arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Aukatekjur ríkissjóðs Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 224

1991–92. – 1061 ár frá stofnun Alþingis.

115. löggjafarþing. – 201 . mál.

224. Tillaga til þingsályktunar um aukatekjur ríkissjóðs og gjaldtöku ríkisstofnana.

Flm.: Jóhann Ársælsson.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að láta fara fram endurskoðun á aukatekjum ríkissjóðs og gjaldtöku ríkisstofnana.

Markmið endurskoðunarinnar verði að gera skýran greinarmun á skattheimtu og gjaldtöku fyrir veitta þjónustu sem hið opinbera ákveður að innheimta. Skal við það miðað að þjónustugjöld, sem eru innheimt vegna tiltekinnar þjónustu, skuli vera metin sem hlutdeild í þeim kostnaði sem af þjónustunni hlýst eða hluti þess kostnaðar, en aldrei hærri.

Ákveði hið opinbera að skattleggja tiltekna þjónustu skal koma skýrt fram við innheimtu hve hár skatturinn er, við hvaða stjórnvaldsákvarðanir er stuðst og hvernig útreikningi er háttað.

Greinargerð.

Margvísleg gjaldtaka er viðhöfð í stofnunum ríkisins, t.d. fyrir vottorð, leyfi, skírteini, þinglýsingar og stimpilgjöld, svo og þjónustugjöld stofnana af ýmsu tagi. Mjög mikilvægt er að opinberir aðilar innheimti aldrei óeðlilega há gjöld fyrir veitta þjónustu. Gjöld, sem innheimt eru vegna tiltekinnar þjónustu, skulu þess vegna vera metin sem hlutdeild í henni eða hluti þess kostnaðar, en aldrei hærri.

Ýmis gjöld, sem hér er vísað til, eru það há að þau geta ekki verið eðlilegt endurgjald fyrir þjónustu og verður því að líta svo á að um skattlagningu sé að ræða. Full ástæða er til að meta að nýju hvort eðlilegt sé að ríkið noti sér ýmis þessara gjalda til sérstakrar tekjuöflunar. Það að taka háar fjárhæðir í ríkissjóð í stimpilgjöld eða fyrir skírteini, leyfi eða þjónustu án tillits til efnahags eða ástæðna þeirra er í hlut eiga er brot á þeim réttlætisviðhorfum sem ríkja skulu við ákvörðun skattstofns.

Það kemur mörgum undarlega fyrir sjónir að hið opinbera skuli á tíðum innheimta gjöld af ýmsu tagi sem augljóslega eru óeðlilega há miðað við þá þjónustu sem veitt er. Þegar aftur á móti kemur að samningum um kaup og kjör eða önnur viðskipti milli almennra borgara landsins þykir sú regla sjálfsögð að full þjónusta sé veitt fyrir endurgjaldið og full rök séu færð fyrir þeim kröfum sem gerðar eru. Þá er einnig í ljósi þeirrar stefnu núverandi stjórnvalda að innheimta þjónustugjöld af ýmsu tagi í miklu meira mæli en áður ástæða til að gera aðgengilegar upplýsingar um hve stóran hlut menn greiða í þeirri þjónustu sem veitt er af hinu opinbera í hverju einstöku tilviki.

Almenn viðhorf til viðskipta milli aðila og nauðsyn á rökstuddri réttlætingu á gerðum hins opinbera kallar á aðgerðir í þessu efni.
Samningur um hefðbundinn herafla í Evrópu Nefndarálit - þingskjal nr. 227

1991–92. – 1061 ár frá stofnun Alþingis.

115. löggjafarþing. – 147 . mál.

227. Nefndarálit um till. til þál. um fullgildingu samnings um hefðbundinn herafla í Evrópu.

Frá utanríkismálanefnd.

Nefndin hefur fjallað um tillögu þessa sem felur í sér að Alþingi heimili ríkisstjórninni að fullgilda fyrir Íslands hönd samning um takmörkun vígbúnaðar á sviði hefðbundinna vopna í Evrópu sem undirritaður var í París 19. nóvember 1990. Samningurinn tekur gildi tíu dögum eftir að öll aðildarríki samningsins hafa fullgilt hann.

Nefndin fékk á sinn fund til viðræðna um málið Gunnar Pálsson sendiherra og Arnór Sigurjónsson varnarmálaráðunaut og gerðu þeir m.a. grein fyrir skuldbindingum íslenskra stjórnvalda varðandi eftirlit með framkvæmd samningsins á Íslandi.

