arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Breyting á lögum vegna alþjóðasamþykktar um vinnu við fiskveiðar Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 315

Frumvarp til laga um breytingu á lögum vegna alþjóðasamþykktar um vinnu við fiskveiðar.

(Eftir 2. umræðu, 16. desember.)

I. KAFLI

Breyting á sjómannalögum, nr. 35/1985.

1. gr.

Í stað orðanna „farþegaskipum og flutningaskipum“ í 1. málsl. 3. mgr. 8. gr. laganna kemur: skipum.

II. KAFLI

Breyting á lögum um áhafnir íslenskra fiskiskipa, varðskipa, skemmtibáta og annarra skipa, nr.

30/2007.

2. gr.

Eftirfarandi orðskýring bætist við 3. gr. laganna í viðeigandi stafrófsröð: Fiskimaður er hver sá sem starfar eða er ráðinn til vinnu á fiskiskipi, þ.m.t. þeir sem eru ráðnir upp á aflahlut. Hafnsögumenn, löggæsluaðilar, aðrir aðilar í fastri þjónustu hins opinbera, starfsmenn í landi sem sinna störfum um borð í fiskiskipum eða eftirlitsmenn með fiskveiðum teljast ekki vera fiskimenn.

3. gr.

Á eftir 3. gr. laganna kemur ný grein, 3. gr. a, ásamt fyrirsögn, svohljóðandi:

Skráningar- og ráðningarþjónusta fiskimanna.

Fyrirtæki sem sinna skráningar- og ráðningarþjónustu fiskimanna skulu starfa í samræmi við viðurkennd gæðastjórnunarkerfi að fengnu leyfi frá Samgöngustofu.

Skráningar- og ráðningarþjónusta skal vera skilvirk, fullnægjandi, áreiðanleg, fiskimönnum að kostnaðarlausu og til þess fallin að auðvelda fiskimönnum að ráða sig í skipsrúm.

Samgöngustofa hefur eftirlit með því að skráningar- og ráðningarþjónusta fiskimanna uppfylli kröfur samkvæmt lögum þessum og reglugerð á grundvelli þeirra.

Ráðherra er heimilt að mæla nánar fyrir um skráningar- og ráðningarþjónustu fiskimanna og eftirlit með henni í reglugerð.

4. gr.

Á eftir 15. gr. laganna kemur ný grein, ásamt fyrirsögn, svohljóðandi, og breytist greinatala á eftir samkvæmt því:

Heilbrigðiskröfur til fiskimanna.

Útgerðarmaður og skipstjóri fiskiskipa skulu gera kröfu um að fiskimenn leggi fram vottorð um að þeir uppfylli skilyrði um sjón og heyrn og aðrar heilbrigðiskröfur.

Gildistími heilbrigðisvottorðs sem heimilar fiskimanni að starfa á fiskiskipi, sem er 24 metrar að lengd eða lengra eða er að jafnaði á sjó í þrjá daga eða lengur, skal vera að hámarki tvö ár. Ef fiskimaður er yngri en 18 ára skal gildistíminn þó vera eitt ár. Renni gildistími heilbrigðisvottorðs út meðan á veiðiferð stendur heldur það þó gildi sínu til loka veiðiferðar.

Gildistími heilbrigðisvottorðs sem heimilar vél- og skipstjórnarmönnum að starfa á fiskiskipi, sem er styttra en 24 metrar og er að jafnaði á sjó í minna en þrjá daga, skal vera að hámarki fimm ár. Aðrir fiskimenn á slíkum skipum þurfa ekki að framvísa heilbrigðisvottorði.

Ráðherra skal setja í reglugerð nánari kröfur um heilbrigði fiskimanna, réttindi skipverja vegna heilbrigðisvottorða og um gerð, efni, útgáfu og gildistíma vottorða.

5. gr.

