Grunnskóli Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 31

31. Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 63/1974, um grunnskóla, með síðari breytingum.

Flm.: Salome Þorkelsdóttir, Valgerður Sverrisdóttir, Guðrún Agnarsdóttir,

Margrét Frímannsdóttir, Guðmundur Ágústsson.

1. gr.

1. mgr. 20. gr. laganna orðast svo:

Skólastjóri stjórnar starfi grunnskóla í samráði við kennara og skólaráð undir yfirstjórn menntamálaráðuneytisins, fræðsluráðs, fræðslustjóra og skólanefndar, eftir því sem nánar segir í lögum þessum og reglugerðum er settar verða samkvæmt þeim. Skylt er öllum föstum kennurum skóla að sækja kennarafundi þá mánuði er skóli starfar ef fundurinn fer fram á daglegum starfstíma skóla. Fræðsluskrifstofur hafi yfirlit um starfsemi foreldra- og kennarafélaga og stuðli að samstarfi þeirra innan hvers fræðsluumdæmis.

2. gr.

21. gr. laganna orðast svo:

Starfsmenn skóla skulu leitast við að efla sem mest samstarf skóla og heimila, m.a. með því að miðla fræðslu um skólastarfið til foreldra í skólahverfinu.

Nú óska foreldrar, sem eiga börn í grunnskóla, skólastjóri eða almennur kennarafundur eftir að stofnað sé foreldrafélag við skólann í þeim tilgangi að styðja skólastarfið og efla tengsl milli heimila og skóla og skal þá skólastjóri boða til stofnfundar foreldrafélags.

Foreldrafélag setur sér samþykktir til að starfa eftir og heldur gerðabók.

Heimilt er nemendum grunnskóla að stofna nemendaráð sem vinni m.a. að félags-, hagsmuna- og velferðarmálum nemenda og sé starfsfólki skólans til aðstoðar og ráðuneytis um málefni nemenda.

Nemendaráð hvers skóla setur sér samþykktir til að starfa eftir og heldur gerðabók.

3. gr.

22. gr. laganna orðast svo:

Við hvern grunnskóla skal starfa skólaráð sem er stjórn skólans til ráðuneytis um innri mál hans, svo sem kennsluskipan, starfsáætlanir, skólatíma, slysavarnir og félagslíf í skólanum og fleira sem varðar daglega starfsemi skólans.

Skólaráð skal skipað þremur mönnum. Einn tilnefndur af kennurum og öðrum starfsmönnum skólans, einn tilnefndur af foreldrum (foreldrafélagi ef það er til) og einn tilnefndur af nemendum (nemendaráði ef það er til). Fulltrúar í skólaráði skulu valdir við upphaf skólaárs til eins árs í senn. Skólaráð skal koma saman til fundar eigi sjaldnar en þrisvar á ári. Skólastjóri eða staðgengill hans situr fundi skólaráðs. Skylt er fulltrúa skólanefndar, fræðslustjóra, fulltrúa hans eða fulltrúa fræðsluráðs að mæta á fundi skólaráðs ef ráðið óskar þess.

Menntamálaráðherra setur reglugerð um störf og starfshætti skólaráðs og setur skólaráði erindisbréf.

Heimilt er skóla að sækja með rökstuddri greinargerð um undanþágu frá ákvæði greinar þessarar til menntamálaráðuneytisins. Gildar ástæður þurfa að liggja fyrir undanþágu, svo sem ef skóli er mjög fámennur.

4. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Ákvæði til bráðabirgða.

Skólaráð skulu vera starfandi við alla grunnskóla landsins er tvö ár eru liðin frá gildistöku laga þessara.

Greinargerð.

Frumvarp sama efnis var flutt á tveimur seinustu þingum en hlaut ekki afgreiðslu. Það er endurflutt nú með nokkrum breytingum.

Samstarfsnefnd ráðuneyta um fjölskyldumál, sem fyrrverandi forsætisráðherra, Þorsteinn Pálsson, skipaði í ágúst 1988, skilaði áfangaskýrslu í ágústmánuði sl. um skóla- og dagvistarmál. Kafli 1.5. í áfangaskýrslunni fjallar um stjórn skóla og eru þar gerðar tillögur um breytingar á lögum um grunnskóla, nr. 63/1974, sem lúta að starfsemi skólaráða. Víðtæk samstaða náðist innan samstarfsnefndarinnar um tillögur hennar. Í nefndinni sátu: Inga Jóna Þórðardóttir formaður, Bessí Jóhannsdóttir, Jóna Ósk Guðjónsdóttir, Lára V. Júlíusdóttir og Þrúður Helgadóttir.

