arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Samningsviðauki nr. 16 við samninginn um verndun mannréttinda og mannfrelsis frá 4. nóvember 1950 (mannréttindasáttmála Evrópu) Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 121

154. löggjafarþing 2023–2024.

Þingskjal 121 - 121. mál.

Tillaga til þingsályktunar um fullgildingu og lögfestingu samningsviðauka nr. 16 við samninginn um verndun mannréttinda og mannfrelsis frá 4. nóvember 1950 (mannréttindasáttmála Evrópu).

Flm.: Arndís Anna Kristínardóttir Gunnarsdóttir, Andrés Ingi Jónsson, Ásthildur Lóa Þórsdóttir, Björn Leví Gunnarsson, Dagbjört Hákonardóttir, Eyjólfur Ármannsson, Gísli Rafn Ólafsson, Guðmundur Ingi Kristinsson, Halldóra Mogensen, Inga Sæland, Jakob Frímann Magnússon, Jóhann Páll Jóhannsson, Oddný G. Harðardóttir, Tómas A. Tómasson, Þórhildur Sunna Ævarsdóttir.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni fyrir Íslands hönd að undirrita og fullgilda samningsviðauka nr. 16 við samninginn um verndun mannréttinda og mannfrelsis frá 4. nóvember 1950 (mannréttindasáttmála Evrópu). Fullgilding samningsviðaukans skuli fara fram eigi síðar en við árslok 2024. Ríkisstjórnin skuli að því búnu stefna að því að efnisákvæði viðaukans verði lögfest svo fljótt sem verða má.

Greinargerð.

Tillaga þessi var lögð fram á 152. löggjafarþingi (710. mál) og 153. löggjafarþingi (207. mál) en náði ekki fram að ganga. Tillagan er nú endurflutt í óbreyttri mynd.

Samningsviðauki nr. 16 við samning um verndun mannréttinda og mannfrelsis frá 4. nóvember 1950 (mannréttindasáttmála Evrópu) gekk í gildi 1. ágúst 2018 við fullgildingu tíu aðildarríkja á samningsviðaukanum: Albaníu, Armeníu, Eistlands, Finnlands, Frakklands, Georgíu, Litháens, San Marínós, Slóveníu og Úkraínu. Síðan þá hafa eftirfarandi lönd einnig fullgilt samningsviðaukann: Andorra, Aserbaísjan, Belgía, Bosnía og Hersegóvína, Grikkland, Holland, Lúxemborg, Moldóva, Rúmenía, Slóvakía og Svartfjallaland.

Samningsviðaukinn heimilar æðstu dómstólum hvers aðildarríkis að óska eftir ráðgefandi áliti frá Mannréttindadómstól Evrópu þegar álitaefni kunna að rísa varðandi túlkun eða beitingu þeirra réttinda sem tryggð eru með mannréttindasamningi Evrópu eða tilheyrandi samningsviðaukum. Yfirdeild Mannréttindadómstóls Evrópu lætur uppi slíkt ráðgefandi álit sem inniber röksemdafærslu dómstólsins en er ekki bindandi.

Beiðni um ráðgefandi álit þarf að varða mál sem liggur fyrir viðkomandi landsdómstól. Mannréttindadómstóll Evrópu hefur sjálfdæmi um það hvort dómstóllinn veitir ráðgefandi álit.

Að sögn Guido Raimondi, forseta Mannréttindadómstóls Evrópu árin 2015–2019, styrkir samningsviðauki nr. 16 samtal milli Mannréttindadómstóls Evrópu og æðstu dómstóla aðildarríkjanna. Samningsviðaukinn er undirstöðuatriði í sögu mannréttindasáttmála Evrópu og meiri háttar þróun í verndun mannréttinda í Evrópu.

Fjögur önnur lönd hafa einnig undirritað samningsviðaukann en eiga eftir að fullgilda hann: Ítalía, Norður-Makedónía, Noregur og Tyrkland.
Uppbygging klasa opinberra fyrirtækja og stofnana Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 133

154. löggjafarþing 2023–2024.

Þingskjal 133 - 133. mál.

Tillaga til þingsályktunar um uppbyggingu klasa opinberra fyrirtækja og stofnana.

