Virðisaukaskattur Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 10

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um virðisaukaskatt, nr. 50/1988, með síðari breytingum (endurgreiðsla vegna vinnu á byggingarstað).

Flm.: Óli Björn Kárason, Brynjar Níelsson, Njáll Trausti Friðbertsson, Jón Gunnarsson,

Páll Magnússon, Vilhjálmur Árnason, Ásmundur Friðriksson.

1. gr.

Í stað orðanna „60% þess virðisaukaskatts“ í 1. og 3. málsl. 2. mgr. 42. gr. laganna kemur: virðisaukaskatt.

2. gr.

Lög þessi öðlast gildi 1. janúar 2020.

Greinargerð.

Mál þetta var áður lagt fram á 149. þingi (373. mál) en náði ekki fram að ganga.

Byggjendum eða eigendum íbúðarhúsnæðis er endurgreiddur sá virðisaukaskattur sem þeir greiða af vinnu iðnaðar- og verkamanna á byggingarstað vegna nýbygginga, endurbóta og viðhalds. Virðisaukaskattur var endurgreiddur að fullu af vinnu sem innt var af hendi frá 1. mars 2009 til 1. janúar 2015 en þá var endurgreiðslan lækkuð í 60% greidds virðisaukaskatts. Virðisaukaskattur vegna vinnu við frístundahúsnæði, hvort heldur sem var vegna nýbyggingar eða endurbóta og viðhalds, var einnig endurgreiddur að fullu fram til 1. janúar 2015 en eftir það féll sú endurgreiðsla niður. Ekki er endurgreiddur virðisaukaskattur af efni eða vinnu stjórnenda farandvinnuvéla og vinnuvéla sem skráningarskyldar eru í vinnuvélaskrá. Endurgreiðslan er m.a. háð framlagningu fullgildra reikninga frá seljanda þjónustunnar sem verður að vera skráður á virðisaukaskattsskrá (vera með opið VSK-númer) á þeim tíma þegar vinnan er innt af hendi.

Í greinargerð frumvarpsins sem varð að lögum um virðisaukaskatt, nr. 50/1988, var fjallað um að bregðast bæri við þeirri hækkun byggingarkostnaðar sem fælist í því að byggingarvinna, sem áður hefði verið undanþegin söluskatti, yrði framvegis virðisaukaskattsskyld. Var farin sú leið að mæla fyrir um að endurgreiða skyldi virðisaukaskatt af vinnu við nýbyggingu og viðhald íbúðarhúsnæðis að fullu, sbr. 13. gr. laga um breytingu á lögum um virðisaukaskatt, nr. 119/1989. Endurgreiðsluhlutfallið var lækkað niður í 60% með lögum nr. 86/1996 (sbr. 444. mál á 120. löggjafarþingi) og lögum nr. 149/1996 (sbr. 144. mál á 121. löggjafarþingi). Með lögum nr. 10/2009 (sbr. 289. mál á 136. löggjafarþingi) var endurgreiðsluhlutfall virðisaukaskatts vegna vinnu við íbúðarhúsnæði hækkað úr 60% í 100% með sérstöku bráðabirgðaákvæði í lögum um virðisaukaskatt. Í greinargerð frumvarpsins kom fram að markmiðið með hækkun endurgreiðslunnar væri að „koma til móts við húsbyggjendur sem eiga í erfiðleikum vegna yfirstandandi efnahagsþrenginga, sporna við svartri atvinnustarfsemi og hvetja til aukinnar starfsemi á byggingarmarkaði“.

Óhætt er að fullyrða að markmið frumvarpsins hafi náðst með ágætum hætti. Lækkun endurgreiðslunnar árið 2015 vinnur í þveröfuga átt. Vísbendingar eru um að með lægri endurgreiðslu hafi svört atvinnustarfsemi aukist og heildarskatttekjur ríkissjóðs orðið lægri en ella. Því er óvíst að frumvarp þetta, nái það fram að ganga, hafi neikvæð áhrif á tekjur ríkissjóðs þrátt fyrir aukin útgjöld af endurgreiðslu virðisaukaskatts.

Með þessu frumvarpi er lagt til að virðisaukaskattur af vinnu við byggingu eða viðhald íbúðarhúsnæðis verði að nýju endurgreiddur að fullu. Ekki er gerð tillaga um sams konar endurgreiðslu vegna frístundahúsa að svo stöddu þó að sterk rök séu fyrir því. Flutningsmenn telja nauðsynlegt að hugað verði að þeim þætti síðar.

Ætla má að byggingarkostnaður íbúða lækki um allt að 3% nái frumvarpið fram að ganga.