arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Skipulag ferðamála Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 20

20. Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 117/1994, um skipulag ferðamála.

(Lagt fyrir Alþingi á 119. löggjafarþingi 1995.)

1. gr.

Við 12. gr. laganna bætist ný málsgrein, 5. mgr., sem orðast svo:

Ríkisborgarar þeirra ríkja sem hafa heimild til að starfrækja umboðssölu farmiða sam kvæmt milliríkjasamningum skulu undanþegnir skilyrði a-liðar 1. mgr. um heimilisfesti á Ís landi.

2. gr.

Lög þessi taka þegar gildi.

Athugasemdir við lagafrumvarp þetta.

Um 1. gr.

Frumvarp þetta er flutt vegna skuldbindinga í væntanlegum loftferðasamningi milli Íslands og Bandaríkja Norður-Ameríku. Undirbúningur samningsins er nú á lokastigi og verður hann undirritaður innan skamms. Samningurinn felur í sér margar mikilvægar breytingar frá núver andi loftferðasamningi ríkjanna, t.d. aukin flugréttindi, frelsi til leiguflugs og frelsi í ákvörðun far- og farmgjalda. Samningurinn hefur auk þess að geyma ákvæði sem lúta að viðskiptum um viðskiptafrelsi. M.a. hafa flugfélög beggja samningsaðila rétt til að opna skrifstofur sem selja farmiða með viðkomandi flugfélögum. Til að svo megi verða hér á landi er nauðsynlegt að breyta lögum um skipulag ferðamála á þann hátt sem hér er lagt til.

Samkvæmt 9. gr. laga nr. 117/1994, um skipulag ferðamála, þarf að fá leyfi samgönguráð herra til hvers konar umboðssölu farmiða, þar á meðal með flugvélum. Samkvæmt sömu lög um, 12. gr., þarf leyfishafi að eiga lögheimili hér á landi samfellt í a.m.k. eitt ár. Ríkisborgarar annarra ríkja EES eru undanþegnir þessu skilyrði. Hér er lagt til að bandarísk flugfélög fái sömu undanþágu og geti stofnað hér ferðaskrifstofu án þess að hafa átt lögheimili hér á landi áður. Að öðru leyti þarfnast greinin ekki skýringar.

Um 2. gr.

Greinin þarfnast ekki skýringar.

Fylgiskjal.

Fjármálaráðuneyti, fjárlagaskrifstofa:

Umsögn um frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 117/1994, um skipulag ferðamála.

Tilgangur frumvarpsins er að veita bandarískum flugfélögum undanþágu frá því að þurfa leyfi samgönguráðherra til hvers konar umboðssölu farmiða, þar á meðal með flugvélum. Þetta er gert í samræmi við undanþágur ríkisborgara annarra EES-ríkja. Ekki verður séð að frum varpið feli í sér kostnaðarauka fyrir ríkissjóð.
Útvarpslög Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 39

52. Frumvarp til laga um breytingu á útvarpslögum, nr. 68/1985, með síðari breytingum.

Frá menntamálanefnd.

1. gr.

Við 1. gr. laganna bætast tvær málsgreinar, svohljóðandi:

Læst útsending er hljóðvarps- eða sjónvarpsútsending ætluð almenningi þar sem hljóð- eða myndmerkjum hefur verið breytt í því skyni að veita einungis þeim aðgang að útsendingunni sem greitt hafa fyrir hana (áskrifendum).

Myndlykill er búnaður sem einum sér eða með öðrum búnaði er ætlað að veita aðgang að innihaldi læstrar útsendingar.

2. gr.

Á eftir 37. gr. laganna kemur ný grein, 37. gr. a, svohljóðandi:

Óheimilt er að framleiða, afhenda, leigja, setja upp eða gera við myndlykla í því skyni að veita einhverjum utan hóps áskrifenda aðgang að innihaldi læstrar útsendingar.

Óheimilt er að nota myndlykil til þess að taka á móti læstri útsendingu án þess að greiða áskriftargjaldið.

Brot gegn ákvæðum 1. mgr. varðar sektum eða varðhaldi allt að sex mánuðum. Tilraun til brots og hlutdeild í brotum er refsiverð samkvæmt ákvæðum III. kafla almennra hegningar laga.

