arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Hlutafélög Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 404

Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 2/1995, um hlutafélög, með síðari breytingum (opinber hlutafélög).

(Eftir 2. umr., 3. júní.)

1. gr.

Við 2. mgr. 1. gr. laganna bætast tveir nýir málsliðir sem orðast svo: Opinbert hlutafélag merkir í lögum þessum félag sem hið opinbera, einn eða fleiri hluthafar, á að öllu leyti, beint eða óbeint. Slíkum félögum einum er rétt og skylt að hafa orðin opinbert hlutafélag í heiti sínu eða skammstöfunina ohf. og má tengja orðin eða skammstöfunina heiti eða skammstöfun á hlutafélagi.

2. gr.

Við 1. mgr. 63. gr. laganna bætist nýr málsliður sem orðast svo: Við kjör í stjórn opinbers hlutafélags skal gæta sérstaklega að lögum um jafna stöðu og jafnan rétt kvenna og karla.

3. gr.

Á eftir 1. málsl. 1. mgr. 67. gr. laganna kemur nýr málsliður sem orðast svo: Stjórnarmenn og framkvæmdastjórar í opinberum hlutafélögum skulu gefa stjórninni skýrslu um eign sína í félögum skipti það máli varðandi starf þeirra.

4. gr.

Við 4. mgr. 70. gr. laganna bætist nýr málsliður sem orðast svo: Starfsreglur stjórna opinberra hlutafélaga skal birta á vef félagsins ef til er en ella annars staðar á netinu.

5. gr.

Við 80. gr. laganna bætist ný málsgrein er orðast svo:

Fulltrúum fjölmiðla er heimilt að sækja aðalfund opinbers hlutafélags. Kjörnum fulltrúum eigenda, þingmönnum ef ríkið er eigandi og viðkomandi sveitarstjórnarmönnum ef sveitarfélag er eigandi, er heimilt að sækja aðalfund með rétt til að bera fram skriflegar fyrirspurnir.

6. gr.

Við 2. mgr. 88. gr. laganna bætist nýr málsliður sem orðast svo: Í samþykktum opinbers hlutafélags skal kveðið á um að ætíð skuli boða stjórnarmenn, framkvæmdastjóra og endurskoðendur félagsins á hluthafafund, svo og fulltrúa fjölmiðla á aðalfund.

7. gr.

Við 6. mgr. 90. gr. laganna bætist nýr málsliður sem orðast svo: Fulltrúar fjölmiðla skulu í síðasta lagi fjórtán dögum eftir aðalfund eiga aðgang að fundargerðabók vegna aðalfundar opinbers hlutafélags eða staðfestu endurriti fundargerðar aðalfundar á skrifstofu félagsins.

8. gr.

Við 1. mgr. 91. gr. laganna bætist nýr málsliður sem orðast svo: Upplýsingar, sem lagðar eru fram í opinberum hlutafélögum, geta m.a. byggst á spurningum hluthafa til félagsstjórnar og framkvæmdastjóra.

9. gr.

2. mgr. 149. gr. laganna orðast svo:

Opinber hlutafélög skulu birta samþykktir félagsins á vef sínum ef til er en ella annars staðar á netinu. Jafnframt skal birta þar ársreikning, samstæðureikning og sex mánaða árshlutareikning opinbers hlutafélags.

10. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.
Hlutafélög Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 461

Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 2/1995, um hlutafélög, með síðari breytingum (upplýsingaákvæði).

(Lagt fyrir Alþingi á 132. löggjafarþingi 2005–2006.)

1. gr.

Við 8. mgr. 1. gr. laganna bætist nýr málsliður sem orðast svo: Upplýsingar samkvæmt þessari málsgrein skal einnig gefa á heimasíðu hlutafélaga og útibúa þeirra.

2. gr.

2. málsl. 2. tölul. 153. gr. laganna orðast svo: Sama gildir um brot á reglum um hlutafé í erlendum gjaldmiðli skv. 4. mgr. 1. gr. og upplýsingagjöf skv. 8. mgr. 1. gr.

3. gr.

Lög þessi byggjast á upplýsingaákvæðum tilskipunar Evrópuþingsins og ráðsins 2003/58/EB frá 15. júlí 2003 um breytingu á tilskipun ráðsins 68/151/EBE að því er varðar birtingarskyldu félaga af tiltekinni gerð.