Nefndin telur að samningur þessi sé í samræmi við þá stefnu sem Íslendingar hafa markað í afvopnunarmálum, sbr. ályktun Alþingis þar að lútandi frá 23. maí 1985. Samningurinn markar tímamót í öryggismálum Evrópu og með honum er lagður hornsteinn að nýrri skipan öryggismála í álfunni þar sem samkeppni á hernaðarsviðinu víkur fyrir samvinnu ríkja í öryggismálum.

Nefndin leggur til að tillagan verði samþykkt.

Alþingi, 9. des. 1991.

Ey. Kon. Jónsson,

Rannveig Guðmundsdóttir.

Steingrímur Hermannsson.

form., frsm.

Ólafur Ragnar Grímsson.

Björn Bjarnason.

Jón Helgason.

Anna Ólafsdóttir Björnsson.

Lára Margrét Ragnarsdóttir.

Geir H. Haarde.
Flugmálaáætlun 1992–1995 Stjórnartillaga - þingskjal nr. 249

1991–92. – 1061 ár frá stofnun Alþingis.

115. löggjafarþing. – 208 . mál.

249. Tillaga til þingsályktunar um flugmálaáætlun árin 1992–1995.

(Lögð fyrir Alþingi á 115. löggjafarþingi 1991.)

(Textinn er ekki til tölvutækur.)
Samningur um hefðbundinn herafla í Evrópu Þingsályktun - þingskjal nr. 268

115. löggjafarþing 1991–1992.

Nr. 1/115.

Þskj. 268 - 147. mál.

Þingsályktun um fullgildingu samnings um hefðbundinn herafla í Evrópu.

Alþingi ályktar að heimila ríkisstjórninni að fullgilda fyrir Íslands hönd samning um hefðbundinn herafla í Evrópu sem undirritaður var í París 19. nóvember 1990.

Samþykkt á Alþingi 14. desember 1991.
Samstarfssamningur Norðurlanda Stjórnartillaga - þingskjal nr. 283

1991–92. – 1061 ár frá stofnun Alþingis.

115. löggjafarþing. – 213 . mál.

283. Tillaga til þingsályktunar um staðfestingu samkomulags um breytingu á samstarfssamningi Norðurlanda.

(Lögð fyrir Alþingi á 115. löggjafarþingi 1991.)

Alþingi ályktar að heimila ríkisstjórninni að fullgilda fyrir Íslands hönd samkomulag um breytingu á samstarfssamningnum frá 23. mars 1962 milli Danmerkur, Finnlands, Íslands, Noregs og Svíþjóðar sem undirritað var í Tammerfors 21. ágúst 1991.

Athugasemdir við þingsályktunartillögu

þessa.

Samstarfssamningur milli Danmerkur, Finnlands, Íslands, Noregs og Svíþjóðar var undirritaður í Helsingfors 23. mars 1962. Breytingar á honum voru gerðar með samningum 13. febrúar 1971, 11. mars 1974, 15. júní 1983 og 6. maí 1985. Samninginn og breytingar er að finna í auglýsingum í C-deild Stjórnartíðinda nr. 7/1962, 16/1971, 17/1975, 13/1983 og 16/1985, sbr. einnig auglýsingu í C-deild Stjórnartíðinda nr. 4/1986.

Hinn 21. ágúst 1991 var undirritað í Tammerfors samkomulag um breytingar á 51., 52., 54., 56., 57. og 58. gr. samningsins. Eiður Guðnason umhverfisráðherra undirritaði samkomulagið fyrir Íslands hönd. Samkomulagið er birt sem fylgiskjal með tillögu þessari.

Helstu breytingar á Helsingforssamningnum samkvæmt samkomulaginu eru þessar:

Gert er ráð fyrir því að hægt verði að boða til reglulegs þings Norðurlandaráðs oftar en einu sinni á ári (breyting á 2. mgr. 51. gr.).

Fulltrúum í stjórnarnefnd Norðurlandaráðs er fjölgað úr 10 í 11 (breyting á 52. gr.).

Stjórnarnefndinni og fastanefndum ráðsins verður heimilt að gera tillögur til ráðsins (breyting á 1. mgr. 55. gr.).

Stjórnarnefndinni verður heimilt að afgreiða tillögur til ráðsins án þess að vísa þeim til nefndar (breyting á 2. mgr. 55. gr.).