Hluti og búnað, sem notaðir hafa verið við brot gegn ákvæðum 1. og 2. mgr., skal gera upp tæka, nema þeir séu eign aðila sem ekki er við brotið riðinn. Ávinning, sem aflað hefur verið með broti, skal gera upptækan.

Hið upptæka skal vera eign ríkissjóðs. Hafi einhver beðið tjón við brotið skal sá eiga for gang til andvirðis hins upptæka ef bætur fást ekki á annan hátt.

3. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Nefndin hefur haft til umfjöllunar frumvarp menntamálaráðherra um bann við gerð og notkun myndlykla til þess að fá aðgang að læstum útvarpssendingum án greiðslu áskriftar gjalds, 22. mál þingsins. Við athugun nefndarinnar kom í ljós að betur færi á því að ákvæði frumvarpsins væru felld inn í útvarpslög en að sett væru sérstök lög um málið. Ákvað nefndin því að velja þann kost að flytja sjálfstætt frumvarp um málið sem er efnislega samhljóða frum varpi menntamálaráðherra að öðru leyti en því að bætt er inn í 2. gr. frumvarpsins að auk til raunar til brots teljist hlutdeild í brotum jafnframt refsiverð samkvæmt ákvæðum III. kafla al mennra hegningarlaga. Um nánari skýringu vísast til greinargerðar með 22. máli á þskj. 22.
Einkaleyfi Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 40

62. Frumvarp til laga um breytingu á lögum um einkaleyfi, nr. 17/1991, sbr. lög nr. 67/1993.

(Lagt fyrir Alþingi á 119. löggjafarþingi 1995.)

1. gr.

2. mgr. 75. gr. laganna orðast svo:

Einkaleyfi fyrir lækningalyfjum er unnt að veita eftir 1. janúar 1996 á grundvelli umsókna sem lagðar eru inn eftir 1. janúar 1995. Nánar verður kveðið á um meðferð slíkra umsókna í reglugerð.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Athugasemdir við lagafrumvarp þetta.

Frumvarp þetta tekur til breytinga á einkaleyfalögum og er flutt í því skyni að tryggja að lögin séu í samræmi við samninginn um stofnun Alþjóðaviðskiptastofnunarinnar.

Lög um einkaleyfi, nr. 17/1991, tóku gildi 1. janúar 1992. Samkvæmt ákvæði 2. mgr. 75. gr. laganna var þó ekki unnt að fá einkaleyfi fyrir lækningalyfjum fyrr en að liðnum fimm árum frá gildistöku laganna.

Samkvæmt 27. gr. samningsins um hugverkarétt í viðskiptum, viðauki 1C við samninginn um stofnun Alþjóðaviðskiptastofnunarinnar, skulu aðildaríkin heimila veitingu einkaleyfa fyr ir lækningalyfjum. Frá gildistöku samningsins hafa aðildarríkin þó eins árs frest til að koma ákvæðum hans í framkvæmd. Samningur um hugverkarétt í viðskiptum tók gildi 1. janúar 1995. Af framansögðu leiðir að frá 1. janúar 1996 skal vera heimilt að veita einkaleyfi fyrir lækningalyfjum hér á landi.

Samkvæmt 8. mgr. 70. gr. samnings um hugverkarétt í viðskiptum skal aðildarríki, sem ekki veitir einkaleyfi á lækningalyfjum við gildistöku samningsins, tryggja að unnt sé að leggja inn umsóknir fyrir slíkum uppfinningum frá gildistöku samningsins. Því er ljóst að veita skal slíkum umsóknum viðtöku frá 1. janúar 1995 þótt ekki verði þær teknar til meðferðar fyrr en 1. janúar 1996.
Varnir gegn snjóflóðum og skriðuföllum Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 43

84. Frumvarp til laga um breytingar á lögum um Viðlagatryggingu Íslands, nr. 55/1992, með síðari breytingum, og lögum um varnir gegn snjóflóðum og skriðuföllum, nr. 28/1985, með síðari breytingum.

(Lagt fyrir Alþingi á 119. löggjafarþingi 1995.)

I. KAFLI

Um breytingu á lögum um Viðlagatryggingu Íslands, nr. 55/1992, með síðari breytingum.

1. gr.

1. málsl. ákvæðis til bráðabirgða, sbr. lög nr. 36/1995, verður svohljóðandi: Á árunum 1995–99, eða vegna fimm næstu iðgjaldaára, skal innheimta 20% álag á iðgjöld skv. 10. gr.

