafanir sem lýst er í 1. mgr. ef kveðið er sérstaklega á um það í þessum kafla.

GR. 4.2

Innfelling ákvæða úr GATS-samningnum

Ákvæði gr. 3.2 gilda um þennan kafla.

GR. 4.3

Skilgreiningar

1. Ákvæði gr. 3.3 gilda um þennan kafla að undanskildum c-lið 1. mgr. hennar.

2. Eftirfarandi skilgreiningar í viðauka um fjármálaþjónustu í GATS-samningnum eru hér með felldar inn í þennan kafla og eru hluti af honum:

a) „þjónusta sem opinber yfirvöld veita“ (b- og c- liður 1. mgr. viðaukans),

b) „fjármálaþjónusta“ (a-liður 5. mgr. viðaukans),

c) „fjármálaþjónustuveitandi“ (b-liður 5. mgr. viðaukans),

d) „opinberar stofnanir“ (c-liður 5. mgr. viðaukans).

GR. 4.4

Bestukjarameðferð

Ákvæði gr. 3.4 gilda um þennan kafla.

GR. 4.5

Markaðsaðgangur

Skuldbindingar um markaðsaðgang falla undir XVI. gr. GATS-samningsins og eru þær hér með felldar inn í þennan kafla og eru hluti af honum.

GR. 4.6

Innlend meðferð

1. Ákvæði XVII. gr. GATS-samningsins gilda um skuldbindingar um innlenda meðferð og eru þær hér með felldar inn í þennan kafla og eru hluti af honum.

2. Samkvæmt skilmálum og skilyrðum sem fylgja innlendri meðferð skal hver samningsaðili auk þess veita fjármálaþjónustuveitendum frá öðrum samningsaðila, sem hefur staðfestu á yfirráðasvæði hans, aðgang að greiðslu- og greiðslujöfnunarkerfum sem opinberar stofnanir reka og að opinberum fjármögnunar- og skuldbreytingarkostum sem eru fyrir hendi í almennum viðskiptum. Ekki er ætlunin að veita aðgang að þrautalánveitanda samningsaðila samkvæmt þessari málsgrein.

3. Krefjist samningsaðili aðildar að eða þátttöku í eða aðgangs að sjálfstæðum stofnunum, verðbréfaþingi eða verðbréfamarkaði eða framvirku þingi eða framvirkum markaði, uppgjörsstofnunum eða öðrum stofnunum eða félögum til að fjármálaþjónustuveitendur frá öðrum samningsaðila geti veitt fjármálaþjónustu á sama grundvelli og fjármálaþjónustuveitendur þess samningsaðila, eða veiti samningsaðilinn beint eða óbeint slíkum stofnunum, forréttindi eða fríðindi við veitingu fjármálaþjónustu, skal hann tryggja að þessar stofnanir veiti fjármálaþjónustuveitendum frá öðrum samningsaðila, sem hafa búsetu á yfirráðasvæði samningsaðilans, sömu innlenda meðferð.

GR. 4.7

Viðbótarskuldbindingar

Ákvæði XVIII. gr. GATS-samningsins gilda um viðbótarskuldbindingar og eru þær hér með felldar inn í þennan kafla og eru hluti af honum.

GR. 4.8

Innlendar reglur

1. Ákvæði VI. gr. GATS-samningsins gilda um réttindi og skyldur samningsaðilanna að því er varðar innlendar reglur og eru þau hér með felld inn í þennan kafla og eru hluti af honum.

2. Ekkert í þessum kafla skal túlkað þannig að koma megi í veg fyrir að samningsaðili geti samþykkt eða viðhaldið sanngjörnum varúðarráðstöfunum, svo sem til að:

a) vernda fjárfesta, sparifjáreigendur, tryggingartaka, kröfuhafa, einstaklinga sem hafa sett fjármuni í vörslu þeirra sem veita fjármálaþjónustu, eða svipaða þátttakendur á fjármálamarkaði eða

b) tryggja samkvæmni og stöðugleika fjármálakerfis samningsaðila.

Ef slíkar ráðstafanir eru ekki í samræmi við ákvæði þessa kafla skal ekki nota þær sem leið til að komast hjá því að uppfylla skuldbindingar samningsaðilans samkvæmt þeim ákvæðum. Slíkar ráðstafanir skulu ekki vera meira íþyngjandi en nauðsynlegt er til að ná markmiðunum með þeim.

3. Ekkert í þessum kafla ber að túlka þannig að þess sé krafist að samningsaðili láti í té upplýsingar sem varða málefni og reikninga einstakra viðskiptamanna eða upplýsingar um trúnaðarmál eða eignarhluti sem opinberar stofnanir hafa vitneskju um.

GR. 4.9

Viðurkenning

1. Ákvæði gr. 3.9 gilda um þennan kafla.

2. Þegar samningsaðili viðurkennir varfærnisráðstafanir aðila, sem á ekki hlut að samningnum, til að ákvarða hvernig beita skuli ráðstöfunum samningsaðilans varðandi fjármálaþjónustu skal sá samningsaðili auk þess veita öðrum aðila nægilegt tækifæri til að semja um aðild að slíkum samningi eða fyrirkomulagi eða til að gera sambærilega samninga eða fyrirkomulag við aðstæður þar sem gilda sambærilegar reglur, umsjón, framkvæmd slíkra reglna og, ef við á, reglur um upplýsingaskipti aðila að samningi eða fyrirkomulagi. Veiti samningsaðili viðurkenningu einhliða skal hann veita öðrum samningsaðilum nægileg tækifæri til að sýna fram á að slíkar aðstæður séu fyrir hendi.

GR. 4.10

För einstaklinga

Viðauki um för einstaklinga í GATS-samningnum gildir um réttindi og skyldur samningsaðilanna að því er varðar för einstaklinga og er hann hér með felldur inn í þennan kafla og er hluti af honum.

GR. 4.11

Einokun og þjónustuveitendur með einkarétt

Ákvæði 1., 2. og 5. mgr. VIII. gr. GATS-samningsins gilda um réttindi og skyldur samningsaðilanna að því er varðar einokun og þjónustuveitendur með einkarétt og eru þau hér með felld inn í þennan kafla og eru hluti af honum.

GR. 4.12

Viðskiptahættir

Ákvæði IX. gr. GATS-samningsins gilda um réttindi og skyldur samningsaðilanna að því er varðar viðskiptahætti og eru þau hér með felld inn í þennan kafla og eru hluti af honum.

GR. 4.13

Greiðslur og yfirfærslur

Ákvæði gr. 3.13 gilda um þennan kafla.

GR. 4.14

Takmarkanir til að tryggja

greiðslujöfnuð

Ákvæði gr. 3.14 gilda um þennan kafla.

GR. 4.15

Undantekningar

Ákvæði XIV. gr. og XIV. gr. a í GATS-samningnum gilda um réttindi og skyldur samningsaðilanna að því er varðar almennar undantekningar og undantekningar af öryggisástæðum og eru þau hér með felld inn í þennan kafla og eru hluti af honum.

GR. 4.16

Skrár um sérstakar skuldbindingar

Sérhver samningsaðili skal setja í skrá sína, sem um getur í gr. 3.16, þær sérstöku skuldbindingar sem hann tekur á sig í tengslum við þjónustu sem er skilgreind í b-lið 2. mgr. í gr. 4.3 í samræmi við ákvæði 1.–3. mgr. í gr. 3.16.

GR. 4.17

Breytingar á skrám

Ákvæði gr. 3.17 gilda um þennan kafla.

GR. 4.18

Gagnsæi

1. Ákvæði 1. og 2. mgr. III. gr. og III. gr. a í GATS- samningnum eiga við um réttindi og skyldur samningsaðilanna að því er varðar gagnsæi og eru þau hér með felld inn í þennan kafla og eru hluti af honum.

2. Sérhver samningsaðili skuldbindur sig auk þess til að stuðla að gagnsæi löggjafar um fjármálaþjónustu. Þannig skuldbinda samningsaðilarnir sig til að hafa samráð, eftir því sem við á, með það að markmiði að stuðla að hlutlægu og gagnsæju lagasetningarferli hjá hverjum og einum, þar sem tillit er tekið til:

a) þess starfs sem samningsaðilarnir skuldbinda sig til að vinna í GATS-samningnum og þess starfs sem þeir sinna á öðrum vettvangi í tengslum við viðskipti á sviði fjármálaþjónustu og

b) þess hversu mikilvægt er að greinanleg stefnumið komi skýrt fram í lagasetningunni og að lagasetningarferlið, sem kynnt er almenningi eða birt á annan hátt, sé skýrt og því beitt á samræmdan hátt.

GR. 4.19

Endurskoðun

Ákvæði gr. 3.19 gilda um þennan kafla.

GR. 4.20

Undirnefnd um fjármálaþjónustu

1. Komið skal á fót undirnefnd um fjármálaþjónustu (hér á eftir nefnd „undirnefndin“) undir sameiginlegu nefndinni. Aðalfulltrúi hvers samningsaðila skal koma frá þar til bæru yfirvaldi að því er þennan samninga varðar eða frá fjármálayfirvaldi.

2. Umboð undirnefndarinnar skal ná til þess:

a) að stýra framkvæmd þessa kafla, meta hana og hafa umsjón með frekari þróun hennar og

b) taka til skoðunar málefni sem samingsaðili beinir til hennar og varða fjármálaþjónustu.

3. Undirnefndin skal koma saman í tengslum við fundi sameiginlegu nefndarinnar eða eftir því sem samningsaðilarnir koma sér saman um.

4. Suður-Kórea og eitt EFTA-ríkjanna skulu gegna formennsku sameiginlega í undirnefndinni. Hún vinnur samkvæmt almennu samkomulagi.

GR. 4.21

Lausn deilumála

1. Viðeigandi greinar í 9. kafla skulu gilda um lausn deilumála sem upp koma í tengslum við þennan kafla eins og honum er breytt með þessari grein.

2. Fulltrúar frá þar til bæru yfirvaldi, að því er þennan samning varðar, eða frá fjármálayfirvaldi, skulu taka þátt í samráði skv. 9. kafla vegna fjármálaþjónustu. Samningsaðilarnir skulu gefa undirnefndinni skýrslu um niðurstöður samráðsins.

3. Ákvæði gr. 9.4 gilda með eftirtöldum breytingum:

a) komi deiluaðilarnir sér saman um það skulu einungis sitja í gerðardómi einstaklingar sem fullnægja skilyrðum 4. mgr. um menntun og hæfi og

b) í öðrum tilvikum,

i) er hverjum deiluaðila heimilt að velja einstaklinga sem uppfylla skilyrði 7. mgr. í gr. 9.5 um menntun og hæfi og

ii) ef samningsaðilinn, sem kæra beinist gegn, ber fyrir sig gr. 4.8 skal formaður gerðardómsins uppfylla skilyrði 4. mgr. um menntun og hæfi nema deiluaðilar komi sér saman um annað.

4. Gerðadómsmenn sem fjalla um fjármálaþjónustu skulu, nema kveðið sé á um annað í þessum kafla:

a) uppfylla skilyrði í gr. 9.5 um menntun og hæfi og

b) vera sérfróðir eða hafa reynslu á sviði laga eða starfshátta í tengslum við fjármálaþjónustu sem getur falist í stjórnun fjármálastofnana.

5. Eftirfarandi skal gilda, með hliðsjón af 5. mgr. í gr. 9.10, ef því verður við komið. Þegar ráðstöfunin, sem deilt er um, hefur áhrif á:

a) einungis fjármálaþjónustugeirann skal kærandi fyrst einungis fara fram á að ávinningi í fjármálaþjónustugeiranum verði frestað,

b) fjármálaþjónustugeirann og aðra geira skal kærandi fyrst fara fram á að ávinningi í þessum geirum, hverjum um sig, sé frestað með svipuðum áhrifum og ráðstöfunin, sem kæran beinist gegn, hefur leitt til í hverjum geira um sig eða

c) einungis annan geira en fjármálaþjónustugeirann, skal kærandi vinna að því að ávinningi í fjármálaþjónustugeiranum verði ekki frestað.

5. KAFLI SAMKEPPNI

GR. 5.1

Reglur um samkeppni fyrirtækja

1. Samningsaðilar viðurkenna að samkeppnishamlandi viðskiptahættir kunni að hindra ávinning af þessum samningi. Slíkir viðskiptahættir samrýmast því ekki réttri framkvæmd þessa samnings að svo miklu leyti sem það getur haft áhrif á viðskipti milli EFTA-ríkis og Suður-Kóreu.

2. Í samningi þessum merkir „samkeppnishamlandi viðskiptahættir“:

a) alla samninga milli fyrirtækja, ákvarðanir samtaka fyrirtækja og samstilltar aðgerðir fyrirtækja, svo og misnotkun eins eða fleiri fyrirtækja á yfirburðastöðu á yfirráðasvæðum samningsaðila í heild eða á verulegum hluta þeirra, sem miða að því að koma í veg fyrir, takmarka eða raska samkeppni eða leiða til slíks og

b) sem vera má að séu viðhafðir í viðskiptum með vörur eða þjónustu. Opinberum fyrirtækjum eða einkafyrirtækjum, eða fyrirtækjum sem hafa sérstakan rétt eða einkarétt, er heimilt að viðhafa slíka viðskiptahætti nema það torveldi verkefni sem þeim eru falin.