4. gr.

Lög þessi öðlast gildi 1. janúar 2007.

Athugasemdir við lagafrumvarp þetta.

Frumvarp þetta, sem samið er í viðskiptaráðuneytinu, er byggt á ákvæðum um skyldu til upplýsingagjafar í tilskipun Evrópuþingsins og ráðsins 2003/58/EB frá 15. júlí 2003 um breytingu á tilskipun ráðsins 68/151/EBE að því er varðar birtingarskyldu félaga af tiltekinni gerð. Nánar tiltekið er um það að ræða að ríkið skuli kveða á um að tilteknar lágmarksupplýsingar skuli birta á vefsíðu hlutafélaga, þar á meðal samlagshlutafélaga, og einkahlutafélaga. Að mestu leyti byggist framangreind tilskipun, sem varðar breytingar á 1. félagaréttartilskipuninni frá 1968, á rafrænni skráningu upplýsinga í hlutafélagaskrá. Fjármálaráðherra ber ábyrgð á skráningarákvæðum laga um hlutafélög og einkahlutafélög og er gert ráð fyrir að hann leggi fram sérstakt frumvarp um það efni.

Framangreind tilskipun var tekin upp í EES-samninginn með ákvörðun sameiginlegu EES-nefndarinnar nr. 56/2004 frá 23. apríl 2004 og lögð fyrir Alþingi í tillögu til þingsályktunar á 131. löggjafarþingi 2004–2005 (þskj. 642, 436. mál).

Í frumvarpinu er gert ráð fyrir að nýr málsliður bætist á grundvelli tilskipunarinnar við 8. mgr. 1. gr. laga um hlutafélög þannig að tilteknar upplýsingar um hlutafélög og útibú þeirra, þ.e. heiti, kennitölu, heimilisfang, skráningarnúmer og jafnvel hlutafé, skuli ekki aðeins greina á bréfsefni, pöntunareyðublöðum og svipuðum skjölum heldur einnig á heimasíðu félags. Jafnframt er gert ráð fyrir að sama gildi um upplýsingar skv. 8. mgr. 1. gr. um gjaldþrotaskipti eða félagsslitameðferð ef um slíkt er að ræða. Þá eru gerðar nauðsynlegar breytingar á refsiákvæðum.

Fylgiskjal.

Fjármálaráðuneyti, fjárlagaskrifstofa:

Umsögn um frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 2/1995, um hlutafélög, með síðari breytingum (upplýsingaákvæði).

Frumvarpið er byggt á ákvæðum um skyldu til upplýsingagjafar í tilskipun Evrópuþingsins og ráðsins 2003/58/EB og 68/151/EBE. Meðal annars er kveðið á um tilteknar lágmarksupplýsingar sem skal birta á vefsíðum hlutafélaga.

Að mati fjármálaráðuneytisins hefur frumvarpið ekki áhrif á útgjöld ríkisins verði það óbreytt að lögum.
Einkahlutafélög Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 462

Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 138/1994, um einkahlutafélög, með síðari breytingum (upplýsingaákvæði).

(Lagt fyrir Alþingi á 132. löggjafarþingi 2005–2006.)

1. gr.

Við 7. mgr. 1. gr. laganna bætist nýr málsliður sem orðast svo: Upplýsingar samkvæmt þessari málsgrein skal einnig gefa á heimasíðu einkahlutafélaga og útibúa þeirra.

2. gr.

2. málsl. 2. tölul. 127. gr. laganna orðast svo: Sama gildir um brot á reglum um hlutafé í erlendum gjaldmiðli skv. 3. mgr. 1. gr. og upplýsingagjöf skv. 7. mgr. 1. gr.

3. gr.

Lög þessi byggjast á upplýsingaákvæðum tilskipunar Evrópuþingsins og ráðsins 2003/ 58/EB frá 15. júlí 2003 um breytingu á tilskipun ráðsins 68/151/EBE að því er varðar birtingarskyldu félaga af tiltekinni gerð.

4. gr.

Lög þessi öðlast gildi 1. janúar 2007.

Athugasemdir við lagafrumvarp þetta.

