arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Stjórnarráð Íslands Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 156

168. Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 73 28. maí 1969, um Stjórnarráð Íslands, með síðari breytingum.

(Lagt fyrir Alþingi á 115. löggjafarþingi 1991.)

1. gr.

Í 1. mgr. 4. gr. laganna falli orðin „iðnaðarráðuneyti“ og „viðskiptaráðuneyti“ brott, en á eftir orðunum „heilbrigðis- og tryggingamálaráðuneyti“ komi: iðnaðar- og viðskiptaráðuneyti.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Athugasemdir við lagafrumvarp þetta.

Í upphafi síðasta kjörtímabils voru málefni utanríkisviðskipta flutt frá viðskiptaráðuneyti til utanríkisráðuneytis, en áður höfðu þau verið verulegur þáttur verkefna viðskiptaráðuneytis. Enn fremur hefur afgreiðsla einkaleyfa- og vörumerkjamála verið flutt úr iðnaðarráðuneyti til sérstakrar stofnunar, en þar er um að ræða allmikla afgreiðslustarfsemi. Afgreiðslum í báðum ráðuneytum hefur því fækkað að undanförnu og verksvið þeirra breyst. Í ráðuneytunum eru nú tæplega 25 stöðugildi samtals.

Á síðasta kjörtímabili var samið frumvarp til nýrra stjórnarráðslaga og var um það fjallað af sérstakri milliþinganefnd í nokkrum útgáfum. Þar var gert ráð fyrir sameiningu iðnaðar- og viðskiptaráðuneytanna og var um þann þáttinn góð samstaða.

Þegar fyrrverandi ráðuneytisstjóri iðnaðarráðuneytis fékk lausn og fór á eftirlaun haustið 1990 var stjórn ráðuneytanna sameinuð á þann hátt að ráðuneytisstjóri viðskiptaráðuneytis var samhliða starfi sínu settur ráðuneytisstjóri í iðnaðarráðuneyti, enda þótti ekki rétt að skipa nýjan ráðuneytisstjóra í iðnaðarráðuneyti með æviráðningu við þær aðstæður.

Síðan hefur verið unnið að skipulagi sameinaðs ráðuneytis og þykir það starf hafa staðfest augljóst hagræði af sameiningunni þar sem aðstaða, búnaður og starfsmenn nýtast betur við lausn þeirra verkefna sem bæði ráðuneytin fara með.

Þess skal og getið að í nágrannaríkjunum hefur þegar átt sér stað sameining iðnaðar- og viðskiptaráðuneyta eins og hér er lagt til.
Fæðingarorlof Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 17

17. Frumvarp til laga um breyting á lögum um fæðingarorlof, nr. 57 31. mars 1987.

Flm.: Kristín Einarsdóttir, Anna Ólafsdóttir Björnsson,

Ingibjörg Sólrún Gísladóttir, Jóna Valgerður Kristjánsdóttir,

Kristín Ástgeirsdóttir.

1. gr.

Fyrri málsgrein 7. gr. laganna orðast svo:

Óheimilt er að segja barnshafandi konu upp starfi eða flytja hana til í því nema gildar ástæður séu fyrir hendi. Einnig er óheimilt að segja foreldri í fæðingarorlofi upp starfi eða flytja það til í því að orlofinu loknu nema gildar ástæður séu fyrir hendi.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Frumvarp samhljóða þessu var lagt fram á 113. löggjafarþingi af þeim þingkonum Kvennalistans sem þá sátu í neðri deild. Frumvarpið hlaut ekki afgreiðslu og er nú lagt fram á ný.

Lenging fæðingarorlofs úr þremur mánuðum í sex var mikilvægt skref í þá átt að koma til móts við breyttar þjóðfélagsaðstæður hér á landi og tryggja velferð barna og foreldra þeirra á tímabilinu eftir fæðingu barns.