Flm.: Ágúst Bjarni Garðarsson, Hafdís Hrönn Hafsteinsdóttir, Halla Signý Kristjánsdóttir, Lilja Rannveig Sigurgeirsdóttir, Líneik Anna Sævarsdóttir, Þórarinn Ingi Pétursson, Inga Sæland, Guðmundur Ingi Kristinsson, Ásthildur Lóa Þórsdóttir, Eyjólfur Ármannsson, Jakob Frímann Magnússon, Tómas A. Tómasson, Sigmar Guðmundsson.

Alþingi ályktar að fela fjármála- og efnahagsráðherra að skipa starfshóp sem geri tillögu að uppbyggingu klasa opinberra fyrirtækja og stofnana. Markmið starfshópsins verði að koma opinberum fyrirtækjum og stofnunum fyrir á sama stað til þess að ná fram rekstrarlegri hagræðingu og öðrum samlegðaráhrifum. Unnið verði að uppbyggingu slíks klasa í nánu samstarfi við einkaaðila og sveitarfélög. Starfshópurinn skili tillögu sinni fyrir árslok 2024.

Greinargerð.

Þingsályktunartillaga þessi er flutt í þriðja sinn en var síðast lögð fram á 153. löggjafarþingi (124. mál). Umræða um mikilvægi klasasamstarfs hefur farið vaxandi undanfarin ár því að klasar hafa sannað að þeir auka samkeppnishæfni og verðmætasköpun. Nýta má hugmyndafræði klasasamstarfs til að efla samvinnu opinberra fyrirtækja og stofnana, stuðla að hagræðingu og færa núverandi ástand í þeim málum til betri vegar. Með uppbyggingu opinbers klasa er mögulegt að hagræða enn frekar í ríkisrekstri og bæta skipulag á mörgum sviðum, t.d. í rekstri stofnana. Opinbert klasasamstarf getur aukið framleiðni og nýsköpun og þannig leitt til verðmætasköpunar.

Uppbygging klasa opinberra fyrirtækja og stofnana getur skilað umtalsverðri rekstrarlegri hagræðingu. Gera mætti ráð fyrir 5.000–6.000 m2 skrifstofuhúsnæði þar sem ynnu 250–300 starfsmenn nokkurra lítilla opinberra fyrirtækja og stofnana. Með slíkri útfærslu mætti ná fram hagræðingu fyrir þau samlegðaráhrif sem yrðu í rekstri þeirra fyrirtækja og stofnana sem þar væru til húsa. Þar má nefna sameiginlegan rekstur tölvukerfa, móttöku, mötuneytis og húsnæðis.

Heppilegast er að klasi sem þessi verði á slóðum þar sem nýta megi umferðarmannvirki betur, í þeim skilningi að umferð að klasanum verði í gagnstæða átt við mestan umferðarþunga nú svo að takast megi að létta á honum. Þá er rétt að horft verði til staðsetningar þar sem finna megi hágæðaalmenningssamgöngur. Þannig nýttust umferðarmannvirki vel, sem væri stórt umhverfismál. Mælst er til þess að starfshópurinn taki tillit til allra þessara þátta við tillögugerð sína.
Afturköllun umsóknar Íslands um aðild að Evrópusambandinu Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 174

154. löggjafarþing 2023–2024.

Þingskjal 174 - 174. mál.

Tillaga til þingsályktunar um að draga til baka umsókn Íslands um aðild að Evrópusambandinu.

Flm.: Inga Sæland, Ásthildur Lóa Þórsdóttir, Eyjólfur Ármannsson, Guðmundur Ingi Kristinsson, Jakob Frímann Magnússon, Tómas A. Tómasson.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að draga til baka umsókn Íslands um aðild að Evrópusambandinu.

Greinargerð.

Þingsályktunartillaga þessi var lögð fram á 150., 151., 152. og 153. löggjafarþingi (110. mál) og er nú lögð fram að nýju óbreytt.

