arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Viðskiptabankar Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 242

682. Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 86/1985, um viðskiptabanka.

(Eftir 2. umr. í Ed., 21. mars.)

1. gr.

Við 1. mgr. 13. gr. laganna bætist: Hlutafjáreign í fyrirtæki telst þátttaka í atvinnurekstri nema um sé að ræða óverulegan hlut sem ekki ræður úrslitum um stjórnun þess og sem fyrst og fremst telst ávöxtun sparifjár. Bankaeftirlit Seðlabanka Íslands sker úr um í einstökum tilvikum hvort hlutafjáreign brjóti í bága við grein þessa. Getur það, þegar sérstaklega stendur á, veitt viðkomandi aðila frest í allt að þrjá mánuði til þess að uppfylla skilyrði þessarar málsgreinar.

2. gr.

1. og 2. málsl. 19. gr. laganna orðist svo: Auk bankastjóra ræður bankaráð forstöðumann endurskoðunardeildar bankans og segir honum upp starfi. Leita skal tillagna bankastjórnar áður en ráðið er í stöðu aðstoðarbankastjóra.

3. gr.

4. mgr. 21. gr. laganna hljóði svo:

Bankaráð ákvarðar vexti bankans og gjaldskrá þjónustugjalda fyrir einstaka þætti starfseminnar að fengnum tillögum bankastjórnar. Bankaráð fjallar einnig um vexti af skuldabréfum sem bankinn gefur út og þá vexti sem bankinn áskilur sér við kaup á viðskiptavíxlum og viðskiptaskuldabréfum. Við umfjöllun um vexti eða kaupgengi viðskiptavíxla og viðskiptaskuldabréfa skal bankaráð gæta þess að ávöxtunarkrafa bankans sé sambærileg við ávöxtun almennra útlána bankans í hliðstæðum áhættuflokkum.

5. mgr. 21. gr. laganna hljóði svo:

Bankaráð setur og að fenginni umsögn bankastjórnar almennar reglur um lánveitingar og ábyrgðir bankans, þar með um hámark lána til einstakra lántakenda og tryggingar fyrir lánum. Reglur þessar skal endurskoða eigi sjaldnar en árlega og skulu þær sendar bankaeftirlitinu sem láta skal í té álit á þeim hverju sinni.

Núverandi 5. mgr. færist aftur og verði 6. mgr.

4. gr.

2. mgr. 33. gr. laganna hljóði svo:

Bankaráðsmenn skulu ekki taka þátt í meðferð máls er varðar viðskipti þeirra sjálfra eða fyrirtækja sem þeir eiga hlut í, sitja í stjórn hjá, eru fyrirsvarsmenn fyrir eða eiga að öðru leyti verulegra hagsmuna að gæta í. Sama gildir um þátttöku bankaráðsmanna í meðferð máls er varðar aðila sem eru þeim tengdir, persónulega eða fjárhagslega.

Núverandi 2. mgr. 33. gr. færist aftur og verði 3. mgr.

5. gr.

1. mgr. 40. gr. laganna orðist svo:

Endurskoðun hjá ríkisviðskiptabanka skal framkvæmd af Ríkisendurskoðun og skoðunarmanni sem ráðherra skipar til fjögurra ára í senn og skal hann vera löggiltur endurskoðandi.

6. gr.

Við 1. mgr. 54. gr. bætist svohljóðandi málsliður: Sé bókfært virði fasteigna og búnaðar, sem viðskiptabanki notar til starfsemi sinnar, hærra en sem nemur 65% af eigin fé bankans skal hlutfallið fara stöðugt lækkandi á þessu tímabili þar til 65% markinu er náð, nema ráðherra veiti að fengnum tillögum bankaeftirlitsins undanþágu til hækkunar á hlutfallinu á tímabilinu.

7. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.
Háskóli Íslands Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 224

684. Frumvarp til laga um breyting á lögum nr. 77/1979, um Háskóla Íslands, sbr. lög nr. 8/1985.

(Eftir 2. umr. í Ed., 21. mars.)

1. gr.

11. gr. laganna orðast svo:

Forseti Íslands skipar prófessora, en menntamálaráðherra dósenta og lektora. Eftir því sem fé er veitt til á fjárlögum ræður háskólaráð aðjúnkta og erlenda lektora að fengnum tillögum háskóladeildar, en háskóladeild stundakennara og styrkþega.

