Heilbrigðisáætlun Nefndarálit - þingskjal nr. 758

146. löggjafarþing 2016–2017.

Þingskjal 758 - 57. mál.

Síðari umræða.

Nefndarálit með breytingartillögu um tillögu til þingsályktunar um gerð heilbrigðisáætlunar.

Frá velferðarnefnd.

Nefndin hefur fjallað um málið og fengið á sinn fund Maríu Heimisdóttur og Sigríði Gunnarsdóttur frá Landspítalanum, Margréti Júlíu Rafnsdóttur og Þóru Jónsdóttur frá Barnaheillum, Evu Hjörtínu Ólafsdóttur frá Félagi íslenskra hjúkrunarfræðinga, Ellen Calmon og Stefán Vilbergsson frá Öryrkjabandalagi Íslands, Önnu Björgu Aradóttur og Leif Bárðarson frá embætti landlæknis og Henný Hinz frá Alþýðusambandi Íslands. Á símafundi voru Bjarni Jónsson, Hildigunnur Svavarsdóttir og Sigurður Einar Sigurðsson frá Sjúkrahúsinu á Akureyri. Umsagnir bárust frá Alþýðusambandi Íslands, Barnaheillum, Félagi íslenskra hjúkrunarfræðinga, embætti landlæknis, Landspítalanum, Persónuvernd, Sjúkrahúsinu á Akureyri og Öryrkjabandalagi Íslands.

Markmið þingsályktunartillögu þessarar er að vinna að heilbrigðisáætlun fyrir Ísland. Undanfarið hefur samfélagið kallað á bætt heilbrigðiskerfi og var það mjög áberandi í aðdraganda síðustu alþingiskosninga. Ákall samfélagsins sýnir fram á mikilvægi stefnumótunar í heilbrigðismálum og nauðsyn þess að halda áfram að veita fé til málaflokksins en með markvissum hætti. Í greinargerð með þingsályktunartillögunni er vitnað í McKinsey-skýrsluna sem kom út haustið 2016 þar sem fram kemur að heildarframlög til heilbrigðismála á Íslandi árið 2014 hafi verið lægri en annars staðar á Norðurlöndum, að Finnlandi undanskildu.

Á fundum nefndarinnar með gestum kom heilbrigðisáætlun til ársins 2020, sem er í vinnslu hjá velferðarráðuneytinu, til umræðu. Helsta gagnrýni gesta var sú að lítið samráð hafi verið haft við fagaðila við gerð áætlunarinnar innan ráðuneytisins. Nefndin leggur áherslu á að ríkt samráð verði haft við fagaðila innan heilbrigðiskerfisins við vinnslu heilbrigðisáætlunar í ráðuneytinu. Það er mat nefndarinnar að fagfólk hafi góða yfirsýn yfir málaflokkinn og þekki best til veikleika og styrkleika viðbúnaðar.

Flestir umsagnaraðilar voru á þeirri skoðun að hraða bæri málinu eins og unnt væri. Nefndin tekur undir þau orð og leggur til að í tillögugreininni verði vísað í þá vinnu sem nú er unnin innan ráðuneytisins. Þá vill nefndin að Alþingi sé upplýst um framgang málsins.

Að teknu tilliti til þess sem að framan segir leggur nefndin til að tillagan verði samþykkt með eftirfarandi

BREYTINGU:

1. Tillögugreinin orðist svo:

Alþingi ályktar að fela heilbrigðisráðherra að halda áfram vinnu við gerð heilbrigðisáætlunar og leggja hana fyrir Alþingi eins fljótt og mögulegt er. Í áætluninni verði verkferlar innan heilbrigðiskerfisins skýrðir og þar komi fram hvaða aðilar eigi að veita þjónustu innan kerfisins. Skilgreint verði hvaða þjónustu eigi að veita á Landspítalanum, hvaða þjónustu eigi að veita á heilbrigðisstofnunum víða um landið og hvaða þjónustu einkaaðilar eigi að hafa möguleika til að sinna og hvort það sé hagkvæmt og æskilegt. Áætlunin taki tillit til landfræðilegra þátta eins og samgangna og fjarlægða milli byggðarlaga. Jafnt aðgengi að heilbrigðisþjónustu án tillits til búsetu verði einnig tryggt með öflugri utanspítalaþjónustu. Jafnframt verði tekið tillit til forvarna, lýðheilsu, íbúaþróunar á starfssvæðum heilbrigðisstofnana, aldurssamsetningar íbúa, staðsetningar sjúkrabifreiða, aðgangs að sjúkraflugi og fjölda ferðamannastaða og sumarhúsabyggða. Í áætluninni komi einnig fram hvort og hvaða sóknarfæri séu í því að nýta auð sjúkrarými á heilbrigðisstofnunum á landsbyggðinni og létta þar með álagi af Landspítala. Við gerð þessarar heilbrigðisáætlunar verði haft samráð við fagfólk víðs vegar af landinu, helstu hagsmunaaðila og notendur. Velferðarnefnd Alþingis verði reglubundið upplýst um framgang málsins.

Fjármála- og efnahagsráðuneytið og mennta- og menningarmálaráðuneytið komi að vinnu við gerð heilbrigðisáætlunar til að tryggja fjármagn til málaflokksins og menntun fagfólks í heilbrigðisgreinum.

Markviss vinna að heilbrigðisáætlun hefjist strax á árinu 2017. Alþingi verði upplýst um framgang málsins eigi síðar en í upphafi haustþings 2017 og síðan með reglulegu millibili þar til verkinu er lokið.

2. Fyrirsögn tillögunnar orðist svo: Tillaga til þingsályktunar um gerð heilbrigðisáætlunar.

Alþingi, 5. maí 2017.