Ákvörðun sameiginlegu EES-nefndarinnar nr. 64/2018 um breytingu á IX. viðauka við EES-samninginn Stjórnartillaga - þingskjal nr. 1070

149. löggjafarþing 2018–2019.

Þingskjal 1070 - 657. mál.

Stjórnartillaga.

Tillaga til þingsályktunar

um staðfestingu ákvörðunar sameiginlegu EES-nefndarinnar nr. 64/2018 um breytingu á IX. viðauka (Fjármálaþjónusta) við EES-samninginn.

Frá utanríkisráðherra.

Alþingi ályktar að heimila ríkisstjórninni að staðfesta fyrir Íslands hönd ákvörðun sameiginlegu EES-nefndarinnar nr. 64/2018 um breytingu á IX. viðauka (Fjármálaþjónusta) við EES-samninginn frá 9. maí 1992 og fella inn í samninginn eftirtaldar gerðir:

1. Reglugerð Evrópuþingsins og ráðsins (ESB) nr. 345/2013 frá 17. apríl 2013 um evrópska áhættufjármagnssjóði.

2. Reglugerð Evrópuþingsins og ráðsins (ESB) nr. 346/2013 frá 17. apríl 2013 um evrópska félagslega framtakssjóði.

3. Framkvæmdarreglugerð framkvæmdastjórnarinnar (ESB) nr. 593/2014 frá 3. júní 2014 um tæknilega framkvæmdarstaðla að því er varðar form tilkynninga skv. 1. mgr. 16. gr. reglugerðar Evrópuþingsins og ráðsins (ESB) nr. 345/2013 um evrópska áhættufjármagnssjóði.

4. Framkvæmdarreglugerð framkvæmdastjórnarinnar (ESB) nr. 594/2014 frá 3. júní 2014 um tæknilega framkvæmdarstaðla að því er varðar form tilkynninga skv. 1. mgr. 17. gr. reglugerðar Evrópuþingsins og ráðsins (ESB) nr. 346/2013 um evrópska félagslega framtakssjóði.

Greinargerð.

1. Inngangur.

Með þingsályktunartillögu þessari er leitað heimildar Alþingis til staðfestingar á ákvörðun sameiginlegu EES-nefndarinnar nr. 64/2018 frá 23. mars 2018 um breytingu á IX. viðauka (Fjármálaþjónusta ) við EES-samninginn frá 2. maí 1992 og til að fella inn í samninginn eftirtaldar gerðir:

1. Reglugerð Evrópuþingsins og ráðsins (ESB) nr. 345/2013 frá 17. apríl 2013 um evrópska áhættufjármagnssjóði.

2. Reglugerð Evrópuþingsins og ráðsins (ESB) nr. 346/2013 frá 17. apríl 2013 um evrópska félagslega framtakssjóði.

3. Framkvæmdarreglugerð framkvæmdastjórnarinnar (ESB) nr. 593/2014 frá 3. júní 2014 um tæknilega framkvæmdarstaðla að því er varðar form tilkynninga skv. 1. mgr. 16. gr. reglugerðar Evrópuþingsins og ráðsins (ESB) nr. 345/2013 um evrópska áhættufjármagnssjóði.

4. Framkvæmdarreglugerð framkvæmdastjórnarinnar (ESB) nr. 594/2014 frá 3. júní 2014 um tæknilega framkvæmdarstaðla að því er varðar form tilkynninga skv. 1. mgr. 17. gr. reglugerðar Evrópuþingsins og ráðsins (ESB) nr. 346/2013 um evrópska félagslega framtakssjóði.

Þar sem lagastoð var ekki fyrir hendi fyrir framangreindum gerðum var ákvörðun nr. 64/2018 tekin af sameiginlegu EES-nefndinni með stjórnskipulegum fyrirvara af Íslands hálfu. Í tillögu þessari er gerð nánari grein fyrir því hvað felst í slíkum fyrirvara, sbr. 103. gr. EES-samningsins. Jafnframt er gerð grein fyrir efni gerðanna sem hér um ræðir. Þær fela ekki í sér breytingar á þeim meginreglum sem í EES-samningnum felast. Ákvörðun sameiginlegu EES-nefndarinnar sem hér um ræðir er prentuð sem fylgiskjal með tillögu þessari ásamt gerðunum sjálfum.

