arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Skipasafn Íslands í Reykjanesbæ Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 323

139. löggjafarþing 2010–2011.

Þskj. 323 - 280. mál.

Tillaga til þingsályktunar um Skipasafn Íslands í Reykjanesbæ.

Flm.: Árni Johnsen, Björgvin G. Sigurðsson, Ragnheiður E. Árnadóttir,

Sigmundur Ernir Rúnarsson, Sigurður Ingi Jóhannsson, Unnur Brá Konráðsdóttir.

Alþingi ályktar að fela mennta- og menningarmálaráðherra að ganga til samninga við Reykjanesbæ um Skipasafn Íslands þar sem grunnur safnsins yrðu skipalíkön Gríms Karlssonar skipstjóra og módelsmiðs.

Greinargerð.

Við Íslendingar státum okkur oft af Snorra Sturlusyni og þætti hans í íslenskum fornbókmenntum og vekjum gjarnan athygli á því að hann hafi verið sagnamaður á heimsmælikvarða. Í sögu fiskiskipa Íslendinga eigum við okkar „Snorra Sturluson“ sem er Grímur Karlsson skipstjóri og módelsmiður í Njarðvíkum í Reykjanesbæ.

Fiskiskip eru stundum talin hafa anda, karma, þau séu háð örlögum og tilfinningu sem sjómenn bátsins leysa úr læðingi og leggja bátnum til. Skipalíkön Gríms bera í sér persónugerving reynslunnar og söguna hvernig Íslendingar komust til vits og ára, frá fátækt til velferðar, frá moldarkofum til best byggðu íbúðarhúsa jarðarinnar vegna sjósóknar við Ísland. Öll uppbygging Íslands á 20. öldinni er, meira og minna, í skjóli sjávarútvegsins sem gefur okkur 60% af þjóðartekjunum. Hver bátur á sína sögu, hver sjómaður. Hver bátur á Íslandsmiðum hefur verið hluti af gulli Íslendinga, gullmoli út af fyrir sig. Okkur ber heilög skylda til að rækta þessa sögu, fræða börn og unglinga, gesti og gangandi um hana og mikilvægi hennar, ekki síst í ljósi þess að Íslendingar eru eina sjálfstæða fiskveiðiþjóðin í allri Evrópu, eina þjóðin sem byggir sitt fyrst og fremst á sjávarútvegi.

Í Bátasafni Gríms Karlssonar í Duus-húsum í Reykjanesbæ eru nú á annað hundrað skipalíkön Gríms af íslenskum fiskibátum, en alls hefur Grímur smíðað á þriðja hundrað skipslíkön sem spanna öll tímabil fiskveiðisögu Íslands. Með útfærslu bátasafnsins og stækkun væri til að mynda hægt að sýna heilu bátshlutana, lúkar, vélarrými, brú, lest, borðsal, káetur, klefa, þilfar og fleira þannig að sýningargestir gætu upplifað stemninguna og aðstöðuna frá tíma til tíma. Ljósmyndir frá tímum fyrstu fiskiskipanna og til dagsins í dag þyrftu að vera ríkur þáttur í slíku safni. Bátasafn Gríms Karlssonar í Reykjanesbæ er einstakt í heiminum því ekki er vitað um neinn módelsmið sem hefur smíðað eins mörg skipalíkön, hvað þá fiskiskipaflota sem spannar útgerðarsögu heillar þjóðar.

Tíminn líður hratt og sagan má ekki fölna áður en búið er að koma henni í búning sem eftir stendur. Það er engin spurning að það yrði stórkostlegt fyrir sýningargesti að geta tekið sér sæti í lúkar fiskibáts með kaffibolla og kleinur, andað að sér lykt vélarrýmisins eða heyrt sögur af sjómönnum í brúnni, skoðað tæki og tól sem lifandi hendur hafa unnið með við harðskeyttustu aðstæður á jörðinni. Hvar sem söfn eru byggð upp í heiminum með metnaði og tilfinningu, anda þess sem áhersla er lögð á, þá eru þau atvinnuskapandi um leið og þau eru fróðleg og skemmtileg og skilja eitthvað eftir sem skiptir máli. Þau stækka umhverfi sitt og gera það verðmætara.
Úttekt á áhrifum Schengen-samstarfsins Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 324

139. löggjafarþing 2010–2011.

Þskj. 324 - 281. mál.