Lög þessi öðlast gildi 1. júlí 2021.
Almannatryggingar Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 77

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um almannatryggingar, nr. 100/2007, með síðari breytingum (afnám skerðingar lífeyris vegna miskabóta).

Flm.: Björn Leví Gunnarsson, Halldóra Mogensen, Helgi Hrafn Gunnarsson, Jón Þór Ólafsson, Smári McCarthy, Þórhildur Sunna Ævarsdóttir.

1. gr.

Við 2. mgr. 16. gr. laganna bætist nýr stafliður, svohljóðandi: Við útreikning á fjárhæð bóta samkvæmt þessum kafla og ráðstöfunarfjár skv. 48. gr. skal ekki reikna með miskabætur sem lífeyrisþega eru dæmdar.

2. gr.

Lög þessi öðlast gildi 1. janúar 2020.

Greinargerð.

Með frumvarpi þessu er lagt til að miskabætur sem einstaklingum eru dæmdar komi ekki til skerðingar á lífeyri þeirra samkvæmt lögunum. Frumvarpið var lagt fram á 149. löggjafarþingi (451. mál) og er lagt fram að nýju óbreytt.

Markmið frumvarpsins er að styðja við öryrkja og ellilífeyrisþega með því að koma í veg fyrir skerðingu lífeyris vegna miskabóta sem þeim eru dæmdar vegna áfalla sem þeir lenda í.

Þau tilvik sem geta orðið til þess að einstaklingi verði greiddar miskabætur eru ófyrirsjáanleg. Ekki er því um eiginlegan kostnað að ræða fyrir ríkissjóð heldur verður kostnaðurinn í formi þess að ekki kemur til endurgreiðslu á lífeyri vegna dæmdra miskabóta. Er kostnaður því ekki meiri en hefði verið hefðu miskabætur ekki verið dæmdar.

Lagt er til að lögin öðlist gildi 1. janúar 2020. Flutningsmenn beina því til þingnefndarinnar, sem fær málið til umfjöllunar, að skoða hvort unnt sé að flýta þeirri vinnu, enda um mikilvæga lagabreytingu að ræða.
Hjúskaparlög Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 79

Frumvarp til laga um breytingu á hjúskaparlögum, nr. 31/1993, með síðari breytingum (skilnaður án undanfara).

Flm.: Andrés Ingi Jónsson, Albertína Friðbjörg Elíasdóttir, Guðjón S. Brjánsson, Guðmundur Ingi Kristinsson, Helga Vala Helgadóttir, Jón Steindór Valdimarsson.

1. gr.

Á eftir 43. gr. laganna kemur ný grein, 43. gr. a, sem orðast svo:

Nú eru aðilar sammála um að leita lögskilnaðar og ber þá að veita hjónum leyfi til slíks skilnaðar án undanfarandi skilnaðar að borði og sæng komi fram ósk þess efnis frá þeim báðum, enda eigi þau hvorki sameiginlegar eignir né börn undir 18 ára aldri, eða hjón hafa náð samkomulagi um skipan forsjár fyrir börnum, um framfærslueyri og aðra skilnaðarskilmála sem staðfest hefur verið, sbr. 1. mgr. 43. gr.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Með frumvarpi þessu er lagt til að hjón geti fengið lögskilnað án undanfarandi skilnaðar að borði og sæng séu þau sammála um það og hagsmunir barna á þeirra forræði hafi verið tryggðir.

Í gildandi hjúskaparlögum eru þröng skilyrði fyrir því að hægt sé að veita leyfi til lögskilnaðar án undanfarandi skilnaðar að borði og sæng. Heimild er til þess ef um er að ræða hjúskaparbrot eða ef annað hjóna hefur verið uppvíst að líkamsárás eða kynferðisbroti er bitnar á hinu eða barni sem býr hjá þeim. Til að hægt sé að láta reyna á það ákvæði þarf að vera sönnun fyrir slíku broti, ýmist í formi játningar eða haldbærra sönnunargagna.

