Ferðamál Þingsályktunartillaga - þingskjal nr. 263

1992. – 1062 ár frá stofnun Alþingis.

116. löggjafarþing. – 220 . mál.

263. Tillaga til þingsályktunar um ferðamál.

Flm.: Karen Erla Erlingsdóttir.

Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að efla starf Ferðamálaráðs á sviði umhverfisverndar, vöruþróunar og markaðssetningar.

Greinargerð.

Í umræðum um atvinnumál ber ferðaþjónustu ávallt á góma sem þá atvinnugrein sem hvað mestur vaxtarbroddur er í um þessar mundir. Ráðamenn þjóðarinnar tala á hátíðarstundum um ferðaþjónustuna sem ljósið í myrkrinu. Ferðamálaráð hefur undanfarin missiri unnið að stefnumótun í ferðaþjónustu, m.a. í umhverfis- og markaðsmálum. Telur ráðið möguleika á að auka fjölda ferðamanna, sem koma til landsins, um að meðaltali 6% á ári til aldamóta án þess að fjárfesta að nokkru ráði í gisti- og veitingaaðstöðu eða samgöngutækjum. Þetta verði m.a. gert með því að leggja áherslu á ferðaþjónustu utan háannatíma. Þá munu gjaldeyristekjur þjóðarinnar af ferðaþjónustu geta orðið allt að 130 milljörðum króna á þessum tíma að áliti Ferðamálaráðs, auk þess sem 2.200 ný störf munu skapast. Þessi aukning kemur þó ekki af sjálfu sér. Til að svo megi verða þarf að koma til mikil vinna og aukið fjármagn til vöruþróunar og markaðssetningar.

Vart þarf að tíunda hversu mikilvægur þáttur umhverfisvernd er í allri ferðaþjónustu. Á sama hátt og fiskstofnar eru sú auðlind, sem sjávarútvegur byggist á, er náttúran auðlind ferðaþjónustunnar. Grundvallarskilyrði áframhaldandi uppbyggingar öflugrar ferðaþjónustu er verndun þessarar auðlindar. Því er nauðsyn fyrirbyggjandi ráðstafana til að koma í veg fyrir náttúruspjöll og eyðingu.

Í sumum landshlutum hefur verið mótuð framtíðarstefna í ferðamálum og í öðrum er unnið að slíkri stefnumótun. Niðurstaða þessarar vinnu er sú að byggja þurfi upp aðstöðu til afþreyingar fyrir ferðamenn. Margar góðar hugmyndir koma fram en fjármagn skortir. Hins vegar virðist engum vandkvæðum bundið að fá fjármagn í gegnum opinbera sjóði til fjárfestingar í gistiaðstöðu enda hefur framboð hennar aukist mjög á síðustu missirum. Erlendir ferðamenn koma þó ekki til Íslands til að gista á einhverju hóteli. Þeir koma til að skoða náttúruperlur landsins og upplifa eitthvað óvenjulegt og sérstakt sem oftast tengist náttúrunni, t.d. jökla-, hesta- og bátsferðir. Mjög erfitt er að fjármagna hugmynd er tengist slíkri afþreyingu. Til þess vantar áhættufjármagn frá opinberum aðilum. Ekki ætti þó að vera þörf á að stofna sjóð til þess þar sem sjóðurinn er til og heitir Ferðamálasjóður, sbr. V. kafla laga nr. 79/1985, um skipulag ferðamála. Hann er hins vegar févana og vantar aukið eigið fé eigi hann að standa undir nafni.

Aukið fjármagn þarf til kynningar á Íslandi sem ferðamannalandi. Ekki er nóg að byggð sé upp öflug ferðaþjónusta ef enginn veit af henni enda kaupir fólk ekki það sem það veit ekki um. Sem ferðamannaland mun Ísland á næstu árum eiga í vaxandi samkeppni við önnur lönd, t.d. Írland, Finnland og Noreg. Í þessum löndum er nú varið auknu fjármagni til ferðamála, m.a. markaðssetningar. Því er ljóst að ef mæta á þessari samkeppni og ná þeim markmiðum sem að er stefnt verður að gera stórátak til kynningar á landinu.

Til að efla það starf Ferðamálaráðs á sviði umhverfisverndar, vöruþróunar og markaðssetningar, sem hér er lagt til, vantar fjármagn. Með 8. gr. laga nr. 79/1985 er Ferðamálaráði markaður ákveðinn tekjustofn. Samkvæmt greininni á Fríhöfnin í Keflavík að greiða ráðinu gjald er nemur 10% af árlegri vörusölu. Skal fénu varið til að veita einkaaðilum og opinberum aðilum styrki til að koma upp eða endurbæta aðstöðu fyrir ferðamenn, til landkynningarverkefna á vegum Ferðamálaráðs og til Ferðamálasjóðs til styrkveitinga, sbr. 25. gr. laganna. Því fer fjarri að gjald þetta hafi allt runnið til Ferðamálaráðs á undanförnum árum. Því mætti ná umtalsverðum fjármunum til ferðamála yrði farið eftir lagaákvæði þessu. Þá væri og möguleiki að nota hluta þeirra 100 millj. kr., sem ætlaðar eru til sérstaks markaðsátaks á fyrirhuguðu EES-svæði, til að markaðssetja Ísland þar sem ferðamannaland. Loks væri hugsanlegt að verja hluta þeirra 240 millj. kr., sem nota á í sérstök þróunar- og rannsóknarverkefni á næsta ári, til þróunar og uppbyggingar ferðamála.