Umsækjendur um prófessorsembætti, dósentsstörf og lektorsstörf skulu láta fylgja umsókn sinni rækilega skýrslu um vísindastörf þau, er þeir hafa unnið, ritsmíðar og rannsóknir, svo og námsferil sinn og störf.

Skipa skal hverju sinni þriggja manna nefnd til þess að dæma um hæfi umsækjenda til að gegna embættinu eða starfinu. Háskólaráð skipar einn nefndarmann, menntamálaráðherra annan, en deild sú, sem hann á að starfa við, hinn þriðja, og er hann formaður. Í nefnd þessa má skipa þá eina, er lokið hafa háskólaprófi á hlutaðeigandi fræðasviði, eða eru að öðru leyti viðurkenndir sérfræðingar á því sviði. Háskólaráð skipar ritara dómnefnd til ráðuneytis, leiðbeiningar og annarrar aðstoðar. Háskólaráð setur reglur um starfshætti dómnefndar og hlutverk ritara og skulu þær lagðar fyrir menntamálaráðherra til staðfestingar.

Dómnefnd skal láta uppi rökstutt álit um það hvort af vísindagildi rita umsækjenda og rannsókna svo og námsferli þeirra og störfum megi ráða að þeir séu hæfir til að gegna embættinu eða starfinu. Leita skal álits hlutaðeigandi skorar áður en háskóladeild fjallar um umsækjendur sem dómnefnd telur hæfa. Eiga fulltrúar stúdenta á skorar- og deildarfundi þá ekki atkvæðisrétt. Engum má veita prófessorsembætti, dósentsstarf eða lektorsstarf við Háskólann nema meiri hluti dómnefndar telji hann hæfan og meiri hluti viðstaddra á deildarfundar greiði honum atkvæði í embættið eða starfið. Ef fleiri umsækjendur en tveir eru í kjöri við atkvæðagreiðsluna á deildarfundi og enginn þeirra hlýtur meiri hluta við fyrstu atkvæðagreiðslu skal kosið á ný milli þeirra tveggja sem flest atkvæði hlutu. Nú fellst menntamálaráðherra ekki á tillögu deildarfundar og skal þá auglýsa embættið eða starfið að nýju.

Heimilt er að kveða svo á í reglugerð að framangreind ákvæði skuli gilda um sérfræðinga við rannsóknastofnanir eða aðrar háskólastofnanir.

Heimilt er að flytja lektor í dósentsstöðu og dósent í prófessorsembætti samkvæmt nánari ákvæðum í reglugerð.

Háskólaráð getur lagt til að forstöðumaður háskólastofnunar sé fluttur í prófessorsembætti eftir sömu reglum og gilda um flutning dósents í prófessorsembætti.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.
Veiting ríkisborgararéttar Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 370

693. Frumvarp til laga um veitingu ríkisborgararéttar.

(Lagt fyrir Alþingi á 111. löggjafarþingi 1988–89.)

1. gr.

Ríkisborgararétt skulu öðlast:

1. Bjarni Geir Ársælsson, nemandi í Reykjavík, f. 28. desember 1968 í Reykjavík.

2. Copeland, Katarzyna Maria Krystyna Kasprzyk, skrifstofumaður í Reykjavík, f. 23. nóvember 1951 í Póllandi.

3. Dowrch, Jassin, barn í Reykjavík, f. 21. október 1977 í Danmörku.

4. Driscoll, Matthew James, kennari í Reykjavík, f. 15. maí 1954 í Bandaríkjunum.

5. Lovísa Guðmundsdóttir, meinatæknir í Reykjavík, f. 10. desember 1953 í Danmörku.

6. Mahaney, Stella Marie, nemandi í Reykjavík, f. 22. febrúar 1962 í Bandaríkjunum.

7. Pedersen, Birthe Annelise, húsmóðir í Reykjavík, f. 23. júlí 1936 í Danmörku.

8. Rubner, Miriam, starfsstúlka í Reykjavík, f. 4. júlí 1949 í Ísrael.

9. Spencer, Farzaneh Jafari, húsmóðir í Keflavík, f. 25. desember 1944 í Íran.

10. Stross, Þórdís, fiðluleikari í Reykjavík, f. 13. desember 1963 í Reykjavík.

11. Strupler, Margrit, bóndakona í Rangárvallasýslu, f. 24. júní 1947 í Sviss.

12. Thayer, Elín María, kennari í Reykjavík, f. 8. september 1964 í Reykjvík.

13. Tosti, Luciano, framreiðslumaður í Reykjavík, f. 7. febrúar 1955 á Ítalíu.

14. Zapanta, Mayeth Sta. Ana, starfsstúlka í Reykjavík, f. 14. febrúar 1965 á Filippseyjum.

2. gr.