Nú eru liðin fjórtán ár frá því að Ísland sótti um að hefja aðildarviðræður um inngöngu í Evrópusambandið og áratugur frá því að hlé var gert á aðildarviðræðum. Samninganefnd Íslands var leyst upp árið 2013 og vorið 2015 sendi þáverandi utanríkisráðherra bréf til formanns ráðherraráðs Evrópusambandsins og framkvæmdastjóra nágrannastefnu og aðildarviðræðna sambandsins þess efnis að ríkisstjórn Íslands hefði engin áform um að hefja aðildarviðræður að nýju og að ekki bæri að líta á Ísland sem umsóknarríki. Ákveðin óvissa ríkir þó um stöðu aðildarumsóknar Íslands.

Í kjölfar bréfsins lýsti talsmaður stækkunardeildar Evrópusambandsins því yfir að sambandið liti ekki svo á að Ísland hefði dregið aðildarumsóknina til baka og að bréfið væri ekki ígildi uppsagnar. Á vef Evrópusambandsins er sagt að breytingar hafi verið gerðar á verklagi í kjölfar þess að ríkisstjórn Íslands hafi beðið um að ekki yrði litið á Ísland sem umsóknarríki. Ekki er þó ljóst hvort Evrópusambandið líti svo á að umsóknin hafi verið dregin til baka eða hvort sambandið hafi einungis fært Ísland af lista yfir umsóknarríki til málamynda en telji umsóknina enn fullgilda.

Aðildarumsókn Íslands var lögð fram í kjölfar þess að Alþingi samþykkti þingsályktunartillögu þess efnis að fela ríkisstjórninni að leggja inn umsókn um aðild Íslands að Evrópusambandinu. Alþingi hefur aftur á móti aldrei samþykkt tillögu um að umsóknin verði dregin til baka. Tillögur þess efnis hafa verið lagðar fram en ekki hlotið brautargengi.

Þessi þingsályktunartillaga er lögð fram til þess að tryggja að Ísland dragi til baka umsókn sína um aðild að Evrópusambandinu.
Útboð á rekstri heilsugæslustöðvar á Akureyri Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 312

154. löggjafarþing 2023–2024.

Þingskjal 312 - 308. mál.

Tillaga til þingsályktunar um útboð á rekstri heilsugæslustöðvar á Akureyri.

Flm.: Berglind Ósk Guðmundsdóttir, Njáll Trausti Friðbertsson, Ásmundur Friðriksson, Birgir Þórarinsson, Hildur Sverrisdóttir, Diljá Mist Einarsdóttir, Óli Björn Kárason, Bryndís Haraldsdóttir, Vilhjálmur Árnason, Jón Gunnarsson, Teitur Björn Einarsson.

Alþingi ályktar að heilbrigðisráðherra feli Sjúkratryggingum Íslands að bjóða út rekstur heilsugæslu á Akureyri.

Greinargerð.

Þingsályktunartillaga þessi er flutt í þriðja sinn en var síðast lögð fram á 153. löggjafarþingi (42. mál) en hlaut ekki afgreiðslu.

Samkvæmt ákvörðun þáverandi heilbrigðisráðherra frá 7. nóvember 2019 verða opnaðar tvær nýjar starfsstöðvar heilsugæslu á Akureyri. Með því að bjóða út rekstur annarrar heilsugæslustöðvarinnar er tryggt að heimilislæknum standi einnig til boða að reka eigin þjónustu eins og aðrir sérfræðilæknar hafa kost á. Leiða má líkur að því að auknir valmöguleikar hvað varðar rekstrarform hafi í för með sér að auðveldara verði að fá heimilislækna til starfa á Akureyri, en oft á tíðum hefur reynst erfitt að fá sérfræðinga, hvort sem er á sviði læknisfræðinnar eða annarra sérfræðigreina, til starfa á landsbyggðinni og því mikilvægt að gera starfsumhverfi þeirra eins fjölbreytt og aðlaðandi og unnt er.

Reynslan af einkareknum heilsugæslustöðvum hefur verið góð og njóta þær almennt meira trausts en aðrar heilsugæslustöðvar, sbr. þjónustukönnun Maskínu fyrir allar 19 heilsugæslustöðvarnar á höfuðborgarsvæðinu frá árinu 2019. Þar kom fram allar fjórar einkareknu heilsugæslur höfuðborgarsvæðisins voru ofarlega á lista yfir þær heilsugæslustöðvar sem nutu mest trausts. Í sömu könnun var spurt um ánægju viðskiptavina með þá þjónustu sem heilsugæslustöðvarnar buðu upp á og var niðurstaðan aftur afgerandi, en einkareknu heilsugæslustöðvarnar fjórar röðuðu sér í fjögur efstu sætin.

