arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Sálfræðiþjónusta í fangelsum Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 676

148. löggjafarþing 2017–2018.

Þingskjal 676 - 470. mál.

Tillaga til þingsályktunar um sálfræðiþjónustu í fangelsum.

Flm.: Helga Vala Helgadóttir, Albertína Friðbjörg Elíasdóttir, Ágúst Ólafur Ágústsson, Guðjón S. Brjánsson, Guðmundur Andri Thorsson, Logi Einarsson, Oddný G. Harðardóttir.

Alþingi ályktar að fela dómsmálaráðherra að sjá til þess að frá og með 1. september 2018 verði að minnsta kosti einn sálfræðingur að jafnaði starfandi í hverju fangelsi á landinu með fasta starfsstöð í viðkomandi fangelsi. Þannig verði föngum tryggt aðgengi að sálfræðiþjónustu innan veggja fangelsanna þeim að kostnaðarlausu. Ráðherra hafi samráð við Fangelsismálastofnun og Sálfræðingafélag Íslands um tilhögun þjónustunnar, m.a. um meðferð sem veitt er, fjölda fanga á hvern sálfræðing o.fl.

Greinargerð.

Hjá Fangelsismálastofnun starfa fjórir sálfræðingar í þremur stöðugildum. Sálfræðingarnir sinna áhættu- og þarfamati, sálfræðilegri meðferð, ráðgjöf og stuðningi, starfsemi meðferðarganga á Litla-Hrauni ásamt meðferðarfulltrúa, kennslu, umsjón og uppbyggingu sálfræðistarfs, ráðgjöf innan Fangelsismálastofnunar varðandi einstök mál og rannsóknum. Þeim er ætlað að meta hættuna sem samfélaginu stafar af einstaklingum og þannig huga að almannahagsmunum ásamt því að veita föngum viðeigandi sálfræðilega meðferð. Af þeim fjórum sálfræðingum sem starfa hjá Fangelsismálastofnun eru þrír staðsettir í Reykjavík en sá fjórði á Litla-Hrauni. Sálfræðingarnir sinna öllum fangelsum á landinu sem og skilorðseftirliti. Viðvera sálfræðinga er mismunandi eftir fangelsum. Á Litla-Hrauni er föst viðvera sálfræðings, á Hólmsheiði og Sogni er að jafnaði vikuleg viðvera en á Akureyri og á Kvíabryggju er ekki föst viðvera.

Áhersla fangelsisvistar á að vera á betrun fanga með það að markmiði að fækka endurkomum í fangelsi. Eins og áður segir eru þrjú stöðugildi sálfræðinga í fangelsum landsins. Enginn sálfræðingur hefur fasta viðveru á Akureyri eða Kvíabryggju, einu sinni í viku mætir sálfræðingur á Hólmsheiði og Sogn en einn sálfræðingur hefur fasta viðveru á Litla-Hrauni. Þetta getur ekki talist nægileg viðvera sálfræðinga í fangelsum miðað við fjölda fanga landsins. Í núverandi kerfi er meginmarkmið þjónustu sálfræðinga að huga að almannahagsmunum með því að meta hættuna sem samfélaginu stafar af einstaklingum ásamt því að veita þeim viðeigandi sálfræðimeðferð í samræmi við niðurstöðu þess mats.

Frelsissvipting er afar íþyngjandi úrræði hverjum einstaklingi og í sjálfu sér andlega skaðleg. Stjórnvöldum ber skylda til að veita þeim sem er frelsissviptur sálræna aðstoð til að hann hafi möguleika á að koma bættari úr afplánun. Einnig er ljóst að þeir sem dvelja á bak við lás og slá glíma oftar en ekki við fyrri áföll sem mikilvægt er að vinna úr, hvort sem þau áföll tengjast uppvexti, neyslu eða öðru.

