arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Endurskoðun laga um rekstur heilbrigðisstofnana Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 216

1988. – 1058 ár frá stofnun Alþingis.

111. löggjafarþing. – 185 . mál.

Sþ.

216. Tillaga til þingsályktunar um endurskoðun laga og reglugerða um rekstur heilbrigðisstofnana.

Flm.: Óli Þ. Guðbjartsson, Guðni Ágústsson, Guðmundur H. Garðarsson,

Geir Gunnarsson, Þórhildur Þorleifsdóttir, Árni Gunnarsson.

Alþingi ályktar að fela heilbrigðis- og tryggingamálaráðherra að skipa nefnd til að endurskoða lög og reglugerðir um rekstur hvers konar heilbrigðisstofnana á vegum hins opinbera.

Endurskoðunin skal ná til allra heilbrigðisstofnana, hvort sem þær eru reknar af sveitarfélögum eða ríki ellegar sem sjálfseignarstofnanir með styrk úr ríkissjóði.

Nefndinni er ætlað að skila tillögum um aukna hagkvæmni í rekstri án þess að í nokkru sé slakað á kröfum um eins góða þjónustu þessara stofnana eins og tök eru á.

Greinargerð.

Mikil og jákvæð þróun hefur orðið í uppbyggingu og rekstri hvers konar heilbrigðisstofnana hér á landi á undanförnum árum. Langflestar þessara stofnana eru reknar samkvæmt lögum nr. 59/1983, um heilbrigðisþjónustu, og reglugerðum í tengslum við þá löggjöf. Þau lög eru um störf allra heilbrigðisstétta í landinu og flestar tegundir heilbrigðisstofnana, svo sem sjúkrahús og heilsugæslustöðvar.

Kostnaðarskipting samkvæmt þessum lögum er 85% frá ríki og 15% frá sveitarfélögum til byggingar og reksturs þessara stofnana.

Það lætur því að líkum að hér er um að ræða langstærsta útgjaldalið fjárlaga á hverju ári. T.d. eru útgjöldin áætluð á næsta fjárlagaári 29,6 milljarðar kr. til heilbrigðis- og tryggingamála eða 38,88% útgjalda A-hluta ríkissjóðs.

Þá er rétt að minna á verulega breytingu sem unnið hefur verið að undanfarin ár á þessum vettvangi, en það er að hverfa frá daggjaldakerfi og reka stofnanir þess í stað á föstum fjárlögum. Sú þróun er að vísu enn í miðjum klíðum.

Loks er þess að geta að veruleg aukning er fyrirsjáanleg í þessum málaflokki með auknum fjölda aldraðra og hvers konar þjónustustofnunum þeim ætluðum.

Það gefur því auga leið að miklu máli skiptir að fjármagnið nýtist svo vel sem kostur er og eðlilegrar samræmingar sé gætt þannig að hagsmunir þeirra, sem þjónustunnar eiga að njóta, séu ætíð í fyrirrúmi. Í þeim tilgangi er tillaga þessi til þingsályktunar flutt.
Samkomulag um loðnuveiðar Norðmanna Nefndarálit - þingskjal nr. 219

1988. – 1058 ár frá stofnun Alþingis.

111. löggjafarþing. – 157 . mál.

Sþ.

219. Nefndarálit um till. til þál. um staðfestingu samkomulags um loðnuveiðar Norðmanna.

Frá utanríkismálanefnd.

Nefndin hefur rætt málið og leggur til að samkomulagið við Norðmenn frá 1. desember sl. verði samþykkt.

Alþingi, 12. des. 1988.

Jóhann Einvarðsson,

Kjartan Jóhannsson,

Hjörleifur Guttormsson,

form., frsm.

varaform.

fundaskr.

Ey. Kon. Jónsson.

Kristín Einarsdóttir.

Birgir Ísl. Gunnarsson.

Guðmundur G. Þórarinsson.
Sjálfseignarstofnanir Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 24

1988. – 1058 ár frá stofnun Alþingis.

