Hagnýting internetsins og réttindavernd netnotenda Nefndarálit - þingskjal nr. 517

144. löggjafarþing 2014–2015.

Þingskjal 517 - 16. mál.

Síðari umræða.

Nefndarálit með breytingartillögu um tillögu til þingsályktunar um vistkerfi fyrir hagnýtingu internetsins og réttindavernd netnotenda.

Frá atvinnuveganefnd.

Nefndin hefur fjallað um málið og fengið á sinn fund Mörð Ingólfsson stjórnarmann í IMMI, alþjóðlegri stofnun um upplýsinga- og tjáningarfrelsi. Nefndinni bárust umsagnir um málið frá Farice, Forriturum framtíðarinnar, Háskóla Íslands, IMMI, ISNIC, Klak Innovit, Landsvirkjun, Nýsköpunarmiðstöð Íslands, Persónuvernd, Póst- og fjarskiptastofnun, Sambandi íslenskra sveitarfélaga, Samtökum atvinnulífsins, Samtökum iðnaðarins og starfsgreinahópum innan þeirra, Samtökum verslunar og þjónustu, Viðskiptaráði Íslands og Vodafone.

Í málinu er lagt til að ráðherra skipi starfshóp sem móti stefnu um að skapa kjöraðstæður hér á landi fyrir hagnýtingu internetsins og annarrar upplýsingatækni ásamt því að verja réttindi netnotenda. Jafnframt geri stjórnvöld tillögur um nauðsynlegar breytingar á lögum til að stefnan nái fram að ganga.

Tillagan byggist á greinargerð starfshóps iðnaðar- og viðskiptaráðherra um hagnýtingu internetsins í þágu nýsköpunar og atvinnuþróunar og er hún birt í fylgiskjali með tillögunni. Í greinargerðinni er getið um helstu atriði sem snerta starfsumhverfi internetsins: Í fyrsta lagi laga- og viðskiptaumhverfi, svo sem ábyrgð hýsingaraðila á gögnum og skattaumhverfi, í öðru lagi tengingu við útlönd í formi fjarskiptasæstrengs, í þriðja lagi aðgang fyrirtækja að fjármagni og í fjórða lagi mannauð og er þar bæði átt við tækifæri til að laða erlendra sérfræðinga að landinu og framboð menntunar á þessu sviði á öllum skólastigum.

Í greinargerð tillögunnar kemur fram sú hugmynd að starfshópurinn skili ráðherra greinargerð með tillögum til úrbóta á þriggja mánaða fresti. Það kann að vera of íþyngjandi fyrir hópinn en nefndin telur mikilvægt að ráðherra verði reglulega og eftir því sem verkinu vindur fram upplýstur um stöðu þess.

Langflestir sem sendu nefndinni umsögn um tillöguna fagna henni, telja hana mikilvæga eða taka undir þau sjónarmið sem í henni koma fram og enginn leggst gegn henni. Í umsögnum er vísað til ýmissa atriða sem nefndin telur vert að benda á. Fram kemur að tækifæri hafi glatast vegna lagaumhverfisins hér á landi og að brýnt sé að endurskoða lagarammann til að nýta sem best þau viðskiptatækifæri sem netið býður upp á.

Einnig er bent á að hérlendis skorti mjög starfsfólk með menntun í upplýsingatækni og að jafnframt sé tækni- og tölvukennslu í grunn- og framhaldsskólum ábótavant. Því þurfi að gera menntun á þessu sviði enn hærra undir höfði.

Þá lýstu ýmsir þeirri skoðun að regluverkið sem varðar internetið megi ekki vera svo flókið að framþróun þess verði hamlað eða nauðsynlegt frelsi heft. Lagaumgjörðin kringum netið verði að vera stöðug og því þurfi að leitast við að stíga varlega til jarðar við setningu laga og reglna.

Jafnframt er vísað til þess að stór hluti nýsköpunar lúti að tækifærum sem felist í hagnýtingu internetsins og að mikilvægt sé fyrir afskekkt land að halda góðum tengingum við alþjóðlega markaði. Þá kemur auk þess fram að almennt megi bæta rekstrarskilyrði fyrirtækja hér á landi.

Hvað varðar notkun internetsins er bent á að það sé orðið ómissandi þáttur í lífi almennings í mörgum ríkjum en ekki bundið við afmarkaðan hóp.

Að auki er bent á þá staðreynd að nettengingum sé víða ábótavant í dreifðari byggðum og mikilvægt sé að mótuð verði stefna um uppbyggingu háhraðatenginga.

Nefndin leitaði eftir því við atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytið að kostnaður við samþykkt tillögunnar yrði metinn. Niðurstaða ráðuneytisins var sú að kostnaður gæti orðið 4 millj. kr. vegna úttektar á lagaumhverfi hér á landi og erlendis, auk 3 millj. kr. fyrir gerð og kynningu á stefnunni.

Nefndin leggur til að tillagan sem fulltrúar allra flokka á Alþingi lögðu fram verði samþykkt með eftirfarandi breytingum: Í fyrsta lagi er lagt til breytt heiti tillögunnar. Í öðru lagi eru lagðar til orðalagsbreytingar á 1. og 2. mgr. tillögugreinarinnar, m.a. að nota orðið „kjöraðstæður“ fremur en orðin „vistkerfi“ og „kjörlendi“. Í þriðja lagi er lagt til að Samtök verslunar og þjónustu tilnefni einn fulltrúa í starfshópinn. Í fjórða lagi er til einföldunar lögð til breyting á lokamálsgrein tillögunnar sem varðar skýrslu sem ráðherra skal leggja fyrir þingið.

Nefndin leggur til að tillagan verði samþykkt með svohljóðandi

BREYTINGUM:

1. 1. mgr. orðist svo:

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að skipa starfshóp til að móta stefnu um kjöraðstæður fyrir hagnýtingu internetsins og annarrar upplýsingatækni og um réttindavernd netnotenda og leggja til nauðsynlegar lagabreytingar þar að lútandi.

2. Við 2. mgr.

a. Á eftir orðunum „Samtök leikjaframleiðenda“ í a-lið komi: Samtök verslunar og þjónustu.

b. Í stað orðanna „á Íslandi vistkerfi eins og best verður á kosið“ í b-lið komi: kjöraðstæður.

3. Í stað orðsins „kjörlendi“ í 3. mgr. komi: kjöraðstæður.

4. 5. mgr. orðist svo:

Ráðherra leggi árlega fram skýrslu um vinnu starfshópsins þar sem gerð verði grein fyrir vinnu starfshópsins, tillögum hans til ráðherra, hvaða tillögum unnið sé að og hvernig starfinu almennt miðar.

5. Fyrirsögn tillögunnar orðist svo: Tillaga til þingsályktunar um kjöraðstæður fyrir hagnýtingu internetsins og um réttindavernd netnotenda.

Jón Þór Ólafsson sat fundi nefndarinnar sem áheyrnarfulltrúi og er samþykkur áliti þessu.

Alþingi, 11. nóvember 2014.