3. Ákvæði 1. og 2. mgr. skulu ekki túlkuð þannig að af þeim skapist beinlínis nýjar kvaðir á fyrirtæki.

4. Samningsaðilarnir skuldbinda sig til að beita samkeppnislögum sínum með það að markmiði að uppræta samkeppnishamlandi viðskiptahætti. Í því skyni skulu þeir tilkynna hverjir öðrum um viðeigandi aðgerðir til að framfylgja samkeppnislögum og skiptast á upplýsingum. Enginn samningsaðili er skuldbundinn til að veita upplýsingar sem eru bundnar trúnaði samkvæmt lögum hans.

5. Samkeppnisyfirvöld og/eða önnur viðeigandi yfirvöld samningsaðilanna skulu, að fenginni beiðni þar um, hefja samráð í því skyni að greiða fyrir því að samkeppnishamlandi viðskiptahættir séu upprættir. Samningsaðilinn sem fær beiðnina skal taka hana til velviljaðrar athugunar.

6. Einnig skal hafa samráð í sameiginlegu nefndinni, komi fram beiðni þar um, ef samningsaðili lítur svo á að samkeppnishamlandi viðskiptahættir á yfirráðasvæði annars samningsaðila hafi enn áhrif á viðskipti þeirra á milli. Samráð skal haft innan 30 daga frá því að beiðni berst. Hlutaðeigandi samningsaðilar skulu veita sameiginlegu nefndinni allan þann stuðning og upplýsingar sem hún þarfnast til að hún geti rannsakað málið og aðstoðað hlutaðeigandi samningsaðila við að uppræta þá viðskiptahætti sem andmælin beinast að og, þar sem við á, koma að nýju á jafnvægi milli réttinda og skyldna samkvæmt þessum samningi.

6. KAFLI OPINBER

INNKAUP

GR. 6.1

Gildissvið og umfang

1. WTO-samningurinn um opinber innkaup (hér á eftir nefndur „samningurinn um opinber innkaup“) gildir um réttindi og skyldur samningsaðilanna að því er varðar opinber innkaup.

2. Samningsaðilarnir samþykkja að starfa saman í sameiginlegu nefndinni að því að auka gagnkvæman skilning á kerfi hvers um sig vegna opinberra innkaupa og auka enn frekar frelsi á mörkuðum fyrir opinber innkaup og að því að opna þessa markaði gagnkvæmt.

GR. 6.2

Upplýsingaskipti

Til að auðvelda samskipti milli samningsaðilanna í málefnum er varða opinber innkaup er í XII. viðauka að finna skrá yfir tengiliði sem eiga að veita upplýsingar um reglur og reglugerðir á sviði opinberra innkaupa.

GR. 6.3

Frekari viðræður

1. Þegar viðræðum lýkur milli samningsaðilanna um aukið frelsi á mörkuðum þeirra fyrir opinber innkaup, innan ramma viðræðna sem miða að breytingum á samningnum um opinber innkaup, skal fjallað um slíkt aukið frelsi í þessum samningi, þ.m.t. ákvæði úr samningnum um breytingu á meginmáli samningsins um opinber innkaup að svo miklu leyti sem þau tengjast þessu aukna frelsi. Sameiginlega nefndin skal taka ákvörðun um þetta innan þriggja mánaða frá því að þessum tvíhliða samningaviðræðum lýkur. Þessi ákvörðun er með fyrirvara um fullgildingu eða staðfestingu samningsaðilanna.

2. Ef samningsaðili veitir, eftir gildistöku þessa samnings, aðila sem á ekki hlut að þessum samningi aukinn ávinning með tilliti til aðgangs að markaði opinberra innkaupa skal hann samþykkja að ganga til samningaviðræðna í því skyni að aðrir samningsaðilar geti einnig notið þessa ávinnings gagnkvæmt.

7. KAFLI HUGVERK

GR. 7.1

Hugverkavernd

1. Samningsaðilar skulu veita og tryggja fullnægjandi og áhrifaríka vernd hugverkaréttinda án mismununar og gera ráðstafanir til að vernda þessi réttindi gegn brotum, þ.m.t. eftirlíking og ólögleg nýting, í samræmi við ákvæði þessarar greinar, XIII. viðauka og þá alþjóðasamninga sem um getur í honum.

2. Samningsaðilar skulu ekki veita ríkisborgurum annarra samningsaðila óhagstæðari meðferð en þeir veita eigin ríkisborgurum. Undanþágur frá þessari skyldu skulu veittar í samræmi við efnisleg ákvæði 3. og 5. gr. WTO-samningsins um hugverkarétt í viðskiptum (hér á eftir nefndur „samningurinn um hugverkarétt í viðskiptum“).

3. Samningsaðilarnir skulu, að því er varðar hugverkavernd, í samræmi við samninginn um hugverkarétt í viðskiptum, einkum 4. og 5. gr., ekki veita ríkisborgurum annarra samningsaðila lakari meðferð en veitt er ríkisborgurum þriðja ríkis.

4. Samningsaðilarnir samþykkja, að beiðni samningsaðila til sameiginlegu nefndarinnar og með fyrirvara um almennt samkomulag samningsaðila, að endurskoða ákvæðin um hugverk í þessum samningi, eftir því sem við á, með það í huga að forðast eða ráða bót á röskun í viðskiptum sem stafar af vernd hugverkaréttinda eins og hún er núna og veita brautargengi þeim hugverkum sem auðvelda tengsl milli samningsaðila á sviði viðskipta og fjárfestinga.

GR. 7.2

Hugverk

Til hugverka teljast einkum höfundarréttur, þ.m.t. tölvuforrit og söfn gagna og skyld réttindi, vörumerki sem auðkenna vöru og þjónustu, landfræðilegar merkingar, þ.m.t. upprunaheiti, iðnhönnun, einkaleyfi, yrki, formhönnun/svæðislýsingar smárása svo og óbirtar upplýsingar.

GR. 7.3

Samstarf á sviði hugverka

1. Samningsaðilarnir, sem viðurkenna aukið mikilvægi hugverkaréttinda sem þáttar í félagslegri, efnahagslegri og menningarlegri þróun, skulu auka samstarf sín á milli á þessu sviði.

2. Samningsaðilarnir samþykkja, ef aðstæður leyfa, að hafa með sér samstarf um starfsemi sem tengist áðurnefndum eða fyrirhuguðum alþjóðasamningum um samhæfingu, stjórnun og fullnustu hugverkaréttinda og um starfsemi innan alþjóðastofnana, t.d. Alþjóðaviðskiptastofnunarinnar (WTO) og Alþjóðahugverkastofnunarinnar (WIPO), og að skiptast á reynslu og upplýsingum um samskipti samningsaðilanna við þriðju lönd í málum er varða hugverk.

3. Samningsaðilum er heimilt, skv. 1. mgr., að hafa með sér samstarf um:

a) áætlanir um starfsmannaskipti milli samningsaðila, þ.m.t. fyrir rannsakendur,

b) upplýsingakerfi um hugverk,

c) að stuðla að gagnkvæmum skilningi á stefnu samningsaðila, starfsemi og reynslu á sviði hugverka og

d) að stuðla að fræðslu um hugverk og að efla vitund fólks um uppfinningar.

8. KAFLI STOFNANAÁKVÆÐI

GR. 8.1

Sameiginlega nefndin

1. Samningsaðilarnir koma hér með á fót sameiginlegri nefnd Suður-Kóreu og EFTA. Í henni eiga sæti fulltrúar samningsaðilanna og skulu ráðherrar eða háttsettir embættismenn, sem þeir tilnefna í þessum tilgangi, gegna formennsku í henni.

2. Sameiginlega nefndin skal:

a) hafa umsjón með og endurskoða framkvæmd þessa samnings, m.a. með því að fara ítarlega yfir beitingu ákvæða hans, með tilhlýðilegu tilliti til sérstakra endurskoðana sem fjallað er um í þessum samningi,

b) endurskoða reglulega möguleikann á því að afnema enn frekar viðskiptahindranir og aðrar takmarkandi ráðstafanir í viðskiptum milli Suður-Kóreu og EFTA-ríkjanna,

c) hafa umsjón með frekari þróun þessa samnings,

d) hafa yfirumsjón með starfi allra undirnefnda og vinnuhópa sem komið er á fót samkvæmt þessum samningi,

e) leitast við að leysa deilumál sem upp kunna að koma í tengslum við túlkun eða beitingu þessa samnings og

f) taka til umfjöllunar hvert það málefni sem haft gæti áhrif á framkvæmd þessa samnings.

3. Sameiginlega nefndin getur ákveðið að skipa undirnefndir og vinnuhópa sem hún telur þörf á sér til aðstoðar við störfin. Undirnefndirnar og vinnuhóparnir skulu starfa í umboði sameiginlegu nefndarinnar, nema kveðið sé sérstaklega á um annað í þessum samningi.

4. Sameiginlega nefndin skal taka ákvarðanir eins og kveðið er á um í þessum samningi og getur lagt fram tilmæli sem eru samþykkt með almennu samkomulagi.

5. Sameiginlega nefndin skal koma saman innan eins árs frá gildistöku þessa samnings. Hún skal þaðan í frá koma saman samkvæmt gagnkvæmu samkomulagi þegar nauðsyn krefur en að öllu jöfnu annað hvert ár. Suður-Kórea og eitt EFTA-ríkjanna skulu gegna formennsku sameiginlega á fundum hennar. Sameiginlega nefndin setur sér starfsreglur.

6. Samningsaðili getur, hvenær sem er, farið fram á sérstakan fund í sameiginlegu nefndinni með skriflegri tilkynningu til hinna samningsaðilanna. Slíkur fundur skal haldinn innan 30 daga frá því að beiðni berst, nema samningsaðilar komi sér saman um annað.

7. Sameiginlega nefndin getur ákveðið að breyta viðaukunum og viðbætunum við þennan samning. Hún getur ákveðið gildistökudag slíkra breytinga, sbr. þó 8. mgr.

8. Ef fulltrúi samningsaðila í sameiginlegu nefndinni hefur samþykkt ákvörðun með fyrirvara um að stjórnskipuleg skilyrði séu uppfyllt skal ákvörðunin öðlast gildi á þeim degi þegar síðasti samningsaðilinn tilkynnir að innlend skilyrði hans hafi verið uppfyllt, nema síðari dagsetning sé tilgreind í ákvörðuninni sjálfri. Sameiginlega nefndin getur ákveðið að ákvörðunin skuli öðlast gildi að því er varðar þá samningsaðila sem hafa uppfyllt innlend skilyrði sín, að því tilskildu að Suður-Kórea sé einn þessara samningsaðila. Samningsaðila er heimilt að beita ákvörðun sameiginlegu nefndarinnar til bráðabirgða þar til ákvörðunin öðlast gildi, með fyrirvara um stjórnskipuleg skilyrði hans.

GR. 8.2

Skrifstofan

1. Samningsaðilarnir tilnefna hér með eftirtaldar þar til bærar stofnanir sem skrifstofur að því er varðar þennan samning:

a) fyrir Suður-Kóreu, ráðuneyti utanríkismála og viðskipta og

b) fyrir EFTA-ríkin, aðalskrifstofu EFTA.

2. Með fyrirvara um gr. 10.7, og nema samningsaðilar komi sér saman um annað eða annars sé getið í þessum samningi, skulu opinberar orðsendingar eða tilkynningar, til eða frá samningsaðila vegna þessa samnings, fara um skrifstofu viðkomandi aðila.

9. KAFLI LAUSN DEILUMÁLA

GR. 9.1

Gildissvið og umfang

1. Ákvæði þessa kafla miða að því að koma í veg fyrir eða leysa öll deilumál sem upp kunna að koma á grundvelli þessa samnings með hliðsjón af þeim aðferðum sem getið er í gr. 4.21 þessa samnings og 25. gr. I. viðauka.

2. Heimilt er að leysa deilur vegna máls, er varðar bæði þennan samning og WTO-samninginn, á vettvangi annars hvors þeirra að vali kæranda. Sá vettvangur, sem þannig er valinn, skal notaður eingöngu.

3. Að því er þessa grein varðar telst málsmeðferð við lausn deilumáls, samkvæmt WTO-samningnum eða þessum samningi, hafin þegar samningsaðili leggur fram beiðni um gerðardóm.

4. Áður en samningsaðili hefur málsmeðferð um lausn deilumáls samkvæmt WTO-samningnum gegn einum samningsaðila eða fleiri í máli er varðar bæði þennan samning og WTO-samninginn skal hann tilkynna öllum samningsaðilunum um fyrirætlan sína.

5. Gerðardómsreglurnar sem kveðið er á um í gr. 9.4 til 9.10 gilda ekki um gr. 2.7, 2.9, 2.10 og 5. kafla.

GR. 9.2

Sáttaumleitanir

1. Samningsaðilum er frjálst að nýta sér málsmeðferð sem felst í sáttaumleitunum ef þeir koma sér saman um það. Þær má hefja og þeim má ljúka hvenær sem er.

