Fimm ára samgönguáætlun 2019–2023 Þingsályktun - þingskjal nr. 927

149. löggjafarþing 2018–2019.

Nr. 10/149.

Þingskjal 927 - 172. mál.

Þingsályktun um fimm ára samgönguáætlun fyrir árin 2019–2023.

Alþingi ályktar, sbr. lög um samgönguáætlun, nr. 33/2008, að á árunum 2019–2023 skuli unnið að samgöngumálum í samræmi við eftirfarandi aðgerðaáætlun sem er hluti af og innan ramma samgönguáætlunar fyrir árin 2019–2033 þar sem mörkuð er stefna og markmið sett fyrir allar greinar samgangna á gildistíma áætlunarinnar. Aðgerðaáætlunin tekur mið af ramma fjármálaáætlunar fyrir árin 2019–2023.

Fjárhæðir eru á verðlagi eins og það birtist í frumvarpi til fjárlaga fyrir árið 2019 og eru í milljónum króna.

Tafla 1 – Fjármálaáætlun 2019–2023.

1. SAMGÖNGUSTOFA

Tafla 2 – Fjármál Samgöngustofu.

2. FLUGVELLIR OG FLUGLEIÐSÖGUÞJÓNUSTA

Tafla 3 – Fjármál flugmála.

Tafla 4 – Stofnkostnaður – sundurliðun.

Tafla 5 – Viðhald og reglubundin endurnýjun búnaðar – sundurliðun.

3. VEGAGERÐIN

Tafla 6 – Fjármál Vegagerðarinnar.

Tafla 7 – Vegáætlun 2019–2023 – sundurliðun nýframkvæmda.

Vísitala áætlana 16.200.

Tafla 8 – Hafnabótasjóður – sundurliðun framkvæmda og fjárveitinga.

Framkvæmdir í höfnum í grunnneti.

Skýringar: Frumáætlun um heildarkostnað við framkvæmdir, virðisaukaskattur meðtalinn í kostnaði en ekki í fjárveitingu. Verðlag fjárlaga 2019 í millj. kr.

Framkvæmdir í höfnum utan grunnnets – ríkisstyrktar.

Skýringar: Frumáætlun um heildarkostnað við framkvæmdir, virðisaukaskattur meðtalinn í kostnaði, en ekki í fjárveitingu. Verðlag fjárlaga 2019 í millj. kr.

Tafla 9 – Sjóvarnir – sundurliðun framkvæmda og fjárveitinga.

Sundurliðun framkvæmda við sjóvarnir.

Skýringar: Frumáætlun um heildarkostnað við framkvæmdir, virðisaukaskattur meðtalinn. Verðlag fjárlaga 2019 í millj. kr.

4. ALMENN SAMGÖNGUVERKEFNI

Eftirtalin eru önnur verkefni sem unnið verður að í samræmi við settar áherslur 15 ára áætlunarinnar.

4.1 Markmið um greiðar samgöngur.

Verkefni til að ná þessu markmiði verði m.a.:

1. Lokið verði við skilgreiningu á grunnneti hjólreiðastíga innan helstu þéttbýliskjarna og á vinsælustu ferðamannaleiðum.

2. Mótuð verði heildstæð stefna í flugmálum og sett fram markmið um helstu þætti flugs með hagvöxt, flugtengingar og atvinnusköpun í forgrunni.

3. Lokið verði við mótun leiðsögustefnu og innleiðing hafin.

4. Metið verði hvaða þætti samgöngukerfisins þurfi sérstaklega að efla með tilliti til ferðaþjónustu og kannaðar leiðir til fjármögnunar.

5. Almenningssamgöngur verði skipulagðar sem heildstætt kerfi á landi, legi og í lofti og gætt verði jafnræðis í stuðningi ríkisins við framkvæmdaraðila.

6. Aukin upplýsingagjöf til ferðamanna, svo sem með vegmerkingum, dreifiritum og á netinu.

7. Unnið verði að því að finna framtíðaraðstöðu fyrir æfinga- og kennsluflug.

8. Unnið verði að samningi við Samtök sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu um uppbyggingu samgangna á höfuðborgarsvæðinu til ársins 2033 þar sem lögð verði áhersla á nauðsynlegar úrbætur í núverandi almenningssamgöngum, uppbyggingu og rekstur hágæða almenningssamgangna, úrbætur á stofnvegum og gerð hjóla- og göngustíga.