Markmið þessarar tillögu er að tryggja að frá og með 1. september 2018 verði tryggt að í öllum fangelsum landsins verði a.m.k. einn starfandi sálfræðingur sem fangar hafi aðgang að sér að kostnaðarlausu. Ráðherra er í tillögunni falið að útfæra nánar með hvaða hætti þjónustan verði veitt.
Heimild sveitarfélaga til að innheimta umhverfisgjöld Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 693

148. löggjafarþing 2017–2018.

Þingskjal 693 - 483. mál.

Tillaga til þingsályktunar um heimild sveitarfélaga til að innheimta umhverfisgjöld.

Flm.: Ólafur Þór Gunnarsson.

Alþingi ályktar að fela samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra að meta hvort og hvernig unnt sé að veita sveitarfélögum heimild til að innheimta umhverfisgjöld. Ráðherra skili Alþingi skýrslu um málið á haustþingi 2018.

Greinargerð.

Sambærilegar þingsályktunartillögur voru áður fluttar á 139. löggjafarþingi (305. mál) og 140. löggjafarþingi (145. mál).

Víða um hinn vestræna heim hefur á undanförnum árum styrkst sú umræða að umhverfisvitund byrji í nærsamfélaginu. Slík samfélagsvitund sé nauðsynleg þar svo að hún megi verða að því afli sem fær samfélög til að breyta um stefnu í þessum mikilvæga málaflokki.

Margar leiðir hafa verið farnar erlendis til að auka vitund fólks um umhverfisþætti. Þar má nefna flokkun sorps, takmarkanir á bílaumferð í miðborgum, bílastæðagjöld, mengunarskatta, gjöld sveitarfélaga á bílaeign og svo mætti lengi telja.

Á Íslandi er þessi hugsun fremur skammt á veg komin enn sem komið er þrátt fyrir að miklar framfarir, t.d. við flokkun sorps, hafi orðið í mörgum sveitarfélögum á undanförnum árum. Gjaldtaka sveitarfélaga vegna bílaeignar þekkist hins vegar varla nema þá helst í formi bílastæðagjalda og óbeint í formi gatnagerðargjalda. Á hinn bóginn hefur sveitarfélögum ekki tekist að stemma stigu við einkabílanotkun og Ísland er meðal þeirra landa þar sem einkabílaeign er hvað mest á hvern íbúa. Almenningssamgöngur hafa að vissu leyti liðið fyrir þessa stefnu, sem og aðrir umhverfisvænni ferðamátar. Fyrir vikið eru nú á mjög mörgum íslenskum heimilum tveir eða fleiri bílar sem aftur krefst mikils kostnaðar hjá sveitarfélögunum, bæði í gatnagerð, viðhaldi gatna, landnotkun og annarri mannvirkjagerð sem tengist einkabílnum. Loft- og hávaðamengun af völdum bíla er einnig ærin.

Tilgangur tillögu þessarar er að skoðað verði hvort og hvernig hægt sé að veita sveitarfélögum heimild til að innheimta umhverfisgjöld. Þar yrði sérstaklega litið til þátta eins og gjalda vegna bílaeignar, notkunar á efnum (orkugjöfum, hreinsiefnum, spilliefnum o.s.frv.) sem hafa skaðleg áhrif á nærsamfélagið og starfsemi sem hefur neikvæð umhverfisáhrif.

Sveitarfélögin bera ábyrgð á margvíslegri þjónustu við borgarana, sem oft tengist umhverfisþáttum og hönnun nærumhverfis. Landnotkun sem bílaeign krefst er til að mynda mun meiri eftir því sem bílar eru fleiri. Í raun var ómögulegt fyrir sveitarfélögin að bregðast við með gjaldtöku vegna þessa fram að því að umferðarlögum var breytt með lögum nr. 41/2017 og þeim veitt takmörkuð heimild til gjaldtöku vegna notkunar stöðureita. Enn eru slíkri gjaldtöku þó umtalsverð takmörk sett og hún skilyrðum háð.

