arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þingsköp Alþingis Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 57

Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 55/1991, um þingsköp Alþingis, með síðari breytingum (þingseta ráðherra).

Flm.: Valgerður Bjarnadóttir, Birgitta Jónsdóttir, Guðmundur Steingrímsson,

Helgi Hjörvar, Óttarr Proppé, Sigríður Ingibjörg Ingadóttir,

Willum Þór Þórsson, Össur Skarphéðinsson .

1. gr.

Á eftir 2. mgr. 65. gr. laganna kemur ný málsgrein, svohljóðandi:

Þingmaður getur, meðan hann gegnir ráðherraembætti, ákveðið að sitja á Alþingi einungis samkvæmt embættisstöðu sinni sem ráðherra, sbr. 51. gr. stjórnarskrárinnar, og tekur varamaður hans þá sæti á Alþingi. Tilkynnir ráðherra forseta ákvörðun sína með bréfi sem forseti kynnir þinginu. Varaþingmaður, sem tekur sæti á Alþingi samkvæmt þessari málsgrein, nýtur allra sömu réttinda meðan hann situr á Alþingi og þeir alþingismenn sem eiga þar fast sæti. Varaþingmaðurinn hverfur af þingi þegar kjörtímabilið rennur út eða áður, við þingrof eða þegar ráðherranum hefur verið veitt lausn frá embætti.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Frumvarp þetta er nú flutt í sjöunda sinn.

Með frumvarpinu er ráðherra sem jafnframt er kjörinn alþingismaður gert kleift, ef hann telur ástæðu til, að ákveða að varamaður hans taki sæti á Alþingi meðan hann gegnir ráðherraembætti. Eftir sem áður mun ráðherra sitja á þingi í krafti embættisstöðu sinnar skv. 51. gr. stjórnarskrárinnar. Nýti hann sér þennan möguleika yrði honum heimilt að taka þátt í umræðum á Alþingi en ætti ekki atkvæðisrétt. Varamaður hans hefði hins vegar öll réttindi alþingismanns og bæri sömu skyldur. Hann væri m.a. kjörgengur í nefndir Alþingis eins og aðalmaður ólíkt varaþingmönnum sem taka sæti í forföllum aðalmanns, sbr. 2. mgr. 17. gr. þingskapa.

Í 2. gr. stjórnarskrárinnar er kveðið á um þrískiptingu valdsins í löggjafarvald, framkvæmdarvald og dómsvald. Skilin á milli löggjafarvaldsins og framkvæmdarvaldsins eru hins vegar óljós þar sem þingmenn sem taka við ráðherraembætti halda áfram þingmennsku og atkvæðisrétti sínum á þingi, jafnvel þótt þeir eigi yfirleitt ekki sæti í þingnefndum.

Það er álit flutningsmanna að skýrari aðskilnaður löggjafarvaldsins og framkvæmdarvaldsins muni styðja við vandaðri vinnubrögð við löggjafarstörfin. Þetta á ekki einungis við um störf framkvæmdarvaldsins sem er ábyrgt fyrir flestum frumvörpum sem lögð eru fram á Alþingi, heldur einnig um störf löggjafans. Frumkvæði þingmanna að lagasetningu yrði líklega meira við skýrari aðgreiningu frá framkvæmdarvaldinu.

Þó að ráðherra ákveði að varamaður taki sæti hans á Alþingi heldur hann sömu kjörum og aðrir ráðherrar, sbr. 5. gr. laga um þingfararkaup alþingismanna og þingfararkostnað, nr. 88/1995. Verði frumvarpið að lögum leiðir ákvörðun ráðherra um að varaþingmaður taki sæti hans á Alþingi því til aukinna útgjalda sem nemur þingfararkaupi og öðrum greiðslum til varaþingmannsins.
Ábyrgð skuldabréfa vegna nýrrar starfsemi Íslenskrar erfðagreiningar Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 421

Frumvarp til laga um brottfall laga nr. 87/2002, um heimild til handa ráðherra, f.h. ríkissjóðs, til að ábyrgjast skuldabréf vegna fjármögnunar nýrrar starfsemi Íslenskrar erfðagreiningar ehf.

Flm.: Sigríður Á. Andersen.

1. gr.

