Þjóðskrá Íslands Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 339

Frumvarp til laga um Þjóðskrá Íslands.

(Eftir 2. umræðu, 6. júní.)

1. gr.

Yfirstjórn.

Þjóðskrá Íslands er sérstök stofnun sem heyrir undir ráðherra.

Ráðherra skipar forstjóra til fimm ára í senn og skal hann hafa háskólamenntun sem nýtist í starfi.

2. gr.

Starfsskyldur forstjóra.

Forstjóri ber ábyrgð á starfsemi og rekstri Þjóðskrár Íslands, mótar áherslur, skipulag, verkefni og starfshætti og annast daglega stjórn stofnunarinnar.

3. gr.

Hlutverk.

Þjóðskrá Íslands skal með starfsemi sinni gæta upplýsinga um einstaklinga, lögaðila og fasteignir með því að safna, varðveita, uppfæra og miðla þeim upplýsingum á öruggan hátt. Þá skal stofnunin stuðla að því að starfsemi hennar þróist í samræmi við þarfir samfélagsins og tækninýjungar.

Þjóðskrá Íslands hefur eftirfarandi hlutverk:

a. Stofnunin sér um þjóðskrá og tengdar skrár, gefur út kennitölur og annast rekstur gagna- og upplýsingakerfa þjóðskrár samkvæmt lögum sem um þjóðskrá gilda hverju sinni.

b. Stofnunin sér um fasteignaskrá og tengdar skrár og annast rekstur gagna- og upplýsingakerfa fasteignaskrár og útreikning fasteignamats og brunabótamats samkvæmt lögum sem um þau málefni gilda hverju sinni.

c. Stofnunin sér um að viðhalda og láta í té stofn til útgáfu vegabréfa til íslenskra ríkisborgara og annarrar skilríkjaútgáfu á vegum hins opinbera eða samkvæmt sérlögum. Þá gefur stofnunin út rafrænt auðkenni.

d. Stofnunin gefur út kjörskrárstofn, rekur utankjörfundarkerfi og sinnir verkefnum sem henni eru falin við framkvæmd kosninga.

e. Stofnunin getur samkvæmt ákvörðun ráðherra annast rekstur og varðveislu á öðrum opinberum skrám eða þróun og rekstur annarra opinberra tölvukerfa.

f. Stofnunin er ráðgefandi fyrir ráðherra á starfssviði sínu, veitir aðstoð við undirbúning lagafrumvarpa og reglugerða og aðstoðar við stefnumótun og ákvörðunartöku eftir því sem við á.

g. Stofnunin tekur þátt í alþjóðlegu samstarfi og mótun alþjóðareglna á starfssviði sínu í samvinnu við ráðherra. Samkvæmt ákvörðun ráðherra getur stofnunin annast undirbúning samninga við erlend ríki og alþjóðastofnanir og eftir atvikum getur ráðherra, í samráði við ráðherra sem fer með utanríkismál, falið stofnuninni gerð slíkra samninga. Stofnunin vinnur enn fremur að innleiðingu og framfylgd alþjóðasamninga og EES-gerða eftir því sem við á í samvinnu við ráðuneytið.

h. Stofnunin tekur þátt í og annast rannsóknir, greiningu og þróun á starfssviði sínu.

i. Stofnunin á samráð við þá aðila, félög, samtök og stofnanir sem tengjast starfsemi hennar.

j. Stofnunin annast önnur verkefni sem ráðherra kann að fela henni.

Þjóðskrá Íslands er heimilt að safna saman, vinna úr og birta tölfræðilegar upplýsingar á sviði lögbundinna verkefna hennar að fullnægðum heimildum laga sem um persónuvernd og vinnslu persónuupplýsinga gilda hverju sinni.

Ráðherra skal setja á stofn fagráð með fulltrúum stofnunarinnar, hagsmunaaðila og annarra aðila í þeim tilgangi að vera vettvangur samráðs og upplýsingaskipta á fagsviðum stofnunarinnar.

4. gr.

Sala sérfræðiþekkingar.

Þjóðskrá Íslands er heimilt að bjóða fram sérþekkingu sína á alþjóðamarkaði og afla tekna með útflutningi sérfræðiþekkingar sem hún býr yfir. Tekjurnar skulu standa undir þeim kostnaði að veita sérfræðiþekkinguna.

5. gr.

Þjónustugjöld samkvæmt gjaldskrá.

Þjóðskrá Íslands er heimilt að innheimta þjónustugjöld fyrir:

a. aðgang að fasteignamati og kerfi til álagningar fasteignaskatts,

b. aðgang að brunabótamati og kerfi því viðkomandi,

c. skráningu nýrrar fasteignar í fasteignaskrá,

d. aðgang að upplýsingum úr fasteignaskrá og tengdum skrám,

e. aðgang að upplýsingum úr þjóðskrá og tengdum skrám,

f. vottorð, uppflettingar og sérvinnslu úr skrám stofnunarinnar,

g. upplýsingar úr öðrum skrám sem stofnunin heldur hverju sinni,

h. sölu á sérhæfðri þjónustu vegna lögmæltra verkefna stofnunarinnar,

i. rafrænar fyrirspurnir úr þinglýsingahluta fasteignaskrár,

j. verkefni sem stofnuninni eru falin skv. e-lið 2. mgr. 3. gr.

