arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Skiptaverðmæti og greiðslumiðlun Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 426

684. Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 24/1986, um skiptaverðmæti og greiðslumiðlun innan sjávarútvegsins, með síðari breytingum.

Flm.: Árni R. Árnason, Halldór Ásgrímsson, Steingrímur J. Sigfússon,

Össur Skarphéðinsson, Anna Ólafsdóttir Björnsson.

1. gr.

3. tölul. 9. gr. laganna orðast svo:

Til Farmanna- og fiskimannasambands Íslands og Vélstjórafélags Íslands.

2. gr.

Við 9. gr. laganna bætist ný málsgrein er orðast svo:

Sjávarútvegsráðherra setur reglur um skiptingu fjár milli samtaka sem getið er í 2. og 3. tölul. 1. mgr. Skal við þá ákvörðun taka mið af fjölda félagsmanna sem við fiskveiðar vinna.

3. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Frumvarp þetta mælir fyrir um breytingu á lögum nr. 24/1986, um skiptaverðmæti og greiðslumiðlun innan sjávarútvegsins. Efni þess hefur verið til umræðu í sjávarútvegsnefnd og er það flutt að beiðni Vélstjórafélags Íslands.

Breyting sú, sem lögð er til, felur í sér að það fé af greiðslumiðlunarreikningi fiskiskipa, sem rennur til Farmanna- og fiskimannasambands Íslands skv. 9. gr. laganna, mundi einnig renna til Vélstjórafélags Íslands þar sem félagið á nú ekki lengur aðild að Farmanna- og fiskimannasambandinu. Lagt er til að sjávarútvegsráðherra setji reglur um skiptingu fjár milli þeirra samtaka sem getið er annars vegar í 2. og hins vegar 3. tölul. 9. gr. laganna.
Skipulag ferðamála Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 456

714. Frumvarp til laga um breytingu á lögum um skipulag ferðamála, nr. 79/1985, sbr. lög nr. 59/1988.

(Lagt fyrir Alþingi á 115. löggjafarþingi 1991–92.)

1. gr.

1. mgr. 4. gr. laganna orðast svo:

Samgönguráðherra skipar menn í Ferðamálaráð til tveggja ára í senn. Skipunartími fulltrúa ráðherra skal þó takmarkaður við embættistíma þess ráðherra sem skipaði þá sitji hann skemur. Skulu fimm skipaðir án tilnefningar og skal einn þeirra vera formaður ráðsins og annar varaformaður.

2. gr.

22. gr. laganna orðast svo:

Samgönguráðherra skipar þrjá menn í stjórn Ferðamálasjóðs til tveggja ára í senn. Þar af er einn skipaður án tilnefningar og er hann jafnframt skipaður formaður sjóðstjórnar, en tveir fulltrúar skulu tilnefndir af Ferðamálaráði. Skipunartími formanns skal þó takmarkaður við embættistíma þess ráðherra sem hann skipaði sitji hann skemur.

3. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Ákvæði til bráðabirgða.

Þrátt fyrir ákvæði 1. og 2. gr. laganna skal skipunartími núverandi Ferðamálaráðs og stjórnar Ferðamálasjóðs haldast þar til skipað hefur verið í ráðið að nýju.

Athugasemdir við lagafrumvarp þetta.

Frumvarp þetta miðar að breytingu á skipunartíma Ferðamálaráðs og stjórnar Ferðamálasjóðs. Hvort tveggja er skipað til fjögurra ára samkvæmt gildandi lögum, en lagt er til að skipunartíminn verði til tveggja ára nema þegar ráðherraskipti verða á skipunartímanum.

Ráðherra skipar fimm menn í Ferðamálaráð og einn í stjórn Ferðamálasjóðs án tilnefningar og er lagt til að umboð þeirra sem fulltrúa ráðherra falli niður ef sá ráðherra, er skipaði þá, lætur af embætti. Hefur þá nýr ráðherra frjálsar hendur ef hann kýs að skipta um fulltrúa.

Ferðamálaráð fer með verkefni sem miklu skipta fyrir mótun og framkvæmd stefnu í ferðamálum. Er því nauðsynlegt að fullur trúnaður sé milli ráðherra og fulltrúa hans í ráðinu. Sama gildir um stjórn Ferðamálasjóðs. Lagabreytingu þeirri, sem hér er gerð tillaga um, er ætlað að tryggja að svo sé.