Hvergi er gert ráð fyrir að tveir fullorðnir einstaklingar vilji einfaldlega skilja, hverjar svo sem ástæðurnar kunni að vera. Flutningsmenn telja það ekki vera hlutverk hins opinbera að takmarka heimild hjóna til lögskilnaðar ef engir sérstakir hagsmunir eru fyrir hendi sem krefjast þess.

Sambærileg ákvæði eru í hjúskaparlögum í Danmörku og Svíþjóð.
Kosningar til Alþingis Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 81

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um kosningar til Alþingis, nr.

24/2000 (kosningarréttur).

Flm.: Björn Leví Gunnarsson, Halldóra Mogensen, Helgi Hrafn Gunnarsson, Jón Þór Ólafsson, Smári McCarthy, Þórhildur Sunna Ævarsdóttir.

1. gr.

2. mgr. 1. gr. laganna orðast svo:

Íslenskur ríkisborgari, sem náð hefur 18 ára aldri og átt hefur lögheimili hér á landi, á og kosningarrétt hafi hann sótt um hann samkvæmt nánari reglum í 2. gr.

2. gr.

Eftirfarandi breytingar verða á 2. gr. laganna:

a. Í stað 1. málsl. 1. mgr. koma tveir nýir málsliðir, svohljóðandi: Umsókn um kosningarrétt skv. 2. mgr. 1. gr. skal beint rafrænt til Þjóðskrár Íslands á því formi sem hún ákveður. Í umsókn skal koma fram nafn umsækjanda, kennitala hans, hvenær hann flutti af landi brott, síðasta lögheimili á landinu og heimilisfang erlendis.

b. 3. og 4. málsl. 1. mgr. falla brott.

c. Orðin „í fjögur ár“ í 6. málsl. 1. mgr. falla brott.

d. 2. mgr. fellur brott.

3. gr.

Orðið „b-lið“ í 3. mgr. 27. gr. laganna fellur brott.

4. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Frumvarp þetta er lagt fram í þriðja sinn en var síðast lagt fram á 149. löggjafarþingi (134. mál).

Með frumvarpinu er lagt til að íslenskir ríkisborgarar sem búsettir eru erlendis verði teknir á kjörskrá ef þeir leggja fram fullnægjandi umsókn um kosningarrétt. Með því fyrirkomulagi verður horfið frá þeirri framkvæmd sem nú gildir að íslenskur ríkisborgari sem hefur átt lögheimili hér á landi þurfi að sækja sérstaklega um að halda kosningarrétti sínum þegar liðin eru átta ár eða meira frá því að viðkomandi ríkisborgari flutti af landi brott, en ákvörðun um að einhver skuli þannig tekinn á kjörskrá gildir í fjögur ár. Með því er lagt til að í stað þess þurfi íslenskur ríkisborgari sem hefur flutt til útlanda aðeins að sækja um að viðhalda kosningarrétti sínum einu sinni.

Þá er lagt til að umsóknarferli vegna umsókna um töku á kjörskrá verði rafrænt en það einfaldar og styttir ferlið og gerir það öruggara.

Flutningsmenn telja að verði frumvarpið samþykkt muni það spara kjósanda og Þjóðskrá Íslands þónokkra pappírsvinnu og einfalda umstang í kringum kjörskrá.
Ársreikningar og hlutafélög Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 82

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um ársreikninga og lögum um hlutafélög (aukinn aðgangur að ársreikningaskrá og hlutafélagaskrá).

Flm.: Björn Leví Gunnarsson, Halldóra Mogensen, Helgi Hrafn Gunnarsson, Jón Þór Ólafsson, Smári McCarthy, Þórhildur Sunna Ævarsdóttir, Andrés Ingi Jónsson, Jón Steindór Valdimarsson.

1. gr.

Við 4. mgr. 109. gr. laga um ársreikninga, nr. 3/2006, með síðari breytingum, bætist nýr málsliður, svohljóðandi: Engin gjaldtaka skal þó vera fyrir rafræna uppflettingu í skránni og skulu allar upplýsingar birtast í rafrænni uppflettingu.