Frumvarp þetta, sem samið er í viðskiptaráðuneytinu, er byggt á ákvæðum um skyldu til upplýsingagjafar í tilskipun Evrópuþingsins og ráðsins 2003/58/EB frá 15. júlí 2003 um breytingu á tilskipun ráðsins 68/151/EBE að því er varðar birtingarskyldu félaga af tiltekinni gerð. Nánar tiltekið er um það að ræða að ríkið skuli kveða á um að tilteknar lágmarksupplýsingar skuli birta á vefsíðu hlutafélaga, þar á meðal samlagshlutafélaga, og einkahlutafélaga. Að mestu leyti byggist framangreind tilskipun, sem varðar breytingar á 1. félagaréttartilskipuninni frá 1968, á rafrænni skráningu upplýsinga í hlutafélagaskrá. Fjármálaráðherra ber ábyrgð á skráningarákvæðum laga um hlutafélög og einkahlutafélög og er gert ráð fyrir að hann leggi fram sérstakt frumvarp um það efni.

Framangreind tilskipun var tekin upp í EES-samninginn með ákvörðun sameiginlegu EES-nefndarinnar nr. 56/2004 frá 23. apríl 2004 og lögð fyrir Alþingi í tillögu til þingsályktunar á 131. löggjafarþingi 2004–2005 (þskj. 642, 436. mál).

Í frumvarpinu er gert ráð fyrir að nýr málsliður bætist á grundvelli tilskipunarinnar við 7. mgr. 1. gr. laga um einkahlutafélög þannig að tilteknar upplýsingar um einkahlutafélög og útibú þeirra, þ.e. heiti, kennitölu, heimilisfang, skráningarnúmer og jafnvel hlutafé, skuli ekki aðeins greina á bréfsefni, pöntunareyðublöðum og svipuðum skjölum heldur einnig á heimasíðu félags. Jafnframt er gert ráð fyrir að sama gildi um upplýsingar skv. 7. mgr. 1. gr. um gjaldþrotaskipti eða félagsslitameðferð ef um slíkt er að ræða. Þá eru gerðar nauðsynlegar breytingar á refsiákvæðum.

Fylgiskjal.

Fjármálaráðuneyti, fjárlagaskrifstofa:

Umsögn um frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 138/1994, um einkahlutafélög, með síðari breytingum (upplýsingaákvæði).

Frumvarpið er byggt á ákvæðum um skyldu til upplýsingagjafar í tilskipun Evrópuþingsins og ráðsins 2003/58/EB og 68/151/EBE. Meðal annars er kveðið á um tilteknar lágmarksupplýsingar sem skal birta á vefsíðum hlutafélaga.

Að mati fjármálaráðuneytisins hefur frumvarpið ekki áhrif á útgjöld ríkisins verði það óbreytt að lögum.
Rannsóknir og nýting á auðlindum í jörðu Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 288

Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 57/1998, um rannsóknir og nýtingu á auðlindum í jörðu.

(Eftir 2. umr., 30. jan.)

1. gr.

Við 1. mgr. 1. gr. laganna bætist nýr málsliður sem orðast svo: Lögin taka einnig til rannsókna á vatnsafli til raforkuframleiðslu.

2. gr.

Eftirfarandi breytingar verða á 5. gr. laganna:

a. Við bætist ný málsgrein sem verður 2. mgr. og orðast svo:

Rannsóknarleyfi skal veitt einum aðila á hverju svæði. Þó er heimilt að veita fleiri en einum aðila slíkt leyfi sameiginlega hafi þeir staðið saman að rannsóknarleyfisumsókn og gert með sér samning um skiptingu rannsóknarkostnaðar.

b. Á eftir orðinu „nýtingarleyfi“ í 2. mgr. kemur: fyrir hitaveitur.

3. gr.

Við 7. gr. laganna bætist ný málsgrein sem orðast svo:

Nú fær annar en rannsóknarleyfishafi leyfi til að nýta viðkomandi auðlind og getur þá sá sem kostaði rannsóknir krafið virkjunar- eða nýtingarleyfishafa um sannanlegan kostnað vegna rannsókna eða markaðsvirði þeirra, sé það fyrir hendi, gegn afhendingu á niðurstöðum rannsóknanna, enda geti þær nýst leyfishafa. Rísi ágreiningur um greiðsluna skal skorið úr því með mati dómkvaddra matsmanna.