4.2 Markmið um öryggi í samgöngum.

Verkefni til að ná þessu markmiði verði m.a.:

1. Samgöngustofa efli eftirlit með því að framkvæmdir og rekstur vega og hafna uppfylli kröfur, m.a. með tilliti til öryggisstjórnunar.

2. Unnið verði að því að samræma skráningu ólíkra aðila á umferðarslysum og hún gerð aðgengilegri.

3. Gerð verði úttekt á flutningsgetu samgöngukerfisins komi til rýminga vegna náttúruhamfara eða annarra ófyrirséðra atburða með áherslu á höfuðborgarsvæðið.

4. Meginverkefni áætlunar á tímabilinu um flugöryggi verði:

a. Fest verði í sessi áhættumiðað eftirlitskerfi sem uppfyllir kröfur Alþjóðaflugmálastofnunarinnar (ICAO) og Flugöryggisstofnunar Evrópu (EASA).

b. Fylgst verði með og brugðist við nýjum öryggisáskorunum sem fylgja nýrri tækni, svo sem drónum.

c. Fylgst verði með öryggi þeirrar starfsemi, svo sem loftfara og lendingarstaða, sem alþjóðlegar reglur ná ekki yfir og settar reglur eftir því sem nauðsyn krefur.

d. Innleitt verði verklag og tilmæli Alþjóðaflugmálastofnunarinnar um viðbragðsáætlun stjórnvalda vegna aðstandenda og fórnarlamba flugslysa.

5. Meginverkefni áætlunar á tímabilinu um öryggi sjófarenda verði:

a. Bætt verði skráning á alvarlegum atvikum og slysum á sjó í samevrópskan gagnagrunn (EMCIP) og atvik greind. Atvikagreiningar verði nýttar til að bæta fræðslu og forvarnir.

b. Unnið verði að því að innleiða öryggisstjórnunarkerfi, ISM, í öll stærri fiskiskip og eigin skoðun minni skipa samhliða því að auka vitund sjómanna um öryggisatriði.

c. Unnið verði að endurbótum á reglum um farþegaskip og mótað heildstætt regluverk sem nái yfir allar stærðir farþegaskipa.

6. Meginverkefni umferðaröryggisáætlunar eru eftirfarandi:

a. Reglulegar mælingar verði gerðar á ástandi umferðaröryggismála, m.a. hraðakstri, akstri undir áhrifum ölvunar eða fíkniefna, bílbeltanotkun, farsímanotkun og ástandi hemla í þungum bifreiðum.

b. Unnið verði að lagfæringum á stöðum þar sem mörg slys hafa orðið og umhverfi vega bætt til að draga úr hættu á alvarlegum slysum við útafakstur.

c. Haldið verði áfram fræðslu og áróðri.

d. Unnið verði að stöðugum endurbótum á samgöngukerfi.

e. Haldið verði áfram virku sýnilegu eftirliti og með hraðamyndavélum.

7. Unnið verði að því að bæta net millilandaflugvalla á Íslandi til að tryggja að þeir geti þjónað með fullnægjandi hætti sem varaflugvellir fyrir vaxandi flugumferð til og frá landinu.

4.3 Markmið um hagkvæmar samgöngur.

Verkefni til að ná þessu markmiði verði m.a.:

1. Unnið verði að því að þróa og festa í sessi faglegan grunn ákvarðanatöku um uppbyggingu samgöngukerfisins í dreifbýli og þéttbýli þar sem kostnaður og ábati mismunandi leiða að markmiðum samgönguyfirvalda verði borinn saman.

2. Unnið verði að útfærslu þess að millilandaflugvellir landsins verði reknir sem kerfi flugvalla í samstarfi við hlutaðeigandi aðila og stefnt að því að nýtt fyrirkomulag taki gildi í ársbyrjun 2020.

