arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Stytting biðlista á kvennadeildum Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 174

146. löggjafarþing 2016–2017.

Þingskjal 174 - 115. mál.

Tillaga til þingsályktunar um styttingu biðlista á kvennadeildum.

Flm.: Elsa Lára Arnardóttir, Nichole Leigh Mosty, Einar Brynjólfsson, Lilja Rafney Magnúsdóttir, Eygló Harðardóttir, Silja Dögg Gunnarsdóttir, Bjarkey Olsen Gunnarsdóttir.

Alþingi ályktar að fela heilbrigðisráðherra að hefja nú þegar átak í styttingu biðlista eftir aðgerðum á kvennadeildum.

Greinargerð.

Hér er lagt til að átak verði gert í að stytta biðlista eftir aðgerðum á kvennadeildum. Upplýsingar eru um að um 300 konur bíði eftir því að komast í aðgerð á kvennadeild Landspítala og biðtíminn geti verið allt að þrjú ár. Aðgerðirnar sem hér um ræðir eru einkum vegna blöðrusigs, ristilsigs, legsigs og þvagleka.

Á dögunum sendi Kvenfélagasamband Íslands frá sér tilkynningu um málið en þar segir m.a.: „Svo virðist vera að konur sem þurfa á aðgerðum sem þessum að halda verði útundan þegar verið er að útdeila peningunum í heilbrigðiskerfinu, Kvenfélagasambandið bendir á að þar er um óbeina kynbundna mismunun að ræða. Það þarf ekki auðugt ímyndunarafl til að sjá að það að þurfa að bíða svo lengi eftir að komast í þessar aðgerðir hefur gríðarlega mikil áhrif á lífsgæði kvennanna sem fyrir því verða.“ 1

Flutningsmenn tillögu þessarar taka undir það að löng bið eftir aðgerðum af þessu tagi hafi gríðarlega mikil áhrif á lífsgæði kvennanna sem þar um ræðir. Því er lagt til að heilbrigðisráðherra verði falið að hefja nú þegar átak í að stytta biðlistana. Um leið benda flutningsmenn á mikilvægi þess að efla enn frekar heilbrigðisstofnanir víða um landið og fela þeim verkefni. Sem dæmi má nefna að Heilbrigðisstofnun Vesturlands á Akranesi rekur kvennadeild sem væri eflaust vel til þess fallin að taka við verkefnum sem þessum.

1 www.mbl.is/frettir/innlent/2016/11/19/konur_utundan_i_heilbrigdiskerfinu
Fordæming aðgerða Bandaríkjaforseta gegn múslimum Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 177

146. löggjafarþing 2016–2017.

Þingskjal 177 - 118. mál.

Flutningsmenn.

Tillaga til þingsályktunar um fordæmingu aðgerða Bandaríkjaforseta gegn múslimum.

Flm.: Logi Einarsson, Oddný G. Harðardóttir, Guðjón S. Brjánsson, Andrés Ingi Jónsson, Rósa Björk Brynjólfsdóttir, Smári McCarthy, Viktor Orri Valgarðsson, Ásta Guðrún Helgadóttir.

Alþingi fordæmir harðlega tilskipun forseta Bandaríkjanna sem beinist gegn múslimum, með því að neita ríkisborgurum sjö ríkja og fólki með uppruna í þeim ríkjum að ferðast til Bandaríkjanna.

Greinargerð.

Hinn 27. janúar sl. gaf forseti Bandaríkjanna út tilskipun þess efnis að fólki frá sjö ríkjum, Sýrlandi, Írak, Íran, Jemen, Lýbíu, Sómalíu og Súdan, væri óheimilt að koma inn í landið. Má þá einu gilda hvort um ræðir flóttamenn, einstaklinga með tilskyldar vegabréfsáritanir eða handhafa græna kortsins. Tilskipunin er fordæmalaus og lýsir mannfyrirlitningu, byggist á fordómum og grefur undan mannréttindum og þeim lýðræðislegu gildum sem almennt eru viðurkennd í vestrænum lýðræðisríkjum. Þá er hún fremur fallin til að kynda undir ófriði en tryggja öryggi. Zeid bin Ra'ad Zeid al-Hussein, yfirmaður mannréttindamála hjá Sameinuðu þjóðunum, hefur sagt aðgerðina ólöglega og setta fram af illum hug. Með henni fari að auki fjármunir í vaskinn sem ella gætu nýst í baráttu gegn hryðjuverkum.
Húsnæði Listaháskóla Íslands Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 202

146. löggjafarþing 2016–2017.

