Sveitarstjórnarlög Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 118

130. Frumvarp til laga um breytingu á sveitarstjórnarlögum, nr. 8/1986, með síðari breytingum.

(Lagt fyrir Alþingi á 120. löggjafarþingi 1995.)

1. gr.

Við lögin bætist nýtt ákvæði til bráðabirgða er orðast svo:

Sléttuhreppur í Norður-Ísafjarðarsýslu skal sameinaður Ísafjarðarkaupstað.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Athugasemdir við lagafrumvarp þetta.

Sléttuhreppur í Norður-Ísafjarðarsýslu er eina sveitarfélagið á Íslandi sem er í eyði, þ.e. þar eru engir íbúar. Sléttuhreppur fór í eyði á sjötta áratugnum eins og Grunnavíkurhreppur, en Grunnavíkurhreppur var sameinaður Snæfjallahreppi árið 1963 samkvæmt heimild í þágildandi sveitarstjórnarlögum, nr. 58/1961.

Í Sléttuhreppi er friðland og svæði á náttúruminjaskrá og einnig eru þar hús sem notuð eru sem sumarbústaðir. Jafnframt hefur komið fram hjá embætti skipulagsstjóra ríkisins að nokkrir landeigendur í Sléttuhreppi hyggja á byggingu fleiri sumarbústaða.

Enginn íbúi er í Sléttuhreppi og þar af leiðandi engin sveitarstjórn. Af þeim sökum hafa skapast ýmis vandamál er varða stjórnsýslulega meðferð mála á svæðinu, m.a. varðandi umsóknir um byggingarleyfi.

Í sveitarstjórnarlögum, nr. 8/1986, með síðari breytingum, er ekki gert ráð fyrir úrræðum varðandi sameiningu sveitarfélags við annað eða önnur sveitarfélög ef sveitarfélag hefur enga íbúa. Af þeim sökum hefur félagsmálaráðuneytið ekki haft augljósar lagaheimildir til að leysa framangreint mál eftir venjulegu sameiningarferli samkvæmt gildandi sveitarstjórnarlögum.

Nú er að störfum samstarfsnefnd um sameiningu Ísafjarðarkaupstaðar, Þingeyrarhrepps, Mosvallahrepps, Mýrahrepps, Flateyrarhrepps og Suðureyrarhrepps. Samkvæmt upplýsingum frá samstarfsnefndinni eru miklar líkur á að samkomulag náist um sameiningu þessara sveitarfélaga í kjölfar þeirra stórfelldu samgöngubóta sem fyrirsjáanlegar eru með tilkomu jarðganganna.

Á árinu 1994 var gengið frá sameiningu Snæfjallahrepps við Ísafjarðarkaupstað en fyrir sameininguna voru aðeins þrír bæir í byggð í Snæfjallahreppi. Var sú sameining staðfest m.a. vegna þess að íbúarnir óskuðu eindregið eftir henni.

Vegna sameiningar þessarar eru Ísafjarðarkaupstaður og Sléttuhreppur samliggjandi og allt bendir til þess að í Sléttuhreppi og fyrrum Snæfjallahreppi verði í framtíðinni mjög vinsælt útivistar- og ferðamannasvæði. Mjög mikilvægt er að þetta svæði tengist stjórnskipulega Ísafjarðarkaupstað þannig að tryggt sé að við nýtingu þess verði hafðir í huga sameiginlegir hagsmunir byggðanna á norðanverðum Vestfjörðum.

Jafnframt skal þess getið að nú liggja fyrir tillögur hjá Skipulagi ríkisins um stefnumörkun í skipulags- og byggingarmálum Sléttuhrepps og fyrrum Grunnavíkur- og Snæfjallahreppa 1995–2015.

Athugasemdir við einstakar greinar frumvarpsins.

Um 1. gr.

Hér er kveðið á um að Sléttuhreppur skuli sameinaður Ísafjarðarkaupstað. Bæjarstjórn Ísafjarðarkaupstaðar hefur lýst yfir stuðningi við þá tillögu að sameina þessi tvö sveitarfélög. Landeigendafélag Sléttu- og Grunnavíkurhrepps hefur einnig fjallað um málið. Á aðalfundi félagsins sl. vor var samþykkt með 2/3 atkvæða að styðja sameiningu sveitarfélaganna og veita stjórn félagsins umboð til að ganga til viðræðna við bæjarstjórn Ísafjarðarkaupstaðar um málefni svæðisins.

Gert er ráð fyrir að félagsmálaráðuneytið auglýsi sameininguna í samræmi við ákvæði 112. gr. sveitarstjórnarlaga.

Að öðru leyti er vísað til almennra athugasemda hér að framan.

Um 2. gr.

Greinin þarfnast ekki skýringa.

Fylgiskjal.

Fjármálaráðuneyti, fjárlagaskrifstofa:

Umsögn um frumvarp til laga um breytingu á sveitarstjórnarlögum, nr. 8/1986, með síðari breytingum.

Efni frumvarpsins er að bæta inn í ákvæði til bráðabirgða í sveitarstjórnarlög nr. 8/1986 ákvæði um að Sléttuhreppur í Norður-Ísafjarðarsýslu skuli sameinaður Ísafjarðarkaupstað.

Ástæðan fyrir lagasetningunni er sú að þar sem engir íbúar eru í Sléttuhreppi og sveitarfélagið þar með í eyði er ekki unnt að sameina það öðru sveitarfélagi með venjulegum hætti en í sveitarstjórnarlögum eru ekki ákvæði sem taka á tilviki sem þessu. Í athugasemdum við frumvarpið er getið um nauðsyn þess að tengja þetta svæði stjórnskipulega Ísafjarðarkaupstað þannig að tryggt sé að við nýtingu þess verði hafðir í huga sameiginlegir hagsmunir byggðanna á norðanverðum Vestfjörðum. Frá sjónarmiði skipulagsmála er bent á að nokkrir landeigendur í Sléttuhreppi hafi reist sér sumarbústaði á svæðinu og reikna má með að fleiri hyggi á það sama.

Í 107. gr. laga nr. 8/1986 eru ákvæði um hvernig farið skuli með sameiningu sveitarfélaga, en gert er ráð fyrir að samstarfsnefnd þeirra sveitarfélaga sem ætla að sameinast skuli vinna að málinu og kostnaður við nefndarstörfin greiðist úr ríkissjóði. Þar sem af augljósum ástæðum verður ekki skipuð slík nefnd í þessu tilfelli verður ekki um annan kostnað úr ríkissjóði að ræða en kostnað við að auglýsa opinberlega sameininguna eftir að lögin hafa verið staðfest verði frumvarpið samþykkt á Alþingi.