Kostir einkarekinna heilsugæslustöðva eru ótvíræðir og því full ástæða til þess að bjóða ekki einungis upp á þann kost á höfuðborgarsvæðinu heldur einnig tryggja landsbyggðinni möguleika á að nýta sér þjónustu þeirra. Hinn 4. júlí 2022 auglýstu Sjúkratryggingar Íslands eftir rekstraraðila til að reka nýja heilsugæslustöð í Reykjanesbæ. Því er kjörið tækifæri að halda þessari þróun áfram í átt að öflugri heilbrigðisþjónustu á landsbyggðinni.
Samgönguáætlun fyrir árin 2024–2038 ásamt fimm ára aðgerðaáætlun fyrir árin 2024–2028 Stjórnartillaga - þingskjal nr. 319

154. löggjafarþing 2023–2024.

Þingskjal 319 - 315. mál.

Stjórnartillaga.

Tillaga til þingsályktunar

um samgönguáætlun fyrir árin 2024–2038 ásamt fimm ára

aðgerðaáætlun fyrir árin 2024–2028.

Frá innviðaráðherra.

Smellið á PDF hér ofar á síðunni til að skoða skjalið.
Tímabundin aukin fjármögnun strætisvagnakerfisins á höfuðborgarsvæðinu Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 344

154. löggjafarþing 2023–2024.

Þingskjal 344 - 337. mál.

Tillaga til þingsályktunar um tímabundna aukna fjármögnun strætisvagnakerfisins á höfuðborgarsvæðinu.

Flm.: Indriði Ingi Stefánsson, Andrés Ingi Jónsson, Arndís Anna Kristínardóttir Gunnarsdóttir, Björn Leví Gunnarsson, Gísli Rafn Ólafsson, Halldóra Mogensen.

Alþingi ályktar að fela innviðaráðherra að ráðstafa fjármagni til Strætós bs. í samræmi við það sem fram kemur í framkvæmdaáætlun Sáttmála um samgöngur á höfuðborgarsvæðinu og er ætlað til reksturs Borgarlínu. Sú ráðstöfun verði tímabundin fram að því að Borgarlína hefur rekstur og upphæðir uppfærðar miðað við vísitölu neysluverðs.

Greinargerð.

Í ljósi mikillar fjölgunar bifreiða er nauðsynlegt að grípa í taumana með því að skapa aðra valkosti. Slíkt inngrip gæti falist í því að veita það fjármagn til Strætós bs. sem fyrirhugað var að rynni nú þegar til Borgarlínu samkvæmt Sáttmála um samgöngur á höfuðborgarsvæðinu. Með því móti væri hægt að bregðast við þeim töfum sem hafa orðið á verkefninu og stuðla að því að markmiði þess verði náð sem fyrst. Slík ráðstöfun myndi gera Strætó bs. kleift að bæta þjónustu með aukinni tíðni og breytingum á leiðakerfi og þar með skapa aukinn hvata fyrir almenning til að nýta sér þjónustuna. Óumdeilt er að aukin notkun almenningssamgangna hefði jákvæð áhrif ekki aðeins á lýðheilsu heldur myndu umferðartafir minnka og minni þörf væri á uppbyggingu kostnaðarsamra umferðarmannvirkja. Ísland drægi úr losun og væri nær því að ná markmiðum sínum og skuldbindingum í loftslagsmálum. Þessi ráðstöfun er hvort tveggja skynsamleg og nauðsynleg til að draga úr ört stækkandi bifreiðaflota með tilheyrandi þyngingu umferðar og skaða fyrir loftslag og umhverfi.
Gjaldfráls varðveisla frjósemi Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 348

154. löggjafarþing 2023–2024.

Þingskjal 348 - 341. mál.

Tillaga til þingsályktunar um gjaldfrjálsa varðveislu frjósemi.

