Starfskjör launþega og skyldutrygging lífeyrisréttinda Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 548

1038. Frumvarp til laga um breyting á lögum nr. 55/1980, um starfskjör launþega og skyldutryggingu lífeyrisréttinda, og lögum nr. 49/1974, um Lífeyrissjóð sjómanna.

(Lagt fyrir Alþingi á 115. löggjafarþingi 1991–92.)

1. gr.

Í stað 2. málsl. 1. mgr. 5. gr. laga nr. 55/1980 komi: Þó má ákveða í reglugerð endurgreiðslur til erlendra ríkisborgara sem flytja úr landi, enda sé slíkt ekki óheimilt samkvæmt milliríkjasamningum sem Ísland er aðili að. Sé það gert skal tilgreint til hvaða ríkisborgara bann við endurgreiðslum tekur. Þá er heimilt að ákveða í reglugerð endurgreiðslur á þeim iðgjöldum sem menn greiða til lífeyrissjóða eftir að þeir hafa náð 75 ára aldri, svo og þeim hluta iðgjalda sem kann að fara fram úr því sem skylt er að greiða samkvæmt lögum eða kjarasamningum.

2. gr.

Í stað 2. málsl. 1. mgr. 18. gr. laga nr. 49/1974 komi: Þó má ákveða í reglugerð endurgreiðslur til erlendra ríkisborgara sem flytja úr landi, enda sé slíkt ekki óheimilt samkvæmt milliríkjasamningum sem Ísland er aðili að. Sé það gert skal tilgreint til hvaða ríkisborgara bann við endurgreiðslum tekur. Þá er heimilt að ákveða í reglugerð endurgreiðslur á þeim iðgjöldum sem menn greiða til lífeyrissjóðsins eftir að þeir hafa náð 75 ára aldri, svo og þeim hluta iðgjalda sem kann að fara fram úr því sem skylt er að greiða samkvæmt lögum eða kjarasamningum.

3. gr.

Lög þessi öðlast gildi um leið og samningurinn um Evrópska efnahagssvæðið öðlast gildi að því er Ísland varðar.

Athugasemdir við lagafrumvarp þetta.

Með frumvarpi þessu er stefnt að því að íslensk löggjöf, er fjallar um starfsemi lífeyrissjóða, brjóti ekki í bága við almannatryggingareglur þær sem gilda munu á hinu Evrópska efnahagssvæði.

Samkvæmt VI. viðauka samningsins um Evrópska efnahagssvæðið er gert ráð fyrir því að reglugerð EB nr. 1408/71 gildi á hinu Evrópska efnahagssvæði. Samkvæmt 10. gr. reglugerðarinnar ber að líta svo á að þegar endurgreiðsla iðgjalda er háð því skilyrði að sjóðfélagi heyri ekki lengur undir skyldutryggingu samkvæmt löggjöf samningsríkis telst þessu skilyrði ekki fullnægt á meðan hann heyrir undir skyldutryggingu launþega samkvæmt löggjöf annars samningsríkis. Það ber þannig að líta á hið Evrópska efnahagssvæði sem eina heild og þó svo að hlutaðeigandi flytjist milli landa á það ekki að leiða til þess að hann fái iðgjöld þau, sem hann hefur greitt í lífeyrissjóð, endurgreidd enda mundi sjóðfélaginn síðar eignast rétt til lífeyris úr viðkomandi lífeyrissjóði með sömu reglum og íslenskir sjóðfélagar.

Í samræmdri reglugerð Sambands almennra lífeyrissjóða er ekki heimild til að endurgreiða erlendum ríkisborgurum, er flytjast af landi brott, greidd iðgjöld. Hins vegar er slík heimild í reglugerðum nokkurra sjóða innan Landssambands lífeyrissjóða, t.d. í reglugerð Lífeyrissjóða verslunarmanna.

Um 1. og 2. gr.

Ákvæði þessi eru efnislega óbreytt frá núgildandi lagaákvæðum nema hvað lagt er til að ólögmætt verði að endurgreiða iðgjöld ef það telst bannað samkvæmt milliríkjasamningum sem Ísland er aðili að. Ákvæðin munu hafa almennt gildi þannig að þau geta ekki aðeins tekið til ríkisborgara þeirra landa sem tilheyra hinu Evrópska efnahagssvæði heldur einnig ríkisborgara annarra landa sem Ísland hefur eða mun hugsanlega síðar gera milliríkjasamninga við.

Um 3. gr.

Greinin þarfnast ekki skýringa.