II. KAFLI

Um breytingu á lögum um varnir gegn snjóflóðum og skriðuföllum, nr. 28/1985, með síðari breytingum.

2. gr.

1. tölul. 10. gr. verður svohljóðandi: 5% af árlegum heildariðgjaldatekjum Viðlagatrygg ingar Íslands. Á árunum 1995–99, eða vegna fimm næstu iðgjaldaára, verða þær þó 20% aukaálag á iðgjöld viðlagatrygginga samkvæmt bráðabirgðaákvæði í lögum um Viðlagatryggingu Íslands, nr. 55/1992, með síðari breytingum, og 35% af árlegum heildariðgjaldatekjum Við lagatryggingar Íslands.

III. KAFLI

Gildistaka.

3. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Athugasemdir við lagafrumvarp þetta.

Ljóst er að hörmungunum í Súðavík mun fylgja mun meiri kostnaður en ráð var fyrir gert er ákveðið var að leggja 10% álag á iðgjöld vegna viðlagatryggingar með lögum nr. 36/1995. Að auki hefur víðar orðið tjón þennan vetur eins og öllum er í fersku minni.

Því er talið nauðsynlegt, til þess að mæta þessum aukna kostnaði, að leggja til við Alþingi að breytt verði lögum um Viðlagatryggingu Íslands og lögum um varnir gegn snjóflóðum og skriðuföllum á þann veg að næstu fimm árin verði lagt álag á viðlagatryggingariðgjald sem nemur 20%, auk þess sem hlutur Viðlagatryggingar Íslands í ofanflóðasjóði verði aukinn úr 5% af heildariðgjaldatekjum í 35%.

Er gert ráð fyrir að fyrirkomulag verði með þeim hætti að næst þegar innheimt verður sam kvæmt nýjum vátryggingasamningum, sem eru andlag iðgjalda viðlagatryggingar, eða eldri samningar koma til endurnýjunar, verði álag jafnframt lagt á. Standi iðgjaldaauki vegna álags ins í fimm iðgjaldaár. Er vonast til að þessar auknu álögur komi til með að skila rúmum 500 milljónum króna á næstu fimm árum.

Til þess að efla snjóflóðavarnir og minnka þannig líkur á því að greiða þurfi tjónabætur síðar vegna snjóflóða er ekki talið óeðlilegt að hlutur ofanflóðasjóðs í heildariðgjaldatekjum Viðlagatryggingar Íslands sé aukinn eins og gert er ráð fyrir í frumvarpinu. Miðað við núver andi heildariðgjaldatekjur Viðlagatryggingar Íslands er þannig gert ráð fyrir að hlutur ofan flóðasjóðs í þeim verði um 177 milljónir króna á ári eða sem nemur 885 milljónum króna á næstu fimm árum.

Þannig er alls gert ráð fyrir að ofanflóðasjóður hafi til ráðstöfunar á næstu fimm árum um 1.400 milljónir króna miðað við að bein framlög úr ríkissjóði haldist óbreytt.
Tekjuskattur og eignarskattur Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 45

88. Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 147/1994, um breytingu á lögum nr. 75/1981, um tekjuskatt og eign arskatt, með síðari breytingum.

Frá efnahags- og viðskiptanefnd.

1. gr.

5. gr. laganna orðast svo:

1. tölul. 52. gr. laganna orðast svo: Gjafir, þó ekki tækifærisgjafir í fríðu til starfsmanna eða viðskiptavina þegar verðmæti þeirra er ekki meira en gerist um slíkar gjafir almennt.

2. gr.

Eftirtaldar breytingar verða á 17. gr. laganna:

a.

Í stað „a-, b-, c-, f-, g-, h-, i- og j-liðar 7. gr.“ í 3. málsl. 1. mgr. kemur: a-, b-, c-, e-, f-, g-, h-, i- og j-liðar 7. gr.

b.

Í stað „d- og e-liðar 7. gr.“ í lokamálslið 1. mgr. kemur: d-liðar 7. gr.

3. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Frumvarp þetta er flutt til þess að leiðrétta villur sem vegna mistaka urðu til við breytingar á lögum nr. 75/1981, um tekjuskatt og eignarskatt, er lögfestar voru á 118. löggjafarþingi.