Við ákvörðun gjalda skal í gjaldskrá leggja til grundvallar kostnað vegna launa og launatengdra gjalda, framleiðslu, aksturs, þjálfunar og endurmenntunar, aðkeyptrar sérfræðiþjónustu, húsnæðis, starfsaðstöðu, fjarskiptabúnaðar og tækja, stjórnunar- og stoðþjónustu og alþjóðlegrar samvinnu í þágu lögbundinna verkefna stofnunarinnar, auk ferða og uppihalds og útlagðs kostnaðar.

Sé óskað eftir þjónustu utan hefðbundins skrifstofutíma skal greiða fyrir vinnu starfsmanns við þjónustu skv. 1. mgr. með álagi í samræmi við gjaldskrá Þjóðskrár Íslands.

Í gjaldskrá er heimilt að mæla fyrir um afslátt af gjaldtöku og niðurfellingu gjalds í sérstökum tilvikum, t.d. til námsmanna og vegna rannsóknarverkefna.

Gjaldskráin skal staðfest af ráðherra og birt í B-deild Stjórnartíðinda.

6. gr.

Kæruheimild.

Ákvarðanir Þjóðskrár Íslands sæta kæru til viðkomandi ráðherra, sbr. forsetaúrskurð um skiptingu starfa ráðherra, skv. 26. gr. stjórnsýslulaga, nr. 37/1993, nema annað sé tekið fram í öðrum lögum.

7. gr.

Reglugerðarheimild.

Ráðherra er heimilt að kveða m.a. nánar á um eftirfarandi atriði í reglugerð:

a. hlutverk og starfshætti Þjóðskrár Íslands,

b. rekstur starfs- og upplýsingakerfa,

c. starfsemi fagráða.

8. gr.

Gildistaka.

Lög þessi öðlast gildi 1. september 2018. Lög um sameiningu Þjóðskrár og Fasteignaskrár Íslands, nr. 77/2010, með síðari breytingum, falla úr gildi frá sama tíma.

9. gr.

Breyting á öðrum lögum.

Við gildistöku laga þessara verða eftirfarandi breytingar á öðrum lögum:

1.

Lög um skráningu og mat fasteigna, nr. 6/2001, með síðari breytingum:

a. 8. og 9. gr. laganna falla brott.

b. Fyrirsögn II. kafla laganna orðast svo: Skipulag.

c. Í stað orðanna „sbr. 2. mgr. 9. gr.“ í 1. mgr. 24. gr. laganna kemur: sbr. lög um Þjóðskrá Íslands.

2.

Lög um kosningar til Alþingis, nr. 24/2000, með síðari breytingum:

a. Við 22. gr. laganna bætist ný málsgrein, svohljóðandi:

Þjóðskrá Íslands er heimil vinnsla persónuupplýsinga við gerð kjörskrárstofna að fullnægðum heimildum laga sem um persónuvernd og vinnslu persónuupplýsinga gilda hverju sinni.

b. Við 32. gr. laganna bætast tvær nýjar málsgreinar, svohljóðandi:

Ráðherra setur, að fenginni umsögn landskjörstjórnar og yfirkjörstjórna, reglugerð um form tilkynninga skv. 1. mgr. 30. gr., söfnun stuðningsyfirlýsinga, meðferð þeirra og eyðingu.

Ráðherra getur enn fremur, að fengnum tillögum yfirkjörstjórnar, sett í reglugerð fyrirmæli um að stuðningsyfirlýsingum skuli safnað með rafrænum hætti á eyðublöðum eða viðmóti sem Þjóðskrá Íslands lætur í té. Í reglugerð skulu sett nánari fyrirmæli um:

a. heimild kjósenda til þess að veita meðmæli á annan hátt en með rafrænum hætti,

b. aðgang að upplýsingum hjá Þjóðskrá Íslands til þess að athuga hvort meðmælandi sé kosningarbær.

c. Við 34. gr. laganna bætist ný málsgrein, svohljóðandi:

Þjóðskrá Íslands er heimilt, að beiðni yfirkjörstjórnar, að samkeyra meðmælendalista framboðsaðila við þjóðskrá að fullnægðum heimildum laga sem um persónuvernd og vinnslu persónuupplýsinga gilda hverju sinni.

3.

Lög um kosningar til sveitarstjórna, nr. 5/1998, með síðari breytingum:

a. Við 4. gr. laganna bætist nýr málsliður, svohljóðandi: Þjóðskrá Íslands er heimil vinnsla persónuupplýsinga við gerð kjörskrárstofna að fullnægðum heimildum laga sem um persónuvernd og vinnslu persónuupplýsinga gilda hverju sinni.

b. Við 22. gr. laganna bætist ný málsgrein, svohljóðandi:

Þjóðskrá Íslands er heimilt, að beiðni yfirkjörstjórnar, að samkeyra meðmælendalista framboðsaðila við þjóðskrá að fullnægðum heimildum laga sem um persónuvernd og vinnslu persónuupplýsinga gilda hverju sinni.

4.

Lög um framkvæmd þjóðaratkvæðagreiðslna, nr. 91/2010, með síðari breytingum: Við 1. mgr. 2. gr. laganna bætist nýr málsliður, svohljóðandi: Þjóðskrá Íslands er heimil vinnsla persónuupplýsinga við gerð kjörskrárstofna að fullnægðum heimildum laga sem um persónuvernd og vinnslu persónuupplýsinga gilda hverju sinni.