Tillaga til þingsályktunar um úttekt á áhrifum Schengen-samstarfsins.

Flm.: Árni Johnsen, Ásbjörn Óttarsson, Guðlaugur Þór Þórðarson,

Gunnar Bragi Sveinsson, Jón Gunnarsson, Sigurður Ingi Jóhannsson,

Tryggvi Þór Herbertsson, Vigdís Hauksdóttir.

Alþingi ályktar að fela dóms- og mannréttindamálaráðherra að láta gera ítarlega úttekt á áhrifum Schengen-samstarfsins á íslenskt þjóðfélag. Í úttektinni fælist m.a. að kanna skyldur Íslendinga og réttindi, kostnað við samstarfið, mannafla og tekjur af því.

Greinargerð.

Þátttaka Íslands í Schengen-samstarfinu hefur haft margvísleg áhrif á íslenskt samfélag, bæði jákvæð og neikvæð. Það fer ekki á milli mála að margir landsmenn óttast að neikvæðu áhrifin séu of mikil, opnunin óæskileg og kostnaðurinn mun meiri en tekjurnar. Minna má á að aðalkosturinn sem kynntur var af stjórnvöldum á sínum tíma í aðdraganda samstarfsins var sá að Íslendingar þyrftu ekki á vegabréfum að halda í ferðalögum milli Schengen-landa. Sá kostur vegur ekki þungt miðað við ýmislegt annað sem fylgir ferðamáta á Schengen-svæðum. Dómsmálaráðuneytið hefur af og til svarað spurningum alþingismanna um einhver atriði þess sem hér er rætt um, en mikilvægt er að vinnuhópur sem samanstæði af embættismönnum, talsmönnum í atvinnulífinu og verkalýðshreyfingunni legði hönd á plóginn til þess að kryfja þetta mál til mergjar. Embættismannaskýrsla er ekki nóg til þess að eyða öllum vafa.
Prestur á Þingvöllum Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 325

139. löggjafarþing 2010–2011.

Þskj. 325 - 282. mál.

Tillaga til þingsályktunar um prest á Þingvöllum.

Flm.: Árni Johnsen, Gunnar Bragi Sveinsson, Ragnheiður E. Árnadóttir,

Unnur Brá Konráðsdóttir, Vigdís Hauksdóttir.

Alþingi ályktar að fela dómsmála- og mannréttindaráðherra að semja við þjóðkirkjuna um fasta þjónustu prests tengda Þingvöllum og Þingvallakirkju þannig að guðsþjónustur megi vera þar allar helgar ársins.

Greinargerð.

Til skamms tíma var fast prestsembætti á Þingvöllum en með aflagningu þess setti þjóðkirkjan og eins íslenska þjóðin ofan. Á Þingvöllum slær Íslandsklukkan og gamla litla kirkjan er tákn um auðmýkt, lítillæti og þakklæti íslensku þjóðarinnar fyrir kristnina, þann sið sem tekinn var upp á Alþingi á Þingvöllum árið 1000 og gerði Íslendinga að einni þjóð. Á rótum trúar, hefðar og siðar hefur íslenska þjóðin komist í gegnum þykkt og þunnt með ótrúlegu æðruleysi þótt á móti hafi blásið oft og tíðum. Það er engin spurning um það að samkomur þjóðkirkjunnar og annarra trúfélaga í Þingvallakirkju yrðu uppbót fyrir íslensku þjóðina og það er ekkert sem bendir til annars en að margir mundu kunna að meta þá þjónustu að messað væri í Þingvallakirkju um hverja helgi ársins. Til að mynda gæti það verið auðveld lausn á þessari ósk að fela prestum landsins að skiptast á að messa í Þingvallakirkju. Slíkt ætti að vera auðvelt fyrir okkar skeleggu prestastétt og metnaðarfull tilbreyting hvaðan sem menn koma að.

Skipulagðar samkomur í Þingvallakirkju sem fastur liður mundu stækka helgi Íslands og ekki síst helgi Þingvalla. Fyrir litla þjóð veiðimannasamfélags er mjög mikilvægt að ankerin séu á sínum stað hverju svo sem fram vindur að öðru leyti.
Ljóðakennsla og skólasöngur Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 327

139. löggjafarþing 2010–2011.

Þskj. 327 - 284. mál.

Tillaga til þingsályktunar um ljóðakennslu og skólasöng.