Flutningsmönnum þessa frumvarps þótti rétt að taka tillit til þessarar skýrslu og því er frumvarpið flutt nú með þeim breytingum sem samstarfsnefndin gerði á frumvarpinu og varða 1. og 3. gr. þess. Eftirfarandi greinargerð fylgdi upphaflega frumvarpinu:

Megintilgangur með lagafrumvarpi þessu er að auka aðild foreldra og nemenda að stjórn og innra starfi skóla.

Grunnskólinn er menntastofnun og hefur samkvæmt lögum fyrst og fremst það hlutverk að mennta og fræða börn og unglinga. Síðustu áratugi hafa orðið miklar breytingar á þjóðfélagsháttum, ekki síst hvað varðar líf fjölskyldunnar. Atvinnuhættir hafa breyst og þátttaka kvenna í atvinnulífinu hefur aukist svo að nú stunda um 80% þeirra atvinnu utan heimilis. Einnig hefur fjöldi barna, sem dvelst hjá öðru foreldri sínu, farið vaxandi. Lætur nærri að um sjötti hver nemandi í bekk sé barn einstæðs foreldris.

Í kjölfar þessa fylgja ný viðhorf til hlutverks skóla. Ætlast er til að skólar sinni í ríkara mæli en áður ýmsum þáttum uppeldis og mótunar sem ekki falla beint undir hefðbundnar námsgreinar og fræðslu. Það kemur því í hlut grunnskólans að taka í auknum mæli að sér gæslu barna og jafnt líkamlega sem andlega umönnun þeirra.

Þessi þróun hefur í för með sér vaxandi þörf á sterkum tengslum milli heimila og skóla og raunverulegri samvinnu foreldra og starfsfólks skóla um uppeldi og skólastarf.

Hinn 12. júlí 1983 skipaði þáverandi menntamálaráðherra, Ragnhildur Helgadóttir, vinnuhóp til þess að athuga „tengsl fjölskyldu og skóla og gera tillögur um hvernig bæta megi þau tengsl“. Hópnum var falið að athuga hvernig samræma mætti betur vinnutíma foreldra og skólabarna og sérstök áhersla lögð á samfelldan skóladag og að skapa skynsamlegt fyrirkomulag nestismála.

Hópinn skipuðu: Salome Þorkelsdóttir alþingismaður, formaður vinnuhópsins, Sólrún Jensdóttir skrifstofustjóri, varaformaður vinnuhópsins, Bryndís Steinþórsdóttir heimilisfræðikennari, ritari vinnuhópsins, Áslaug Friðriksdóttir skólastjóri, Guðrún Agnarsdóttir alþingismaður, Helga Hannesdóttir barnageðlæknir, Hrólfur Kjartansson, deildarstjóri í menntamálaráðuneytinu, Sigrún Magnúsdóttir kaupmaður og Þórunn Gestsdóttir blaðamaður.

Vinnuhópurinn hóf störf 28. júlí 1983 og skilaði fyrri áfangaskýrslu í október 1984. Í þeirri skýrslu er einkum gerð grein fyrir samfelldum skóladegi og tengslum heimila og skóla í þéttbýli. Í janúarmánuði sl. skilaði vinnuhópurinn síðari áfangaskýrslu. Í henni beinist athyglin einkum að dreifbýlinu auk viðbótarupplýsinga um þéttbýlið. Skoða ber báðar skýrslurnar sem eina heild.

Rétt er að geta þess að þegar fyrrverandi menntamálaráðherra, Sverrir Hermannsson, tók við embætti af Ragnhildi Helgadóttur lýsti hann stuðningi við verkefni vinnuhópsins og óskaði eftir að hópurinn héldi verkefninu áfram og lyki því.

Frumvarp þetta er flutt í beinu framhaldi af tillögum vinnuhópsins sem fylgja hér á eftir sem fylgiskjöl.

