Efling björgunarskipaflota Landsbjargar Nefndarálit - þingskjal nr. 1311

149. löggjafarþing 2018–2019.

Þingskjal 1311 - 125. mál.

Síðari umræða.

Nefndarálit með frávísunartillögu um tillögu til þingsályktunar um eflingu björgunarskipaflota Landsbjargar.

Frá umhverfis- og samgöngunefnd.

Nefndin hefur fjallað um málið og fengið á sinn fund Ásgrím L. Ásgrímsson frá Landhelgisgæslu Íslands og Jón Svanberg Hjartarson frá Slysavarnafélaginu Landsbjörg.

Nefndinni bárust umsagnir frá Hafnasambandi Íslands, Landssambandi smábátaeigenda, Samtökum fyrirtækja í sjávarútvegi, Sjómannasambandi Íslands og Slysavarnafélaginu Landsbjörg.

Með tillögunni er lagt til að ríkisstjórninni verði falið að stuðla að endurnýjun stærri björgunarskipa Slysavarnafélagsins Landsbjargar með fjárframlagi úr ríkissjóði sem nemi allt að 100 millj. kr. á ári næstu tíu árin. Slysavarnafélagið Landsbjörg verði ábyrgt fyrir rekstri skipanna með sambærilegum hætti og nú er.

Umsagnaraðilar tóku allir undir efni tillögunnar og töldu endurbætur á skipaflota félagsins nauðsynlegar og löngu tímabærar.

Fyrir nefndinni kom fram að björgunarskip félagsins eru flest á bilinu 30–40 ára gömul en þau eru 13 talsins. Þau séu viðhaldsfrek og í raun barn síns tíma. Ljóst sé að það þurfi að endurnýja helming flotans á næstu fimm árum. Þá þurfi að vera búið að endurnýja öll skipin innan tíu ára. Á fundi nefndarinnar kom jafnframt fram að skipin sinntu 50 útköllum á síðasta ári, þar af 29 útköllum þar sem neyðarástand ríkti. Mikilvægi skipanna við björgun á sjó er ótvírætt að mati nefndarinnar og skiptir sköpum að skipin standist nútímakröfur, m.a. um ganghraða, til að tryggja lágmarksviðbragðstíma við leit og björgun. Miklar framfarir hafa orðið á hönnun og smíði skipa í þessu tilliti á undanförnum árum og telur nefndin nauðsynlegt að skip sem ætluð eru til björgunar sitji ekki eftir heldur njóti hags af þeirri þróun.

Heildarkostnaður endurnýjunar skipaflotans er áætlaður um 2 milljarðar kr. og er ljóst að slík fjárfesting verður ekki gerð með sjálfsaflafé einu. Nefndin tekur undir sjónarmið flutningsmanna tillögunnar um að eðlilegt sé að ríkið komi að fjármögnun verkefnisins, þ.e. allt að helmingi kostnaðar þess, en ljóst er að útgjöld ríkissjóðs vegna þess verða umtalsverð. Þar sem ekki er búið að greina endanlegan kostnað verkefnisins og þar með hlut ríkisins telur nefndin rétt að málið verði útfært nánar, skipulagt og unnið í samstarfi við Slysavarnafélagið Landsbjörg. Í ljósi þess að um háar fjárhæðir er að ræða leggur nefndin áherslu á að vandað sé til verka og viðeigandi reglum og sjónarmiðum, svo sem um útboð og skynsamlega nýtingu opinbers fjár, sé fylgt við útfærslu verkefnisins.

Málið snertir starfssvið nokkurra ráðuneyta, þar á meðal samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneytis, dómsmálaráðuneytis og fjármála- og efnahagsráðuneytis. Að mati nefndarinnar er æskilegt að forsætisráðherra, sem gegnir samræmingar- og samhæfingarhlutverki að því er varðar samstarf ráðuneyta, taki málið til skoðunar og tryggi þessu brýna verkefni framgang og fjármagn landsmönnum öllum til heilla.

Samkvæmt framangreindu leggur nefndin til að þingsályktunartillögunni verði vísað til ríkisstjórnarinnar.

Vilhjálmur Árnason, Rósa Björk Brynjólfsdóttir og Bergþór Ólason voru fjarverandi við afgreiðslu málsins en skrifa undir álitið í samræmi við 4. mgr. 18. gr. starfsreglna fyrir fastanefndir Alþingis.

Björn Leví Gunnarsson, áheyrnarfulltrúi í nefndinni, er samþykkur áliti þessu.

Alþingi, 3. apríl 2019.