Annars vegar er tekin út komma á eftir orðunum „í fríðu“ í 5. gr. laga nr. 147/1994, um breytingu á lögum um tekjuskatt og eignarskatt, sem slæddist inn í þingskjal eftir 2. umr. sem samþykkt var við atkvæðagreiðslu við 3. umr. málsins en var ekki í upphaflegu frumvarpi, en nefndin gerði engar breytingar á greininni.

Hins vegar er um að ræða breytingu á vaxtabótaákvæði laga nr. 75/1981, um tekjuskatt og eignarskatt. Á 118. löggjafarþingi voru tvívegis samþykktar breytingar á því ákvæði. Með lög um nr. 147/1994 felldi Alþingi ákvæði um húsnæðissamvinnufélög brott úr ákvæðinu og skap aði þannig grundvöll fyrir aðgangi búseturétthafa að húsaleigubótakerfinu þar sem rétthafar vaxtabóta geta ekki jafnframt verið rétthafar húsaleigubóta. Sú breyting kemur ekki til fram kvæmda fyrr en við álagningu skatta árið 1996 á tekjur ársins 1995. Þessi breyting tók þó ekki á vanda þeirra búseturétthafa sem eru í almenna kaupleigukerfinu. Því var með lögum nr. 30/1995, um breyting á lögum um tekjuskatt og eignarskatt, bætt inn í umrætt ákvæði texta um að þessir aðilar ættu rétt á vaxtabótum að vissum skilyrðum uppfylltum. Þeirri breytingu var ætlað að taka gildi við ákvörðun bóta á árinu 1995. Við breytinguna láðist samt að taka tillit til þess að framangreindar breytingar með lögum nr. 147/1994 koma ekki til framkvæmda fyrr en við álagningu skatta á næsta ári. Það ákvæði kemur því að óbreyttu í veg fyrir að þessi síðasta breyting komist til framkvæmda. Því er hér lagt til að þessu verði breytt í þá veru sem ætlunin var.
Verslun ríkisins með áfengi, tóbak og lyf Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 3

91. Frumvarp til laga um breyting á lögum nr. 63/1969, um verslun ríkisins með áfengi, tóbak og lyf, með síðari breytingum.

(Eftir 2. umr., 14. júní.)

1. gr.

Eftirfarandi breytingar verða á 1. gr. laganna:

a .

1. mgr. orðast svo:

Innflutningur til landsins á vínanda og áfengi, sem í er meira en 2,25% af vínanda að rúmmáli, fer eftir ákvæðum áfengislaga.

b .

2. mgr. orðast svo:

Ríkisstjórninni einni er heimilt að flytja inn frá útlöndum tóbak, hvort heldur er unnið eða óunnið og til hvers sem það er ætlað.

2. gr.

Eftirfarandi breytingar verða á 2. gr. laganna:

a .

1. mgr. orðast svo:

Áfengis- og tóbaksverslun ríkisins annast innflutning og innkaup á vínanda, áfengi og tóbaki samkvæmt lögum þessum og dreifingu þessara vara undir yfirstjórn fjármálaráð herra. Þess skal gætt að jafnræði gildi gagnvart öllum birgjum.

b .

2. mgr. orðast svo:

Áfengis- og tóbaksverslun ríkisins skal einni heimil starfræksla tóbaksgerðar.

c .

3. mgr. orðast svo:

Fjármálaráðherra veitir leyfi til innflutnings og heildsölu á áfengi, svo og til fram leiðslu áfengra drykkja, enda sé slík framleiðsla, sala eða innflutningur ætluð til sölu samkvæmt ákvæðum áfengislaga. Leyfi til heildsölu á áfengi má veita innflytjanda áfeng is, svo og öðrum þeim sem hyggjast endurselja áfengi frá framleiðanda eða innflytjanda.

d .

4. mgr. orðast svo:

Fjármálaráðherra er heimilt að setja skilyrði fyrir því að leyfi sé veitt til framleiðslu áfengis og kveða á um eftirlit.

e .

Við greinina bætist ný málsgrein sem orðast svo:

Ráðherra setur með reglugerð nánari reglur um veitingu leyfis skv. 3. mgr. Skal þar m.a. kveðið á um skilyrði fyrir leyfisveitingu, gildistíma leyfis, afturköllun þess, um auð kenni á áfengi sem látið er af hendi og eftirlit með starfsemi leyfishafa.