Tillögur vinnuhópsins fela ekki í sér þörf á umtalsverðum breytingum á lögum um grunnskóla, heldur er fyrst og fremst um framkvæmdaratriði að ræða (skipulagsatriði), með einni undantekningu þó, tillögu 2.4.: „auka áhrif foreldra í stjórn skóla“ (sbr. fylgiskjal II).

Vinnuhópurinn mælir eindregið með því að við hvern grunnskóla starfi skólaráð sem sé stjórn skólans til ráðuneytis um innri mál skólans. Með því að treysta samband foreldra og starfsfólks skóla og draga þannig úr skörpum skilum milli heimila og skóla má koma í veg fyrir mistök og misskilning vegna skorts á kynnum eða eðlilegum tengslum.

Með því að gera foreldra og nemendur samábyrga um daglegan rekstur skólanna er hægt að auka gagnkvæmt traust, tillitssemi og virðingu fyrir sameiginlegum verkefnum heimila og skóla, menntun og uppeldi.

Athugasemdir við einstakar greinar frumvarpsins.

Um 1. gr.

Breytingin, sem frumvarp þetta felur í sér á 20. gr. gildandi laga, er að skólastjóri skuli bæði hafa samráð við skólaráð og kennara við stjórn grunnskóla. Síðasta málsgreinin, um fræðsluskrifstofur, er samkvæmt tillögum samstarfsnefndar ráðuneyta um fjölskyldumál. Markmiðið er að styrkja starfsemi foreldra og kennarafélaga og að stuðla að samstarfi þeirra innan hvers fræðsluumdæmis.

Um 2. gr.

Ákvæði 21. gr. og 22. gr. núgildandi laga um foreldrafélög og nemendaráð eru hér sameinuð í eina heildargrein. Ekki er gerð önnur efnisleg breyting á lagagreinum þessum en sú að lögð er aukin áhersla á eflingu samstarfs heimila og skóla.

Um 3. gr.

Tilgangur með stofnun skólaráða er að skapa sameiginlegan vettvang fyrir foreldrafélag, nemendaráð og starfslið skóla.

Mál þau, er skólaráð fá til umfjöllunar, eru t.d. kennslu- og starfsáætlanir skólans, skólareglur, félagslíf nemenda, ferðalög nemenda, námsefni og fyrirkomulag námsmats, nýting húss og búnaðar, skólalóðin, tilrauna- og rannsóknarverkefni, valgreinar, öryggi á vinnustað, brunavarnir, umferðaröryggi í nágrenni skólans og annað sem lýtur að slysavörnum.

Gert er ráð fyrir að skólaráð hafi frumkvæði um að vinna að slysavörnum innan skólanna. Það er orðið mikið áhyggjuefni hve slys á börnum og unglingum eru tíð hér á landi. Þó að mikið sé unnið að slysavörnum er augljóst að ná þarf til stærstu áhættuhópanna með því að virkja þá sjálfa - börnin og unglingana. Það verður best gert með samvinnu foreldra, forráðamanna skólanna og nemenda.

Meginbreyting, sem samstarfsnefndin leggur til á upphaflega frumvarpinu, er að fækkað sé í skólaráði úr níu mönnum í þrjá. Flutningsmenn geta fallist á að gera þessa breytingu þar sem víðtæk samstaða var innan nefndarinnar um þetta atriði, enda er þá komið til móts við sjónarmið þeirra sem töldu ráðið of umfangsmikið eins og upphaflega frumvarpið gerði ráð fyrir. Ætla má að fámennara ráð geti orðið virkara.

Menntamálaráðherra setur skólaráði erindisbréf og reglugerð þar sem nánar er kveðið á um mál og málsmeðferð í skólaráði.

Um ákvæði til bráðabirgða.

Rétt þykir að gefa skólum tveggja ára aðlögunartíma til að koma skólaráðum á laggirnar.

Fylgiskjal I.

Úr skýrslu samstarfsnefndar ráðuneyta um fjölskyldumál.

1.5. Stjórn skóla.

Á undanförnum árum hefur starfsemi foreldrafélaga við grunnskóla landsins farið vaxandi. Við grunnskóla í flestum þéttbýlisstöðum eru starfandi foreldrafélög, yfirleitt í náinni samvinnu við kennara. Í skýrslu starfshóps um tengsl heimila og skóla, sem út kom í janúar 1986, eru talin þau foreldrafélög sem þá voru starfandi og voru þau samtals 94. Landssamband foreldrafélaga er ekki til, en hins vegar starfa samtök foreldra- og kennarafélaga, SAMFOK, í Reykjavík.

