Íþróttasjóður ríkisins Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 855

1992–93. – 1062 ár frá stofnun Alþingis.

116. löggjafarþing. – 503 . mál.

855. Tillaga til þingsályktunar um eflingu Íþróttasjóðs ríkisins.

Flm.: Ingibjörg Pálmadóttir, Stefán Guðmundsson,

Jón Kristjánsson, Finnur Ingólfsson.

Alþingi ályktar að fela menntamálaráðherra að skipa nefnd er hafi það verkefni að gera tillögu um hvernig best verði staðið að eflingu Íþróttasjóðs ríkisins. Markmið sjóðsins verði að styðja fram kvæmdir við íþróttamannvirki er fram fara á vegum íþróttafélaga eða samtaka þeirra. Í nefndinni skulu m.a. sitja fulltrúar tilnefndir af Íþróttasambandi Íslands, Ungmennafélagi Íslands og Sam bandi íslenskra sveitarfélaga. Nefndin skili af sér tillögum fyrir 1. október 1993.

Greinargerð.

Forsaga.

Árlega fram til ársins 1990 voru um 80 félögum veittir styrkir úr Íþróttasjóði ríkisins til að mæta stofnkostnaði við uppbyggingu íþróttamannvirkja. Jafnframt fór fram á vegum sjóðsins úttekt á við komandi mannvirkjum til að þau stæðust alþjóðlega staðla um æfingar og kappleiki. Styrkir þessir námu 40% af framkvæmda- og stofnkostnaði, en greiðsla dróst oft úr hömlu. Í fjárlögum 1993 er aðeins gert ráð fyrir 14 millj. kr. til þessara framkvæmda.

Með breytingu á lögum um verkaskiptingu ríkis og sveitarfélaga, nr. 87/1989, og nýrri reglugerð fyrir sjóðinn nr. 609/1989 var verksvið hans takmarkað verulega og sveitarfélögum ætlað að byggja íþróttamannvirki í þágu skóla og til almenningsnota. Einnig var gert ráð fyrir að sveitarstjórnir veittu byggingarstyrki til íþróttafélaga og íþróttasamtaka eftir því sem ákveðið væri í fjárhagsáætlun sveitarfélaga hverju sinni.

Tilgangur - helstu kostir.

1 . Sveitarfélög eru misjafnlega í stakk búin til að takast á við framangreind verkefni. Þau sveitarfélög, sem verr eru sett, hafa litla möguleika á að leggja fram fjármuni í þessum tilgangi. Fram lög sveitarfélaga til íþrótta- og æskulýðsmála eru mjög mismunandi. Árið 1990 voru þau í kaupstöðum frá 2.225 kr. á íbúa og allt upp í 8.765 kr á íbúa, sjá meðfylgjandi súlurit. Í minni sveitarfélögum var þessi munur enn meiri og nokkur dæmi eru þess að sveitarfélög leggi ekkert til þessara mála. Ljóst er því að íbúar landsins sitja ekki við sama borð hvað þetta snertir. Með 15% framlagi Íþróttasjóðs ríkisins næðist nokkur jöfnuður að þessu leyti.

2 . Eftir fyrrnefnda lagabreytingu hafa allnokkur hinna stærri sveitarfélaga gert samninga við íþróttahreyfingu síns byggðarlags um uppbyggingu íþróttamannvirkja þar sem kveðið er á um að sveitarfélagið leggi fram 75–80% framkvæmdakostnaðar, en viðkomandi íþróttafélag 20–25%. Ljóst er að íþróttafélög, sem greiða ferðakostnað, laun þjálfara og önnur útgjöld er íþróttastarfi fylgja, munu eiga í miklum erfiðleikum með að safna saman fjármunum fyrir 20–25% af framkvæmdakostnaði við íþróttamannvirki. Víða mun slíkt ekki nást nema með því að stórhækka æfingagjöld, en flestir virkir félagar íþróttasamtakanna eru börn og skólafólk sem hafa lítið eða ekkert fé til ráðstöfunar. Styrkir frá Íþróttasjóði ríkisins mundu því leysa mikinn vanda. Æskilegt væri að styrkirnir næmu a.m.k. 15% af kostnaði við gerð íþróttamannvirkja og greiddust ári eftir að framkvæmda- og stofnkostnaður félli til.

3 . Áður fyrr þurfti samþykki stjórnar sjóðsins fyrir hverju mannvirki er sjóðurinn studdi. Áður en til samþykktar kom fór íþróttafulltrúi ríkisins yfir allar teikningar og bar þær saman við al þjóðlega staðla. Oft þurfti að breyta teikningum eftir þá úttekt. Með þessu móti var tryggt að byggð voru vönduð mannvirki og kom mun síður til kostnaðarsamra breytinga og endurbóta eftir á. Nú fer engin slík úttekt eða ráðgjöf fram. Ljóst er að þörfin er fyrir hendi og hafa ÍSÍ og KSÍ hvort um sig skipað mannvirkjanefnd í þessu skyni. Sömuleiðis hefur Samband íslenskra sveitarfélaga komið á fót vísi að ráðgjöf í þessu augnamiði. Eðlilegt er að slík ráðgjöf og úttekt fari fram á einum stað, en að öðrum kosti gæti þurft að bera sama fjölnota íþróttamannvirki undir margar nefndir, t.d. ef hvert sérsamband innan ÍSÍ kæmi sér upp mannvirkjanefnd. Með því að tengja ráðgjöf og úttekt samþykki stjórnar Íþróttasjóðs er tryggt að vönduð úttekt fari fram á hverju mannvirki sem stjórnin samþykkir.

4 . Rétt er að hafa í huga að með auknum rannsóknum er að koma æ betur í ljós að íþróttir koma í veg fyrir margháttaða sjúkdóma og draga úr streitu og þunglyndi. Rannsóknir sýna einnig að börnum og unglingum, sem stunda íþróttir, er ekki eins hætt við félagslegum vandamálum sem í æ ríkari mæli setja svip sinn á þjóðlífið.

5 . Á undanförnum árum hefur íþróttakennsla í skólum verið dregin saman í sparnaðarskyni. Á sama tíma hefur innivera barna og unglinga aukist verulega vegna sjónvarpsgláps og tölvu leikja. Rík ástæða er því til að styðja íþróttastarf sem fram fer á vegum frjálsra félaga eða sam taka þeirra og stuðla á þann hátt að aukinni hreysti æskunnar.

(Súlurit ekki tiltækt.)