Með heimild til álagningar umhverfisgjalda væru möguleikar sveitarfélaga til að bæta umhverfið og styrkja gjaldstofna sína í því skyni auknir. Flutningsmaður þessarar tillögu telur mikilvægt að ráðherra láti kanna möguleika til þessa í núverandi lagaumhverfi og skili Alþingi skýrslu um athugunina á komandi haustþingi.
Uppsögn tollasamnings um landbúnaðarvörur við Evrópusambandið Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 697

148. löggjafarþing 2017–2018.

Þingskjal 697 - 487. mál.

Tillaga til þingsályktunar um uppsögn tollasamnings um landbúnaðarvörur við Evrópusambandið.

Flm.: Birgir Þórarinsson, Anna Kolbrún Árnadóttir, Bergþór Ólason, Gunnar Bragi Sveinsson, Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, Sigurður Páll Jónsson, Þorsteinn Sæmundsson.

Alþingi ályktar að fela utanríkisráðherra að segja upp tollasamningi við Evrópusambandið um landbúnaðarafurðir frá 2015 vegna brostinna forsendna og skorts á úttekt á áhrifum samningsins á innlenda búvöruframleiðslu. Uppsögnin taki gildi 1. maí 2018.

Greinargerð.

Íslensk stjórnvöld undirrituðu tollasamning við Evrópusambandið (ESB) um landbúnaðarafurðir 17. september 2015. Samningurinn tekur gildi 1. maí 2018 og tekur við af tollasamningi sem gerður var við ESB árið 2007. Ef litið er á samninginn sést hversu óhagstæður hann er Íslandi. Samningurinn endurspeglar ekki stærðarmun markaðanna. Í ríkjum Evrópusambandsins er 500 milljóna manna markaður en Íslendingar eru 340 þúsund. Ekki er tekið tillit til gengisbreytinga og samkeppnisfærni íslensks landbúnaðar í ESB í viðskiptum með kjötvörur. Verulega hallar á Ísland í viðskiptum með ost en ESB fær að flytja til Íslands tollfrjálst 610 tonn af osti en Ísland til ESB aðeins 50 tonn. Engin úttekt fór fram á því hvaða áhrif samningurinn frá 2015 mundi hafa á innlenda búvöruframleiðslu. Tollasamningurinn á að færa íslenskum bændum sömu möguleika í Evrópu og ESB fær hér á landi. Það gerir samningurinn ekki. Síðast en ekki síst er nauðsynlegt að segja samningnum upp vegna brostinna forsendna, úrsögn Bretlands úr ESB gerir það að verkum að stærsta og besta markaðssvæði okkar kemur til með að hverfa úr samningnum á samningstímanum. Tollkvóti fyrir skyr var t.d. hugsaður fyrir Bretlandsmarkað.

Nauðsynlegt er að samið verði upp á nýtt við ESB um tollkvóta á landbúnaðarafurðum í ljósi framangreinds.
Ráðstafanir til að lækka eldsneytiskostnað í millilandaflugi Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 698

148. löggjafarþing 2017–2018.

Þingskjal 698 - 488. mál.

Tillaga til þingsályktunar um ráðstafanir til að lækka eldsneytiskostnað í millilandaflugi.

Flm.: Anna Kolbrún Árnadóttir, Bergþór Ólason, Birgir Þórarinsson, Gunnar Bragi Sveinsson, Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, Sigurður Páll Jónsson, Þorsteinn Sæmundsson.

Alþingi ályktar að fela samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra í samráði við fjármála- og efnahagsráðherra að undirbúa lagafrumvarp þar sem kveðið verði á um ráðstafanir sem leiði til þess að eldsneytisverð í millilandaflugi lækki.

Greinargerð.

Samkvæmt lögum um jöfnun á flutningskostnaði olíuvara skal jafna flutningskostnað á olíuvörum eins og nánar er þar kveðið á um. Markmið laganna er að tryggja að eldsneytisverð sé hið sama um allt land til að jafna búsetuskilyrði og samkeppnisstöðu fyrirtækja.