Athugasemdir við einstakar greinar frumvarpsins.

Um 1.–2. gr.

Í greinunum er kveðið á um þær efnisbreytingar sem skýrðar eru í almennum athugasemdum.

Um 3. gr.

Greinin þarfnast ekki skýringa.
Brottfall laga nr. 2/1917 Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 460

718. Frumvarp til laga um brottfall laga nr. 2/1917.

(Lagt fyrir Alþingi á 115. löggjafarþingi 1991–92.)

1. gr.

Lög um bann við sölu og leigu skipa úr landi, nr. 2/1917, eru felld úr gildi.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Athugasemdir við lagafrumvarp þetta.

Þegar lög um bann við sölu og leigu skipa úr landi voru sett í janúar 1917 geisaði fyrri heimsstyrjöldin, mikill skortur var á skipum og boðið var geysihátt verð fyrir skip. Eðlilegt var við þessar aðstæður að setja lög til að koma í veg fyrir óeðlilegan útflutning skipa á meðan þetta ástand héldist.

Í Alþingistíðindum frá aukaþinginu 1916–1917 segir að ástæður fyrir frumvarpinu hafi verið þessar:

„Með því að nú er hvarvetna mikil eftirspurn eftir skipum, bæði vöruflutningaskipum og öðrum, en landið má alls eigi við því, að skipastóll þess sje skertur, eins og nú stendur á, þykir full nauðsyn vera á að reisa sem allra fyrst skorður við sölu skipa út úr landinu.“

Í umræðum á þinginu kom fram hjá flutningsmönnum að heyrst hefði að til stæði að selja eitt til tvö af botnvörpuskipunum íslensku til útlanda. Annar flutningsmanna taldi sig hafa heimildir fyrir því að ekki bara einn eða tveir af botnvörpuskipaeigendunum heldur þeir allir hefðu fengið tilboð um kaup á skipum þeirra og væri þeim boðið afar hátt verð í skipin, en hagur af útgerð væri hins vegar tvísýnn.

Í umræðum á þingi sagði Sigurður Eggerz m.a.: „Það getur rekið að því, að skip hækki svo í verði, að geypifé verði boðið í íslensk skip. Og er því eðlilegt, að freisting skipaeiganda yrði mikil til þess að selja skipin fyrir of fjár. Þetta gæti vel komið fyrir. En hvílík hætta er landinu ekki búin, ef svona færi? Svo lengi sem við höfum nóg kol og salt, getum við lifað, en ef við missum skipin, erum við dauðir. Hér er um nauðsynlega tryggingu að ræða í þarfir lands og þjóðar.“

Einn flutningsmanna, Einar Arnórsson, hafði m.a. þetta um málið að segja: „Tel ég það mjög líklegt, ef engar skorður verða settar, að þá rýrni skipastóll okkar, þar sem nú er geypiverð boðið fyrir skip, og er það freisting fyrir menn að selja skip sín til þess að græða fé á þeim. Ef ég til dæmis ætti skip nú og vildi hætta kaupsýslu, þá mundi mér innan handar að selja það með 100 þúsunda til 200 þúsunda króna ábata og setjast síðan í helgan stein og eiga náðuga daga.“ Og síðar í sömu ræðu: „Það er satt að enginn ákveðinn tími er til tekinn í frumvarpinu, en full ástæða finnst mér til, að bann þetta standi meðan sömu ástæður haldast og nú eru.“

Frá því að lög nr. 2/1917 voru sett hafa aðstæður breyst verulega og hættan á því að íslenski skipastóllinn gjaldi afhroð er liðin hjá. Lög þessi hafa því lítið raunhæft gildi í dag. Hefur raunar lengi verið um það rætt að fella þau úr gildi. Í ljósi þessa og þar sem nú er fremur unnið að því að efla og greiða fyrir milliríkjaviðskiptum en hefta þau er eðlilegt að afnema lögin.
Staðgreiðsla opinberra gjalda Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 465

723. Frumvarp til laga um breyting á lögum nr. 45/1987, um staðgreiðslu opinberra gjalda, með síðari breytingum.

(Lagt fyrir Alþingi á 115. löggjafarþingi 1991–92.)

1. gr.

