Breyting á þingsályktun nr. 40/150 um fimm ára samgönguáætlun fyrir árin 2020–2024 Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 1471

151. löggjafarþing 2020–2021.

Þingskjal 1471 - 802. mál.

Tillaga til þingsályktunar um breytingu á þingsályktun nr. 40/150 um fimm ára samgönguáætlun fyrir árin 2020–2024.

Frá umhverfis- og samgöngunefnd.

Alþingi ályktar, sbr. lög um samgönguáætlun, að eftirfarandi breytingar verði gerðar á ályktun Alþingis um fimm ára samgönguáætlun fyrir árin 2020–2024, sbr. þingsályktun nr. 40/150:

1. Tafla 3 orðist svo:

Tafla 3 – Fjármál flugmála.

2. Tafla 4 orðist svo:

Tafla 4 – Stofnkostnaður – sundurliðun.

3. Tafla 5 orðist svo:

Tafla 5 –Viðhald og reglubundin endurnýjun búnaðar – sundurliðun.

4. Tafla 6 orðist svo:

Tafla 6 – Fjármál Vegagerðarinnar.

5. Tafla 7 orðist svo:

Tafla 7 – Vegáætlun 2020–2024 – sundurliðun nýframkvæmda.

Vísitala áætlana 17.200.

Suðursvæði I.

6. Tafla 9 orðist svo:

Tafla 9 – Hafnabótasjóður – sundurliðun framkvæmda og fjárveitinga.

Framkvæmdir í höfnum í grunnneti.

Skýringar: Frumáætlun um heildarkostnað við framkvæmdir, virðisaukaskattur meðtalinn í kostnaði en ekki í fjárveitingu. Verðlag fjárlaga fyrir árið 2021 í millj. kr.

7. Tafla 10 orðist svo:

Tafla 10 – Sjóvarnir – sundurliðun framkvæmda og fjárveitinga.

Skýringar: Frumáætlun um heildarkostnað við framkvæmdir, virðisaukaskattur meðtalinn í kostnaði en ekki í fjárveitingu. Verðlag fjárlaga fyrir árið 2021 í millj. kr.

Greinargerð.

Alþingi samþykkti 29. júní 2020 samgönguáætlun fyrir árin 2020–2034 og fimm ára samgönguáætlun fyrir árin 2020–2024 sem ályktanir nr. 41/150 og 40/150. Áhrif af heimsfaraldri COVID-19 urðu til þess að forsendur framlagðrar samgönguáætlunar gjörbreyttust í einni svipan. Til að bregðast við efnahagslegum afleiðingum faraldursins samþykkti Alþingi sérstakt tímabundið fjárfestingarátak, sbr. þingsályktun nr. 28/150, þess efnis að 6.506 millj. kr. yrði ráðstafað til framkvæmda við samgöngumannvirki til viðbótar því sem gert var ráð fyrir í samgönguáætlunum 2020–2034 og 2020–2024. Í meðförum nefndarinnar voru lagðar til breytingar til samræmis við efni fjárfestingarátaksins og lögð áhersla á að þeim verkefnum sem hrundið var af stað með því yrði tryggt fjármagn næstu ár þar sem mikilvægt væri að samfella yrði í framvindu framkvæmda. Við afgreiðslu fjármálaáætlunar bættust við fjárveitingar sem tryggja áframhald verkefna fjárfestingarátaksins auk viðbótar, m.a. til hafnarframkvæmda, sem ekki voru hluti af upphaflegu fjárfestingarátaki 2020.

Í þingsályktunartillögunni eru aðeins lagðar til breytingar á fimm ára samgönguáætlun fyrir árin 2020–2024 til að tryggja áframhaldandi fjárveitingu til verkefna fjárfestingarátaksins og því ekki talin ástæða til að leggja fram tillögu að nýrri forgangsröðun framkvæmda á seinni tímabilum 15 ára samgönguáætlunar fyrir árin 2020–2034.

Vegamál.

Þær vegaframkvæmdir sem hér er lagt til að verði fjármagnaðar fyrir tímabilið 2021–2023 eiga það sammerkt að vera þjóðhagslega arðbærar, skapa störf á tímum efnahagssamdráttar vegna heimsfaraldurs COVID-19 og stuðla að greiðari samgöngum og öryggi í umferðinni.

