Auðlindakönnun í öllum landshlutum Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 727

1991–92. – 1061 ár frá stofnun Alþingis.

115. löggjafarþing. – 469 . mál.

727. Tillaga til þingsályktunar um auðlindakönnun í öllum landshlutum.

Flm.: Kristín Ástgeirsdóttir, Kristín Einarsdóttir, Jóna Valgerður Kristjánsdóttir,

Ingibjörg Sólrún Gísladóttir, Ragnhildur Eggertsdóttir.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að láta framkvæma auðlindakönnun í öllum kjördæmum landsins sem taki til allra þeirra þátta sem kunna að nýtast til atvinnusköpunar, jafnt kvenna sem karla. Verði könnunin unnin í samstarfi við sérfræðinga, sveitarstjórnir og heimamenn þannig að tryggja megi sem bestan árangur.

Greinargerð.

Í fyrsta sinn í rúma tvo áratugi standa Íslendingar frammi fyrir vaxandi atvinnuleysi sem kann að verða varanlegt verði ekki gripið til raunhæfra aðgerða. Margar atvinnugreinar eiga í miklum erfiðleikum. Minnkandi afli veldur samdrætti í sjávarútvegi auk þess sem fiskvinnslan virðist í auknum mæli vera að færast út á sjó. Fiskeldi hefur brugðist vonum. Breytingar og tækninýjungar, m.a. í landbúnaði, valda því að störfum fækkar. Þeir alþjóðasamningar, sem kunna að vera fram undan, geta ýmist valdið enn meiri samdrætti, svo sem í landbúnaði (GATT-samningarnir), eða að aukinn fjöldi útlendinga leiti eftir störfum hér á landi (EES-samningurinn), en þeir fela einnig í sér ýmsa möguleika til nýjunga í atvinnulífi. Þá hefur allt of litlu fé verið varið til hvers kyns rannsókna sem hefðu getað leitt til atvinnusköpunar.

Stjórnvöld hafa mjög einblínt á stóriðju sem allsherjarlausn og varið miklum tíma og fé til að lokka stórfyrirtæki hingað til lands án árangurs. Afleiðingin af öllu þessu er sú að mjög brýnt er að kanna til hlítar alla hugsanlega möguleika til atvinnusköpunar, safna saman þeim hugmyndum og könnunum sem gerðar hafa verið á undanförnum árum, draga fram það sem nýtilegt er og ýta undir frumkvæði fólks um allt land sem oft þekkir best möguleika síns héraðs.

Möguleikarnir eru margir. Ferðaþjónusta hefur verið vaxandi atvinnugrein á undanförnum árum. Þar er mikið verk að vinna í skipulagningu, auk þess sem kanna þarf nýja möguleika, t.d. minjagripagerð, ullarvinnsla í hágæðaflokki, heilsulindir, ylrækt og ný skoðun á nýtingu orkulinda, smáiðnaður, athugun á jarðefnum til efnavinnslu, fullnýting sjávarafla, ónýttur sjávarafli o.s.frv. Allt kemur þetta til greina við athugun á nýjungum í atvinnulífinu. Tækifærin eru mörg ef menn ganga til verks með opnum huga og með það að leiðarljósi að margt smátt gerir eitt stórt.

Það er lífsnauðsynlegt fyrir framtíð þjóðarinnar að í alvöru verði hugað að atvinnu fyrir þá stóru hópa ungs fólks sem koma út á vinnumarkaðinn á næstu árum og áratugum svo og þá sem missa vinnuna. Það má minna á að í löndum Evrópu og í Bandaríkjunum hefur verið mestur vöxtur í smáfyrirtækjum þar sem einstaklingar eða litlir samvinnuhópar eru að vinna úr hugmyndum sínum, framleiða varning eða bjóða upp á einhvers konar þjónustu. Fjölbreytnin er hinn mikli kostur.

Öldum saman hefur fiskurinn staðið undir þörfum okkar fyrir þær lífsnauðsynjar sem við höfum þurft að kaupa af öðrum þjóðum, svo og þann munað sem við höfum leyft okkur. Við höfum alltaf getað mætt auknum kröfum með því að sækja meiri fisk í sjávardjúpin. Nú erum við komin að ystu mörkum. Við höfum gengið á höfuðstólinn, auðlindir okkar standa ekki lengur undir sívaxandi kröfum til lífsins. Tími er kominn til að hægja á ferðinni, enda nauðsynlegt vegna framtíðarinnar. Eigi okkur að takast að halda uppi fullri atvinnu, mannsæmandi launum og jöfnuði þegnanna verður eitthvað nýtt að koma til. Þessi tillaga er til þess flutt að menn hefjist handa þegar í stað, kanni alla hugsanlega möguleika til atvinnusköpunar, komi hugmyndum á framfæri og ýti undir frumkvæði, jafnt ríkisvalds, sveitarfélaga, samtaka, fyrirtækja og einstaklinga. Það má engan tíma missa, nú verður að virkja hugvitið.