1. og 2. mgr. 31. gr. laganna orðast svo:

Sektir skv. 30. gr. skulu úrskurðaðar af yfirskattanefnd nema máli sé vísað til opinberrar rannsóknar og dómsmeðferðar skv. 2. mgr. Skattrannsóknarstjóri sendir yfirskattanefnd mál til úrskurðar. Við meðferð mála hjá yfirskattanefnd skal veita sakborningi færi á að halda uppi vörnum. Úrskurðir yfirskattanefndar eru fullnaðarúrskurðir og fylgir þeim ekki vararefsing.

Rannsóknarlögregla ríkisins fer með frumrannsókn opinberra mála vegna brota á lögum þessum. Skattrannsóknarstjóri getur vísað máli til opinberrar rannsóknar af sjálfsdáðum, svo og eftir ósk sakbornings ef hann vill hlíta því að mál hans verði afgreitt af yfirskattanefnd skv. 1. mgr.

2. gr.

Í stað orðsins „sektarnefnd“ í 2. málsl. 4. mgr. 31. gr. laganna kemur: yfirskattanefnd.

3. gr.

Lög þessi öðlast gildi 1. júní 1992.

Athugasemdir við lagafrumvarp þetta.

Frumvarp þetta er flutt í tengslum við frumvarp til laga um yfirskattanefnd. Samkvæmt því frumvarpi er gerð tillaga um nokkra breytingu á skipun og starfsháttum ríkisskattanefndar. Stefnt er m.a. að því að hraða mjög verulega gangi mála. Af þessum sökum er jafnframt lagt til að verkefni sektarnefndar skv. 31. gr. laga um staðgreiðslu verði flutt til yfirskattanefndar og jafnframt verði sektarnefnd lögð niður.

Athugasemdir við einstakar greinar frumvarpsins.

Um 1. og 2. gr.

Ákvæðið felur í sér að sérstök sektarnefnd vegna staðgreiðslu er lögð niður og verkefni hennar falin yfirskattanefnd. Jafnframt er gerð sú breyting að skattrannsóknarstjóri kemur fram af hálfu hins opinbera gagnvart nefndinni með kröfugerð um sektarbeitingu. Er það í samræmi við þann hátt sem ákveðið er í lögum um tekjuskatt og eignarskatt, lögum um söluskatt og lögum um virðisaukaskatt.

Um 3. gr.

Gert er ráð fyrir að ákvæðið taki gildi þegar ný yfirskattanefnd hefur störf samkvæmt frumvarpi sem flutt er samhliða þessu um verkefni og skipun yfirskattanefndar.
Lax- og silungsveiði Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 466

724. Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 76/1970, um lax- og silungsveiði.

(Lagt fyrir Alþingi á 115. löggjafarþingi 1991–92.)

1. gr.

3. málsl. 2. mgr. 91. gr. laganna fellur brott. Við greinina bætist ný málsgrein er verður 3. mgr., svohljóðandi:

Ráðherra setur í reglugerð nánari ákvæði um gjaldskyldu, innheimtu, útreikning, gjalddaga, lögvernd, álagningu gjalda samkvæmt áætlun og annað sem lýtur að framkvæmd á innheimtu gjaldanna.

2. gr.

1. mgr. 92. gr. laganna orðast svo:

1. Lán og styrki skal veita úr Fiskræktarsjóði er stuðli að aukningu og viðhaldi íslenska laxastofnsins, þar með talin kaup á úthafslaxveiðikvótum. Enn fremur til framkvæmda er lúta að fiskrækt eða fiskeldi, enda samþykki veiðimálastjóri tilhögun framkvæmda, þær séu gerðar undir eftirliti hans og hann mæli með styrkveitingunni. Ráðherra setur með reglugerð nánari ákvæði um ráðstöfun fjár úr Fiskræktarsjóði.

3. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Athugasemdir við lagafrumvarp þetta.

Frumvarp þetta felur í sér breytingu á ákvæðum XIV. kafla laga nr. 76 25. júní 1970, um lax- og silungsveiði, sem fjallar um Fiskræktarsjóð og styrkveitingar til fiskræktar. Í 91. gr. laganna er fjallað um tekjur sjóðsins sem eru annars vegar fjárveiting úr ríkissjóði og gjöld af veiðitekjum og hins vegar tekjur vatnsaflsstöðva sem selja orku til almennings. Samkvæmt 1. gr. frumvarpsins er bætt við greinina nýrri málsgrein um heimild ráðherra til að setja reglugerð sem kveður nánar á um gjaldskyldu, innheimtu o.fl. vegna þeirra gjalda sem greiða ber til sjóðsins. Slík ákvæði eru nauðsynleg til að Fiskræktarsjóður fái þær tekjur sem honum ber samkvæmt lögunum og þær innheimtist með eðlilegum hætti.