2. gr.

Við 2. mgr. 147. gr. laga um hlutafélög, nr. 2/1995, með síðari breytingum, bætist nýr málsliður, svohljóðandi: Engin gjaldtaka skal þó vera fyrir rafræna uppflettingu í skránni og skulu allar upplýsingar birtast í rafrænni uppflettingu.

3. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Frumvarp þetta var áður lagt fram á 149. löggjafarþingi (852. mál) og 148. löggjafarþingi (12. mál) en hlaut ekki afgreiðslu og er nú flutt efnislega óbreytt.

Með frumvarpinu er lagt til að upplýsingar ársreikningaskrár og hluthafaskrár verði aðgengilegri fyrir almenning. Lagt er til að ekki skuli taka gjald fyrir rafræna uppflettingu í skrám þessum og að sömu upplýsingar skuli vera aðgengilegar þar og ef greitt væri fyrir eintak af gögnum úr skránni. Þessar upplýsingar geta ekki talist aðgengilegar almenningi miðað við núverandi löggjöf þar sem greiða þarf fyrir þær.

Frumvarp til laga sambærilegt þessu er varðaði aukinn aðgang að fyrirtækjaskrá var samþykkt á Alþingi á 146. löggjafarþingi og varð að lögum nr. 64/2017. Fólu lögin í sér að veita almenningi aðgang að fyrirtækjaskrá án gjaldtöku. Hér er lagt til að gögn sem tengjast þeim sem er að finna í fyrirtækjaskrá verði gerð aðgengileg á sama hátt.
Almannatryggingar Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 83

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um almannatryggingar, nr.

100/2007, með síðari breytingum (frítekjumark vegna lífeyristekna).

Flm.: Inga Sæland, Guðmundur Ingi Kristinsson.

1. gr.

4. málsl. 1. mgr. 23. gr. laganna orðast svo: Þá skal ellilífeyrisþegi hafa sérstakt frítekjumark, annars vegar 100.000 kr. vegna atvinnutekna og hins vegar 100.000 kr. vegna lífeyristekna.

2. gr.

Lög þessi öðlast gildi 1. janúar 2020.

Greinargerð.

Frumvarp þetta var lagt fram á 149. löggjafarþingi (896. mál) en hlaut ekki afgreiðslu. Það er nú lagt fram að nýju óbreytt. Almennt frítekjumark er mjög lágt í sögulegu samhengi og er markmið þessa frumvarps að auka sanngirni í almannatryggingakerfinu og hvetja til sparnaðar lífeyrisþega með því að draga úr skerðingum. Með lögum nr. 116/2016, um breytingar á lögum um almannatryggingar og fleiri lögum, var meðal annars gerð sú breyting á ellilífeyriskerfi almannatrygginga að öll sértæk frítekjumörk vegna einstakra tegunda tekna voru afnumin. Þess í stað var lögfest eitt almennt frítekjumark sem nemur 25.000 kr. á mánuði og gildir um allar tekjur ellilífeyrisþega, óháð tegund þeirra. Með lögum nr. 96/2017 var einnig lögfest sérstakt frítekjumark vegna atvinnutekna, sbr. nú 4. málsl. 1. mgr. 23. gr. laga nr. 100/2007, um almannatryggingar.

Samkvæmt upplýsingum frá félags- og barnamálaráðherra nema heildarskerðingar til ellilífeyrisþega vegna lífeyrissjóðstekna 37,556 milljörðum kr. árlega. Eldri borgarar hafa sjálfir sparað fyrir lífeyrissjóðshlutdeild sinni. Lífeyristekjur eru því ekki launagreiðslur sem koma frá vinnuveitendum að starfsaldri loknum. Því felst í skerðingu bótagreiðslna á grundvelli lífeyristekna óbein skerðing á þeim hagsmunum sem eldri borgarar hafa unnið sér inn með vinnu sinni í gegnum tíðina. Það mun, samkvæmt upplýsingum frá félags- og barnamálaráðherra, aðeins kosta ríkissjóð 16,075 milljarða kr. í aukin útgjöld árlega ef frítekjumark lífeyristekna verður hækkað upp í 100.000 kr. Það er eðlilegt að almenningur njóti eigin sparnaðar og það er skref í rétta átt að koma á 100.000 kr. sérstöku frítekjumarki vegna lífeyristekna.

