arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Aukatekjur ríkissjóðs Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 509

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um aukatekjur ríkissjóðs, nr. 88/1991, með síðari breytingum.

Flm.: Guðlaugur Þór Þórðarson, Birgir Ármannsson,

Bjarni Benediktsson, Sigurður Kári Kristjánsson.

1. gr.

Í stað fjárhæðarinnar „150.000“ í 1. tölul., „75.000“ í 2. tölul., „50.000“ í 3. tölul., „50.000“ í 5. tölul., „75.000“ í 7. tölul. og „60.000“ í 9. tölul. 13. gr. laganna kemur: 40.000.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Með frumvarpinu er lagt til að gjöld fyrir skráningu félaga verði lækkuð, sem og gjald fyrir skráningu loftfars til atvinnuflugs. Lækkunin yrði mismikil eftir tegund þeirra félaga sem um ræðir en mest yrði hún fyrir skráningu hlutafélaga og samvinnufélaga. Þar mundi gjaldið lækka úr 150.000 kr. í 40.000 kr. Lækkun gjalda fyrir skráningu annarra félaga yrði minni. Skráningargjöld félaga eftir breytinguna yrðu þó aldrei hærri en 40.000 kr. Þá mundi skráningargjald fyrir loftfar til atvinnuflugs lækka úr 60.000 kr. í 40.000 kr.

Alþjóðabankinn gefur út samanburð á því hversu mikla fyrirhöfn og fjármuni þarf til að stofna fyrirtæki eftir löndum. Þegar bornar eru saman aðstæður til stofnunar fyrirtækja í ýmsum nágranna- og samkeppnislöndum Íslands kemur í ljós að hér á landi er framkvæmdin nokkuð skilvirk og einföld. Hins vegar liggur fyrir að kostnaðurinn er hér hár í samanburði við þessi lönd. Nemur kostnaður við stofnun einkahlutafélags hér á landi um 3,7% af vergri landsframleiðslu á mann en er enginn í Danmörku svo að dæmi sé tekið. Í Finnlandi telst kostnaðurinn vera 1,1%, í Svíþjóð 0,7% og 0,6% í Bandaríkjunum.

Fyrir skráningu hlutafélags og samvinnufélags hefur verið tekið gjald sem nemur nú 150.000 kr. Fyrir skráningu einkahlutafélags er þessi fjárhæð 75.000 kr. Gjald fyrir aðrar skráningar hefur verið allt að 75.000 kr. Þá hefur umskráning einkahlutafélags í hlutafélag kostað 75.000 kr.

Framangreind gjöld eru bein skattheimta og varða ekki sjálfa skráninguna. Kostnaði af skráningum fyrirtækja er mætt með skráningargjaldi sem kveðið er á um í reglugerð nr. 474/2003, um útgáfu kennitölu við skráningu í fyrirtækjaskrá, með stoð í lögum nr. 17/2003, um fyrirtækjaskrá.

Prentað upp.

Hár kostnaður við stofnun fyrirtækja er hindrun við uppbyggingu atvinnulífs og kemur mest niður á nýsköpun. Ekki er óvarlegt að ætla að svo há gjöld sem nefnd hafa verið hér hafi fælt einhverja frá stofnun t.d. einkahlutafélags. Það er bagalegt því að hlutafélagaformið er tvímælalaust æskilegra í atvinnurekstri heldur en t.d. rekstur manns í eigin nafni. Með frumvarpinu er leitast við að ryðja úr vegi þessari hindrun og búa þannig betur í haginn fyrir væntanlegt athafnafólk og nýsköpunarstarf.
Björgunarsveitir og björgunarsveitarmenn Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 514

Frumvarp til laga um breyting á lögum um björgunarsveitir og björgunarsveitarmenn, nr. 43 24. mars 2003.

(Lagt fyrir Alþingi á 130. löggjafarþingi 2003–2004.)

1. gr.

5. gr. laganna ásamt fyrirsögn orðast svo:

Vátryggingar.

Björgunarsveitum er skylt að tryggja björgunarsveitarmenn vegna slysa er þeir kunna að verða fyrir í störfum sínum á vegum björgunarsveita.

Björgunarsveitum er skylt að kaupa eignatryggingu fyrir tjóni á persónulegum munum björgunarsveitarmanna sem verða kann í störfum þeirra á vegum björgunarsveita.