Lög nr. 87/2002, um heimild til handa ráðherra, f.h. ríkissjóðs, til að ábyrgjast skuldabréf vegna fjármögnunar nýrrar starfsemi Íslenskrar erfðagreiningar ehf., falla brott.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Ríkisábyrgðir á skuldbindingum einkafyrirtækja fela sér mikla áhættu fyrir ríkissjóð, þeim mun meiri sem fjárhæð ábyrgðarinnar er hærri. Ábyrgðir af þessu tagi eru ríkisstyrkur sem veittur er með ógagnsæjum hætti. Ríkisstyrkir til einkafyrirtækja raska samkeppni fyrirtækja um fjármagn, viðskiptavini og starfsfólk. Árið 2002 óskaði Íslensk erfðagreining ehf. eftir því við ríkið að það ábyrgðist fjárfestingu móðurfyrirtækis þess í tengslum við nýja starfsemi Íslenskrar erfðagreiningar sem þá var fyrirhuguð á sviði lyfjaþróunar. Við þessari beiðni var orðið með lögum nr. 87/2002.

Hingað til hefur deCODE Genetics Inc. ekki óskað eftir að heimild sú er lögin veita verði nýtt. Í skýrslu Ríkisendurskoðunar til Alþingis frá október 2015 kemur fram að samkvæmt upplýsingum frá fjármála- og efnahagsráðuneytinu hefði deCODE afturkallað beiðni sína um ríkisábyrgð áður en til ríkisábyrgðar kom. Fyrirtækið óskaði eftir gjaldþrotaskiptum í Bandaríkjunum árið 2009.

Í nefndri skýrslu Ríkisendurskoðunar segir:

„ Óljóst er hvort heimild fjármála- og efnahagsráðherra sé enn virk.

Ríkisendurskoðun vekur athygli á því að lög nr. 87/2002 eru enn í gildi þótt umsókn um ríkisábyrgð hafi verið dregin til baka árið 2004. Heimildin var ekki bundin neinum tímaramma þó að hún hafi verið tengd tilteknu verkefni.

Í frétt í Viðskiptablaðinu 17. nóvember 2009 kom fram að fjármálaráðuneyti hefði veitt þær upplýsingar að deCODE gæti í ljósi framangreinds enn sótt um ríkisábyrgðina. Fjármálaráðherra þyrfti þó að samþykkja hana og skrifa undir samninga þess efnis. Í svari við fyrirspurn Ríkisendurskoðunar til fjármála- og efnahagsráðuneytis um þetta í ágúst 2015 kom fram að það liti svo á að lagaheimildin væri hvorki opin né tímalaus. Hún hefði verið tengd fjármögnun lyfjaþróunaráforma sem síðan hefðu verið fjármögnuð eftir öðrum leiðum. Engin þörf væri á að fella lögin formlega úr gildi þar sem skilyrði fyrir ábyrgðarveitingunni væru ekki lengur fyrir hendi. Ríkisendurskoðun telur engu að síður rétt að fjármála- og efnahagsráðuneyti stuðli að því að lögin verði felld úr gildi enda þjóni þau engum tilgangi.“

Þótt heimild samkvæmt lögunum hafi vissulega verið skilyrt við afmarkað verkefni „á sviði lyfjaþróunar“ má deila um þá skoðun ráðuneytisins að sú afmörkun sé svo þröng að lagaheimildin verði ekki talin opin. Þá liggur fyrir að lögin eru ekki tímabundin. Í þessu ljósi og í ljósi athugasemda Ríkisendurskoðunar og afstöðu fjármála- og efnahagsráðuneytisins sem lýst er í skýrslu Ríkisendurskoðunar er hér lagt til að lögin falli úr gildi.
Ríkisútvarpið, fjölmiðill í almannaþágu Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 447

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um Ríkisútvarpið, fjölmiðil í almannaþágu, nr. 23/2013, með síðari breytingum (reikningsár og frestun gildistöku).

Frá allsherjar- og menntamálanefnd.

1. gr.

2. málsl. 1. mgr. 9. gr. laganna fellur brott.

2. gr.

2. málsl. 1. mgr. 19. gr. laganna orðast svo: Þó öðlast 4. mgr. 7. gr. og 1. og 2. mgr. 14. gr. gildi 1. janúar 2016 og 4. gr. öðlast gildi 1. janúar 2018.

3. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Frumvarp þetta er samið í mennta- og menningarmálaráðuneyti og við undirbúning þess hefur verið haft samráð við Ríkisútvarpið.

Á hluthafafundi Ríkisútvarpsins sem haldinn var 24. febrúar 2015 var samþykkt að miða reikningsárið við almanaksár í stað tímabilsins frá 1. september til 31. ágúst ár hvert. Til að bregðast við því er í 1. gr. lagt til að skylda til að halda aðalfund félagsins í janúar ár hvert verði felld brott. Í þess stað er gert ráð fyrir að kveðið verði á um tímasetningu aðalfundar í samþykktum félagsins.