Nauðsynlegt er að skipan fæðingarorlofsmála sé þannig að tekið sé mið af móður- og fjölskylduhlutverki kvenna sem og þátttöku þeirra í atvinnulífi. Samkvæmt lögum um fæðingarorlof er ekki heimilt að segja barnshafandi konu eða foreldrum í fæðingarorlofi upp starfi nema sérstakar ástæður séu fyrir hendi. Í 6. gr. laganna er kveðið á um að skylt sé, þar sem því verður við komið, að færa barnshafandi konu til í starfi ef það er þess eðlis að heilsu hennar eða fósturs er af því hætta búin. Hins vegar er ekki skýrt kveðið á um það í lögunum að foreldrar geti gengið að sínum störfum að fæðingarorlofi loknu.

Frumvarp þetta er flutt til að tryggja með óyggjandi hætti að foreldrar hafi rétt til að hverfa að sínu starfi að loknu fæðingarorlofi, en á því hefur verið nokkur misbrestur. Komið hefur fyrir að konum hefur verið ætlað að taka að sér önnur störf en þær voru ráðnar til upphaflega. Þess eru dæmi að konur hafa hafnað slíkum tilflutningi og í kjölfar þess verið sagt upp eða að þær hafa kosið að segja upp fremur en að þurfa að sætta sig við að vera fluttar til í starfi.

Réttur til að segja upp starfsmanni er mjög rúmur hér á landi. Hins vegar hefur atvinnurekandi mjög takmarkaðar heimildir til þess að flytja starfsmann til nema nýja starfið megi teljast sambærilegt.

Verði þetta frumvarp að lögum verður skýrt að bannað er að færa foreldri til í starfi án samþykkis þess þegar fæðingarorlofi er lokið. Þetta ákvæði breytir þó ekki meginreglu íslensks vinnuréttar um uppsagnir starfsfólks.
Grunnskóli Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 174

190. Frumvarp til laga um breytingu á grunnskólalögum, nr. 49/1991.

Flm.: Guðni Ágústsson, Stefán Guðmundsson.

1. gr.

Við 1. mgr. 49. gr. laganna bætist nýr liður, j-liður, er orðast svo:

Fræðsla um fjármál einstaklinga og ábyrgð á fjárskuldbindingum.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Í grunnskólalögum er mörkuð stefna í að undirbúa nemendur á sem flestum sviðum þjóðlífsins undir lífsbaráttuna. Ekkert segir þó þar um fræðslu um þann þátt sem mestu kann að ráða í lífi hvers manns, hvernig honum tekst að fara með sín eigin fjármál. Enginn vafi er á því að fræðsla um meðferð peninga, sparnað og aðhald í eigin fjármálum er nú mikilvægari en fyrr. Enn fremur er full ástæða til að fræða ungmenni og reyndar þjóðina alla um hvað ábyrgð á fjárskuldbindingum þýðir.

Í vaxandi mæli er kornungt fólk að verða gjaldþrota vegna þess að það hefur skuldsett sig um of eða skrifað upp á víxla og skuldabréf vina sinna án þess að þekkja áhættuna sem í slíku er fólgin. Ungt fólk hefur einnig lagt upp í áhættusaman atvinnurekstur og sóst eftir veðum og ábyrgðum hjá foreldrum eða venslamönnum með hörmulegum afleiðingum í allt of mörgum tilfellum.

Tímarnir hafa breyst mikið. Á hverjum degi fær fólk freistandi tilboð um afborgunarkjör á skuldabréfum eða greiðslukortum. Öll langtímalán eru nú verðtryggð og húsnæðis- og lífeyrissjóðslán fylgja fólki með sama þunga í áratugi.

Það hendir allt of marga að ætla ekki nógu stóran hluta af launum til reksturs heimilis miðað við greiðslu vaxta og afborgana. Þetta sýna beiðnirnar um greiðsluerfiðleikalán og skuldbreytingu.

Hér hafa ekki þróast jafnábyrg samskipti milli bankastofnana og einstaklinga og ríkja hjá mörgum öðrum þjóðum. Að kunna fótum sínum forráð í fjármálum er mikilvægasti lykillinn að lífshamingjunni. Sívaxandi erfiðleikar hjá einstaklingum og fyrirtækjum í eigin rekstri benda til þess að hér skorti mikið á í fjármálalegri ábyrgð og kunnáttu í meðferð á peningum og áætlanagerð.