4. gr.

Í stað tilvísunarinnar „2. mgr. 5. gr.“ í 1. mgr. 23. gr. laganna kemur: 3. mgr. 5. gr.

5. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Ákvæði til bráðabirgða.

Við gildistöku laga þessara skal iðnaðarráðherra skipa nefnd fulltrúa allra þingflokka sem sæti eiga á Alþingi. Í nefndinni skulu jafnframt eiga sæti þrír fulltrúar frá Samorku. Þá skal iðnaðarráðherra skipa tvo fulltrúa og skal annar þeirra vera formaður nefndarinnar. Hlutverk nefndarinnar er að gera tillögu um með hvaða hætti valið verði milli umsókna um rannsóknar- og nýtingarleyfi á grundvelli laga þessara og marka framtíðarstefnu um nýtingu þeirra auðlinda sem lögin ná til. Nefndin skal skila tillögum sínum í formi lagafrumvarps til iðnaðarráðherra eigi síðar en 15. september 2006.
Staðgreiðsla opinberra gjalda Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 527

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um staðgreiðslu opinberra gjalda, nr. 45/1987.

Flm.: Guðlaugur Þór Þórðarson, Gunnar Örlygsson, Birgir Ármannsson,

Pétur H. Blöndal, Arnbjörg Sveinsdóttir, Sigurður Kári Kristjánsson,

Bjarni Benediktsson, Drífa Hjartardóttir, Guðjón Hjörleifsson, Kjartan Ólafsson.

1. gr.

Við 2. mgr. 15. gr. laganna bætist nýr málsliður er orðast svo: Launagreiðanda er skylt að aðgreina útsvar og tekjuskatt á launaseðli launamanns.

2. gr.

Lög þessi öðlast gildi 1. júlí 2006.

Greinargerð.

Með frumvarpinu er lagt til að launagreiðendum verði skylt að aðgreina útsvar og tekjuskatt á launaseðli launamanns. Innheimtuhlutfall í staðgreiðslu er samanlagt hlutfall tekjuskatts samkvæmt lögum um tekjuskatt og hlutfall útsvars, sem skal vera það sama á öllu landinu og ákveðið í samræmi við ákvarðanir sveitarstjórna, sbr. 1. málsl. 1. mgr. 9. gr. laga nr. 45/1987, um staðgreiðslu opinberra gjalda. Innheimtuhlutfall við staðgreiðslu á árinu 2005, og við álagningu tekjuskatts á árinu 2006 vegna tekna ársins 2005, er 37,73%, þar af reiknast 24,75% af tekjuskattsstofni. Í 1. mgr. 23. gr. laga um tekjustofna sveitarfélaga kemur fram að útsvar skuli vera ákveðinn hundraðshluti af tekjum hvers almanaksárs, en megi þó eigi vera hærra en 13,03% og eigi lægra en 11,24% af útsvarsstofni og skal sami hundraðshluti lagður á tekjur allra manna í hverju sveitarfélagi. Við staðgreiðslu á útsvari er notast við vegið meðaltalsútsvar sveitarfélaga, sem er 12,98% við staðgreiðslu á árinu 2005, vegna áskilnaðar í lögum um staðgreiðslu opinberra gjalda um að hlutfall útsvars skuli vera það sama. Útsvarsprósenta er þó misjöfn á milli sveitarfélaga og mikilvægt er að almenningur sé ávallt vel upplýstur um álagningu skatta og opinberra gjalda. Flutningsmenn telja að með aðgreiningu á útsvari og tekjuskatti á launaseðli sjái launamaður hvernig staðgreiðsla skatta skiptist á milli ríkis og sveitarfélaga.
Rannsókn sjóslysa Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 412

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um rannsókn sjóslysa, nr. 68/2000, með síðari breytingum.

(Eftir 2. umr., 23. febr.)

1. gr.

2. mgr. 3. gr. laganna orðast svo:

Samgönguráðherra skipar nefndinni forstöðumann til fimm ára í senn. Forstöðumaður ber ábyrgð á og stjórnar daglegum rekstri nefndarinnar og gætir þess að hann sé í samræmi við gildandi lög og reglugerðir á hverjum tíma. Samgönguráðherra skal, að fengnum tillögum forstöðumanns, ráða til nefndarinnar aðstoðarforstöðumann. Allur kostnaður við starfsemi nefndarinnar greiðist úr ríkissjóði.