Björgunarsveitum er skylt að kaupa ábyrgðartryggingu fyrir tjóni sem björgunarsveitarmenn kunna að valda þriðja aðila í störfum sínum á vegum björgunarsveita. Um skaðabótaábyrgð björgunarsveita fer að almennum reglum skaðabótaréttar.

Dómsmálaráðherra setur í reglugerð nánari reglur um vátryggingarskylduna, þar með talið gildissvið vátrygginga þessara og vátryggingarfjárhæðir.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Athugasemdir við lagafrumvarp þetta.

Lög um björgunarsveitir og björgunarsveitarmenn, nr. 43 24. mars 2003, tóku gildi 1. júlí sl. Í 5. gr. laganna er kveðið á um skyldu björgunarsveita til að kaupa slysatryggingar fyrir félagsmenn sína, eignatryggingar fyrir því tjóni sem þær og björgunarsveitarmenn kunna að verða fyrir við æfingar, björgun, leit og gæslu og ábyrgðartryggingar sem ná til tjóns á mönnum, dýrum, munum og umhverfi.

Slysavarnafélagið Landsbjörg hefur vakið athygli dómsmálaráðuneytisins á því að ákvæði 5. gr. mun vera of víðtækt og almennt orðað þannig að torvelt reynist að kaupa tryggingar þær sem ákvæðið mælir fyrir um.

Því er lagt til í frumvarpi þessu að ákvæði 5. gr. taki mið af hefðbundnum slysatryggingum, eignatryggingum og ábyrgðartryggingum. Einnig verði kveðið nánar á um einstök atriði í reglugerð, svo sem vátryggingarfjárhæðir.

Fylgiskjal.

Fjármálaráðuneyti, fjárlagaskrifstofa:

Umsögn um frumnvarp til laga um breytingu á lögum nr. 43/2003, um björgunarsveitir og björgunarsveitarmenn.

Í frumvarpinu eru lagðar til breytingar á lagaákvæðum um tryggingar vegna starfsemi björgunarsveita. Ekki er ástæða til að ætla að lögfesting frumvarpsins hafi áhrif á útgjöld ríkissjóðs.
Fjármálafyrirtæki Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 550

Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 161/2002, um fjármálafyrirtæki.

(Eftir 2. umr., 5. febr.)

1. gr.

B-liður 2. mgr. 70. gr. laganna orðast svo: að sýnt sé fram á að öflun stofnfjárhlutarins sé liður í eflingu samvinnu milli sparisjóða í landinu eða sparisjóða innan Evrópska efnahagssvæðisins.

2. gr.

2. mgr. 75. gr. laganna orðast svo:

Sjálfseignarstofnun fer þó með atkvæðisrétt í samræmi við hlutafjáreign sína.

3. gr.

Eftirfarandi breytingar verða á 76. gr. laganna:

a. Við 1. mgr. bætist nýr málsliður, svohljóðandi: Fyrir fund stofnfjáreigenda skv. 1. mgr. 73. gr. verða engar skuldbindandi ákvarðanir teknar fyrir hönd sjálfseignarstofnunarinnar.

b. 2. og 3. mgr. orðast svo:

Í stjórn sjálfseignarstofnunar skv. 1. mgr. skulu eiga sæti tveir fulltrúar sveitarfélags þar sem sparisjóðurinn á heimilisfesti við breytingu hans í hlutafélag, einn fulltrúi tilnefndur af fjármálaráðherra og tveir fulltrúar tilnefndir af viðskiptaráðherra. Stjórnin, þannig skipuð, velur sér formann og fer með hagsmuni sjálfseignarstofnunarinnar frá og með fundi stofnfjáreigenda skv. 1. mgr. 73. gr. Stjórnartími skal vera fjögur ár nema annað sé ákveðið í samþykktum. Minnst tveimur mánuðum fyrir lok stjórnartíma skal formaður stjórnar afla nýrra tilnefninga skv. 1. málsl.

Fyrir fund stofnfjáreigenda skv. 1. mgr. 73. gr. skal sparisjóðurinn hafa aflað tilnefninga skv. 2. mgr. þessarar greinar.

4. gr.