Skólarnir er sá vettvangur þar sem ríkisvaldið getur leiðbeint börnum og unglingum og varað þau við mörgum hættum sem eru á veginum fram undan en ekki skal dregið úr ábyrgð foreldra og þess uppeldishlutverks sem heimilin gegna á öllum sviðum.

Hér verður að leggja nýja áherslu á gætni í fjármálum og að fólki sé það ljóst að það er mikilvægt að eyða ekki meiru en aflað er. Fræðsla um fjármál í skólum landsins, fyrst í 9. eða 10. bekk grunnskóla og síðar ítarlegri fræðsla í framhaldsskólum, gæti gjörbreytt því ástandi sem því miður hefur ríkt hjá allt of mörgu ungu fólki síðustu árin, í fjármálum og einkalífi.

Athugasemdir við einstakar greinar frumvarpsins.

Um 1. gr.

Með 1. gr. frumvarpsins er gert ráð fyrir að fræðsla um fjármál einstaklinga og ábyrgð á fjárskuldbindingum verði tekin upp í aðalnámsskrá grunnskóla. Við það er miðað að þessi kennsla verði í 9. og 10. bekk grunnskóla og miði að því að gera einstaklinga færari um að skipuleggja fjármál sín og að þeir geri sér fulla grein fyrir hver ábyrgð fylgir fjárskuldbindingum og hverjar afleiðingar slíkar skuldbindingar geta haft ef illa fer.

Um 2. gr.

Greinin þarfnast ekki skýringa.
Verðjöfnunarsjóður sjávarútvegsins Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 176

193. Frumvarp til laga um viðauka við lög nr. 39 15. maí 1990, um Verðjöfnunarsjóð sjávarútvegsins.

(Lagt fyrir Alþingi á 115. löggjafarþingi 1991.)

1. gr.

Við lögin bætist nýtt ákvæði sem orðist svo:

Þrátt fyrir ákvæði 4. gr. laganna skal ekki inna af hendi greiðslur til Verðjöfnunarsjóðs sjávarútvegsins vegna útflutnings á tímabilinu 1. janúar 1992 til 31. ágúst 1992.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Athugasemdir við lagafrumvarp þetta.

Samkvæmt áætlun Þjóðhagsstofnunar verða botnfiskveiðar og vinnsla rekin með um 5,5% tapi á árinu 1992 miðað við starfsskilyrði greinarinnar í september á þessu ári. Er áætlað að þessi halli muni leiða til þess að greiðslustaða þessara greina muni versna um 3 milljarða króna miðað við þann aflasamdrátt sem verður á milli áranna. Í þessu mati Þjóðhagsstofnunar er gert ráð fyrir að inngreiðslur í Verðjöfnunarsjóð nemi um 1 milljarði króna og er þá miðað við markaðsverð sjávarafurða í september 1991.

Í ljósi þeirra rekstrarerfiðleika, sem sjávarútvegurinn stendur frammi fyrir, er með frumvarpi þessu lagt til að inngreiðslur í allar deildir Verðjöfnunarsjóðs falli niður tímabundið eða til upphafs næsta fiskveiðiárs sem hefst 1. september 1992. Þrátt fyrir þessa tímabundnu breytingu mun sjóðurinn starfa áfram þannig að komi til verðlækkana á tímabilinu getur stjórn hans ákveðið útgreiðslur eftir þeim reglum sem um sjóðinn gilda.

Athugasemdir við einstakar greinar frumvarpsins.

Um 1. gr.

Lagt er til að sett verði viðaukaákvæði við lögin í því skyni að fresta tímabundið öllum inngreiðslum í sjóðinn. Verði frumvarp þetta að lögum verða því engar inngreiðslur í Verðjöfnunarsjóð sjávarútvegsins vegna þeirra sjávarafurða sem fluttar verða út frá og með janúar 1992 til og með ágúst 1992. Þessi tímabundna breyting á starfsemi sjóðsins hefur engin áhrif á útgreiðslur sjóðsins skapist tilefni vegna lækkunar á markaðsverði.