Í eftirfarandi töflu má sjá hvaða áhrif framangreindar leiðir hefðu á árlegan kostnað ríkissjóðs við almannatryggingakerfið ef eingöngu er miðað við ellilífeyrisþega. Leið a sýnir árlegan kostnað ríkissjóðs ef hætt yrði við allar skerðingar á ellilífeyri, leið b ef hætt yrði öllum skerðingum almannatrygginga vegna lífeyrissjóðstekna ellilífeyrisþega og leið c ef ellilífeyrisþegar væru með 100.000 kr. sérstakt frítekjumark vegna lífeyrissjóðstekna. Allar tölur eru í milljónum króna.
Greiðsla ríkissjóðs á bótum til þolenda afbrota Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 85

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um greiðslu ríkissjóðs á bótum til þolenda afbrota, nr.

69/1995 (hækkun bótagreiðslna).

Flm.: Inga Sæland, Guðmundur Ingi Kristinsson.

1. gr.

Eftirfarandi breytingar verða á 2. mgr. 7. gr. laganna:

a. Í stað „250.000“ í a-lið kemur: 400.000.

b. Í stað „5.000.000“ í b-lið kemur: 8.000.000.

c. Í stað „3.000.000“ í c-lið kemur: 6.000.000.

d. Í stað „2.500.000“ í d-lið kemur: 4.000.000.

e. Í stað „1.500.000“ í e-lið kemur: 2.500.000.

2. gr.

Á eftir 19. gr. laganna kemur ný grein, svohljóðandi:

Fjárhæðir tilgreindar í 7. gr. skulu breytast árlega í samræmi við þróun launavísitölu, en þó þannig að þær hækki aldrei minna eða lækki meira en verðlag samkvæmt vísitölu neysluverðs.

3. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Miða skal fyrstu árlega breytingu á fjárhæðum bóta við þróun launavísitölu frá þeim mánuði þegar lögin taka gildi til næstu áramóta.

Greinargerð.

Mál þetta var flutt á 149. löggjafarþingi (892. mál) en hlaut ekki afgreiðslu. Er það nú endurflutt óbreytt.

Bótagreiðslur sem ríkissjóður ábyrgist á grundvelli laga um greiðslu ríkissjóðs á bótum til þolenda afbrota takmarkast við fjárhæðir skv. 2. mgr. 7. gr. laganna. Þær fjárhæðir sem þar er kveðið á um hafa verið óbreyttar frá árinu 2012. Síðan þá hafa orðið breytingar á verðlagi og jafnframt hafa bætur ákvarðaðar í refsimálum þróast í samræmi við þær verðlagsbreytingar. Það er ágalli á gildandi löggjöf að þessar fjárhæðir þróast ekki í samræmi við verðlag. Þegar fjárhæðum var breytt síðast, í júní 2012, stóð launavísitalan (miðað við grunn frá 1989 samkvæmt vefsíðu Hagstofu Íslands) í 433,1 stigi en nú stendur hún í 675,3 stigum. Þá er ekki ósennilegt að hún kunni að hækka verulega í framtíðinni. Af framangreindum ástæðum er lagt til að fjárhæðir skv. 2. mgr. 7. gr. hækki.