Nú fær maður, sem heitir erlendu nafni íslenskt ríkisfang með lögum, og skulu þá börn hans, fædd síðan, heita íslenskum nöfnum samkvæmt lögum um mannanöfn, en hann skal, þá er hann hlýtur íslenskt ríkisfang, taka sér íslenskt eiginnafn - ásamt því sem hann ber fyrir - er börn hans taka sem kenningarnafn. Honum skal þó heimilt, ef hann kýs heldur, að breyta svo eiginnafni sínu að það fullnægi kröfum laga um mannanöfn.

3. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Athugasemdir við lagafrumvarp þetta.

Umsækjendur þeir, sem teknir hafa verið á lagafrumvarp þetta, fullnægja skilyrðum, sem sett hafa verið af allsherjarnefndum beggja þingdeilda.

Frumvarp þetta er annað frumvarp til laga um veitingu ríkisborgararéttar sem borið er fram á yfirstandandi 111. löggjafarþingi. Fyrra frumvarpið hlaut afgreiðslu fyrir miðsvetrarhlé.

Á síðasta þingi var þessi háttur viðhafður að tillögu þáverandi dómsmálaráðherra að afgreiða slíkt frumvarp bæði miðsvetrar og vors. Reynsla ráðuneytisins af þessu fyrirkomulagi er mjög góð og til þæginda fyrir umsækjendur.
Brottfall laga á sviði menntamála Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 371

694. Frumvarp til laga um brottfall ýmissa laga á sviði menntamála.

(Lagt fyrir Alþingi á 111. löggjafarþingi 1988–89.)

1. gr.

Lög nr. 23 26. apríl 1963, um Kennaraskóla Íslands, falli úr gildi.

2. gr.

Lög nr. 14 23. júní 1932, um opinbera greinargerð starfsmanna ríkisins, falli úr gildi.

3. gr.

Lög nr. 32 7. maí 1928, um sundhöll í Reykjavík, falli úr gildi.

4. gr.

Lög nr. 23. 2. nóvember 1914, um friðun héra, falli úr gildi.

5. gr.

Lög nr. 39 27. júní 1925, um heimild fyrir sýslu- og bæjarfélög til að skylda unglinga til sundnáms, falli úr gildi.

6. gr.

Lög nr. 28 1. febrúar 1936, um heimild fyrir sýslu- og bæjarfélög að starfrækja lýðskóla með skylduvinnu nemenda gegn skólaréttindum, falli úr gildi.

7. gr.

Lög nr. 76 4. júlí 1942, um styrk til Íslendinga vestan hafs til náms í íslenskum fræðum í Háskóla Íslands, falli úr gildi.

8. gr.

Lög nr. 19 14. apríl 1967, um afnám heimildar til einkasölu á viðtækjum, falli úr gildi.

9. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Athugasemdir við lagafrumvarp þetta.

Frumvarp þetta hefur verið samið í menntamálaráðuneytinu í því skyni að afnema ýmis lög sem hafa ekki lengur neinu hlutverki að gegna. Með þessu er stuðlað að nauðsynlegri lagahreinsun í Lagasafni Íslands en útgáfa þess er nú í undirb°ningi.

Athugasemdir við einstakar greinar frumvarpsins.

Um 1. gr.

Lög þessi eiga ekki lengur við þar sem sett hafa verið ný lög um Kennaraháskóla Íslands, nú nr. 29 18. maí 1988.

Um 2. gr.

Lögin skylduðu á sínum tíma embættismenn og sýslunarmenn til flutnings eins eða tveggja erinda árlega í útvarp um starf sitt eða stofnun. Lögin hafa ekki verið framkvæmd og mega falla niður eðli málsins samkvæmt.

Um 3. gr.

Lögin voru sett til að heimila landsstjórninni að leggja fram fé á móti jafnmiklu framlagi úr bæjarsjóði Reykjavíkur til byggingar sundhallar í Reykjavík. Lögin hafa því runnið sitt skeið.

