arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Mannanöfn Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 525

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um mannanöfn (kynhlutlaus foreldrisnöfn).

Flm.: Andrés Ingi Jónsson, Arndís Anna Kristínardóttir Gunnarsdóttir, Björn Leví Gunnarsson, Gísli Rafn Ólafsson, Hanna Katrín Friðriksson, Helga Vala Helgadóttir, Jakob Frímann Magnússon, Jóhann Páll Jóhannsson, Lenya Rún Taha Karim, Þórhildur Sunna Ævarsdóttir.

1. gr.

Eftirfarandi breytingar verða á 8. gr. laganna:

a. Í stað orðanna „föður- eða móðurnöfn“ í 1. mgr. kemur: foreldrisnöfn.

b. Í stað orðanna „föður- eða móður“ í 1. og 2. málsl. 2. mgr. kemur: foreldris.

c. Í stað orðsins „föður“ í 3. málsl. 2. mgr. kemur: foreldris.

d. Í stað orðanna „afa síns“ í 4. málsl. 2. mgr. kemur: foreldris foreldris síns.

e. 3. mgr. orðast svo:

Foreldrisnöfn eru mynduð þannig að á eftir eiginnafni eða eiginnöfnum og millinafni, ef því er að skipta, kemur nafn foreldris í eignarfalli með eða án viðbótarinnar son, dóttir eða bur.

f. Orðin „hvort heldur er í karllegg eða kvenlegg“ í 5. mgr. falla brott.

g. Í stað orðanna „föður eða móður“ í 6. mgr. kemur: foreldris.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Með frumvarpi þessu er lagt til að kynskráning einstaklings hafi ekki áhrif á það hvers konar kenninöfn hann má velja sér.

Með lögum um kynrænt sjálfræði voru gerðar tvær hliðstæðar grundvallarbreytingar á lögum um mannanöfn.

Annars vegar var fellt brott ákvæði 5. gr. sem kvað á um að stúlku skyldi gefa kvenmannsnafn og dreng karlmannsnafn. Samkvæmt greinargerð þótti eðlilegt í ljósi breyttra viðhorfa og efnis frumvarps um kynrænt sjálfræði að fella brott ákvæði sem byggðist alfarið á tvíhyggju um kyn.

Hins vegar bættist nýr málsliður við 8. gr. sem heimilar einstaklingum með hlutlausa kynskráningu í þjóðskrá að nota föður- eða móðurnafn, þ.e. nafn föður eða móður í eignarfalli án viðbótarinnar -son eða -dóttir eða með viðbótinni -bur.

Það orkar tvímælis að á sama tíma og krafa um kynjaskipt eiginnöfn var fjarlægð úr mannanafnalögum hafi slíkt hið sama ekki verið gert gagnvart kenninöfnum – heldur hafi þar tvíhyggju um kyn einungis verið skipt út fyrir eitthvað sem kalla mætti þríhyggju. Núverandi fyrirkomulag stendur í vegi fyrir því að hluti kynsegin fólks geti nýtt rétt sinn til að breyta eftirnafni, ef það t.d. velur að breyta ekki opinberri kynskráningu til að lenda síður í áreitni á ferðalögum. Því er hér lagt til að allar útgáfur kenninafna sem gildandi lög heimila standi einstaklingum til boða óháð kynskráningu viðkomandi.
Réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 539

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins, nr. 70/1996, með síðari breytingum (hækkun starfslokaaldurs).

Flm.: Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, Bergþór Ólason.

1. gr.

Eftirfarandi breytingar verða á 33. gr. laganna:

a. Í stað orðanna „70 ára aldri“ í 1. mgr. kemur: 73 ára aldri.

b. Í stað orðanna „70 ára að aldri“ í 2. mgr. kemur: 73 ára aldri.

2. gr.

Í stað orðanna „70 ára aldri“ í 2. mgr. 43. gr. laganna kemur: 73 ára aldri.

3. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Frumvarpið hefur áður verið flutt á 148.–151. löggjafarþingi (848. mál) en ekki náð fram að ganga.