Flm.: Indriði Ingi Stefánsson, Andrés Ingi Jónsson, Arndís Anna Kristínardóttir Gunnarsdóttir, Björn Leví Gunnarsson, Gísli Rafn Ólafsson, Halldóra Mogensen.

Alþingi ályktar að fela heilbrigðisráðherra að leggja til þær lagabreytingar sem þarf til að gera varðveislu frjósemi gjaldfrjálsa fyrir einstaklinga með yfirvofandi ófrjósemisvanda vegna fyrirsjáanlegrar lyfjameðferðar, aðgerða, geislameðferðar eða beinmergsflutnings. Skal ríkið bera kostnað að fullu við eftirfarandi:

1. Eggheimtu og frystingu eggfrumna, eða eftir atvikum fósturvísa.

2. Að þíða egg og frjóvga, sbr. 1. tölul.

3. Ástungu á eista og frystingu sáðfrumna, eða eftir atvikum fósturvísa.

4. Geymslu á frystum fósturvísum, eggfrumum eða sáðfrumum í þeim tilvikum sem greind eru í 1. og 3. tölul.

Innifalinn í meðferð skv. 1. tölul verði kostnaður við nauðsynlegar rannsóknir, viðtöl við sérfræðinga og nauðsynleg lyf vegna meðferðar.

Greinargerð.

Varanlegar og óafturkræfar breytingar geta orðið á frjósemi fólks vegna ýmissa læknisfræðilegra meðferða. Má þar sem dæmi nefna krabbameinsmeðferðir, beinmergsflutning og kynstaðfestingaraðgerðir. Missir frjósemi vegna nauðsynlegs læknisfræðilegs inngrips getur reynst viðkomandi einstaklingum verulega íþyngjandi. Frysting fósturvísa, eggfrumna og sáðfrumna býður einstaklingum upp á þann möguleika að eignast eigin börn síðar. Sú meðferð er þó verulega kostnaðarsöm og bætist ofan á annan kostnað vegna læknisfræðilegrar meðferðar. Ljóst má vera að sá kostnaður getur reynst afar íþyngjandi og jafnvel óyfirstíganlegur eftir stöðu einstaklinga. Með þessari tillögu er því lagt til að ríkið beri þann kostnað til að létta undir með einstaklingum sem kunna að glata frjósemi vegna nauðsynlegra læknisfræðilegra meðferða.
Óréttmæti málshöfðunar Alþingis gegn ráðherrum og afsökunarbeiðni Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 381

154. löggjafarþing 2023–2024.

Þingskjal 381 - 370. mál.

Tillaga til þingsályktunar um óréttmæti málshöfðunar Alþingis gegn ráðherrum og afsökunarbeiðni.

Flm.: Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, Bergþór Ólason.

Alþingi ályktar að rangt hafi verið að leggja fram tillögu til þingsályktunar um málshöfðun gegn ráðherrum, sbr. 706. mál á 138. löggjafarþingi, sem samþykkt var að hluta sem þingsályktun nr. 30/138 hinn 28. september 2010. Viðkomandi ráðherrar verðskuldi afsökunarbeiðni vegna þessa.

Greinargerð.

Tillaga þessi er flutt í fimmta sinn. Hún var síðast flutt á 153. löggjafarþingi (215. mál) en náði ekki fram að ganga og er nú endurflutt óbreytt.

Með tillögunni er lagt til að Alþingi álykti að rangt hafi verið að leggja til málshöfðun á hendur ráðherrum vegna pólitískra aðgerða eða aðgerðaleysis, sbr. tillögu til þingsályktunar á 138. löggjafarþingi (þskj. 1502, 706. mál), að ranglega hafi verið staðið að atkvæðagreiðslu um tillöguna og að rangt hafi verið að samþykkja hana. Alþingi álykti enn fremur að þeir fyrrverandi ráðherrar sem upphaflega þingsályktunartillagan beindist gegn, og sá ráðherra sem loks var ákveðið að höfða mál gegn, sbr. þingsályktun nr. 30/138, verðskuldi afsökunarbeiðni frá hlutaðeigandi aðilum.