111. löggjafarþing. – 24 . mál.

Sþ.

24. Tillaga til þingsályktunar um setningu laga um sjálfseignarstofnanir.

Flm.: Guðrún J. Halldórsdóttir, Danfríður Skarphéðinsdóttir,

Guðrún Agnarsdóttir, Kristín Einarsdóttir, Kristín Halldórsdóttir,

Málmfríður Sigurðardóttir.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að setja á stofn starfsnefnd er vinni að samningu rammalöggjafar um sjálfseignarstofnanir.

Greinargerð.

Það eignar- og rekstrarform, sem sjálfseignarstofnun nefnist, hefur alllengi verið við lýði á Íslandi, en ekki hefur verið sett nein almenn löggjöf þar að lútandi. Þó eru til lög um ýmsar einstakar sjálfseignarstofnanir, svo sem lýðháskólann í Skálholti og Verslunarskólann, en aðrar sjálfseignarstofnanir starfa eftir lögum sem ekki fjalla beint um þær eða eftir hefðum og samningum, svo sem skóli Ísaks Jónssonar og sjálfseignarstofnun St. Jósefsspítala (Landakotsspítali).

Á síðustu árum hefur sjálfseignarstofnunum fjölgað allmikið og þróun mála virðist stefna í þá átt enn um sinn. Því er aukin þörf á almennri rammalöggjöf um starfsemi slíkra stofnana, rekstur þeirra og ábyrgð rekstraraðila, réttarstöðu stjórnenda o.s.frv.

Ljóst er að sjálfseignarstofnanir geta verið og eru ólíkar að gerð, markmiðin mismunandi og í ýmsum tilvikum þarf að setja sérákvæði um þær, en brýnt er að almenn mörkun laga og reglna um þessa starfsemi verði gerð.
Umhverfisfræðsla Nefndarálit - þingskjal nr. 249

1988. – 1058 ár frá stofnun Alþingis.

111. löggjafarþing. – 6 . mál.

Sþ.

249. Nefndarálit um till. til þál. um umhverfisfræðslu.

Frá félagsmálanefnd.

Fyrir nefndinni lágu umsagnir um sama mál, sem flutt var á síðasta þingi, frá Kennarasambandi Íslands, Hinu íslenska kennarafélagi og fræðslustjórum Vesturlands, Vestfjarða og Suðurlands þar sem jákvætt er tekið undir efni tillögunnar.

Á fund nefndarinnar komu frá Náttúruverndarráði Þóroddur Þóroddsson framkvæmdastjóri og Sigurður Á. Þráinsson líffræðingur og frá menntamálaráðuneytinu Þorvaldur Örn Árnason námsstjóri. Lögðu þessir aðilar fram skriflegar álitsgerðir þar sem hvatt er til aðgerða á sviði umhverfisfræðslu.

Málið var rætt á fjórum fundum og varð nefndin sammála um að leggja til að tillagan verði samþykkt með breytingu sem flutt er á sérstöku þingskjali.

Alþingi, 15. des. 1988.

Hjörleifur Guttormsson,

Eiður Guðnason,

Guðmundur Ágústsson.

form., frsm.

fundaskr.

Birgir Ísl. Gunnarsson.

Hreggviður Jónsson.

Þórhildur Þorleifsdóttir.

Alexander Stefánsson.
Umhverfisfræðsla Breytingartillaga - þingskjal nr. 250

1988. – 1058 ár frá stofnun Alþingis.

111. löggjafarþing. – 6 . mál.

Sþ.

250. Breytingartillaga við till. til þál. um umhverfisfræðslu.

Frá félagsmálanefnd.

Tillgr. orðist svo:

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að auka og samræma fræðslu um umhverfismál í skólum, m.a. í tengslum við endurskoðun á aðalnámskrá grunnskóla og þróun námsefnis fyrir framhaldsskóla, svo og fyrir almenning í samvinnu við opinbera aðila, fjölmiðla og félagasamtök.
Menningarsjóður félagsheimila Nefndarálit - þingskjal nr. 253

1988. – 1058 ár frá stofnun Alþingis.

