Virðisaukaskattur Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 686

Frumvarp til laga um breyting á lögum um virðisaukaskatt, nr. 50/1988, með síðari breytingum.

(Lagt fyrir Alþingi á 126. löggjafarþingi 2000–2001.)

1. gr.

Við lögin bætist nýtt ákvæði til bráðabirgða sem orðast svo:

Heimilt er að endurgreiða þeim sem leyfi hafa til fólksflutninga í atvinnuskyni samkvæmt lögum nr. 13/1999, um skipulag á fólksflutningum með hópferðabifreiðum, 2/ 3hluta þess virðisaukaskatts sem greiddur er vegna kaupa eða leigu hópferðabifreiða á tímabilinu 1. september 2000 til 31. desember 2003. Endurgreiðsluheimildin er bundin við hópferðabifreiðar fyrir 18 farþega eða fleiri, sem nýskráðar eru á tímabilinu og búnar eru EURO2-aflvélum eða sambærilegum aflvélum. Heimildin tekur ekki til almenningsvagna. Fjármálaráðherra setur nánari reglur um framkvæmd endurgreiðslunnar.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Athugasemdir við lagafrumvarp þetta.

Með frumvarpi þessu er lögð til sú breyting á lögum um virðisaukaskatt að tímabundið, þ.e. vegna tímabilsins 1. september 2000 til 31. desember 2003, verði heimilt að endurgreiða 2/3 hluta þess virðisaukaskatts sem greiddur er af kaupverði eða leiguverði hópferðabifreiða, fyrir 18 farþega eða fleiri, sem nýskráðar eru á tímabilinu og búnar eru EURO2-aflvélum eða öðrum sambærilegum aflvélum. Um er að ræða tímabundna aðgerð, byggða á öryggis- og umhverfissjónarmiðum, sem miðar að því að auðvelda rekstraraðilum hópferðabifreiða og sérleyfishöfum að endurnýja hópferðabifreiðaflota sinn.

Meginrökin að baki framangreindri tillögu eru eftirfarandi:

Í fyrsta lagi er hópferðabifreiðafloti landsmanna orðinn óeðlilega gamall. Nú er svo komið að meðalaldur hópferðabifreiða er í kringum 17 ár og stendur það þessari grein ferðaþjónustu fyrir þrifum. Ljóst er að þörf er til endurnýjunar í greininni en erfið rekstrarstaða hópferðabifreiðaeigenda hefur leitt til þess að í hópferðaakstri eru í notkun gamlar hópferðabifreiðar sem ógna umferðaröryggi á vegum landsins.

Í öðru lagi er mengun frá þessum gömlu hópferðabifreiðum mikil. Í frumvarpinu er gerð krafa um aflvél samkvæmt EURO2-staðli ESB, eða sambærilega aflvél, sem mengar mun minna en þær aflvélar sem áður hafa verið notaðar. Verði frumvarp þetta að lögum mun það því hafa jákvæð áhrif á umhverfið.

Með frumvarpinu er því verið að stíga ákveðið skref í endurnýjun hópferðabifreiða til að ná fram jákvæðum áhrifum í ferðaþjónustu sem og öryggis- og umhverfismálum. Ef frumvarpið verður að lögum hefur það hvetjandi áhrif á rekstraraðila til að flytja inn umhverfisvænni hópferðabifreiðar, þ.e. bifreiðar með aflvélar samkvæmt EURO2-staðli eða sambærilegar aflvélar. Endurgreiðsluheimildin mun einnig ná til nýrri staðla, t.d. EURO3.

Bent hefur verið á að samkeppni við erlenda aðila sem flytja bifreiðar sínar til landsins yfir háannatímann til að aka erlendum ferðamönnum hafi aukist á undanförnum árum og gert innlendum rekstraraðilum hópferðabifreiða erfitt fyrir. Ef frumvarpið verður að lögum mun það jafna samkeppnisskilyrði milli þessara innlendu og erlendu aðila í sömu starfsemi hérlendis.

Til þess að koma í veg fyrir skyndileg áhrif á innflutning og óeðlilegar sveiflur hjá rekstraraðilum er í frumvarpinu lagt til að undanþágan gildi til ársloka 2003. Miðað er við 1. september 2000 með hliðsjón af því að á þeim tímapunkti er mesti annatíminn í tengslum við ferðamannaiðnaðinn og hópferðaakstur að baki og rekstraraðilar í greininni farnir að hefja undirbúning að nýju rekstrarári.

Í frumvarpinu er tekið fram að endurgreiðsluheimildin nái ekki til almenningsvagna (strætisvagna) enda er tillögunni eingöngu ætlað að koma til móts við þann umhverfis- og öryggisvanda sem stafar af úreltum hópferðabifreiðaflota landsins. Með almenningsvögnum er átt við almenningsvagna sem eru í áætlunarferðum samkvæmt fyrirframákveðinni tímaáætlun í þéttbýli gegn fyrirframákveðnu gjaldi.

Endurgreiðslunni er ekki aðeins ætlað að taka til bifreiða sem fluttar eru inn fullbúnar heldur einnig til smíði slíkra bifreiða að fullu eða að nokkru leyti hér á landi.

Samkvæmt upplýsingum frá samtökum ferðaþjónustunnar (SAF) mun meðalverð á nýrri hópferðabifreið, fyrir 18 farþega eða fleiri, vera á bilinu 15–20 m.kr. Samkvæmt frumvarpinu mun endurgreiðsla virðisaukaskatts af 18 m.kr. hópferðabifreið nema tæpum 3 m.kr. Árið 2000 voru fluttar inn 17 nýjar rútur og mun samkvæmt þeim tölum árleg endurgreiðsla virðisaukaskatts nema u.þ.b. 50 m.kr. Gera verður þann fyrirvara við þessar tölur að erfitt er að sjá fyrir hversu mikið innflutningur hópferðabifreiða eykst verði frumvarpið að lögum en gera verður ráð fyrir að hann aukist töluvert.

Gert er ráð fyrir í frumvarpinu að fjármálaráðherra setji nánari reglur um framkvæmd endurgreiðslunnar.

Fylgiskjal.

Fjármálaráðuneyti, fjárlagaskrifstofa:

Umsögn um frumvarp til laga um breyting á lögum nr. 50/1988, um virðisaukaskatt, með síðari breytingum.

Samkvæmt frumvarpi þessu verður heimilað að endurgreiða 2/3 hluta virðisaukaskatts af kaup- eða leiguverði hópbifreiða af tiltekinni gerð sem nýskráðar eru á tímabilinu frá 1. janúar 2001 til 31. desember 2003. Frumvarpið leiðir ekki til aukinna útgjalda ríkissjóðs verði það að lögum.