arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Tekjuskattur Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 300

Greinargerð.

Málið var flutt á 153. löggjafarþingi (138. mál) og er nú endurflutt óbreytt. Björgunarsveitir landsins vinna þróttmikið starf í þágu þjóðar. Fagmennska íslenskra björgunarsveita á sér fáar hliðstæður og hefur vakið eftirtekt á heimsvísu. Björgunarsveitirnar búa yfir gríðarlegri sérþekkingu sem þær hafa aflað víða. Það er því mikilvægt að hlúa að því góða starfi sem hefur byggst upp hérlendis á undanförnum áratugum. Eins hefur hlutverk mannúðar og líknarstarfsemi aukist jafnt og þétt undanfarin ár.

Með frumvarpi þessu er lagt til að þeir einstaklingar sem sinna sjálfboðastarfi til almannaheilla skuli eiga rétt á tekjuskattsafslætti sjálfboðaliða. Hugmyndin á sér rætur að rekja til sambærilegs skattafsláttar og tíðkast í Bandaríkjunum.

Undanfarin ár hefur reynst erfiðara fyrir björgunarsveitir og önnur samtök sem vinna í þágu almannheilla að afla nýrra sjálfboðaliða sem og að halda sjálfboðaliðum virkum. Kostnaður sjálfboðaliða hefur sífellt hækkað, svo sem vegna búnaðar, þátttöku á æfingum o.fl. Frumvarpi þessu er ætlað að koma til móts við þennan kostnað sjálfboðaliða og þar með hvetja fólk til þess að taka þátt í sjálfboðaliðastarfi til almannaheilla. Þá má einnig nefna að álag á björgunarsveitir hefur aukist töluvert undanfarin ár vegna stóraukins fjölda ferðamanna.

Þar sem störf sjálfboðaliða eru alfarið unnin í sjálfboðavinnu þykir réttara að útfæra endurgreiðslu til þeirra í formi skattafsláttar frekar en í formi beinna launagreiðslna. Samtök sem starfa í þágu almannaheilla halda vel utan um þátttöku á æfingum og aðgerðum í gegnum svokallaðan aðgerðagrunn. Því væri unnt með einföldum hætti að afla tímaskýrslna þegar skattárið er gert upp.
Tekjustofnar sveitarfélaga Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 334

Greinargerð.

Mikilvægt er að grípa til aðgerða til að auka framboð á leiguhúsnæði til einstaklinga.

Frumvarpi þessu er ætlað að skapa fjárhagslegan hvata fyrir eigendur fasteigna til að leigja þær einstaklingum frekar en til skammtímaleigu eða að eignir standi auðar.

Með frumvarpi þessu er gætt meðalhófs með tilliti til almannahagsmuna sem ber að veita meira vægi en þeim sérhagsmunum sem eru í húfi. Jafnframt er vert að nefna að hér er eingöngu um að ræða heimild sveitarfélaga til þess að leggja á viðbótarálag en ekki skyldu. Verði frumvarpið að lögum yrði ákvæði þess til að skapa auknar tekjur fyrir sveitarfélög. Álagið kæmi til móts við skertar útsvarstekjur vegna tómra íbúða, íbúða í útleigu til ferðamanna eða orlofsíbúða.

Þegar íbúðarhúsnæði er skipulagt eru innviðir í nágrenni eins og skólar og leikskólar byggðir í samræmi við fjölda íbúða. Ef fjöldi íbúða er í skammtímaleigu til ferðamanna er hætt við að innviðir í nágrenninu samræmist síður áætlaðri notkun. Íbúðir í skammtímaleigu til ferðamanna valda oft ónæði á öllum tímum sólarhrings. Hvati til fækkunar þeirra gæti því orðið til góðs fyrir bæði sveitarfélög og íbúa þeirra.
Réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 371

Greinargerð.

Frumvarp þetta er flutt í sjöunda skiptið. Það var síðast lagt fram á 153. löggjafarþingi (141. mál) en náði ekki fram að ganga og er nú flutt óbreytt.