2. uppprentun.

Þingskjal 202 - 143. mál.

Flutningsmenn.

Tillaga til þingsályktunar um húsnæði Listaháskóla Íslands.

Flm.: Einar Brynjólfsson, Björn Leví Gunnarsson, Smári McCarthy, Halldóra Mogensen, Viktor Orri Valgarðsson, Ari Trausti Guðmundsson, Birgitta Jónsdóttir, Svandís Svavarsdóttir, Bjarkey Olsen Gunnarsdóttir, Ásta Guðrún Helgadóttir, Gunnar I. Guðmundsson, Þórhildur Sunna Ævarsdóttir, Logi Einarsson.

Alþingi ályktar að fela ráðherra mennta- og menningarmála að kveða á um framtíðarhúsnæði Listaháskóla Íslands og leysa þannig til frambúðar þann húsnæðisvanda sem skólinn hefur búið við um langa hríð.

Greinargerð.

Listaháskóli Íslands var stofnaður árið 1999 með sameiningu ólíkra skóla sem kenndu m.a. tónlist, leiklist, hönnun og myndlist. Markmiðið var að færa listkennslu á Íslandi upp á háskólastig og stuðla að samstarfi milli greina. Að þessu leyti hefur sameiningin heppnast, mikil gróska er í listum og mikið þverfaglegt samstarf. Listaháskóli Íslands hefur stuðlað að nýsköpun og eflingu allra lista og er mikilvægur hornsteinn í uppbyggingu framtíðaratvinnulífs á landinu, enda gegnir hann lykilhlutverki fyrir flestar skapandi greinar.

Þó hefur sameiningin ekki heppnast að öllu leyti. Mikill kostnaður felst í því að vera með deildirnar dreifðar og algjör óvissa ríkir um framtíð skólans meðan húsnæðisástand hans er eins og það er. Miklar áhyggjur eru af myglusvepp í húsakynnum hans, en skólinn leigir bæði frá ríkinu og einkaaðilum og ver miklu fjármagni í aðstöðu sem hentar stofnuninni ekki. Tónlist er til dæmis kennd í húsi með lélegri kyndingu sem skortir hljóðeinangrun, leiklist er kennd án viðunandi leikrýmis, myndlistarkennslan er í gömlu sláturhúsi og svo mætti lengi telja.

Bókasafn og mötuneyti skólans dreifðust áður á fimm mismunandi hús en nú er svo komið að skólinn hefur þurft að skera niður, rekur ekki mötuneyti og bókasafnið er komið á einn stað fjarri flestum deildum skólans. Hugmyndin um að nemendur vinni saman og auðgi sjónarmið hvers annars gengur heldur ekki upp sökum þess að þeir iðka nám sitt í mismunandi byggingum.

Við bætist að í mörgum byggingum er ekkert aðgengi fyrir fatlaða, aukinn kostnaður hlýst af því að dreifa starfseminni og plássleysi og óvissa veldur því að ekki er hægt að gera góðar langtímaáætlanir. Óvíst er hvort skólinn fái nægt fjármagn til að halda áfram að leigja húsnæði en miklar hækkanir hafa verið á húsnæðismarkaði á sama tíma og skorið hefur verið niður hjá skólanum. Við bætist að nemendur greiða mun hærri skólagjöld en aðrir háskólanemendur á Íslandi þrátt fyrir gífurlegan mun á þeirri aðstöðu sem þeir þurfa að búa við.