Frá setningu laga nr. 70/1996, hefur lífaldur Íslendinga hækkað auk þess sem almennt heilsufar þjóðarinnar hefur batnað þannig að nú eru menn hraustir lengur fram eftir ævi. Sú breyting var gerð á lögum um almannatryggingar, nr. 100/2007, með lögum nr. 116/2016 að nú er hægt að hefja lífeyristöku frá 65 ára til 80 ára aldurs. Breytingin gagnast ríkisstarfsmönnum ekki, hvort sem um er að ræða skipaða embættismenn eða ráðna starfsmenn, því að báðum hópum er gert að láta af störfum þegar 70 ára aldri er náð samkvæmt gildandi lögum. Markmið frumvarps þessa er að framangreindum hópum verði gert kleift að starfa hjá ríkinu til 73 ára aldurs standi hugur þeirra til þess en að sjálfsögðu gætu embættismenn og aðrir ríkisstarfsmenn látið af störfum sjötugir eftir gildistöku ákvæða frumvarpsins líkt og áður. Alkunna er að mikill auður liggur í reynslu og þekkingu starfsmanna sem unnið hafa sem sérfræðingar og embættismenn um langa hríð. Það er því bæði þeim og ríkiskerfinu til hagsbóta að almennir starfsmenn og embættismenn eigi kost á því að starfa lengur en til 70 ára aldurs ef þeir kjósa. Dæmi eru um að embættismenn og aðrir ríkisstarfsmenn séu ráðnir sem verktakar eftir starfslok til að sinna störfum sem þeir sinntu áður. Það fyrirkomulag er snúið fyrir báða aðila og hvorugum til hagsbóta. Nú þegar aldraðir gera ríkari kröfur en áður um fulla þátttöku í þjóðfélaginu lengur fram eftir aldri er bæði rétt og skylt að gera þeim það kleift með því að hækka hámarksaldur þeirra sem vinna hjá ríkinu eins og gert er ráð fyrir í frumvarpinu.
Réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 588

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins, nr. 70/1996 (sjálfstæði eftirlitsstofnana Alþingis).

Flm.: Jóhann Páll Jóhannsson, Dagbjört Hákonardóttir, Hilda Jana Gísladóttir, Kristrún Frostadóttir, Oddný G. Harðardóttir, Þórunn Sveinbjarnardóttir, Þorgerður K. Gunnarsdóttir, Andrés Ingi Jónsson, Björn Leví Gunnarsson,

Jakob Frímann Magnússon, Bergþór Ólason.

1. gr.

Við 36. gr. laganna bætist ný málsgrein, svohljóðandi:

Ákvæði þetta tekur hvorki til Alþingis og stofnana þess né dómstóla.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Hinn 27. janúar 2022 gaf forseti Alþingis út tilkynningu um að hann hefði fallist á beiðni menningar- og viðskiptaráðherra um að þáverandi ríkisendurskoðandi yrði fluttur til nýs menningar- og viðskiptaráðuneytis og skipaður þar ráðuneytisstjóri á grundvelli 36. gr. laga nr. 70/1996, um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins. Þetta vakti athygli og kom til umræðu á Alþingi, enda gefa athugasemdir við frumvarp það sem varð að lögum nr. 70/1996 til kynna að ákvæðið taki aðeins til ráðherra og veiti þeim heimild til flutnings embættismanns úr einu embætti í annað en nái hvorki til dómara né embættismanna hjá sjálfstæðum eftirlitsstofnunum sem starfa á vegum Alþingis. Umboðsmaður Alþingis vakti athygli á þessu og benti á að ríkisendurskoðandi heyrir lagalega undir Alþingi, er sjálfstæður og engum háður í störfum sínum og stendur utan stjórnkerfis framkvæmdarvaldsins þegar litið er til þrískiptingar ríkisvalds, sbr. 2. gr. stjórnarskrárinnar.

Í íslenskri stjórnskipan fara Alþingi og forseti Íslands með löggjafarvaldið, forseti og önnur stjórnvöld með framkvæmdarvaldið og dómendur með dómsvaldið. Þá gegnir Alþingi veigamiklu eftirlitshlutverki gagnvart framkvæmdarvaldinu og veitir því aðhald, bæði ríkisstjórn og allri stjórnsýslu. Tvær stofnanir á vegum Alþingis, Ríkisendurskoðun og embætti umboðsmanns Alþingis, sinna viðamiklu hlutverki í eftirliti þingsins með framkvæmdarvaldinu. Að mati flutningsmanna skýtur það skökku við að ákvæði um flutning embættismanna á vegum framkvæmdarvaldsins sé túlkað með þeim hætti að það taki til stofnana sem starfa á vegum Alþingis sem liður í eftirlitshlutverki þess.