Flm.: Árni Johnsen, Ólína Þorvarðardóttir, Ragnheiður E. Árnadóttir,

Róbert Marshall, Sigmundur Ernir Rúnarsson, Sigurður Ingi Jóhannsson,

Tryggvi Þór Herbertsson, Vigdís Hauksdóttir.

Alþingi ályktar að fela menntamálaráðherra að vinna að því að auka hlut ljóðakennslu og skólasöngs í námskrá grunnskóla og framhaldsskóla.

Greinargerð.

Reynslan hefur sýnt að ljóðakennsla í skólum landsins hefur leitt til betri málnotkunar nemenda og styrkari tengingu þeirra við hrynjandi og myndræna möguleika íslenskrar tungu. Ljóðakennslan hefur reynst mörgum sem traustur lífsförunautur og styrkt málnotkun á áberandi hátt. Fátt er eins brothætt og orð og því skiptir höfuðmáli fyrir notkun íslenskrar tungu að ræktuð sé tilfinning fyrir myndauðgi tungunnar og fátt styrkir þann þátt betur en ljóðalestur, lestur Íslendingasagna og lestur vel skrifaðrar bókar. Styrkur ljóðanna í þessu efni er hins vegar nákvæmni þeirra og hnitmiðuð orðanotkun sem kallar á sjálfstæða hugsun og mat lesandans.

Skólasöngur er að mörgu leyti tengdur ljóðunum því að mörg ljóð, ekki síst eldri ljóð, eiga kjól sem heitir lag og ef vel tekst til spretta ljóð og lagið eins og eineggja tvíburar. Að auki er eðlilegt í almennum skólasöng að syngja hefðbundin fjöldasöngslög sem oft byggjast á söngtextum frekar en beinum ljóðum. Það fer ekkert á milli mála að samsöngur af öllu tagi er þroskandi og mikilvægur félagslegur þáttur og ekki skemmir að hann er að öllu jöfnu mjög skemmtilegur þáttur hins daglega lífs bæði hversdags og á góðum stundum. Í öllum byggðum landsins og líkast til í öllum skólum er fólk sem getur á auðveldan hátt staðið fyrir fjöldasöng og virkjað þannig jákvæða hlið nemenda.
Stofnun íslenskrar handverksdeildar í Listaháskóla Íslands Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 328

139. löggjafarþing 2010–2011.

Þskj. 328 - 285. mál.

Tillaga til þingsályktunar um stofnun íslenskrar handverksdeildar í Listaháskóla Íslands.

Flm.: Árni Johnsen, Arndís Soffía Sigurðardóttir, Ásbjörn Óttarsson,

Björgvin G. Sigurðsson, Gunnar Bragi Sveinsson, Jón Gunnarsson,

Ragnheiður E. Árnadóttir, Sigmundur Ernir Rúnarsson, Sigurður Ingi Jóhannsson,

Tryggvi Þór Herbertsson, Unnur Brá Konráðsdóttir, Vigdís Hauksdóttir.

Alþingi ályktar að fela mennta- og menningarmálaráðherra að koma upp íslenskri handverksdeild í Listaháskóla Íslands.

Greinargerð.

Íslenskt handverk lærðra sem leikmanna stendur mjög hátt á heimsmælikvarða. Um allt land eru snjallir handverksmenn að verki í prjónlesi, útskurði, rennismíði, járnsmíði, mótun í leður og bein og listmálun svo að nokkuð sé nefnt. Reglulegar sýningar handverksmanna undirstrika að hér er um að ræða listamenn af Guðs náð og það hefur skort á að þessum verkmenntaþætti sé sinnt í íslenska skólakerfinu en hann er ýmist sjálfsprottinn eða líður fram mann fram af manni í hefðum, reynslu og verksviti.

Í grunnskólum og verkmenntaskólum er að sjálfsögðu unnið á vettvangi íslensks handverks, í smíðum, föndri, myndmennt og fleiri þáttum, en rík ástæða er til þess að leggja meiri rækt við þennan þátt íslensks þjóðlífs og leggja öflugri grunn að kennslu á þessum sviðum í íslenska skólakerfinu.

Auðvitað á íslensk handverkskunnátta að vera grein í Listaháskóla Íslands, ekki síst vegna þess að saman fer hugvit, verkvit, handverk og hönnun.

Gott dæmi um afar snjallan listamann í handverki er Sigga á Grund í Árnessýslu. Hún er í röð fremstu listamanna þjóðarinnar með útskurði sínum í tré, en listamenn á þessu sviði skipta hundruðum á Íslandi.