Um 2. gr.

Greinin þarfnast ekki skýringa.

Fylgiskjal.

Fjármálaráðuneyti, fjárlagaskrifstofa:

Umsögn um frumvarp til laga um Verðjöfnunarsjóð sjávarútvegsins.

Frumvarpið felur ekki í sér kostnaðarauka fyrir ríkisssjóð þar sem Verðjöfnunarsjóður sjávarútvegsins hefur sjálfstæðan fjárhag.
Staðgreiðsla opinberra gjalda Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 196

217. Frumvarp til laga um breyting á lögum nr. 45/1987, um staðgreiðslu opinberra gjalda, með síðari breytingum.

(Lagt fyrir Alþingi á 115. löggjafarþingi 1991.)

1. gr.

1. og 2. mgr. 31. gr. laganna hljóði svo:

Sektir skv. 30. gr. skulu úrskurðaðar af ríkisskattanefnd nema máli sé vísað til opinberrar rannsóknar og dómsmeðferðar skv. 2. mgr. Skattrannsóknarstjóri sendir ríkisskattanefnd mál til úrskurðar. Við meðferð mála hjá ríkisskattanefnd skal veita sakborningi færi á að halda uppi vörnum. Úrskurðir ríkisskattanefndar eru fullnaðarúrskurðir og fylgir þeim ekki vararefsing.

Rannsóknarlögregla ríkisins fer með frumrannsókn opinberra mála vegna brota á lögum þessum. Skattrannsóknarstjóri getur vísað máli til opinberrar rannsóknar af sjálfsdáðum, svo og eftir ósk sakbornings ef hann vill hlíta því að mál hans verði afgreitt af ríkisskattanefnd skv. 1. mgr.

2. gr.

Í stað orðsins „sektarnefnd“ í 2. málsl. 4. mgr. 31. gr. laganna komi: ríkisskattanefnd.

3. gr.

Lög þessi öðlast gildi 1. júní 1992.

Athugasemdir við lagafrumvarp þetta.

Frumvarp þetta er flutt í tengslum við frumvarp til laga um breyting á lögum nr. 75/1981, um tekjuskatt og eignarskatt, með síðari breytingum. Samkvæmt því frumvarpi er gerð tillaga um nokkra breytingu á skipun og starfsháttum ríkisskattanefndar. Stefnt er m.a. að því að efla ríkisskattanefnd verulega og hraða mjög verulega gangi mála fyrir ríkisskattanefnd. Af þessum sökum er jafnframt lagt til að verkefni sektarnefndar skv. 31. gr. laga um staðgreiðslu verði flutt til ríkisskattanefndar og jafnframt verði sektarnefnd lögð niður.

Athugasemdir við einstakar greinar frumvarpsins.

Um 1. og 2. gr.

Ákvæðið felur í sér að sérstök sektarnefnd vegna staðgreiðslu er lögð niður og verkefni hennar falin ríkisskattanefnd. Jafnframt er gerð sú breyting að skattrannsóknarstjóri kemur fram af hálfu hins opinbera gagnvart nefndinni með kröfugerð um sektarbeitingu. Er það í samræmi við þann hátt sem ákveðið er í lögum um tekjuskatt og eignarskatt, lögum um söluskatt og lögum um virðisaukaskatt.

Um 3. gr.

Gert er ráð fyrir að ákvæðið taki gildi þegar ný ríkisskattanefnd hefur störf samkvæmt frumvarpi sem flutt er samhliða þessu um verkefni og skipun ríkisskattanefndar.
Heilbrigðisþjónusta Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 209

255. Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 97/1990, um heilbrigðisþjónustu.

Frá heilbrigðis- og trygginganefnd.

1. gr.