Í 4. gr. laga um Ríkisútvarpið, fjölmiðil í almannaþágu, nr. 23/2013, er kveðið á um skyldu Ríkisútvarpsins til að reka aðra starfsemi en almannaþjónustu og sölu í viðskiptaboðum í dótturfélagi og átti hún að taka gildi 1. janúar 2014. Með lögum nr. 140/2013 var gildistökunni frestað í sparnaðarskyni til 1. janúar 2016 vegna fyrirsjáanlegra aukinna útgjalda við breytinguna.

Í ákvörðun Eftirlitsstofnunar EFTA frá 11. september 2013 (mál nr. 70476, ákvörðun nr. 318/13/COL) er tilgreint að með útfærslunni í 4. gr. laganna sé verið að færa fjárhags- og lagaumhverfi Ríkisútvarpsins að ríkisstyrkjareglum EES-samningsins með því að aðskilja samkeppnisrekstur frá almannaþjónustu með dótturfélögum og að samskipti milli móður- og dótturfélags fari fram á markaðslegum forsendum.

Til þess að Ríkisútvarpinu gefist kostur á að undirbúa breytinguna er nauðsynlegt að gildistökunni verði frestað til 1. janúar 2018.
Veiting ríkisborgararéttar Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 454

Frumvarp til laga um veitingu ríkisborgararéttar.

Frá allsherjar- og menntamálanefnd.

1. gr.

Ríkisborgararétt skulu öðlast:

1. Abdimatin Hassan Abdimalik, f. 1988 í Sómalíu.

2. Adrian Horacio Cabana, f. 1982 í Argentínu.

3. Agnes Líf Helgadóttir, f. 1996 í Rússlandi.

4. Amir Parham Pouladi, f. 1994 í Íran.

5. Ana Stanicevic, f. 1985 í Serbíu.

6. Attia Tariq, f. 1981 í Pakistan.

7. Behadin Bojaxhi, f. 1986 í Kósóvó.

8. Christopher Mark Wilson, f. 1956 í Kanada.

9. Ernesto Jose Barboza Curbelo, f. 1978 í Úrúgvæ.

10. Ezdin Shames, f. 1964 í Líbíu.

11. Ezzedin Mousa Silwan, f. 1971 í Sýrlandi.

12. Faridah Alio Bukura Somo, f. 1979 í Kenía.

13. Hajir Attigui, f. 1978 í Marokkó.

14. Hengameh Sara Pouladi, f. 1969 í Íran.

15. Igor Timashov, f. 1977 í Lettlandi.

16. Jetmirë Prekaj, f. 1981 í Albaníu.

17. John Detter Kauffman, f. 1963 í Bandaríkjunum.

18. Kastriot Pepaj, f. 1972 í Albaníu.

19. Lynn Marie Puppi, f. 1958 í Bandaríkjunum.

20. Maxim Vlasov, f. 1977 í Rússlandi.

21. Mikael Búi Glódísarson, f. 2013 í Bandaríkjunum.

22. Mirion Tesfamheret, f. 1985 í Erítreu.

23. Mohamad Chouki, f. 1974 í Sýrlandi.

24. Mohamad Khattab, f. 1982 í Sýrlandi.

25. Mustafa Isa Artrumla, f. 1985 í Sýrlandi.

26. Niklas Jan Gerhard Dahlström, f. 1979 í Svíþjóð.

27. Oriana Joy Long, f. 1947 í Suður-Afríku.

28. Ouafa Elhatimi, f. 1982 í Marokkó.

29. Pëllumb Ndoka, f. 1978 í Albaníu.

30. Piotr Michal Kowalski, f. 1994 í Póllandi.

31. Rafal Witkowski, f. 1988 í Póllandi.

32. Reza Khedri, f. 1988 í Afganistan.

33. Sergey Andreev, f. 1989 í Rússlandi.

34. Shakir Mundher Alshawkan, f. 1982 í Írak.

35. Shaneka Jodian Gordon, f. 1986 á Jamaíka.

36. Stephen Christian D. Nielsen, f. 1985 í Danmörku.

37. Tarek Ahmed Imoukhaz, f. 1979 í Vestur-Sahara.

38. Tariq Gondal, f. 1976 í Pakistan.

39. Tomasz Henryk Kudla, f. 1976 í Póllandi.

40. Tran Quynh Trang Nguyen, f. 1993 í Víetnam.

41. Tuqa A. M. Salim, f. 1993 í Írak.

42. Valentine Morrisse Simire, f. 1967 í Nígeríu.

43. Victoria McDonald Þorkelsdóttir, f. 1998 í Reykjavík.

44. Vita Azarevica, f. 1940 í Lettlandi.

45. Vittorio Arash Herman, f. 1977 í Íran.

46. Wendy Snæland Guðbjartsson, f. 1954 í Hong Kong.

47. Xhulia Pepaj, f. 1991 í Albaníu.

48. Yodit Mekuria Hiruy, f. 1990 í Eþíópíu.

49. Ysabella Deborah Þurýjardóttir, f. 2007 á Haítí.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Allsherjar- og menntamálanefnd hafa borist 64 umsóknir um ríkisborgararétt á haustþingi 145. löggjafarþings en skv. 1. mgr. 6. gr. laga um íslenskan ríkisborgararétt, nr. 100/1952, veitir Alþingi ríkisborgararétt með lögum. Nefndin leggur til að 49 einstaklingum verði veittur ríkisborgararéttur að þessu sinni.
Almenn hegningarlög Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 401

Frumvarp til laga um breytingu á almennum hegningarlögum, nr. 19/1940, með síðari breytingum (Samningur Evrópuráðsins um forvarnir og baráttu gegn ofbeldi gegn konum og heimilisofbeldi).

(Eftir 2. umræðu, 16. mars.)

1. gr.

Eftirfarandi breytingar verða á 3. mgr. 5. gr. laganna:

a. Í stað „2.–4. mgr. 206. gr., 1. mgr. 210. gr. b, 218. gr. a“ í 1. málsl. kemur: 194. gr., 2.–4. mgr. 206. gr., 1. mgr. 210. gr. b, 2. mgr. 216. gr., 218. gr. a, 2. mgr. 225. gr.

b. Orðin „194. gr.“ og „200.–201. gr.“ í 2. málsl. falla brott.

2. gr.

Við 6. gr. laganna bætist nýr töluliður svohljóðandi: Fyrir háttsemi sem greinir í samningi Evrópuráðsins um forvarnir og baráttu gegn ofbeldi gegn konum og heimilisofbeldi frá 11. maí 2011.

3. gr.

Í stað „218. gr. a“ í 2. málsl. 1. mgr. 82. gr. laganna kemur: 2. mgr. 216. gr., 218. gr. a, 218. gr. b, 2. mgr. 225. gr.

4. gr.

Á eftir 218. gr. a laganna kemur ný grein, 218. gr. b, svohljóðandi, og breytist númer næstu greinar samkvæmt því:

Hver sem endurtekið eða á alvarlegan hátt ógnar lífi, heilsu eða velferð núverandi eða fyrrverandi maka síns eða sambúðaraðila, niðja síns eða niðja núverandi eða fyrrverandi maka síns eða sambúðaraðila, áa síns, eða annarra sem búa með honum á heimili eða eru í hans umsjá, með ofbeldi, hótunum, frelsissviptingu, nauðung eða á annan hátt, skal sæta fangelsi allt að 6 árum.

Ef brot er stórfellt getur það varðað fangelsi allt að 16 árum. Við mat á grófleika verknaðar skal sérstaklega líta til þess hvort þolandi hafi beðið stórfellt líkams- eða heilsutjón eða bani hlotist af. Enn fremur ber að líta til þess hvort brot hafi verið framið á sérstaklega sársaukafullan eða meiðandi hátt, hafi staðið yfir í langan tíma eða hvort gerandi hafi misnotað freklega yfirburðastöðu sína gagnvart þolanda.

5. gr.

Við 225. gr. laganna bætist ný málsgrein, svohljóðandi:

Ef maður neyðir annan mann til að ganga í hjúskap, þá varðar það fangelsi allt að 4 árum. Sömu refsingu varðar að neyða annan mann til að gangast undir sambærilega vígslu þó að hún hafi ekki gildi að lögum.

6. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

7. gr.

Breytingar á öðrum lögum.

1. Við gildistöku laga þessara bætast tvær nýjar málsgreinar við 31. gr. laga um ráðgjöf og fræðslu varðandi kynlíf og barneignir og um fóstureyðingar og ófrjósemisaðgerðir, nr. 25/1975, með síðari breytingum, svohljóðandi:

Beinist brot samkvæmt þessari grein að barni undir 18 ára aldri telst fyrningarfrestur eigi fyrr en frá þeim degi er þolandi nær þeim aldri. Að öðru leyti fer um fyrningu eftir IX. kafla almennra hegningarlaga.