2. gr.

Á eftir 3. gr. laganna kemur ný grein, 3. gr. a, svohljóðandi:

Forstöðumaður rannsóknarnefndar sjóslysa er jafnframt rannsóknarstjóri hennar og stýrir rannsóknarverkefnum á vegum nefndarinnar. Aðstoðarforstöðumaður skal vera staðgengill forstöðumanns.

Forstöðumaður og aðstoðarforstöðumaður skulu hafa sérmenntun eða starfsreynslu á þeim sviðum sem sérstaklega nýtist við sjóslysarannsóknir.

Um sérstakt hæfi þeirra fer eftir II. kafla stjórnsýslulaga, nr. 37/1993.

3. gr.

1. mgr. 9. gr. laganna orðast svo:

Rannsóknarnefnd sjóslysa og starfsmönnum hennar er heimilt að krefjast framlagningar allra gagna er varða skip, svo sem leiðar-, dag- og véladagbókar, eftirlitsbókar, allra vottorða sem skylt er að hafa um borð í skipi, skráa yfir skipverja, útskrifta úr tölvum er varða siglingu og vélbúnað skips, upptakna, svo og annarra gagna er ástæða þykir til, t.d. um fjarskipti og gögn sem varða rekstur og siglingu skipsins. Þeim er einnig heimilt að taka skýrslur af eiganda, notanda eða umráðanda skips, áhöfn þess og hverjum öðrum sem ætla má að kunni að geta veitt vitneskju er stuðli að því að leiða í ljós orsök slyssins.

4. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.
Skyldutrygging lífeyrisréttinda og starfsemi lífeyrissjóða Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 371

Frumvarp til laga um breyting á lagaákvæðum um lífeyrissjóði.

(Eftir 2. umr., 6. mars.)

I. KAFLI

Breyting á lögum nr. 129/1997, um skyldutryggingu lífeyrisréttinda og starfsemi lífeyrissjóða, með síðari breytingum.

1. gr.

Á eftir 2. málsl. 2. mgr. 20. gr. laganna koma tveir nýir málsliðir, svohljóðandi: Lífeyrissjóði er heimilt að stofna til samstarfs við þá aðila sem standa að sjóðnum um innheimtu iðgjalda fyrir þá samhliða innheimtu lífeyrissjóðsiðgjalda. Slík innheimta má ekki hafa í för með sér kostnaðarauka fyrir lífeyrissjóðinn.

2. gr.

Eftirfarandi breytingar verða á 36. gr. laganna:

a. Í stað hlutfallstölunnar „65%“ í 3. tölul. 1. mgr. kemur: 75%.

b. Raðtalan „6.“ í 1. málsl. 4. mgr. fellur brott.

c. Á eftir 1. málsl. 4. mgr. kemur nýr málsliður, svohljóðandi: Eign lífeyrissjóðs í hlutabréfum fyrirtækja skv. 6. tölul. 1. mgr. skal ekki vera meiri en 60% af hreinni eign sjóðsins.

d. Í stað hlutfallstölunnar „50%“ í 2. málsl. 4. mgr. kemur: 60%.

e. 1. málsl. 7. mgr. orðast svo: Með hreinni eign í 3.–6. mgr. er átt við hreina eign lífeyrissjóðs til greiðslu lífeyris samkvæmt síðasta uppgjöri sem hefur verið kannað eða endurskoðað af endurskoðanda.

II. KAFLI

Gildistaka.

3. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.
Uppboðsmarkaðir sjávarafla Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 616

Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 79 24. maí 2005, um uppboðsmarkaði sjávarafla.

(Lagt fyrir Alþingi á 132. löggjafarþingi 2005–2006.)

1. gr.

Við a-lið 1. mgr. 3. gr. laganna bætist nýr málsliður, svohljóðandi: Skilyrði um íslenskan ríkisborgararétt og lögheimili hér á landi ná ekki til einstaklinga sem hafa ríkisfang og búsettir eru í aðildarríki Evrópska efnahagssvæðisins eða í aðildarríki stofnsamnings Fríverslunarsamtaka Evrópu eða til Færeyinga.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Athugasemdir við lagafrumvarp þetta.

