arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Atvinnuréttindi skipstjórnarmanna Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 495

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um atvinnuréttindi skipstjórnarmanna á íslenskum skipum, nr. 112/1984, með síðari breytingum.

Flm.: Árni R. Árnason, Guðjón Guðmundsson, Tómas Ingi Olrich,

Einar Oddur Kristjánsson, Egill Jónsson, Kristín Ástgeirsdóttir,

Gísli S. Einarsson, Ásta B. Þorsteinsdóttir, Magnús Stefánsson,

Svanfríður Jónasdóttir, Kristinn H. Gunnarsson.

1. gr.

Í stað orðanna „sem fæddir eru á árinu 1934 eða fyrr“ í B-lið ákvæðis til bráðabirgða í lögunum kemur: sem eru 50 ára eða eldri.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Með ákvæðum laga um atvinnuréttindi skipstjórnarmanna á íslenskum skipum, nr. 112/1984, með síðari breytingum, er mælt svo fyrir að skipstjórnarmönnum skuli veita atvinnu réttindi á grundvelli skipstjórnarnáms eftir stigum. Á grundvelli hvers námsstigs miðast rétt indi til skipstjórnar á fiskiskipum, kaupskipum og varðskipum við stærð skipanna.

Með stöðugri þróun í skipasmíðum og á skipakosti landsmanna fer stærð skipa vaxandi. Á það ekki síst við um fiskiskipaflota okkar, en þar starfar mestur fjöldi skipstjórnarmanna. Skipstjórnarmenn sem ná góðum árangri, reynast aflasælir og farsælir eru áhrifamiklir þátt takendur í þeirri þróun. Þeir eru eftirsóttir til skipstjórnar á nýjum skipum sem eru stærri og betur búin en hin eldri sem leyst eru af hólmi, enda byggist afkoma þeirra mjög á hæfni skip stjórnarmanna. Hún fæst ekki öll með hinu hefðbundna skipstjórnarnámi, heldur byggist hún einnig að stórum hluta á reynslu þeirra og kunnáttu úr skipstjórnarstarfinu sjálfu.

Þróun skipaflotans veldur því að stærðarmörk skipstjórnarréttinda missa gildi sitt. Framan af starfsævi auka skipstjórnarmenn við atvinnuréttindi sín með því að fara aftur til náms. Við setningu laganna var með B-lið ákvæðis til bráðabirgða tekið tillit til þess að þróun skipa stóls hefur bein áhrif á aðstöðu þessara manna þar sem atvinnuréttindi þau sem þeir afla sér fylgja ekki eftir stækkun skipanna og til mikilvægis reynslu þeirra af skipstjórnarstörfum, svo og þess að fimmtugir menn eða eldri eiga erfitt um vik að snúa sér á ný að skólanámi. Með frumvarpinu er lagt til að áfram verði tekið tillit til aðstæðna manna sem orðnir eru fimmtugir eða eldri.

Samkvæmt B-lið ákvæðis til bráðabirgða í lögunum er ráðherra heimilt, að fengnum til lögum nefndar um undanþágur til takmarkaðs tíma, að veita ótímabundin takmörkuð réttindi þeim mönnum sem fæddir eru 1934 eða fyrr og starfað hafa sl. 10 ár á undanþágu við skip stjórnarstörf. Þegar ákvæðið var leitt í lög átti það við um menn sem þá voru 50 ára eða eldri. Með frumvarpinu er lagt til að heimildin eigi áfram við um menn sem orðnir eru 50 ára eða eldri og hafa starfað sl. 10 ár á undanþágu við skipstjórnarstörf.
Flugmálaáætlun og fjáröflun til flugmála Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 509

Frumvarp til laga um breyting á lögum um flugmálaáætlun og fjáröflun til framkvæmda í flugmálum, nr. 31 27. mars 1987, með síðari breytingum.

(Lagt fyrir Alþingi á 122. löggjafarþingi 1997–98.)

1. gr.

5. og 6. gr. laganna falla brott og breytist greinatala samkvæmt því.

2. gr.

1. málsl. 15. gr. laganna, er verður 13. gr., orðast svo: Flugvallagjöld skv. 6. og 7. gr. skulu vera grunntaxtar.

3. gr.

Lög þessi öðlast gildi 1. júní 1998.

Athugasemdir við lagafrumvarp þetta.