Breikkun brúa: Samkvæmt tillögunni er tryggt fjármagn til breikkunar sjö einbreiðra brúa. Breikkun brúa stuðlar að auknu umferðaröryggi og hefur fækkun þeirra verið eitt brýnasta áherslumálið í umferðaröryggi um áraraðir. Brýrnar eru:

1. Köldukvíslargil á Norðausturvegi: Síðasta einbreiða brúin á leiðinni frá Húsavík að Ásbyrgi.

2. Skriðdals- og Breiðdalsvegur, Gilsá á Völlum: Brúin er hættuleg og takmarkandi fyrir þungaflutninga.

3. Bíldudalsvegur, Botnsá í Tálknafirði: Einbreið brú á hættulegum stað.

4. Bjarnadalsá í Önundarfirði: Einbreið brú á hættulegum stað.

5. Hringvegur um Núpsvötn: Umferð hefur aukist hratt á fáum árum. Mikil öryggisaðgerð.

6. Skeiða- og Hrunamannavegur um Stóru-Laxá: Mikil umferð sem hefur aukist.

7. Hringvegur um Skjálfandafljót hjá Fosshóli (Goðafoss): Ný brú í stað umferðarmikillar einbreiðrar brúar. Flýting um 10 ár.

Hringtorg: Hringtorg lækka umferðarhraða og stuðla að auknu öryggi á gatnamótum.

1. Hringvegur, hringtorg við Landvegamót.

2. Skeiða- og Hrunamannavegur, hringtorg á Flúðum.

Reykjanesbraut, Krýsuvíkurvegur – Hvassahraun: Umferð á Reykjanesbraut hefur aukist mjög hratt á undanförnum árum. Gert er ráð fyrir breikkun og aðskilnaði akstursstefna. Framkvæmdin er mikil umferðaröryggisaðgerð og fylgir henni mikill umferðarábati. Gert er ráð fyrir því að undirbúningsvinna klárist á árinu 2021 og að framkvæmdir hefjist á árinu 2022.

Vesturlandsvegur: Breikkun og aðskilnaður akstursstefna bæði á Kjalarnesi og í gegnum Mosfellsbæ. Framkvæmdin eykur umferðaröryggi á umferðarþungum leiðum.

Suðurlandsvegur, Fossvellir – Norðlingavað og Biskupstungnabraut – Kambar: Breikkun og aðskilnaður akstursstefna með vegriði. Umferð um veginn hefur aukist mikið á fáum árum. Framkvæmdin er mikil umferðaröryggisaðgerð og fylgir henni mikill umferðarábati.

Borgarfjarðarvegur, Eiðar – Laufás: Endurbætur á vegi og bundið slitlag lagt á veg sem í dag er með malaryfirborði. Eykur umferðaröryggi og stuðlar að markmiði samgönguáætlunar um bundið slitlag til byggðakjarna með fleiri en 100 íbúa í heildstæðu kerfi.

Snæfellsvegur um Skógarströnd: Flýting um 5 ár. Byggðaaðgerð, öryggisaðgerð. Gamall malarvegur, hættulegur og seinfarinn. Á honum eru sömuleiðis margar einbreiðar brýr.

Þverárfjallsvegur og Skagastrandarvegur: Endurgerð vegar með það að markmiði að stuðla að auknu umferðaröryggi. Vegurinn hefur byggðalegt mikilvægi en hann tengir saman vinnusóknarsvæðið sem nær frá Blönduósi og Skagaströnd að Sauðárkróki. Auk þess fer um hann töluverð umferð skólafólks sem sækir menntun í Fjölbrautaskóla Norðurlands vestra á Sauðárkróki.

Hvalnes- og Þvottárskriður: Framkvæmd miðar að því að auka öryggi á vegi, ekki síst vegna skriðuhættu.

Hringvegur um Heiðarsporð: Framkvæmd miðar að því að auka öryggi á umferðarmiklum vegi.

Axarvegur: Fjárveiting er nauðsynleg til að koma til móts við endurmat á áætluðum framkvæmdakostnaði. Eftir sem áður er gert ráð fyrir að helmingur fjármögnunar komi frá einkaaðilum, en framkvæmdina á bjóða út samkvæmt samvinnuleið.

Styrkvegir: Styrkur til uppbyggingar samgönguleiða sem ekki falla undir skilgreiningu þjóðvega.

Reiðvegir: Framlag til uppbyggingar reiðvega.

Viðhald: Áætlað er að uppsöfnuð viðhaldsþörf á þjóðvegum sé á bilinu 80–85 milljarðar króna. Mikil þörf er því á að veita aukna fjármuni í viðhald vega svo að tryggja megi ásættanlegt ástand og öryggi.

Tengivegir: Fjárveiting nýtist til að leggja bundið slitlag á malarvegi. Tengivegir eru mikilvægar samgönguæðar í dreifðari byggðum. Um þá fer m.a. skólaakstur auk þess sem þeir gegna mikilvægu hlutverki í þróun ferðaþjónustu. Gera má ráð fyrir að aukið framlag standi undir því að milli 35–40 km af tengivegum fái bundið slitlag í stað óbundins.

Hafnamál.

Hafnarframkvæmdir, framhald vegna fjárfestingarátaks 2020: Framlag til hafnarframkvæmda sem tryggir áframhald á framkvæmdum sem hófust á árinu 2020. Þar að auki er hér framlag til viðhaldsdýpkunar og styrkingar sjóvarna sem urðu fyrir tjóni í óveðri síðasta vetur.