Fulltrúum í ráðinu verður heimilt að beina fyrirspurnum til ríkisstjórnar og ráðherranefndarinnar milli þinga ráðsins (breyting á 57. gr.).

Framvegis fellur það í verkahring stjórnarnefndarinnar að ákveða hvernig sameiginlegur kostnaður ráðsins skiptist milli deildanna (breyting á 2. mgr. 58. gr.).

Með þingsályktunartillögu þessari fer ríkisstjórnin þess á leit að Alþingi heimili staðfestingu samkomulagsins frá 21. ágúst 1991.
Vegáætlun 1991–1994 Stjórnartillaga - þingskjal nr. 297

1991–92. – 1061 ár frá stofnun Alþingis.

115. löggjafarþing. – 216 . mál.

297. Tillaga til þingsályktunar um breytingu á þingsályktun um vegáætlun fyrir árin 1991–1994.

(Lögð fyrir Alþingi á 115. löggjafarþingi l991.)
Samstarfssamningur Norðurlanda Nefndarálit - þingskjal nr. 321

1991–92. – 1061 ár frá stofnun Alþingis.

115. löggjafarþing. – 213 . mál.

321. Nefndarálit um till. til þál. um staðfestingu samkomulags um breytingu á samstarfssamningi Norðurlanda.

Frá utanríkismálanefnd.

Nefndin hefur fjallað um tillöguna sem felur í sér að Alþingi heimili ríkisstjórninni að fullgilda fyrir Íslands hönd samkomulag um breytingu á samstarfssamningi Norðurlanda frá 23. mars 1962 sem undirritað var í Tammerfors 21. ágúst 1991.

Nefndin mælir með samþykkt tillögunnar.

Alþingi, 19. des. 1991.

Ey. Kon. Jónsson,

Steingrímur Hermannsson.

Björn Bjarnason.

form., frsm.

Ólafur Ragnar Grímsson.

Rannveig Guðmundsdóttir.

Páll Pétursson.

Geir H. Haarde.

Lára Margrét Ragnarsdóttir.

Ingibjörg Sólrún Gísladóttir.
Samstarfssamningur Norðurlanda Þingsályktun - þingskjal nr. 355

115. löggjafarþing 1991–1992.

Nr. 2/115.

Þskj. 355 - 213. mál.

Þingsályktun um staðfestingu samkomulags um breytingu á samstarfssamningi Norðurlanda.

Alþingi ályktar að heimila ríkisstjórninni að fullgilda fyrir Íslands hönd samkomulag um breytingu á samstarfssamningnum frá 23. mars 1962 milli Danmerkur, Finnlands, Íslands, Noregs og Svíþjóðar sem undirritað var í Tammerfors 21. ágúst 1991.

Samþykkt á Alþingi 21. desember 1991.
Frestun á fundum Alþingis Þingsályktun - þingskjal nr. 375

115. löggjafarþing 1991–1992.

Nr. 3/115.

Þskj. 375 - 223. mál.

Þingsályktun um samþykki til frestunar á fundum Alþingis samkvæmt 23. gr. stjórnarskrárinnar.

Alþingi ályktar að veita samþykki til þess að fundum þingsins verði frestað frá 22. desember 1991, enda verði það kvatt saman á ný eigi síðar en 6. janúar 1992.

Samþykkt á Alþingi 22. desember 1991.
Þorskeldi Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 85

1991. – 1061 ár frá stofnun Alþingis.

115. löggjafarþing. – 83 . mál.

85. Tillaga til þingsályktunar um þorskeldi.

Flm.: Ragnar Arnalds.

Alþingi ályktar að fela sjávarútvegsráðuneytinu og Hafrannsóknastofnun að láta hefja tilraunir með seiðaeldi í stórum stíl til eflingar þorskstofninum við Ísland.

Greinargerð.

Á þeim tímum þegar þjóðin verður fyrir miklum tekjusamdrætti af völdum minnkandi þorskveiði hlýtur að vera tímabært að verulegu fé sé varið til að reyna að styrkja þorskstofninn við strendur Íslands.