Í 92. gr. laganna er fjallað um lán og styrkveitingar úr Fiskræktarsjóði og er þar einungis gert ráð fyrir að unnt sé að styrkja framkvæmdir er lúta að fiskrækt og fiskeldi. Í 2. gr. frumvarpsins er lagt til að heimild 1. mgr. 92. gr. verði aukin þannig að stjórn Fiskræktarsjóðs geti tekið ákvörðun um að styrkja verkefni sem stuðla að aukningu og viðhaldi íslenska laxastofnsins, t.d. kaup á úthafslaxveiðikvóta, rannsóknir í fiskrækt og fiskeldi o.fl.

Fylgiskjal.

Fjármálaráðuneyti, fjárlagaskrifstofa:

Umsögn um frumvarp til laga um breytingu á lax- og silungsveiðilögum.

Frumvarp þetta fjallar um þann kafla lax- og silungsveiðilaga er snýr að starfsemi Fiskræktarsjóðs. Með frumvarpinu er starfssvið sjóðsins rýmkað og honum heimilt að ráðstafa fé til kaupa á úthafslaxveiðikvótum o.fl. Þá eru sett ákvæði til að tryggja innheimtu þeirra gjalda sem rafveitum og veiðifélögum ber að skila til sjóðsins samkvæmt gildandi lögum.

Frumvarpið hefur ekki í för með sér nein útgjöld fyrir ríkissjóð.
Jarðasjóður Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 441

892. Frumvarp til laga um Jarðasjóð.

(Eftir 2. umr., 11. maí.)

1. gr.

Við jarðadeild landbúnaðarráðuneytisins skal starfrækja sjóð er nefnist Jarðasjóður ríkisins. Hlutverk sjóðsins er að kaupa jarðir bænda sem afsalað hafa framleiðslurétti og jarðir sem ekki seljast á frjálsum markaði og aðstoða sveitarfélög með lánveitingum við eigendaskipti að jörðum.

Erindi, sem Jarðasjóði berast varðandi kaup og sölu jarða, skulu send til umsagnar stjórnum Búnaðarfélags Íslands og Stéttarsambands bænda áður en þau eru afgreidd.

2. gr.

Jarðasjóði ríkisins er heimilt að kaupa jarðir sem svo er ástatt um er hér greinir, enda hafi sveitarstjórn hafnað forkaupsrétti:

jarðir sem ekki seljast með eðlilegum hætti en eigandi þeirra verður að hætta búskap vegna aldurs eða vanheilsu, jarðir sem hafa óhagstæð búskaparskilyrði og eru án framleiðsluréttar, jarðir sem eru afskekktar og liggja illa við samgöngum, jarðir sem eigendur hafa ekki tök á að sitja lengur vegna áhvílandi skulda, enda sitji seljendur jarðarinnar áfram, jarðir sem hreppsnefndir hafa hafnað forkaupsrétti á en jarðanefnd sýslunnar mælir með að Jarðasjóður kaupi, jarðir sem hlunnindi eða önnur sérstök verðmæti fylgja eða eru þýðingarmiklar fyrir sveitarfélög til að koma betra skipulagi á byggð, jarðir sem heppilegar teljast til almennra útilífsnota.

3. gr.

Við ákvörðun kaupverðs skv. 2. gr. skal höfð hliðsjón af gangverði hliðstæðra jarða sé þess kostur. Náist ekki samkomulag um kaupverð skal mat dómkvaddra manna ráða.

4. gr.

Tekjur Jarðasjóðs eru:

andvirði seldra ríkisjarða, afgjald ríkisjarða sem eru á forræði landbúnaðarráðuneytisins, framlag á fjárlögum ár hvert sem nauðsynlegt er talið til þess að sjóðurinn geti gegnt hlutverki sínu.

5. gr.

Heimilt er að selja jarðir sjóðsins sveitarfélögum eða upprekstrarfélögum sem þær tilheyra, svo og einstaklingum eða félagasamtökum.