Það er því mjög brýnt að skólanum verði fundið hentugt húsnæði til framtíðar svo að hann geti þroskast og þróast með eðlilegum hætti og rækt hlutverk sitt með reisn.
Opnun neyðarbrautarinnar á Reykjavíkurflugvelli Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 223

146. löggjafarþing 2016–2017.

Þingskjal 223 - 156. mál.

Tillaga til þingsályktunar um opnun neyðarbrautarinnar á Reykjavíkurflugvelli.

Flm.: Þórunn Egilsdóttir, Elsa Lára Arnardóttir, Gunnar Bragi Sveinsson, Lilja Alfreðsdóttir, Sigurður Ingi Jóhannsson, Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, Silja Dögg Gunnarsdóttir, Willum Þór Þórsson.

Alþingi ályktar að fela samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra að beita sér fyrir því að NA/SV-flugbrautin á Reykjavíkurflugvelli verði opnuð á ný svo fljótt sem verða má. Ráðherra láti útbúa aðgerðaáætlun í þessa veru og upplýsi Alþingi um innihald hennar eigi síðar en í maí 2017.

Greinargerð.

Með þingsályktun þessari er samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra falið að beita sér fyrir því að NA/SV-flugbraut Reykjavíkurflugvallar (06/24), sem einnig hefur verið kölluð neyðarbrautin, verði opnuð á ný en henni var lokað í kjölfar dóms Hæstaréttar frá 9. júní 2016 í máli íslenska ríkisins gegn Reykjavíkurborg (mál nr. 268/2016).

Reykjavíkurflugvöllur gegnir lykilhlutverki sem miðstöð innanlandsflugs og hefur þannig verulega þýðingu fyrir samgönguöryggi þjóðarinnar. Flugvöllurinn er einnig afar mikilvægur fyrir sjúkraflug með sjúklinga af landsbyggðinni á Landspítalann. Eina hátæknisjúkrahús landsins er staðsett í Reykjavík og því er nauðsynlegt að tryggja eins vel og auðið er að leið sjúklinga af landsbyggðinni til höfuðborgarinnar sé ávallt greið. Reglulega kemur upp sú staða að veðurskilyrði og færð á flugbrautum Reykjavíkurflugvallar eru þannig að einungis er hægt að lenda á neyðarbraut vallarins. Í hvassri suðvestanátt er neyðarbrautin t.d. eina flugbrautin á suðvesturhorni landsins sem sjúkraflugvélar geta lent á.

Stjórn Flugmálafélags Íslands og sérfræðingar í flugmálum hafa skorað á yfirvöld að opna brautina á ný af öryggisástæðum. Þrátt fyrir að aðeins séu nokkrir mánuðir liðnir frá lokun neyðarbrautarinnar hafa þegar nokkur tilvik komið upp þar sem ekki hefur verið mögulegt að lenda sjúkraflugvél á Reykjavíkurflugvelli. Nægir að nefna tilvik sem átti sér stað síðla árs 2016 þegar sjúkraflugvél með sjúkling frá Höfn í Hornafirði gat ekki lent á Reykjavíkurflugvelli vegna hvassrar suðvestanáttar og þurfti að fljúga með sjúklinginn til Akureyrar. Útkallið var í fyrsta forgangi en í þeim tilvikum er gerð krafa um tafarlaus viðbrögð.

Í skýrslu stýrihóps um flugvallarkosti á höfuðborgarsvæðinu, sem kom út í júní 2015, kom fram að ferðatími með sjúkrabíl frá flugvelli að Landspítalanum mundi aukast um 7,5–11,5 mínútur frá því sem nú er ef flugvöllur yrði byggður í Hvassahrauni í stað Vatnsmýrar og að tími sjúkraflutnings með sjúkraflugi mundi lengjast um 8,5–12,5 mínútur vegna aukins flug- og aksturstíma.