Í Noregi og Danmörku eru rannsóknir á þorskeldi í fullum gangi og tækni og þekkingu á þessu sviði fleygir fram. Til að hjálpa náttúrunni svo um munar við ræktun fiskstofna þarf vissulega að framleiða gífurlegt magn seiða. Reiknað er með að í hverjum þorskárgangi kunni að jafnaði að vera 200 milljónir fiska sem vaxa upp af 1.000 milljónum seiða, en til samanburðar má geta þess að nú mun vera sleppt árlega um 10 milljónum laxaseiða til hafbeitar. Til að ná árangri þarf því seiðaeldi í mjög stórum stíl sem þó gæti margborgað sig ef vel tækist til.

Sjálfsagt er að sjávarútvegsráðuneytið og Hafrannsóknastofnun eigi samstarf um þetta mikilvæga rannsóknarverkefni við ýmsa aðila og stofnanir og má þar sérstaklega nefna Háskólann á Akureyri, Háskóla Íslands og fyrirtæki eins og Fiskeldi Eyjafjarðar. Eins liggur beint við að rannsóknirnar beinist einnig að öðrum botnfisktegundum eftir því sem málin þróast þótt hér sé aðeins nefnd sú fisktegund sem okkur er verðmætust.

Rétt er geta þess að fyrir nokkrum árum var ekki talið tímabært fyrir Íslendinga að hefja tilraunir með seiðaeldi á þorski og var það upplýst í kjölfar ráðstefnu í Noregi sem haldin var um þessi mál í júní 1983. Þessar upplýsingar komu fram í greinargerð með þingsályktunartillögu um fiskeldi og rannsóknir á klaki og eldi sjávar- og vatnadýra sem flutningsmaður þessarar tillögu flutti ásamt fleiri þingmönnum árið 1983 en fyrsti flutningsmaður tillögunnar var Hjörleifur Guttormsson. Í þessari tillögu veturinn 1983 var lögð áhersla á að gagna yrði aflað um rannsóknir og reynslu hérlendis og erlendis. Í þingsályktun, sem Hjörleifur Guttormsson o.fl. höfðu frumkvæði að 1988 og samþykkt var á Alþingi það ár, var áhersla lögð á eldi sjávarlífvera. Ljóst er af þeim fréttum, sem berast af rannsóknum í Noregi og Danmörku, að nú er fyllilega tímabært að hefja þessar rannsóknir hér á landi og því er þessi tillaga flutt.

Með tillögu þessari er að því stefnt að Alþingi lýsi vilja sínum til þess að Hafrannsóknastofnun fái þá aðstöðu sem til þarf til að koma rannsóknum á þorskeldi í fullan gang sem fyrst.
Endurgreiðsla virðisaukaskatts til erlendra ferðamanna Nefndarálit - þingskjal nr. 1010

1991–92. – 1061 ár frá stofnun Alþingis.

115. löggjafarþing. – 446 . mál.

1010. Nefndarálit um till. til þál. um endurgreiðslu virðisaukaskatts til erlendra ferðamanna.

Frá efnahags- og viðskiptanefnd.

Nefndin hefur fjallað um tillöguna. Umsagnir bárust frá Kaupmannasamtökunum, Sambandi veitinga- og gistihúsa og Verslunarráði Íslands.

Í þeim umsögnum, sem nefndinni bárust, er mælt með endurskoðun reglna um endurgreiðslu virðisaukaskatts. Við slíka endurskoðun þarf að hafa ríkt samráð við alla hagsmunaaðila en meginmarkmið hennar er að mati nefndarinnar að efla íslenska ferðaþjónustu og viðskipti við erlenda ferðamenn.

Nefndin telur rétt að einfalda tillögugreinina nokkuð þannig að endurskoðunin geti náð til sem flestra þátta sem varða endurgreiðslu virðisaukaskatts til erlendra ferðamanna. Nefndin mælir með samþykkt tillögunnar með eftirfarandi

BREYTINGU:

Tillgr. orðist svo:

Alþingi ályktar að fela fjármálaráðherra að láta endurskoða reglur um endurgreiðslu virðisaukaskatts til erlendra ferðamanna og framkvæmd hennar.

Alþingi, 18. maí 1992.

Matthías Bjarnason,

Rannveig Guðmundsdóttir.

Halldór Ásgrímsson.

form., frsm.

Vilhjálmur Egilsson.

Steingrímur J. Sigfússon.

Jóhannes Geir Sigurgeirsson.

Kristín Ástgeirsdóttir.

Ingi Björn Albertsson.

Árni M. Mathiesen.
Efling ferðaþjónustu Þingsályktun - þingskjal nr. 1016

115. löggjafarþing 1991–1992.