3. Unnið verði að þróun eignastýringar í samgöngukerfinu, þ.e. gagnagrunnur um samgöngumannvirki þar sem eru skráðar upplýsingar um virði, ástand og viðhald þeirra.

4. Skoðaðar verði leiðir til fjármögnunar stærri framkvæmda, m.a. í samstarfi við einkaaðila, þ.m.t. verkefni þar sem ríkið leggi fram fé til að tryggja arðsemi. Í þessu tilliti verði innheimta veggjalda könnuð þar sem slíkt er mögulegt.

5. Unnið verði að útfærslu nýrra fjármögnunarleiða og nauðsynlegri frumvarpsgerð með það að markmiði að flýta framkvæmdum á áætluninni og skapa fjárhagslegt rými fyrir nýjar framkvæmdir.

6. Unnar verði greiningar á ferðavenjum með hliðsjón af álagstoppum í morgun- og síðdegisumferð á höfuðborgarsvæðinu og mögulegum úrbótum, svo sem hliðrun á opnunartíma og starfsemi stórra opinberra stofnana.

7. Komið verði í gagnið nýjum upplýsingakerfum fyrir skipaskráningar og skírteini sjófarenda, endurbætt loftfaraskrá og ökutækjaskrá þar sem sjálfsafgreiðsla notenda á „mínum síðum“ er útgangspunktur.

8. Á gildistíma áætlunarinnar verði metið hvort endurskoða eigi ábyrgð og umsjón á útgáfu ökuréttinda til samræmingar við þá verkaskiptingu sem er í flugi og siglingum.

4.4 Markmið um umhverfislega sjálfbærar samgöngur.

Verkefni til að ná þessu markmiði verði m.a.:

1. Unnið verði í samræmi við aðgerðaáætlun stjórnvalda í loftslagsmálum. Þar eru skilgreind eftirtalin samgöngutengd verkefni:

a. Ívilnanir fyrir loftslagsvæna bíla og eldsneyti.

b. Kolefnisgjald: Hækkun.

c. Stuðningur við innviði fyrir rafbíla og aðra vistvæna bíla.

d. Byggingar- og skipulagsreglugerðir: Reglur taki mið af þörfum rafbíla fyrir aðgengi að rafmagni.

e. Nýskráning dísil- og bensínbíla verði óheimil eftir 2030.

f. Úrelding eldri bíla.

g. Sérstakt átak til að nýta metan frá urðunarstöðum.

h. Innviðir fyrir rafhjól og reiðhjól.

i. Innlend eldsneytisframleiðsla úr plöntum og úrgangi.

j. Efling almenningssamgangna og deilihagkerfis í samgöngum.

k. Innleiðing vistvænna bíla á vegum ríkisins.

l. Orkuskipti í ferjum.

m. Aukin hlutdeild endurnýjanlegs eldsneytis í skipum.

n. Rafvæðing hafna.

o. Flugvélar: Landtenging.

p. Svartolía: Dregið úr notkun.

Samgönguyfirvöld vinna að verkefnum aðgerðaáætlunar í loftslagsmálum og orkuskiptaáætlunar í samræmi við aðkomu þeirra að þeim verkefnum.

2. Bættar verði tengingar og flæði bifreiða milli umferðarljósa á álagstímum til þess að draga úr mengun á fjölförnum leiðum.

3. Almenn fræðsla um vistakstur verði aukin í þeim tilgangi að draga úr mengun og hávaða frá bílaumferð.

4. Sett verði upp, áhættugreint og viðhaldið yfirliti yfir mikilvægustu hluta samgöngukerfisins, mannvirki og staði, sem ætla má að loftslagsbreytingar hafi áhrif á.

4.5 Markmið um jákvæða byggðaþróun.

Verkefni til að ná þessu markmiði verði m.a.:

1. Vinnu- og skólasóknarsvæði verði skilgreind.

2. Unnið verði að útfærslu þess að niðurgreiða flugfargjöld íbúa á landsbyggðinni og stefnt að því að nýtt fyrirkomulag taki gildi í ársbyrjun 2020.

Samþykkt á Alþingi 7. febrúar 2019.