Þá er heimilt, að fengnum meðmælum jarðanefndar, að selja jarðir þessar öðrum jarðeigendum í sama sveitarfélagi til þess að bæta búrekstraraðstöðu þeirra. Ábúendur jarða, sem selt hafa jarðir sínar skv. 4. tölul. 2. gr., eiga rétt á að kaupa þær aftur ef þeir óska þess. Náist ekki samkomulag milli Jarðasjóðs og kaupanda skal mat dómkvaddra manna ráða.

6. gr.

Jarðasjóður ríkisins er undanþeginn öllum opinberum gjöldum og sköttum af ónytjuðum jörðum sjóðsins, öðrum en fasteignaskatti og fjallskilum. Öll skjöl, sem gefin eru út af sjóðnum og í hans nafni, skulu undanþegin stimpil- og þinglýsingargjöldum.

Nú er fasteign seld á nauðungaruppboði eða við gjaldþrotaskipti og ber þá uppboðshaldara að rannsaka hvort eignin sé veðsett Jarðasjóði og geta þess í uppboðsgerðinni. Ef svo reynist skal landbúnaðarráðuneytinu gert aðvart svo tímanlega að unnt sé að mæta eða láta mæta við uppboðið.

7. gr.

Heimilt er landbúnaðarráðherra að setja með reglugerð nánari ákvæði um framkvæmd laga þessara.

Lög þessi öðlast þegar gildi. Jafnframt fellur úr gildi VI. kafli jarðalaga, nr. 65/1976, sbr. breytingu með 11. gr. laga nr. 90/1984, 39.–46. gr.
Atvinnuleysistryggingasjóður Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 528

895. Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 34/1988, um greiðslur Atvinnuleysistryggingasjóðs vegna fiskvinnslufólks.

Frá heilbrigðis- og trygginganefnd.

1. gr.

Eftirtaldar breytingar verði á 1. málsl. 4. mgr. 1. gr. laganna:

Í stað orðanna „laga nr. 64/1981“ komi: laga nr. 96/1990.

Í stað orðanna „sex vikur“ komi: níu vikur.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Athugasemdir við lagafrumvarp þetta.

Hinn 16. janúar 1992 var gert samkomulag milli Verkamannasambands Íslands og Vinnuveitendasambands Íslands um að í tengslum við kjarasamninga yrði frá því gengið við stjórnvöld að breyta lögum nr. 34/1988, um greiðslur Atvinnuleysistryggingasjóðs vegna fiskvinnslufólks. Breytingin, sem samið var um að beita sér fyrir, felst í því að lengja þann hámarkstíma á hverju almanaksári sem fyrirtæki í fiskvinnslu eiga rétt á greiðslu úr Atvinnuleysistryggingasjóði vegna þess að starfsmönnum er haldið á launaskrá þrátt fyrir tímabundna framleiðslustöðvun vegna hráefnisskorts. Lengingin yrði úr sex vikum (30 greiðsludögum) í níu vikur (45 greiðsludaga).

Hinn 26. apríl sl. var heilbrigðis- og tryggingamálaráðherra tilkynnt um þetta samkomulag og að umrædd lagabreyting væri nauðsynlegur þáttur í lausn kjarasamninga. Að fengnu mati Atvinnuleysistryggingasjóðs á kostnaði við umrædda lagabreytingu samþykkti ríkisstjórnin tillögu heilbrigðis- og tryggingamálaráðherra um að frumvarp hér að lútandi yrði lagt fram og afgreitt á vorþingi eins og gert er ráð fyrir í samkomulagi aðila vinnumarkaðarins.

Frumvarp þetta er flutt að beiðni heilbrigðis- og tryggingamálaráðherra.
Samkomudagur reglulegs Alþingis 1992 o.fl. Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 533

947. Frumvarp til laga um samkomudag reglulegs Alþingis 1992 o.fl.

Frá forsætisráðherra.

1. gr.

Reglulegt Alþingi 1992 skal koma saman mánudaginn 17. ágúst. Sama dag lýkur 115. löggjafarþingi.

2. gr.

Frestur samkvæmt ákvæðum 2. mgr. 36. gr. og 6. mgr. 44. gr. laga nr. 55/1991, um þingsköp Alþingis, til að leggja fram lagafrumvörp og þingsályktunartillögur, svo að þau megi koma á dagskrá og til meðferðar, skal á 116. löggjafarþingi vera til 1. apríl 1993.

3. gr.

Lög nr. 3/1967, um samkomudag reglulegs Alþingis, falla brott.

4. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Frumvarp þetta er flutt í samræmi við samkomulag þingflokka um þingmeðferð mála er tengjast samningum um Evrópskt efnahagssvæði. Samkvæmt 1. gr. þess mun nýtt reglulegt Alþingi, 116. löggjafarþing, verða sett mánudaginn 17. ágúst 1992, en frá sama tíma lýkur 115. löggjafarþingi. Með þessari bráðabirgðabreytingu á samkomudegi Alþingis er stefnt að því að lengja starfstíma Alþingis haustið 1992. Að öðru leyti er gert ráð fyrir því að 116. löggjafarþing standi fram til septemberloka 1993 eins og stjórnarskrárákvæðið mælir fyrir um.

Í 35. gr. stjórnarskrárinnar, sbr. 9. gr. stjórnarskipunarlaga, nr. 56/1991, eru ákvæði um að reglulegt Alþingi skuli koma saman ár hvert hinn fyrsta dag októbermánaðar og standa til jafnlengdar næsta árs. En jafnframt er í greininni veitt heimild til þess að breyta samkomudeginum með lögum. Slík lögbundin undanþága frá stjórnarskrárákvæðinu um samkomudag Alþingis var líka í eldri stjórnarskipunarlögum og var henni alloft beitt þar til sett voru almenn ákvæði um samkomudag Alþingis árið 1967. Var þá miðað við 10. október sem reglulegan samkomudag, en í stjórnarskránni var samkomudagurinn 15. febrúar. Lögin frá 1967 eru enn í gildi en eðlilegt hefði verið að fella þau brott um leið og sett var nýtt stjórnarskrárákvæði um samkomudag Alþingis. Þess vegna er nú í 3. gr. frumvarpsins kveðið á um brottfall laganna um samkomudag Alþingis.

Í þingsköpum segir að lagafrumvörp og þingsályktunartillögur, sem útbýtt er sex mánuðum eftir þingsetningu, verði því aðeins tekin á dagskrá að meiri hluti þings samþykki það. Að öllu óbreyttu hefði sá frestur runnið út 17. febrúar 1993. En til þess að lenging haustþings hafi ekki áhrif á framlagningarfrestinn er í 2. gr. frumvarpsins gerð sú bráðabirgðabreyting á þingsköpum að á 116. löggjafarþingi verði fresturinn lengdur til 1. apríl 1993 eins og verið hefði ef þing hefði komið saman á eðlilegum tíma.
Sinubrennur Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 280

957. Frumvarp til laga um sinubrennur og meðferð elds á víðavangi.

(Eftir 2. umr., 15. maí.)

1. gr.

Óheimilt er að brenna sinu nema á jörðum sem eru í ábúð eða nýttar af ábúendum lögbýla og þá samkvæmt leyfi sýslumanns og að fylgt sé ákvæðum í reglugerð, sbr. 4. gr.

2. gr.

Aldrei má brenna sinu þar sem almannahætta stafar af eða tjón getur hlotist af á náttúruminjum, fuglalífi, mosa, lyng- eða trjágróðri og mannvirkjum.

3. gr.

Ábúendur jarða geta einir fengið leyfi til að brenna sinu á jörðum, sbr. 1. gr., enda sé það gert fyrir 1. maí ár hvert að uppfylltum skilyrðum í reglugerð, sbr. 4. gr. Eftir þann tíma er hvarvetna óheimilt að brenna sinu. Þó getur sýslumaður, að höfðu samráði við umhverfisráðuneytið, ákveðið aðra dagsetningu ef sérstakar veðurfarslegar ástæður gefa tilefni til.

4. gr.

Í reglugerð, sem umhverfisráðherra setur að fenginni umsögn Búnaðarfélags Íslands og Náttúruverndarráðs, skal mælt fyrir um hver skilyrði ábúanda, sbr. 3. gr., skuli sett, m.a. um skyldu til að tilkynna hlutaðeigandi slökkviliðsstjóra, eftirlit með brennu og annað sem nauðsynlegt þykir.

5. gr.

Óheimilt er að kveikja eld á víðavangi þar sem almannahætta getur stafað af eða hætt er gróðri, dýralífi eða mannvirkjum.

Skylt er hverjum þeim sem ferðast um að gæta ýtrustu varkárni í meðferð elds.

Sá sem verður þess var að eldur er laus á víðavangi skal svo fljótt sem auðið er gera aðvart umráðamanni lands eða hlutaðeigandi yfirvaldi.