Þessi breyting kemur til vegna ákvæða samnings um Evrópska efnahagssvæðið (EES- samningsins), sbr. lög nr. 2/1993, um Evrópska efnahagssvæðið. Hér er sérstaklega verið að vísa til reglna EES-samningsins um staðfesturétt og frjálsa fjármagnsflutninga. Í 31. gr. EES- samningsins er kveðið á um svokallaðan staðfesturétt en hann felur í sér rétt fyrir einstaklinga og lögaðila í einu aðildarríki EES til að stunda atvinnustarfsemi í öðru aðildarríki með sömu skilyrðum og einstaklingar og fyrirtæki í því ríki. Í 40. gr. EES-samningsins er kveðið á um frjálsa fjármagnsflutninga en þar segir m.a. að engin höft skuli vera á milli samningsaðila á flutningi fjármagns í eigu þeirra sem búsettir eru í aðildarríkjum EB eða EFTA-ríkjum eða nokkur mismunun, byggð á ríkisfangi eða búsetu aðila eða á því hvar féð er notað til fjárfestingar. Af þessum sökum er talið að skilyrði a-liðar 1. mgr. 3. gr. laga nr. 79/2005 eigi ekki að ná til borgara frá Evrópska efnahagssvæðinu. Þá er einnig talið að skilyrði a-liðar 1. mgr. 3. gr. laga nr. 79/2005 eigi ekki við um borgara frá Sviss og Færeyjum vegna ákvæða nýs stofnsamnings EFTA sem undirritaður var í Vaduz í Liechtenstein 21. júní 2001 og samnings Íslands við Færeyjar um fríverslun sem undirritaður var 31. ágúst 2005.

Fylgiskjal.

Fjármálaráðuneyti, fjárlagaskrifstofa:

Umsögn um frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 79/2005, um uppboðsmarkað á sjávarafla.

Með frumvarpinu er lagt til að skilyrði um það hverjir megi reka uppboðsmarkað með sjávarafla hér á landi verði víkkuð út þannig að þau samrýmist alþjóðasamningum sem Ísland á aðild að.

Að mati fjármálaráðuneytisins hefur frumvarpið hvorki áhrif á gjöld né tekjur ríkissjóðs.
Lyfjalög Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 652

Frumvarp til laga um breytingu á lyfjalögum, nr. 93/1994, með síðari breytingum.

Flm.: Katrín Júlíusdóttir, Anna Kristín Gunnarsdóttir, Ásta R. Jóhannesdóttir,

Björgvin G. Sigurðsson, Guðrún Ögmundsdóttir,

Jón Kr. Óskarsson, Margrét Frímannsdóttir.

1. gr.

Við 1. mgr. 20. gr. laganna bætist nýr málsliður, svohljóðandi: Þó er þeim sem hafa leyfi til sölu tóbaks skv. 11. mgr. 8. gr. laga um tóbaksvarnir heimilt að selja nikótínlyf sem ekki eru lyfseðilsskyld.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Með frumvarpi þessu er þeim sem selja tóbak veitt heimild til sölu nikótínlyfja sem ekki eru lyfseðilsskyld. Hvað sölu nikótínlyfja varðar gilda aðrar reglur laga um tóbaksvarnir, nr. 6/2002, eftir sem áður um seljanda. Flutningsmenn vilja þar einkum nefna 1. mgr. 8. gr. laganna, þar sem kveðið er á um að hvorki megi selja né afhenda tóbak einstaklingi yngri en 18 ára.

Markmið frumvarpsins er að fjölga sölustöðum nikótínlyfja þannig að þau verði valkostur í stað tóbaks þar sem það er selt. Nikótínlyf sem seld eru í lausasölu eru í formi tyggigúmmís, plásturs, innsogs- og nefúðalyfs. Hins vegar eru til nikótíntöflur sem einungis fást gegn framvísun lyfseðils og verður ekki gerð breyting á því með þessu frumvarpi. Frumvarpið felur í sér að unnt verður að kaupa nikótínlyf m.a. á bensínstöðvum, veitingastöðum, í stórmörkuðum og í söluturnum. Verði frumvarpið að lögum má búast við að samkeppni aukist og að verð slíkra lyfja lækki.