* Ólafsfjörður – lagfæring á sandfangara

* Langanesbyggð – dýpkun hafnar

* Óskipt – viðhaldsdýpkun

* Óskipt – styrking sjóvarna umhverfis landið vegna tjóns.

Þorlákshöfn: Um nokkurt skeið hefur flutningaskipið Mykines stundað vöruflutninga til og frá Þorlákshöfn. Fyrir liggur að talsverð eftirspurn er eftir flutningum um höfnina og því tækifæri til að auka þar umsvif. Slíkt kallar á töluverðar breytingar á höfninni. Hafnar eru frumrannsóknir á höfninni til þess að undirbúa framkvæmdirnar. Stefnt er að því að allri frumrannsóknarvinnu ljúki vorið 2021. Framkvæmdirnar eru umfangsmiklar, en hluti þeirra er nú þegar á samgönguáætlun.

Njarðvíkurhöfn: Framkvæmdin eykur skjól innan hafnar sem bætir viðleguskilyrði verulega. Þar með skapast möguleiki á því að Landhelgisgæslan gæti flutt skipaflota sinn til hafnarinnar. Þar að auki stuðlar framkvæmdin að atvinnuþróun í höfninni.

Sauðárkrókur: Ný ytri höfn á Sauðárkróki þar sem nýr hafnarkantur verður staðsettur sem mun gera farmskipum kleift að koma inn í höfnina. Grjótgarður mun skýla ytri höfninni gegn úthafsöldum. Stórt uppland myndast við framkvæmdina sem gert er ráð fyrir að nýtist atvinnulífi á staðnum.

Ísafjörður: Nýr 300 m kantur á Sundabakka ásamt dýpkun. Verkefnið er stækkun á áður samþykktu verki.

Bíldudalur, landfylling austan hafnar: Framlagið er til að tryggja lúkningu á framkvæmdum sem hófust árið 2020. Framkvæmdin styrkir atvinnuþróun á svæðinu.

Hafna- og strandrannsóknir: Frumrannsóknir fyrir hafnir og strendur leggja grunn að hagkvæmum hafnarmannvirkjum. Talsverð uppsöfnuð þörf er fyrir þessar rannsóknir, en takmörkuðum fjármunum hefur verið varið til þeirra um nokkurt árabil.

Flugmál.

Fyrir liggur að mikilvægar framkvæmdir við flugvelli samkvæmt samgönguáætlun og fjárfestingarátaki eru ekki fjármagnaðar að fullu. Munar þar mestu um að Isavia ohf. tók ekki við Egilsstaðaflugvelli um síðustu áramót eins og til stóð vegna COVID-19-faraldursins.

Malbikun flugbrautar á Egilsstaðaflugvelli: Mikilvægt er að flugbrautin á Egilsstaðaflugvelli verði malbikuð á þessu ári til að forða skemmdum, takmörkun á notkun eða jafnvel lokun. Kostnaður er áætlaður 1,6 milljarðar kr., þar af 1,4 milljarður kr. á þessu ári. Fjárframlög sem ætluð voru í nýja akbraut á Egilsstaðaflugvelli verði nýtt í malbikunina. Undirbúningi fyrir akbrautina verði haldið áfram og miðað við að hægt verði að hefja framkvæmdir árið 2024 ef fjármögnun fæst.

Flugstöð á Akureyrarflugvelli: Hönnun byggingarinnar er langt komin en komið hefur í ljós að áætlaður kostnaður er meiri en gert var ráð fyrir í upphafi, eða 1,1 milljarður kr. í stað 900 millj. kr. þar sem ekki hafði verið gert ráð fyrir virðisaukaskatti í þeim kostnaðartölum sem fengnar voru frá Isavia við undirbúning fjárfestingarátaksins. Miðað er við að hægt verði að ljúka framkvæmdinni á árinu 2023 en 200 millj. kr. komi af fjármögnun flughlaðs.

Flughlað á Akureyrarflugvelli: Hönnun flughlaðsins er á lokastigi. Upphafleg fjárveiting nam 1,6 milljörðum kr. en áætlaður kostnaður er nú hærri, eða allt að 2 milljarðar kr. ef steypa þarf yfirborðið í stað þess að malbika það. Vegna kostnaðarauka við flugstöð á Akureyri eru nú einungis 1,4 milljarðar kr. tryggðir til framkvæmdanna. Hægt er að halda framkvæmdum áfram en huga þarf að því að ljúka fjármögnun verkefnisins.

Akbraut á Egilsstaðaflugvelli: Undirbúningur verkefnisins er í gangi en ljóst að framkvæmdir gætu ekki hafist fyrr en í fyrsta lagi 2024. Verkefnið er nú ófjármagnað.

Viðhald flugvalla: Framlag til lúkningar á uppsetningu ljósa á Norðfjarðarflugvelli. Framlag til viðhaldsframkvæmda á flugvöllum víða um land, sjá töflu.