Samningur um Alþjóðastofnun um notkun gervitungla Stjórnartillaga - þingskjal nr. 173

1990. – 1060 ár frá stofnun Alþingis.

113. löggjafarþing. – 160 . mál.

Sþ.

173. Tillaga til þingsályktunar um staðfestingu samnings um Alþjóðastofnun um notkun gervitungla í siglingum.

(Lögð fyrir Alþingi á 113. löggjafarþingi 1990.)

Alþingi ályktar að heimila ríkisstjórninni að staðfesta fyrir Íslands hönd samning um Alþjóðastofnun um notkun gervitungla í siglingum (INMARSAT) sem gerður var í Lundúnum 3. september 1976.

A t h u g a s e m d i r v i ð þ i n g s á l y k t u n a r t i l l ö g u þ e s s a .

Alþjóðastofnun um notkun gervitungla í siglingum (INMARSAT) er mynduð af alþjóðasamtökum sem stofnuð voru til að annast rekstur gervitungla til þess að bæta fjarskipti við skip og að því leyti sem hagkvæmt þykir einnig fjarskipti við flugvélar. Markmið samtakanna er að þjóna öllum þeim svæðum þar sem þörf er fyrir fjarskipti við skip og flugvélar. Ísland er eina strandríkið í Vestur - Evrópu sem ekki er aðili að samtökunum.

Samningur um stofnunina var undirritaður í Lundúnum 3. september 1976, en tók gildi 16. júlí 1979. Jafnframt var gengið frá rekstrarsamkomulagi sem fjarskiptastofnanir í aðildarríkjunum gerast aðilar að. Samningurinn er birtur sem fylgiskjal með tillögu þessari.

Samkvæmt 25. gr. samningsins er INMARSAT alþjóðastofnun sem persóna að lögum.

Þing, þar sem sæti eiga öll aðildarríki, fer með æðsta vald innan stofnunarinnar og hefur endanlegt ákvörðunarvald. Í ráði INMARSAT sitja fulltrúar 18 stærstu hluthafanna auk fjögurra fulltrúa sem kosnir eru af þinginu. Framkvæmdastjórn fer með daglega stjórnun.

Starfsemi INMARSAT er fjármögnuð af undirritunaraðilum með fjárframlögum þeirra. Hver undirritunaraðili skal eiga fjárhagslegra hagsmuna að gæta í stofnuninni í hlutfalli við hlutafjáreign sína sem er ákvörðuð í rekstrarsamkomulaginu.

INMARSAT veitir talsíma - , telex - , telefax - og gagnasendingaþjónustu um gervitungl, þar með taldar neyðar - og öryggissendingar. Þjónustan er ætluð skipum og mannvirkjum meðfram ströndum, en einnig eru leyfðar burðarstöðvar í ákveðnum tilvikum. Fyrir þessa starfsemi hefur INMARSAT leigt tvö gervitungl frá geimfarastofnun Evrópuríkja (ESA), magnara í nokkrum gervitunglum í eigu INTELSAT og magnara í einu gervitungli Comsat - fyrirtækisins í Bandaríkjunum, en mun í framtíðinni nota sín eigin gervitungl. Stofnunin setur tæknilega staðla fyrir notendabúnað þann, sem þarf til að hafa samband um gervitunglin, en lætur hann ekki í té. Strandajarðstöðvar, sem hafa samband við skipin (flugvélarnar) gegnum gervitungl, eru teknar af símastjórnum ýmissa aðildarríkja í samræmi við staðla. Í sumum tilvikum reka símastjórnirnar sameiginlega strandajarðstöð, t.d. jarðstöðina í Eik, sem rekin er af Norðurlöndum.

Nokkur íslensk kaupskip eru nú þegar búin skipajarðstöð til viðskipta um gervitungl, en slíkur búnaður er hluti af framtíðarneyðarfjarskiptakerfi skipa (GMDSS - Global Maritime Distress and Safety System) sem Alþjóðasiglingamálastofnunin hefur samþykkt.

INMARSAT hefur komið á þjónustu við loftför, en með gervitunglanotkun er unnt að bæta núverandi sambönd og gefa farþegum kost á símaþjónustu.

Hagur Íslands af aðild að framangreindri stofnun er mikill. Með slíkri aðild verður auðveldara að fylgjast með á þessu sviði og tryggja að íslenskir notendur (skip og flugvélar) eigi kost á nýjustu og bestu möguleikum til fjarskipta.

Aðild Íslands er fjárhagslega viðráðanleg og hættulaus. Með aðild að INMARSAT verður Íslandi gert að eignast lágmarkshlut í samtökunum, sem er 0,05%. Þessi upphæð nam um síðustu áramót um 140 þúsundum bandarískra dala, eða um 8,5 milljónum íslenskra króna. Á næstu árum mun INMARSAT fjárfesta í gervitunglum og þarf til þess aukningu á hlutafé. Reiknað er með að framlag Íslands nái hámarki á árinu 1993 og verði þá samtals um 300 þúsundir dala, eða um 18,3 milljónir króna. Eftir það mun arður og endurgreiðsla á fyrri framlögum nema hærri tölu en ný framlög, og á árinu 1997 mun heildarfjármagnsflæði verða Íslandi í hag. Það er stefna samtakanna að greiða 14% arð af því fé sem liggur bundið hverju sinni.

Með hliðsjón af framangreindu fer ríkisstjórnin þess á leit að Alþingi heimili staðfestingu samningsins fyrir Íslands hönd.

Fylgiskjal.

REPRÓ af fskj.