Af athugasemdum sem fram koma í greinargerð með frumvarpi því sem varð að lögum nr. 70/1996 verður, að mati flutningsmanna, ekki ráðið að löggjafinn hafi gert ráð fyrir flutningi embættismanna milli hinna þriggja valdþátta ríkisins. Með slíkri beitingu ákvæðis 36. gr. og þeirri lagatúlkun sem birtist í tilkynningum frá forseta Alþingis og minnisblöðum frá lagaskrifstofu Alþingis hefur verið sett hættulegt fordæmi sem ógnar sjálfstæði eftirlitsstofnana sem starfa á vegum Alþingis. Frumvarp þetta er viðbragð við því. Lagt er til að skotið verði inn nýrri málsgrein í 36. gr. laga nr. 70/1996 sem taki af allan vafa um að ákvæðið nái ekki til dómara eða embættismanna hjá eftirlitsstofnunum sem starfa á vegum Alþingis heldur einvörðungu til embætta og starfa sem heyra undir framkvæmdarvaldið.
Veiting ríkisborgararéttar Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 628

Frumvarp til laga um veitingu ríkisborgararéttar.

Frá allsherjar- og menntamálanefnd.

1. gr.

Ríkisborgararétt skulu öðlast:

1. Anne Patricia Carson, f. 1950 í Kanada.

2. Arash Rahnama, f. 1983 í Íran.

3. Darren Francis Adam, f. 1973 í Bretlandi.

4. Derek Terell Allen, f. 1996 í Bandaríkjunum.

5. Ehsan Khamespanah, f. 1984 í Íran.

6. Kiley Rene Larson, f. 1983 í Bandaríkjunum.

7. Majd Radwan Mohammad Soud, f. 1990 í Jórdaníu.

8. Mohammad Alsarhan, f. 1992 í Sýrlandi.

9. Nebojsa Stankovic, f. 1982 í Serbíu.

10. Nevena Tasic, f. 1991 í Serbíu.

11. Ragheb A J Besaiso, f. 1987 í Palestínu.

12. Rania Roz Ali Wahba, f. 2002 í Palestínu.

13. Rey Leclerc Sveinsson, f. 1961 í Bandaríkjunum.

14. Robert Duncan Currie, f. 1951 í Bandaríkjunum.

15. Rukhosh Abdalwahid Amin, f. 1979 í Írak.

16. Sarah McGarrity, f. 1988 í Bretlandi.

17. Tareq Saeed Salh, f. 1977 í Írak.

18. Terrance William Frederick Dieterich, f. 1987 í Bandaríkjunum.

19. Wiktoria Joanna Ginter, f. 1985 í Póllandi.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Allsherjar- og menntamálanefnd hafa borist 136 umsóknir um ríkisborgararétt á vetrarþingi 152. löggjafarþings en skv. 1. mgr. 6. gr. laga um íslenskan ríkisborgararétt, nr. 100/1952, veitir Alþingi ríkisborgararétt með lögum. Nefndin leggur til að umsækjendum á 19 umsóknum verði veittur ríkisborgararéttur að þessu sinni.
Málefni innflytjenda Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 271

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um málefni innflytjenda, nr. 116/2012 (móttaka einstaklinga með vernd, innflytjendaráð).

(Eftir 2. umræðu, 29. apríl.)

1. gr.

2. mgr. 3. gr. laganna fellur brott.

2. gr.

Á eftir 3. gr. laganna koma tvær nýjar greinar, 3. gr. a og 3. gr. b, ásamt fyrirsögnum, svohljóðandi:

a. (3. gr. a.)

Samræmd móttaka einstaklinga með vernd.