Ástæða þykir til að hækka fjárhæð c-liðar umfram hlutfallslega hækkun annarra liða. Ávallt kemur betur í ljós hve mikil áhrif afbrot hafa á líf og líðan brotaþola. Erfitt er að meta slík áhrif út frá læknisfræðilegum viðmiðum. Þótt líkamleg áhrif brots séu metin er erfiðara að meta andleg áhrif og þau geta oft komið fram eða aukist löngu eftir að brot er framið. Því er mikilvægt að hækka ábyrgð á bótum fyrir miska umfram hækkanir annarra bótaflokka. Þá er óskandi að slíkt veiti dómstólum hvatningu til að ákvarða hærri bætur fyrir miska í alvarlegri málum en tíðkast hefur.

Einnig er lagt til að til frambúðar hækki fjárhæðir bóta skv. 2. mgr. 7. gr. árlega í samræmi við breytingar á launavísitölu. Einnig skal lágmark ábyrgðar á bótakröfu hækka, sbr. 1. mgr. 7. gr., í samræmi við breytingar á launavísitölu. Eðlilegt er að breyting á fjárhæðum skuli fara fram um hver áramót. Miða skal fyrstu árlega breytingu við þróun launavísitölu frá þeim mánuði þegar lögin tóku gildi til áramóta. Þar sem launavísitala kann að lækka ef efnahagur versnar skyndilega er lagt til að miðað verði við vísitölu neysluverðs ef hún hefur hækkað meira eða lækkað minna á gefnu ári en launavísitala.
Tekjuskattur Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 89

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um tekjuskatt, nr.

90/2003, með síðari breytingum (gengishagnaður).

Flm.: Óli Björn Kárason, Haraldur Benediktsson, Njáll Trausti Friðbertsson,

Brynjar Níelsson, Vilhjálmur Árnason, Ásmundur Friðriksson.

1. gr.

Í stað orðanna „með jafnri fjárhæð á þrjú ár frá og með því reikningsári þegar gengishagnaður fellur til“ í 2. mgr. 5. tölul. 1. mgr. 8. gr. laganna kemur nýr málsliður, svohljóðandi: Heimilt er að færa mismuninn til tekna með jafnri fjárhæð á allt að þrjú ár frá og með því reikningsári þegar gengishagnaður fellur til.

2. gr.

Lög þessi öðlast gildi 1. janúar 2020 og koma til framkvæmda fyrir reikningsárið 2019.

Greinargerð.

Mál þetta var áður flutt á 149. þingi (491. mál) en náði ekki fram að ganga.

Í 2. mgr. 5. tölul. 1. mgr. 8. gr. laga um tekjuskatt, nr. 90/2003, kemur fram að draga skuli gengistap frá gengishagnaði ársins og færa mismuninn til tekna sem gengishagnað. Með lögum nr. 61/2008, sbr. 1. gr., bættist við ákvæðið sú regla að mismuninn skyldi færa til tekna með jafnri fjárhæð á þrjú ár frá og með því reikningsári þegar gengishagnaður fellur til. Þetta ákvæði getur falið í sér óhagræði og umtalsverðan kostnað fyrir lögaðila, ekki síst minni fyrirtæki. Dæmi eru um að fyrirtækjum sé gert skylt að dreifa nokkrum tugum þúsunda króna í skattskyldan gengishagnað yfir þriggja ára tímabil í stað þess að greiða skatt af hagnaðinum strax. Með frumvarpinu er lagt til að þessi kvöð verði felld niður en þess í stað verði um valfrjálsa heimild að ræða. Fyrirtækjum verði heimilt en ekki skylt að dreifa greiðslu skatts af gengishagnaði á allt að þrjú ár.

Frumvarpið hefur engin áhrif á tekjur ríkissjóðs til lengri tíma en mun í einhverjum tilfellum flýta greiðslu skatts af gengishagnaði.
Mat á umhverfisáhrifum Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 90

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um mat á umhverfisáhrifum, nr.

106/2000, með síðari breytingum (vatnsorkuver, vindbú).

Flm.: Inga Sæland, Guðmundur Ingi Kristinsson.