2. Um upptöku ESB-gerða í EES-samninginn og um stjórnskipulegan fyrirvara.

Á hverju ári er nokkur fjöldi ESB-gerða tekinn upp í EES-samninginn með ákvörðunum sameiginlegu EES-nefndarinnar. Þó er um að ræða tiltölulega lágt hlutfall af heildarfjölda þeirra gerða sem ESB samþykkir. Í skýrslu utanríkisráðuneytisins, Gengið til góðs – skref í átt að bættri framkvæmd EES-samningsins, kemur fram að á tímabilinu frá árinu 1994 til ársloka 2016 tók Ísland upp 13,4% þeirra gerða sem ESB samþykkti á sama tímabili.

Samkvæmt EES-samningnum skuldbinda ákvarðanir sameiginlegu EES-nefndarinnar aðildarríkin að þjóðarétti um leið og þær hafa verið teknar nema eitthvert þeirra beiti heimild skv. 103. gr. EES-samningsins til að setja fyrirvara um að ákvörðun geti ekki orðið bindandi strax vegna stjórnskipulegra skilyrða heima fyrir. Viðkomandi aðildarríki hefur þá sex mánaða frest frá töku ákvörðunar í sameiginlegu nefndinni til að aflétta fyrirvaranum.

Á Íslandi hefur stjórnskipulegur fyrirvari almennt einungis verið gerður þegar innleiðing ákvörðunar kallar á lagabreytingar hér landi en í því tilviki leiðir af 21. gr. stjórnarskrárinnar að afla ber samþykkis Alþingis áður en ákvörðun er staðfest. Slíkt samþykki getur Alþingi alltaf veitt samhliða viðeigandi lagabreytingu en einnig hefur tíðkast að heimila stjórnvöldum að skuldbinda sig að þjóðarétti með þingsályktun áður en landsréttinum er með lögum breytt til samræmis við viðkomandi ákvörðun.

Áðurnefnd 21. gr. stjórnarskrárinnar tekur til gerðar þjóðréttarsamninga en hún á augljóslega einnig við um þau tilvik þegar breytingar eru gerðar á slíkum samningum. Samkvæmt ákvæðinu er samþykki Alþingis áskilið ef samningur felur í sér afsal eða kvaðir á landi eða landhelgi eða ef hann horfir til breytinga á stjórnarhögum ríkisins. Síðarnefnda atriðið hefur verið túlkað svo að samþykki Alþingis sé áskilið ef gerð þjóðréttarsamnings kallar á lagabreytingar hér á landi.

Umrædd ákvörðun sameiginlegu EES-nefndarinnar felur í sér breytingu á EES-samningnum en þar sem hún kallar á lagabreytingar hér á landi var hún tekin með stjórnskipulegum fyrirvara. Í samræmi við það sem að framan segir er óskað eftir samþykki Alþingis fyrir þeirri breytingu á EES-samningnum sem í ákvörðuninni felst.

3. Reglugerð Evrópuþingsins og ráðsins (ESB) nr. 345/2013 frá 17. apríl 2013 um evrópska áhættufjármagnssjóði.

Reglugerðin, sem nefnd hefur verið EuVECA, hefur að geyma sameiginlegt regluverk um ákveðna tegund sjóða, þ.e. evrópska áhættufjármagnssjóði, og rekstraraðila þeirra. Í gerðinni er kveðið á um þau skilyrði sem uppfylla þarf til þess að unnt sé að markaðssetja sjóð sem svonefndan „EuVECA“-sjóð, þ.e. evrópskan áhættufjármagnssjóð.