2. mgr. 101. gr. laganna orðast svo:

Samruni sparisjóðs við annað fyrirtæki eða einstaka rekstrarhluta þess er því aðeins heimill að sparisjóðnum hafi áður verið breytt í hlutafélag samkvæmt ákvæðum VIII. kafla, nema þegar um er að ræða samruna tveggja eða fleiri sparisjóða sem ekki hefur verið breytt í hlutafélag eða hlutafélög.

5. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi. Ákvæði 3. gr. taka þó ekki til sparisjóða þar sem stofnfjáreigendafundur hefur þegar tekið ákvörðun um hlutafélagavæðingu skv. 73. gr. laganna.
Dýravernd Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 634

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um dýravernd, nr. 15/1994, með síðari breytingum.

Flm.: Sigurjón Þórðarson, Anna Kristín Gunnarsdóttir.

1. gr.

3. mgr. 12. gr. laganna orðast svo:

Umhverfisráðherra setur í reglugerð nánari fyrirmæli um leyfisveitingar skv. 1. og 2. mgr., þar á meðal að leyfi megi binda þeim skilyrðum sem nauðsynleg þykja til að tryggja góða meðferð dýranna, svo sem aðbúnað þeirra, umhirðu, viðhlítandi vistarverur, fjölda starfsmanna og eftirlit með starfseminni. Undanþegnar eru sýningar samkvæmt búfjárræktarlögum.

2. gr.

Eftirfarandi breytingar verða á 18. gr. laganna:

a. 3. mgr. orðast svo:

Sé um minni háttar brot að ræða getur Umhverfisstofnun áminnt eiganda eða umsjónarmann dýranna og lagt fyrir hann að bæta úr innan tiltekins tíma. Láti eigandi eða umsjónarmaður ekki skipast við tilmæli Umhverfisstofnunar getur stofnunin látið vinna úrbætur á hans kostnað.

b. Við bætist ný málsgrein sem verður 8. mgr. og orðast svo:

Umhverfisstofnun getur svipt rekstraraðila rekstrarleyfi skv. 12. gr. ef um alvarleg eða endurtekin brot gegn ákvæðum laga þessara er að ræða.

3. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Breytingarnar miða að því að auka heimild Umhverfisstofnunar til þess að beita sér fyrir endurbótum á dýrahaldi í atvinnuskyni, þar sem misbrestur hefur orðið á starfseminni.

Í úrskurði umhverfisráðuneytisins sem kveðinn var upp 20. nóvember 2003 var niðurstaðan að Umhverfisstofnun hefði ekki heimild til að gera kröfu um fjölda starfsmanna þar sem fram fer dýrahald í atvinnuskyni. Það er þó nauðsynlegt og frumforsenda þess að unnt sé að tryggja góða umhirðu og meðferð dýra. Þess vegna er lagt til að bætt verði inn í 12. gr. laga um dýravernd ákvæði sem mælir fyrir um að ráðherra setji í reglugerð nánari fyrirmæli um fjölda starfsmanna þar sem slík atvinnustarfsemi fer fram.

Samkvæmt 3. mgr. 18. gr. laganna getur Umhverfisstofnun beitt þeirri stjórnvaldsþvingun að krefjast þess af eiganda eða umsjónarmanni dýra að hann bæti úr þeim þáttum sem ekki samræmast ákvæðum laganna. Ekki er minnst á áminningu í ákvæðinu og er lagt til að stofnunin geti áminnt sem og krafist tiltekinna úrbóta. Er það í samræmi við þvingunarúrræði annarra laga sem stofnunin starfar eftir.

Ekki er í gildandi lögum að finna skýra heimild til að svipta eiganda eða umsjónarmann dýra því rekstrarleyfi sem Umhverfisstofnun veitir skv. 12. gr. laganna. Heimildarsvipting skv. 5. mgr. 18. gr. laganna, sem og 20. gr., þjónar ekki sama tilgangi. Nauðsynlegt er að slíka heimild sé að finna í lögum.
Stofnun Vilhjálms Stefánssonar og samvinnunefnd um málefni norðurslóða Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 652

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um Stofnun Vilhjálms Stefánssonar og samvinnunefnd um málefni norðurslóða, nr. 81/1997.

(Lagt fyrir Alþingi á 130. löggjafarþingi 2003–2004.)