1. gr.

Eftirfarandi breytingar verða á 1. viðauka við lögin:

a. Liður 3.22. orðast svo:

b. Liður 3.24 orðast svo:

2. gr.

Lög þessi taka þegar gildi.

Greinargerð.

Tvö frumvörp þessa efnis voru lögð fram á 149. löggjafarþingi (869. og 875. mál) en eru nú sameinuð í eitt.

Í gildandi lögum falla vatnsorkuver með uppsett rafafl 200 kW eða meira og stöðvar sem nýta vindafl til raforkuframleiðslu (vindbú) með uppsett rafafl 2 MW eða meira í flokk B í 1. viðauka. Skv. 1. mgr. 1. viðauka skal meta framkvæmdir sem falla undir B- og C-flokk í hverju tilfelli fyrir sig og af því leiðir að ekki er skylt að framkvæma mat á umhverfisáhrifum við slíkar framkvæmdir.

Framkvæmdir við gerð og rekstur fallvatnsvirkjana og vindbúa kunna að hafa í för með sér veigamikil áhrif á lífríki og náttúru. Óánægja ríkir með núverandi fyrirkomulag þar sem virkjanir undir 10 MW rafafli hafa hlotið framkvæmdaleyfi án þess að umhverfismat hafi farið fram. Þá geta vindmyllur með 2 MW aflgetu verið töluvert stórar og því verið áberandi í umhverfinu sem eitt og sér getur valdið ýmiss konar röskunum. Því er lagt til að öll vatnsorkuver með uppsett rafafl 200 kW eða meira og stöðvar sem nýta vindafl til raforkuframleiðslu (vindbú) með uppsett rafafl 2 MW eða meira falli undir flokk A í 1. viðauka og framkvæmdaleyfi verði samkvæmt því ávallt háð mati á umhverfisáhrifum.
Stimpilgjald Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 93

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um stimpilgjald, nr. 138/2013 (lækkun gjalds, brottfall laga).

Flm.: Þorsteinn Víglundsson, Björn Leví Gunnarsson, Guðmundur Ingi Kristinsson, Hanna Katrín Friðriksson, Helgi Hrafn Gunnarsson, Jón Steindór Valdimarsson, Þorgerður K. Gunnarsdóttir.

1. gr.

Eftirfarandi breytingar verða á 1. mgr. 5. gr. laganna:

a. Í stað hlutfallstölunnar „0,8%“ í a-lið kemur: 0,4%.

b. Í stað hlutfallstölunnar „1,6%“ í b-lið kemur: 0,8%.

2. gr.

Við 15. gr. laganna bætist ný málsgrein, svohljóðandi:

Lög þessi falla úr gildi 1. janúar 2021.

3. gr.

Lög þessi öðlast gildi 1. janúar 2020.

Greinargerð.

Frumvarp þetta var lagt fram á 149. löggjafarþingi (104. mál) og er lagt fram að nýju óbreytt. Í umsögnum sem bárust um málið var lýst við stuðningi við frumvarpið.

Með frumvarpi þessu er lagt til að lög um stimpilgjald falli brott frá og með 1. janúar 2021. Einnig er lagt til að frá og með 1. janúar 2020 verði stimpilgjald helmingi lægra en það er nú. Helstu rökin með afnámi gjaldtökunnar eru neikvæð áhrif hennar á fólk og fyrirtæki. Gjald sem lagt er á tiltekin viðskipti með eignir eykur bæði viðskiptakostnað fyrirtækja og kostnað einstaklinga við húsnæðiskaup.

