Kynning á nýjum Evrópumarkaði Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 531

1989–90. – 1059 ár frá stofnun Alþingis.

112. löggjafarþing. – 296 . mál.

Sþ.

531. Tillaga til þingsályktunar um skipulega kynningu á nýjum Evrópumarkaði EFTA og EB.

Flm.: Ásgeir Hannes Eiríksson.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að hefja þegar í stað kynningu meðal þjóðarinnar um málefni EFTA og EB vegna sameinaðs markaðar í Evrópu. Ríkisstjórnin skili Alþingi áfangaskýrslu um málið í þingbyrjun haustið 1990.

Greinargerð.

Að undanförnu hafa Íslendingar og aðrar EFTA-þjóðir rætt við fulltrúa EB-landanna um sameiginlegan markað í Evrópu. Íslendingar leiddu þessar viðræður um tíma fyrir hönd EFTA-ríkjanna undir forustu utanríkisráðherra og leystu þar vel af hendi erfitt verk og viðræðurnar halda áfram.

Þjóðin mun því brátt standa frammi fyrir stóru spurningunni í síðari tíma Íslandssögu: Eiga landsmenn að ganga til samninga með öðrum EFTA-ríkjum við Efnahagsbandalagið um sameiginlegan Evrópumarkað eða ekki? Hér er ekki eingöngu um viðskiptamarkað að ræða. Hvaða áhrif hefur nýi markaðurinn á menningu lands og þjóðar; á flutning fólksins á milli landa og þjóðerni Íslendinga? Freista Íslendingar þúsundum saman gæfunnar í öðrum löndum eða streyma hingað erlendir lukkuriddarar? Fyllist landið af erlendu fé eða flytja landsmenn sína peninga til annarra landa? Hvað gerist á fiskimiðunum umhverfis landið? Hvað verður um innlendan iðnað og aðra framleiðslu? Stöndumst við öðrum ríkjum snúning nema gefa útflutninginn frjálsan? Svona má áfram spyrja.

Skoðanakönnun hefur leitt í ljós að Íslendingar hafa minna kynnt sér málefni Evrópumarkaðar en búast mátti við. Flutningsmaður telur að við séum því alls ekki tilbúin til að svara stórum spurningum nú. Við þurfum meiri tíma og að nota þann tíma vel.

Alþingi verður að sjá til þess að öllum Íslendingum standi til boða að kynna sér forsögu málsins: Allt um Efnahagsbandalagið og EFTA; um þreifingar, undirbúning og viðræður sem nú fara fram; um kosti og ókosti þess sem okkar bíður og hvað við græðum á nánari Evrópusamvinnu og hverju við töpum.

Hér þarf nú þegar að nota alla fjölmiðla þjóðfélagsins, einnig skóla og vinnustaði, fundi og félagslíf. Þegar málin eru til lykta leidd verður hverju skólabarni að vera saga málsins kunn og valkostirnir sem þjóðin stendur frammi fyrir, því að þeir eru fleiri en einn. Evrópumarkaður er ekki eini kostur Íslendinga. Plánetan er stærri en EFTA, EB og Evrópa. Það er víðar guð en í Görðum.

Um leið þarf að upplýsa landsmenn um þann möguleika Íslendinga að standa utan við markaðssvæði Evrópu. Ísland er og verður smáríki og okkur ber að haga okkur í samræmi við stærð. Oft má nýta sér kosti smæðarinnar og þeir geta verið tröllvaxnir ef rétt er á þeim haldið, því að með stofnun sameiginlegs Evrópumarkaðar opnast möguleikar fyrir smáþjóð eins og Íslendinga til að taka að sér ýmsa þjónustu fyrir risana: Skráningu fyrirtækja gegn skattafslætti, starfrækja alþjóðlega fríhöfn við Keflavíkurflugvöll, fríverslun með vörur og peninga, margháttaða þjónustu á þessum sviðum sem smáríki Evrópu hafa boðið, en verða nú að afsala sér vegna hins sameiginlega Evrópumarkaðar.

Íslendingar mega ekki rasa um ráð fram í þessu stóra máli og verða að ganga hægt um gleðinnar dyr. Þótt 60% af útflutningi okkar sé nú til Evrópulanda, þá er víðar guð en í Görðum.

Vestur-Evrópa er vissulega merkur kafli í mannkynssögunni en hún er ekki lengur nafli alheimsins. Það er víða þörf fyrir íslenskar vörur og þjónustu, hugvit og handverk. Bandaríki Norður-Ameríku eru enn þá á sínum stað og Kanada er vaxandi markaður, en sérstaklega er bent á byggðir Vestur-Íslendinga sem vænlegt markaðssvæði. Mið- og Suður-Ameríka eru ónumin lönd fyrir íslenska sölumenn.

Í austri eflist stórveldið Japan og arabaríkin velta sér í peningum. Kínverjar eru að rumska eftir langvarandi þyrnirósarsvefn og stórir markaðir eru að opnast í Austurlöndum fjær. Múrar járntjaldsins eru hrundir og öflugir sjóðir eru stofnaðir til að veita fjármunum til landanna þar eystra.

Út um allan heim eru gamlar nýlendur eins og Ísland að feta sig áfram í viðskiptum á milli landa. Íbúar þessara landa gera nú kröfur um sömu lífskjör og á Vesturlöndum. Þannig eru markaðir opnir um allan heim fyrir snjalla sölumenn, þess vegna þarf að kynna íslensku þjóðinni málið í heild, alla valkosti. Til þess verks þarf að velja hóp af hæfustu mönnum á sviði upplýsinga, frá fjölmiðlum, skólum og öðrum aðilum, sem kunna til verka á þessu sviði, og forustumenn í félagsmálum. Loks þarf að safna saman öllum gögnum og koma þeim til almennings á sem einfaldastan hátt, skoða stöðuna í ró og næði og taka svo ákvörðun, en ekki fyrr.

Sjálfsagt er svo að bera úrslit viðræðna EFTA og EB undir atkvæði þjóðarinnar. Hægt er að hafa þjóðaratkvæðagreiðslu með næstu alþingiskosningum vorið 1991. Það er einfalt mál.