Þau skilyrði varða meðal annars samsetningu eignasafns, þ.e. fjárfestingarheimildir sjóðanna, hæf fjárfestingarmarkmið þeirra, fjárfestingartæki sem þeim er heimilt að beita og flokka fjárfesta sem eru hæfir til að fjárfesta í þeim samkvæmt samræmdum reglum á innri markaðnum.

Tilgangur reglugerðarinnar er að stuðla að vexti og nýsköpun lítilla og meðalstórra fyrirtækja á Evrópska efnahagssvæðinu þar sem auðvelda á fjármögnun lítilla fyrirtækja sem eru á fyrstu stigum rekstrar.

4. Reglugerð Evrópuþingsins og ráðsins (ESB) nr. 346/2013 frá 17. apríl 2013 um evrópska félagslega framtakssjóði.

Reglugerðin, sem einnig hefur verið nefnd EuSEF, hefur að geyma sameiginlegt regluverk um ákveðna tegund sjóða, þ.e. evrópska félagslega framtakssjóði, og rekstraraðila þeirra. Í gerðinni er kveðið á um þau skilyrði sem uppfylla þarf til þess að unnt sé að markaðssetja sjóð sem svonefndan „EuSEF“-sjóð, þ.e. evrópskan félagslegan framtakssjóð.

Þau skilyrði varða meðal annars samsetningu eignasafns, þ.e. fjárfestingarheimildir sjóðanna, hæf fjárfestingarmarkmið þeirra, þau fjárfestingartæki sem þeim er heimilt að beita og flokka fjárfesta sem eru hæfir til að fjárfesta í þeim samkvæmt samræmdum reglum á innri markaðnum.

Tilgangur reglugerðarinnar er öðru fremur sá að auðvelda fjárfestum sem vilja fjárfesta í fyrirtækjum með félagsleg markmið að finna og velja evrópska félagslega framtakssjóði. Jafnframt að auðvelda fyrirtækjum með félagsleg markmið að sækja sér fjármagn á Evrópska efnahagssvæðinu.

5. Framkvæmdarreglugerð framkvæmdastjórnarinnar (ESB) nr. 593/2014 frá 3. júní 2014 um tæknilega framkvæmdarstaðla að því er varðar form tilkynninga skv. 1. mgr. 16. gr. reglugerðar Evrópuþingsins og ráðsins (ESB) nr. 345/2013 um evrópska áhættufjármagnssjóði.

Í reglugerðinni er kveðið á um nánari útfærslu á EuVECA-reglugerð (ESB) nr. 345/2013 sem fjallað var um hér að framan. Mælt er fyrir um á hvaða formi tilkynning eftirlitsstjórnvalds heimaaðildarríkis evrópsks áhættufjármagnssjóðs til eftirlitsstjórnvalds í gistiríki og Evrópsku verðbréfamarkaðseftirlitsstofnunarinnar (ESMA) skuli vera, í tilviki fyrirhugaðrar markaðssetningar slíks sjóðs í gistiríki eða hafi rekstraraðili sjóðs verið tekinn af skrá eftirlitsstjórnvalds. Þá er mælt fyrir um skyldu eftirlitsstjórnvalds til þess að upplýsa um tölvupóstfang vegna slíkra tilkynninga.

6. Framkvæmdarreglugerð framkvæmdastjórnarinnar (ESB) nr. 594/2014 frá 3. júní 2014 um tæknilega framkvæmdarstaðla að því er varðar form tilkynninga skv. 1. mgr. 17. gr. reglugerðar Evrópuþingsins og ráðsins (ESB) nr. 346/2013 um evrópska félagslega framtakssjóði.