111. löggjafarþing. – 32 . mál.

Sþ.

253. Nefndarálit um till. til þál. um eflingu Menningarsjóðs félagsheimila.

Frá félagsmálanefnd.

Málið var rætt á fjórum fundum nefndarinnar. Fyrir lágu umsagnir um samhljóða þingsályktunartillögu á síðasta þingi frá Fjórðungssambandi Norðlendinga og Sambandi sveitarfélaga í Austurlandskjördæmi, svo og skrifleg greinargerð frá Menningarsjóði félagsheimila. Umsögn barst frá stjórn Bandalags íslenskra leikfélaga. Þessir aðilar taka undir markmið tillögunnar.

Til viðræðu við nefndina komu Sigurður Þorsteinsson frá Ungmennafélagi Íslands og Kristinn Hallsson frá menntamálaráðuneytinu.

Nefndin hafði til hliðsjónar drög að frumvarpi um breytingu á verkaskiptingu ríkis og sveitarfélaga. Þar kemur m.a. fram að áformað er að leggja niður Félagsheimilasjóð en kveðið á um að Menningarsjóður félagsheimila starfi áfram og renni til hans 10% af skemmtanaskatti. Það hefði í för með sér verulega aukningu á tekjum sjóðsins frá því sem verið hefur.

Í ljósi þessara áformuðu breytinga telur nefndin rétt að ríkisstjórnin beiti sér fyrir endurskoðun lagaákvæða um sjóðinn með það að markmiði að hann stuðli betur en nú er að aukinni menningarstarfsemi á landsbyggðinni.

Nefndin flytur á sérstöku þingskjali breytingartillögu við málið og mælir með samþykkt tillögunnar svo breyttrar.

Alþingi, 15. des. 1988.

Hjörleifur Guttormsson,

Eiður Guðnason,

Guðni Ágústsson.

form., frsm.

fundaskr.

Birgir Ísl. Gunnarsson.

Hreggviður Jónsson.

Þórhildur Þorleifsdóttir.

Alexander Stefánsson.
Menningarsjóður félagsheimila Breytingartillaga - þingskjal nr. 254

1988. – 1058 ár frá stofnun Alþingis.

111. löggjafarþing. – 32 . mál.

Sþ.

254. Breytingartillaga við till. til þál. um eflingu Menningarsjóðs félagsheimila.

Frá félagsmálanefnd.

Tillgr. orðist svo:

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að endurskoða lagaákvæði um Menningarsjóð félagsheimila samhliða breytingum á verkaskiptingu ríkis og sveitarfélaga með það að markmiði að sjóðurinn stuðli betur en nú er að aukinni menningarstarfsemi á landsbyggðinni.
Samkomulag um loðnuveiðar Norðmanna Þingsályktun - þingskjal nr. 256

111. löggjafarþing 1988–1989.

Nr. 1/111.

Þskj. 256 - 157. mál.

Þingsályktun um staðfestingu samkomulags um loðnuveiðar Norðmanna.

Alþingi ályktar að heimila ríkisstjórninni að staðfesta fyrir Íslands hönd samkomulag milli Íslands og Noregs um loðnuveiðar norskra veiðiskipa innan íslenskrar fiskveiðilögsögu á loðnuvertíðinni 1988–1989.

Samþykkt á Alþingi 15. desember 1988.
Samningur um stofnun norræns þróunarsjóðs Nefndarálit - þingskjal nr. 267

1988. – 1058 ár frá stofnun Alþingis.

111. löggjafarþing. – 174 . mál.

Sþ.

267. Nefndarálit um till. til þál. um staðfestingu samnings um stofnun norræns þróunarsjóðs.

Frá utanríkismálanefnd.

Nefndin hefur rætt tillöguna og kallaði á sinn fund Björn Dagbjartsson, framkvæmdastjóra Þróunarsamvinnustofnunar Íslands.