Nr. 11/115.

Þskj. 1016 - 115. mál.

Þingsályktun um eflingu ferðaþjónustu.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að láta gera athugun á því á hvaða stöðum framkvæmdir í ferðaþjónustu eru brýnastar og skila mestum árangri til að gera kleift að taka á móti fleiri erlendum ferðamönnum.

Upplýsingarnar verði tiltækar þeim aðilum sem ráðast vilja í eða fjármagna þessi verkefni.

Samþykkt á Alþingi 18. maí 1992.
Kolbeinsey Þingsályktun - þingskjal nr. 1017

115. löggjafarþing 1991–1992.

Nr. 12/115.

Þskj. 1017 - 153. mál.

Þingsályktun um styrkingu Kolbeinseyjar.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að láta gera svo fljótt sem við verður komið áætlun um styrkingu Kolbeinseyjar. Í þessu skyni verði lokið úrvinnslu gagna sem aflað var við eyjuna 1989 og 1990 og frekari rannsóknir framkvæmdar reynist þeirra þörf.

Síðan verði unnin áætlun um varanlega styrkingu eyjarinnar þannig að hún fái sem lengst staðist ofan sjávar. Áætlunin skal einnig taka mið af hagnýtingu eyjarinnar í öryggis- og vísindaskyni, svo sem með uppsetningu sjálfvirkrar veðurathugunarstöðvar og jarðfræði- og haffræðirannsóknum. Áætlunin skal unnin í samráði við viðkomandi nefndir Alþingis.

Samþykkt á Alþingi 18. maí 1992.
Efling íþróttaiðkunar kvenna Þingsályktun - þingskjal nr. 1018

115. löggjafarþing 1991–1992.

Nr. 13/115.

Þskj. 1018 - 177. mál.

Þingsályktun um eflingu íþróttaiðkunar kvenna.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að beita sér fyrir því að gert verði átak til að efla íþróttaiðkun kvenna. Áhersla verði lögð á mikilvægi íþrótta í líkamlegu og félagslegu uppeldi og sem fyrirbyggjandi aðgerðir til að bæta heilsu og vinnuþrek. Fjárframlög ríkisins til íþrótta skulu veitt með það að markmiði að gera íþróttaiðkun kvenna og karla jafnhátt undir höfði.

Samþykkt á Alþingi 18. maí 1992.
Flugmálaáætlun 1992–1995 Þingsályktun - þingskjal nr. 1032

115. löggjafarþing 1991–1992.

Nr. 15/115.

Þskj. 1032 - 208. mál.

Þingsályktun um flugmálaáætlun árin 1992–1995.

Hér er efni sem sést aðeins í pdf-skjalinu.

Samþykkt á Alþingi 19. maí 1992.
Staða samkynhneigðs fólks Þingsályktun - þingskjal nr. 1050

115. löggjafarþing 1991–1992.

Nr. 14/115.

Þskj. 1050 - 193. mál.

Þingsályktun um skipun nefndar til að kanna stöðu samkynhneigðs fólks.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að skipa nefnd til þess að kanna stöðu samkynhneigðs fólks á Íslandi. Nefndin skal skipuð fulltrúum dómsmálaráðuneytis, menntamálaráðuneytis, félagsmálaráðuneytis og hagsmunasamtaka samkynhneigðs fólks. Skal nefndin kanna lagalega, menningarlega og félagslega stöðu þess og gera tillögur um úrbætur og nauðsynlegar aðgerðir til þess að misrétti gagnvart samkynhneigðu fólki hverfi hér á landi.

Samþykkt á Alþingi 19. maí 1992.
Fríverslunarsamningur EFTA við Tyrkland Þingsályktun - þingskjal nr. 1053

115. löggjafarþing 1991–1992.

Nr. 16/115.

Þskj. 1053 - 395. mál.

Þingsályktun um fullgildingu fríverslunarsamnings milli ríkja Fríverslunarsamtaka Evrópu (EFTA) og lýðveldisins Tyrklands.

Alþingi ályktar að heimila ríkisstjórninni að fullgilda fyrir Íslands hönd fríverslunarsamning milli ríkja Fríverslunarsamtaka Evrópu (EFTA) og lýðveldisins Tyrklands sem gerður var í Genf 10. desember 1991.

Samþykkt á Alþingi 20. maí 1992.
Vegáætlun 1991–1994 Þingsályktun - þingskjal nr. 1054

115. löggjafarþing 1991–1992.