1. gr.

3. gr. laganna fellur brott.

2. gr.

4. gr. laganna orðast svo:

Umhverfisráðherra skipar forstöðumann Stofnunar Vilhjálms Stefánssonar til fimm ára í senn. Forstöðumaður skal hafa háskólamenntun og hafa stundað rannsóknir sem tengjast fræðisviði stofnunarinnar.

Forstöðumaður fer með stjórn stofnunarinnar, hefur umsjón með rekstri hennar og ræður aðra starfsmenn.

3. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Athugasemdir við lagafrumvarp þetta.

Í frumvarpi þessu er lagt til að fellt verði niður ákvæði laga um Stofnun Vilhjálms Stefánssonar og samvinnunefnd um málefni norðurslóða, nr. 81/1997, um sérstaka stjórn stofnunarinnar. Af hálfu umhverfisráðuneytisins hefur verið unnið markvisst að því að undirstrika ábyrgð forstöðumanna gagnvart ráðherra þannig að forstjórum stofnana sem heyra undir ráðuneytið hefur verið falin sú ábyrgð sem stjórnir viðkomandi stofnana höfðu áður. Er sú stefna sem í því birtist í samræmi við breytt viðhorf um stjórnun stofnana á vegum ríkisins, um að forstöðumaður stofnunar eða forstjóri beri ábyrgð á störfum og rekstri stofnunar, sem koma m.a. fram í lögum um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins, nr. 70/1996.

Í 3. gr. laganna er kveðið á um þriggja manna stjórn stofnunarinnar. Hlutverk stjórnarinnar er að fjalla um stefnu og starfsáætlanir stofnunarinnar. Undanfarin ár hefur verið unnið markvisst að því að afnema lagaákvæði um stjórnir stofnana umhverfisráðuneytisins. Má í því sambandi nefna Hollustuvernd ríkisins, sbr. lög um hollustuhætti og mengunarvarnir, nr. 7/1998, nú Umhverfisstofnun, Landmælingar Íslands, sbr. lög nr. 171/2000, um breytingu á lögum um landmælingar og kortagerð, nr. 95/1997, og Brunamálastofnun, sbr. lög um brunavarnir, nr. 75/2000.

Jafnframt er í frumvarpinu lagt til að 4. gr. laganna verði breytt til samræmis við þessa breytingu.

Fylgiskjal.

Fjármálaráðuneyti, fjárlagaskrifstofa:

Umsögn um frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 81/1997, um Stofnun Vilhjálms Stefánssonar og samvinnunefnd um málefni norðurslóða.

Með frumvarpinu eru lagðar til nokkrar breytingar á lögum um stofnun Vilhjálms Stefánssonar.

Áhrif frumvarpsins á kostnað ríkissjóðs, verði það óbreytt að lögum, eru þau að niður fellur kostnaður við stjórn stofnunarinnar. Sá kostnaður hefur verið óverulegur.
Atvinnuleysistryggingar Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 174

Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 12/1997, um atvinnuleysistryggingar, með síðari breytingum.

Flm.: Jóhanna Sigurðardóttir, Helgi Hjörvar, Katrín Júlíusdóttir.

1. gr.

Í stað tilvísunarinnar „4. mgr. 7. gr.“ í 2. mgr. 6. gr. a laganna kemur: 5. mgr. 7. gr.

2. gr.

Á eftir 2. mgr. 7. gr. laganna kemur ný málsgrein, svohljóðandi:

Á bætur sem greiddar eru vegna atvinnuleysis í desember skal greiða 30% uppbót.

3. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Í frumvarpi þessu er lögð til breyting á lögum nr. 12/1997, um atvinnuleysistryggingar, með síðari breytingum. Með frumvarpinu er ætlunin að stíga það skref að lögfest verði ákvæði um sérstaka desemberuppbót til þeirra einstaklinga sem eiga rétt á atvinnuleysisbótum. Markmið frumvarpsins er að bæta að þessu leyti stöðu þeirra einstaklinga sem heyra undir lög nr. 12/1997.