Jöfnun á flutningskostnaði á hins vegar ekki við um eldsneyti sem er ætlað til útflutnings og fellur þar undir eldsneyti til millilandaflugs og því er eldsneyti dýrara á millilandaflugvöllum á Akureyri og Egilsstöðum heldur en í Keflavík.

Með tillögu þessari er lagt til að samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra í samráði við fjármála- og efnahagsráðherra undirbúi lagafrumvarp í þá veru að breyting verði á til að verð á eldsneyti í millilandaflugi lækki. Slík breyting mundi styrkja stöðu ferðaþjónustunnar á landsbyggðinni og ýta undir dreifingu ferðamanna um landið.
Óréttmæti málshöfðunar Alþingis gegn ráðherrum og afsökunarbeiðni Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 700

148. löggjafarþing 2017–2018.

Þingskjal 700 - 490. mál.

Tillaga til þingsályktunar um óréttmæti málshöfðunar Alþingis gegn ráðherrum og afsökunarbeiðni.

Flm.: Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, Anna Kolbrún Árnadóttir, Bergþór Ólason, Birgir Þórarinsson, Gunnar Bragi Sveinsson, Sigurður Páll Jónsson, Þorsteinn Sæmundsson, Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir, Brynjar Níelsson, Óli Björn Kárason, Haraldur Benediktsson, Páll Magnússon, Vilhjálmur Árnason, Karl Gauti Hjaltason, Ólafur Ísleifsson.

Alþingi ályktar að rangt hafi verið að leggja fram tillögu til þingsályktunar um málshöfðun gegn ráðherrum hinn 28. september 2010, sbr. þingsályktun nr. 30/138. Viðkomandi ráðherrar verðskuldi afsökunarbeiðni vegna þessa.

Greinargerð.

Með þingsályktunartillögu þessari er lagt til að Alþingi álykti að rangt hafi verið að leggja til málshöfðun á hendur ráðherrum vegna pólitískra aðgerða eða aðgerðaleysis, sbr. tillögu til þingsályktunar á 138. löggjafarþingi (þskj. 1502, 706. mál), að ranglega hafi verið staðið að atkvæðagreiðslu um tillöguna og að rangt hafi verið að samþykkja hana. Alþingi álykti enn fremur að þeir fyrrverandi ráðherrar sem upphaflega þingsályktunartillagan beindist gegn, og sá ráðherra sem loks var ákveðið að höfða mál gegn, sbr. þingsályktun nr. 30/138, verðskuldi afsökunarbeiðni frá hlutaðeigandi aðilum.

Flutningsmenn benda á eftirfarandi:

1. Niðurstaða landsdóms sýnir að ekki var tilefni til ákæru.

2. Ekki hefur verið gætt samræmis við beitingu laga um landsdóm þar eð lögunum hefur ekki verið beitt í öðrum tilvikum er varða stjórnmálalegar ákvarðanir og aðgerðir sem stefnt hafa hagsmunum ríkisins í hættu.

3. Atkvæðagreiðsla um málshöfðun bar merki þess að niðurstaða um það hverja skyldi ákæra hefði annaðhvort verið tilviljanakennd eða skipulögð eftir flokkspólitískum línum. Mikilvægt er að árétta að dómsvaldi megi aldrei beita í pólitískum tilgangi.

4. Lýðræðislegu stjórnarfari landsins stendur ógn af því ef reynt er að fá starfandi eða fyrrverandi stjórnmálamenn dæmda til fangelsisvistar vegna pólitískra aðgerða eða aðgerðaleysis án þess að um hafi verið að ræða ásetning um brot. Ýmsar stjórnmálalegar stefnur og ákvarðanir, eða aðgerðaleysi, geta verið skaðlegar hagsmunum ríkisins án þess að ætlunin hafi verið að valda tjóni. Slíkt álitamál ber að leiða til lykta í kosningum en ekki fyrir dómstólum.
Fjármálaáætlun 2019–2023 Stjórnartillaga - þingskjal nr. 716

148. löggjafarþing 2017–2018.