Þá er rík ástæða til þess að styðja sérstaklega við íslenska prjónlesið, sem að öllu jöfnu er unnið af konum í öllum byggðum landsins, handverk sem er stolt íslensks iðnaðar umfram margt annað.

Sýna þarf íslensku handverki virðingu og hvatningu með því að stofna til handverksdeildar á íslenskum grunni í Listaháskóla Íslands. Listaháskólinn ætti einnig að vera í fararbroddi við að útfæra handverksþáttinn fyrir og með öðrum skólum landsins. Ef Íslendingar leggja ekki rækt við sína eigin menningu er ranglega í leiðina lagt inn í framtíðina.
Aðgengi að hverasvæðinu við Geysi Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 329

139. löggjafarþing 2010–2011.

Þskj. 329 - 286 mál.

Tillaga til þingsályktunar um aðgengi að hverasvæðinu við Geysi.

Flm.: Árni Johnsen, Björgvin G. Sigurðsson, Ragnheiður E. Árnadóttir,

Sigurður Ingi Jóhannsson, Unnur Brá Konráðsdóttir.

Alþingi ályktar að fela samgönguráðherra og umhverfisráðherra að sjá nú þegar til þess að umbætur á aðgengi ferðamanna að hverasvæði Geysis verði bætt og göng fyrir fótgangandi gerð þar undir þjóðveginn frá bílastæðum.

Greinargerð.

Frá því að umhverfisráðuneytið tók við vörslu hverasvæðisins við Geysi í Haukadal af menntamálaráðuneytinu fyrir um það bil 20 árum, hefur þetta fjölsóttasta ferðamannasvæði landsins verið að drabbast niður jafnt og þétt. Meira að segja öryggismerkingar, hvað þá aðrar merkingar, á hverum eru orðnar máðar og ólæsilegar. Hellustígar þeir sem lagðir voru sem fyrsti hluti stígakerfis á svæðinu í tíð Geysisnefndar menntamálaráðuneytisins eru orðnir ruslaralegir á köflum og hættulegir.

Mörg hundruð þúsund ferðamenn heimsækja Geysi og Gullfoss ár hvert og eru engin náttúrufyrirbæri á landinu eins fjölsótt af ferðamönnum. Geysissvæðið er eitt alþekktasta hverasvæði í heimi og raunveruleg ímynd Íslands í heitu vatni og gufu. Það er með ólíkindum að íslensk stjórnvöld skuli ekki hafa metnað og döngun í sér til þess að hafa þessi mál í lagi á fjölsóttustu ferðamannastöðum. Langhæsta fjárhæð sem sett var í stígagerðina við Geysi á sínum tíma var 5 millj. kr.

Mikilvægt er að slíta í sundur umferð gangandi fólks frá bílastæðum þvert yfir þjóðveginn að Geysissvæðinu. Auðveldast er að gera það með undirgöngum sem Vegagerðin hefur reyndar kost á í frágangi þjóðvegarins þar sem sérstakt fjármagn er áætlað til þess að sinna sérstökum þáttum sem varða umferð ferðamanna.

Það er engin afsökun fyrir íslensk stjórnvöld og sleifarlag þeirra í málum svæðisins við Geysi að ekki er búið að ganga endanlega frá samningum um kaup ríkisins á hverasvæðinu, en samningar hafa verið tilbúnir um skeið.

Hótel Geysir hefur byggt upp glæsilega aðstöðu á heimsmælikvarða við Geysi fyrir gesti og gangandi með söfnum, veitingasölum og gistiaðstöðu, en verkþáttur ríkisins er til háborinnar skammar. Þessi tillaga er flutt í því skyni að freista þess að vinna bráðan bug á því ófremdarástandi og óöryggi sem er á hverasvæðinu við Geysi, móðurskip allra hvera í heiminum.
Fuglaskoðunarstöð í Garði Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 330

139. löggjafarþing 2010–2011.

Þskj. 330 - 287. mál.

Tillaga til þingsályktunar um fuglaskoðunarstöð í Garði.

Flm.: Árni Johnsen, Björgvin G. Sigurðsson, Ragnheiður E. Árnadóttir,

Sigurður Ingi Jóhannsson, Unnur Brá Konráðsdóttir.