Frá setningu laga nr. 70/1996 hefur lífaldur Íslendinga hækkað auk þess sem almennt heilsufar þjóðarinnar hefur batnað þannig að nú eru menn hraustir lengur fram eftir ævi. Sú breyting var gerð á lögum um almannatryggingar, nr. 100/2007, með lögum nr. 116/2016 að nú er hægt að hefja lífeyristöku á bilinu frá 65 ára til 80 ára aldurs. Breytingin gagnast ríkisstarfsmönnum ekki, hvort sem um er að ræða skipaða embættismenn eða ráðna starfsmenn, því að báðum hópum er gert að láta af störfum þegar 70 ára aldri er náð samkvæmt gildandi lögum. Markmið frumvarps þessa er að framangreindum hópum verði gert kleift að starfa hjá ríkinu til 73 ára aldurs standi hugur þeirra til þess en að sjálfsögðu gætu embættismenn og aðrir ríkisstarfsmenn látið af störfum sjötugir eftir gildistöku ákvæða frumvarpsins líkt og áður. Alkunna er að mikill auður liggur í reynslu og þekkingu starfsmanna sem unnið hafa sem sérfræðingar og embættismenn um langa hríð. Það er því bæði þeim og ríkiskerfinu til hagsbóta að almennir starfsmenn og embættismenn eigi kost á því að starfa lengur en til 70 ára aldurs ef þeir kjósa. Dæmi eru um að embættismenn og aðrir ríkisstarfsmenn séu ráðnir sem verktakar eftir starfslok til að sinna störfum sem þeir sinntu áður. Það fyrirkomulag er snúið fyrir báða aðila og hvorugum til hagsbóta. Nú þegar aldraðir gera ríkari kröfur en áður um fulla þátttöku í þjóðfélaginu lengur fram eftir aldri er bæði rétt og skylt að gera þeim það kleift með því að hækka hámarksaldur þeirra sem vinna hjá ríkinu eins og gert er ráð fyrir í frumvarpinu.
Sérstakur skattur á fjármálafyrirtæki Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 378

Greinargerð.

Í frumvarpi þessu er lagt til að hækka gjaldhlutfall sérstaks skatts á fjármálafyrirtæki, svo nefnds bankaskatts, í 0,838%. Miðað við frumvarp til fjárlaga ársins 2024 myndi aðgerðin auka tekjur ríkissjóðs um rúma 30 ma. kr. á ársgrundvelli. Forsögu þessa skatts má rekja til hrunsins árið 2008, en með frumvarpi um sérstakan skatt á fjármálafyrirtæki var leitast við að hvetja fjármálafyrirtæki til að fjármagna sig með öruggari hætti, þ.e. að vera með hátt eigið fé og tryggð innlán.

Allt frá upphafi árs 2014 hélst gjaldhlutfallið óbreytt, en með lögum nr. 131/2019 var ákveðið að lækka bankaskattinn úr 0,376% í 0,145%. Vert er að taka fram að auk þess voru sett ákvæði til bráðabirgða um hærri bankaskatt á árunum 2020, 2021 og 2022, en gjaldhlutfallið átti að vera 0,318%, 0,261% og 0,203% á þessum þremur árum. Þessi bráðabirgðaákvæði voru þó felld niður 1. apríl 2020 og hefur bankaskatturinn því verið 0,145% á síðustu árum. Ástæða lækkunarinnar var sögð vera til að auðvelda bönkum að lækka vexti á útlánum samhliða vaxtalækkunum Seðlabanka Íslands og auka útlán þeirra.