Þingskjal 716 - 494. mál.

Stjórnartillaga.

Tillaga til þingsályktunar

um fjármálaáætlun fyrir árin 2019–2023.

Frá fjármála- og efnahagsráðherra.

Alþingi ályktar, sbr. lög nr. 123/2015, um opinber fjármál, að stjórnvöld fylgi fjármálaáætlun um opinber fjármál fyrir árin 2019–2023, sem byggð er á fyrirliggjandi fjármálastefnu fyrir sama tímabil og skilyrðum hennar, samkvæmt eftirfarandi yfirlitum um markmið fyrir afkomu og efnahag hins opinbera í heild og fyrir opinbera aðila og um áætlanir um þróun tekna og gjalda þeirra næstu fimm árin.

Alþingi telur að fjármálaáætlunin sé í samræmi við fyrirliggjandi fjármálastefnu fyrir árin 2018–2022.

Lykiltölur um afkomu og efnahag opinberra aðila.

1 Staða í árslok, efnislegar og peningalegar eignir að frádregnum brúttóskuldum að meðtöldum lífeyrisskuldbindingum og viðskiptaskuldum, þ.e. heildarskuldum.

2 Brúttóskuldir að meðtöldum lífeyrisskuldbindingum og viðskiptaskuldum.

3 Heildarskuldir, að frátöldum lífeyrisskuldbindingum og viðskiptaskuldum og að frádregnum sjóðum og bankainnstæðum, sbr. 7. gr. laga nr. 123/2015, um opinber fjármál.

Fjárstreymisyfirlit fyrir hið opinbera árin 2019–2023.

Fjárstreymisyfirlit fyrir A-hluta ríkissjóðs árin 2019–2023.

Fjárstreymisyfirlit fyrir A-hluta sveitarfélaga árin 2019–2023.

Heildarútgjöld málefnasviða árin 2019–2023.

Útgjaldarammar málefnasviða árin 2019–2023.

Smellið á PDF hér efst á síðunni til að skoða greinargerðina.
Endurmat á hvalveiðistefnu Íslands Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 784

148. löggjafarþing 2017–2018.

Þingskjal 784 - 534. mál.

Flutningsmaður.

Tillaga til þingsályktunar um endurmat á hvalveiðistefnu Íslands.

Flm.: Þorgerður K. Gunnarsdóttir, Andrés Ingi Jónsson, Guðmundur Andri Thorsson, Hanna Katrín Friðriksson, Helgi Hrafn Gunnarsson, Inga Sæland, Jón Steindór Valdimarsson, Rósa Björk Brynjólfsdóttir, Þorsteinn Víglundsson, Þórhildur Sunna Ævarsdóttir, Logi Einarsson.

Alþingi ályktar að fela forsætisráðherra að endurmeta hvalveiðistefnu Íslendinga og greina þjóðhagslegt mikilvægi veiðanna. Við matið verði m.a. horft til hagsmuna annarra atvinnugreina, eins og ferðaþjónustu og sjávarútvegs, og tillit tekið til vísindarannsókna, dýraverndarsjónarmiða og hagsmuna sveitarfélaga. Ráðherra leggi niðurstöður endurmatsins fyrir Alþingi til kynningar fyrir 31. desember 2018.

Greinargerð.

Markmiðið með þessum tillöguflutningi er að fá hvalveiðistefnu Íslendinga endurmetna út frá nýjustu upplýsingum um áhrif og mikilvægi veiðanna. Í mars 2010 gaf Hagfræðistofnun Háskóla Íslands út skýrslu um þjóðhagsleg áhrif hvalveiða. Þar kom m.a. fram að þjóðhagslega hagkvæmt teldist að halda hvalveiðum áfram. Sá fyrirvari var þó gerður í skýrslunni að niðurstöður hennar gæti þurft að endurmeta síðar út frá nýjum upplýsingum um ferðaþjónustuna, virði umhverfisgæða fyrir Íslendinga eða ímynd þjóðarinnar út á við.