Fjölmenningarsetur skal veita móttökusveitarfélögum faglegar leiðbeiningar og ráðgjöf vegna samræmdrar móttöku einstaklinga með vernd. Einstaklingar með vernd í skilningi þessa ákvæðis eru:

a. einstaklingar sem fengið hafa stöðu flóttamanna skv. 1. eða 2. mgr. 37. gr. laga um útlendinga, nr. 80/2016,

b. einstaklingar sem hafa fengið alþjóðlega vernd vegna fjölskyldutengsla við flóttamann eða ríkisfangslausan einstakling skv. 45. gr. laga um útlendinga, nr. 80/2016,

c. einstaklingar sem fengið hafa synjun um alþjóðlega vernd en fengið dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða skv. 1. mgr. 74. gr. laga um útlendinga, nr. 80/2016,

d. einstaklingar sem íslenska ríkið hefur boðið að setjast að hér á landi í samstarfi við Flóttamannastofnun Sameinuðu þjóðanna skv. 43. gr. laga um útlendinga, nr. 80/2016, og

e. ríkisfangslausir einstaklingar skv. 39. gr. laga um útlendinga, nr. 80/2016.

Fjölmenningarsetur, að höfðu samráði við viðkomandi sveitarfélag, býður einstaklingum skv. 1. mgr. að setjast að í tilteknu móttökusveitarfélagi á grundvelli þeirra upplýsinga sem fyrir liggja.

Fjölmenningarsetur veitir einstaklingum með vernd skv. 1. mgr., sem þiggja ekki boð um búsetu í móttökusveitarfélagi, upplýsingar um almenna þjónustu sveitarfélaga.

Fjölmenningarsetur skal hafa umsjón með og standa fyrir samráði milli þeirra aðila hér á landi sem koma að móttöku einstaklinga með vernd skv. 1. mgr.

b. (3. gr. b.)

Vinnsla upplýsinga.

Að því marki sem Fjölmenningarsetur telur nauðsynlegt vegna verkefna samkvæmt lögum þessum skal stofnunin afla upplýsinga frá Útlendingastofnun, sveitarfélögum og öðrum opinberum aðilum eftir því sem við á hverju sinni. Hlutaðeigandi aðilum ber að veita Fjölmenningarsetri umbeðnar upplýsingar, búi þeir yfir þeim, án endurgjalds.

Fjölmenningarsetri er heimilt að miðla viðeigandi upplýsingum og ráðgjöf til aðila skv. 1. mgr. þegar nauðsynlegt er að mati stofnunarinnar vegna málefna einstaklinga með vernd skv. 3. gr. a.

Fjölmenningarsetri er heimil vinnsla persónuupplýsinga, þar á meðal viðkvæmra persónuupplýsinga, í þeim tilgangi að sinna hlutverki sínu skv. 3. gr. a við samræmda móttöku einstaklinga með vernd skv. 1. mgr. þeirrar greinar.

Fjölmenningarsetri ber að upplýsa viðkomandi einstakling eða forsjáraðila hans um fyrirhugaða vinnslu og miðlun persónuupplýsinga í samræmi við 2. mgr. 17. gr. laga um persónuvernd og vinnslu persónuupplýsinga, nr. 90/2018.

3. gr.

Eftirfarandi breytingar verða á 1. mgr. 4. gr. laganna:

a. Í stað orðsins „sex“ í 1. málsl. kemur: sjö.

b. Á eftir orðunum „þeim ráðherra sem fer með málefni útlendinga“ í 3. málsl. kemur: einn fulltrúa samkvæmt tilnefningu frá þeim ráðherra sem fer með heilbrigðismál.

4. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.
Barnaverndarlög Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 584

Frumvarp til laga um breytingu á barnaverndarlögum, nr. 80/2002 (frestun framkvæmdar).

(Eftir 2. umræðu, 29. apríl.)

1. gr.

Við lögin bætist nýtt ákvæði til bráðabirgða, svohljóðandi:

Ákvæði 2. mgr. 10. gr., 11. gr., 12. gr., 1. og 2. mgr. 13. gr., 14. gr. og 49. gr., sem fjalla um barnaverndarþjónustu og umdæmisráð barnaverndar, koma til framkvæmda 1. janúar 2023.

Barnaverndarnefndir sem eru starfandi við gildistöku laga þessara halda umboði sínu til 1. janúar 2023. Geti barnaverndarnefnd ekki starfað áfram eftir sveitarstjórnarkosningar 14. maí 2022 skal sveitarstjórn kjósa nýja barnaverndarnefnd sem starfar tímabundið til 1. janúar 2023. Um svæðisbundið samstarf um barnaverndarnefndir og heimild sveitarstjórnar til að fela félagsmálanefnd störf barnaverndarnefndar gilda sömu reglur og giltu um barnaverndarnefndir fyrir gildistöku laga nr. 107/2021. Sama á við um ákvarðanir barnaverndarnefnda, starfsemi þeirra og skipan, þ.m.t. kjörgengi, sjálfstæði, starfslið, framsal ákvörðunarvalds frá nefndinni og málsmeðferð. Ákvæði 50. gr. sveitarstjórnarlaga, nr. 138/2011, gilda ekki um barnaverndarnefndir samkvæmt þessu ákvæði.

