Ríkisreikningur 1990 Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 243

312. Frumvarp til laga um samþykkt á ríkisreikningi fyrir árið 1990.

(Lagt fyrir Alþingi á 116. löggjafarþingi 1992.)

1. gr.

Ríkisreikningur fyrir árið 1990 samþykkist með eftirfarandi niðurstöðum í þús. kr.:

REKSTRARREIKNINGUR FYRIR ÁRIÐ 1990

A-HLUTI

Reikningur

1990

Tekjur

Beinir skattar

18.968.797

Óbeinir skattar

68.654.428

Aðrar tekjur

521.870

Tekjur samtals 88.145.095

Fjármunatekjur

6.592.081

Tekjur alls 94.737.176

Gjöld

Launagjöld

29.832.994

Ýmis rekstrargjöld

20.298.291

Eignakaup

2.059.937

Tilfærslur og ósundurliðað rekstrarfé

50.324.655

Rekstrargjöld, ósundurliðuð í fjáraukalögum

-

Sértekjur stofnunar

-7.794.762

Gjöld samtals 94.721.115

Fjármagnskostnaður

11.303.028

Gjöld alls 106.024.143

TEKJUR UMFRAM GJÖLD -11.286.967

Reikningur

1990

Sundurliðun gjalda á ráðuneyti

00 Æðsta stjórn ríkisins

1.096.488

01 Forsætisráðuneyti

733.933

02 Menntamálaráðuneyti

14.829.062

03 Utanríkisráðuneyti

1.352.152

04 Landbúnaðarráðuneyti

4.026.167

05 Sjávarútvegsráðuneyti

2.894.566

06 Dóms- og kirkjumálaráðuneyti

4.519.031

07 Félagsmálaráðuneyti

3.780.530

08 Heilbrigðis- og tryggingamálaráðuneyti

39.391.558

09 Fjármálaráðuneyti

6.704.573

10 Samgönguráðuneyti

7.536.973

11 Iðnaðarráðuneyti

2.492.438

12 Viðskiptaráðuneyti

5.511.295

13 Hagstofa Íslands

111.932

14 Umhverfisráðuneyti

33.867

15 Fjárlaga- og hagsýslustofnun

11.009.578

Samtals 106.024.143

EFNAHAGSREIKINGUR 31. DESEMBER 1990

A-HLUTI

Reikningur

EIGNIR:

1990

Veltufjármunir

Sjóður

308.382

Ríkisféhirðir

200.908

Aðrir ríkisaðilar

107.474

Bankainnstæður

1.774.383

Seðlabanki Íslands, hlaupareikningar

511.323

Innlendar innlánsstofnanir

758.785

Erlendar innlánsstofnanir

504.275

Skammtímakröfur

Óinnheimtar ríkistekjur og innheimtufé

20.826.867

Almennar ríkistekjur og skyldusparnaður

19.010.795

Markaðar ríkistekjur

1.629.168

Innheimtufé fyrir aðra

142.844

Fyrirframgreiddar, geymdar, markaðar tekjur

44.060

Skammtímakröfur, aðrar

8.011.916

Fyrirframgreidd gjöld

25.315

Áfallnar, ógreiddar vaxtatekjur

1.705.280

Viðskiptareikningar, bráðabirgðalán

6.028.640

Veitt stutt lán

252.681

Sjóður og skammtímakröfur samtals

28.838.783

Vöru- og efnisbirgðir

150.091

Veltufjármunir samtals

31.071.639 Reikningur

1990

Langtímakröfur og áhættufjármunir

Langtímakröfur

Veitt löng lán, innlend ógengisbundin

18.259.695

Stofnanir í A-hluta

22.257

Fyrirtæki og sjóðir í B-hluta

10.958.592

Fyrirtæki með eignaraðild ríkissjóðs

3.700.121

Lánastofnanir

297.275

Sveitarfélög

191.310

Aðrir

3.090.140

Veitt löng lán, innlend, gengisbundin

15.480.698

Fyrirtæki og sjóðir í B-hluta

7.563.590

Fyrirtæki með eignaraðild ríkissjóðs

3.635.118

Sveitarfélög

2.967.751

Lánastofnanir

204.625

Aðrir

1.109.614

Veitt löng lán til erlendra aðila

28.880

Langtímakröfur samtals

33.769.273

Áhættufjármunir

2.769.904

Innlend hlutabréf og stofnfjárframlög

1.716.303

Erlend hlutabréf og stofnfjárframlög

1.053.601

Langtímakröfur og áhættufjármunir samtals

36.539.177

EIGNIR ALLS

67.610.816

EFNAHAGSREIKINGUR 31. DESEMBER 1990

A-HLUTI

Reikningur

SKULDIR:

1990

Skammtímaskuldir

Bankareikningar, hlaupareikningsskuld

758.734

Seðlabanki Íslands, aðalviðskiptareikningar

379.421

Seðlabanki Íslands, hlaupareikningar

336.197

Innlánsstofnanir

43.116

Krafa á óinnheimtar ríkistekjur, innheimtufé

317.415

Markaðar ríkistekjur á teknaliði

174.580

Innheimtufé fyrir aðra

142.835

Geymdar, markaðar ríkistekjur, innheimtufé

95.944

Markaðar ríkistekjur

37.980

Innheimtufé fyrir aðra

57.964

Ríkisvíxlar

8.142.598

Skammtímaskuldir, aðrar

10.099.652

Ógreidd gjöld

1.164.932

Ógreidd gjöld, sérstakar skuldbindingar

4.806.536

Viðskiptareikningar, bráðabirgðaskuldir

3.416.970

Tekin stutt lán, innlend, önnur

711.214

Skammtímaskuldir samtals

19.414.343 Reikningur

1990

Langtímaskuldir

Tekin löng lán, innlend ógengisbundin

41.964.842

Stofnanir í A-hluta

231.208

Seðlabanki Íslands

24.988

Fyrirtæki og sjóðir í B-hluta

85.630

Innlánsstofnanir

6.254.114

Lánastofnanir, innlendar

2.380.393

Sveitarfélög

1.114.759

Aðrir

31.873.750

Tekin löng lán, innlend, gengisbundin

2.186.471

Seðlabanki Íslands

1.457.441

Fyrirtæki og sjóðir í B-hluta

5.343

Innlánsstofnanir

28.390

Lánastofnanir

598.231

Aðrir

97.066

Tekin löng lán, erlend

59.778.769

Ýmsar langtímaskuldbindingar

57.604.227

Langtímaskuldir samtals

161.534.309

Skuldir alls

180.948.652

Höfuðstóll

Höfuðstóll í ársbyrjun

-97.909.914

Endurmat veltufjármunir/skammtímaskuldir

-448.894

Endurmat langtímakröfur/langtímaskuldir

-3.692.061

Tekjur umfram gjöld 1990

-11.286.967

Höfuðstóll í árslok samtals

-113.337.836

SKULDIR OG HÖFUÐSTÓLL ALLS

67.610.816

2. gr.

Ríkisreikningur fyrir árið 1990 samþykkist með eftirfarandi niðurstöðum í þús. kr.:

REKSTRARREIKNINGUR FYRIR ÁRIÐ 1990

B-HLUTI

Reikningur

1990

Rekstrartekjur

Seldar vörur og þjónusta

32.849.076

Seldir happdrættismiðar

1.512.316

Aðrar rekstrartekjur

159.492

Rekstrartekjur samtals

34.520.884

Rekstrargjöld

Hráefni og vörur til endursölu

9.015.845

Laun og launatengd gjöld

7.446.607

Happdrættisvinningar

933.666

Önnur rekstrargjöld

8.820.198

Afskriftir

3.012.184

Stofnkostnaðarviðfangsefni flutt á efnahag

-581.918

Rekstrargjöld samtals 28.646.582

Rekstrarhagnaður án fjármunatekna og fjármagnsgjalda

5.874.302

Fjármunatekjur og fjármagnsgjöld

Vaxtatekjur

8.594.953

Vaxtagjöld

-8.394.188

Arður af hlutabréfum

1.231

Endurmat, tekjufært

7.459.660

Endurmat, gjaldfært

-4.396.832

Reiknaðar tekjur vegna verðbreytinga

916.228

Reiknuð gjöld vegna verðbreytinga

-3.394.545

Fjármunatekjur og fjármagnsgjöld samtals 786.507

Hagnaður af reglulegri starfsemi

6.660.809

Óreglulegar tekjur

182.459

Óregluleg gjöld

-4.303.549

Framlög og tilfærslur

4.588.659

Hagnaður til ráðstöfunar

7.128.378

EFNAHAGSREIKNINGUR 31. DESEMBER 1990

B-HLUTI

Reikningur

EIGNIR:

1990

Veltufjármunir

Sjóður og bankainnstæður

4.235.305

Sjóður

211.652

Banki

4.023.653

Skammtímakröfur

22.159.086

Fyrirframgreiddur kostnaður

212.229

Viðskiptareikningar

13.759.569

Veitt stutt lán

8.187.288

Vöru- og efnisbirgðir

2.122.620

Veltufjármunir samtals

28.517.011

Fastafjármunir

Áhættufjármunir og langtímakröfur

119.746.894

Langtímakröfur/veitt löng lán

120.342.975

Hlutafé og stofnfjárframlög

360.299

Afskriftareikningur útlána

-956.380

Varanlegir rekstrarfjármunir

38.839.438

Vélar, tæki og áhöld

9.963.171

Fasteignir

20.598.429

Virkjanir, orku- og jarðvarmaveitur og jarðhitarannsóknir

8.122.757

Aðrar eignir

155.081

Fastafjármunir samtals

158.586.332

EIGNIR ALLS

187.103.343

EFNAHAGSREIKNINGUR 31. DESEMBER 1990

B-HLUTI

Reikningur

SKULDIR:

1990

Skammtímaskuldir

Bankareikningar, hlaupareikningaskuldir

317.535

Aðrar skammtímaskuldir

17.316.829

Ógreidd gjöld

1.446.058

Viðskiptareikningar

13.492.310

Tryggingastofnun ríkisins, viðskiptareikningar innbyrðis

205.370

Tekin stutt lán

2.173.091

Skammtímaskuldir samtals

17.634.364

Langtímaskuldir

Langtímaskuldir / tekin löng lán samtals

90.531.650

Skuldir samtals

108.166.014

Eigið fé

Ýmsir eiginfjárreikningar

-135.988

Endurmatsreikningar

49.455.452

Höfuðstóll

29.617.865

Eigið fé alls

78.937.329

SKULDIR OG EIGIÐ FÉ ALLS

187.103.343

3. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Athugasemdir við lagafrumvarp þetta.

Frumvarp þetta er samið eftir ríkisreikningi fyrir árið 1990 sem lagður var fyrir Alþingi með bréfi fjármálaráðherra til forseta Alþingis í maí 1992.

Í greinargerð og skýringum með A-hluta ríkisreiknings fyrir árið 1989 var gerð grein fyrir breytingum á reikningsskilareglum sem þá voru teknar upp og komu fyrst til framkvæmda á því uppgjöri. Var þar um að ræða að færa þá og framvegis í ríkisreikningi allar skuldbindingar ríkissjóðs og stofnana hans sem vitað er um, þar með taldar skuldbindingar vegna lífeyrissjóða, áfallnir vextir af skuldum í árslok og hlutdeild ríkisins í stofnkostnaði sameiginlegra framkvæmda með sveitarfélögum.

Ríkisreikningur fyrir árið 1990 er þannig fyrsti reikningur A-hluta ríkissjóðs sem sýnir tekjur, gjöld og áfallnar skuldbindingar vegna umsvifa A-hluta á viðkomandi ári. Í reikningi ársins 1989 voru hins vegar færðar uppsafnaðar skuldbindingar margra ára. Þetta leiðir til þess að reikningstölur ríkisreiknings 1990 eru af þeim sökum ekki samanburðarhæfar við fyrri ár. Næsta ár verður hins vegar á sama grunni og því fyllilega sambærilegt. Þess ber þó að geta að í uppgjöri síðasta árs hafði ekki náðst að færa að fullu uppsafnaðar skuldbindingar fyrri ára eins og að var stefnt til að breytingar á reikningsskilaaðferðum kæmu aðeins fram í einum reikningi. Þannig eru nú færð yfirtekin eða niðurfelld lán og afskrifaðar kröfur að fjárhæð 4,1 milljarður króna. Af þeirri upphæð eru 2,6 milljarðar króna eldri skuldbindingar en afgangurinn 1,5 milljarðar króna er vegna ákvarðana sem teknar voru á árinu. Fyrir þessu er nánar gerð grein á bls. 30 í ríkis-reikningi.

Niðurstöðutölur ríkisreiknings sýna að rekstrarhalli ríkissjóðs er um 11.287 m.kr. Rekstrarafkoma ríkissjóðs á greiðslugrunni var hins vegar neikvæð um 4.446 m.kr. eins og eftirfarandi tafla sýnir:

Ríkis-

Greiðslu- reikningur uppgjör

Mismunur

Tekjur

92.453 94.737 2.284

Gjöld

96.899 106.024 9.125

Rekstrarhalli

4.446 11.287 6.841

Tekjur eru alls 2,3 milljörðum króna hærri í reikningsuppgjöri sem skýrist af því að álagðar tekjur ársins verða hærri en það sem innheimtist á árinu. Af þeirri fjárhæð eru 1,5 milljarðar króna hækkun beinna og óbeinna skatta. Aðrar tekjur eru 0,8 milljörðum hærri sem einkum skýrast af áföllnum vaxtatekjum og söluandvirði rannsóknaskips.

Frávik á gjöldum eru 9,1 milljarður króna. Er þar í fyrsta lagi um að ræða yfirteknar skuldbindingar eins og fyrr er getið að fjárhæð 4,1 milljarður króna. Í öðru lagi eru gjaldfærðar skuldbindingar vegna lífeyrissjóða 2,3 milljarðar króna umfram greiðslu á árinu. Loks eru áfallnir vextir umfram greidda 2,8 milljarðar króna.

Varðandi frekari greinargerð með niðurstöðu og framvindu ríkisfjármála á árinu vísast til endurskoðunarskýrslu yfirskoðunarmanna ríkisreiknings og Ríkisendurskoðunar um ríkisreikning 1990 og skýrslu fjármálaráðherra um ríkisfjármál 1990.