Nefndin mælir með því að tillagan verði samþykkt.

Alþingi, 16. des. 1988.

Jóhann Einvarðsson,

Hjörleifur Guttormsson,

Kjartan Jóhannsson.

form., frsm.

fundaskr.

Ey. Kon. Jónsson.

Kristín Einarsdóttir.

Ragnhildur Helgadóttir.

Guðmundur G. Þórarinsson.
Norðurlandasamningar um starfsréttindi kennara Nefndarálit - þingskjal nr. 268

1988. – 1058 ár frá stofnun Alþingis.

111. löggjafarþing. – 173 . mál.

Sþ.

268. Nefndarálit um till. til þál. um staðfestingu tveggja Norðurlandasamninga um viðurkenningu starfsréttinda kennara.

Frá utanríkismálanefnd.

Nefndin hefur fjallað um tillöguna og mælir með að hún verði samþykkt.

Alþingi, 16. des. 1988.

Jóhann Einvarðsson,

Hjörleifur Guttormsson,

Kjartan Jóhannsson.

form., frsm.

fundaskr.

Kristín Einarsdóttir.

Ey. Kon. Jónsson.

Ragnhildur Helgadóttir.

Guðmundur G. Þórarinsson.
Vinnuvernd í verslunum Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 288

1988. – 1058 ár frá stofnun Alþingis.

111. löggjafarþing. – 205 . mál.

Sþ.

288. Tillaga til þingsályktunar um vinnuvernd í verslunum.

Flm.: Guðmundur H. Garðarsson, Danfríður Skarphéðinsdóttir, Halldór Blöndal,

Kristín Einarsdóttir.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að hefja undirbúning að setningu laga um vinnuvernd í verslunum.

Greinargerð.

Þingsályktunartillaga þessa efnis var lögð fram á síðasta þingi en náði ekki fram að ganga. Tillagan er því endurflutt í þeirri von að mál þetta fáist afgreitt á yfirstandandi þingi.

Óþarfi er að hafa langa greinargerð með þessari tillögu. Alkunna er að vinnuálag á verslunarfólk hefur aukist gífurlega á síðustu árum. Aukin almenn velmegun og breytt viðhorf í viðskiptum hafa leitt til þess að opnunartími verslana hefur lengst til muna og er nú svo komið að í ýmsum stórmörkuðum getur daglegur vinnutími fólks verið allt að 12–14 klst. fimm daga vikunnar. Þar við bætast 7–8 klst. á laugardögum. Þess eru dæmi að vinnuvikan komist í 70–80 klst. Þrátt fyrir ítarlegar viðræður fulltrúa launþega og vinnuveitenda í verslunum hefur enn ekki tekist að ná viðunandi samkomulagi um tilhögun vinnutíma í þessari grein. Stefnir í fullkomið óefni ef ekkert verður að gert til að tryggja hag fólksins í þessum efnum.

Með þessari þingsályktunartillögu er ekki stefnt að því að þrengja hag eða rekstrarstöðu verslunarfyrirtækja, heldur lögð sú skylda á Alþingi og ríkisstjórn að tryggja að verslunarfólki verði ekki misboðið með of miklu vinnuálagi, auk þess sem fjölskyldulífi þeirra er starfa við verslun verði ekki stefnt í voða vegna óheyrilega langs vinnutíma sex daga vikunnar allt árið um kring.

Víða erlendis hafa farið fram miklar umræður um sams konar vandamál og hér er við að stríða. Unnið hefur verið að setningu laga og útgáfu reglna sem m.a. eiga að veita verslunarfólki ákveðna vinnuvernd.

Alþingi Íslendinga og ríkisstjórn hljóta samkvæmt framansögðu að koma hér til skjalanna með setningu laga sem fela í sér ákveðna vinnuvernd fyrir verslunarfólk jafnframt því sem kröfum nútímans um aukna þjónustu er mætt á viðunandi hátt.
Íslenska skjaldarmerkið á Alþingishúsinu Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 30

1988. – 1058 ár frá stofnun Alþingis.