Refsað skal eftir þessari grein fyrir brot manns, sem var íslenskur ríkisborgari eða búsettur hér á landi á verknaðarstundu, sem framið er erlendis þrátt fyrir að verknaðurinn teljist ekki refsiverður eftir lögum þess ríkis.

2. Við gildistöku laga þessara verður eftirfarandi breyting á lögum um meðferð sakamála, nr. 88/2008, með síðari breytingum: Á eftir tilvísuninni „1. mgr. 218. gr.“ í h-lið 1. mgr. 23. gr. laganna kemur: 218. gr. b.
Niðurgreiðslur húshitunarkostnaðar Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 648

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um niðurgreiðslur húshitunarkostnaðar, nr. 78/2002

(styrkur til hitaveitna).

Frá atvinnuveganefnd.

1. gr.

Á eftir 1. mgr. 12. gr. laganna kemur ný málsgrein, svohljóðandi:

Þrátt fyrir 1. mgr. getur styrkur til hitaveitu numið allt að 16 ára áætluðum niðurgreiðslum skv. 1. mgr. ef eftirfarandi skilyrði eru uppfyllt:

1. Viðkomandi hitaveita er í meirihlutaeigu ríkis, sveitarfélaga og/eða fyrirtækja sem eru alfarið í eigu þessara aðila.

2. Viðkomandi hitaveita hefur ábyrgð hlutaðeigandi sveitarfélags sem stenst reiknireglur ráðuneytis sveitarstjórnarmála um skuldsetningu sveitarfélaga.

3. Viðkomandi hitaveita hefur fengið einkaleyfi til þess að starfrækja hitaveitu skv. orkulögum, nr. 58/1967, og uppfyllir því skilyrði 2. mgr. 32. gr. þeirra laga um að uppdrættir og áætlanir séu tæknilega réttar, hitaveitan verði þjóðhagslega hagkvæmt fyrirtæki, fullnægi hitaþörf svæðisins og að tryggður sé eðlilegur og truflanalaus rekstur, eftir því sem aðstæður leyfa.

4. Tryggt er að styrkurinn sé einungis til þess fallinn að færa eiganda (eigendum) hitaveitunnar lágmarksarðsemi miðað við fjárfestinguna.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Með frumvarpinu er lagt til að í sérstökum tilvikum sé heimilt að miða stofnstyrk nýrra hitaveitna við allt að 16 ár af áætluðum niðurgreiðslum á rafmagni til húshitunar á orkuveitusvæði viðkomandi hitaveitu. Um er að ræða undantekningu frá meginreglunni um 12 ára viðmið í 1. mgr. 12. gr. laganna og á hún eingöngu við að uppfylltum ákveðnum skilyrðum.

Þau skilyrði eru í fyrsta lagi að viðkomandi hitaveita sé opinber hitaveita, þ.e. í meirihlutaeigu ríkis, sveitarfélaga og/eða fyrirtækja sem eru alfarið í eigu þessara aðila. Í öðru lagi að viðkomandi hitaveita hafi fjárhagslega getu í krafti hlutaðeigandi sveitarfélags sem standist reiknireglur ráðuneytis sveitarstjórnamála um skuldsetningu sveitarfélaga. Í þriðja lagi skal viðkomandi hitaveita starfa samkvæmt einkaleyfi sem hún hefur hlotið í samræmi við 30.– 32. gr. orkulaga, nr. 58/1967. Einkaleyfi er veitt ef ráðherra telur að fengnu áliti Orkustofnunar að hitaveitan verði þjóðhagslega hagkvæmt fyrirtæki, fullnægi hitaþörf viðkomandi svæðis og að eðlilegur og truflanalaus rekstur sé tryggður auk annarra atriða sem kveðið er á um í 2. mgr. 32. gr. orkulaga. Ef einkaleyfi er veitt staðfestir ráðherra gjaldskrá hitaveitu áður en hún tekur til starfa. Í fjórða lagi skal vera tryggt að fjárframlag ríkisins renni einvörðungu til þess að færa eiganda lágmarksarðsemi miðað við þá nýfjárfestingu sem þörf er á.
Meðferð sakamála og meðferð einkamála Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 660

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um meðferð sakamála og lögum um meðferð einkamála (endurupptaka).

(Lagt fyrir Alþingi á 145. löggjafarþingi 2015–2016.)