Flutningsmenn benda á eftirfarandi:

1. Niðurstaða landsdóms sýnir að ekki var tilefni til ákæru.

2. Ekki hefur verið gætt samræmis við beitingu laga um landsdóm þar eð lögunum hefur ekki verið beitt í öðrum tilvikum er varða stjórnmálalegar ákvarðanir og aðgerðir sem stefnt hafa hagsmunum ríkisins í hættu.

3. Atkvæðagreiðsla um málshöfðun bar merki þess að niðurstaða um það hverja skyldi ákæra hefði annaðhvort verið tilviljanakennd eða skipulögð eftir flokkspólitískum línum. Mikilvægt er að árétta að dómsvaldi megi aldrei beita í pólitískum tilgangi.

4. Lýðræðislegu stjórnarfari landsins stendur ógn af því ef reynt er að fá starfandi eða fyrrverandi stjórnmálamenn dæmda til fangelsisvistar vegna pólitískra aðgerða eða aðgerðaleysis án þess að um hafi verið að ræða ásetning um brot. Ýmsar stjórnmálalegar stefnur og ákvarðanir, eða aðgerðaleysi, geta verið skaðlegar hagsmunum ríkisins án þess að ætlunin hafi verið að valda tjóni. Slíkt álitamál ber að leiða til lykta í kosningum en ekki fyrir dómstólum.
Sjúkrahúsinu á Akureyri verði gert kleift að framkvæma hjartaþræðingar Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 396

154. löggjafarþing 2023–2024.

Þingskjal 396 - 384. mál.

Tillaga til þingsályktunar um að Sjúkrahúsinu á Akureyri verði gert kleift að framkvæma hjartaþræðingar.

Flm.: Logi Einarsson, Dagbjört Hákonardóttir, Jóhann Páll Jóhannsson, Oddný G. Harðardóttir, Ásmundur Friðriksson, Berglind Harpa Svavarsdóttir, Bergþór Ólason, Bjarkey Olsen Gunnarsdóttir, Björn Leví Gunnarsson, Gísli Rafn Ólafsson, Inga Sæland, Ingibjörg Isaksen, Jakob Frímann Magnússon, Jódís Skúladóttir, Líneik Anna Sævarsdóttir, Óli Björn Kárason, Njáll Trausti Friðbertsson, Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, Stefán Vagn Stefánsson, Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, Þórarinn Ingi Pétursson.

Alþingi ályktar að fela heilbrigðisráðherra að hefja þegar í stað vinnu við að gera Sjúkrahúsinu á Akureyri kleift að framkvæma hjartaþræðingar.

Greinargerð.

Eitt af markmiðum í framtíðarsýn Sjúkrahússins á Akureyri til ársins 2021 var að taka upp hjartaþræðingar við sjúkrahúsið. Árið 2018 var sjúkrahúsinu færður styrkur til þess að kanna fýsileika þessa og ári síðar voru niðurstöður fýsileikakönnunarinnar gefnar út í skýrslu sem unnin var af sænska heilbrigðisráðgjafarfyrirtækinu Sirona Health Solutions. Helstu niðurstöður skýrslunnar voru að ákjósanlegt væri að taka upp hjartaþræðingar við sjúkrahúsið. Það myndi auka jöfnuð og aðgengi að meðferðum við hjartasjúkdómum á Íslandi og styrkja heilbrigðisþjónustu á Norðurlandi en nauðsynlegt væri að tryggja samstarf við Landspítala og erlent hátæknisjúkrahús til að tryggja gæði meðferðar. Aðstaða til hjartaþræðinga á sjúkrahúsinu myndi jafnframt auka getu þess sem varasjúkrahúss á Íslandi. Skýrslan var kynnt fyrir ráðuneytinu haustið 2019 en engin formleg viðbrögð bárust við skýrslunni frá ráðuneytinu. Í kjölfar heimsfaraldurs kórónuveiru var verkefnið lagt til hliðar, þrátt fyrir margvísleg rök fyrir því að taka upp hjartaþræðingar á sjúkrahúsinu.