Síðan skýrslan var gefin út, fyrir átta árum, hefur hlutur ferðaþjónustunnar í landsframleiðslu ríflega tvöfaldast, nýrra gagna hefur verið aflað um arðsemi hvalveiða sem atvinnugreinar ásamt því að 28 ríki Evrópusambandsins, Bandaríkin, Ástralía, Brasilía, Ísrael, Mexíkó, Mónakó og Nýja-Sjáland hafa afhent íslenskum stjórnvöldum sameiginlega yfirlýsingu þar sem hvalveiðum Íslendinga í atvinnuskyni er mótmælt. Verður því að telja forsendur til endurmats vera nú til staðar á þeim grundvelli sem kveðið var á um í skýrslu Hagfræðistofnunar.

Í nóvember 2012 var skipuð nefnd á vegum atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytisins til að yfirfara löggjöf á sviði sjávarspendýra og setja fram tillögur að stefnumörkun. Á 143. löggjafarþingi var sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra spurður um stöðu þeirrar vinnu. Í svari ráðherra kom fram að nefndin hefði fundað átta sinnum frá nóvember 2012 til maí 2013 en ekki skilað lokaskýrslu og væri vinna nefndarinnar því í biðstöðu. Það að nefndin hafi ekki skilað lokaskýrslu og lagt fram tillögur um stefnumörkun á skipunartíma sínum rennir stoðum undir það að tímabært sé að endurmeta hvalveiðistefnu Íslendinga.

Flutningsmenn leggja til að við endurmat stefnunnar verði m.a. litið til breytinga á atvinnuháttum Íslendinga, hagsmuna útflutningsgreina í sjávarútvegi, landbúnaði og ferðaþjónustu, dýraverndarsjónarmiða, hagsmuna sveitarfélaga og vísindalegrar ráðgjafar Hafrannsóknastofnunar. Þá verði gerð grein fyrir umfangi hvalveiðanna, verðmæti afla, fjölda starfa innan greinarinnar og útflutningstekna þjóðarinnar í samanburði við helstu atvinnugreinar landsins eins og sjávarútvegs, landbúnaðar, ferðaþjónustu og iðnaðar.
Trygging gæða, hagkvæmni og skilvirkni opinberra fjárfestinga Nefndarálit - þingskjal nr. 792

148. löggjafarþing 2017–2018.

Þingskjal 792 - 14. mál.

Síðari umræða.

Nefndarálit með breytingartillögu um tillögu til þingsályktunar um tryggingu gæða, hagkvæmni og skilvirkni opinberra fjárfestinga.

Frá efnahags- og viðskiptanefnd.

Nefndin hefur fjallað um málið og fengið á sinn fund Jón Ólaf Ólafsson frá MPM-námi Háskólans í Reykjavík, Þórð Víking Friðgeirsson frá rannsóknasetrinu CORDA við Háskólann í Reykjavík og Ingþór Karl Eiríksson frá Fjársýslu ríkisins. Nefndinni bárust umsagnir um málið frá MPM-félaginu, rannsóknasetrinu CORDA, Verkefnastjórnunarfélagi Íslands, Verkfræðingafélagi Íslands og Viðskiptaráði Íslands.

Allir gestir og umsagnaraðilar hvetja til þess að þingsályktunartillagan verði samþykkt. Þótt margt hafi verið gert á síðustu árum til að bæta umgjörð opinberra fjármála og framkvæmda má telja ljóst að hægt er að bæta þá umgjörð enn frekar. Nefndin telur skynsamlegt að leita til fræðasamfélagsins og nýta þekkingu þeirra aðila sem rannsakað hafa þessi mál sérstaklega. Nefndin telur mikilvægt að mótuð verði skýr stefna um þau málefni sem tillagan varðar og taka til opinberra fjárfestinga frá upphafi, hugmyndastigi, og allt til enda, þ.e. út ætlaðan líftíma hverrar fjárfestingar. Eðlilegt er að fjármála- og efnahagsráðherra hafi forystu um slíka stefnumótun og breytingar á lögum og reglum sem um þessi mál gilda, svo sem lögum um skipan opinberra framkvæmda, nr. 84/2001.