2. Málsmeðferð, sem felst í sáttaumleitunum, skal vera trúnaðarmál og hefur ekki áhrif á rétt samningsaðila við meðferð annarra mála.

GR. 9.3

Samráð

1. Samningsaðilar skulu ætíð leitast við að ná samkomulagi um túlkun og beitingu þessa samnings og gera sitt ítrasta með samvinnu og samráði til að finna lausn sem allir aðilar geta sætt sig við í hverju því máli sem getur haft áhrif á framkvæmd hans.

2. Einu eða fleiri EFTA-ríkjum er heimilt að fara skriflega fram á samráð við Suður-Kóreu, og öfugt, ef samningsaðili telur að ráðstöfun, sem samningsaðili eða samningsaðilar sem beiðninni er beint til gera, sé í ósamræmi við þennan samning eða að ávinningur sem hann hefur, beint eða óbeint, af þessum samningi skerðist eða falli úr gildi vegna slíkrar ráðstöfunar. Samráð skal fara fram á vegum sameiginlegu nefndarinnar, nema samningsaðili eða samningsaðilar, sem leggja fram beiðni eða beiðni um samráð er beint til, séu því ósamþykkir.

3. Samráð skal haft innan 30 daga frá því að beiðni berst um samráð. Samráð um brýn málefni, þ.m.t. um landbúnaðarafurðir sem eru viðkvæmar fyrir skemmdum, skal hefjast innan 15 daga frá því að beiðni berst.

4. Samningsaðilar, sem taka þátt í samráði, skulu veita nægilegar upplýsingar til að unnt sé að rannsaka hvernig ráðstöfun eða annað gæti haft áhrif á framkvæmd þessa samnings og fara með upplýsingar um trúnaðarmál eða einkamál stofnunar á sama hátt og samningsaðilinn sem veitir upplýsingarnar.

5. Samráð skal bundið trúnaði og vera með fyrirvara um rétt samningsaðilanna til frekari málsmeðferðar.

6. Samningsaðilar, sem taka þátt í samráði, skulu tilkynna hinum samningsaðilunum um gagnkvæmt samkomulag um lausn málsins.

GR. 9.4

Stofnun gerðardóms

1. Finnist ekki lausn á málinu innan 60 daga, eða 30 daga ef málið er brýnt, eftir að beiðni um samráð berst er einum eða fleiri hlutaðeigandi samningsaðilum heimilt að vísa málinu til gerðardóms með skriflegri beiðni til þess eða þeirra samningsaðila sem kærunni er beint gegn. Afrit af beiðninni skal einnig sent til allra samningsaðila þannig að hver um sig geti ákveðið hvort hann vilji eiga hlut að deilumálinu.

2. Ef fleiri en einn samningsaðili fer fram á stofnun gerðardóms vegna sama máls skal einn gerðardómur stofnaður til að fjalla um kæruna þegar það er gerlegt 2.

3. Í beiðni um stofnun gerðardóms skal tilgreina ástæðu fyrir kærunni og ráðstöfunina sem um ræðir og benda á þann lagagrundvöll er kæran byggist á.

GR. 9.5

Gerðardómur

1. Gerðardómur, sem um getur í gr. 9.4, skal skipaður þremur mönnum.

2. Sérhver deiluaðili skal tilnefna einn mann í gerðardóminn innan 15 daga frá móttöku beiðni samkvæmt gr. 9.4.

3. Deiluaðilar skulu, innan 30 daga frá tilnefningu annars gerðardómsmannsins, samþykkja tilnefningu hins þriðja. Sá sem þannig er skipaður skal gegna formennsku í gerðardóminum.

4. Hafi ekki verið tilnefndir eða skipaðir þrír gerðardómsmenn innan 45 daga frá því að beiðnin berst, sem um getur í gr. 9.4, skal framkvæmdastjóri Alþjóðaviðskiptastofnunarinnar annast nauðsynlegar tilnefningar innan 30 daga til viðbótar að beiðni deiluaðila. Ef framkvæmdastjóri Alþjóðaviðskiptastofnunarinnar tilnefnir ekki gerðardómsmenn innan tilskilins frests skal hvor deiluaðili um sig taka saman lista innan næstu tíu daga með nöfnum fjögurra manna, þó ekki ríkisborgara annars hvors deiluaðila, og senda hinum deiluaðilanum hann. Því næst skal, innan tíu daga frá því að deiluaðilar skiptust á listum, velja gerðardómsmenn með hlutkesti af listanum í viðurvist beggja deiluaðila. Ef deiluaðili leggur ekki fram lista með nöfnum fjögurra manna skal velja gerðardómsmenn með hlutkesti af þeim lista sem hinn deiluaðilinn hefur þegar lagt fram.

5. Formaður gerðardóms skal ekki vera ríkisborgari samningsaðila eða vera að jafnaði búsettur á landsvæði samningsaðila, vera eða hafa verið starfsmaður samningsaðila eða hafa komið að málinu með öðrum hætti.

6. Ef gerðardómsmaður andast, hættir störfum eða er gert að hætta störfum skal velja staðgengil hans innan 15 daga í samræmi við þær aðferðir sem notaðar voru við val á honum. Þegar svo ber undir skal sá frestur, sem gildir við gerðardómsmeðferð, lengdur frá þeim degi að gerðardómsmaður andast, hættir störfum eða er gert að hætta störfum þar til eftirmaður hans hefur verið valinn.

7. Hver sá sem er skipaður til setu í gerðardómi skal vera sérfróður eða reyndur í lögum, alþjóðaviðskiptum, öðrum málefnum sem þessi samningur tekur til eða við úrlausn deilumála sem rísa vegna alþjóðlegra viðskiptasamninga. Gerðardómsmaður skal einungis valinn á grundvelli hlutlægni, áreiðanleika, góðrar dómgreindar og óhæðis og skal hann starfa í anda þessara eiginleika á meðan gerðardómsmeðferð stendur yfir. Telji deiluaðili að gerðardómsmaður hafi brotið gegn framansögðu skulu deiluaðilar ganga til samráðs og ef þeir verða sammála um það skal ekki lengur óskað eftir störfum gerðardómsmannsins en nýr gerðardómsmaður skipaður í hans stað í samræmi við þessa grein og í samræmi við þá málsmeðferð sem greint er frá í 6. mgr.

8. Stofndagur gerðardómsins telst vera dagurinn þegar formaðurinn er skipaður.

GR. 9.6

Störf gerðardómsins

1. Gerðardómsmeðferð skal fara fram í samræmi við staðlaðar starfsreglur sem sameiginlega nefndin skal samþykkja á fyrsta fundi sínum, nema deiluaðilar komi sér saman um annað. Þar til reglurnar hafa verið samþykktar skal gerðardómurinn setja sér starfsreglur nema deiluaðilar komi sér saman um annað.

2. Þrátt fyrir 1. mgr. skulu starfsreglur tryggja, að því er varðar alla gerðardómsmeðferð, að:

a) deiluaðilar eigi rétt á að gefa skýrslu fyrir gerðardómi að minnsta kosti einu sinni og fái jafnframt tækifæri til að leggja fram skrifleg gögn og gagnrök,

b) deiluaðilar séu boðaðir í hvert sinn sem skýrslugjöf fer fram á vegum gerðardóms,

c) deiluaðilar hafi aðgang að öllum gögnum og athugasemdum sem eru lögð fyrir gerðardóm með fyrirvara um kröfur um þagnarskyldu og

d) skýrslugjöf, umræður, frumskýrsla og öll skrifleg gögn sem eru lögð fyrir gerðardóm og samskipti við hann séu bundin trúnaði.

3. Hlutverk gerðardóms er sem hér segir, nema deiluaðilar komi sér saman um annað innan 20 daga frá dagsetningu beiðni um stofnun gerðardóms:

„Að rannsaka, í ljósi viðeigandi ákvæða þessa samnings, það mál sem um getur í beiðninni um stofnun gerðardóms samkvæmt 9,4. gr. og komast að rökstuddri niðurstöðu, á grundvelli laga eða staðreynda, og gefa út tilmæli, ef við á, um lausn deilunnar.“

4. Gerðardómi er heimilt, að beiðni deiluaðila eða að eigin frumkvæði, að leita til sérfræðings um vísindalegar upplýsingar og tæknilega ráðgjöf eftir því sem þörf er á.

5. Gerðardómurinn skal úrskurða á grundvelli ákvæða þessa samnings sem eru túlkuð og þeim beitt í samræmi við viðeigandi reglur um túlkun þjóðaréttar.

6. Ákvarðanir gerðardóms skulu samþykktar með meiri hluta gerðardómsmanna. Gerðardómsmönnum er heimilt að gefa sérálit um málefni sem var ekki afgreitt með samhljóða samþykki. Gerðardómi er óheimilt að gefa það upp hverjir gerðardómsmanna eiga hlut að meirihluta- eða minnihlutaáliti gerðardóms.

7. Deiluaðilar skulu skipta jafnt með sér kostnaði af gerðardómi, þ.m.t. þóknanir til gerðardómsmanna.

GR. 9.7

Afturköllun kæru

Kæranda er hvenær sem er heimilt að draga kæru sína til baka áður en frumskýrsla er gefin út. Slíkt hefur þó ekki áhrif á rétt hans til að leggja síðar fram nýja kæru vegna sama efnis.

GR. 9.8

Frumskýrsla

1. Gerðardómur skal afhenda deiluaðilum frumskýrslu innan 90 daga frá stofnun hans.

2. Gerðardómurinn skal leggja til grundvallar skýrslu sinni gögn og röksemdir deiluaðila og vísindalegar upplýsingar og tæknilega ráðgjöf samkvæmt 4. mgr. 9,6. gr.

3. Deiluaðila er heimilt að leggja skriflegar athugasemdir fyrir gerðardóm um frumskýrsluna innan 14 daga frá framlagningu hennar.

4. Gerðardóminum er heimilt, í því tilviki og eftir umfjöllun um skriflegar athugasemdir, að eigin frumkvæði eða beiðni deiluaðila, að:

a) leita eftir áliti deiluaðilanna,

b) endurskoða skýrslu sína og/eða

c) láta fara fram frekari rannsókn, ef hann telur slíkt nauðsynlegt.

GR. 9.9

Lokaskýrsla

1. Gerðardómurinn skal afhenda deiluaðilum lokaskýrslu, þar sem fjallað er um þau málefni sem um getur í 2. mgr. gr. 9.8, þ.m.t. sérálit um málefni sem voru ekki afgreidd með samhljóða samþykki, innan 30 daga frá framlagningu frumskýrslunnar.

2. Lokaskýrslan skal birt 15 dögum eftir að hún er afhent deiluaðilum, nema þeir komi sér saman um annað.

GR. 9.10

Framkvæmd skýrslna gerðardómsins

1. Lokaskýrslan er endanleg og bindandi fyrir deiluaðila. Sérhverjum deiluaðila er skylt að gera ráðstafanir til að fylgja lokaskýrslunni eftir.

2. Þegar deiluaðilar fá lokaskýrslu gerðardómsins í hendur skulu þeir koma sér saman um:

a) leiðir til að leysa deiluna og skulu þær, að öðru jöfnu, vera í samræmi við útskurði eða tilmæli gerðardómsins, liggi þau fyrir, og

b) hæfilegan frest til kann að vera nauðsynlegur til að koma til framkvæma leiðum til lausnar á deilunni. Verði slíkt samkomulag ekki gert er deiluaðila heimilt að fara fram á það við upphaflega gerðardóminn að hann ákvarði hæfilegan frest á grundvelli sérstakra aðstæðna. Úrskurður gerðardómsins skal liggja fyrir innan 15 daga frá því að beiðnin er lögð fram.

3. Ef gerðardómurinn úrskurðar, í lokaskýrslu sinni, að samningsaðili hafi ekki uppfyllt skuldbindingar sínar samkvæmt þessum samningi eða að ráðstafanir samningsaðilans hafi gert ávinning að engu eða skert hann skal lausn deilunnar, þegar unnt er, miða að því að koma í veg fyrir slíkt ósamræmi eða að ávinningur sé gerður að engu eða skertur.

4. Ef deiluaðilar ná ekki samkomulagi um leiðir til að leysa deiluna skv. a-lið 2. mgr. innan 30 daga frá útgáfu lokaskýrslunnar eða hafa náð samkomulagi um leiðir til að leysa deiluna en sá samningsaðili sem kæran beinist gegn kemur því ekki til framkvæmda innan 30 daga frá því að hæfilegur frestur, sem er ákvarðaður í samræmi við b-lið 2. mgr., rennur út skal samningsaðilinn, sem kæran beinist gegn, ganga til samráðs ef kærandi fer fram á það með það fyrir augum að ná samkomulagi um bætur sem báðir aðilar geta sætt sig við. Náist samkomulag ekki innan 20 daga frá því að beiðnin var lögð fram er kæranda heimilt að fresta þeim ávinningi sem fæst með þessum samningi um jafngildi þess ávinnings sem leiðir af ráðstöfuninni sem talin er brjóta gegn þessum samningi.