Nr. 17/115.

Þskj. 1054 - 216. mál.

Þingsályktun um breytingu á þingsályktun um vegáætlun fyrir árin 1991–1994.

Hér er efni sem sést aðeins í pdf-skjalinu.

Samþykkt á Alþingi 20. maí 1992.
Útboð Þingsályktun - þingskjal nr. 1056

115. löggjafarþing 1991–1992.

Nr. 18/115.

Þskj. 1056 - 183. mál.

Þingsályktun um útboð.

Alþingi ályktar að fela iðnaðarráðherra að skipa nefnd er hafi það verkefni að semja frumvarp til útboðslaga.

Í nefndinni skulu m.a. eiga sæti fulltrúar hagsmunaaðila.

Samþykkt á Alþingi 20. maí 1992.
Efling Akureyrar og Eyjafjarðarsvæðis sem miðstöðvar fræðslu á sviði sjávarútvegs Þingsályktun - þingskjal nr. 1057

115. löggjafarþing 1991–1992.

Nr. 19/115.

Þskj. 1057 - 152. mál.

Þingsályktun um eflingu Akureyrar og Eyjafjarðarsvæðisins sem miðstöðvar fræðslu og rannsókna á sviði sjávarútvegs.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að láta gera áætlun um frekari uppbyggingu og eflingu Háskólans á Akureyri og annarra rannsókna- og fræðslustofnana á svæðinu svo að þar verði öflug miðstöð rannsókna- og fræðslustarfsemi á sviði sjávarútvegs.

Samþykkt á Alþingi 20. maí 1992.
Endurgreiðsla virðisaukaskatts til erlendra ferðamanna Þingsályktun - þingskjal nr. 1058

115. löggjafarþing 1991–1992.

Nr. 20/115.

Þskj. 1058 - 446. mál.

Þingsályktun um endurgreiðslu virðisaukaskatts til erlendra ferðamanna.

Alþingi ályktar að fela fjármálaráðherra að láta endurskoða reglur um endurgreiðslu virðisaukaskatts til erlendra ferðamanna og framkvæmd hennar.

Samþykkt á Alþingi 20. maí 1992.
Frestun á fundum Alþingis Þingsályktun - þingskjal nr. 1063

115. löggjafarþing 1991–1992.

Nr. 21/115.

Þskj. 1063 - 549. mál.

Þingsályktun um samþykki til frestunar á fundum Alþingis skv. 23. gr. stjórnarskrárinnar.

Alþingi ályktar að veita samþykki til þess að fundum þingsins verði frestað frá 20. maí 1992 og standi sú frestun til 17. ágúst 1992 nema kveðja þurfi það saman samkvæmt síðari málsgrein 23. gr. stjórnarskrárinnar.

Samþykkt á Alþingi 20. maí 1992.
Aðild Alþingis að 50 ára afmæli lýðveldisins Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 389

1991–92. – 1061 ár frá stofnun Alþingis.

115. löggjafarþing. – 228 . mál.

389. Tillaga til þingsályktunar um aðild Alþingis að 50 ára afmæli lýðveldisins.

Flm.: Svavar Gestsson, Jón Helgason, Kristín Einarsdóttir.

Alþingi ályktar að kjósa hlutfallskosningu sjö manna nefnd er hafi það verkefni að undirbúa af hálfu Alþingis 50 ára afmæli íslenska lýðveldisins 1994. Nefndin kýs sér sjálf formann og kostnaður af störfum hennar skal greiddur af Alþingi.

Nefndin skal skila heildartillögum fyrir haustið 1992 þannig að tillögur hennar megi koma til umfjöllunar við afgreiðslu fjárlaga fyrir árið 1993.

Jafnframt samþykkir Alþingi að fela stjórnarskrárnefnd að skila á sama tíma tillögum um nýja stjórnarskrá þannig að unnt verði fyrir 50 ára afmælið að samþykkja nýja stjórnarskrá lýðveldisins Íslands.

Greinargerð.

Aðeins liðlega tvö ár eru þar til lýðveldið Ísland á 50 ára afmæli. Nauðsynlegt er að hefjast þegar handa við að undirbúa afmælið með viðeigandi hætti. Alþingi hefur jafnan skipað öndvegi við undirbúning stærri hátíðahalda þjóðarinnar. Því er eðlilegt að Alþingi hafi forustu um hátíðahöld á 50 ára afmæli lýðveldisins.