Stóru íslensku bankarnir höfðu árum saman kallað eftir lækkun bankaskattsins og sagt að með henni myndi vaxtamunur heildareigna, þ.e. hlutfall hreinna vaxtatekna af heildareignum banka, dragast saman. Meðal annars hefði þetta átt að leiða til ódýrari lána til heimila og fyrirtækja. Það er þó ljóst að lækkun bankaskattsins hefur ekki skilað sér í minni vaxtamun, og er hann svipaður nú og hann var árið 2018. Vaxtamunurinn hjá íslenskum bönkum er auk þess hár í norrænum samanburði, en hann hefur lítið breyst frá því að „Hvítbók um framtíð fjármálakerfisins“ kom út árið 2018. Þess má geta að meðalvaxtamunur íslenskra banka var 2,7% árið 2022 en hjá öðrum norrænum bönkum af svipaðri stærð var hann 1,6%, og enn minni hjá stórum norrænum bönkum þar sem hann nam 0,9%. Þessar upplýsingar komu m.a. fram í skýrslu starfshóps menningar- og viðskiptaráðherra, sem hafði það verkefni að greina tekjumyndun, þar á meðal þóknanir, þjónustu- og vaxtatekjur og vaxtamun, viðskiptabankanna þriggja í norrænum samanburði. Þess má geta að bæði miðstjórn Alþýðusambands Íslands ásamt formanni BSRB, hafa bæði gagnrýnt lækkun bankaskattsins.

Stóru viðskiptabankarnir þrír skiluðu 66,9 ma. kr. hagnaði árið 2022. Tekjur ríkissjóðs af bankaskattinum voru aðeins 5,3 ma. kr. sama ár. Það liggur ljóst fyrir að bankarnir eru meira en aflögufærir og rúmlega það til að taka á sig hækkun á bankaskattinum. Á tímum sem þessum verða þeir að leggja sitt af mörkum til samfélagsins. Því er lagt til að bankaskattur verði hækkaður í 0,838%. Lagt er til að skatthlutfallið verði endurskoðað þegar vextir á húsnæðislánum fara undir 5%.
Fasteignalán til neytenda Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 406

Greinargerð.

Undanfarin misseri hefur verðbólga mælst yfir verðbólgumarkmiðum Seðlabanka Íslands og jafnframt hefur Seðlabankinn hækkað stýrivexti með reglulegum hætti og hafa þeir ekki verið hærri í rúman áratug. Vegna þeirra vaxtahækkana hafa viðskiptabankar og aðrir lánveitendur uppfært lánatöflur sínar með reglulegum hætti. Afleiðingarnar birtast þannig gagnvart heimilum landsins að reglulegar afborganir húsnæðislána hafa stórhækkað á skömmum tíma. Þúsundir fjölskyldna hafa nú reglulega greiðslubyrði sem er langt umfram greiðslugetu þeirra samkvæmt því greiðslumati sem lá til grundvallar lántöku þeirra.

Með frumvarpi þessu er lagt til að óheimilt verði að hækka vexti á fasteignalánum neytenda með breytilegum vöxtum ef hækkun vaxta myndi leiða til hækkunar á greiðslubyrði umfram greiðslugetu skuldara samkvæmt greiðslumati. Skilyrði sem lántakendur þurfa að uppfylla eru ströng og ósveigjanleg, hvort sem er varðandi greiðslumat eða þjóðhagsvarúðarreglur Seðlabankans. Neytendur hafa því jafnvel neyðst til að taka óhagstæðari lán en annars undir þeim formerkjum að verið sé að vernda þá fyrir greiðslubyrði sem þeir muni ekki ráða við. Það skýtur því skökku við að greiðslumatið skipti einungis máli við lántöku, en skipti engu máli þegar á reynir og jafnframt að bankar beri þá enga ábyrgð á greiðslumati sínu og geti lagt auknar álögur á lántaka sem þeir ráða engan veginn við samkvæmt greiðslumati sem sömu bankar framkvæmdu.

Verði frumvarpið samþykkt minnka líkur á því að breytingar á vöxtum sem hafa í för með sér hækkun á greiðslubyrði leiði til greiðsluerfiðleika. Gert er ráð fyrir því að þessi takmörkun á hækkun greiðslubyrði nái til allra breytinga á vöxtum fasteignalána til neytenda, hvort sem í samningi um fasteignalán er kveðið á um að vextir geti tekið breytingum hvenær sem er á lánstímanum eða að þeir séu fastir í tiltekinn tíma og sæti síðan endurskoðun eða geti á einhvern hátt tekið breytingum að þeim tíma liðnum.
Virðisaukaskattur Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 424

Greinargerð.