5. Þegar skoðað er hvaða ávinningi rétt er að fresta skal kærandi fyrst leitast við að fresta ávinningi í sama geira eða geirum og ráðstöfunin, sem gerðardómurinn hefur ákvarðað að brjóti gegn þessum samningi, fellur undir. Kærandi, sem telur það hvorki gerlegt né vænlegt til árangurs að fresta ávinningi í sama geira, getur frestað ávinningi í öðrum geira.

6. Kærandi skal tilkynna hinum samningsaðilanum um þann ávinning sem fyrirhugað er að fresta eigi síðar en 60 dögum fyrir þann dag sem frestunin á að koma til framkvæmda. Deiluaðila er heimilt að fara fram á það við upphaflega gerðardóminn, innan 15 daga frá tilkynningunni, að hann felli úrskurð um það hvort ávinningur sem kæruaðili eða kæruaðilar hyggjast fresta sé jafngildur þeim ávinningi sem hlýst af ráðstöfun sem talin er brjóta gegn þessum samningi og hvort fyrirhuguð frestun sé í samræmi við 4. og 5. mgr. Úrskurður gerðardóms skal liggja fyrir innan 45 daga frá því að beiðnin er lögð fram. Ekki skal fresta ávinningi fyrr en gerðardómur hefur fellt úrskurð sinn.

7. Frestun ávinnings skal vera tímabundin ráðstöfun sem kærandi beitir einungis þar til ráðstöfunin, sem brýtur í bága við þennan samning, hefur verið dregin til baka eða henni breytt þannig að hún samrýmist þessum samningi eða deiluaðilar hafa komist að samkomulagi um lausn deilumálsins.

8. Upphaflegi gerðardómurinn skal, að beiðni deiluaðila, fella úrskurð um það hvort framkvæmdarráðstafanir, sem eru samþykktar eftir að ávinningi er frestað, séu í samræmi við lokaskýrsluna og hvort rétt sé að aflétta eða breyta frestun ávinnings á grundvelli úrskurðarins. Gerðardómur skal fella úrskurð innan 30 daga frá dagsetningu beiðninnar.

9. Úrskurðir, sem kveðið er á um í 2. mgr. (b-lið), 6. og 8. mgr., eru bindandi.

GR. 9.11

Önnur ákvæði

Fresti, sem getið er í þessum kafla, er heimilt að breyta með gagnkvæmu samkomulagi hlutaðeigandi samningsaðila.

10. KAFLI LOKAÁKVÆÐI

GR. 10.1

Gagnsæi

1. Samningsaðilar skulu birta lög sín eða veita almenningi aðgang með öðrum hætti að lögum sínum, reglum, almennum stjórnsýsluúrskurðum og dómsúrskurðum, svo og alþjóðasamningum sem haft gætu áhrif á framkvæmd þessa samnings.

2. Samningsaðilarnir skulu þegar í stað svara ákveðnum spurningum og veita hver öðrum, að fenginni beiðni, upplýsingar um málefni sem um getur í 1. mgr.

3. Ekkert í þessum kafla skal túlkað svo að þess sé krafist af samningsaðila að hann láti af hendi upplýsingar sem eru trúnaðarmál ef slíkt hindrar framkvæmd laga eða er á annan hátt andstætt hagsmunum almennings eða lögmætum viðskiptahagsmunum atvinnurekanda.

4. Ef ósamræmi er milli ákvæða þessarar greinar og ákvæða sem varða gagnsæi í öðrum köflum skal sá síðarnefndi gilda þar sem ósamræmis gætir.

GR. 10.2

Viðaukar og viðbætar

Viðaukar og viðbætar við samning þennan eru óaðskiljanlegur hluti af honum.

GR. 10.3

Breytingar

1. Þegar sameiginlega nefndin hefur samþykkt breytingar á þessum samningi, aðrar en þær sem um getur í 7. mgr. í gr. 8.1, skulu þær lagðar fyrir samningsaðilana til fullgildingar, staðfestingar eða samþykkis í samræmi við stjórnskipuleg ákvæði hvers samningsaðila.

2. Breytingarnar öðlast gildi á fyrsta degi annars mánaðar eftir að síðasta skjalið um fullgildingu, staðfestingu eða samþykki hefur verið afhent til vörslu nema sameiginlega nefndin ákveði annað.

3. Texta breytinga og skjölum um fullgildingu, staðfestingu eða samþykki skal komið í vörslu hjá vörsluaðila.

GR. 10.4

Aðild

1. Sérhvert ríki, sem er aðili að Fríverslunarsamtökum Evrópu, getur gerst aðili að samningi þessum, svo fremi sameiginlega nefndin ákveði að samþykkja aðild þess með þeim kjörum og skilyrðum sem hlutaðeigandi samningsaðilar kunna að semja um við inngönguríkið og þá samningsaðila sem eru fyrir. Aðildarskjalið skal afhent vörsluaðila.

2. Að því er varðar inngönguríki skal samningurinn taka gildi á fyrsta degi annars mánaðar eftir að aðildarskjal þess hefur verið afhent til vörslu eða núverandi samningsaðilar hafa samþykkt aðildarskilmála, hvort sem síðar verður.

GR. 10.5

Uppsögn og slit samningsins

1 Samningsaðili getur sagt upp samningi þessum með því að tilkynna vörsluaðila það skriflega. Uppsögnin tekur gildi sex mánuðum eftir að tilkynningin berst vörsluaðila.

2. Dragi Suður-Kórea aðild sína til baka fellur þessi samningur úr gildi þann dag sem tilgreindur er í 1. mgr.

3. Ef EFTA-ríki segir upp aðild að samningnum um stofnun Fríverslunarsamtaka Evrópu skal það segja upp aðild að þessum samningi í samræmi við 1. mgr.

GR. 10.6

Gildistaka

1. Samningur þessi er með fyrirvara um fullgildingu, staðfestingu eða samþykki. Skjöl um fullgildingu, staðfestingu eða samþykki skulu afhent vörsluaðila.

2. Þessi samningur öðlast gildi 1. júlí 2006 gagnvart þeim undirritunarríkjum, sem þá hafa fullgilt þennan samning, að því tilskildu að þeir hafi afhent vörsluaðila skjöl sín um fullgildingu, staðfestingu eða samþykki að minnsta kosti einum mánuði fyrir gildistökuna og að því tilskildu að Suður-Kórea sé eitt þeirra ríkja sem hefur afhent skjöl sín til vörslu.

3. Ef samningur þessi öðlast ekki gildi 1. júlí 2006 öðlast hann gildi á fyrsta degi annars mánaðar eftir að síðara ríkið, Suður-Kórea og a.m.k. eitt EFTA- ríki, hafa afhent skjöl sín um fullgildingu, staðfestingu eða samþykki til vörsluaðila.

4. Þegar um er að ræða EFTA-ríki sem afhendir skjal sitt um fullgildingu, staðfestingu eða samþykki til vörslu eftir að samningur þessi öðlast gildi skal þessi samningur öðlast gildi á fyrsta degi annars mánaðar eftir að skjalið hefur verið afhent til vörslu.

5. EFTA-ríki getur, ef stjórnskipuleg skilyrði þess leyfa það, beitt samningi þessum til bráðabirgða. Vörsluaðila skal tilkynnt um bráðabirgðabeitingu samnings þessa samkvæmt þessari grein.

GR. 10.7

Vörsluaðili

Ríkisstjórn Noregs skal vera vörsluaðili.

ÞESSU TIL STAÐFESTU hafa undirritaðir, sem til þess hafa fullt umboð, undirritað samning þennan.

Gjört í Genf .... nóvember ... í einu frumriti á ensku og skal það afhent til vörslu hjá ríkisstjórn Noregs. Vörsluaðili skal senda öllum ríkjum sem undirritað hafa samninginn staðfest afrit.

Fyrir hönd Lýðveldisins Suður-Kóreu

Fyrir hönd Íslands

Fyrir hönd Furstadæmisins Liechtensteins

Fyrir hönd Konungsríkisins Noregs

Fyrir hönd Ríkjasambandsins Sviss

FREE TRADE AGREEMENT

BETWEEN

THE EFTA STATES

AND

THE REPUBLIC OF KOREA

PREAMBLE

The Republic of Iceland, the Principality of Liechtenstein, the Kingdom of Norway and the Swiss Confederation (hereinafter referred to as “the EFTA States),

and

the Republic of Korea (hereinafter referred to as “Korea),

hereinafter collectively referred to as “the Parties,

CONSIDERING the important links existing between Korea and the EFTA States;

WISHING to strengthen these links through the creation of a free trade area, thus establishing close and lasting relations;

CONVINCED that the free trade area will create an expanded and secure market for goods and services in their territories and create a stable and predictable environment for investment, thus enhancing the competitiveness of their firms in global markets;

REAFFIRMING their commitment to the United Nations Charter and the Universal Declaration of Human Rights;

RESOLVED by way of the removal of obstacles to trade through the creation of a free trade area to contribute to the harmonious development and expansion of world trade and provide a catalyst to broader international co-operation, in particular between Europe and Asia;

AIMING to create new employment opportunities, improve living standards and ensure a large and steadily growing real income in their respective territories through the expansion of trade and investment flows;

CONVINCED that this Agreement will create conditions encouraging economic, trade and investment relations between them;

BUILDING on their respective rights and obligations under the Marrakesh Agreement Establishing the WTO and the other agreements negotiated thereunder (hereinafter referred to as “the WTO Agreement) and other multilateral and bilateral instruments of co-operation to which they are both parties; and

RECOGNISING that trade liberalisation should allow for the optimal use of the world's resources in accordance with the objective of sustainable development, seeking both to protect and preserve the environment;

HAVE AGREED, in pursuit of the above, as follows:

CHAPTER 1 GENERAL PROVISIONS

ARTICLE 1.1

Objectives

1. Korea and the EFTA States hereby establish a free trade area in accordance with the provisions of this Agreement.

2. The objectives of this Agreement, which is based on trade relations between market economies, are:

(a) to achieve the liberalisation and facilitation of trade in goods, in conformity with Article XXIV of the General Agreement on Tariffs and Trade 1994 (hereinafter referred to as “the GATT 1994);

(b) to achieve the liberalisation of trade in services, in conformity with Article V of the General Agreement on Trade in Services (hereinafter referred to as “the GATS);

(c) to promote competition in their economies, particularly as it relates to economic relations between the Parties;

(d) to achieve further liberalisation on a mutual basis of the government procurement markets of the Parties;

(e) to ensure adequate and effective protection of intellectual property rights, in accordance with international standards; and

(f) to contribute in this way, by the removal of barriers to trade and by developing an environment conducive to increased investment flows, to the harmonious development and expansion of world trade.

ARTICLE 1.2

Geographical Scope

1. Without prejudice to Annex I, this Agreement shall apply:

(a) to the land territory, internal waters, and the territorial sea of a Party, and the air-space above the territory in accordance with international law; as well as

(b) beyond the territorial sea, with respect to measures taken by a Party in the exercise of its sovereign right or jurisdiction in accordance with international law.

2. Annex II applies with respect to Norway.

ARTICLE 1.3

Trade and Economic Relations Governed

by this Agreement

1. The provisions of this Agreement apply to the trade and economic relations between, on the one side, Korea and, on the other side, the EFTA States, but not to the trade relations between individual EFTA States, unless otherwise provided for in this Agreement.

2. As a result of the customs union established by the Treaty of 29 March 1923 between the Swiss Confederation and the Principality of Liechtenstein, the Swiss Confederation shall represent the Principality of Liechtenstein in matters covered thereby.

ARTICLE 1.4

Investment

Regarding investment, reference is made to the agreement on investment separately concluded between Korea, on the one hand, and Iceland, Liechtenstein and Switzerland, on the other. This agreement shall for these Parties form part of the instruments establishing the free trade area.

ARTICLE 1.5

Relationship to other Agreements

The provisions of this Agreement shall be without prejudice to the rights and obligations of the Parties under the WTO Agreement and any other international agreement to which they are party.

ARTICLE 1.6

Regional and Local Government

Each Party shall ensure within its territory the observance of all obligations and commitments under this Agreement by its respective regional and local governments and authorities, and by non- governmental bodies in the exercise of governmental powers delegated to them by central, regional and local governments or authorities.

ARTICLE 1.7

Preferential Agreements

This Agreement shall not prevent the maintenance or establishment of customs unions, free trade areas, arrangements for frontier trade and other preferential agreements to the extent that these do not adversely affect the trade regime provided for by this Agreement.

CHAPTER 2 TRADE IN GOODS

ARTICLE 2.1

Scope

1. This Chapter shall apply to the products listed below, which must originate in an EFTA State or in Korea except when the rights and obligations of the Parties are governed by the GATT 1994:

(a) all products falling within Chapters 25 to 97 of the Harmonized Commodity Description and Coding System (hereinafter referred to as “the HS), excluding the products listed in Annex III;

(b) processed agricultural products as provided for in Annex IV; and

(c) fish and other marine products as provided for in Annex V.

2. Korea and each EFTA State have concluded agreements on trade in agricultural products on a bilateral basis. These agreements form part of the instruments establishing the free trade area between the EFTA States and Korea.

ARTICLE 2.2

Rules of Origin and Customs Procedures

The provisions on rules of origin and customs procedures are set out in Annex I.