Að mati flutningsmanna er nauðsynlegt að neyðarbrautin verði opnuð á ný þar til fundin hefur verið framtíðarlausn fyrir eitt mikilvægasta samgöngumannvirki þjóðarinnar. Í því skyni er lagt til að ráðherra beiti sér í málinu, hvort heldur með sérstakri lagasetningu um Reykjavíkurflugvöll eða á annan hátt, og greini Alþingi frá aðgerðaáætlun um opnun neyðarbrautarinnar eigi síðar en í maí 2017.
Rafræn birting málaskráa og gagna ráðuneyta Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 242

146. löggjafarþing 2016–2017.

Þingskjal 242 - 175. mál.

Tillaga til þingsályktunar um rafræna birtingu málaskráa og gagna ráðuneyta.

Flm.: Oddný G. Harðardóttir, Logi Einarsson, Guðjón S. Brjánsson, Andrés Ingi Jónsson, Björn Leví Gunnarsson, Einar Brynjólfsson, Smári McCarthy, Viktor Orri Valgarðsson.

Alþingi ályktar að fela forsætisráðherra að gera nauðsynlegar ráðstafanir svo að unnt verði að veita almenningi rafrænan aðgang að málaskrám og gögnum ráðuneyta í samræmi við 2. mgr. 13. gr. upplýsingalaga. Ráðherra setji í þessu skyni reglugerð sem kveði á um hvernig birtingu þessara upplýsinga skuli háttað og hvernig tryggður skuli viðeigandi vettvangur og aðbúnaður til að veita aðgang að upplýsingunum.

Greinargerð.

Í 13. gr. upplýsingalaga, nr. 140/2012, er fjallað um birtingu upplýsinga að frumkvæði stjórnvalda. Í 2. mgr. er kveðið á um að stjórnvöld skuli vinna markvisst að því að gera skrár yfir mál, lista yfir málsgögn og gögnin sjálf jafnóðum aðgengileg með rafrænum hætti. Flutningsmenn leggja til að forsætisráðherra verið falið að grípa til ráðstafana til að unnt verði að birta rafrænar skrár yfir mál sem eru til meðferðar hjá ráðuneytunum, svo sem á vefnum. Löng hefð er fyrir skráningu mála hjá ráðuneytunum og þar er unnið eftir föstu verklagi við skráningu mála og vistun málsgagna. Rétt þykir að Stjórnarráðið gangi á undan með góðu fordæmi og birti málaskrár sínar á vefnum en stofnanir og embætti ríkisins og sveitarfélaga fylgi á eftir. Þá er mikilvægt að ráðuneytum verði gert mögulegt að kaupa eða láta hanna hugbúnaðarlausn til að birta gögnin á vefnum á notendavænan hátt.

Gert er ráð fyrir að ráðherra setji reglugerð um birtingu framangreindra gagna, sbr. 4. mgr. 13. gr. upplýsingalaga. Í reglugerðinni þarf m.a. að koma fram hvernig skuli standa að birtingu upplýsinga úr málaskrám ráðuneytanna, hvenær skuli birta þær, hvaða upplýsingar um mál skuli birta og hvaða upplýsingar megi ekki birta, svo sem vegna sjónarmiða um persónuvernd og öryggi ríkisins. Í lokamálslið 4. mgr. 13. gr. er sérstaklega tekið fram að reglugerðir sem settar eru samkvæmt ákvæðinu bindi sveitarfélögin og stofnanir þeirra.

Unnt er að líta til Noregs til fyrirmyndar um birtingu málaskráa á vef en frá 2010 hefur norska ríkið birt málaskrár frá á annað hundrað ríkisstofnana á vefnum www.oep.no (Offentlig elektronisk postjournal). Síðan vefurinn var tekinn í notkun hafa norsk stjórnvöld birt þar upplýsingar um u.þ.b. 20 milljónir skjala sem hafa orðið til eða borist við úrlausn mála. Fyrirmæli um birtingu málaskráa og tengdra upplýsinga í Noregi er m.a. að finna í reglugerð um opinber skjalasöfn og í reglugerð settri á grundvelli norsku upplýsingalaganna. Strangar reglur gilda um birtingu upplýsinga úr opinberu norsku málaskránni sem snúa að því að tryggja persónuvernd og að viðkvæmar upplýsingar séu ekki birtar.

