Jarðgangagerð á Austurlandi Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 45

1990. – 1060 ár frá stofnun Alþingis.

113. löggjafarþing. – 45 . mál.

Sþ.

45. Tillaga til þingsályktunar um stefnumörkun í jarðgangagerð á Austurlandi og heildarútboð framkvæmda.

Flm.: Kristinn Pétursson.

Alþingi ályktar að fela samgönguráðherra að láta nú þegar undirbúa heildarútboð jarðgangaframkvæmda á Austurlandi. Skal undirbúningur útboðsins fela í sér eftirfarandi meginverkefni:

Að hraða jarðgangarannsóknum og hönnun þeirra á Austurlandi.

Að stefna að alþjóðlegu útboði jarðgangaframkvæmda á Austurlandi þar sem nauðsynlegustu jarðgöng verði boðin út í einu heildarútboði. Fjármögnun til 40 ára með hagstæðu láni verði skilyrt innifalin í útboðinu, afborgunarlaust fyrstu sjö árin eftir afhendingu jarðganganna.

Að fela Iðntæknistofnun Íslands að meta eftirtalin atriði:

aukna framleiðni og afkomubata fyrirtækja með tilkomu jarðganga,

áhrif til lækkunar vöruverðs vegna minnkandi lagerhalds verslunar og aukinnar samkeppni,

aukna verðmætasköpun með tilkomu fiskmarkaðar á Austurlandi og aukið samstarf og sérhæfingu fiskvinnslufyrirtækja,

sparnað þjóðarinnar vegna minni snjómoksturs,

heildaráhrif þessara samgöngubóta í bættum lífskjörum og sterkari samkeppnisstöðu fólks og fyrirtækja,

sparnað vegna minni fjárfestingar opinberra aðila og bættrar rekstrarstöðu sveitarfélaga með auknu samstarfi þessara aðila,

hvort gjaldtaka ætti að fara fram af umferð um jarðgöngin og þá með hvaða hætti.

Að skila Alþingi skýrslu um arðsemismat og tilhögun heildarútboðs jarðganga á Austurlandi þar sem stefnt verði að útboði á síðari hluta framkvæmdatíma aðrennslisganga að stöðvarhúsi Fljótsdalsvirkjunar síðari hluta árs 1993.

G r e i n a r g e r ð .

Bættar samgöngur eru besta leiðin til þess að treysta byggð og stuðla að bættri samkeppnisstöðu fyrirtækja á Austurlandi.

Eðlilegt er að Alþingi marki skýra stefnu í samgöngumálum og hvernig bættum samgöngum verður komið í framkvæmd. Ekki er nóg að tala um þessa hluti heldur ber að marka skýra stefnu til lengri tíma, þannig að strax í dag geti einstaklingar, fyrirtæki, sveitarfélög og ríkisvaldið stefnt markvisst að langtímamarkmiðum í bættum samgöngum.

Íslenska þjóðin hefur ekki efni á öðru en að fjárfesting í samgöngumannvirkjum taki mið af langtímasjónarmiðum svo að ekki sé verið að kasta fjármunum í skammtímalausnir.

Eftirfarandi atriði eru mikilvæg varðandi einstaka liði:

1. Brýnt er að jarðgangarannsóknum verði hraðað þannig að stefnumörkun til lengri tíma geti komist í framkvæmd eins fljótt og unnt er.

2. Með því að stefna að alþjóðlegu heildarútboði jarðganga á Austurlandi má koma þessu mikilvæga máli í framkvæmd með eins ódýrum hætti og kostur er. Að hafa fjármögnun skilyrt innifalda í tilboðinu tryggir að fjármögnun verður með hagkvæmustu kjörum sem fáanleg eru.

3. Réttur aðili til þess að meta arðsemisliði, sparnað og hagkvæmni af framkvæmd sem þessari er Iðntæknistofnun Íslands. Stofnunin hefur sannað gildi sitt í framleiðni - og arðsemisrannsóknum. Mjög mikilvægt er að meta arðsemisgildi jarðgangaframkvæmda út frá öllum þeim jákvæðu kostum sem slík samgöngubót hefur og ber þar hæst möguleika fyrirtækja í sjávarútvegi til þess að auka sérhæfingu, samstarf og skapa eigin fiskmarkað á Austurlandi þannig að fyrirtækjum gæfist kostur á að kaupa hráefni sem ella færi á erlenda markaði.

Auknir samstarfsmöguleikar sveitarfélaga eru svo miklir í þessu sambandi að rétt er að láta stofnun eins og Iðntæknistofnun meta gildi slíks samstarfs auk annarra þátta sem þeirri stofnun þætti rétt að vekja athygli á.

4. Brýna nauðsyn ber til þess að skila Alþingi skýrslu um arðsemismat og tilhögun heildarútboðs jarðganga á Austurlandi á síðari hluta framkvæmdatíma aðrennslisganga að stöðvarhúsi Fljótsdalsvirkjunar. Þessi tímasetning er mikilvæg þar sem alþjóðlegt útboð tæki mið af sterkri samkeppnisstöðu væntanlegs verktaka við aðrennslisgöng Fljótsdalsvirkjunar. Þessi málsmeðferð á að tryggja að hagkvæmt tilboð berist í heildarútboð jarðganga á Austurlandi.

Austfirðir eru góður valkostur fyrir stóriðju með tilliti til stuttra siglingaleiða til meginlandsins og nálægðar hagkvæmra virkjunarkosta. Sú staða verður enn sterkari verði mörkuð skýr stefna í bættum samgöngum. Öll þjóðin hefur hag af því að samkeppnisstaða Austurlands á alþjóðlegan mælikvarða batni við stefnumörkun þá sem hér er lagt til að verði samþykkt. Hér er því um málefni að ræða sem er eitt af brýnustu hagsmunamálum Austfirðinga og þjóðarinnar allrar.