Í reglugerðinni er kveðið á um nánari útfærslu á EuSEF-reglugerð (ESB) nr. 346/2013 sem fjallað var um hér að framan. Mælt er fyrir um á hvaða formi tilkynning eftirlitsstjórnvalds til annars eftirlitsstjórnvalds og Evrópsku verðbréfamarkaðseftirlitsstofnunarinnar (ESMA) skuli vera, í tilviki fyrirhugaðrar markaðssetningar slíks sjóðs í gistiríki eða ef rekstraraðili sjóðs verið tekinn af skrá eftirlitsstjórnvalds. Þá er mælt fyrir um skyldu eftirlitsstjórnvalds til þess að upplýsa um tölvupóstfang vegna slíkra tilkynninga.

7. Lagabreytingar og hugsanleg áhrif hér á landi.

Innleiðing fyrrgreindra fjögurra reglugerða kallar á lagabreytingar hér á landi. Stefnt er að því að fjármála- og efnahagsráðherra leggi fram frumvarp til innleiðingar á reglugerðunum á löggjafarþingi 2019–2020.

Áhrif innleiðingar þeirra er meðal annars að íslenskum aðilum gefst kostur á, að uppfylltum skilyrðum, að starfrækja og markaðssetja EuVECA- og EuSEF-sjóði innan Evrópska efnahagssvæðisins, sem ekki var kleift áður. Eins gefst aðilum innan EES tækifæri á að markaðssetja slíka sjóði hér á landi.

8. Samráð við Alþingi.

Í reglum Alþingis um þinglega meðferð EES-mála er kveðið á um að ESB-gerðir, sem fyrirhugað er að fella inn í EES-samninginn en munu ekki taka gildi á Íslandi nema að undangengnu samþykki Alþingis, skuli sendar utanríkismálanefnd til umfjöllunar. Umræddar fjórar gerðir, sem teknar voru upp í EES-samningin með ákvörðun sameiginlegu nefndarinnar nr. 64/2018, voru sendar utanríkismálanefnd til samræmis við framangreindar reglur. Í bréfum utanríkismálanefndar, dags. 6. apríl 2017 og 7. mars 2018, kemur fram að nefndin hafi fjallað um gerðirnar og fylgja bréfunum álit efnahags- og viðskiptanefndar þar sem gerðirnar fengu efnislega umfjöllun. Í bréfunum eru ekki gerðar athugasemdir við upptöku þeirra í EES-samninginn.

Fylgiskjal I.

Ákvörðun sameiginlegu EES-nefndarinnar nr. 64/2018 um breytingu á IX. viðauka (Fjármálaþjónusta) við EES-samninginn.

www.althingi.is/altext/pdf/149/fylgiskjol/s1070-f_I.pdf

Fylgiskjal II.

Reglugerð Evrópuþingsins og ráðsins (ESB) nr. 345/2013 frá 17. apríl 2013 um evrópska áhættufjármagnssjóði.

www.althingi.is/altext/pdf/149/fylgiskjol/s1070-f_II.pdf

Fylgiskjal III.

Reglugerð Evrópuþingsins og ráðsins (ESB) nr. 346/2013 frá 17. apríl 2013 um evrópska félagslega framtakssjóði.

www.althingi.is/altext/pdf/149/fylgiskjol/s1070-f_III.pdf

Fylgiskjal IV.

Framkvæmdarreglugerð framkvæmdastjórnarinnar (ESB) nr. 593/2014 frá 3. júní 2014 um tæknilega framkvæmdarstaðla að því er varðar form tilkynninga skv. 1. mgr. 16. gr. reglugerðar Evrópuþingsins og ráðsins (ESB) nr. 345/2013 um evrópska áhættufjármagnssjóði.

www.althingi.is/altext/pdf/149/fylgiskjol/s1070-f_IV.pdf

Fylgiskjal V.

Framkvæmdarreglugerð framkvæmdastjórnarinnar (ESB) nr. 594/2014 frá 3. júní 2014 um tæknilega framkvæmdarstaðla að því er varðar form tilkynninga skv. 1. mgr. 17. gr. reglugerðar Evrópuþingsins og ráðsins (ESB) nr. 346/2013 um evrópska félagslega framtakssjóði.

www.althingi.is/altext/pdf/149/fylgiskjol/s1070-f_V.pdf