ARTICLE 2.3

Customs Duties

1. Upon the entry into force of this Agreement, the EFTA States and Korea shall abolish all customs duties and other duties or charges on imports and exports of products originating in an EFTA State or in Korea except as otherwise provided for in Annex VI.

2. No new customs duties and other duties or charges on imports and exports of products originating in Korea or in an EFTA State shall be introduced.

3. “Customs duties and other duties or charges on imports and exports includes any duty or charge of any kind imposed in connection with the importation or exportation of a product, including any form of surtax or surcharge in connection with such importation or exportation, but does not include any charge imposed in conformity with Articles III and VIII of the GATT 1994.

ARTICLE 2.4

Base Rate of Customs Duties

1. For each product the base rate of customs duties, to which the successive reductions set out in Annexes IV, V and VI are to be applied, shall be the most-favoured nation (hereinafter referred to as “MFN) customs duty rate applied on 1 January 2005.

2. If at any moment a Party reduces its MFN customs duty rates for one or more goods covered by this Agreement, that duty rate shall apply if and for as long as it is lower than the customs duty rate calculated in accordance with the tariff elimination schedule set out in Annexes IV, V and VI. During the application of the reduced MFN rate, the Parties shall consult upon request with a view to continuing the elimination schedule based on the reduced MFN customs duty rate.

3. The reduced customs duty rates calculated in accordance with Annexes IV, V and VI shall be applied rounded to the first decimal place.

ARTICLE 2.5

Import and Export Restrictions

1. Upon the entry into force of this Agreement, all import or export prohibitions or restrictions on trade in goods between the Parties, other than customs duties and taxes, whether made effective through quotas, import or export licenses or other measures, shall be eliminated on all products of each Party, except as specified in Annex V.

2. No new measures as referred to in paragraph 1 shall be introduced.

ARTICLE 2.6

National Treatment

The Parties shall apply national treatment in accordance with Article III of the GATT 1994, including its interpretative notes, which is hereby incorporated into and made part of this Agreement.

ARTICLE 2.7

Sanitary and Phytosanitary

Measures

1. The rights and obligations of the Parties in respect of sanitary and phytosanitary measures shall be governed by the WTO Agreement on the Application of Sanitary and Phytosanitary Measures.

2. The Parties shall exchange names and addresses of contact points with sanitary and phytosanitary expertise in order to facilitate technical consultations and the exchange of information.

ARTICLE 2.8

Technical Regulations

1. The rights and obligations of the Parties in respect of technical regulations, standards and conformity assessment shall be governed by the WTO Agreement on Technical Barriers to Trade (hereinafter referred to as “the TBT Agreement), which is hereby incorporated into and made part of this Agreement.

2. The Parties shall strengthen their cooperation in the field of technical regulations, standards and conformity assessment with a view to increasing the mutual understanding of their respective systems and facilitating access to their respective markets. To this end, they shall in particular cooperate in:

(a) reinforcing the role of international standards as a basis for technical regulations, including conformity assessment procedures;

(b) promoting the accreditation of conformity assessment bodies on the basis of relevant Standards and Guides of the International Standards Organisation (ISO)/International Electrotechnical Commission (IEC); and

(c) promoting the mutual acceptance of conformity assessment results of bodies referred to in paragraph 2(b) which have been recognised under an appropriate multilateral agreement between their respective accreditation systems or bodies.

3. The Parties shall, within the context of this Article, expeditiously broaden the exchange of information and give favourable consideration to any written request for consultation.

4. The Parties recognise that a broad range of mechanisms exists to facilitate the acceptance in a Party's territory of the results of conformity assessment procedures conducted in another Party's territory, including:

(a) agreements on mutual acceptance of the results of conformity assessment procedures with respect to specified regulations conducted by bodies located in the territory of the other Party;

(b) accreditation procedures for qualifying conformity assessment;

(c) government designation of conformity assessment bodies;

(d) recognition by one Party of the results of conformity assessments performed in another Party's territory;

(e) voluntary arrangements between conformity assessment bodies in each Party's territory; and

(f) the importing Party's acceptance of a supplier's declaration of conformity.

The Parties shall, at the latest three years after the date of entry into force of this Agreement, assess in the Joint Committee referred to in Article 8.1 (hereinafter referred to as the “Joint Committee) progress with regard to the acceptance of the results of conformity assessment between them and, to the extent necessary, agree on further steps.

5. Without prejudice to paragraph 1, the Parties agree to exchange information and to hold expert consultations to address any matter that may arise from the application of specific technical regulations, standards and conformity assessment procedures and which according to Korea or one or more of the EFTA States has created or is likely to create an obstacle to trade between the Parties, with a view to working out an appropriate solution in conformity with the TBT Agreement. The Joint Committee shall be informed of such consultations.

ARTICLE 2.9

Subsidies and Countervailing Measures

1. The rights and obligations of the Parties relating to subsidies and countervailing measures shall be governed by Articles VI and XVI of the GATT 1994 and the WTO Agreement on Subsidies and Countervailing Measures, except as provided for in paragraph 2.

2. Before a Party initiates an investigation to determine the existence, degree and effect of any alleged subsidy in an EFTA State or in Korea, as provided for in Article 11 of the WTO Agreement on Subsidies and Countervailing Measures, the Party considering initiating an investigation shall notify in writing the Party whose goods are subject to investigation and allow for a 30 day period with a view to finding a mutually acceptable solution. The consultations shall take place in the Joint Committee if any Party so requests within ten days from the receipt of the notification.

ARTICLE 2.10

Anti-Dumping

1. The Parties retain their rights and obligations under Article VI of the GATT 1994 and the Agreement on Implementation of Article VI of the GATT 1994 (hereinafter referred to as the “WTO Agreement on Anti-Dumping), subject to the following:

(a) The Parties shall endeavour to refrain from initiating anti-dumping procedures against each other. To this end, when a Party receives a properly documented application and before initiating an investigation under the WTO Agreement on Anti-Dumping, the Party shall notify in writing the other Party whose goods are allegedly being dumped and allow for consultations with a view to finding a mutually acceptable solution. The outcome of the consultations shall be communicated to the other Parties.

(b) If a Party takes a decision to impose an anti- dumping duty pursuant to Article 9.1 of the WTO Agreement on Anti-Dumping, the Party taking such a decision shall apply the “lesser duty rule by imposing a duty which is less than the dumping margin where such lesser duty would be adequate to remove the injury to the domestic industry.

2. Five years after the entry into force of this Agreement, the Parties shall in the Joint Committee review whether there is need to maintain the possibility to take anti-dumping measures between them. If the Parties decide, after the first review, to maintain the possibility they shall thereafter conduct biennial reviews of this matter in the Joint Committee.

ARTICLE 2.11

Bilateral Safeguard Measures

1. Where, as a result of the reduction or elimination of a customs duty under this Agreement, any product originating in a Party is being imported into the territory of another Party in such increased quantities, in absolute terms or relative to domestic production, and under such conditions as to constitute a substantial cause of serious injury or threat thereof to the domestic industry of like or directly competitive products in the territory of the importing Party, the importing Party may take emergency measures to the minimum extent necessary to remedy or prevent the injury, subject to the provisions of the following paragraphs of this Article.

2. Emergency measures shall only be taken upon clear evidence that increased imports have caused or are threatening to cause serious injury pursuant to an investigation in accordance with the procedures laid down in the WTO Agreement on Safeguards.

3. The Party intending to take an emergency action under this Article shall immediately, and in any case before taking a measure, make notification to the other Parties and the Joint Committee. The notification shall contain all pertinent information, which shall include evidence of serious injury or threat thereof caused by increased imports, precise description of the product involved, and the proposed measure, proposed date of introduction, expected duration and timetable for the progressive removal of the measure. A Party that may be affected by the measure shall be offered compensation in the form of substantially equivalent trade liberalization in relation to the imports from any such Party.

4. If the conditions in paragraph 1 are met, the importing Party may:

(a) suspend the further reduction of any rate of customs duty provided for under this Agreement for the product; or

(b) increase the rate of customs duty for the product to a level not to exceed the lesser of:

(i) the MFN rate of duty applied at the time the action is taken; or

(ii) the MFN rate of duty applied on the day immediately preceding the date of the entry into force of this Agreement.

5. Emergency measures shall be taken for a period not exceeding one year. In very exceptional circumstances, after review by the Joint Committee, measures may be taken up to a total maximum period of three years. No measures shall be applied to the import of a product, which has previously been subject to such a measure, for a period of, at least, three years since the expiry of the measure.

6. The Joint Committee shall, within 30 days from the date of notification, examine the information provided under paragraph 3 in order to facilitate a mutually acceptable resolution of the matter. In the absence of such resolution, the importing Party may adopt a measure pursuant to paragraph 4 to remedy the problem, and, in the absence of mutually agreed compensation, the Party against whose product the measure is taken may take compensatory action. The safeguard measure and the compensatory action shall be immediately notified to the other Parties and the Joint Committee. In the selection of the safeguard measure and the compensatory action, priority must be given to the action which least disturbs the functioning of this Agreement. The compensatory action shall normally consist of suspension of concessions having substantially equivalent trade effects or concessions substantially equivalent to the value of the additional duties expected to result from the emergency action. The Party taking such action shall apply the action only for the minimum period necessary to achieve the substantially equivalent trade effects and in any event, only while the measure under paragraph 4 is being applied.

7. Upon the termination of the measure, the rate of customs duty shall be the rate which would have been in effect but for the measure.

8. In critical circumstances, where delay would cause damage which would be difficult to repair, a Party may take a provisional emergency measure pursuant to a preliminary determination that there is clear evidence that increased imports constitute a substantial cause of serious injury, or threat thereof, to the domestic industry. The Party intending to take such a measure shall immediately notify the other Parties and the Joint Committee thereof. Within 30 days of the date of the notification, the pertinent procedures set out in paragraphs 2 to 6, including for compensatory action, shall be initiated. Any compensation shall be based on the total period of application of the provisional emergency measure and of the emergency measure.

9. Any provisional measures shall be terminated within 200 days at the latest. The period of application of any such provisional measure shall be counted as part of the duration of the measure set out in paragraph 4 and any extension thereof. Any tariff increases shall be promptly refunded if the investigation described in paragraph 2 does not result in a finding that the conditions of paragraph 1 are met.

10. Five years after the date of entry into force of this Agreement, the Parties shall in the Joint Committee review whether there is need to maintain the possibility to take safeguard measures between them. If the Parties decide, after the first review to maintain the possibility, they shall thereafter conduct biennial review of this matter in the Joint Committee.

ARTICLE 2.12

Balance-of-Payments Difficulties

1. The Parties shall endeavour to avoid the imposition of restrictive measures for balance-of-payments purposes.

2. A Party in serious balance-of-payments difficulties, or under imminent threat thereof, may, in accordance with the conditions established under the GATT 1994 and the WTO Understanding on the Balance-of-Payments Provisions, adopt trade restrictive measures, which shall be of limited duration and non-discriminatory, and may not go beyond what is necessary to remedy the balance-of- payments situation. The relevant provisions of the GATT 1994 and the WTO Understanding on the Balance-of-Payments Provisions are hereby incorporated into and made part of this Agreement.

3. The Party introducing a measure under this Article shall promptly notify the other Parties and the Joint Committee thereof.

ARTICLE 2.13

Exceptions and other Rights and Obligations

The following rights and obligations of the Parties shall be governed by the corresponding Articles of the GATT 1994, which are hereby incorporated into and made part of this Agreement:

(a) in respect of state trading enterprises, by Article XVII and the Understanding on the Interpretation of Article XVII;

(b) in respect of general exceptions, by Article XX; and

(c) in respect of security exceptions, by Article XXI.

CHAPTER 3 TRADE IN SERVICES

ARTICLE 3.1

Scope and Coverage

1. This Chapter applies to measures affecting trade in services taken by central, regional or local governments and authorities as well as by non- governmental bodies in the exercise of powers delegated by central, regional or local governments or authorities. It applies to measures in all services sectors except as provided for in Article 4.1. It does not apply to measures affecting air traffic rights or measures affecting services directly related to the exercise of air traffic rights, except as provided for in paragraph 3 of the GATS Annex on Air Transport Services.

2. Articles 3.4, 3.5 and 3.6 shall not apply to laws, regulations or requirements governing the procurement by government agencies of services purchased for governmental purposes and not for commercial resale or for use in the supply of services for commercial sale.

ARTICLE 3.2

Incorporation of Provisions from the GATS

Wherever a provision of this Chapter provides that a provision of the GATS is incorporated into and made part of this Chapter, the meaning of the terms used in the GATS provision shall be understood as follows:

(a) “Member shall mean “Party, except that “among Members shall mean “among Members of the WTO;

(b) “Schedules shall mean the Schedules referred to in Article 3.16 and contained in Annex VII; and

(c) “Specific Commitment shall mean a specific commitment in a Schedule referred to in Article 3.16.

ARTICLE 3.3

Definitions

For purposes of this Chapter:

1. The following definitions of Article I of the GATS are incorporated into and made part of this Chapter:

(a) “trade in services;

(b) “services; and

(c) “a service supplied in the exercise of governmental authority.