111. löggjafarþing. – 30 . mál.

Sþ.

30. Tillaga til þingsályktunar um að íslenska skjaldarmerkinu frá 1944, ásamt skjaldberum, verði komið fyrir á Alþingishúsinu í stað merkis Kristjáns níunda.

Flm.: Árni Gunnarsson.

Alþingi ályktar að fela forsetum þingsins að láta taka niður merki Kristjáns níunda Danakonungs, sem nú er á norðurhlið Alþingishússins, og láta koma þar fyrir íslenska skjaldarmerkinu frá 1944 ásamt skjaldberum: griðungi, bergrisa, gammi og dreka.

Greinargerð.

Á undanförnum árum og áratugum hafa nokkrir alþingismenn og fleiri látið í ljós þá skoðun sína að eðlilegt væri að hið fagra og löggilta skjaldarmerki þjóðarinnar frá 1944 fengi að prýða Alþingishúsið í stað merkis Kristjáns níunda Danakonungs.

Af ýmsum ástæðum hefur ekki verið gerð gangskör að þessum breytingum. Málið hefur reynst viðkvæmt, m.a. vegna sambandsslitanna við Dani, og nefnd hafa verið fagurfræðileg sjónarmið. Einnig hefur sú skoðun komið fram að Íslendingum væri hollt að minnast þess að þeir voru undir erlendum yfirráðum í nærri átta hundruð ár.

Flutningsmaður getur ekki fallist á þessi sjónarmið og telur ekki viðunandi að Alþingi Íslendinga komi saman undir merki erlends konungs. Í þessu felst engin biturð eða illvilji í garð dönsku krúnunnar eða dönsku þjóðarinnar yfirleitt, enda munu Danir láta sér í léttu rúmi liggja hvort merki Kristjáns konungs níunda er á Alþingishúsi Íslendinga eða ekki. En Alþingi á ekki að láta sér á sama standa. Það getur varla verið keppikefli æðstu stofnunar sjálfstæðrar þjóðar að hafa valdsmerki erlends konungs á húsi sínu.

Því hefur einnig verið borið við að húsafriðunarlög komi í veg fyrir þessar breytingar. Þetta er ekki rétt. Þótt Alþingishúsið sé í A-flokki friðaðra húsa er ekkert sem kemur í veg fyrir þessa breytingu sé hún gerð í samráði við og með samþykki húsafriðunarnefndar.

Í grein, sem birtist í Morgunblaðinu 28. janúar 1987 og er eftir Þorstein Halldórsson skjaldarmerkjafræðing, segir m.a.:

„Á Alþingishúsinu hengu frá upphafi (1881) tvö skjaldarmerki, þ.e. hið íslenska: silfraður, krýndur, flattur þorskur á rauðum grunni og hið danska: þrjú krýnd blá ljón á gulum feldi með rauðum hjörtum. Voru merkin á framhlið hússins, sitt hvoru megin fyrir ofan svalagluggana. Krýndi þorskurinn var tekinn niður árið 1904 og nýtt skjaldarmerki sett í hans stað: silfraður fálki á bláum grunni. Árið 1911 voru bæði merkin tekin niður og síðan hefur ekkert skjaldarmerki hangið utan á Alþingishúsinu.“

Þessar upplýsingar leiða hugann að því að alþingismönnum hefur fyrr á árum ekki þótt við hæfi að hafa eingöngu merki Kristjáns níunda á húsinu. Kanna mætti hvort ekki væri unnt að koma íslenska skjaldarmerkinu fyrir t.d. á svölum Alþingishússins ef mikil andstaða er við að fjarlægja merki Kristjáns níunda, sem þó verður að teljast ólíklegt.

Flutningsmaður telur fyllilega tímabært að Alþingi afgreiði þetta mál á þessu þingi.
Norðurlandasamningar um starfsréttindi kennara Þingsályktun - þingskjal nr. 312

111. löggjafarþing 1988–1989.