3. gr.

Á eftir 1. málsl. 3. gr. laganna kemur nýr málsliður svohljóðandi: Verð í smásöluverslunum Áfengis- og tóbaksverslunar ríkisins á hverri vöru fyrir sig skal vera það sama hvar sem er á landinu.

4. gr.

Við 4. gr. laganna bætist ný málsgrein, 2. mgr., svohljóðandi:

Áfengis- og tóbaksverslun ríkisins skal starfa í tveimur deildum er séu aðgreindar rekstrar lega og fjárhagslega. Skal önnur deildin hafa með höndum innflutning og heildsölu áfengis en hin skal annast smásölu áfengis. Fjármálaráðherra skal skipa Áfengis- og tóbaksverslun rík isins stjórn og setja með reglugerð nánari ákvæði um skipulag hennar.

5. gr.

1. málsl. 5. gr. laganna orðast svo: Áfengis- og tóbaksverslun ríkisins selur áfengi innan lands, sbr. 11. gr. áfengislaga.

6. gr.

7. gr. laganna fellur brott.

7. gr.

8. gr. laganna orðast svo:

Leggja skal hald á vörur þær sem lög þessi taka til og inn eru fluttar eða framleiddar í heimildarleysi. Innfluttar vörur skulu afhentar Áfengis- og tóbaksverslun ríkisins til ráðstöfun ar.

8. gr.

Heiti laganna verður: Lög um verslun með áfengi og tóbak.

9. gr.

Lög þessi öðlast gildi 1. ágúst 1995.
Lyfjalög Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 21

135. Frumvarp til laga um breytingu á lyfjalögum, nr. 93/1994, með síðari breytingum.

(Eftir 2. umr., 30. okt.)

1. gr.

Eftirfarandi breytingar verða á 4. gr. laganna:

Í stað orðanna „Umsögn til ráðherra um umsóknir um markaðsleyfi“ í 2. tölul. 3. mgr. kemur: Útgáfu markaðsleyfa.

Í stað orðanna „Umsögn til ráðherra um umsóknir“ í 3. tölul. 3. mgr. kemur: Afgreiðslu umsókna.

Í stað orðanna „Umsögn til ráðherra um leyfi“ í 4. tölul. 3. mgr. kemur: Útgáfu leyfa.

Við bætist ný málsgrein, er verður 4. mgr., svohljóðandi:

Ákvarðanir lyfjanefndar ríkisins má kæra til heilbrigðis- og tryggingamálaráðuneytis samkvæmt ákvæðum stjórnsýslulaga.

2. gr.

Í stað orðanna „gefur heilbrigðis- og tryggingamálaráðuneytið út“ í fyrri málslið 10. gr. laganna kemur: annast heilbrigðis- og tryggingamálaráðuneytið útgáfu á.

3. gr.

Í stað orðanna „1. nóvember 1995“ í 4. málsl. 2. mgr. 45. gr. laganna, sbr. 1. gr. laga nr. 112/1994, sbr. 1. gr. laga nr. 122/1994, kemur: 15. mars 1996.

4. gr.

Eftirfarandi breytingar verða á ákvæði til bráðabirgða í lögunum:

Í stað orðanna „1. júní 1995“ í 2. og 3. málsl. 2. tölul. kemur: 15. mars 1996.

Í stað orðanna „1. nóvember 1995“ í 3. tölul. kemur: 15. mars 1996.

5. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.
Skattskylda innlánsstofnana Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 135

161. Frumvarp til laga um breyting á lögum nr. 48/1992, um breyting á lögum nr. 65/1982, um skattskyldu innlánsstofnana, með síðari breytingum.

(Lagt fyrir Alþingi á 120. löggjafarþingi 1995.)

1. gr.

10. gr. laganna orðast svo:

Ákvæði laga þessara skulu þó ekki koma til framkvæmda um Iðnþróunarsjóð fyrr en við álagningu 1996 vegna tekna frá og með 9. mars 1995 til 31. desember 1995 og eigna í lok þess árs.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi. Frá sama tíma skulu falla niður tekjuskattur, eignarskattur og sérstakur eignarskattur sem lagður var á Iðnþróunarsjóð á árinu 1995 vegna tekna ársins 1994 og eigna í lok þess árs. Við ákvörðun á fyrirframgreiðslu þinggjalda Iðnþróunarsjóðs á árinu 1996 skal miða við 80% þeirra þinggjalda sem voru álögð á árinu 1995.