Með frumvarpi þessu er lagt til að felld verði úr lögum heimild til innheimtu gjalda af flugvélabensíni og þotueldsneyti skv. 5. og 6. gr. laga um flugmálaáætlun og fjáröflun til framkvæmda í flugmálum, nr. 31/1987.

Breytingum þessum er ætlað að jafna samkeppnisskilyrði í flugi með því að fella gjaldið niður.

Verði frumvarpið að lögum munu áætlaðar tekjur samkvæmt flugmálaáætlun fyrir árin 1998–2001, sem nú er til meðferðar á Alþingi, lækka um 45 millj. kr. á árinu 1998, 65 millj. kr. árið 1999, 67 millj. kr. árið 2000 og 69 millj. kr. árið 2001. Fjárveitingar til framkvæmda á flugvöllum lækka þó ekki um þá fjárhæð þar sem framlag til rekstrar flugvalla og til Flug stöðvar Leifs Eiríkssonar mun lækka um 28 millj. kr. á árinu 1998 og 35 millj. kr. á árunum 1999–2001. Framlag til framkvæmda á flugvöllum samkvæmt flugmálaáætlun lækkar því um 17 millj. kr. á árinu 1998, 30 millj. kr. árið 1999, 32 millj. kr. árið 2000 og 33 millj. kr. árið 2001.

Samhliða þessu verða lendingargjöld í innanlandsflugi hækkuð sem nemur tapi vegna nið urfellingar á eldsneytisgjaldi í innanlandsflugi. Yfirstjórn Keflavíkurflugvallar hefur lýst því yfir að sértekjur Keflavíkurflugvallar muni hækka um 18 millj. kr. ár hvert til ársins 2001 og á móti komi lækkun á framlagi til Flugstöðvar Leifs Eiríkssonar samkvæmt flugmálaáætl uninni.
Lögreglulög Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 520

Frumvarp til laga um breytingu á lögreglulögum, nr. 90 13. júní 1996 (eftirlit með meðferð áfengis).

(Lagt fyrir Alþingi á 122. löggjafarþingi 1997–98.)

1. gr.

Við 2. mgr 5. gr. laganna bætist nýr stafliður, svohljóðandi: að starfrækja áfengiseftirlits deild sem annist eftirlit með meðferð áfengis.

2. gr.

Lög þessi öðlast gildi 1. júní 1998.

Athugasemdir við lagafrumvarp þetta.

Frumvarp þetta er lagt fram samhliða frumvarpi til áfengislaga. Í frumvarpi til áfengislaga er gert ráð fyrir því að lögregla, tollgæsla og skattayfirvöld annist eftirlit með þeim aðilum sem hafa leyfi til að stunda í atvinnuskyni innflutning, sölu, veitingar og framleiðslu áfengis. Lagt er til að ríkislögreglustjóri hafi yfirumsjón með og annist skipulag áfengiseftirlits á landsvísu. Hann mun gefa fyrirmæli til lögregluembætta og setja þeim starfsreglur um áfengis eftirlit, auk þess að skipuleggja sérstök átaksverkefni í samráði við einstök lögregluembætti og eftir atvikum skatta- og tollyfirvöld. Þá mun ríkslögreglustjóri halda heildarskrá yfir birgðageymslur, áfengisveitingahús og áfengisútstölustaði og heildarskrá yfir leyfishafa til innflutnings, framleiðslu, sölu og veitinga áfengis.

Þetta er viðbót við það hlutverk sem ríkislögreglustjóra er nú þegar falið í lögreglulögun um, nr. 90/1996. Gert er ráð fyrir að innan embættisins verði sett upp sérstök deild til að hafa umsjón með þessu hlutverki. Mun þetta stuðla að virkara og öflugra eftirliti með meðferð áfengis.

Fylgiskjal.

Fjármálaráðuneyti, fjárlagaskrifstofa:

Umsögn um frumvarp til laga um breyting á lögreglulögum, nr. 90/1996.

Í frumvarpinu er lagt til að ríkislögreglustjóri starfræki áfengiseftirlitsdeild. Frumvarpið er flutt samhliða frumvarpi til áfengislaga en þar er gert ráð fyrir að lögreglu-, tollgæslu- og skattyfirvöld annist eftirlit með þeim sem hafa leyfi til innflutnings, heildsölu, framleiðslu og veitingu áfengis. Í þessu frumvarpi er við það miðað að ríkislögreglustjóri hafi yfirumsjón með og annist skipulag áfengiseftirlits á landsvísu og að í því skyni verði sett á fót sérstök deild. Kostnaðarauki vegna launa, ferðakostnaðar og annars tengds kostnaðar er talinn nema 3–4 m.kr.