Í Svíþjóð hafa verið uppi tillögur um sama efni. Þar hefur verið lagt til að nikótínlyf megi selja þar sem tóbak er selt. Í skýrslu danska lyfjaeftirlitsins sem kom út í september 2005 er fjallað um reynsluna af frjálsari verslun með lyf. Í skýrslunni er fjallað um það að nikótínlyf geti hjálpað reykingamönnum að hætta að reykja og því megi færa rök fyrir því að slík lyf skuli vera jafnaðgengileg og tóbak. Þó er bent á það í skýrslunni að nikótín sé það efni í tóbakinu sem sé ávanabindandi. Fram kemur í skýrslunni að rannsóknir hafi sýnt fram á að um 10% fyrrverandi reykingamanna sem hafi notað nikótínlyf til að hætta noti slík lyf ekki lengur en í eitt ár. Þó að Danir hafi heimilað frjálsa verslun með fleiri lyf sem ekki eru lyfseðilsskyld er það ekki ætlun flutningsmanna að stíga slík skref.

Flutningsmenn telja að með því að auðvelda aðgengi reykingamanna að nikótínlyfjum sjái fleiri þau sem valkost í stað tóbaks. Því telja flutningsmenn að með samþykkt þessa frumvarps verði stigið mikilvægt skref í tóbaksvörnum.
Bótaréttur heimildarmanna Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 677

Frumvarp til laga um bótarétt heimildarmanna.

Flm.: Ágúst Ólafur Ágústsson, Ásta R. Jóhannesdóttir, Jóhanna Sigurðardóttir,

Guðrún Ögmundsdóttir, Rannveig Guðmundsdóttir, Össur Skarphéðinsson,

Anna Kristín Gunnarsdóttir, Þórunn Sveinbjarnardóttir.

1. gr.

Starfsmaður ríkis eða sveitarfélags sem rýfur þagnarskyldu með því að greina frá upplýsingum sem varða ríka hagsmuni og telja verður að eigi erindi til almennings á rétt til bóta úr hendi vinnuveitanda fyrir tjón sem hann verður fyrir vegna uppsagnar, missis réttinda eða annarra aðgerða af hálfu vinnuveitanda, enda þyki sýnt að aðgerðir vinnuveitanda séu viðbrögð við rofi á þagnarskyldu. Sama á við um starfsmenn annarra fyrirtækja, félaga eða stofnana, hvernig sem eignarhaldi þeirra er háttað.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Frumvarp þetta var áður lagt fram á 130. löggjafarþingi af Bryndísi Hlöðversdóttur og fleiri þingmönnum Samfylkingarinnar samhliða frumvarpi til laga um breytingu á ýmsum lögum til verndar trúnaðarsambandi fjölmiðlamanna og heimildarmanna þeirra og til verndar starfsmönnum ríkis og sveitarfélaga vegna upplýsingagjafar í þágu almannaheilla.

Með frumvarpinu er lagt til að starfsmönnum ríkis og sveitarfélaga, sem og starfsmönnum fyrirtækja, félaga og stofnana óháð eignarhaldi, þ.e. hvort sem þau eru almenningshlutafélög, í eigu ríkisins að hluta eða öllu leyti eða annarra fyrirtækja, verði tryggðar bætur bíði þeir tjón af því að láta fjölmiðlum í té upplýsingar eða koma á framfæri með skrifum eða öðrum flutningi efni, upplýsingum, mynd eða verki sem varðar ríka hagsmuni og erindi á til almennings.

Tilgangur frumvarpsins er að tryggja bótagrundvöll jafnvel þótt sýnt hafi verið fram á að upplýsingagjöf feli í sér brot á þagnarskyldu.

Dómstólar meta hvort viðkomandi upplýsingar hafi varðað ríka hagsmuni og átt erindi til almennings svo að bótaréttur hafi myndast. Hins vegar er ljóst að heimildarmaður sem rýfur þagnarskyldu tekur áhættu með því þar sem mat hans á gildi upplýsinganna getur verið rangt og hann því bæði refsiábyrgur fyrir slíka uppljóstrun og án réttar á bótum vegna uppsagnar, missis réttinda eða annarra aðgerða af hálfu vinnuveitanda.

Um nánari skilyrði bótaréttar og mat á bótafjárhæðum fer samkvæmt almennum reglum skaðabótaréttar.