Barnaverndarnefndir skv. 2. mgr. fara með verkefni sem barnaverndarþjónustu og umdæmisráðum barnaverndar eru falin í 2. mgr. 3. gr., 6. gr., b- og d-lið 2. mgr. og c-lið 3. mgr. 7. gr., 1. og 3. mgr. 10. gr., 3. mgr. 13. gr., 15. gr., 16. gr., 17. gr., 18. gr., 19. gr., 21. gr., 22. gr., 22. gr. a, 23. gr., 23. gr. a, 24. gr., 25. gr., 4. mgr. 26. gr., 30. gr., 31. gr., 32. gr., 33. gr., 34. gr., 36. gr., 37. gr., 38. gr., 39. gr., 40. gr., 41. gr., 42. gr., 43. gr., 44. gr., 45. gr., 46. gr., 47. gr., 50. gr., 52. gr., 56. gr., 62. gr., 63. gr., 65. gr., 66. gr., 67. gr., 67. gr. a, 67. gr. b, 68. gr., 70. gr., 72. gr., 73. gr., 74. gr., 77. gr., 80. gr., 81. gr., 84. gr., 85. gr., 86. gr., 87. gr., 88. gr., 89. gr., 89. gr. b, 90. gr., 93. gr., 95. gr., 96. gr., 97. gr. og ákvæði til bráðabirgða I til 1. janúar 2023.

Barnaverndarnefndir skv. 2. mgr. úrskurða um ráðstafanir skv. 1. mgr. 26. gr., 27. gr., 74. gr. og 81. gr. og taka ákvarðanir um málshöfðun skv. 28. og 29. gr. til 1. janúar 2023. Úrskurðir og ákvarðanir barnaverndarnefnda sem kveðnir eru upp fyrir 1. janúar 2023 samkvæmt þessum greinum koma í stað úrskurða umdæmisráðs barnaverndar.

Barnaverndarnefndir skv. 2. mgr. fara með verkefni sem eru falin barnaverndarþjónustu í lögum um almannatryggingar, nr. 100/2007, barnalögum, nr. 76/2003, lögum um fullnustu refsinga, nr. 15/2016, lögum um fæðingar- og foreldraorlof, nr. 144/2020, lögum um grunnskóla, nr. 91/2008, lögum um kynrænt sjálfræði, nr. 80/2019, lögum um lögheimili og aðsetur, nr. 80/2018, lögum um meðferð sakamála, nr. 88/2008, lögum um nálgunarbann og brottvísun af heimili, nr. 85/2011, lögum um tekjustofna sveitarfélaga, nr. 4/1995, tollalögum, nr. 88/2005, lögum um tæknifrjóvgun og notkun kynfrumna og fósturvísa manna til stofnfrumurannsókna, nr. 55/1996, lögum um útlendinga, nr. 80/2016, og lögum um ættleiðingar, nr. 130/1999, til 1. janúar 2023.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.
Virðisaukaskattur Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 114

Greinargerð.

Frumvarp þetta var áður lagt fram á 150., 151. og 152. löggjafarþingi (66. mál) en náði ekki fram að ganga.

Með frumvarpinu er lagt til að hjálpartæki skv. 2. mgr. 26. gr. laga um sjúkratryggingar, nr. 112/2008, verði undanþegin virðisaukaskatti. Hugtakið hjálpartæki er samkvæmt ákvæðinu skilgreint sem hjálpartæki sem ætluð eru til að draga úr fötlun, aðstoða fatlað fólk við að takast á við umhverfi sitt, auka eða viðhalda færni og sjálfsbjargargetu eða auðvelda umönnun. Jafnframt verður hjálpartækið að teljast nauðsynlegt og hentugt til að auðvelda athafnir daglegs lífs. Sjúkratryggingar Íslands greiða eða taka þátt í kaupum á hjálpartækjum eftir ákveðnum reglum, sbr. reglugerð nr. 1155/2013 um styrki vegna hjálpartækja, með síðari breytingum, en notendur þurfa gjarnan að greiða sjálfir fyrir hluta kostnaðar.