Nefndin telur rétt að benda sérstaklega á þann þátt ályktunarinnar sem fjallar um formlegan samstarfsvettvang stjórnvalda, atvinnulífs og fræðasamfélags um gerð rammaáætlana til þriggja ára í senn til þess að byggja upp þekkingu og færni og efla rannsóknir. Til þess að raunverulegar umbætur festi rætur til lengri tíma þarf vandaðan undirbúning, gagnaöflun og rannsóknir. Mörg ár tekur að breyta viðhorfum og verkmenningu og innleiða nýja ferla og hugsun. Nefndin vill einnig benda á að bætt vinnubrögð við verklegar framkvæmdir og ráðstöfun opinbers fjár eru til þess fallin að skila samfélagslegum ávinningi og árangur á þessu sviði getur smitað út frá sér.

Að framangreindu virtu leggur nefndin til að tillagan verði samþykkt með eftirfarandi

BREYTINGU:

Í stað dagsetningarinnar „1. mars 2018“ í 3. mgr. tillögugreinar komi: 1. nóvember 2018.

Ólafur Ísleifsson, áheyrnarfulltrúi í nefndinni, er samþykkur þessu áliti.

Alþingi, 17. apríl 2018.
Úttekt á stofnun vestnorrænna eftirskóla Nefndarálit - þingskjal nr. 796

148. löggjafarþing 2017–2018.

Þingskjal 796 - 116. mál.

Síðari umræða.

Nefndarálit með breytingartillögu um tillögu til þingsályktunar um úttekt á stofnun vestnorrænna eftirskóla.

Frá utanríkismálanefnd.

Nefndin hefur fjallað um málið og fengið á sinn fund Guðjón S. Brjánsson, formann Íslandsdeildar Vestnorræna ráðsins, Sigurð Ólafsson, framkvæmdastjóra Vestnorræna ráðsins, Bylgju Árnadóttur, ritara Íslandsdeildar Vestnorræna ráðsins, og Ólaf Grétar Kristjánsson frá mennta- og menningarmálaráðuneyti.

Með tillögunni er ríkisstjórn Íslands hvött til þess að gera úttekt í samstarfi við landsstjórnir Færeyja og Grænlands á því hvernig hægt sé á hagkvæman hátt að stofna vestnorræna eftirskóla á Grænlandi, í Færeyjum og á Íslandi. Tillagan er lögð fram á grundvelli ályktunar Vestnorræna ráðsins nr. 2/2016 sem samþykkt var á ársfundi ráðsins 22. ágúst 2016 í Qaqortoq á Grænlandi.

Í greinargerð með tillögunni kemur m.a. fram að Vestnorræna ráðið telur mikilvægt að stofnaðir séu skólar sem stuðli að því að ungmenni alist upp með vitund um vestnorrænu löndin og íbúa þeirra og jafnframt að ungmenni á Vestur-Norðurlöndum kynnist og fræðist um menningu og tungumál nágrannalandanna. Bent er á danska eftirskóla (d. efterskoler) sem fyrirmynd, en þeir eru þekktir á Grænlandi og í Færeyjum. Nemendur í tveimur eftirskólum á Grænlandi eru á aldrinum fjórtán til sautján ára. Ungmennin upplifa þar nýja hluti, búa sig undir menntaskólanám eða annað nám og kynnast því að vera að heiman og læra að bjarga sér sjálf. Sama á við um Færeyjar, en ekki er óalgengt að ungmenni þaðan fari í eftirskóla í Danmörku að loknum grunnskóla eða til að taka síðasta ár grunnskólans þar.