Alþingi ályktar að fela mennta- og menningarmálaráðherra að koma á fót fuglaskoðunarstöð í Garði í samráði og samstarfi við bæjaryfirvöld.

Greinargerð.

Fuglaskoðun er almennt áhugamál víða um land hjá fólki á öllum aldri. Óvíða er eins gott að skoða fugla við sjávarsíðuna eins og í Garðinum, bæði við flösina hjá Garðskagavita, Garðskagaflösina, skammt frá Byggðasafni Garðskaga og veitingastofunni Flösinni og ekki er síðri möguleikinn á fuglaskoðun við síkin við íþróttahúsið í Garði, Útskálasíki, Miðhúsasíki og Gerðasíki.

Þingsályktunartillaga þessi miðast við það að mennta- og menningarmálaráðherra kanni samráð og samstarf við sveitarfélagið Garð um aðstöðu fyrir fuglaskoðara í fuglaskoðunarstöð.

Fuglafánan á þessu svæði er mjög fjölbreytt og aðstæður þannig að nálægð fuglaskoðara er mjög mikil við vettvang fuglanna. Á þessu svæði hafa til dæmis verið settar upp myndavélar sem fylgjast með ferðum blesgæsarinnar á hefðbundnum ferðum hennar til norðurs og suðurs.

Það er rík ástæða til þess að hvetja fólk á öllum aldri til þess að njóta stórkostlegrar náttúru Íslands og þar er fuglaskoðun einn spennandi þátta. Stjórnvöld landsins og sveitarfélög geta á margan hátt haft samvinnu um slíkt starf og víða er aðstaða sem mætti laga að slíkri fuglaskoðunarstöð þar sem fyrir væru aðgengilegar upplýsingar um fugla og nálæga náttúru, uppstoppaðir fuglar, eggjasöfn og fleira. Allar kjöraðstæður eru innan seilingar í Garðinum og því er spennandi að gera þar metnaðarfulla fuglaskoðunarstöð í samstarfi við fuglaskoðara, Náttúrufræðistofnun Íslands og fleiri stofnanir sem kynnu að geta lagt til spennandi efni tengt sjó, landi og lofti.
Íslandssögukennsla í framhaldsskólum Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 334

139. löggjafarþing 2010–2011.

Þskj. 334 - 291. mál.

Tillaga til þingsályktunar um Íslandssögukennslu í framhaldsskólum.

Flm.: Árni Johnsen, Ólöf Nordal, Sigurður Ingi Jóhannsson,

Guðlaugur Þór Þórðarson.

Alþingi ályktar að fela mennta- og menningarmálaráðherra að endurskoða nú þegar námsskrár framhaldsskóla. Vægi Íslandssögu verði eflt til muna bæði hvað varðar námsefni og námstíma. Þær forsendur verði lagðar til grundvallar að afar mikilvægt sé að íslensk ungmenni alist upp við góða þekkingu á sögu þjóðar sinnar, hefðum og tilþrifum til lands og sjávar.

Greinargerð.

Íslendingar eiga undir högg að sækja í aukinni samkeppni á alþjóðavettvangi sem sjálfstæð þjóð og hvað varðar menningarlega, atvinnulega og markaðslega ímynd Íslands. Sögukennsla í framhaldsskólum var skorin niður við trog við gerð síðustu námsskrár og nánast þurrkuð út á sumum námsbrautum. Áföngum var slegið saman. Þannig er mannkynssaga og Íslandssaga frá upphafi fram til um 1800 kennd í einum sex eininga áfanga sem Íslands- og mannkynssaga. Ef bæta á söguþekkingu ungs fólks þarf að auka vægi sögukennslu á öllum námsbrautum. Fjölga þarf kjarnaáföngum í sögu, skipta sögunni meira niður en nú er gert og auka val. Einnig þarf að útbúa fjölbreyttara námsefni, heimildasöfn er henta skólum og myndefni úr sögunni er fellur vel að lengd kennslustunda. Mikill skortur er á slíku kennsluefni, sérstaklega um Ísland.

Þeim fer mjög fjölgandi dæmunum bæði í útvarpi og sjónvarpi og ekki síst á samskiptasíðum á netinu þar sem afhjúpast miklar gloppur í sögukunnáttu ungs fólks á Íslandi. Er þar um að ræða beina vanþekkingu á atriðum og þáttum sem ættu að eiga fastan bústað í brjósti hvers Íslendings.
Heimild sveitarfélaga til að innheimta umhverfisgjöld Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 368

139. löggjafarþing 2010–2011.