2. “Service supplier means any person that supplies, or seeks to supply, a service.

3. “Natural person of a Party is, under its legislation, a national of that Party, or a permanent resident of that Party if that Party accords substantially the same treatment to its permanent residents as to its nationals in respect of measures affecting trade in services.

4. “Juridical person of a Party means a juridical person which is either:

(a) constituted or otherwise organised under the law of that Party, and

(i) is engaged in substantive business operations in the territory of any Party; or

(ii) is engaged in substantive business operations in the territory of any Member of the WTO and is owned or controlled by natural persons of that Party or by juridical persons that meet the conditions of paragraph 4(a)(i);

or

(b) in the case of the supply of a service through commercial presence, owned or controlled by:

(i) natural persons of that Party; or

(ii) juridical persons that meet the conditions of paragraph 4(a).

5. The following definitions of Article XXVIII of the GATS are hereby incorporated into and made part of this Chapter:

(a) “measure;

(b) “supply of a service;

(c) “measures by Members affecting trade in services;

(d) “commercial presence;

(e) “sector of a service;

(f) “service of another Member;

(g) “monopoly supplier of a service;

(h) “service consumer;

(i) “person;

(j) “juridical person;

(k) “owned, “controlled and “affiliated; and

(l) “direct taxes.

ARTICLE 3.4

Most Favoured Nation Treatment

1. Without prejudice to measures taken in accordance with Article VII of the GATS, and except as provided for in its List of MFN-exemptions contained in Annex VIII, a Party shall accord immediately and unconditionally, in respect of all measures affecting the supply of services, to services and service suppliers of another Party treatment no less favourable than the treatment it accords to like services and service suppliers of any non-Party.

2. Treatment granted under other agreements concluded by one of the Parties and notified under Article V or Article V bis of the GATS shall not be subject to paragraph 1.

3. If a Party enters into an agreement of the type referred to in paragraph 2, it shall upon request from another Party afford adequate opportunity to that Party to negotiate the benefits granted therein.

4. The rights and obligations of the Parties in respect of advantages accorded to adjacent countries shall be governed by paragraph 3 of Article II of the GATS, which is hereby incorporated into and made part of this Chapter.

ARTICLE 3.5

Market Access

Commitments on market access shall be governed by Article XVI of the GATS, which is hereby incorporated into and made part of this Chapter.

ARTICLE 3.6

National Treatment

Commitments on national treatment shall be governed by Article XVII of the GATS, which is hereby incorporated into and made part of this Chapter.

ARTICLE 3.7

Additional Commitments

Additional commitments shall be governed by Article XVIII of the GATS, which is hereby incorporated into and made part of this Chapter.

ARTICLE 3.8

Domestic Regulation

The rights and obligations of the Parties in respect of domestic regulation shall be governed by Article VI of the GATS, which is hereby incorporated into and made part of this Chapter.

ARTICLE 3.9

Recognition

1. Where a Party recognises, by agreement or arrangement, the education or experience obtained, requirements met or licenses or certifications granted in the territory of a non-Party, that Party shall accord another Party adequate opportunity to negotiate its accession to such an agreement or arrangement, whether existing or future, or to negotiate a comparable agreement or arrangement with it. Where a Party accords recognition autonomously, it shall afford adequate opportunity for another Party to demonstrate that the education or experience obtained, requirements met or licenses or certifications granted in the territory of that other Party should also be recognised.

2. Any such agreement or arrangement or autonomous recognition shall be in conformity with the relevant provisions of the WTO Agreement and, in particular, Article VII of the GATS.

3. Annex IX applies to mutual recognition of, inter alia, education or experience, qualifications, licenses, certification or accreditation of service suppliers.

ARTICLE 3.10

Movement of Natural Persons

The rights and obligations of the Parties in respect of the movement of natural persons of a Party supplying services shall be governed by the GATS Annex on Movement of Natural Persons Supplying Services, which is hereby incorporated into and made part of this Chapter.

ARTICLE 3.11

Monopolies and Exclusive Service Suppliers

The rights and obligations of the Parties in respect of monopolies and exclusive service suppliers shall be governed by paragraphs 1, 2 and 5 of Article VIII of the GATS, which are hereby incorporated into and made part of this Chapter.

ARTICLE 3.12

Business Practices

The rights and obligations of the Parties in respect of business practices shall be governed by Article IX of the GATS, which is hereby incorporated into and made part of this Chapter.

ARTICLE 3.13

Payments and Transfers

1. Subject to its specific commitments and except under the circumstances envisaged in Article 3.14, a Party shall not apply restrictions on international transfers and payments for current transactions relating to the supply of a service with another Party.

2. Nothing in this Chapter shall affect the rights and obligations of the Parties under the Articles of the Agreement of the International Monetary Fund (IMF), including the use of exchange actions which are in conformity with the Articles of the Agreement of the IMF, provided that a Party shall not impose restrictions on capital transactions inconsistently with its specific commitments, except under Article 3.14 or at the request of the IMF.

ARTICLE 3.14

Restrictions to Safeguard

the Balance of Payments

1. The Parties shall endeavour to avoid the imposition of restrictions to safeguard the balance of payments.

2. The rights and obligations of the Parties in respect of such restrictions shall be governed by paragraphs 1 to 3 of Article XII of the GATS, which are hereby incorporated into and made part of this Chapter.

3. A Party adopting or maintaining such restrictions shall promptly notify the Joint Committee thereof.

ARTICLE 3.15

Exceptions

The rights and obligations of the Parties in respect of general and security exceptions shall be governed by Articles XIV and XIV bis of the GATS, which are hereby incorporated into and made part of this Chapter.

ARTICLE 3.16

Schedules of Specific Commitments

1. Each Party shall set out in a Schedule the specific commitments it undertakes under Articles 3.5, 3.6 and 3.7. With respect to sectors where such specific commitments are undertaken, each Schedule shall specify the elements set forth in paragraphs (a) to (d) of paragraph 1 of Article XX of the GATS.

2. Measures inconsistent with both Articles 3.5 and 3.6 shall be dealt with as provided for in paragraph 2 of Article XX of the GATS.

3. The Parties' Schedules of specific commitments are set out in Annex VII.

4. Particular aspects of market access, national treatment and additional commitments applicable to telecommunications services and to co-production of broadcasting programmes are dealt with in Annexes X and XI.

ARTICLE 3.17

Modification of Schedules

The Parties shall, upon written request by a Party, hold consultations to consider any modification or withdrawal of a specific commitment in its Schedule of specific commitments. The consulta tions shall be held within three months after the requesting Party made its request. In the consultations, the Parties shall aim to ensure that a general level of mutually advantageous commitments not less favourable to trade than that provided for in the Schedule of specific commitments prior to such consultations is maintained. Modifications of Schedules are subject to the procedures set out in Article 8.1.

ARTICLE 3.18

Transparency

The rights and obligations of the Parties in respect of transparency shall be governed by paragraphs 1 and 2 of Article III and by Article III bis of the GATS, which are hereby incorporated into and made part of this Chapter.

ARTICLE 3.19

Review

With the objective of further liberalisation of trade in services between them, the Parties commit themselves to review every two years their Schedules of specific commitments and their Lists of MFN-exemptions. The first review shall take place not later than three years after the entry into force of this Agreement.

ARTICLE 3.20

Annexes

The following Annexes attached to this Agreement form an integral part of this Chapter:

– Annex VII (Schedules of Specific Commitments);

– Annex VIII (Lists of MFN-exemptions);

– Annex IX (Mutual Recognition);

– Annex X (Telecommunications Services); and

– Annex XI (Co-production of Broadcasting Programmes).

CHAPTER 4 FINANCIAL SERVICES

ARTICLE 4.1

Scope and Coverage

1. This Chapter applies to measures affecting trade in financial services taken by central, regional or local governments and authorities as well as by non-governmental bodies in the exercise of powers delegated by central, regional or local governments or authorities.

2. Articles 4.4, 4.5 and 4.6 shall not apply to laws, regulations or requirements governing the procurement by government agencies of financial services purchased for governmental purposes and not for commercial resale or for use in the supply of services for commercial sale.

3. Chapter 3 applies to measures described in paragraph 1 where this is specifically provided for by this Chapter.

ARTICLE 4.2

Incorporation of Provisions from the GATS

Article 3.2 shall apply to this Chapter.

ARTICLE 4.3

Definitions

1. Except for its paragraph 1(c), Article 3.3 shall apply to this Chapter.

2. The following definitions of the GATS Annex on Financial Services are incorporated into and made part of this Chapter:

(a) “services supplied in the exercise of governmental authority (paragraphs 1 (b) and (c) of the Annex);

(b) “a financial service (paragraph 5 (a) of the Annex);

(c) “financial service supplier (paragraph 5 (b) of the Annex); and

(d) “public entity (paragraph 5 (c) of the Annex).

ARTICLE 4.4

Most Favoured Nation Treatment

Article 3.4 shall apply to this Chapter.

ARTICLE 4.5

Market Access

Commitments on market access shall be governed by Article XVI of the GATS, which is hereby incorporated into and made part of this Chapter.

ARTICLE 4.6

National Treatment

1. Commitments on national treatment shall be governed by Article XVII of the GATS, which is hereby incorporated into and made part of this Chapter.

2. In addition, under terms and conditions that accord national treatment, each Party shall grant to financial service suppliers of another Party establis hed in its territory access to payment and clearing systems operated by public entities and to official funding and refinancing facilities available in the normal course of ordinary business. This paragraph is not intended to confer access to a Party's lender of last resort facilities.

3. Where membership or participation in, or access to, a self-regulatory body, securities or futures exchange or market, clearing agency, or any other organisation or association is required by a Party in order for financial service suppliers of any other Party to supply financial services on an equal basis with financial service suppliers of the Party, or where the Party provides directly or indirectly such entities with privileges or advantages in supplying financial services, the Party shall ensure that such entities accord national treatment to financial service suppliers of any other Party established in its territory.

ARTICLE 4.7

Additional Commitments

Additional commitments shall be governed by Article XVIII of the GATS, which is hereby incorporated into and made part of this Chapter.

ARTICLE 4.8

Domestic Regulation

1. The rights and obligations of the Parties in respect of domestic regulation shall be governed by Article VI of the GATS, which is hereby incorporated into and made part of this Chapter.

2. Nothing in this Chapter shall be construed to prevent a Party from adopting or maintaining reasonable measures for prudential reasons, including for:

(a) the protection of investors, depositors, policy- holders, policy-claimants, persons to whom a fiduciary duty is owed by a financial service supplier, or any similar financial market participants; or

(b) ensuring the integrity and stability of a Party's financial system.

Where such measures do not conform with the provisions of this Chapter, they shall not be used as a means of avoiding the Party's commitments or obligations under such provisions. Such measures shall not be more burdensome than necessary to achieve their aim.

3. Nothing in this Chapter shall be construed to require a Party to disclose information relating to the affairs and accounts of individual consumers or any confidential or proprietary information in the possession of public entities.

ARTICLE 4.9

Recognition

1. Article 3.9 shall apply to this Chapter.

2. In addition, where a Party recognises prudential measures of a non-Party in determining how the Party's measures relating to financial services shall be applied, that Party shall afford adequate opportunity for another Party to negotiate its accession to such agreement or arrangement, or to negotiate a comparable agreement or arrangement with it, under circumstances in which there would be equivalent regulation, oversight, implementation of such regulation and, if appropriate, procedures concerning the sharing of information between the parties to the agreement or arrangement. Where a Party accords such recognition autonomously, it shall afford adequate opportunity for another Party to demonstrate that such circumstances exist.

ARTICLE 4.10

Movement of Natural Persons

The rights and obligations of the Parties in respect of the movement of natural persons of a Party supplying services shall be governed by the GATS Annex on Movement of Natural Persons Supplying Services, which is hereby incorporated into and made part of this Chapter.

ARTICLE 4.11

Monopolies and Exclusive Service Suppliers

The rights and obligations of the Parties in respect of monopolies and exclusive service suppliers shall be governed by paragraphs 1, 2 and 5 of Article VIII of the GATS, which are hereby incorporated into and made part of this Chapter.

ARTICLE 4.12

Business Practices

The rights and obligations of the Parties in respect of business practices shall be governed by Article IX of the GATS, which is hereby incorporated into and made part of this Chapter.

ARTICLE 4.13

Payments and Transfers

Article 3.13 shall apply to this Chapter.

ARTICLE 4.14

Restrictions to Safeguard the Balance

of Payments

Article 3.14 shall apply to this Chapter.

ARTICLE 4.15

Exceptions

The rights and obligations of the Parties in respect of general and security exceptions shall be governed by Articles XIV and XIV bis of the GATS, which are hereby incorporated into and made part of this Chapter.

ARTICLE 4.16

Schedules of Specific Commitments

Each Party shall set out in its schedule referred to in Article 3.16 the specific commitments it undertakes for services defined under paragraph 2(b) of Article 4.3 in accordance with the provisions of paragraphs 1 to 3 of Article 3.16.

ARTICLE 4.17

Modification of Schedules

Article 3.17 shall apply to this Chapter.