Í 3. tölul. 4. gr. virðisaukaskattslaga er kveðið á um að þeir sem selja skattskylda vöru eða þjónustu fyrir 2.000.000 kr. eða minna á hverju 12 mánaða tímabili, frá því að starfsemi hefst, séu undanþegnir skyldu til að innheimta virðisaukaskatt og standa skil á honum í ríkissjóð. Slíkir aðilar þurfa því ekki að innheimta virðisaukaskatt af sölu sinni en geta á hinn bóginn ekki fengið frádreginn virðisaukaskatt vegna innkaupa sinna.

Upphaflegur tilgangur undanþáguákvæðis 3. tölul. 4. gr. laganna var að undanþiggja skattskyldu mjög lítil fyrirtæki eða starfsemi sem eingöngu væri rekin í hjáverkum eða stöku sinnum. Undanþágan helgaðist fyrst og fremst af hagkvæmnisástæðum. Rétt er að geta þess að skráð fyrirtæki sem kaupa aðföng af óskráðum fyrirtækjum, sem þurfa ekki að skila skatti af sölu sinni, geta ekki fengið frádreginn neinn innskatt af þeim kaupum.

Upphaflega námu veltumörk 3. tölul. 4. gr. laganna 100.000 kr. en hafa frá gildistöku virðisaukaskattslaga verið hækkuð fjórum sinnum, fyrst árið 1997 upp í 220.000 kr., aftur árið 2008 upp í 500.000 kr., í þriðja sinn árið 2011 upp í 1.000.000 kr. og að lokum árið 2016 með gildistöku 1. janúar 2017 upp í gildandi veltumörk, 2.000.000 kr. Eftirfarandi röksemdir hafa legið hækkunum til grundvallar:

1. Hagkvæmnisástæður. Einföldun rekstrarumhverfis þeirra aðila sem hafa lítil umsvif.

2. Samræmi við atvinnuskynsreglu 5. mgr. 5. gr. virðisaukaskattslaga. Reglan kveður á um að eigi skuli skrá aðila á virðisaukaskattsskrá ef samanlagðar tekjur hans af sölu skattskyldrar vöru og þjónustu eru að jafnaði lægri en kostnaður við aðföng sem keypt eru með virðisaukaskatti til starfseminnar.

3. Raunlækkun veltumarka vegna verðlagsbreytinga.

4. Í samræmi við fjárhæðir veltumarka í helstu samanburðarlöndum.

Veltumörkin eru ekki vísitölutengd og lækka því að raungildi með tíð og tíma. Ef veltumörk gildandi laga eru uppreiknuð miðað við breytingar á vísitölu neysluverðs frá júní 2016 til september 2023 nema þau 2.750.065 kr. Með það fyrir augum að létta reglubyrði smærri aðila, bregðast við raunlækkun veltumarka vegna verðlagsbreytinga og létta álagi á skattyfirvöldum er lagt til að veltumörk 3. tölul. 4. gr. virðisaukaskattslaga verði hækkuð úr 2 millj. kr. í 3 millj. kr.
Hringrásarstyrkir Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 461

Greinargerð.

Með frumvarpinu er lagt til að komið verði á fót hringrásarstyrkjum sem greiddir verða til einstaklinga vegna kostnaðar við viðgerðir á lausafé eins og húsgögnum, raf- og rafeindatækjum, reiðhjólum, fatnaði og skóm. Markmið frumvarpsins er að efla hringrásarhagkerfið og stuðla að sjálfbærari neyslu með því að hvetja til viðgerða á hlutum í stað kaupa á nýjum. Styrkurinn nemur helmingi af kostnaði við viðgerð, innan tiltekinna hámarksupphæða, og ætti því að fela í sér talsverðan hvata til að lengja líftíma smærri tækja og hluta, sem aftur dregur úr sóun og minnkar úrgang. Auk þess hafa hringrásarstyrkir bein jákvæð fjárhagsleg áhrif á þá einstaklinga sem kjósa að notfæra sér þá, en jafnframt þau óbeinu áhrif að hvetja fleiri til að bjóða upp á viðgerðaþjónustu og skapa störf, en þar er oft um að ræða lítil fyrirtæki sem getur munað um aukna ásókn í þjónustuna.