1. tölul. ákvæða til bráðabirgða í lögum nr. 97/1990, um heilbrigðisþjónustu, orðast svo: Heilsuverndarstarf í Reykjavík samkvæmt lögum nr. 44/1955 skal haldast óbreytt til ársloka 1992 en þá skulu heilsugæslustöðvar hafa verið skipulagðar til þess að annast það. Sérstök þriggja manna stjórn, skipuð af heilbrigðis- og tryggingamálaráðherra, skal í umboði hans annast rekstur Heilsuverndarstöðvar Reykjavíkur og vinna að endanlegri gerð áætlunar um framtíðarhlutverk stöðvarinnar. Í stjórninni skulu eiga sæti einn fulltrúi ráðherra, sem skal vera formaður, einn skipaður samkvæmt tilnefningu Reykjavíkurborgar og einn samkvæmt tilnefningu tryggingaráðs. Áætlunin skal koma til framkvæmda frá og með 1. janúar 1993. Frá þeim tíma falla heilsuverndarlög, nr. 44/1955, sbr. lög nr. 28/1957, úr gildi.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Samkvæmt ákvæðum til bráðabirgða í lögum nr. 97/1990, um heilbrigðisþjónustu, er reiknað með að frá og með næstu áramótum verði heilsugæslustarfi þannig háttað í Reykjavík og starfsemi Heilsuverndarstöðvar Reykjavíkur einnig að lög nr. 44/1955, heilsuverndarlög, með breytingu nr. 28/1957, verði óþörf og falli því úr gildi. Sérstök stjórn Heilsuverndarstöðvar Reykjavíkur, sem starfar samkvæmt gildandi bráðabirgðaákvæði og á auk þess að annast rekstur stöðvarinnar að gera tillögur um framtíðarhlutverk hennar, hefur skilað tillögum sem unnar voru í samráði við héraðslækni og stjórnir heilsugæslustöðvanna í Reykjavík eins og mælt er fyrir um í ákvæðinu. Þar sem nokkurn tíma tekur að koma þeim í endanlega gerð og til framkvæmda er nauðsynlegt að gefa stjórnendum tíma til þess að koma þeim í framkvæmd. Þess vegna er lagt til að veittur verði eins árs frestur til viðbótar því sem upphaflega var ákveðið í lögunum.
Innflutningur dýra Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 219

315. Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 54/1990, um innflutning dýra.

(Lagt fyrir Alþingi á 115. löggjafarþingi 1991.)

1. gr.

2. mgr. 9. gr. laganna orðist svo:

Sóttvarnardýralæknir sóttvarnastöðvar skal ráðinn af landbúnaðarráðherra, að fengnum tillögum yfirdýralæknis, og skal hann fá sérstakt erindisbréf. Sóttvarnardýralækni er einungis heimilt að stunda lækningar dýra utan sóttvarnastöðvar með leyfi landbúnaðarráðherra og samkvæmt reglum sem yfirdýralæknir setur.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Athugasemdir við lagafrumvarp þetta.

Samkvæmt 2. mgr. 9. gr. laga nr. 54 16. maí 1990, um innflutning dýra, er sóttvarnardýralækni óheimilt að stunda lækningar dýra utan sóttvarnastöðvar. Ákvæðinu er ætlað að koma í veg fyrir að smitefni geti borist úr sóttvarnastöð í búfé eða önnur dýr utan stöðvarinnar. Ekki er ástæða til að ætla að sóttvarnardýralæknir geti ekki stundað lækningar annarra dýra en hann hefur eftirlit með þar sem smitefni verður að telja hættulaust öðrum dýrategundum en þeim sem eru í umsjá hans í stöðinni og viðurkenndum sóttvarnaraðferðum er beitt. Því er lagt til að landbúnaðarráðherra geti heimilað sóttvarnardýralækni að starfa utan sóttvarnastöðvar. Leyfi ráðherra er háð því að yfirdýralæknir setji sérstakar reglur um störf sóttvarnardýralæknis utan sóttvarnastöðvar. Reynst hefur erfitt að framkvæma lögbundið eftirlit í sóttvarnastöð eftir núgildandi ákvæði 2. mgr. 9. gr. Sé unnt að veita sóttvarnardýralækni leyfi til starfa utan stöðvar eins og hér er lagt til er augljóst að með því væri unnt að spara umtalsverða fjármuni þar sem hægt er að fela honum önnur störf án þess að dregið sé úr smitvörnum í stað þess að hann sinnti eingöngu því eftirliti sem lögin gera ráð fyrir. Jafnframt er fellt niður ákvæði um sérþekkingu dýralæknis í eggjaflutningi og sæðingu búfjár þar sem slíka sérþekkingu er auðvelt að fá utan stöðvarinnar og því óþarft að binda þá starfsþekkingu við sóttvarnardýralækni. Frumvarpið miðar að því að draga úr kostnaði ríkissjóðs af rekstri sóttvarnastöðvarinnar.