Um 4. gr.

Greinin þarfnast ekki skýringa.

Um 5. gr.

Lög þessi heimiluðu bæjar- og sveitarstjórnum að skylda unglinga til sundnáms. Heimildin var notuð í Vestmannaeyjum, Svalbarðsstrandarhreppi, Austur-Eyjafjallahreppi og Reykjavík. Almenn ákvæði um sundskyldu eru nú í lögum nr. 49 7. apríl 1956.

Um 6. gr.

Lög þessi um þegnskylduvinnu nemenda gegn skólaréttindum voru sett á kreppuárunum í ljósi þess ástands er þá ríkti og eiga ekki lengur við.

Um 7. gr.

Menntamálaráðuneytið hefur um langt skeið veitt styrki handa erlendum námsmönnum til náms í íslenskum fræðum við Háskóla Íslands samkvæmt árlegri fjárveitingu í fjárlögum. Þar á meðal hefur mörg undanfarin ár verið veittur styrkur handa námsmanni af íslenskum ættum í Vesturheimi. Sérstök heimildarlög um slíkan styrk eru því orðin óþörf fyrir löngu.

Um 8. gr.

Lögin hafa þegar gegnt hlutverki sínu og hafa ekki þýðingu lengur.

Um 9. gr.

Greinin þarfnast ekki skýringa.
Búfjárræktarlög Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 373

703. Frumvarp til laga um breytingu á búfjárræktarlögum, nr. 31 24. apríl 1973.

(Lagt fyrir Alþingi á 111. löggjafarþingi 1988–89.)

1. gr.

Við XI. kafla búfjárræktarlaga nr. 31/1973 bætist ný grein, er verði 64. gr. a, svohljóðandi:

Sveitarstjórnum er heimilt, til að auka öryggi umferðar á þjóðvegum og að forða ágangi búfjár, að ákveða að eigendum búfjár, þ.e. sauðfjár, geita, nautgripa og hrossa, sé skylt að hafa það í vörslu allt árið, eða tiltekinn hluta ársins.

Heimild þessi getur jafnt tekið til alls lögsagnarumdæmis viðkomandi sveitarstjórnar eða afmarkaðs hluta þess, svo sem umhverfis þéttbýli eða fjölfarna vegi.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi. Jafnframt er úr gildi felld 35. gr. laga nr. 108 29. desember 1988.

Athugasemdir við lagafrumvarp þetta.

Í gildandi löggjöf er ekki að finna almenna heimild til að banna lausagöngu búfjár. Í búfjárræktarlögum, nr. 31/1973, eins og þeim var breytt með lögum nr. 108/1988, er hins vegar heimild fyrir sveitarstjórnir til að takmarka lausagöngu hrossa, sbr. 38. gr. laganna. Því þykir nauðsynlegt að auka við ákvæði núgildandi búfjárræktarlaga eins og hér er lagt til.

Í gildi eru lög nr. 44/1964, um búfjárhald í kaupstöðum og kauptúnum. Þau lög heimila sveitarstjórn í kaupstað eða kauptúni að banna með reglugerð tiltekið búfjárhald eða takmarka það. Fjölmargar sveitarstjórnir hafa notfært sér þessa heimild án þess þó að framkvæmd slíkra reglna sé alls staðar sem skyldi.

Mikil þörf er á að lög heimili bann við búfé sem ekki er í vörslu eða takmörkun á frjálsri för þess utan þeirra svæða sem ákvörðunarréttur einstakra kaupstaða eða kauptúna nær til. Breyting sú, sem hér er lögð til, er í samræmi við ályktun búnaðarþings 1989 um rýmri heimildir fyrir sveitarstjórnir til að takmarka lausagöngu búfjár.

Athugasemdir við einstakar greinar frumvarpsins.

Um 1. gr.

Greinin gerir ráð fyrir að bætt verði í XI. kafla búfjárræktarlaga nýju almennu heimildarákvæði fyrir sveitarstjórnir til að taka ákvörðun um vörsluskyldu sauðfjár, geita, nautgripa og hrossa, í því skyni að auka umferðaröryggi á þjóðvegum og forða ágangi búfjár. Greinin kæmi í stað núgildandi 38. gr. laganna sem gildir eingöngu fyrir hross. Öll rök hníga að því að þessi heimild verði víðtækari en nú er, þannig að unnt sé m.a. að sporna við ágangi búfjár á fjölfarna þjóðvegi, í garðlönd, skógræktarsvæði eða önnur viðkvæm gróðurlendi. Þykir því nauðsyn bera til að auka við ákvæði núgildandi búfjárræktarlaga eins og hér er lagt til.