Þar sem tjón sem valdið er af ásetningi eða gáleysi fæst jafnan bætt með öðrum hætti, svo sem samkvæmt almennum reglum skaðabótaréttar eða á grundvelli vátryggingarsamninga er eðlilegt að gildissvið frumvarpsins takmarkist við viðgerðir á skemmdum eða slitum hluta sem telja má afleiðingu af eðlilegri notkun þeirra. Einnig falla utan gildissviðs laganna úrbætur á göllum sem seljandi gerir eða lætur gera á grundvelli laga um lausafjárkaup. Í 3. gr. er tekið fram að hringrásarstyrkur teljist ekki til tekna greiðsluþega. Það er annars vegar til að taka af vafa um að styrkurinn sé ekki skattskyldur, en auk þess er mikilvægt að greiðslur sem þessar skerði ekki lífeyri hjá hópi sem væntanlega getur haft talsverðan hag af kerfinu.

Lagt er til að Úrvinnslusjóði verði falið að annast framkvæmd laganna. Úrvinnslusjóður hefur það lögbundna hlutverk að stuðla að hringrásarhagkerfi með vörur og þjónustu til að stuðla að sjálfbærri auðlindanýtingu, draga úr myndun úrgangs og auka endurvinnslu hans. Fellur það hlutverk sjóðsins vel að því markmiði frumvarpsins að stuðla að því að framlengja notkunartíma hluta og draga þannig úr neyslu og sóun.

Sambærilegum styrkjum hefur verið komið á fót í fjölda ríkja á undanförnum misserum. Þannig má nefna að í Frakklandi getur fólk sótt um endurgreiðslu vegna fataviðgerða og undanfarið ár hefur verið hægt að sækja um styrk til endurgreiðslu vegna viðgerða á raftækjum í Austurríki. Í Svíþjóð var sú leið farin að láta endurgreiðslu virðisaukaskatts af viðgerðaþjónustu renna til þjónustuveitandans, sem er að ýmsu leyti flóknari framkvæmd og þótti ekki gefa jafn góða raun þar sem ávinningurinn skilaði sér ekki að öllu leyti í lægra verði. Hér er því lögð til sú einfalda leið til að ná fram skýrari ávinningi með því að endurgreiðslan nemi tilteknu hlutfalli af heildarkostnaði við smærri viðgerðir og renni beint til þess sem kaupir þjónustuna.
Leikskólar Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 475

Greinargerð.

Frumvarp sama efnis var áður lagt fram á 152. löggjafarþingi ( 625. mál) en náði ekki fram að ganga. Það er nú endurflutt með smávægilegum breytingum á greinargerð.

Víða um land þekkist það fyrirkomulag að hliðrað er til við innritun á leikskóla í sveitarfélögum í því skyni að gera systkinum kleift að sækja sama leikskóla þegar þau yngri hafa náð leikskólaaldri. Yngri börnin njóta þá forgangs til leikskóladvalar við sama leikskóla og eldri systkini hafa vistun á. Ekki ríkir sátt um hvort framkvæmd þessi teljist lögmæt og hefur því verið haldið fram að reglan um systkinaforgang gangi í berhögg við jafnræðisreglu stjórnsýsluréttarins, enda gengju yngri börn framar eldri börnum eða börnum í sama árgangi sem ekki ættu eldri systkini í viðkomandi leikskóla. Af þeim sökum hefur systkinaforgangi ekki verið beitt innan Reykjavíkurborgar síðan árið 2008 í kjölfar álits embættis borgarlögmanns þar um. Til þess að taka af allan vafa um lögmæti ákvarðana sveitarfélaga í þágu systkinaforgangs þarf lagaheimildar að njóta við í samræmi við lagaáskilnaðarreglu stjórnsýsluréttar.