21. gr. grunnskólalaga fjallar um starfsemi foreldrafélaga: „Nú æskir skólastjóri, almennur kennarafundur eða foreldrar, sem börn eiga í grunnskóla, þess að stofnað sé foreldrafélag við skólann í þeim tilgangi að styðja skólastarfið og efla tengsl milli foreldra og skóla, og skal þá skólastjóri boða til stofnfundar foreldrafélags.

Foreldrafélag setur sér samþykktir til að starfa eftir. Fulltrúi foreldrafélags á rétt til setu á kennarafundum með málfrelsi og tillögurétti.“

Eins og fram kemur í lagagreininni á fulltrúi foreldrafélags rétt til setu á kennarafundum með málfrelsi og tillögurétti. Mjög er misjafnt hvernig foreldrafélög hafa nýtt sér þennan rétt. Í sumum skólum Reykjavíkur sitja fulltrúar foreldra kennarafundi reglulega. Annars staðar er lítið sem ekkert formlegt samband. SAMFOK í Reykjavík á áheyrnarfulltrúa í umferðarnefnd borgarinnar, svo og í skólamálaráði og fræðsluráði.

Foreldrafélög eru ekki gamalt fyrirbæri og hafa ekki skapað sér nægilega sterka starfsaðstöðu. Fyrst um sinn var ríkjandi nokkur tortryggni milli skólayfirvalda, kennara og foreldra. Telja verður að mikið hafi áunnist í þessum efnum og hafa kennarar mjög víða haft frumkvæði að því að stofna til foreldrafélaga.

Um gildi slíkra félaga þarf ekki að hafa mörg orð. Mjög er brýnt fyrir foreldra að geta haft aðstöðu til að taka þátt í námi barna sinna og fylgst með framgangi þess. Margir foreldrar hafa fundið sig vanmegnuga í þessum efnum. Bent hefur verið á að breytingar í námsefni og starfsháttum skóla eigi sinn þátt í því. Á móti hefur sú skoðun komið fram hjá mörgum að áhugaleysi eða afskiptaleysi foreldra sé áberandi í skólastarfi. Það stafi að einhverju leyti af því að skólarnir hafi í auknum mæli tekið að sér uppeldishlutverk og heimilin varpi því sífellt meiri ábyrgð yfir á þeirra herðar.

Starfsemi foreldrafélaga hefur verið mjög misjöfn eftir skólum. Ýmsar skýringar hafa verið settar fram um ástæður þess og þær helstar að foreldrar hafi engin raunveruleg völd og þar af leiðandi séu áhrif þeirra takmörkuð. Foreldrar komi lítið inn í undirbúning skólastarfsins, kennslu- og starfsáætlanir og afleiðing lítilla áhrifa hljóti því að endurspeglast í áhugaleysi.

Starfshópur um tengsl heimila og skóla, sem fyrr hefur verið nefndur, fjallaði um aukin áhrif foreldra í stjórn skóla og segir svo í seinni skýrslu hópsins frá því í janúar 1986 (bls. 38): „Vinnuhópurinn mælir eindregið með því að við hvern grunnskóla starfi skólaráð. Þar eigi sæti fulltrúar foreldra, nemenda, starfsfólks skóla, skólanefndar og skólastjóri eða yfirkennari. Skólaráð sé stjórn skólans til ráðuneytis um innri mál skólans. Þar sem foreldrafélög starfa velji þau fulltrúa foreldra í skólaráði.“

Í framhaldi af skýrslu hópsins flutti formaður hans, Salome Þorkelsdóttir alþingismaður, frumvarp til laga um breytingu á grunnskólalögunum þar sem gerð er tillaga um stofnun skólaráða. Það frumvarp hefur ekki hlotið endanlega afgreiðslu. Tillögur nefndarinnar byggjast að hluta til á þessu frumvarpi.

Nefndin gerir tillögu um að fræðsluskrifstofum verði falið að hafa yfirlit um starfsemi foreldra- og kennarafélaga og að stuðla að samstarfi þeirra innan hvers fræðsluumdæmis.

Nefndin gerir tillögu um að eftirfarandi breytingar, sem lúta að starfsemi skólaráða, verði gerðar á lögum um grunnskóla, nr. 63/1974 (sjá 1.–3. gr. frumvarpsins).