Fylgiskjal.

Fjármálaráðuneyti, fjárlagaskrifstofa:

Umsögn um frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 54/1990, um innflutning dýra.

Frumvarpið miðar að því að draga úr kostnaði ríkissjóðs af rekstri sóttvarnastöðva með því að rýmka starfsreglur sóttvarnardýralæknis og hefur það því engan kostnaðarauka í för með sér.
Almannatryggingar o. fl. Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 171

357. Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 67/1971, um almannatryggingar, með síðari breytingum, o.fl.

(Eftir 2. umr., 21. des.)

1. gr.

10. gr. laganna, eins og henni var síðast breytt með 2. gr. laga nr. 59/1978, orðast svo:

Lífeyristryggingar taka til ellilífeyris, örorkulífeyris, umönnunarbóta, makabóta, barnalífeyris, mæðralauna, ekkjubóta og ekkjulífeyris.

2. gr.

3. mgr. 12. gr. laganna, eins og henni var síðast breytt með 2. gr. laga nr. 30/1981, orðast svo:

Heimilt er Tryggingastofnuninni að veita örorkustyrk þeim sem skortir a.m.k. helming starfsorku sinnar og uppfyllir skilyrði 1. mgr. að öðru leyti en því er örorkustig varðar. Örorkustyrkþegi, sem náð hefur 62 ára aldri, skal njóta örorkustyrks sem jafnan svarar til fulls örorkulífeyris (grunnlífeyris án bóta tengdra honum). Örorkustyrk má enn fremur veita þeim sem stundar fullt starf, en verður fyrir verulegum aukakostnaði sökum örorku sinnar. Tryggingaráð setur reglur um örorkustyrki og skulu þær staðfestar af ráðherra.

3. gr.

Á eftir 12. gr. laganna komi ný grein er verði 13. gr. og orðist svo:

Greiða skal framfærendum fatlaðra og sjúkra barna, sem dveljast í heimahúsi, styrk, allt að 9.092 kr., eða umönnunarbætur, allt að 47.111 kr. á mánuði ef andleg eða líkamleg hömlun barns hefur í för með sér tilfinnanleg útgjöld eða sérstaka umönnun eða gæslu. Tryggingastofnun ríkisins úrskurðar og annast greiðslu styrks og umönnunarbóta, að fengnum tillögum svæðisstjórna, samkvæmt lögum um málefni fatlaðra. Greiðsla styrks skal miðuð við 10–40 klst. þjónustu á mánuði en greiðsla umönnunarbóta 40–175 klst. þjónustu á mánuði, sem tryggingaráði er heimilt að hækka í allt að 200 klst., mæli sérstakar ástæður með því að mati svæðisstjórna. Dagleg þjónusta við barn utan heimilis skerðir umönnunarbætur. Um framkvæmd greinarinnar fer eftir reglugerð sem heilbrigðis- og tryggingamálaráðherra setur í samráði við félgsmálaráðherra að fengnum tillögum tryggingaráðs.

13.–22. gr. verða 14. og 23. gr.

4. gr.

Lög þessi öðlast gildi 1. janúar 1992. Frá sama tíma fellur úr gildi 3.–5. mgr. 10. gr. laga um málefni fatlaðra, nr. 41/1983.
Lífeyrisréttindi hjóna Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 51

52. Frumvarp til laga um lífeyrisréttindi hjóna.

Flm.: Guðmundur Hallvarðsson, Salome Þorkelsdóttir.

1. gr.