Gert er ráð fyrir að ákveðið hlutfall tekna af áfengisgjaldi fari til að mæta þessum kostnaði.
Staðgreiðsla skatts á fjármagnstekjur Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 547

Frumvarp til laga um breyting á lögum nr. 94/1996, um staðgreiðslu skatts á fjármagnstekjur.

(Lagt fyrir Alþingi á 122. löggjafarþingi 1997–98.)

1. gr.

5. tölul. 1. mgr. 5. gr. laganna fellur brott.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi og skulu gilda um afdrátt staðgreiðslu frá og með árinu 1998.

Athugasemdir við lagafrumvarp þetta.

Frumvarp þetta er lagt fram samhliða frumvarpi til laga um breyting á lögum nr. 75/ 1981, um tekjuskatt og eignarskatt, með síðari breytingum. Í 2. gr. þess frumvarps er lagt til að felld verði niður sú regla að reikna beri álagsstuðul á vexti af verðbréfum þegar þau eru ekki með árlegri greiðslu. Útreikningum þessum var ætlað að jafna skattlagningu ávöxtunarforma sem bundin eru til lengri tíma og þeirra þar sem vextir eru greiddir árlega. Komið hefur í ljós að ýmsum vandkvæðum er bundið að ákvarða slíkan stuðul og að mjög flókið yrði að framkvæma þessa jöfnun. Þar sem hér er ekki um að ræða verulegar fjárhæðir né stórfelldan mismun á skattlagningu er lagt til að felld verði niður skylda til útreiknings og útgáfu þessa sérstaka stuðuls. Breyting samkvæmt þessu frumvarpi er gerð til samræmis við fyrrgreinda breytingu á tekjuskattslögunum.

Fylgiskjal.

Fjármálaráðuneyti, fjárlagaskrifstof a:

Umsögn um frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 94/1996, um staðgreiðsluskatt á fjármagnstekjur.

Frumvarp þetta snýr að breytingu á ákvæði laga um staðgreiðsluskatt af fjármagnstekjum sem ekki mun hafa áhrif á útgjöld ríkissjóðs.
Gjaldmiðill Íslands Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 555

Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 22/1968, um gjaldmiðil Íslands, með síðari breytingum .

(Lagt fyrir Alþingi á 122. löggjafarþingi 1997–98.)

1. gr.

8. gr. laganna orðast svo:

Að tillögu Seðlabanka Íslands er ráðherra heimilt að ákveða að fjárhæð sérhverrar kröfu eða reiknings skuli greind og greidd með heilli krónu. Skal fimmtíu aurum eða lægri fjárhæð sleppt, en fimmtíu og einn eyrir eða hærri fjárhæð hækkuð í eina krónu. Seðlabankinn ákveður alla nánari framkvæmd þessa ákvæðis.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Athugasemdir við lagafrumvarp þetta.

Frumvarp þetta er flutt að tillögu Seðlabanka Íslands, sem telur tímabært að fá heimild til að hætta notkun 5, 10 og 50 aura myntar, þannig að krónan verði lægsta mynteining í umferð.

Frá því að gjaldmiðli Íslands var breytt 1. janúar 1981 og verðmæti krónunnar hundrað faldaðist hefur verulega dregið úr notkun aura í viðskiptalífinu. Nú er svo komið að ein króna er smæsta eining í viðskiptum fjölmargra aðila, m.a. ríkissjóðs.

Með frumvarpi þessu eru lagðar til breytingar á lögum um gjaldmiðil Íslands sem eru hlið stæðar breytingum sem gerðar voru með lögum nr. 38 8. maí 1974, sbr. reglugerð nr. 339 frá 13. nóvember 1974, um að fjárhæð sérhverrar kröfu eða reiknings skuli greind og greidd með heilli krónu. Samfara gjaldmiðilsbreytingunni 1981 voru framangreind lagaákvæði felld úr gildi með lögum nr. 65 29. maí 1979.

Verði frumvarp þetta að lögum verður enginn skyldugur að greiða fjárhæð er reiknast fimmtíu aurar eða lægri fjárhæð. Hins vegar verða allir skyldugir til að hlíta því að greiða fjár hæð er reiknast fimmtíu og einn eyrir eða hærri fjárhæð með heilli krónu.