ARTICLE 4.18

Transparency

1. The rights and obligations of the Parties in respect of transparency shall be governed by paragraphs 1 and 2 of Article III and by Article III bis of the GATS, which are hereby incorporated into and made part of this Chapter.

2. In addition, each Party commits to promote regulatory transparency in financial services. Accordingly, the Parties undertake to consult, as appropriate, with the goal of promoting objective and transparent regulatory processes in each Party, taking into account:

(a) the work undertaken by the Parties in the GATS and the Parties' work in other fora relating to trade in financial services; and

(b) the importance of regulatory transparency of identifiable policy objectives and clear and consistently applied regulatory processes that are communicated or otherwise made available to the public.

ARTICLE 4.19

Review

Article 3.19 shall apply to this Chapter.

ARTICLE 4.20

Sub-Committee on Financial Services

1. A Sub-Committee on Financial Services (hereinafter referred to as “the Sub-Committee) is to be set up under the Joint Committee. The principal representative of each Party shall be from an authority competent for this Agreement or from a financial authority.

2. The mandate of the Sub-Committee shall be:

(a) to supervise the implementation of this Chapter, assess its functioning, and oversee its further elaboration; and

(b) to consider issues regarding financial services that are referred to it by a Party.

3. The Sub-Committee shall meet in conjunction with Joint Committee meetings, or as otherwise agreed upon between the Parties.

4. The Sub-Committee shall be chaired jointly by Korea and one of the EFTA States. It shall act by consensus.

ARTICLE 4.21

Dispute Settlement

1. Relevant Articles in Chapter 9 shall apply to the settlement of disputes arising under this Chapter as modified by this Article.

2. Consultations regarding financial services held pursuant to Chapter 9 shall include officials from an authority competent for this Agreement or from a financial authority. The Parties shall report the results of their consultations to the Sub-Committee.

3. Article 9.4 shall apply, with the following modifications:

(a) where the Parties to the disputes so agree, the arbitration panel shall be composed entirely of individuals meeting the qualifications in paragraph 4; and

(b) in any other case,

(i) each Party to the dispute may select individuals meeting the qualifications set out in paragraph 7 of Article 9.5; and

(ii) if the Party complained against invokes Article 4.8, the chair of the panel shall meet the qualifications set out in paragraph 4, unless the Parties to the dispute agree otherwise.

4. Unless otherwise provided for in this Chapter, financial services panellists shall:

(a) meet the qualifications set out in Article 9.5; and

(b) have expertise or experience in financial services law or practice, which may include the regulation of financial institutions.

5. With regard to paragraph 5 of Article 9.10, the following shall apply wherever practical. Where the measure under dispute affects:

(a) only the financial services sector, the complaining Party shall first seek to suspend benefits only in the financial services sector;

(b) the financial services sector and any other sector, the complaining Party shall first seek to suspend benefits in the respective sectors and with an effect equivalent to the effect of the measure complained against in each sector; or

(c) only a sector other than the financial services sector, the complaining Party shall seek to avoid suspending benefits in the financial services sector.

CHAPTER 5 COMPETITION

ARTICLE 5.1

Rules of Competition concerning Enterprises

1. The Parties recognise that anti-competitive business conduct may frustrate the benefits arising from this Agreement. Such conduct is therefore incompatible with the proper functioning of this Agreement in so far as it may affect trade between an EFTA State and Korea.

2. For the purposes of this Agreement, "anti- competitive business conduct":

(a) means all agreements between enterprises, decisions by associations of enterprises and concerted practices between enterprises, as well as abuse by one or more enterprises of a dominant position in the territories of the Parties as a whole or in a substantial part thereof, which have, as their object or effect, the prevention, restriction or distortion of competition; and

(b) may occur with regard to trade in goods or services. Such conduct may be effected by private or public enterprises, or by enterprises to which special or exclusive rights have been granted unless the particular tasks assigned to them are obstructed.

3. The provisions of paragraphs 1 and 2 shall not be construed to create any direct obligations for enterprises.

4. The Parties undertake to apply their respective competition laws with a view to removing anti- competitive business conduct. To that end, they shall notify each other of relevant enforcement activities and exchange information. No Party shall be required to disclose information that is confidential according to its laws.

5. Upon request, competition authorities and/or other relevant authorities of the Parties shall enter into consultations in order to facilitate the removal of anti-competitive business conduct. The Party addressed shall accord full and sympathetic consideration to that request.

6. Upon request, consultations shall also be held in the Joint Committee if a Party considers that an anti-competitive business conduct in the territory of another Party continues to affect trade between them. Consultations shall be held within 30 days of receipt of the request. The Parties concerned shall give to the Joint Committee all the support and information in order for the Joint Committee to examine the case and to assist the Parties concerned in removing the conduct objected to and, where appropriate, in re-establishing the balance of rights and obligations under this Agreement.

CHAPTER 6 GOVERNMENT

PROCUREMENT

ARTICLE 6.1

Scope and Coverage

1. The rights and obligations of the Parties in respect of government procurement shall be governed by the WTO Agreement on Government Procurement (hereinafter referred to as “the GPA).

2. The Parties agree to co-operate in the Joint Committee with the aim of increasing the mutual understanding of their respective government procurement systems, and achieving further liberalisation and mutual opening up of their government procurement markets.

ARTICLE 6.2

Exchange of Information

To facilitate communication between the Parties on any matter regarding government procurement, contact points, responsible for providing information on the rules and regulations in the field of government procurement, are listed in Annex XII.

ARTICLE 6.3

Further Negotiations

1. Upon conclusion of bilateral negotiations between the Parties on further liberalisation of their respective government procurement markets in the framework of the negotiations aimed at amending the GPA, such liberalisation, including provisions from the agreement amending the main part of the GPA in so far as they are relevant for these additional liberalisations, shall be included in this Agreement. The Joint Committee shall take a decision to this effect within three months after conclusion of these bilateral negotiations. This decision shall be subject to ratification or acceptance by the Parties.

2. If a Party grants to a non-Party, after the entry into force of this Agreement, additional benefits with regard to the access to its government procurement markets, this Party shall agree to enter into negotiations on the possible extension of these benefits to another Party on a reciprocal basis.

CHAPTER 7 INTELLECTUAL PROPERTY

ARTICLE 7.1

Protection of Intellectual Property

1. The Parties shall grant and ensure adequate, effective and non-discriminatory protection of intellectual property rights, and provide for measures for the enforcement of those rights against infringement, including counterfeiting and piracy, in accordance with this Article as well as Annex XIII and the international agreements referred to therein.

2. The Parties shall accord to each other's nationals treatment no less favourable than the treatment they accord to their own nationals. Exemptions from this obligation must be in accordance with the substantive provisions of Articles 3 and 5 of the WTO Agreement on Trade-Related Aspects of Intellectual Property Rights (hereinafter referred to as “the TRIPS Agreement).

3. With regard to the protection of intellectual property, the Parties shall, in accordance with the TRIPS Agreement, in particular Articles 4 and 5 thereof, grant to each other's nationals treatment no less favourable than that accorded to nationals of any third State.

4. The Parties agree, upon request of any Party made to the Joint Committee, and subject to consensus of the Parties, to review the provisions on intellectual property of this Agreement as appropriate, with a view to avoiding or remedying trade distortions caused by actual levels of protection of intellectual property rights, and to promoting intellectual property that facilitates trade and investment relations between the Parties.

ARTICLE 7.2

Scope of Intellectual Property

„Intellectual property“ refers in particular to copyright, including computer programmes and compilations of data, as well as related rights, trademarks for goods and services, geographical indications, including appellations of origin, industrial designs, patents, plant varieties, layout- designs/topographies of integrated circuits, as well as undisclosed information.

ARTICLE 7.3

Co-operation in the Field of Intellectual Property

1. The Parties, recognising the growing importance of intellectual property rights as a factor of social, economic and cultural development, shall enhance their co-operation in this field.

2. The Parties agree, if circumstances permit, to co-operate on activities relating to the identified or to future international conventions on harmonisation, administration and enforcement of intellectual property rights and on activities in international organisations, such as the WTO and the Word Intellectual Property Organization (WIPO), as well as to share experiences and exchange information on relations of the Parties with third countries on matters concerning intellectual property.

3. The Parties, pursuant to paragraph 1, may co- operate in:

(a) programmes for personnel interchange, including for examiners, between the Parties;

(b) the field of information systems on intellectual property;

(c) the promotion of mutual understanding of each Party's policy, activities and experiences in the field of intellectual property; and

(d) the promotion of education on intellectual property and invention awareness.

CHAPTER 8 INSTITUTIONAL PROVISIONS

ARTICLE 8.1

The Joint Committee

1. The Parties hereby establish the Korea-EFTA Joint Committee. It shall be composed of representatives of the Parties, which shall be headed by Ministers or by senior officials delegated by them for this purpose.

2. The Joint Committee shall:

(a) supervise and review the implementation of this Agreement, inter alia by means of a comprehensive review of the application of the provisions of this Agreement, with due regard to any specific reviews contained in this Agreement;

(b) keep under review the possibility of further removal of barriers to trade and other restrictive measures concerning trade between Korea and the EFTA States;

(c) oversee the further development of this Agreement;

(d) supervise the work of all sub-committees and working groups established under this Agreement;

(e) endeavour to resolve disputes that may arise regarding the interpretation or application of this Agreement; and

(f) consider any other matter that may affect the operation of this Agreement.

3. The Joint Committee may decide to set up such sub-committees and working groups as it considers necessary to assist it in accomplishing its tasks. Except where otherwise provided for in this Agreement, the sub-committees and working groups shall work under a mandate established by the Joint Committee.

4. The Joint Committee shall take decisions as provided for in this Agreement, and may make recommendations, by consensus.

5. The Joint Committee shall meet within one year of the entry into force of this Agreement. Thereafter, it shall meet whenever necessary upon mutual agreement but normally every two years. Its meetings shall be chaired jointly by Korea and one of the EFTA States. The Joint Committee shall establish its rules of procedure.

6. Each Party may request at any time, through a notice in writing to the other Parties, that a special meeting of the Joint Committee be held. Such a meeting shall take place within 30 days of receipt of the request, unless the Parties agree otherwise.

7. The Joint Committee may decide to amend the Annexes and Appendices to this Agreement. Subject to paragraph 8, it may set a date for the entry into force of such decisions.

8. If a representative of a Party in the Joint Committee has accepted a decision subject to the fulfilment of constitutional requirements, the decision shall enter into force on the date that the last Party notifies that its internal requirements have been fulfilled, unless the decision itself specifies a later date. The Joint Committee may decide that the decision shall enter into force for those Parties that have fulfilled their internal requirements, provided that Korea is one of those Parties. A Party may apply a decision of the Joint Committee provisionally until it enters into force, subject to the constitutional requirements of this Party.

ARTICLE 8.2

Secretariat

1. The Parties hereby designate the following competent organs to serve as their respective secretariats for purposes of this Agreement:

(a) in the case of Korea, the Ministry of Foreign Affairs and Trade; and

(b) in the case of the EFTA States, the EFTA Secretariat.

2. Without prejudice to Article 10.7 and unless otherwise agreed by the Parties or stated in this Agreement, all official communications or notifications to or by a Party for purposes of this Agreement shall be made through its secretariat.

CHAPTER 9 DISPUTE SETTLEMENT

ARTICLE 9.1

Scope and Coverage

1. The provisions of this Chapter shall apply with respect to the avoidance or the settlement of any dispute arising from this Agreement, taking into account the modalities set out in Article 4.21 of this Agreement and Article 25 of Annex I.

2. Disputes on the same matter arising under both this Agreement and the WTO Agreement may be settled in either forum at the discretion of the complaining Party. The forum thus selected shall be used to the exclusion of the other.

3. For purposes of this Article, dispute settlement proceedings under the WTO Agreement or this Agreement are deemed to be initiated upon a request for a panel by a Party.

4. Before a Party initiates dispute settlement proceedings under the WTO Agreement against another Party or Parties as regards a matter arising under both this Agreement and the WTO Agreement, it shall notify all the Parties of its intention.

5. The arbitration rules provided for in Articles 9.4 to 9.10 do not apply to Articles 2.7, 2.9, 2.10 and Chapter 5.

ARTICLE 9.2

Good Offices, Conciliation or Mediation

1. Good offices, conciliation and mediation are procedures that are undertaken voluntarily if the Parties involved so agree. They may begin at any time and be terminated at any time.

2. Proceedings involving good offices, conciliation and mediation shall be confidential and without prejudice to the Parties' rights in any other proceedings.

ARTICLE 9.3

Consultations

1. The Parties shall at all times endeavour to agree on the interpretation and application of this Agreement, and shall make every attempt through co-operation and consultations to arrive at a mutually satisfactory resolution of any matter that might affect its operation.

2. Any one or more of the EFTA States may request in writing consultations with Korea and vice- versa whenever a Party considers that a measure applied by the Party or Parties to which the request is made is inconsistent with this Agreement or that any benefit accruing to it directly or indirectly under this Agreement is impaired or nullified by such measure. Consultations shall take place in the Joint Committee unless the Party or Parties making or receiving the request for consultations disagree.