Mikilvægi birtingar upplýsinga um mál og athafnir stjórnvalda er ótvírætt. Aukin upplýsingagjöf er til þess fallin að auka gagnsæi stjórnsýslunnar auk þess sem hún veitir aðhald og skapar traust um úrlausn verkefna hins opinbera.
Kjötrækt Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 303

146. löggjafarþing 2016–2017.

Þingskjal 303 - 219. mál.

Tillaga til þingsályktunar um kjötrækt.

Flm.: Björn Leví Gunnarsson.

Alþingi ályktar að fela sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra að kanna stöðu kjötræktar og skipuleggja aðgerðaáætlun um innleiðingu tækni fyrir íslenskan landbúnað með það að markmiði að flýta fyrir því að kjötrækt verði samkeppnishæf við afurðir af hefðbundinni veiði eða ræktun dýra til manneldis.

Samantekt um stöðu kjötræktar liggi fyrir eigi síðar en 1. nóvember 2017 og ráðherra leggi fram tillögu til þingsályktunar um stefnu stjórnvalda hvað varðar kjötrækt eigi síðar en 1. mars 2018.

Greinargerð.

Kjötrækt er aðferð til þess að búa til kjöt án þess að slátra þurfi dýri. Hugmyndin hefur verið til síðan 1912 þegar Alexis Carrel tókst að halda frumum úr hjarta kjúklings á lífi í 34 ár utan líkama lifandi lífveru. Winston Churchill spáði því árið 1931 að innan 50 ára yrðum við laus við þann fáránleika að þurfa að rækta heilan kjúkling til þess að borða bara læri eða bringu. Árið 1995 samþykkti matvælastofnun Bandaríkjanna (FDA) tilraunir til að rækta kjöt með það að markmiði að matur yrði ekki vandamál í löngum geimferðum.

Helsti kostur þess að rækta kjöt umfram dýrarækt til manneldis eru umhverfisáhrifin og, þótt það eigi síður við á Íslandi, að ekki þarf að nota sýklalyf í kjötrækt. Viðamiklar rannsóknir hafa verið gerðar á umhverfisáhrifum kjötræktar. Kjötrækt sendir 78–96% minna af gróðurhúsalofttegundum frá sér en hefðbundin dýrarækt, notar 99% minna landrými og 82– 96% minna af vatni. Einungis fuglarækt notaði minni orku, annars þarf kjötrækt 7–45% minni orku en hefðbundin dýrarækt.

Á eftirfarandi slóð má sjá súlurit sem sýnir umhverfisáhrif af framleiðslu nautakjöts, kindakjöts, svínakjöts, alifuglakjöts og ræktaðs kjöts skipt eftir því hvort áhrifin felast í orkunotkun, losun gróðurhúsalofttegunda, landnotkun eða vatnsnotkun:

pubs.acs.org/doi/abs/10.1021/es200130u

Óháð því hvað Ísland gerir til þess að undirbúa tilkomu þessarar tækni til matvælaframleiðslu mun hérlendis þurfa að glíma við þær breytingar sem kjötrækt hefur á neysluvenjur. Þó að eftirspurn eftir kjöti úr dýrum hverfi örugglega ekki minnkar hún líklega mjög, þó ekki sé nema vegna umhverfisáhrifanna. Það hefur mögulega veruleg áhrif á landbúnað og sjávarútveg á Íslandi sem og annars staðar í heiminum. Því er mjög brýnt að Ísland sé undirbúið fyrir þessar tækniframfarir, bæði með aðgerðaáætlun og lögum.
Skipting útsvarstekna milli sveitarfélaga Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 377

146. löggjafarþing 2016–2017.

Þingskjal 377 - 270. mál.