Fylgiskjal II.

Úr seinni skýrslu vinnuhóps um tengsl heimila og skóla:

SAMFELLDUR SKÓLADAGUR - TENGSL HEIMILA OG SKÓLA

2. Tengsl heimila og skóla verði efld með því að:

2.1. auka og bæta upplýsingastreymi milli heimila og skóla.

Foreldrar þurfa að nýta betur þau tækifæri sem gefast til að afla upplýsinga og halda persónulegu sambandi við kennara (símatímar, viðtalstímar, fundir).

Skólar þurfa að koma upplýsingum um skólatíma, stundaskrá o.fl. tímanlega til heimilanna. Æskilegt er að gróft skipulag fyrir haustið liggi fyrir að vori áður en skólum lýkur.

Stefna þarf að því að ráðningu kennara geti að mestu verið lokið í maí.

Skólar ættu að gefa út eins konar námsvísi í byrjun skólaárs og um áramót þar sem gerð er grein fyrir starfinu fram undan, skipulagi, námsefni, kennurum, aðstöðu, nýbreytni o.s.frv. Æskilegt er að skólar sendi eins konar skóladagatal til heimila í byrjun skólaárs og um áramót. Á dagatalinu verði tilgreindir lögboðnir frídagar, niðurfelling kennslu sem vitað er um, viðburðir í skólalífinu, s.s. skíðaferðir, árshátíðir, íþróttamót o.s.frv., prófdagar, skólalok og annað sem foreldrum er nauðsynlegt að vita um með fyrirvara (sbr. 2. og 4. gr. reglugerðar um starfstíma grunnskóla, nr. 191/1984).

Kynningarfundir fyrir foreldra barna í hverjum bekk, árgangi eða sambærilegum hópi, þar sem kynnt eru markmið námsins, námsefni og kennsluáætlanir, ættu að vera fastur liður í starfi kennara. Til að tryggja þátttöku sem best þurfa slíkar kynningar að vera utan venjulegs vinnutíma foreldra. Kennarar verða að fá slíka vinnu metna sem kennslu eða greidda sérstaklega.

Foreldrar verða að sjá til þess að kennarar fái upplýsingar um heimilishagi sem geta haft bein áhrif á skólaveru nemenda (svo sem flutninga, skilnað, dauðsfall í fjölskyldu, veikindi).

Auka þarf kynningu á skólum og skólastarfi í fjölmiðlum.

2.2. efla starfsemi foreldra- og kennarafélaga.

Fræðsluskrifstofur haldi skrár yfir starfandi félög, lög félaga, stjórnir og helstu verkefni.

Foreldrar barna í hverjum bekk eða námshópi, kennarar hans og nemendurnir eru sú starfseining sem gefur mesta möguleika á beinum tengslum við skólastarfið.

Hætta er á að frumkvæði skólanna, sem er ein meginforsenda þess að starfsemin haldist lífleg, minnki ef kennarar fá ekki umbun fyrir vinnu sína, t.d. sem fulltrúar í stjórn félaganna.

Æskilegt er að ákveðnum starfsmanni skóla sé falið að vera tengiliður milli foreldrafélaga og skólans í öllum almennum málum. Þetta starf gæti t.d. verið hluti af kennsluskyldu kennara.

Skólar ættu að láta foreldra- og kennarafélögum í té aðstöðu til útgáfu fréttabréfa og upplýsingarita, annast útsendingu og standa straum af efniskostnaði.

Fræðsluskrifstofur ættu að sjá um að safna saman upplýsingum og hugmyndum um starfsemi foreldra- og kennarafélaga og koma þeim á framfæri, t.d. árlega.

2.3. auka bein kynni og þátttöku foreldra í skólastarfi.

Gera þarf foreldrum kleift að heimsækja skóla á skólatíma til að kynnast af eigin raun því sem fram fer.

Foreldrar gætu stutt skóla sinn rækilega með því að leggja fram t.d. tveggja stunda vinnu á hverju skólaári.

Með því að sitja í kennslustund eða aðstoða kennara við kennslu komast foreldrar í beina snertingu við skólastarf. Slík bein tengsl kunna að vera forsenda þess að skilja það sem fram fer eða mynda sér skoðun á gildi viðfangsefna.