Þessi ákvæði girða þó ekki fyrir það að einstakar einingar séu verðlagðar með því að til greina verð þeirra í aurum, t.d. gengi erlendra gjaldmiðla, verð á lítra af eldsneyti, verð á ein ingu af rafmagni, heitu vatni o.s.frv.

Er því eðlilegt að gera ráð fyrir því að aurar séu eftir sem áður til sem eining í gjald miðlinum þótt sláttu 5, 10 og 50 aura myntar sé hætt. Yrði það þannig að vörur og þjónustu megi áfram verðleggja í aurum, eins og að framan getur, en heildaruppgjörsfjárhæð kröfu eða reiknings sé ávallt sléttuð út miðað við heila krónu. Þetta hefur í för með sér að í reikningum eru einstaka liðir í aurum en samtala reiknings ávallt sléttuð út miðuð við lægstu slegnu einingu og á þetta við hvort sem greiðsla fer fram í reiðufé eða á annan hátt.

Fylgiskjal.

Fjármálaráðuneyti, fjárlagaskrifstof a:

Umsögn um frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 22/1968, um gjaldmiðil Íslands, með síðari breytingum.

Með frumvarpi þessu er lagt til að hætt verði að nota aura í peningaviðskiptum. Öll við skipti verði í heilum krónum. Seðlabanki Íslands hefur til þessa gefið út í minni mynt en krónu. Slík mynt hefur ekki verið slegin undanfarin tólf ár, enda eftirspurn eftir henni lítil.

Ekki mun koma til kostnaðar ríkissjóðs af samþykkt frumvarps þessa.
Mannanöfn og hjúskaparlög Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 134

Frumvarp til laga um breytingar á lögum um mannanöfn og hjúskaparlögum.

(Lagt fyrir Alþingi á 123. löggjafarþingi 1998–99.)

I. KAFLI

Breyting á lögum um mannanöfn, nr. 45 17. maí 1996.

1. gr.

Í stað orðanna „16 ára“ í 2., 3. og 4. mgr. 13. gr. laganna kemur: 18 ára.

2. gr.

Í stað orðanna „16 ára“ í 1. og 8. mgr. 14. gr. laganna kemur: 18 ára.

3. gr.

Í stað orðanna „16 ára“ í 16. gr. laganna kemur: 18 ára.

II. KAFLI

Breyting á hjúskaparlögum, nr. 31 14. apríl 1993.

4. gr.

Við 2. málsl. 7. gr. laganna bætist: enda liggi fyrir afstaða forsjárforeldra til hjúskaparstofnunarinnar.

III. KAFLI

Gildistaka.

5. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Athugasemdir við lagafrumvarp þetta.

Frumvarp þetta er samið í dómsmálaráðuneytinu, en með því eru lagðar til breytingar á lögum um mannanöfn, nr. 45/1996, og hjúskaparlögum, nr. 31/1993. Breytingum þessum er ætlað að færa efni þessara laga til samræmis við hækkun sjálfræðisaldurs úr 16 árum í 18 ár með lögræðislögum, nr. 71/1997.

Frumvarp þetta er samhljóða tillögum lagaskoðunarnefndar dómsmálaráðherra, sem skipuð var vegna hækkunar sjálfræðisaldurs, en nefndin skilaði tillögum sínum í nóvember 1997. Nefndin rökstuddi tillögur um breytingu á lögum um mannanöfn í skýrslu sinni einkum með því að forsjárforeldrar eigi rétt á og beri skylda til að velja barni sínu nafn við upphaflega nafngjöf og verði því að teljast eðlilegt að þeir skuli einnig leggja fram umsókn um breytingu á nafni barnsins. Breytingin á hjúskaparlögum er hins vegar reist á því að rétt sé að forsjármenn komi að svo mikilvægri ákvörðun sem stofnun hjúskapar er. Gera verður ráð fyrir að ráðuneytið veiti ekki leyfi samkvæmt þessu ákvæði gegn vilja forsjármanna nema sérstakar ástæður séu fyrir hendi. Má þar t.d. nefna að stúlka sé barnshafandi eða afstaða foreldra byggist á ómálefnalegum rökum.

Fylgiskjal.