Þskj. 368 - 305. mál.

Tillaga til þingsályktunar um að veita sveitarfélögum heimild til að innheimta umhverfisgjöld.

Flm.: Ólafur Þór Gunnarsson, Arndís Soffía Sigurðardóttir.

Alþingi ályktar að fela samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra að meta hvort og hvernig hægt væri að gera sveitarfélögum kleift að innheimta umhverfisgjöld.

Greinargerð.

Víða um hinn vestræna heim hefur á undanförnum árum styrkst sú umræða að umhverfisvitund byrji í nærsamfélaginu. Slík samfélagsvitund sé nauðsynleg þar svo að hún megi verða að því afli sem fær samfélög til að breyta um stefnu í þessum mikilvæga málaflokki.

Margar leiðir hafa verið farnar erlendis til að auka vitund fólks á umhverfisþáttum. Þar má nefna flokkun sorps, takmarkanir á bílaumferð í miðborgum, bílastæðagjöld, mengunarskatta, gjöld sveitarfélaga á bílaeign og svo mætti lengi telja.

Á Íslandi er þessi hugsun fremur skammt á veg komin enn sem komið er. Sum sveitarfélög hafa tekið upp grófa flokkun sorps og í öðrum eru uppi áform um slíkt í mismiklum mæli. Gjaldtaka sveitarfélaga vegna bílaeignar þekkist hins vegar varla nema þá helst í formi bílastæðagjalda og óbeint í formi gatnagerðargjalda. Á hinn bóginn hefur sveitarfélögum ekki tekist að stemma stigu við einkabílanotkun og Ísland er meðal þeirra landa þar sem einkabílaeign er hvað mest á hvern íbúa. Almenningssamgöngur hafa að vissu leyti liðið fyrir þessa stefnu, sem og aðrir umhverfisvænni ferðamátar. Fyrir vikið eru nú á mjög mörgum íslenskum heimilum tveir eða fleiri bílar, sem aftur krefst mikils kostnaðar hjá sveitarfélögunum, bæði í gatnagerð, viðhaldi gatna, landnotkun og annarri mannvirkjagerð tengdri einkabílnum. Loft- og hávaðamengun af völdum bíla er einnig ærin.

Tilgangur tillögu þessarar er að skoðað verði hvort hægt sé að veita sveitarfélögum heimild til að innheimta umhverfisgjöld. Þar yrði sérstaklega litið til þátta eins og gjalda vegna bílaeignar, notkunar á efnum (orkugjöfum, hreinsiefnum, spilliefnum o.s.frv.) sem hafa skaðleg áhrif á nærsamfélagið og starfsemi sem hefur í för með sér umhverfisáhrif.

Sveitarfélögin bera ábyrgð á margvíslegri þjónustu við borgarana, sem oft tengist umhverfisþáttum og hönnun nærumhverfis. Landnotkun sem bílaeign krefst er til að mynda mun meiri eftir því sem bílar eru fleiri, án þess að í raun sé mögulegt fyrir sveitarfélögin, við núverandi aðstæður, að bregðast við með gjaldtöku fyrir raunverulega veitta þjónustu eða ívilnun. Með heimild til álagningar umhverfisgjalda væru möguleikar sveitarfélaga til að bæta umhverfið og styrkja gjaldstofna sína í því skyni auknir.
Samantekt á stöðu atvinnumála í sveitarfélögum landsins Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 375

139. löggjafarþing 2010–2011.

Þskj. 375 - 309. mál.

Tillaga til þingsályktunar um samantekt á stöðu atvinnumála í sveitarfélögum landsins.

Flm.: Sigmundur Davíð Gunnlaugsson.

Alþingi ályktar að fela samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra að láta gera samantekt á stöðu atvinnulífs í sveitarfélögum landsins eftir efnahagshrunið. Þar verði lagt mat á stöðu hvers svæðis fyrir sig og styrkleikar og veikleikar sveitarfélaganna kortlagðir. Þessari vinnu verði lokið eigi síðar en 1. mars 2011. Niðurstöður verði síðan notaðar til að efla þau svæði sem verst hafa orðið úti og hafa veikar innri stoðir.

Greinargerð.

Fyrir liggur að efnahagshrunið hefur haft gríðarlega alvarlegar afleiðingar víða fyrir atvinnulíf og heimili landsins. Einnig eru mjög mörg sveitarfélög í gríðarlega erfiðri stöðu en miserfiðri þó.