Tillaga til þingsályktunar um skiptingu útsvarstekna milli sveitarfélaga.

Flm.: Þórunn Egilsdóttir, Elsa Lára Arnardóttir, Gunnar I. Guðmundsson, Einar Brynjólfsson, Silja Dögg Gunnarsdóttir.

Alþingi ályktar að fela fjármála- og efnahagsráðherra að skipa starfshóp sem kanni hvort unnt sé að skipta útsvarstekjum milli tveggja sveitarfélaga.

Ráðherra hafi samráð við ráðherra sem fer með sveitarstjórnarmál og Samband íslenskra sveitarfélaga.

Greinargerð.

Með þingsályktun þessari er fjármála- og efnahagsráðherra falið að skipa starfshóp sem kanni möguleikann á skiptingu útsvarstekna milli tveggja sveitarfélaga.

Nokkuð er um að einstaklingar eigi frístundahús eða jörð, án þess að þar sé stundaður búskapur, í öðru sveitarfélagi en lögheimili er. Útsvarstekjur einstaklings renna til þess sveitarfélags þar sem hann á lögheimili og þar með renna engar útsvarstekjur til sveitarfélagsins þar sem frístundahús eða jörð viðkomandi er staðsett. Jafnvel getur verið um það að ræða að dvalið sé drjúgan hluta ársins á viðkomandi jörð eða í frístundahúsi og þá myndast oft krafa eða vænting um tiltekna þjónustu frá því sveitarfélagi þar sem jörð eða frístundahús er staðsett. Sem dæmi má nefna óskir um snjómokstur og ýmsa aðra þjónustu.

Flutningsmenn telja brýnt að kanna hvort unnt sé að leita leiða til að bregðast við framangreindri áskorun.
Fjárfestingar í rannsóknum og þróun Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 381

146. löggjafarþing 2016–2017.

Þingskjal 381 - 274. mál.

Tillaga til þingsályktunar um fjárfestingar í rannsóknum og þróun.

Flm.: Smári McCarthy, Björn Leví Gunnarsson, Halldóra Mogensen, Gunnar Hrafn Jónsson, Einar Brynjólfsson, Birgitta Jónsdóttir, Ásta Guðrún Helgadóttir, Þórhildur Sunna Ævarsdóttir.

Alþingi ályktar að fela ferðamála-, iðnaðar- og nýsköpunarráðherra að leita leiða til að auka hlutfall fjárfestinga í rannsóknum og þróun á Íslandi þannig að það verði hærra en 2,8% af vergri landsframleiðslu fyrir árslok 2019.

Ráðherra birti a.m.k. árlega upplýsingar um framgang mála þar til markmiðinu er náð.

Greinargerð.

Sterk fylgni er milli fjárfestinga í rannsóknum og nýsköpunar og hagvaxtar. Nýsköpun eykur fjölbreytni í atvinnulífinu, fjölgar störfum og hækkar meðaltekjur. Þau lönd sem hafa markað sér skýra stefnu um auknar fjárfestingar til rannsókna og þróunar hafa uppskorið mikinn vöxt. Hækkun fjárframlaga til þessa málaflokks jafnt og þétt næstu ár ætti að vera sjálfsagður hluti af aðgerðum ríkisstjórnarinnar til að tryggja ágóða til framtíðar af yfirstandandi hagsveiflu.

Hægt er að efla nýsköpun og rannsóknir með auknum fjárveitingum til rannsókna og þróunar, með auknum skattaívilnunum og bættu skipulagi rannsóknar- og þróunarstyrkja. Fjárfestingarstigið fer einnig saman við sterkt rannsóknarumhverfi háskóla og sterka hvata fyrir sprota- og nýsköpunarfyrirtæki sem leggja áherslu á rannsóknir og þróun í starfi sínu.