Ellilífeyrisréttindi hjóna, sem áunnist hafa meðan á hjónabandi stóð, skulu teljast hjúskapareign þeirra. Við slit á fjárfélagi hjóna við skilnað skulu þau ellilífeyrisréttindi, sem áunnust meðan hjónabandið stóð, skiptast jafnt milli þeirra.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Frumvarp sama efnis var lagt fram í efri deild á 112. og 113. þingi en náði ekki fram að ganga. Það er því endurflutt á grundvelli sömu forsendna.

Eins og nú er háttað eru ellilífeyrisréttindi beinlínis tengd þeirri persónu sem aflað hefur tekna og greitt af þeim iðgjald enda þótt önnur eignamyndun af tekjum hjóna teljist hjúskapareign þeirra og henni sé skipt við slit hjúskapar. Eðlilegt er að litið sé á öflun ellilífeyrisréttinda sem eignamyndun sem aðilar hafa stuðlað að með ákveðinni verkaskiptingu.

Það verður að teljast réttlætismál að litið sé á þessa eignamyndun sem sameiginlega eign hjóna. Auk þess hefur þetta þann kost að tekjuöflun hjóna hefur ekki áhrif á myndun ellilífeyrisréttinda þeirra, þ.e. að ekki skiptir máli hvernig hjón hafa valið að skipta með sér störfum og tekjuöflun heimilisins.

Samkvæmt lögum eru allir landsmenn, sem starfa úti á hinum almenna vinnumarkaði, skyldaðir til þess að vera aðilar að lífeyrissjóði. Slík aðild að söfnunarsjóðum lífeyriskerfisins hefur það í för með sér með iðgjaldagreiðslum fólks í sjóðina í áratugi að þar myndast raunverulega mesta eign viðkomandi einstaklinga á langri starfsævi. Þessi eign er skilyrt og felur í sér verðmætan tryggingarrétt að starfsævi lokinni. Það er því sjálfsagt og eðlilegt að hjón líti á þennan rétt sem sameiginlegan rétt eins og aðrar eignir.
Evrópska efnahagssvæðið Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 543

1020. Frumvarp til laga um Evrópska efnahagssvæðið (EES).

(Lagt fyrir Alþingi á 115. löggjafarþingi 1991–92.)

1. gr.

Heimilt er að fullgilda fyrir Íslands hönd:

Samning um Evrópska efnahagssvæðið (EES-samninginn), þ.e. meginmál samningsins, bókanir við hann og viðauka, ásamt gerðum, sem í viðaukunum er getið, milli Efnahagsbandalags Evrópu, Kola- og stálbandalags Evrópu og aðildarríkja þessara bandalaga annars vegar og aðildarríkja Fríverslunarsamtaka Evrópu hins vegar, sem undirritaður var í Óportó hinn 2. maí 1992; samning milli EFTA-ríkjanna um stofnun eftirlitsstofnunar og dómstóls sem undirritaður var í Óportó hinn 2. maí 1992; samning um fastanefnd EFTA-ríkjanna sem undirritaður var í Óportó hinn 2. maí 1992.

2. gr.

Meginmál EES-samningsins skal hafa lagagildi hér á landi. Sama gildir um ákvæði bókunar 1 við samninginn og ákvæði 9. tölul. VIII. viðauka og g-liðar 1. tölul. XII. viðauka við samninginn.

Ákvæði EES-samningsins, bókunarinnar og viðaukanna, sem vísað er til í 1. mgr., eru prentuð sem fskj. 1–4 með lögum þessum.

3. gr.

Skýra skal lög og reglur, að svo miklu leyti sem við á, til samræmis við EES-samninginn og þær reglur sem á honum byggja.

4. gr.

Ráðherra, sem í hlut á, getur, ef sérstök nauðsyn krefur, sett reglur þar sem nánar er kveðið á um framkvæmd EES-samningsins.

5. gr.

Ákvæði 1. gr. laga þessara öðlast þegar gildi.

Önnur ákvæði laganna öðlast gildi um leið og EES-samningurinn öðlast gildi að því er Ísland varðar.