6. gr.

Sá sem veldur tjóni með sinubrennu eða meðferð elds á víðavangi þannig að saknæmt sé ber fébótaábyrgð á því tjóni sem af hlýst.

7. gr.

Með mál út af brotum á lögum þessum eða reglugerð samkvæmt þeim skal farið að hætti opinberra mála.

8. gr.

Brot gegn ákvæðum laga þessara varða sektum.

9. gr.

Lög þessi öðlast gildi þegar í stað og falla þá jafnframt úr gildi lög nr. 8/1966, um sinubrennur og meðferð elds á víðavangi.
Almannatryggingar Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 94

106. Frumvarp til laga um breytingu á lögum um almannatryggingar, nr. 67/1971, með síðari breytingum.

Flm.: Kristinn H. Gunnarsson.

1. gr.

5. gr. laganna orðast svo:

Tryggingaráð skipa sjö menn. Alþingi kýs á fyrsta þingi eftir hverjar almennar alþingiskosningar fimm menn í tryggingaráð og fimm til vara. Þá skipar heilbrigðis- og tryggingamálaráðherra tvo fulltrúa og jafnmarga til vara samkvæmt tilnefningu frá Landssambandi aldraðra annars vegar og frá Öryrkjabandalagi Íslands og Landssamtökunum Þroskahjálp sameiginlega hins vegar. Ráðherra skipar formann og varaformann úr hópi aðalmanna. Ráðherra ákveður þóknun tryggingaráðs.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Nær samhljóða frumvarp var flutt á 109. löggjafarþingi en varð eigi útrætt. Flutningsmaður var Helgi Seljan.

Í frumvarpinu er lögð til sú breyting á skipan tryggingaráðs að til viðbótar hinum fimm þingkjörnu fulltrúum, sem þar sitja nú, komi tveir fulltrúar jafnréttháir, þ.e. annar frá Landssambandi aldraðra og hinn sameiginlega frá Öryrkjabandalagi Íslands og Landssamtökunum Þroskahjálp.

Yfirstjórn Tryggingastofnunar ríkisins er í höndum tryggingaráðs sem setur m.a. reglur um fjölmargt á grundvelli laga um almannatryggingar. Auk þess er ýmsu því vísað til tryggingaráðs sem málsaðilum þykir ekki hafa fengist viðunandi úrlausn á. Fjölmörg vandasöm úrlausnarefni, sem lenda á borði tryggingaráðs, eru á þann veg að þau snerta þá aðila beint og óbeint sem lagt er til að eigi fulltrúa til viðbótar í tryggingaráði. Telja verður bæði eðlilegt og sanngjarnt að fulltrúar þessara samtaka setjist þarna inn til ákvörðunar ásamt þeim þingkjörnum fulltrúum sem fyrir eru. Þar munu koma til verks aðilar sem nákunnugir eru málefnum umbjóðenda sinna.

Tryggingastofnun ríkisins hefur með höndum viðamikla og vandasama starfsemi sem snertir flesta einstaklinga innan þeirra samtaka sem hér er gerð tillaga um að fái fulltrúa í tryggingaráði. Benda má á að í fjárlögum 1992 er gert ráð fyrir að útgjöld Tryggingastofnunar ríkisins verði tæplega 25 milljarðar króna eða u.þ.b. 23% ríkisútgjalda. Lífeyristryggingar eru þar áætlaðar um 14,8 milljarðar króna og sjúkratryggingar liðlega 9 milljarðar króna.

Flutningsmaður leggur áherslu á að ekki er verið að kasta rýrð á þá fulltrúa sem sitja nú og setið hafa í tryggingaráði. Hins vegar er það skoðun flutningsmanns að tryggingaráð verði enn betur í stakk búið til þess að fjalla um og taka ákvarðanir á sviði umbjóðenda þeirra fulltrúa sem lagt er til að bætist í tryggingaráð.

Allnokkur fordæmi eru fyrir því að hagsmunasamtök eigi aðild að ákvörðunum sem snerta hagsmuni einstaklinga og félaga innan þeirra. Má þar nefna stjórnarnefnd um málefni fatlaðra, svæðisstjórnir um málefni fatlaðra og síðar svæðisráð, en þar eiga Öryrkjabandalag Íslands og Landssamtökin Þroskahjálp fulltrúa og verður ekki annað ráðið af þeirri reynslu en að farsællega hafi til tekist.