Um 2. gr.

Greinin þarfnast ekki skýringar.
Áfengislög Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 376

707. Frumvarp til laga um breyting á áfengislögum, nr. 82 2. júlí 1969, með síðari breytingum.

Flm.: Eiður Guðnason, Jón Helgason, Salome Þorkelsdóttir,

Skúli Alexandersson, Guðrún Agnarsdóttir, Guðmundur Ágústsson.

1. gr.

Við 13. gr. laganna bætist ný málsgrein er orðast svo:

Áfengis- og tóbaksverslun ríkisins skal, að höfðu samráði við Umferðarráð, merkja allar umbúðir undir áfengi, sem selt er í útsölum hennar, með viðvörunum þar sem fram kemur að neysla áfengis og akstur ökutækja fara ekki saman.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Samkvæmt upplýsingum Umferðarráðs eru árlega teknir um 2500 ökumenn hér á landi fyrir meinta ölvun við akstur, eða um 1% landsmanna. Ölvunarakstur er þó miklum mun algengari en þessar tölur sýna, því að þrátt fyrir öfluga viðleitni löggæslumanna sleppa margir. Ekki er ágreiningur um að gera skuli allt sem í mannlegu valdi stendur til að lækka þessa tölu. Ölvunarakstur er orsök margra umferðarslysa og þeir eru ekki fáir sem eiga um sárt að binda vegna þess feigðarflans sem ölvunarakstur er.

Eftir að heimiluð var sala á áfengu öli þykir enn ríkari ástæða en áður til að vara ökumenn við því að neysla áfengis og akstur ökutækja eiga ekki samleið. Sú hætta er fyrir hendi, þrátt fyrir áróður og kynningarstarf, að menn telji áfengt öl ekki eins hættulegt og annað áfengi og freistist til að setjast undir stýri eftir öldrykkju. Gegn því ber að vinna með öllum tiltækum ráðum.

Í nóvembermánuði 1988 sendi Umferðarráð áskorun til dómsmálaráðherra, heilbrigðis- og tryggingamálaráðherra og fjármálaráðherra þess efnis að sett yrði viðvörun til ökumanna á áfengisumbúðir varðandi áðurnefnd atriði. Ráðuneytin töldu að ótvíræðar lagaheimildir skorti til að kveða á um slíkar merkingar. Tilgangur þessa lagafrumvarps er að afla slíkra heimilda svo að óyggjandi sé.

Í lögum um tóbaksvarnir, nr. 74/1984, eru hliðstæð ákvæði í 6. gr. þar sem eru ákvæði um að tóbak megi því aðeins hafa til sölu eða dreifingar að viðvörun um skaðsemi þess sé skráð á umbúðir vörunnar. Því var á sínum tíma haldið fram að ógerlegt væri að koma við slíkum merkingum. Það hefur hins vegar reynst vandkvæðalaust og engin ástæða er til að ætla að annað gildi um áfengisumbúðir.
Lyfjadreifing Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 379

717. Frumvarp til laga um breytingu á lögum um lyfjadreifingu, nr. 76/1982.

Flm.: Guðni Ágústsson.

1. gr.

1. málsl. 1. mgr. 3. gr. laganna orðast svo:

Lyfsöluleyfi má veita einstaklingum, samvinnufélögum, bæjar- og sveitarfélögum, sem standa að rekstri heilsugæslustöðvar, og Háskóla Íslands samkvæmt ákvæðum þessarar greinar.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Með þessu frumvarpi er lagt til að réttur samvinnufélaga til að reka lyfjabúðir verði efldur. Enn fremur er lagt til að bæjar- og sveitarfélög öðlist rétt til að reka lyfjabúðir. Með þessari breytingu flyst lyfjasala úr höndum lækna og hlýtur það að vera æskilegt eigi fullkominn trúnaður að ríkja.

Lyfjasala er yfirleitt hagkvæm rekstrareining. Smásöluálagning á lyfjum er há og rekstur lyfjabúða einfaldari í sniðum en áður var þar sem lyfjagerð fer þar ekki fram nema í mjög litlum mæli, aðeins 2% af heildarsölu lyfjabúða eru nú framleidd í lyfjabúðinni. Stærstur hluti lyfja er nú keyptur í lyfjabúðirnar frá heildsölu í stöðluðum formum og umbúðum sem ekki má rjúfa.