Á fundi nefndarinnar kom fram það sjónarmið af hálfu mennta- og menningarmálaráðuneytis að á Íslandi væri engin hefð fyrir eftirskólum og að í stefnu stjórnvalda um framþróun menntakerfisins væri frekar stefnt að því að einfalda skólakerfið en að bæta við nýrri gerð skóla. Því sjónarmiði hafa stjórnvöld einnig komið á framfæri við Vestnorræna ráðið og því ekki talið tímabært að leggja í úttekt þá sem tillöguflytjendur boða. Nefndin vill þó hvetja til þess að stjórnvöld skoði málið með opnum hug eða kanni möguleika á að efla með öðrum hætti möguleika ungmenna á Vestur-Norðurlöndum til þess að kynnast og fræðast um menningu og tungumál nágrannalandanna.

Nefndin leggur því til að tillagan verði samþykkt með eftirfarandi

BREYTINGU:

Tillögugreinin orðist svo:

Alþingi ályktar að skora á ríkisstjórnina að gera úttekt á möguleikum á að stofna vestnorræna eftirskóla eða efla með öðrum hætti möguleika ungmenna á Vestur-Norðurlöndum til þess að kynnast og fræðast um menningu og tungumál nágrannalandanna.

Inga Sæland, áheyrnarfulltrúi Flokks fólksins, lýsir sig samþykka áliti þessu.

Alþingi, 16. apríl 2018.
Vestnorrænt samstarf um menntun í sjávarútvegsfræðum Nefndarálit - þingskjal nr. 797

148. löggjafarþing 2017–2018.

Þingskjal 797 - 117. mál.

Síðari umræða.

Nefndarálit um tillögu til þingsályktunar um vestnorrænt samstarf um menntun í sjávarútvegsfræðum.

Frá utanríkismálanefnd.

Nefndin hefur fjallað um málið og fengið á sinn fund Guðjón S. Brjánsson, formann Íslandsdeildar Vestnorræna ráðsins, Sigurð Ólafsson, framkvæmdastjóra Vestnorræna ráðsins, Bylgju Árnadóttur, ritara Íslandsdeildar Vestnorræna ráðsins, og Ólaf Grétar Kristjánsson frá mennta- og menningarmálaráðuneyti.

Með tillögunni er ríkisstjórn Íslands hvött til að kanna möguleikann á samstarfi milli Íslands, Færeyja og Grænlands um menntun í sjávarútvegsfræðum. Tillagan er lögð fram á grundvelli ályktunar Vestnorræna ráðsins nr. 2/2017 sem samþykkt var á ársfundi ráðsins 1. september 2017 í Reykjavík.

Í greinargerð kemur m.a. fram að Vestur-Norðurlönd eigi nú þegar gott samstarf á sviði sjávarútvegsmála og að með auknu samstarfi á vettvangi sjávarútvegsfræða gætu löndin deilt með sér reynslu og þekkingu á fiskvinnslu. Menntun í fisktækni sem stuðlar að bættri nýtingu sjávarafurða og hvetur til nýsköpunar í atvinnugreininni er t.d. í boði í Fisktækniskóla Íslands í Grindavík, INUILI í Narsaq á Grænlandi og á menntaskólastigi í Færeyjum. Með skiptinámi milli landanna væri hægt að bjóða upp á fjölbreytta grunnmenntun í fiskveiðum, fisktækni og gæðaeftirliti með áherslu á starfsnám. Framhaldsmenntun í sjávarútvegi er t.d. í boði í BS-námi í sjávarútvegsfræðum í Háskólanum á Akureyri, diplómanámi í fisktækni við ARTEK – fisktæknimiðstöðina í Sisimiut og í Sjávarútvegsháskóla Sameinuðu þjóðanna á Íslandi.

Nefndin tekur undir að samstarf um menntun í sjávarútvegsfræðum geti gagnast öllum þremur löndunum þar sem þau búa yfir sérþekkingu á ólíkum málefnum innan sjávarútvegsins.

Nefndin leggur til að tillagan verði samþykkt óbreytt.

Inga Sæland, áheyrnarfulltrúi Flokks fólksins, lýsir sig samþykka áliti þessu.

Alþingi, 16. apríl 2018.