Í lögum um leikskóla, nr. 90/2008, er skýrt kveðið á um að velferð og hagur barna skuli hafður að leiðarljósi í öllu starfi, m.a. í því hvernig forgangsraðað er við innritun í leikskóla. Mikilvægt er að skýrar og fyrirsjáanlegar reglur gildi þar í einu og öllu og byggt sé í senn á málefnalegum og lögmætum sjónarmiðum. Því hefur verið haldið fram að reglan um systkinaforgang hafi fyrst og fremst verið til þess fallin að mæta hagsmunum foreldra en ekki barna, enda komi systkinaforgangur niður á börnum sem ekki eiga eldra systkini. Reynslan hefur þó sýnt að óbreytt fyrirkomulag kemur óumdeilanlega niður á barnafjölskyldum í Reykjavík þar sem eru fleiri en eitt barn á leikskólaaldri. Samvera systkina á sama leikskóla felur í sér dýrmæta og mikilvæga upplifun barna á fyrsta skólastiginu þegar hún er möguleg, og sveitarfélögum á að vera gert kleift að gera ráðstafanir til að koma af fremsta megni í veg fyrir að fjölskyldur þurfi að fara hverfa á milli til að sækja leikskóla með tilheyrandi álagi á umferð.

Í því skyni að tryggja börnum, sem ekki eiga eldra systkini á leikskóla, aðgengi að leikskóla innan eigin hverfis er jafnframt lagt til í frumvarpi þessu að heimila sveitarfélögum að móta reglur sem tryggi börnum forgang inn á leikskóla með hliðsjón af nálægð heimilis við leikskóla með svipuðum hætti og gildir um innritun í grunnskóla samkvæmt lögum nr. 91/2008.

Lögfesting heimilda sveitarfélaga til að haga innritun á leikskóla með hliðsjón af framangreindu er til þess fallin að stuðla að aukinni vellíðan barna og fjölskyldna þeirra og hefur í för með sér jákvæð áhrif á umhverfi og félagslega samþættingu innan hverfa. Af þeim sökum telja flutningsmenn mikilvægt að gera sveitarstjórnum kleift að haga innritun í leikskóla með þeim hætti að yngri systkini njóti forgangs og að taka megi tillit til búsetu þeirra að öðru leyti þegar staðið er frammi fyrir vali á leikskóla. Þannig má tryggja að sem flest börn geti hafið leikskólagöngu í námunda við heimili sitt á tilskildum aldri.
Veiðar í fiskveiðilandhelgi Íslands og stjórn fiskveiða Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 521

Greinargerð.

Frumvarp þetta byggist á áður fluttu frumvarpi matvælaráðherra frá 153. löggjafarþingi, 976. mál á þskj. 1524.

Að frumkvæði meiri hluta atvinnuveganefndar er mál þetta flutt nær óbreytt. Þær breytingar sem meiri hlutinn gerir á frumvarpinu frá fyrra þingi eru þær sömu og meiri hlutinn lagði til á fyrra þingi að lokinni umfjöllun nefndarinnar, sbr. nefndarálit meiri hluta atvinnuveganefndar um sama mál á þskj. 1989.

Efnislegar breytingar eru tvær og varða annars vegar hámarksaflahlutdeild, en meiri hlutinn leggur til að hámarksaflahlutdeild verði 1,5% í stað 2% sem lagt var til í frumvarpinu á 153. löggjafarþingi, og hins vegar viðmiðunarár sem tilgreind eru í 8. gr.

Að öðru leyti vísast til greinargerðar með frumvarpi matvælaráðherra og nefndarálits meiri hluta atvinnuveganefndar um frumvarpið frá 153. löggjafarþingi.
Tekjuskattur Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 555

Greinargerð.

Markmið þessa frumvarps er að börn, óháð aldri, greiði ekki tekjuskatt að fullu heldur í samræmi við tekjuskatt af tekjum barna skv. 2. mgr. 66. gr laga um tekjuskatt. Þannig myndu aðilar byrja að greiða tekjuskatt skv. 1. mgr. 66. gr. þegar þeir verða sjálfráða við 18 ára aldur. Réttindi 16 og 17 ára til vinnu eru takmörkuð með reglugerð um vinnu barna og unglinga nr. 426/1999 og þykir m.a. vegna þess ekki rétt að skattleggja ungmenni með sama hætti og sjálfráða einstaklinga. Þegar einstaklingar verða sjálfráða við 18 ára aldur öðlast þeir einnig kosningarrétt og fá þannig tækifæri til þess að hafa áhrif á þær ákvarðanir sem teknar eru um stefnu ríkisins, m.a. í skattamálum.