Heildartekjur ríkissjóðs af stimpilgjöldum nema nú liðlega 5 milljörðum kr. á ári. Á móti kemur að hluti stimpilgjalda vegna íbúðarhúsnæðis er endurgreiddur í gegnum vaxtabótakerfið. Gjaldtaka sem þessi mismunar fyrirtækjum eftir eðli starfsemi þeirra og vegur því að jafnræði lögaðila með ólíkan rekstur. Þannig er gjaldtaka sem þessi mun meira íþyngjandi fyrir fjármagnsfreka starfsemi af ýmsu tagi, svo sem rekstur útgerða og skipafélaga eða starfsemi sem krefst viðamikils húsakostar. Skattlagningin tekur hins vegar ekki mið af tekjum eða arðsemi þessara atvinnugreina. Eðlilegra er að skattlagning ríkisins leitist við að mismuna sem minnst atvinnugreinum eftir eðli starfseminnar og taki fremur mið af arðsemi þeirra og eftir atvikum gjaldtöku vegna aðgangs að auðlindum eða afleiddum kostnaði starfseminnar, t.d. áhrifa á umhverfi.

Skattur sem lagður er á fasteignaviðskipti eykur kostnað við flutninga og dregur þannig úr hreyfanleika fólks. Skattlagningin gerir fólki dýrara en ella að koma sér þaki yfir höfuðið eða skipta um húsnæði vegna flutninga eða breyttra fjölskylduaðstæðna.

Verði frumvarpið að lögum verða stimpilgjöld afnumin í tveimur skrefum. Árið 2020 verður hlutfall gjaldsins helmingi lægra en það er nú og á árinu 2021 falla lögin úr gildi og þar með gjaldtakan.
Samvinna stjórnvalda á Evrópska efnahagssvæðinu um neytendavernd Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 331

Frumvarp til laga um samvinnu stjórnvalda á Evrópska efnahagssvæðinu um neytendavernd.

(Eftir 2. umræðu, 4. mars.)

1. gr.

Lögfesting.

Ákvæði reglugerðar Evrópuþingsins og ráðsins (ESB) 2017/2394 frá 12. desember 2017 um samvinnu milli landsyfirvalda sem bera ábyrgð á að framfylgja lögum um neytendavernd og um niðurfellingu reglugerðar (EB) nr. 2006/2004, sem birt er í EES-viðbæti við Stjórnartíðindi Evrópusambandsins nr. 58 frá 18. júlí 2019, bls. 216–241, skulu hafa lagagildi hér á landi með þeim aðlögunum sem leiðir af ákvörðun sameiginlegu EES-nefndarinnar nr. 172/2019, frá 14. júní 2019, sbr. einnig bókun 1 um altæka aðlögun við samninginn um Evrópska efnahagssvæðið, sbr. lög um Evrópska efnahagssvæðið, nr. 2/1993, þar sem bókunin er lögfest.

2. gr.

Gildissvið.

Lög þessi gilda um samvinnu stjórnvalda á Evrópska efnahagssvæðinu um neytendavernd og heimildir þar til bærra stjórnvalda til rannsókna og framfylgdar í þágu neytenda.

3. gr.

Stjórnsýsla.

Ráðherra fer með yfirstjórn samkvæmt lögum þessum.

Ráðherra er heimilt að tilnefna eitt eða fleiri lögbær yfirvöld, miðlæga tengiskrifstofu og stofnanir sem bera ábyrgð á beitingu laga þessara. Ráðherra getur með reglugerð veitt viðeigandi aðilum heimild til að gefa út utanaðkomandi viðvaranir samkvæmt lögunum.

4. gr.

Reglugerð.

Reglugerðir eða tilskipanir Evrópusambandsins, sem teknar verða upp í EES-samninginn og fela í sér breytingar eða viðbætur við viðauka reglugerðar skv. 1. gr., er ráðherra heimilt að innleiða með reglugerð.

Ráðherra er heimilt að setja í reglugerð nánari ákvæði um framkvæmd laga þessara og samvinnu yfirvalda sem bera ábyrgð á framkvæmd laga um neytendavernd.

5. gr.

Gildistaka.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Við gildistöku laga þessara falla úr gildi lög um samvinnu stjórnvalda á Evrópska efnahagssvæðinu um neytendavernd, nr. 56/2007.