Elli- og örorkulífeyrisþegar eiga jafnan rétt á 30% uppbót í desember á fjárhæðir tekjutryggingar og tekjutryggingarauka skv. 17. gr. laga nr. 117/1993, um almannatryggingar, með síðari breytingum, og á fjárhæð heimilisuppbótar skv. 9. gr. laga nr. 118/1993. Hið sama gildir um þá sem starfa á almennum vinnumarkaði en þeir eiga almennt rétt á uppbót á laun sín í desembermánuði.

Verði frumvarpið að lögum munu þeir sem eiga bótarétt samkvæmt ákvæðum laga um atvinnuleysistryggingar og fá greiddar bætur í desembermánuði eiga rétt á greiðslu sem svarar til 30% af þeirri fjárhæð sem þeir eiga rétt á samkvæmt ákvæðum laganna.

Gera má ráð fyrir að kostnaður við þessa breytingu verði tæpar 150 millj. kr. Miðast sú fjárhæð við greiddar atvinnuleysisbætur í desembermánuði árið 2003.
Fjármálafyrirtæki Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 197

Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 161/2002, um fjármálafyrirtæki, með síðari breytingu.

Flm.: Guðmundur Árni Stefánsson, Lúðvík Bergvinsson, Rannveig Guðmundsdóttir,

Jóhanna Sigurðardóttir, Helgi Hjörvar, Katrín Júlíusdóttir,

Þórunn Sveinbjarnardóttir, Jón Gunnarsson, Ásta R. Jóhannesdóttir.

1. gr.

Í stað orðanna „í samræmi við ákvæði í samþykktum“ í 1. mgr. 66. gr. laganna kemur: þar sem m.a. skal kveðið á um að öllum viðskiptamönnum sparisjóðsins á ákvörðunardegi skuli boðin þátttaka í stofnfjáraukningunni að hluta.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Í frumvarpinu er lagt til að lögum um fjármálafyrirtæki verði breytt þannig að við stofnfjáraukningu í sparisjóði verði skylt að bjóða öllum viðskiptavinum sparisjóðsins að taka þátt í útboði á stofnfénu.

Í ljósi breyttra þjóðfélagshátta og sterkra tengsla sparisjóðanna við heimabyggð er nauðsynlegt að breytt verði reglum um hverjir geti tekið þátt í aukningu stofnfjár sparisjóða. Flutningsmaður telur mikilvægt að alfarið verði horfið frá því formi að handvalið sé í flokk stofnfjáreigenda við útgáfu á nýju stofnfé.

Í frumvarpinu er lagt til að ákvæði laganna um hverjum skuli boðin þátttaka í stofnfjáraukningu verði breytt með það að markmiði að hópur stofnfjáreigenda að baki hverjum sparisjóði verði sem breiðastur og opinn öllum viðskiptavinum sparisjóðsins.

Sem betur fer hafa velflestir stærstu sparisjóðirnir valið að hleypa sem flestum í hóp stofnfjáreigenda á liðnum árum en enn þá eru örfáir eftir sem þurfa að taka sig á. Hér er lagt til að fest verði í lög að öllum viðskiptavinum sparisjóðs á tilteknum degi, þ.e. þegar samþykkt er að auka stofnfé, verði boðin þátttaka í stofnfjáraukningunni. Þannig ætti að vera komið í veg fyrir að að einstaklingum og viðskiptamönnum sé mismunað þegar valið er í þennan mikilvæga hóp.

Frumvarpi viðskiptaráðherra sem varð að lögum nr. 71/2001 og heimilaði hlutafjárvæðingu sparisjóða fylgdi tafla yfir starfandi sparisjóði þar sem m.a. má finna fjölda stofnfjáreigenda að baki hverjum sparisjóði á þeim tíma. Tafla þessi fylgir hér sem fylgiskjal.

Fylgiskjal I.
Varnir gegn mengun hafs og stranda Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 206

Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 33/2004, um varnir gegn mengun hafs og stranda.

Frá umhverfisnefnd.

1. gr.

Orðin „í landhelgi“ í 1. mgr. 2. gr. laganna falla brott.

2. gr.

10. tölul. 3. gr. laganna orðast svo: Mengunarlögsaga Íslands: Hafsvæðið sem nær yfir innsævi að meðtalinni strönd að efstu flóðmörkum á stórstraumsflóði, landhelgi og efnahagslögsögu, landgrunn Íslands og efstu jarðlög, sbr. lög um landhelgi, efnahagslögsögu og landgrunn.

3. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Frumvarp þetta er lagt fram í þeim tilgangi að gera nauðsynlegar breytingar á lögum nr. 33/2004, um varnir gegn mengun hafs og stranda, sem tóku gildi 1. október 2004. Áður en lögin voru samþykkt var skilgreining á mengunarlögsögu Íslands þrengd og 2. gr. breytt til samræmis við það. Það kom hins vegar ekki í ljós fyrr en eftir setningu laganna að láðst hafði að taka tillit til þess að vísað er til mengunarlögsögu Íslands í fleiri ákvæðum en 2. gr. og því hefur þrengingin á hugtakinu leitt til þess að heimildir íslenskra stjórnvalda samkvæmt lögunum eru takmarkaðri innan landhelgi en utan. Það var ekki ætlunin og því er nauðsynlegt að gera breytingar á lögunum.

Í 1. gr. frumvarpsins er lagt til að orðin „í landhelgi“ verði felld brott þar sem í 2. gr. er lagt til að landhelgi verði hluti af mengunarlögsögu Íslands sem og innsævi að meðtalinni strönd að efstu flóðmörkum á stórstraumsflóði. Nefndin leggur áherslu á að breytingar þessar fela ekki í sér skerðingu á fullveldisrétti Íslands innan landhelginnar, sbr. 2. gr. laga nr. 41/1979, um landhelgi, efnahagslögsögu og landgrunn.
Fæðingar- og foreldraorlof Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 22

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um fæðingar- og foreldraorlof, nr. 95/2000, með síðari breytingum.

Flm.: Ögmundur Jónasson, Jóhanna Sigurðardóttir.

1. gr.

Við 2. mgr. 14. gr. laganna bætist nýr málsliður, svohljóðandi: Greiða skal orlofslaun af greiðslum úr Fæðingarorlofssjóði.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Frumvarp þetta var flutt á 130. löggjafarþingi en varð þá eigi útrætt. Það var sent félagsmálanefnd til umfjöllunar og fékk nefndin umsagnir bæði frá verkalýðshreyfingunni og samtökum atvinnurekenda. Allar umsagnir verkalýðshreyfingarinnar, þ.e. frá Starfsgreinasambandinu, BSRB og Kennarasambandi Íslands, voru mjög jákvæðar. Jafnframt kom fram að Alþýðusamband Íslands kvaðst mundu láta reyna á þetta mál fyrir dómstólum. Á hinn bóginn voru bæði Verslunarráðið og Samtök atvinnulífsins neikvæð gagnvart efni frumvarpsins. Hér um að ræða mikið réttlætismál og er brýnt að löggjafinn taki afstöðu til þess. Frumvarpið er því endurflutt óbreytt.

Í lögum um fæðingar- og foreldraorlof, nr. 95/2000, er ekki að finna ákvæði sem kveður á um að greiða skuli orlofslaun af greiðslum úr Fæðingarorlofssjóði. Í úrskurði nr. 19/2003 staðfesti úrskurðarnefnd fæðingar- og foreldraorlofsmála ákvörðun Tryggingastofnunar ríkisins að reikna ekki orlofslaun á greiðslur vegna orlofstöku til kæranda í fæðingarorlofi. Í úrskurðinum segir m.a.: „Sá greinarmunur sem gerður er á rétti til orlofstöku og rétti til orlofslauna í framangreindum lögum styður þá niðurstöðu að í 2. mgr. 14. gr. ffl. felist fyrirmæli um áunninn rétt til orlofstöku en ekki rétt til orlofslauna.“

Þetta hefur það í för með sér að einstaklingar í fæðingarorlofi fá ekki notið almennrar orlofstöku nema um annað hafi sérstaklega verið samið. Í slíkum tilvikum grafa réttindi á einu sviði undan réttindum á öðru sviði.

Þeirri lagabreytingu sem hér er gerð tillaga um er ætlað að tryggja að allir þeir sem nýta sér rétt til fæðingarorlofs eigi óskertan rétt í sumarorlofi.