Hér verður ekki gerð tilraun til þess að birta neins konar yfirlit yfir það sem gera mætti í tilefni hátíðarinnar. Benda má þó á átak í menningarmálum, bæði almennt og á einstökum sviðum menningar, átak í umhverfismálum o.fl.

Í tillögunni sjálfri er hins vegar kveðið á um það að flýtt verði af þessu tilefni endurskoðun stjórnarskrárinnar. Sá dráttur, sem orðið hefur á því verki, hlýtur að vera Alþingi áhyggjuefni. Því er lagt til að þannig verði á málum haldið að Alþingi nái að samþykkja nýja stjórnarskrá fyrir 50 ára afmælið. Hér er átt við almenn ákvæði stjórnarskrárinnar en ekki þau sem lúta að kosningalögunum. Um þau gilda allt önnur lögmál og reynslan sýnir að það er ekki affarasælt að blanda þessum málum saman.

Í framsögu verður greint frá ýmsum hugmyndum sem til greina koma við það að minnast 50 ára afmælis lýðveldisins. Í umræðum um tillöguna geta líka komið fram tillögur sem vafalaust geta orðið nefndinni, sem tillagan fjallar um, styrkur í starfi á komandi mánuðum.
Endurskoðun laga um síldarútvegsnefnd Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 391

1991–92. – 1061 ár frá stofnun Alþingis.

115. löggjafarþing. – 229 . mál.

391. Tillaga til þingsályktunar um endurskoðun laga um síldarútvegsnefnd.

Flm.: Gunnlaugur Stefánsson, Össur Skarphéðinsson, Sigbjörn Gunnarsson.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að skipa nefnd til að endurskoða lög nr. 62 21. apríl 1962, um síldarútvegsnefnd og útflutning saltaðrar síldar, og miði sú endurskoðun m.a. að því að gefa fleiri aðilum kost á því að vinna að markaðsöflun og útflutningi á saltsíld.

Greinargerð.

Í lögum um síldarútvegsnefnd segir að hún skuli hafa eftirlit með verkun saltaðrar síldar, svo og með útflutningi hennar. Í 4. gr. laganna er kveðið á um að enginn megi „bjóða til sölu, selja eða flytja til útlanda saltaða síld sem íslensk skip veiða eða verkuð er hér á landi eða lögð á land verkuð, nema löggilding síldarútvegsnefndar komi til“. Enn fremur segir í 8. gr.: „Ráðherra er heimilt, að fengnum tillögum síldarútvegsnefndar, að veita heildarsamtökum síldarsaltenda eða síldarútvegsnefnd einkarétt til útflutnings á saltaðri síld eða einkarétt til útflutnings á saltaðri síld sem verkuð er með tilteknum verkunaraðferðum eða seld til ákveðinna landa.“

Ljóst má vera að heimild er í lögum um að aðrir flytji út saltaða síld en síldarútvegsnefnd. Sú hefur hins vegar ekki orðið raunin heldur hefur síldarútvegsnefnd alfarið séð um útflutning saltaðrar síldar í krafti einkaréttar er lögin kveða á um.

Enginn efast um að síldarútvegsnefnd hefur unnið gott starf bæði við stjórnun síldarsöltunar og við útflutning á síldarafurðum. Þótt einkaréttur á útflutningi saltsíldar verði afnuminn mun síldarútvegsnefnd hafa mikilvægu hlutverki að gegna, en með því að gefa fleiri útflytjendum kost á að flytja út saltaða síld hlýtur það að efla markaðsleit, tryggja betur sölu og verð og nýtingu markaða. Lagaákvæðin eru hins vegar úrelt orðin og tímabært að endurskoða þau.

Vaxandi erfiðleikar við útflutning og sölu saltsíldar á erlendum mörkuðum hljóta að kalla á endurskoðun laga er kveða á um þessi mál. Miklir hagsmunir eru í húfi. Síldarsöltun er stór þáttur í atvinnulífi landsbyggðarinnar og í þjóðartekjum. Brýnt er að leitað verði allra leiða til þess að tryggja hámarksafrakstur atvinnugreinarinnar. Efling útflutningsstarfseminnar er löngu tímabær sem gæfi fleiri útflytjendum kost á að spreyta sig. Að veita fullt frelsi í útflutningi saltsíldar er tímabær aðgerð sem nú verður að framkvæma eins fljótt og auðið er.