Markmið frumvarpsins er að jafna aðstöðumun notenda sem þurfa á slíkum hjálpartækjum að halda og létta efnahagslega byrði þeirra.

Áhrif frumvarpsins á tekjur ríkissjóðs yrðu ekki veruleg en ríkissjóður greiðir nú þegar stóran hluta þess virðisaukaskatts sem innheimtur er af þessum vörum.
Greiðsla ríkissjóðs á bótum til þolenda afbrota Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 115

Greinargerð.

Frumvarp þessa efnis var áður flutt á 149., 150., 151. og 152. löggjafarþingi (54. mál). Er það nú endurflutt óbreytt að því undanskildu að fjárhæðum hefur verið breytt til samræmis við þróun launavísitölu frá því að frumvarpið var síðast lagt fram ásamt því að gildistöku hefur verið breytt.

Bótagreiðslur sem ríkissjóður ábyrgist á grundvelli laga um greiðslu ríkissjóðs á bótum til þolenda afbrota takmarkast við fjárhæðir skv. 2. mgr. 7. gr. laganna. Þær fjárhæðir sem þar er kveðið á um hafa verið óbreyttar frá árinu 2012. Síðan þá hafa orðið breytingar á verðlagi og jafnframt hafa bætur ákvarðaðar í refsimálum þróast í samræmi við þær verðlagsbreytingar. Það er ágalli á gildandi löggjöf að þessar fjárhæðir þróast ekki í samræmi við verðlag. Þegar fjárhæðum var breytt síðast, í júní 2012, stóð launavísitalan (miðað við grunn frá 1989 samkvæmt vefsíðu Hagstofu Íslands) í 433,1 stigi en nú stendur hún í 855,6 stigum. Þá er ekki ósennilegt að hún kunni að hækka verulega í framtíðinni. Af framangreindum ástæðum er lagt til að fjárhæðir skv. 2. mgr. 7. gr. hækki.

Ástæða þykir til að ábyrgð á greiðslum ríkissjóðs á bótum fyrir miska skv. c-lið 1. gr. frumvarpsins verði hækkuð umfram hlutfallslega hækkun annarra liða. Sífellt kemur betur í ljós hve mikil áhrif afbrot hafa á líf og líðan brotaþola. Erfitt er að meta slík áhrif út frá læknisfræðilegum viðmiðum. Þótt líkamleg áhrif brots séu metin er erfiðara að meta andleg áhrif og þau geta oft komið fram eða aukist löngu eftir að brot er framið og þar til bætur eru dæmdar eða ákvarðaðar. Þá er óskandi að slík hækkun á ábyrgð greiðslu ríkissjóðs veiti dómstólum hvatningu til að ákvarða hærri bætur fyrir miska í alvarlegri málum en tíðkast hefur.

Einnig er lagt til að til frambúðar hækki fjárhæðir bóta skv. 2. mgr. 7. gr. laganna árlega í samræmi við breytingar á launavísitölu. Einnig skal lágmark ábyrgðar á bótakröfu hækka, sbr. 1. mgr. 7. gr., í samræmi við breytingar á launavísitölu. Eðlilegt er að breyting á fjárhæðum skuli fara fram um hver áramót og miðað verði við þróun launavísitölu árið þar á undan. Þar sem launavísitala kann að lækka ef efnahagur versnar skyndilega er lagt til að miðað verði við vísitölu neysluverðs ef hún hefur hækkað meira eða lækkað minna á gefnu ári en launavísitala.
Umhverfismat framkvæmda og áætlana Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 116

Greinargerð.

Mál þetta var áður flutt á 149., 150., 151. og 152. löggjafarþingi (42. mál) en náði ekki fram að ganga. Það er nú lagt fram aftur efnislega óbreytt.

Í gildandi lögum falla vatnsorkuver með uppsett rafafl 200 kW eða meira og stöðvar sem nýta vindafl til raforkuframleiðslu með uppsett rafafl 1 MW eða meira í flokk B í 1. viðauka. Skv. 1. mgr. 1. viðauka skal meta framkvæmdir sem falla undir B-flokk í hverju tilfelli fyrir sig og af því leiðir að ekki er skylt að framkvæma mat á umhverfisáhrifum við slíkar framkvæmdir.