Fallinn er dómur í héraðsdómi þvert á yfirlýsingar sem þáverandi félagsmálaráðherra gaf í svari við fyrirspurn Jóhönnu Sigurðardóttur veturinn 2002–2003 þar sem fullyrt var að Fæðingarorlofssjóði bæri að greiða foreldrum orlofslaun samkvæmt ákvæðum gildandi laga. Í ljósi alls þessa er nauðsynlegt að lögfesta þetta frumvarp og taka þannig af öll tvímæli um vilja löggjafans.
Ríkisendurskoðun Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 242

Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 86/1997, um Ríkisendurskoðun.

Flm.: Guðlaugur Þór Þórðarson, Birgir Ármannsson,

Bjarni Benediktsson, Sigurður Kári Kristjánsson.

1. gr.

2. og 3. mgr. 6. gr. laganna orðast svo:

Ríkisendurskoðun annast endurskoðun reikninga vegna samninga um rekstrarverkefni sem ríkið kann að gera við sveitarfélög eða einkaaðila og fela í sér að þeir annist lögboðna þjónustu er ríkissjóði ber að greiða fyrir.

Endurskoðun reikninga annarra stofnana, félaga og verkefna en getið er í 1. og 2. mgr. sem rekin eru á ábyrgð ríkissjóðs eða ríkissjóður á að hluta skal boðin út eftir ákvæðum laga um opinber innkaup og skal Ríkisendurskoðun í umboði Alþingis hafa umsjón með og annast slík útboð.

2. gr.

Lög þessi öðlast gildi 1. janúar 2006 og gilda um endurskoðun reikninga vegna rekstrarársins 2006 og síðar.

Greinargerð.

Í 6. gr. laga nr. 86/1997 er Ríkisendurskoðun falið að annast endurskoðun reikninga stofnana, félaga og sjóða sem rekin eru á ábyrgð ríkissjóðs. Þá er Ríkisendurskoðun jafnframt falin endurskoðun sérstakra rekstrarverkefna.

Flutningsmenn telja að Ríkisendurskoðun gegni mjög veigamiklu hlutverki og að stofnunin njóti almenns trausts bæði hjá hinu opinbera og meðal almennings. Á hinn bóginn má segja að Ríkisendurskoðun sinni nú ýmsum verkefnum sem aðrir geta unnið og jafnvel æskilegt að sjálfstætt starfandi endurskoðendur vinni. Eðlilegra þykir í því viðskiptaumhverfi sem ríkir á íslenskum markaði að endurskoðun reikninga félaga í eigu ríkissjóðs sem rekin eru sem sjálfstæðar einingar og mörg hver standa í samkeppni við einkaaðila og þar sem eignarhaldi félaga og stofnana er skipt milli ríkis og einkaaðila fari fram með sama hætti og almennt gerist, þ.e. að sjálfstætt starfandi endurskoðendur annist hana. Af þeim sökum telja flutningsmenn rétt að leggja til breytingar á lögum um Ríkisendurskoðun.

Hluti þeirra sem 2. mgr. 6. gr. laganna nær til starfa á samkeppnismarkaði. Ekki verður séð að rök standi til þess að láta ríkisstofnun annast endurskoðun reikninga sem sjálfstætt starfandi löggiltir endurskoðendur geta sinnt. Um endurskoðendur gilda lög nr. 18/1997 og um mörg verk þeirra gilda bindandi reglur og staðlar. Því þarf vart að efast um að sjálfstætt starfandi endurskoðendur geti sinnt þeim verkum sem hér er lagt til að þeim verði falin.

Breytingarnar sem lagðar eru til miða að því að hluti þeirra verka sem Ríkisendurskoðun sinnir nú verði boðinn út. Flutningsmenn leggja til að útboð verkanna fari fram undir umsjá Ríkisendurskoðunar. Telja flutningsmenn útboð líklegustu leiðina til að ná fram hagræðingu samfara öðrum breytingum sem hér eru lagðar til.

Miðað er við að núgildandi ákvæði 3. mgr. 6. gr. laganna falli brott þar sem verkefnin sem Ríkisendurskoðanda er þar veitt heimild til að taka gjald fyrir skulu boðin út samkvæmt frumvarpinu.

Lagt er til að lögin öðlist gildi 1. janúar 2006 og taki til endurskoðunar reikninga frá og með rekstrarárinu 2006. Með því móti ætti Ríkisendurskoðun að vera skapað svigrúm til að bjóða út þjónustu í samræmi við efni laganna.