Fjármálaráðuneyti, fjárlagaskrifstofa:

Umsögn um frumvarp til laga um breyting á lögum um mannanöfn og hjúskaparlögum.

Í frumvarpinu felast breytingar á lögum um mannanöfn og hjúskaparlögum til samræmis við hækkun sjálfræðisaldurs. Ekki verður séð að frumvarpið hafi í för með sér kostnað fyrir ríkissjóð verði það óbreytt að lögum.
Félagsleg aðstoð Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 162

Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 118/1993, um félagslega aðstoð , með síðari breytingum.

Flm.: Margrét Frímannsdóttir.

1. gr.

Á eftir 2. málsl. 1. mgr. 4. gr. laganna kemur nýr málsliður, svohljóðandi: Einnig er heimilt að inna af hendi umönnunargreiðslur til framfærenda barna sem eiga við alvarleg fíkniefnavandamál að stríða.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Á undanförnum árum hefur neysla ólöglegra fíkniefna aukist stöðugt og fjöldi einstaklinga ánetjast eiturlyfjum, bæði börn og fullorðnir. Þörfin fyrir meðferðarheimili fyrir fíkniefnaneytendur er mikil. Meðferðarúrræðum hefur vissulega fjölgað en þau fullnægja þó hvergi nærri þörfinni. Sérstaklega á þetta við hvað varðar meðferðarheimili fyrir börn og ungmenni. Foreldrar ungra fíkniefnaneytenda sem starfa í foreldrasamtökum Vímulausrar æsku hafa ítrekað bent á þá nauðsyn sem er fyrir aukna og fjölbreyttari meðferð fyrir börn og ungmenni. Ekki er aðeins um að ræða að fjölga þurfi meðferðarheimilum heldur, og ekki síður, er nauðsyn á möguleikum á langvarandi meðferð fyrir þessa ungu einstaklinga og stuðningsfjölskyldu þeirra. Þátttaka foreldra í meðferð barns eða unglings er nauðsynleg. Neysla fíkniefna hefur oftar en ekki staðið yfir í langan tíma áður en til meðferðar kemur. Oft líður nokkur tími þar til vandamálið verður ljóst og síðan getur biðtími orðið langur þar til pláss fæst á meðferðarheimili. Í mörgum tilvikum er sá tími sem ætlaður er til meðferðar hjá fagfólki á meðferðarheimilum of stuttur og foreldrar þurfa að fylgja meðferðinni eftir, halda henni áfram eftir að ungi sjúklingurinn kemur heim. Því er ljóst að mikið álag hvílir á foreldrum ungra fíkniefnaneytenda sem þurfa á stöðugri umönnun og eftirfylgni að halda ef takast á að sigrast á sjúkdómnum og aðstoða börnin og ungmennin við að komast á rétta braut á lífinu. Langt er síðan áfengissýki og eiturlyfjafíkn urðu viðurkennd sem sjúkdómur og nú er varið töluverðum fjármunum úr sameiginlegum sjóðum landsmanna til þeirra stofnana sem veita meðferð við þeim sjúkdómi. Mikið vantar þó á að nægjanlega vel sé að verki staðið, sérstaklega hvað varðar úrræði fyrir yngstu sjúklingana. Því þarf oft að annast þá í heimahúsi um lengri eða skemmri tíma. Heimilt er samkvæmt lögum nr. 118/1993, um félagslega aðstoð, að greiða bætur til foreldra barna sem þurfa mikla umönnun vegna veikinda eða fötlunar. Ekki er um háar greiðslur að ræða en þó viðurkenningu á því að þessir foreldrar hafa mjög takmarkaða möguleika á því að stunda vinnu utan heimilis og tekjumöguleikar skerðast samfara því að útgjöld aukast vegna veikinda barnsins.

Með frumvarpi þessu er lagt til að foreldrar eða framfærendur þeirra barna að 18 ára aldri sem ánetjast hafa neyslu vímuefna eigi rétt á umönnunargreiðslum vegna veikinda barna sinna. Með því er verið að bæta möguleika þessara foreldra til þess að aðstoða börn sín við að vinna bug á þessum alvarlega sjúkdómi. Ráðherra setji í reglugerð nánari útfærslu á framkvæmd þessa ákvæðis.
Tilkynningar aðsetursskipta Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 186

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um tilkynningar aðsetursskipta, nr. 73/1952, með síðari breytingum.

(Lagt fyrir Alþingi á 123. löggjafarþingi 1998–99.)