Framkvæmdir við gerð og rekstur fallvatnsvirkjana og vindbúa kunna að hafa í för með sér veigamikil áhrif á lífríki og náttúru. Óánægja ríkir með núverandi fyrirkomulag þar sem virkjanir undir 10 MW rafafli hafa hlotið framkvæmdaleyfi án þess að umhverfismat hafi farið fram. Þá geta vindmyllur með 1 MW valdið ýmsum umhverfisröskunum. Því er lagt til að öll vatnsorkuver með uppsett rafafl 200 kW eða meira og stöðvar sem nýta vindafl til raforkuframleiðslu með uppsett rafafl 1 MW eða meira falli undir flokk A í 1. viðauka og framkvæmdaleyfi verði samkvæmt því ávallt háð mati á umhverfisáhrifum.
Almannatryggingar Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 117

Greinargerð.

Frumvarp þetta var áður lagt fram á 149., 150., 151. og 152. löggjafarþingi (55. mál). Það er nú lagt fram að nýju óbreytt. Umsagnir bárust um frumvarpið frá Öryrkjabandalagi Íslands á 150., 151. og 152. löggjafarþingi. Í umsögnum Öryrkjabandalagsins er lýst yfir stuðningi við frumvarpið þar sem markmið þess sé að girða fyrir mismunun á grundvelli búsetu.

Sífellt algengara er að lífeyrisþegar flytjist til útlanda. Í þeim tilvikum fá þeir gjarnan greiðslur frá Tryggingastofnun inn á erlenda bankareikninga. Slíkum fjármunafærslum milli landa fylgir talsvert meiri kostnaður en hefðbundnum millifærslum innan lands. Lífeyrisþegar sem búsettir eru erlendis og bera þann kostnað sem greiðslunum fylgir verða því fyrir skerðingu á réttindum á grundvelli búsetu sinnar. Með frumvarpinu er lagt til að Tryggingastofnun greiði þann kostnað sem hlýst vegna greiðslna opinberra réttinda svo að girt sé fyrir mismunun á grundvelli búsetu að þessu leyti. Þar að auki er Tryggingastofnun, sem stærri viðskiptavinur, í betri aðstöðu til þess að semja við viðskiptabanka um lægri kostnað á slíkum millifærslum.
Vextir og verðtrygging o.fl. Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 12

Greinargerð.

Frumvarp þetta var áður lagt fram á 152. löggjafarþingi (80. mál) og er nú lagt fram efnislega óbreytt að öðru leyti en því að dagsetningar gildistíma hafa verið uppfærðar.

Heimsfaraldur kórónuveiru hefur leitt til verulegs efnahagssamdráttar og síhækkandi verðbólgu , sem hefur enn aukist vegna stríðsreksturs rússneska hersins í Úkraínu. Þrátt fyrir möguleika á endurfjármögnun með óverðtryggðum lánum geta fjölmörg ekki breytt skuldum sínum þannig vegna íþyngjandi skilyrða eða kostnaðar. Þau sem greiða af verðtryggðum lánum eða húsaleigu eru berskjölduð gagnvart þessu ástandi. Nauðsynlegt er að vernda heimili landsins fyrir hörðustu áhrifum verðbólguskots.

Lagt er til að ákvæði til bráðabirgða verði sett í lög um vexti og verðtryggingu og húsaleigulög, sem kveða á um að verðtryggðar skuldbindingar neytenda skuli ekki taka breytingum til hækkunar á tímabilinu 1. janúar 2023 til 31. desember 2023. Að tímabilinu loknu taki slíkar skuldbindingar aftur breytingum með hefðbundnu sniði. Jafnframt miðist þær þá aðeins við breytingu á vísitölu neysluverðs frá næstliðnum mánuði. Að öðrum kosti yrði hætta á því að verðtryggðar skuldbindingar neytenda myndu stórhækka strax að tímabilinu loknu og að lánastofnanir og leigusalar myndu halda að sér höndum í nýjum samningum í þeirri von að fá að tímabilinu loknu fulla árshækkun vísitölu á skuldbindingar en það kæmi illa niður á neytendum sem ekki geta losnað undan þeim á tímabilinu.