Almenningsbókasöfn Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 437

758. Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 50/1976, um almenningsbókasöfn.

Flm.: Ásgeir Hannes Eiríksson.

1. gr.

Við 2. mgr. 11. gr. laganna bætist: og Félag íslenskra rithöfunda. Alþingi kýs árlega sjö menn í stjórn Rithöfundasjóðs með óhlutbundinni kosningu til eins árs í senn.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi. Jafnframt skal ráðherra þegar eftir birtingu laganna gefa út nýja reglugerð um Rithöfundasjóð Íslands.

Greinargerð.

Þetta frumvarp til laga er lagt fram til að allir rithöfundar á Íslandi sitji við sama borð.

Með lögum nr. 50/1976, um almenningsbókasöfn, og reglugerð frá 1. febrúar 1977 um Rithöfundasjóð Íslands á að tryggja öllum íslenskum rithöfundum aðgang að Rithöfundasjóði Íslands samkvæmt úthlutunarreglum hans.

2. mgr. 11. gr. laga um almenningsbókasöfn hljóðar svo:

„Sérstaka reglugerð skal setja um Rithöfundasjóð Íslands í samráði við Rithöfundasamband Íslands.“

Þann 1. febrúar 1977 setti Vilhjálmur Hjálmarsson, þáverandi menntamálaráðherra, reglugerð um Rithöfundasjóð Íslands í samræmi við þessi lagaákvæði.

1. gr. reglugerðarinnar hljóðar svo:

„Menntamálaráðherra skipar þrjá menn í stjórn Rithöfundasjóðs Íslands til þriggja ára í senn, tvo samkvæmt tilnefningu stjórnar Rithöfundasambands Íslands og einn án tilnefningar. Stjórnin skiptir sjálf með sér verkum. Rithöfundasambandið tilnefni ekki sömu menn tvisvar í röð.

Stjórnarlaun og annar kostnaður greiðist af óskiptu fé sjóðsins.“

Hér er Rithöfundasamband Íslands nefnt til sögunnar sem einu starfandi samtök rithöfunda á landinu á þeim tíma. Síðan hafa íslenskir rithöfundar endurvakið gamalt félag um hagsmuni sína og heitir það Félag íslenskra rithöfunda. Það starfar nú við hlið Rithöfundasambands Íslands en á ekki fulltrúa í stjórn Rithöfundasjóðs til jafns við það. Þetta hefur því miður haft tortryggni í för með sér í röðum íslenskra rithöfunda.

Í reglugerð um Rithöfundasjóð Íslands er gert ráð fyrir tveimur fulltrúum íslenskra rithöfunda í stjórn sjóðsins, eins og fyrr segir, eftir tilnefningu stjórnar Rithöfundasambandsins, enda einu starfandi samtök rithöfunda á þeim tíma og kom þá fram fyrir hönd allra félagsbundinna rithöfunda.

Hugsunin í reglugerðinni er vitaskuld sú að tveir íslenskir rithöfundar eigi jafnan sæti í sjóðsstjórninni, en ekki endilega tveir fulltrúar Rithöfundasambands Íslands. Að meiri hluti sjóðsstjórnar sé hjá rithöfundum en ekki hjá Rithöfundasambandinu sérstaklega. Það liggur í augum uppi. Þess vegna telur flutningsmaður eðlilegt að koma þessum málum rithöfunda öðruvísi fyrir:

1. Samin verði ný reglugerð fyrir Rithöfundasjóð Íslands í samráði við bæði starfandi samtök rithöfunda á Íslandi, Rithöfundasamband Íslands og Félag íslenskra rithöfunda. Þess verði sérstaklega gætt að allir íslenskir rithöfundar sitji við sama borð hvort sem þeir eru í samtökum rithöfunda eða kjósa að vera ófélagsbundnir.

2. Alþingi kjósi í framtíðinni sjö fulltrúa í stjórn Rithöfundasjóðs Íslands óhlutbundinni kosningu til eins árs í senn. Þar með er eytt þeirri óánægju og tortryggni sem grafið hefur um sig vegna aðildar einna samtaka umfram önnur að sjóðsstjórninni. Þess vegna er þetta frumvarp til laga um breytingar á lögum nr. 50 frá 25. maí 1976, um almenningsbókasöfn, lagt fram í samfloti við frumvarp til laga um breytingar á lögum nr. 29 frá 20. maí 1975, um launasjóð rithöfunda.