Athugasemdir við lagafrumvarp þetta.

Í frumvarpi þessu eru lagðar til breytingar á lögum nr. 48/1992, að því er varðar skattskyldu Iðnþróunarsjóðs. Með lögum þessum voru gerðar breytingar á lögum nr. 65/1982 þannig að opinberir fjárfestingarlánasjóðir voru gerðir skattskyldir. Sérákvæði var þó sett í bráðabirgðaákvæði sem gerði ráð fyrir að Iðnþróunarsjóður yrði ekki skattlagður fyrr en við álagningu ársins 1995. Var sú ráðstöfun byggð á því að fyrirheit höfðu verið gefin til annarra Norðurlandanna sem voru eignaraðilar að sjóðnum um að ekki yrði af skattlagningu hans fyrr en sjóðurinn yrði að fullu kominn í eigu íslenskra aðila sem skyldi verða þegar stofnfé hinna Norðurlandanna hefði verið að fullu endurgreitt. Þessi eignayfirfærsla varð ekki fyrr en 9. mars 1995 og var sjóðurinn gerður upp miðað við 8. mars 1995.

Með hliðsjón af þessu þykir eðlilegt með vísan til þeirra forsendna sem lágu að baki frestun skattskyldu Iðnþróunarsjóðs að ákvæðum laganna verði breytt á þann veg að skattskylda sjóðsins taki ekki gildi fyrr en við það tímamark er sjóðurinn varð að fullu í eigu íslenska ríkisins. Eru í frumvarpinu lagðar til breytingar á lögum til samræmis við þetta.

Athugasemdir við einstakar greinar frumvarpsins.

Um 1. gr.

Um athugasemdir vísast til almennra athugasemda.

Um 2. gr.

Gert er ráð fyrir að lögin öðlist þegar gildi. Í ákvæðinu er jafnframt kveðið á um að felld verði niður þau gjöld sem lögð hafa verið á Iðnþróunarsjóð á grundvelli laga nr. 65/1982, um skattskyldu lánastofnana, með síðari breytingum. Eðlilegt þykir að sérstaklega sé kveðið á um fyrirframgreiðslu upp í væntanlega álagningu þinggjalda ársins 1996. Er þar tekið tillit til þess að skattskyldan tekur ekki gildi fyrr en frá og með 9. mars 1995.
Staðgreiðsla opinberra gjalda Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 136

162. Frumvarp til laga um breyting á lögum nr. 45/1987, um staðgreiðslu opinberra gjalda, með síðari breytingum.

(Lagt fyrir Alþingi á 120. löggjafarþingi 1995.)

1. gr.

Síðari málsliður 6. mgr. 28. gr. laganna fellur brott.

2. gr.

2. mgr. 34. gr. laganna orðast svo:

Að móttekinni álagningarskrá skv. 1. mgr. skal ríkisskattstjóri ákveða greiðslustöðu hvers gjaldanda með samanburði á álagningarskrá og skrá um staðgreiðslu á staðgreiðsluárinu, að teknu tilliti til álags skv. 121. gr. laga nr. 75/1981, um tekjuskatt og eignarskatt, með síðari breytingum.

3. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Athugasemdir við lagafrumvarp þetta.

Frumvarp þetta er samið í framhaldi af áliti umboðsmanns Alþingis, í máli nr. 877/1993, þar sem umboðsmaður vekur athygli Alþingis og fjármálaráðherra á ákvæðum 6. mgr. 28. gr. laga nr. 45/1987, um staðgreiðslu opinberra gjalda, sem kveður á um málskot til ríkisskattstjóra vegna álagsbeitingar á vanskilafé. Umboðsmaður telur nauðsynlegt að tekið verði til athugunar hvort ekki sé rétt að fela yfirskattanefnd með ótvíræðum hætti að fjalla um niðurfellingu álags skv. 6. mgr. 28. gr. laga nr. 45/1987, um staðgreiðslu opinberra gjalda.