Til að átta sig á raunverulegri stöðu þessara mála þarf að kortleggja stöðu sveitarfélaga landsins hvað varðar styrkleika og veikleika ásamt því að sérstaða hvers svæðis verði dregin fram. Mikilvægt er að hafa heildarsýn yfir það mismikla tjón sem byggðir landsins hafa orðið fyrir og þau fáu verkefni og það takmarkaða fjármagn verði nýtt sem best til að styrkja þau svæði sem verst standa. Sem betur fer hafa sumar atvinnugreinar sótt í sig veðrið. Má þar nefna sjávarútveginn, einnig hefur ferðaþjónustan notið góðs af lækkun krónunnar, eins má benda á gott gengi í áliðnaði. Þessar greinar hafa í raun haldið okkur á floti og skilað okkur þangað sem við erum þó. Atvinnugreinar sem hafa orðið verst úti eru fjármálageirinn, byggingariðnaður og almenn verktakastarfsemi, eins hafa verslanir í sumum sveitarfélögum orðið illa úti. Mikil hætta er á því að þeir staðir á landsbyggðinni þar sem ríkisstofnanir eru með starfsstöðvar lendi undir hnífnum og þar með verður öll sú vinna sem unnið hefur verið í að færa störf frá ríkinu út á land að engu. Mjög áríðandi er að ríkið flýti aðgerðum og jafnvel endurskoði samgönguáætlun til að stýra aflinu að þeim svæðum sem ekki þola bið.
Lausn á bráðavanda hjálparstofnana Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 379

139. löggjafarþing 2010–2011.

Þskj. 379 - 312. mál.

Tillaga til þingsályktunar um lausn á bráðavanda hjálparstofnana.

Flm.: Vigdís Hauksdóttir, Höskuldur Þórhallsson, Gunnar Bragi Sveinsson, Sigurður Ingi Jóhannsson.

Alþingi ályktar að ríkisstjórnin skuli í samvinnu við sveitarfélögin leysa tafarlaust þann bráðavanda sem hjálparstofnanir standa frammi fyrir.

Greinargerð.

Mikill vandi steðjar nú að mörgum íslenskum heimilum. Svo virðist sem vandinn verði sífellt stærri og umfangsmeiri. Áætlað er að um 1.200 einstaklingar þurfi að leita til hjálparstofnana í viku hverri til að afla sér daglegra nauðþurfta. Fer þessi hópur stækkandi og þessi staðreynd er ekki samboðin íslensku samfélagi. Ef ekkert verður að gert festast þessar fjölskyldur í fátækragildru til framtíðar.

Desember er þungur í skauti fyrir marga og nú verður að leggja allt kapp á að vernda þau börn sem um sárt eiga að binda vegna fjárhagsstöðu foreldra sinna. Íslendingar hafa talið sig standa framarlega hvað mannréttindi varðar. Það er niðurlægjandi að þurfa að bíða í biðröðum eftir matarúthlutunum. Framkvæmdarvaldið og sveitarfélög verða að forgangsraða í rekstri sínum. Nú verður að finna mannúðlega leið til að hjálpa þeim sem verst standa í þjóðfélaginu. Þessi réttur er tryggður í 76. gr. stjórnarskrárinnar, nr. 33/1944. Í 3. mgr. 76. gr. kemur fram að börnum skuli tryggð sú vernd og umönnun sem velferð þeirra krefst. Að auki er minnt á þá alþjóðasáttmála sem Ísland er aðili að og snúa að mannréttindum og vegur mannréttindasáttmáli Evrópu þar þyngst.
Þjóðaratkvæðagreiðsla um aðlögunar- og viðræðuferli Íslands og Evrópusambandsins Breytingartillaga - þingskjal nr. 406

139. löggjafarþing 2010–2011.

Þskj. 406 - 88. mál.

Breytingartillaga við till. til þál. um þjóðaratkvæðagreiðslu um aðlögunar- og viðræðuferli Íslands og Evrópusambandsins.

Frá Vigdísi Hauksdóttur.

Í stað orðanna „Atkvæðagreiðslan fari fram samhliða kosningu til stjórnlagaþings 27. nóvember 2010“ í tillögugreininni komi: Þjóðaratkvæðagreiðslan fari fram ekki seinna en 28. maí 2011.