Samkvæmt skýrslu OECD um aðalvísa í vísindum og tækni sem birtist 7. febrúar 2017 ( oe.cd/msti) námu fjárfestingar á Íslandi til rannsókna og þróunar 2,19% af vergri landsframleiðslu árið 2016. Hæsta fjárfestingarstigið samkvæmt gögnum OECD er 4,25% af vergri landsframleiðslu í Ísrael, 4,23% í Kóreu, 3,49% í Japan, 3,26% í Svíþjóð, 3,07% í Austurríki, 2,96% í Danmörku, 2,90% í Finnlandi, 2,87% í Þýskalandi, 2,79% í Bandaríkjunum, 2,45% í Belgíu, 2,23% í Frakklandi og 2,21% í Slóveníu.

Hlutfall framlaga til rannsókna og þróunar á Íslandi hefur farið hækkandi frá árinu 2013 en tölur fyrir árin 2008–12 liggja ekki fyrir. Tölur frá árinu 2000 benda til þess að árið 2001 hafi hlutfallið náð hámarki eða 2,81% en vísbendingar eru um að sú tala sé ofáætluð.

Nú fara mælingar fram samkvæmt Frascati-handbók OECD en þar er horft til nokkurra þátta, þ.e. til rannsókna og þróunar, nýbreytni, sköpunar, kerfisbundinnar vinnu og notkunarmöguleika. Þannig er t.d. hefðbundin eða reglubundin starfsemi þar sem engin greinanleg nýjung eða lausn á vandamálum er fyrir hendi ekki talin til rannsókna eða þróunar.
Fullgilding fríverslunarsamnings milli EFTA-ríkjanna og Georgíu Nefndarálit - þingskjal nr. 400

146. löggjafarþing 2016–2017.

Þingskjal 400 - 177. mál.

Síðari umræða.

Nefndarálit um tillögu til þingsályktunar um fullgildingu fríverslunarsamnings milli EFTA-ríkjanna og Georgíu.

Frá utanríkismálanefnd.

Nefndin hefur fjallað um málið og fengið á sinn fund Bergþór Magnússon frá utanríkisráðuneytinu.

Með tillögunni er leitað heimildar Alþingis til fullgildingar á fríverslunarsamningi milli EFTA-ríkjanna og Georgíu sem undirritaður var 27. júní 2016 í Bern í Sviss.

Í greinargerð með tillögunni kemur fram að fríverslunarsamningurinn við Georgíu kveður á um gagnkvæma niðurfellingu og lækkun tolla á iðnaðarvörur, sjávarafurðir og unnar og óunnar landbúnaðarvörur. Þannig munu tollar á hvers kyns sjávarafurðir og iðnaðarvörur, sem fluttar eru út frá Íslandi til Georgíu, falla niður frá gildistöku samningsins og sama á við um helstu landbúnaðarvörur sem framleiddar eru hér á landi til útflutnings.

Fríverslunarsamningurinn er af svokallaðri þriðju kynslóð fríverslunarsamninga og inniheldur ákvæði um vöruviðskipti, þjónustuviðskipti, rétt til stofnsetningar, verndun hugverkaréttar, opinber innkaup, viðskipti og sjálfbæra þróun, vinnuvernd og umhverfisvernd, auk hefðbundinna ákvæða um sameiginlega nefnd samningsaðila og lausn deilumála.

Þá segir í greinargerð að útflutningur frá Íslandi til Georgíu hafi verið lítill í gegnum tíðina, en hann hafi þó aukist undanfarin ár og numið tæpum 300 millj. kr. á síðasta ári. Er þar nær einungis um að ræða útflutning á heilfrystum makríl. Innflutningur frá Georgíu hefur einnig verið lítill. Með gagnkvæmri niðurfellingu og lækkun tolla skapar samningurinn forsendur fyrir auknum viðskiptum milli landanna.

Nefndin bendir á að í formálsorðum samningsins er áréttuð skuldbinding samningsríkjanna um að styðja við lýðræði, réttarreglur, mannréttindi og mannfrelsi í samræmi við skyldur sínar að þjóðarétti, meðal annars eins og fram kemur í sáttmála Sameinuðu þjóðanna og mannréttindayfirlýsingu Sameinuðu þjóðanna.