Nr. 2/111.

Þskj. 312 - 173. mál.

Þingsályktun um staðfestingu tveggja Norðurlandasamninga um viðurkenningu starfsréttinda kennara.

Alþingi ályktar að heimila ríkisstjórninni að staðfesta fyrir Íslands hönd eftirtalda Norðurlandasamninga sem undirritaðir voru í Reykjavík 29. september 1986:

1. Samning um sameiginlegan vinnumarkað kennara í bóklegum greinum, list- og verkmennta- og íþróttakennara og sérkennara í grunnskólum.

2. Samning um sameiginlegan vinnumarkað kennara í bóklegum greinum, list- og verkmennta- og íþróttakennara í framhaldsskólum.

Samþykkt á Alþingi 20. desember 1988.
Samningur um stofnun norræns þróunarsjóðs Þingsályktun - þingskjal nr. 313

111. löggjafarþing 1988–1989.

Nr. 3/111.

Þskj. 313 - 174. mál.

Þingsályktun um staðfestingu samnings um stofnun norræns þróunarsjóðs.

Alþingi ályktar að heimila ríkisstjórninni að staðfesta fyrir Íslands hönd samning milli Danmerkur, Finnlands, Íslands, Noregs og Svíþjóðar um stofnun norræns þróunarsjóðs sem gerður var í Stokkhólmi 3. nóvember 1988.

Samþykkt á Alþingi 20. desember 1988.
Umhverfisfræðsla Þingsályktun - þingskjal nr. 314

111. löggjafarþing 1988–1999.

Nr. 4/111.

Þskj. 314 - 6. mál.

Þingsályktun um umhverfisfræðslu.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að auka og samræma fræðslu um umhverfismál í skólum, m.a. í tengslum við endurskoðun á aðalnámskrá grunnskóla og þróun námsefnis fyrir framhaldsskóla, svo og fyrir almenning í samvinnu við opinbera aðila, fjölmiðla og félagasamtök.

Samþykkt á Alþingi 20. desember 1988.
Menningarsjóður félagsheimila Þingsályktun - þingskjal nr. 315

111. löggjafarþing 1988–1989.

Nr. 5/111.

Þskj. 315 - 32. mál.

Þingsályktun um eflingu Menningarsjóðs félagsheimila.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að endurskoða lagaákvæði um Menningarsjóð félagsheimila samhliða breytingum á verkaskiptingu ríkis og sveitarfélaga með það að markmiði að sjóðurinn stuðli betur en nú er að aukinni menningarstarfsemi á landsbyggðinni.

Samþykkt á Alþingi 20. desember 1988.
Hvalveiðistefna Íslendinga Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 40

1988. – 1058 ár frá stofnun Alþingis.

111. löggjafarþing. – 38 . mál.

Sþ.

40. Tillaga til þingsályktunar um endurskoðun á hvalveiðistefnu Íslendinga.

Flm.: Árni Gunnarsson.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að hefja þegar í stað endurskoðun á hvalveiðistefnu Íslendinga með það fyrir augum að stöðva vísindahvalveiðar um a.m.k. þriggja ára skeið. Sá tími verði notaður til að ljúka nauðsynlegum vísindarannsóknum, án veiða, og til aukinnar kynningar á málstað Íslendinga. Fulltrúum umhverfisverndarsamtaka verði gefinn kostur á að fylgjast með og taka þátt í þessum rannsóknum.

Greinargerð.

Með þessum tillöguflutningi er réttur Íslendinga til hvalveiða ekki vefengdur. Það er hins vegar ljóst að hinar svonefndu vísindahvalveiðar hafa þegar stórskaðað hagsmuni íslenskra útflutningsfyrirtækja og þjóðarinnar í heild vegna áróðurs umhverfisverndarmanna gegn hvalveiðum. Á því er veruleg hætta að þessi áróður eigi enn eftir að auka á erfiðleika Íslendinga við sölu fiskafurða og fleiri vörutegunda á erlendum markaði og geti haft neikvæð áhrif á ferðir útlendinga til Íslands. Þó vegur það þyngst að leiða má að því gild rök að hinn góði orðstír íslenskrar þjóðar erlendis hafi beðið hnekki.