Efla þarf foreldrafræðslu með því að gefa út upplýsingarit, bæklinga eða koma á annan hátt á framfæri leiðbeiningum til foreldra um það á hvern hátt þeir geta hjálpað til við heimanám eða annast viðfangsefni heima fyrir sem efla skólanámið. Sem dæmi um slíkar upplýsingar má taka fræðslu um máltöku barna, fræðslu um vitrænan þroska og þroska almennt, um unglingsárin og kynþroska, um sérstök vandamál eins og einelti, sérkennslu, geðvernd og geðheilsu, kennslu barna með sérhæfileika o.s.frv.

Koma þarf á sveigjanlegum vinnutíma sem víðast til þess að foreldrum sé unnt að halda beinum tengslum við skóla án þess að missa laun.

Tryggja verður öllum foreldrum orlof í veikindum barna og gera ákveðnari ráðstafanir varðandi forfallakennslu þegar kennarar eru heima vegna veikinda eigin barna.

2.4. auka áhrif foreldra í stjórn skóla.

Vinnuhópurinn mælir eindregið með því að við hvern grunnskóla starfi skólaráð. Þar eigi sæti fulltrúar foreldra, nemenda, starfsfólks skóla, skólanefndar og skólastjóri eða yfirkennari. Skólaráð sé stjórn skólans til ráðuneytis um innri mál skólans.

Þar sem foreldrafélög starfa velji þau fulltrúa foreldra í skólaráði.

Til þess að tryggja tengsl milli skólaráðs og skólanefndar, sem skipuð er af sveitarstjórn, er mikilvægt að fulltrúi skólanefndar sitji í skólaráði. Sömuleiðis ættu foreldrar a.m.k. að eiga áheyrnarfulltrúa í skólanefnd. Reykjavík hefur hér sérstöðu þar sem fræðsluráð gegnir hlutverki skólanefndar. Þar mætti e.t.v. fara þá leið að fræðsluráð tilnefni fulltrúa sinn úr hverfi viðkomandi skóla.

Í gildandi lögum um grunnskóla er tekið fram í 21. gr. að „fulltrúi foreldrafélags eigi rétt til setu á kennarafundum með málfrelsi og tillögurétti“. Vinnuhópurinn hvetur til þess að foreldrar nýti þennan rétt og skólar noti þetta tækifæri til aukinna tengsla við foreldra.

Ábyrgð foreldra á því sem fram fer í skólum eykst ef þeim eru falin mál til úrlausnar. Foreldrar verða að axla ábyrgð um leið og áhrif þeirra á skólastarf aukast.

Fylgiskjal III.

Nokkur atriði úr skýrslu landlæknisembættisins um barna- og unglingaslys á Íslandi.

(Sept. 1985).

Slysatíðni barna og unglinga (drengja) á Íslandi er með þeirri hæstu sem gerist í heiminum (samkvæmt upplýsingum frá Alþjóðaheilbrigðismálastofnuninni 1981). Á sama tíma og mjög hefur dregið úr slysum á börnum og unglingum í nágrannalöndum hefur slysum fjölgað á Íslandi.

Unglingum á aldrinum 15–19 ára er 4–5 sinnum hættara við slysum í umferð en fólki 25 ára og eldra.

Slys eru flest meðal 17–18 ára unglinga, þ.e. skömmu eftir að þeir fá ökuréttindi.

Í framhaldsskóla, þar sem eru 500 piltar og 500 stúlkur, má búast við því að á hverju ári slasist 20–25 piltar og 10–12 stúlkur, sum lífshættulega. Margir bæklast varanlega eða um lengri tíma.

Ekki er vitað um slysatíðni í grunnskólum en kannanir á Norðurlöndum hafa leitt í ljós að allt að þriðja hvert barn verður fyrir einhverju slysi á ári hverju.

Rúmlega 80% þeirra, er lentu í vélhjólaslysum í Reykjavík, voru í aldurshópnum 15–19 ára.

Langflest þeirra barna, er slösuðust á reiðhjólum, voru 5–14 ára.

Slys á gangandi vegfarendum voru flest meðal barna og unglinga, hámarkið var í 5–9 ára aldurshópnum. Hvað snertir manntjón má að nokkru leyti líkja umferðarslysum við berklafaraldurinn er gekk hér yfir fyrr á öldinni.