1. gr.

Í stað orðanna „16 ára“ í 1. og 2. málsl. 1. mgr. 9. gr. laganna kemur: 18 ára.

2. gr.

Lög þessi öðlast gildi 1. janúar 1999.

Athugasemdir við lagafrumvarp þetta.

Hinn 1. janúar 1998 tóku gildi ný lögræðislög, nr. 71/1997, þar sem sjálfræðisaldur var hækkaður úr 16 árum í 18 ár. Í framhaldi af samþykkt þeirra laga skipaði dómsmálaráðherra nefnd 20. júní 1997 til þess að kanna og gera tillögur um hvaða lögum þyrfti að breyta vegna hækkunar sjálfræðisaldurs. Síðar rýmkaði ráðherra umboð nefndarinnar þannig að hún skyldi skila skýrslu með ábendingum um hvaða lögum talið væri æskilegt að yrði breytt fyrir gildistöku nýju lögræðislaganna. Í nefndina voru skipaðir fulltrúar sex ráðuneyta. Nefndina skipuðu Drífa Pálsdóttir, skrifstofustjóri í dóms- og kirkjumálaráðuneyti, formaður, Sigríður Lillý Baldursdóttir, skrifstofustjóri í félagsmálaráðuneyti, Skúli Guðmundsson, skrifstofustjóri á Hagstofu Íslands, Snorri Olsen, deildarstjóri í fjármálaráðuneyti, Sólveig Guðmundsdóttir, deildarstjóri í heilbrigðis- og tryggingamálaráðuneyti, og Þórunn J. Hafstein, skrifstofustjóri í menntamálaráðuneyti. Nefndin skilaði skýrslu sinni og tillögum til dómsmálaráðherra í nóvember 1997.

Fyrrgreind breyting á sjálfræðisaldri kallar á þær breytingar á ákvæðum gildandi laga um tilkynningar aðsetursskipta sem frumvarpið hefur að geyma.

Í 10. gr. laga um lögheimili, nr. 21/1990, segir að ákvæði laga um tilkynningar aðsetursskipta skuli gilda um breytingu á lögheimili eftir því sem við á.

Samhliða þessu frumvarpi er lagt fram frumvarp til laga um breytingu á lögum um lögheimili þar sem gert er ráð fyrir að barn sé skráð hjá þeim sem með forsjá þess fer til 18 ára aldurs í stað 16 ára aldurs eins og núgildandi lögheimilislög kveða á um. Um rökstuðning fyrir breytingu þeirri sem fram kemur í þessu frumvarpi vísast til fyrrgreinds frumvarps til laga um breytingu á lögum um lögheimili.

Fylgiskjal.

Fjármálaráðuneyti, fjárlagaskrifstofa:

Umsögn um frumvarp til laga um breytingu á lögum um tilkynningar aðsetursskipta, nr. 73/1952, með síðari breytingum.

Frumvarpið gerir ráð fyrir að forráðamenn fullnægi tilkynningarskyldu aðsetursskipta fyrir skjólstæðinga sína innan 18 ára aldurs í stað 16 ára. Samhliða er lagt fram frumvarp til laga um breytingu á lögum um lögheimili, nr. 21/1990, en þar er gert ráð fyrir að börn 17 ára og yngri eigi sama lögheimili og foreldrar eða forsjármaður. Verði frumvarpið að lögum þarf Þjóðskrá Hagstofu Íslands að breyta forritum í tölvukerfum og prenta og dreifa nýjum eyðublöðum. Kostnaður Hagstofu Íslands vegna þessara tveggja frumvarpa verður ekki aðskilinn og er áætlaður samtals um 0,5 m.kr.

Ekki verður séð að frumvarpið hafi að öðru leyti kostnað í för með sér verði það óbreytt að lögum.
Ráðstafanir til jöfnunar á námskostnaði Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 25

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um ráðstafanir til jöfnunar á námskostnaði, nr. 23/1989.

Flm.: Svanfríður Jónasdóttir, Lúðvík Bergvinsson.

1. gr.

Síðari málsliður 2. gr. laganna orðast svo: Réttur til styrks fellur niður ef nemandi nýtir rétt sinn til töku námsláns.

2.

gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Lög um framhaldsskóla taka til alls skólastarfs á því skólastigi sem tekur við af skyldunámsstigi og allt til háskólastigs. Þessir skólar eru: fjölbrautaskólar, iðn- og verkmenntaskólar og menntaskólar, svo og skólar sem veita sérhæft nám á framhaldsskólastigi.