Hvalveiðar hafa ekki lengur neina verulega efnahagslega þýðingu fyrir Íslendinga. Tekjur af sölu hvalafurða voru á síðasta ári um 0,6 af hundraði heildarútflutnings. Tekjutap þjóðarinnar, sem má rekja beint til áróðurs gegn hvalveiðum, er hins vegar umtalsvert og mun að öllu óbreyttu fara vaxandi. Alþingi og ríkisstjórn verða að horfast í augu við þessar staðreyndir og taka ákvarðanir í samræmi við þær.
Endurskoðun á varnarsamningi Íslands og Bandaríkjanna Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 55

1988. – 1058 ár frá stofnun Alþingis.

111. löggjafarþing. – 53 . mál.

Sþ.

55. Tillaga til þingsályktunar um endurskoðun á varnarsamningi milli lýðveldisins Íslands og Bandaríkjanna á grundvelli

Flm.: Ásgeir Hannes Eiríksson, Ingi Björn Albertsson,

Guðmundur Ágústsson, Júlíus Sólnes, Aðalheiður Bjarnfreðsdóttir.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að tilkynna ríkisstjórn Bandaríkjanna að Alþingi Íslendinga vilji endurskoða varnarsamning þjóðanna tveggja á grundvelli Norður-Atlantshafssamningsins. Að því loknu taki Alþingi varnarsamninginn til endurskoðunar og skal henni lokið fyrir árslok 1991.

Greinargerð.

Varnarsamningur þjóðanna tveggja er frá 5. maí árið 1951 og er því orðinn 37 ára gamall. Frá undirskrift hans hefur mikið vatn runnið til sjávar beggja megin Atlantsála. Þess vegna er eðlilegt að skoða samninginn reglulega í ljósi reynslunnar og eftir því sem aðstæður breytast, enda er hann ekki fullkominn frekar en önnur mannanna verk.

Varnarsamningurinn byggir á sáttmálanum um Norður-Atlantshafið sem þjóðir Atlantshafsbandalagsins skrifuðu undir 4. apríl 1949. Þýðingarmesta ákvæði sáttmálans fyrir Ísland er fimmta greinin svokallaða í kaflanum um erlent varnarlið í öðrum löndum bandalagsins. Þar er greint frá því hvernig varnarlið skuli bregðast við árás á gistilandið. Orðalag er þar svo loðið að ekki verður séð í fljótu bragði hvort varnarliðinu ber skylda til að verja landið frekar en það kærir sig um. Úr þessu þarf að fá skorið í eitt skipti fyrir öll og skýlausu ákvæði þar að lútandi verður að bæta inn í varnarsamning þjóðanna tveggja.

Einnig þarf að leggja fyrir heimild frá bandaríska þinginu til forseta Bandaríkjanna um að mega grípa tafarlaust til vopna ef ráðist er á Ísland. Ekki er víst að við höfum nægan tíma til að bíða eftir umfjöllun Bandaríkjaþings ef í harðbakkann slær.

Það er rétt að fá úr því skorið hvað orðalag í þriðju grein varnarsamningsins um þjóðerni manna í varnarliðinu þýðir í raun og veru. Einnig er sjálfsagt að skoða aðra grein samningsins um að Bandaríkjunum beri ekki skylda til að greiða Íslandi eða íslenskum þegnum eða öðrum mönnum gjald fyrir aðstöðu hér á landi. Fjölmargir liðir eru einnig í kaflanum um réttarstöðu liðs Bandaríkjanna og eignir þeirra sem rétt er að fara í gegnum og skoða rækilega.
Innflutningur á vörum á fölsuðum upprunaskírteinum Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 87

1988. – 1058 ár frá stofnun Alþingis.