Ólafur Ólafsson landlæknir segir í grein í tímaritinu Sveitarstjórnarmálum sem út kom í okt. sl., 5. tbl. 1988:

„Lyfin eru orðin það dýr að fæstir hafa efni á að greiða að fullu fyrir lyfjameðferð við smávægilegum kvillum, enda greiðir ríkið langt yfir 90% af lyfjakostnaði einstaklinga.

Með hliðsjón af þessari þróun, þ.e. að ríkið greiðir þetta hátt hlutfall og hærra á einstökum lyfjum, liggur beinast við að opinberir aðlar eigi og reki lyfjabúðirnar. Þar eð hagnaður af lyfsölu er góður ýtir það á að lyfsalan verði hluti af heilsugæslunni. Í héraði með 1000 manna byggð, þar sem lyfsalan er rekin af sveitarstjórn eða heilsugæslu, dugar hagnaður af sölunni til þess að greiða hlut sveitarfélagsins í rekstri heilsugæslunnar, þ.e. laun ritara, afgreiðslustúlku í lyfjabúð, hreingerningu og allar rekstrarvörur.“

Það er sannfæring flutningsmanns að það sé mikilvægt, bæði fyrir lyfjabúðirnar og byggðarlögin, að hagnaðurinn, sem af rekstri lyfjabúðanna kemur, komi byggðarlaginu til góða.

Það er eigi að síður mikilvægt, og ber að tryggja, að lyfsalan verði undir faglegri stjórn lyfjafræðinga, að t.d. við minni lyfjabúðir sé ráðinn lyfjafræðingur sem ráðgefandi eftirlitsaðili. En lyfjagerð verði aðeins leyfð í þeim lyfjabúðum og útibúum sem lyfjafræðingar stjórna. Sala vandmeðfarinna lyfja verði einungis heimil í lyfjabúðum þar sem fastráðnir lyfjafræðingar starfa.
Stimpilgjald Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 396

743. Frumvarp til laga um breytingu á lögum um stimpilgjald, nr. 36/1978.

Flm.: Guðmundur G. Þórarinsson.

1. gr.

1. málsl. 1. mgr. 21. gr. laganna orðist svo:

Fyrir stimplun hlutabréfa, sem gefin eru út af félögum með takmarkaða ábyrgð, skal greiða 1 / 2 % af fjárhæð bréfanna.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Með frumvarpi þessu er lagt til að stimpilgjald hlutabréfa lækki úr 2% af fjárhæð bréfanna í 1 / 2 %.

Um þessar mundir mun það samdóma álit fjölmargra í þjóðfélaginu að mikil nauðsyn sé að auka eigið fé fyrirtækja. Margt kemur þar til. Á undanförnum árum hefur gengið mjög á eigið fé fyrirtækja í mörgum greinum, ekki síst í útflutnings- og samkeppnisgreinum. Lánsfé er dýrt og vextir háir vegna mikillar eftirspurnar eftir lánsfé. Allt ber því að sama brunni þ.e. æskilegt er að fyrirtæki auki eigið fé sitt. Á það er hins vegar að líta að það er kostnaðarsamt að auka hlutafé vegna stimpilgjalda. Auki fyrirtæki hlutafé sitt um t.d. 50 millj. kr. ber því að greiða 1 millj. kr. í ríkissjóð í stimpilgjöld af hlutabréfunum.

Ekki síst við þær aðstæður, sem nú ríkja í þjóðfélaginu, er ástæða til að hvetja fyrirtækin til að auka hlutafé. Því er með þessum frumvarpsflutningi lagt til að stimpilgjald lækki í 1 / 2 %.
Innflutningur búfjár Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 411

771. Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 74 28. apríl 1962, um innflutning búfjár.

(Lagt fyrir Alþingi á 111. löggjafarþingi 1988–89.)

1. gr.