3. Consultations shall be held within 30 days from the date of receipt of the request for consultations. Consultations on urgent matters, including those on perishable agricultural goods, shall commence within 15 days from the receipt of the request for consultations.

4. The Parties involved in the consultations shall provide sufficient information to enable a full examination of how the measure or other matter might affect the operation of this Agreement and treat any confidential or proprietary information exchanged in the course of consultations in the same manner as the Party providing the information.

5. The consultations shall be confidential and without prejudice to the rights of the Parties involved in any further proceedings.

6. The Parties involved in the consultations shall inform the other Parties of any mutually agreed resolution of the matter.

ARTICLE 9.4

Establishment of Arbitration Panel

1. If the matter has not been resolved within 60 days, or 30 days in relation to a matter of urgency, after the date of receipt of the request for consultations, it may be referred to arbitration by one or more of the Parties involved by means of a written request addressed to the Party or Parties complained against. A copy of this request shall also be communicated to all Parties so that each Party may determine whether to participate in the dispute.

2. Where more than one Party requests the establishment of an arbitration panel relating to the same matter, a single arbitration panel shall be established to examine these complaints whenever feasible .

3. A request for arbitration shall give the reason for the complaint including the identification of the measure at issue and an indication of the legal basis of the complaint.

ARTICLE 9.5

Arbitration Panel

1. The arbitration panel referred to in Article 9.4 shall consist of three members.

2. Each Party to the dispute shall appoint one member of the arbitration panel within 15 days of the receipt of the request under Article 9.4.

3. The Parties to the dispute shall agree on the appointment of the third member within 30 days of the appointment of the second member. The member thus appointed shall chair the arbitration panel.

4. If all three members have not been designated or appointed within 45 days from the date of receipt of the request referred to in Article 9.4, the necessary designations shall be made at the request of any Party to the dispute by the Director-General of the WTO within a further 30 days. Where the designation of the members of the arbitration panel by the Director-General of the WTO is not made within the specified period, the Parties to the dispute shall within the next ten days exchange lists comprising four nominees each who shall not be nationals of either Party. The panel members shall then be appointed in the presence of both Parties by lot from the lists within ten days from the date of exchange of their respective lists. If a Party fails to submit its list of four nominees, the panel members shall be appointed by lot from the list already submitted by the other Party.

5. The chair of the arbitration panel shall not be a national of any of the Parties, nor have his or her usual place of residence in the territory of any of the Parties, nor be employed or previously have been employed by any of the Parties, nor have dealt with the case in any capacity.

6. If a member dies, withdraws or is removed, a replacement shall be selected within 15 days in accordance with the selection procedure followed to select him or her. In such a case, any time period applicable to the arbitration panel proceedings shall be suspended for a period beginning on the date the member dies, withdraws or is removed and ending on the date the replacement is selected.

7. Any person appointed as a member of the arbitration panel shall have expertise or experience in law, international trade, other matters covered by this Agreement or in the resolution of disputes arising under international trade agreements. A member shall be chosen strictly on the basis of objectivity, reliability, sound judgement and independence and shall conduct himself or herself according to these characteristics throughout the course of the arbitration proceedings. If a Party believes that a member is in violation of the bases stated above, the Parties shall consult and if they agree, the member shall be removed and a new member shall be appointed in accordance with this Article, and following the procedure outlined in paragraph 6.

8. The date of establishment of the arbitration panel shall be the date on which the chair is appointed.

ARTICLE 9.6

Procedures of the Arbitration Panel

1. Unless the Parties to the dispute agree otherwise, the arbitration panel proceedings shall be conducted in accordance with the Model Rules of Procedure that shall be adopted at the first meeting of the Joint Committee. Pending the adoption of those rules, the arbitration panel shall regulate its own procedures, unless the Parties to the dispute agree otherwise.

2. Notwithstanding paragraph 1, for all arbitration panel proceedings the procedures shall ensure that:

(a) the Parties to the dispute have the right to at least one hearing before the arbitration panel as well as the opportunity to provide initial and rebuttal written submissions;

(b) the Parties to the dispute be invited to all the hearings held by the arbitration panel;

(c) all submissions and comments made to the arbitration panel be available, to the Parties to the dispute, subject to any requirements of confidentiality; and

(d) hearings, deliberations, initial report and all written submissions to and communications with the arbitration panel be confidential.

3. Unless the Parties to the dispute otherwise agree within 20 days from the date of delivery of the request for the establishment of the arbitration panel, the terms of reference shall be:

“To examine, in the light of the relevant provisions of this Agreement, the matter referred to in the request for the establishment of an arbitration panel pursuant to Article 9.4 and to make findings of law and fact together with the reasons therefor as well as recommendations, if any, for the resolution of the dispute.

4. At the request of a Party to the dispute or on its own initiative, the arbitration panel may seek scientific information and technical advice from experts as it deems appropriate.

5. The arbitration panel shall make its ruling based on the provisions of this Agreement, applied and interpreted in accordance with the rules of interpretation of public international law.

6. Decisions of the arbitration panel shall be taken by a majority of its members. Any member may furnish separate opinions on matters not unanimously agreed. No arbitration panel may disclose which members are associated with majority or minority opinions.

7. The expenses of the arbitration panel, including the remuneration of its members, shall be borne by the Parties to the dispute in equal shares.

ARTICLE 9.7

Withdrawal of Complaint

A complaining Party may withdraw its complaint at any time before the initial report has been issued. Such withdrawal is without prejudice to its right to introduce a new complaint regarding the same issue at a later point in time.

ARTICLE 9.8

Initial Report

1. The arbitration panel shall present to the Parties to the dispute an initial report within 90 days from the date of the establishment of the arbitration panel.

2. The arbitration panel shall base its report on the submissions and arguments of the Parties to the dispute and on any scientific information and technical advice obtained pursuant to paragraph 4 of Article 9.6.

3. A Party to the dispute may submit written comments to the arbitration panel on the initial report within 14 days of presentation of the report.

4. In such an event, and after considering the written comments, the arbitration panel, on its own initiative or at the request of a Party to the dispute, may:

(a) request the views of any of the Parties to the dispute;

(b) reconsider its report; and/or

(c) make any further examination that it considers appropriate.

ARTICLE 9.9

Final Report

1. The arbitration panel shall present to the Parties to the dispute the final report, containing the matters referred to in paragraph 2 of Article 9.8, including any separate opinions on matters not unanimously agreed, within 30 days of presentation of the initial report.

2. Unless the Parties to the dispute decide otherwise, the final report shall be published 15 days after it is presented to them.

ARTICLE 9.10

Implementation of Arbitration Panel Reports

1. The final report shall be final and binding on the Parties to the dispute. Each Party to the dispute shall be bound to take the measures involved in carrying out the final report.

2. On receipt of the final report of an arbitration panel, the Parties to the dispute shall agree on:

(a) the means to resolve the dispute, which normally shall conform with the determinations or recommendations, if any, of the arbitration panel; and

(b) the reasonable period of time which may be necessary in order to implement the means to resolve the dispute. If the Parties to the dispute fail to agree, a Party to the dispute may request the original arbitration panel to determine the length of the reasonable period of time, in the light of the particular circumstances of the case. The determination of the arbitration panel shall be presented within 15 days from that request.

3. If, in its final report, the arbitration panel determines that a Party has not conformed with its obligations under this Agreement or that a Party's measure has caused nullification or impairment, the means to resolve the dispute shall be, whenever possible, to eliminate the inconsistency or the nullification or impairment.

4. If the Parties to the dispute are unable to agree on the means to resolve the dispute pursuant to paragraph 2(a) within 30 days of issuance of the final report, or have agreed on the means to resolve the dispute but the Party complained against fails to implement the means within 30 days following the expiration of the reasonable period of time determined in accordance with paragraph 2(b), the Party complained against shall, if so requested by the complaining Party, enter into consultations with a view to agreeing on a mutually acceptable compensation. If no such agreement has been reached within 20 days from the request, the complaining Party shall be entitled to suspend the application of benefits granted under this Agreement that are equivalent to those affected by the measure found to violate this Agreement.

5. In considering the benefits to be suspended, the complaining Party shall first seek to suspend benefits in the same sector or sectors as that affected by the measure that the arbitration panel has found to violate this Agreement. The complaining Party that considers it is not practicable or effective to suspend benefits in the same sector or sectors may suspend benefits in other sectors.

6. The complaining Party shall notify the other Party of the benefits which it intends to suspend no later than 60 days before the date on which the suspension is due to take effect. Within 15 days from that notification, any of the Parties to the dispute may request the original arbitration panel to rule on whether the benefits which the complaining Party intends to suspend are equivalent to those affected by the measure found to violate this Agreement, and whether the proposed suspension is in accordance with paragraphs 4 and 5. The ruling of the arbitration panel shall be given within 45 days from that request. Benefits shall not be suspended until the arbitration panel has issued its ruling.

7. The suspension of benefits shall be temporary and only be applied by the complaining Party until the measure found to violate this Agreement has been withdrawn or amended so as to bring it into conformity with this Agreement, or the Parties to the dispute have reached agreement on a resolution of the dispute.

8. At the request of a Party to the dispute, the original arbitration panel shall rule on the conformity with the final report of any implementing measures adopted after the suspension of benefits and, in light of such ruling, whether the suspension of benefits should be terminated or modified. The ruling of the arbitration panel shall be given within 30 days from the date of that request.

9. The rulings provided for in paragraphs 2 (b), 6 and 8 shall be binding.

ARTICLE 9.11

Other Provisions

Any time period mentioned in this Chapter may be modified by mutual agreement of the Parties involved.

CHAPTER 10 FINAL PROVISIONS

ARTICLE 10.1

Transparency

1. The Parties shall publish their laws, or otherwise make publicly available their laws, regulations, and administrative rulings and judicial decisions of general application as well as their respective international agreements that may affect the operation of this Agreement.

2. The Parties shall promptly respond to specific questions, and provide upon request information to each other, on matters referred to in paragraph 1.

3. Nothing in this Agreement shall require any Party to disclose confidential information, which would impede law enforcement, otherwise be contrary to the public interest or prejudice the legitimate commercial interests of any economic operator.

4. In the case of any inconsistency between the provisions of this Article and provisions relating to transparency in other Chapters, the latter shall prevail to the extent of the inconsistency.

ARTICLE 10.2

Annexes and Appendices

The Annexes and Appendices to this Agreement form an integral part thereof.

ARTICLE 10.3

Amendments

1. Amendments to this Agreement other than those referred to in paragraph 7 of Article 8.1 shall, after approval by the Joint Committee, be submitted to the Parties for ratification, acceptance or approval, in accordance with each Party's constitutional requirements.

2. Unless otherwise agreed by the Parties, amendments shall enter into force on the first day of the second month following the deposit of the last instrument of ratification, acceptance or approval.

3. The text of the amendments as well as the instruments of ratification, acceptance or approval shall be deposited with the Depositary.

ARTICLE 10.4

Accession

1. Any State, Member of the European Free Trade Association, may accede to this Agreement, provided that the Joint Committee decides to approve its accession, on terms and conditions to be negotiated between the acceding State and the existing Parties. The instrument of accession shall be deposited with the Depositary.

2. In relation to an acceding State, this Agreement shall enter into force on the first day of the second month following the deposit of its instrument of accession or the approval of the terms of accession by the existing Parties, whichever is later.

ARTICLE 10.5

Withdrawal and Termination

1 Any Party may withdraw from this Agreement by means of a written notification to the Depositary. The withdrawal shall take effect six months after the date on which the notification is received by the Depositary.

2. If Korea withdraws, this Agreement shall expire on the date specified in paragraph 1.

3. In case any EFTA State withdraws from the Convention establishing the European Free Trade Association, this EFTA State shall withdraw from this Agreement in accordance with paragraph 1.

ARTICLE 10.6

Entry into Force

1. This Agreement is subject to ratification, acceptance or approval. The instruments of ratification, acceptance or approval shall be deposited with the Depositary.

2. This Agreement shall enter into force on 1 July 2006 in relation to those Signatory States which by then have ratified this Agreement, provided they have deposited their instruments of ratification, acceptance or approval with the Depositary at least one month before the entry into force, and provided that Korea is among the States that have deposited their instruments.

3. In case this Agreement does not enter into force on 1 July 2006, it shall enter into force on the first day of the second month following the latter date on which Korea and at least one EFTA State have deposited their instruments of ratification, acceptance, or approval with the Depositary.

4. In relation to an EFTA State depositing its instrument of ratification, acceptance or approval after this Agreement has entered into force, the Agreement shall enter into force on the first day of the second month following the deposit of its instrument.

5. If its constitutional requirements permit, any EFTA State may apply this Agreement provisionally. Provisional application of this Agreement under this paragraph shall be notified to the Depositary.

ARTICLE 10.7

Depositary

The Government of Norway shall act as Depositary.

IN WITNESS WHEREOF the undersigned, being duly authorized thereto, have signed this Agreement.

Done at Geneva, this […] day of November, in a single original in the English language, which shall be deposited with the Government of Norway. The Depositary shall transmit certified copies to all Signatory States.

For the Republic of Iceland

For the Republic of Iceland

For the Principality of Liechtenstein

For the Kingdom of Norway

For the Swiss Confederation