Verði hjartaþræðingar teknar upp á Sjúkrahúsinu á Akureyri má leiða líkur að því að þörf fyrir sjúkraflug minnki talsvert sem og sá kostnaður sem fellur til vegna ferða- og dvalarkostnaðar sjúklings og aðstandenda sem í mörgum tilvikum fellur a.m.k. að hluta til á einstaklingana sjálfa. Leiða má líkur að því að íbúar á upptökusvæðinu kæmust mun fyrr í hjartaþræðingu sem auka mun batalíkur til muna og lífsgæði sjúklinga og þannig mætti lækka afleiddan kostnað einstaklinga og ríkis í kjölfar hjartaáfalls. Þá eru aðgerðir af þessu tagi sem fram fara utan Reykjavíkur liður í að auka lífsgæði fleiri landsmanna og færa heilbrigðisþjónustuna nær því að jafna aðstöðu allra landsmanna, líkt og kveður á um í lögum nr. 40/2007, um heilbrigðisþjónustu.

Flutningsmenn tillögu þessarar telja að mikilvægt sé að hefja undirbúning að því að gera Sjúkrahúsinu á Akureyri kleift að framkvæma hjartaþræðingar.
Niðurgreiddar skólamáltíðir Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 409

154. löggjafarþing 2023–2024.

Þingskjal 409 - 397. mál.

Tillaga til þingsályktunar um niðurgreiddar skólamáltíðir.

Flm.: Logi Einarsson, Kristrún Frostadóttir, Dagbjört Hákonardóttir, Jóhann Páll Jóhannsson, Oddný G. Harðardóttir, Þórunn Sveinbjarnardóttir.

Alþingi ályktar að fela mennta- og barnamálaráðherra að leggja til að skólamáltíðir framhaldsskólanema að 18 ára aldri verði niðurgreiddar, til samræmis við það sem víða tíðkast í grunnskólum. Ráðherra tryggi jafnframt fjármagn til að standa undir kostnaði við aðgerðina. Ráðherra leggi til breytingar á viðeigandi lögum eigi síðar en á vorþingi 2024.

Greinargerð.

Engum ætti að dyljast mikilvægi þess að börn og ungmenni fái góða og næringarríka fæðu á löngum skóladögum. Til að tryggja það hafa flest ef ekki öll sveitarfélög boðið upp á niðurgreiddar skólamáltíðir fyrir nemendur sína en fyrirkomulag þess er þó með ýmsum hætti. Því má segja að öll skólabörn undir 18 ára aldri nema framhaldsskólanemar hafi aðgang að niðurgreiddum skólamáltíðum. Stór hluti framhaldsskólanema er undir 18 ára aldri og telst því vera börn samkvæmt lögum. Mikilvægt er að öllum börnum standi til boða niðurgreiddar máltíðir á skólatíma.

Í lögum um samþættingu þjónustu í þágu farsældar barna sem tóku gildi 1. janúar 2022 felst að samfelld þjónusta skuli vera til staðar fyrir barn til 18 ára aldurs. Í skýrslu stýrihóps um eflingu framhaldsskóla segir: „Þar sem flest börn og ungmenni á aldrinum 16–18 ára verja deginum í framhaldsskólum landsins er mikilvægt að þar sé tryggt að kennsla, starfshættir og stuðningsúrræði veiti öllum jöfn tækifæri.“ Aðgangur að hollu og góðu fæði ætti ekki að vera undanskilinn.

Niðurgreiddar skólamáltíðir eru sérstaklega mikilvægar börnum sem koma frá efnaminni heimilum og þeim sem þurfa að sækja framhaldsskóla langt frá heimili sínu, en þau börn eru oft í viðkvæmari stöðu en önnur.

Forsætisráðherra vakti athygli á gjaldfrjálsum skólamáltíðum í óundirbúnum fyrirspurnartíma 16. október sl. Þar nefndi hún niðurgreiðslu skólamáltíða sérstaklega sem eitt þeirra mála sem mikilvæg gætu talist til að hlúa betur að börnum sem búa við fátækt og teldi hún ánægjulegt „að sjá sveitarfélögin taka þessi mál og setja á borðið sem sín stóru málefni.“

Með samþykkt þingsályktunartillögunnar gæti ríkisvaldið einnig stigið mikilvægt skref og axlað sinn hluta ábyrgðar á niðurgreiddum skólamáltíðum barna og komið til móts við þá ábyrgð sem sveitarfélögin hafa að hluta til axlað.