Við 19. gr. laganna bætist ný málsgrein, er verði 7. mgr., svohljóðandi:

Landbúnaðarráðherra getur, að fengnu samþykki yfirdýralæknis, heimilað að flytja fósturvísa (frjóvguð egg eða fóstur á frumstigi) úr kúm í Sóttvarnastöð ríkisins í Hrísey í kýr í landi.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Frumvarp þetta gerir ráð fyrir að bætt verði í lög nr. 74/1962, um innflutning búfjár, heimild fyrir landbúnaðarráðherra til að leyfa flutning fósturvísa úr kúm í Sóttvarnastöð ríkisins í Hrísey í kýr í landi. Í núgildandi lögum, 19. gr., er kveðið á um bann við flutningi búfjár frá Sóttvarnastöð ríkisins og heimildir til flutnings á sæði frá henni. Síðan þau lög voru sett hefur komið fram ný tækni við flutning erfðaefnis milli dýra, þ.e. flutningur á fósturvísum sem eru frjóvguð egg eða fóstur á frumstigi. Flutningur á fósturvísum frá Hrísey til lands býður upp á mun hraðari framræktun Galloway-nautgripakynsins en ef notaðar eru sæðingar. Það er því mikilvægt, með tilliti til framræktunar kynsins og einnig þess að stytta þann tíma sem Sóttvarnastöðin verður bundin við ræktun þessa eina búfjárkyns, að fá ótvíræða heimild til að nýta þennan möguleika. Sjúkdómshættu af völdum þessarar breytingar má telja hverfandi.

Í framhaldi af ályktun Alþingis frá 1987 liggja nú fyrir í landbúnaðarráðuneyti drög að frumvarpi til laga um innflutning dýra og hafa þessi frumvarpsdrög þegar hafa hlotið umsögn allmargra aðila. Þar sem um afar vandmeðfarið mál er að ræða vinnst ekki tími til að leggja það fyrir Alþingi nú í vor, en stefnt er að því að það geti orðið næsta haust. Ofangreind breyting er lögð til nú svo hægt verði að vinna eftir henni strax á þessu ári.
Hafnalög Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 431

791. Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 69/1984, hafnalögum.

Flm.: Margrét Frímannsdóttir.

1. gr.

35. gr. laganna orðast svo:

Hafnamálastofnun ríkisins annast í umboði ráðherra vörslu, daglega afgreiðslu og bókhald Hafnabótasjóðs.

2. gr.

Lög þessi öðlast gildi 1. janúar 1990.

Greinargerð.

Í núgildandi hafnalögum er 35. gr. svohljóðandi:

„Seðlabanki Íslands annast í umboði ráðherra, vörslu, daglega afgreiðslu og bókhald Hafnabótasjóðs og veitir sjóðnum aðstoð við öflun lánsfjár.“

Breytingin er í því fólgin að Hafnamálastofnun ríkisins yfirtekur þau verkefni sem Seðlabanki Íslands hefur annast fyrir Hafnabótasjóð. Tilgangur breytinganna er að gera starfsemi sjóðsins einfaldari og skilvirkari auk þess að spara rekstrarútgjöld.

Í raun er ekki verið að tala um svo mikla breytingu, því að hingað til hefur stór hluti vinnunnar við Hafnarbótasjóð verið unnin á Hafnamálastofnun. Í því sambandi má nefna að fjárveitingar ríkissjóðs til sjóðsins fara í gegnum stofnunina (fjárlagaliður 10-333). Þá hefur Hafnamálastofnun undirbúið og unnið upp tillögur um úthlutun úr sjóðnum, enda liggja þar fyrir upplýsingar um fjárhag hafnanna svo og þær framkvæmdir sem fyrirhugaðar eru. Að lokinni úthlutun hafa lán og styrkir í flestum tilfellum aftur farið í gegnum Hafnamálastofnun eftir að sveitarstjórnir hafa veitt stofnuninni umboð til að reka mál sín hjá Seðlabankanum. Í mörgum tilfellum hefur Hafnamálastofnun, í samráði við sveitarstjórnir, greitt af lánum í sjóðnum og notað til þess fjármuni sem stofnunin hefur legið með fyrir hafnirnar. Hafnamálastofnun ætti þannig að hafa jafngóða möguleika og Seðlabankinn á að annast innheimtu afborgana af lánum.

Væntanlega leiðir þessi breyting til sparnaðar því að Hafnamálastofnun telur að ekki þurfi vinnuafl nema sem svarar um hálfu stöðugildi til að annast rekstur sjóðsins. Þá mundi breytingin spara sveitarstjórnarmönnum og öðrum ráp milli stofnana í Reykjavík.