Með hliðsjón af áliti umboðsmanns Alþingis er lagt til að ákvæði síðari málsliðar 6. mgr. 28. gr. laga nr. 45/1987, um staðgreiðslu opinberra gjalda, falli brott úr lögunum. Með því verður úrskurður skattstjóra um álag í staðgreiðslu kæranlegur til yfirskattanefndar og er það í samræmi við valdsvið sem nefndinni er afmarkað í lögum, sbr. 2. gr. laga nr. 30/1992, um yfirskattanefnd, en þar er sérstaklega tekið fram að valdsvið yfirskattanefndar nái til ákvörðunar skatta og gjalda samkvæmt lögum um staðgreiðslu opinberra gjalda.

Þá eru í frumvarpinu lagðar til breytingar á 34. gr. með hliðsjón af breytingum sem lagðar eru til í frumvarpi til laga um breyting á lögum nr. 75/1981, um tekjuskatt og eignarskatt, með síðari breytingum. Breytingin felst í því að lagt er til að í stað verðbóta á mismun álagningar og staðgreiðslu komi 2,5% álag.
Stjórnarskipunarlög Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 146

173. Frumvarp til stjórnarskipunarlaga um breyting á stjórnarskrá lýðveldisins Íslands, nr. 33/1944, með síðari breytingum.

Flm.: Siv Friðleifsdóttir.

1. gr.

51. gr. stjórnarskrárinnar orðast svo:

Ráðherrar mega ekki eiga sæti á Alþingi. Þó eiga þeir rétt á að taka þátt í umræðum eins oft og þeir vilja og svara fyrirspurnum, en gæta verða þeir þingskapa.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Íslenskt réttarríki byggist á hugmyndum franskra umbótasinna á 18. öld um greiningu ríkisvaldsins í þrjá þætti, löggjafarvald, framkvæmdarvald og dómsvald, sbr. 2. gr. stjórnarskrárinnar. Hugsunin með slíkri skiptingu var að hver valdhafi um sig takmarkaði vald hins, en hver hluti ríkisvaldsins fyrir sig átti þó að vera sem sjálfstæðastur. Þó að stjórnarskrá okkar byggist á þessum hugmyndum gerir hún samt ráð fyrir að ráðherrar geti jafnframt verið alþingismenn. Aðskilnaður löggjafarvalds og framkvæmdarvalds er því í raun ekki eins mikill og 2. gr. stjórnarskrárinnar áskilur.

Sagt er að stærsti hluti hinnar eiginlegu vinnu við þingmál fari fram í þingnefndum. Sú hefð hefur hins vegar skapast að ráðherrar eiga ekki sæti í nefndum þingsins. Núverandi fyrirkomulag leiðir því til þess að um sjötti hluti þingheims er ekki nema að litlu leyti virkur í þingstarfinu. Með þessu frumvarpi til stjórnarskipunarlaga er lagt til að ráðherrar geti ekki átt sæti á þingi þann tíma er þeir gegna ráðherradómi. Jafnhliða þeirri breytingu, sem frumvarpið mælir fyrir um, telur flutningsmaður rétt að skoða hvort ástæða sé til að fækka þingmönnum. Gert er ráð fyrir að framkvæmdin verði sú að um leið og forseti hefur skipað alþingismann ráðherra taki varamaður sæti ráðherrans á þingi. Ráðherra á hins vegar rétt á þingsæti sínu aftur jafnskjótt og hann lætur af ráðherradómi ef þing hefur ekki verið rofið og boðað til nýrra kosninga. Með þessu móti munu allir sem sæti eiga á Alþingi hverju sinni geta sinnt þeim skyldum sem á þeim hvíla. Hins vegar er áfram gert ráð fyrir að ráðherrar geti tekið þátt í umræðum á þingi og svarað fyrirspurnum samkvæmt nánari reglum sem settar yrðu þar um í þingsköpum. Sú breyting á stjórnarskránni, sem hér er lögð til, á sér hliðstæðu bæði í Noregi og Svíþjóð þar sem slíkt fyrirkomulag þykir hafa gefist mjög vel.

Breytingar á stjórnarskránni eru ávallt vandmeðfarin mál. Flutningsmaður þessa frumvarps gerir ekki ráð fyrir að þær breytingar, sem hér eru lagðar til, verði samþykktar á þessu þingi. Það er samt löngu kominn tími til að þetta mál sé rætt af alvöru af þingmönnum sjálfum.