Réttur nemenda til námsstuðnings í formi námsstyrkja eða námslána er hins vegar mjög misjafn á þessu skólastigi. Nemendur sem stunda svokallað sérnám eiga rétt á námsláni en geta, vegna þess réttar, ekki fengið námsstyrk samkvæmt lögum um ráðstafanir til jöfnunar á námskostnaði, svokallaðan dreifbýlisstyrk. Þeir nemendur sem stunda bóknám á framhaldsskólastigi eiga hins vegar ekki rétt á námslánum en geta eftir atvikum fengið dreifbýlisstyrkinn. Þannig getur það gerst að nemendur hvor á sinni braut í sama skóla eigi gjörólíkan rétt þótt aðstæður séu að öðru leyti hinar sömu.

Vegna eðlis sérnámsins, m.a. þess að fólk er gjarnan eldra þegar það hefur slíkt nám, er eðlilegt að nemendur í slíku námi eigi rétt á námsláni. Það er jafnframt ljóst að hluti nemenda í námi sem skilgreint er sem sérnám á framhaldsskólastigi vildi gjarnan og þyrfti að eiga kost á dreifbýlisstyrk á framhaldsskólaárunum og geta þannig átt óskertan rétt til námsláns síðar. Betur færi því á að snúa þessum réttindum við, þ.e. að allir sérnámsnemar á framhaldsskólastigi, sem að öðru leyti uppfylla skilyrði, eigi rétt til dreifbýlisstyrks, nema þeir sem kjósa heldur að taka námslán.

Í 1. gr. frumvarpsins er lagt til að það ákvæði falli brott sem kveður á um að framhaldsskólanemendur eigi einungis kost á námsláni en ekki námsstyrk ef þeir stunda sérnám á framhaldsskólastigi samkvæmt skilgreiningu stjórnar Lánasjóðs íslenskra námsmanna. Þess í stað verði það val þessara nemenda hvort þeir taka námslán eða þiggja námsstyrk.

Lagt er til að þessi breyting á lögunum taki þegar gildi.

Mál þetta var lagt fram á síðasta þingi, en varð ekki útrætt.
Laun forseta Íslands Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 246

Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 10/1990, um laun forseta Íslands.

Flm.: Ólafur Hannibalsson, Pétur H. Blöndal.

1. gr.

Orðin „og er undanþeginn öllum opinberum gjöldum og sköttum“ í 2. gr. laganna falla brott.

2. gr.

Lög þessi öðlast gildi 1. janúar 1999.

Við gildistöku þessara laga verða eftirfarandi breytingar:

1. 1. tölul. 1. mgr. 3. gr. tollalaga, nr. 55/1987, fellur brott.

2. Orðin „Forseti Íslands og maki hans“ í 3. mgr. 2. gr. laga nr. 94/1996, um staðgreiðslu skatts á fjármagnstekjur, falla brott.

3. 1. tölul. 1. mgr. 4. gr. laga nr. 75/1981, um tekjuskatt og eignarskatt, fellur brott.

4. 1. tölul. 1. mgr. 5. gr. laga nr. 113/1990, um tryggingagjald, fellur brott.

Ákvæði til bráðabirgða.

Forsætisráðherra skal láta meta kjaraskerðingu forseta Íslands sem hlýst af lögfestingu þessara laga. Bæta skal forseta Íslands þá kjaraskerðingu með hækkun á mánaðarlaunum.

Greinargerð.

Markmið frumvarpsins er að gera launakjör forseta Íslands gagnsæ. Það á að vera meginforsenda skattalöggjafar að hún sé einföld og að jafnræðis þegnanna sé gætt. Stefnt skal að fækkun undanþágna frá skattskyldu.

Bráðabirgðaákvæðinu er ætlað að tryggja að forsetinn njóti sömu launakjara eftir breytinguna og fyrir.

Frumvarp svipaðs efnis var flutt á 120. löggjafarþingi (224. mál) en hlaut ekki afgreiðslu. Bráðabirgðaákvæði í þessu frumarpi er þó nýtt. Áðurnefndu frumvarpi fylgdi ítarleg greinargerð ásamt fylgiskjölum og vísast til þess um frekari rökstuðning fyrir frumvarpi þessu.