Þá skal bent á að sérstakur kafli í samningnum fjallar um viðskipti og sjálfbæra þróun eins og tíðkast hefur í nýlegum fríverslunarsamningum EFTA. Samningsaðilar viðurkenna að efnahagsleg þróun, félagsleg þróun og umhverfisvernd séu sjálfstæðir þættir sem styðja með gagnkvæmum hætti við sjálfbæra þróun. Samningsaðilar árétta einnig skyldur sínar til að virða, efla og framkvæma þær meginreglur um grundvallarréttindi sem er að finna í yfirlýsingu Alþjóðavinnumálastofnunarinnar (ILO) um grundvallarviðmið og réttindi við vinnu og í áréttingu hennar sem Alþjóðavinnumálaþingið samþykkti árið 1998.

Nefndin leggur til að tillagan verði samþykkt.

Teitur Björn Einarsson og Sigmundur Davíð Gunnlaugsson voru fjarverandi við afgreiðslu málsins.

Alþingi, 16. mars 2017.
Breytt skipan ráðuneyta í Stjórnarráði Íslands Nefndarálit - þingskjal nr. 422

146. löggjafarþing 2016–2017.

Þingskjal 422 - 68. mál.

Síðari umræða.

Nefndarálit um tillögu til þingsályktunar um breytta skipan ráðuneyta í Stjórnarráði Íslands.

Frá 1. minni hluta stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar.

Fyrsti minni hluti tekur fram að sérstaklega hafi verið fundið að því eftir efnahagshrunið að ráðuneytin væru of mörg og of smá og þess vegna var ráðist í umfangsmiklar breytingar á Stjórnarráðinu til að styrkja það með sameiningu ráðuneyta. Þá var auk þess þannig um það búið í löggjöfinni um Stjórnarráðið að fleiri en einn ráðherra gætu skipað hvert ráðuneyti.

Fyrsti minni hluti telur mikilvægt að slíkur sveigjanleiki sé fyrir hendi í löggjöfinni til að Stjórnarráðið geti lagað sig að pólitískum og/eða efnislegum áherslum hverju sinni. Verður vart séð að sú sé raunin í þessu máli.

Fyrsti minni hluti telur ámælisvert að ekki hafi legið fyrir kostnaðarmat eða nýtt skipurit þegar málið var lagt fram og ber því þess merki að um sé að ræða fyrst og fremst ráðstöfun sem snýst um jafnvægi milli flokka í myndun ríkisstjórnar. Þannig eru ekki skýr efnisleg rök lögð til grundvallar ákvörðuninni og um að ræða skort á faglegum grunni sem viðunandi getur talist. Þegar kallað var eftir kostnaðarmati tók það nokkurn tíma og loks kom í ljós að gert var ráð fyrir allt að sjö nýjum stöðugildum og kostnaði sem nemi nálægt 120 millj. kr. á ári. Þannig væri um að ræða ráðstöfun sem mundi kosta allt að hálfum milljarði á kjörtímabilinu án þess að um það væri sérstaklega fjallað í framsögu ráðherra eða í gögnum málsins. Samkvæmt niðurstöðu meiri hlutans er þeim tilmælum beint til ráðuneytisins að í stað þessara sjö stöðugilda verði látið nægja að bæta við stöðu ráðuneytisstjóra og ritara hans við þessa breytingu.

Fyrsti minni hluti telur málið vanreifað, fyrir því liggi ekki faglegur rökstuðningur, verið sé að tvístra starfskröftum í ráðuneytum í stað þess að samþætta og samnýta í þágu ábyrgrar ráðstöfunar opinbers fjár og sterkari ráðuneyta og loks sé ljóst, af vandræðagangi varðandi kostnaðarmat og skipurit, að undirbúningi var verulega áfátt. Í þessu ljósi getur 1. minni hluti ekki stutt málið.

Alþingi, 14. mars 2017.

Svandís Svavarsdóttir.