111. löggjafarþing. – 85 . mál.

Sþ.

87. Tillaga til þingsályktunar um aðgerðir til að koma í veg fyrir innflutning á vörum á fölsuðum upprunaskírteinum.

Flm.: Ingi Björn Albertsson.

Alþingi ályktar að fela fjármálaráðherra að skipa nú þegar nefnd er hafi það hlutverk að leita leiða til þess að koma í veg fyrir innflutning á vörum á fölsuðum upprunaskírteinum. Nefndin skili fullmótuðum tillögum eigi síðar en 15. október 1989.

Greinargerð.

Hinn 14. jan. 1988 svöruðu þáverandi fjármála- og viðskiptaráðherrar fyrirspurn á þskj. 489 frá flutningsmanni þessarar tillögu um innflutning á vörum á fölsuðum upprunaskírteinum. Í svörum ráðherranna kom fram að nokkurs úrræðaleysis gætir gagnvart slíkum innflutningi. Þess vegna var tillagan lögð fram, en hlaut ekki afgreiðslu á síðasta þingi og er því endurflutt.

Prentað upp.
Sjónvarpssendingar um gervihnetti Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 88

1988. – 1058 ár frá stofnun Alþingis.

111. löggjafarþing. – 86 . mál.

Sþ.

88. Tillaga til þingsályktunar um beinar sjónvarpssendingar um gervihnetti.

Flm.: Ingi Björn Albertsson.

Alþingi ályktar að skora á menntamálaráðherra að fella brott síðasta málslið 2. mgr. 6. gr. reglugerðar nr. 70/1986, um útvarp samkvæmt tímabundnum leyfum, þannig að kynning og endursögn þular þurfi ekki að fylgja efni sem dreift er viðstöðulaust um gervihnött og sýnir atburði sem gerast í sömu andrá.

Greinargerð.

Tillaga þessi var lögð fram á síðasta þingi, en hlaut ekki afgreiðslu og er því endurflutt. Henni fylgdi svohljóðandi greinargerð:

Í 6. gr. reglugerðar nr. 70 11. febrúar 1986, um útvarp samkvæmt tímabundnum leyfum, segir svo:

„Útvarpsstöðvar skulu stuðla að almennri menningarþróun og efla íslenska tungu.

Efni á erlendu máli, sem sýnt er í sjónvarpi, skal jafnan fylgja íslenskt tal eða neðanmálstexti á íslensku eftir því sem við á hverju sinni. Það skal þó ekki eiga við, þegar í hlut eiga erlendir söngtextar eða þegar dreift er viðstöðulaust um gervihnött og móttökustöð fréttum eða dagskrárefni, er sýnir atburði, sem gerast í sömu andrá. Í síðastgreindu tilviki skal að jafnaði fylgja kynning eða endursögn þular.

Allt íslenskt tal og texti í útvarpi skal vera á lýtalausu máli.“

Í tillögu þessari er lagt til að niður falli síðasti málsliður 2. mgr.: „Í síðastgreindu tilviki skal að jafnaði fylgja kynning eða endursögn þular.“

Hér er aðeins farið fram á að það sé ekki skilyrði að endursögn þular eða kynning fari fram þegar um beinar útsendingar erlendis frá er að ræða. Engu síður verði það enn í höndum útsendingar- eða móttökuaðila hvort hann kýs að vera með kynningu eða endursögn á meðan á útsendingu stendur og þá í hve miklum mæli.

Það kannast flestir við hversu mikils útsending getur misst þegar þulir - misgóðir - eru að tala ofan í beina útsendingu. Nægir að minnast á Evrópusöngvakeppni sjónvarpsstöðva og ensku knattspyrnuna í þessu sambandi.

Einnig má minna á að fjöldi Íslendinga tekur við sjónvarpsefni með eigin móttökudiski beint í gegnum gervihnött þar sem allt efni er að sjálfsögðu ótextað og án endursagnar þular. Er eitthvert samræmi í þessu?