Áhrif á ríkissjóð eru talin óveruleg þar sem fæst börn á aldrinum 16 og 17 ára vinna meira en sem nemur skattleysismörkum. Þannig var álagður tekjuskattur á 16 og 17 ára um 13,5 millj. kr. árið 2022.
Þjónustu- og þekkingarmiðstöð fyrir blinda, sjónskerta og einstaklinga með samþætta sjón- og heyrnarskerðingu Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 76

Greinargerð.

Frumvarp þetta var áður lagt fram á 152. og 153. löggjafarþingi (94. mál) en náði ekki fram að ganga. Það er nú lagt fram að nýju lítið breytt. Umsagnir bárust um frumvarpið á 152. löggjafarþingi frá bæði starfsmönnum og stjórnendum stofnunarinnar sem frumvarpið tekur til, Þjónustu- og þekkingarmiðstöðvar fyrir blinda, sjónskerta og einstaklinga með samþætta sjón- og heyrnarskerðingu. Umsagnaraðilar fögnuðu allir markmiði frumvarpsins og mæltu með samþykki þess.

Í frumvarpi þessu er lagt til að heiti þeirrar stofnunar sem sinnir þjónustu við blinda, sjónskerta og einstaklinga með samþætta sjón- og heyrnarskerðingu verði breytt. Stofnunin heitir nú því óþjála heiti Þjónustu- og þekkingarmiðstöð fyrir blinda, sjónskerta og einstaklinga með samþætta sjón- og heyrnarskerðingu. Heiti stofnunarinnar er því þrettán orð og rúmlega 90 bókstafir. Lengst af hét þessi stofnun lögum samkvæmt Þjónustu- og endurhæfingarstöð sjónskertra en gekk undir nafninu Sjónstöðin. Við endurskoðun laga í gegnum árin hefur heitið ítrekað tekið breytingum og stafafjöldinn aukist. Það tíðkast almennt ekki í heiti annarra stofnana að telja upp hvert og eitt einasta viðfangsefni viðkomandi stofnunar. Því er engin ástæða til að beita þeirri aðferð einungis gagnvart þessari stofnun. Nú er kominn tími til að gefa stofnuninni venjulegt heiti. Nafnið Sjónstöðin lýsir vel hlutverki stofnunarinnar, þ.e. að aðstoða þá sem eru blindir, sjónskertir eða með samþætta sjón- og heyrnarskerðingu. Auk þess kannast margir við heitið, enda var starfrækt Sjónstöð frá árinu 1987 til ársins 2008.
Almannatryggingar Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 578

Greinargerð.

Í frumvarpi til fjáraukalaga fyrir árið 2023 (481. mál) er gert ráð fyrir 1.600 millj. kr. einskiptisframlagi til örorku- og endurhæfingarlífeyrisþega. Greiðslan kemur til viðbótar hefðbundnum orlofs- og desemberuppbótum lífeyrisþega og 2,5% hækkun bóta á miðju þessu ári. Gert er ráð fyrir að fjárhæð eingreiðslunnar hækki um 7,4% í samræmi við hækkun bóta lífeyristrygginga 1. janúar sl. og aftur um 2,5% í samræmi við hækkun bóta lífeyristrygginga 1. júlí sl. og mun fjárhæð hennar því nema 66.381 kr. á árinu 2023.

Með frumvarpi þessu er lagt til að kveðið verði á um það í ákvæði til bráðabirgða að eingreiðslan skuli ekki teljast til tekna greiðsluþega, og teljist þannig skattfrjáls, og að hún skuli ekki leiða til skerðingar annarra greiðslna. Ákvæðið er til samræmis við ákvæði um fyrri eingreiðslur til örorku- og endurhæfingarlífeyrisþega.