I. KAFLI

Breyting á lögum um meðferð sakamála, nr. 88/2008, með síðari breytingum.

1. gr.

2. málsl. 1. mgr. 214. gr. laganna orðast svo: Sé beiðni tekin til greina skal fyrri dómur í málinu halda gildi sínu þar til nýr dómur hefur verið kveðinn upp.

II. KAFLI

Breyting á lögum um meðferð einkamála, nr. 91/1991, með síðari breytingum.

2. gr.

2. og 3. málsl. 3. mgr. 168. gr. laganna orðast svo: Fallist nefndin á beiðni skal fyrri dómur í málinu halda gildi sínu þar til nýr dómur hefur verið kveðinn upp. Ákvörðun nefndarinnar um endurupptöku hindrar ekki aðför eftir dómi.

3. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Athugasemdir við lagafrumvarp þetta.

Frumvarp þetta er samið í innanríkisráðuneytinu.

Breytingarnar sem lagðar eru til í frumvarpinu eru til komnar vegna niðurstöðu Hæstaréttar Íslands í máli nr. 628/2015 frá 25. febrúar 2016 um að fyrirmæli í 2. málsl. 1. mgr. 214. gr. laga um meðferð sakamála séu andstæð stjórnarskrá, en þar segir að ákveði endurupptökunefnd að endurupptaka skuli mál falli fyrri dómur úr gildi. Bendir Hæstiréttur á að endurupptökunefnd sé stjórnsýslunefnd. Með 3. mgr. 215. gr. laga um meðferð sakamála, sbr. 1. mgr. 214. gr. sömu laga, sé nefnd sem heyri undir framkvæmdarvaldið falið hlutverk sem geti náð til þess að fella úr gildi úrlausnir dómstóla. Slík skipan sé andstæð 2. gr. stjórnarskrárinnar og væri lagaákvæðið því ekki gild réttarheimild og verði því ekki beitt. Samsvarandi heimild er í lögum um meðferð einkamála.

Í frumvarpi þessu eru eingöngu lagðar til nauðsynlegar breytingar í framhaldi af fyrrgreindum dómi Hæstaréttar svo að umrædd lagaákvæði séu ekki í andstöðu við stjórnarskrá. Ekki er hins vegar um endurskoðun á fyrirkomulagi við endurupptöku mála að ræða. Hefur frumvarpið því ekki verið kynnt sérstaklega eða óskað athugasemda um það utan þess að farið var yfir breytingartillögurnar á fundi réttarfarsnefndar. Hér er því eingöngu lagt til að í stað þess að dómur í því máli sem á að endurupptaka falli úr gildi við ákvörðun endurupptökunefndar um að mál verði endurupptekið, eða að endurupptökunefnd skuli taka sérstaka ákvörðun um hvort áhrif fyrri dóms falli niður við ákvörðun hennar um að mál verði endurupptekið, þá sé skýrt tekið fram að fyrri dómur haldi gildi sínu þar til nýr dómur í hinu endurupptekna máli liggur fyrir.

Frumvarpið mun ekki hafa í för með sér útgjöld fyrir ríkissjóð.
Almenn hegningarlög Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 727

Frumvarp til laga um breytingu á almennum hegningarlögum, nr. 19/1940, með síðari breytingum (móðgun við erlenda þjóðhöfðingja).

Flm.: Steinunn Þóra Árnadóttir, Svandís Svavarsdóttir, Bjarkey Olsen Gunnarsdóttir, Steingrímur J. Sigfússon.

1. gr.

95. gr. laganna fellur brott.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Heimurinn hefur upp á síðkastið fylgst með fregnum af þeirri ákvörðun þýskra yfirvalda að heimila málaferli gegn skemmtikraftinum Jan Böhmermann. Tilefnið var að Böhmermann bakaði sér reiði stjórnvalda í Tyrklandi með því að lesa upp ljóð í þýskum sjónvarpsþætti þar sem Erdogan Tyrklandsforseti var teygður sundur og saman í háði. Ákvörðun þessi er almennt talin mikill álitshnekkir fyrir þýsku ríkisstjórnina og ótíðindi fyrir tjáningarfrelsið.

Ákvörðun þýsku stjórnarinnar byggist á lögum sem gilda þar í landi og fela í sér refsingar við því að smána erlenda þjóðhöfðingja eða ríki. Slík ákvæði er raunar einnig að finna í íslenskum hegningarlögum og er markmið frumvarpsins að afnema þau.

95. grein hegningarlaganna felur í sér afar hörð viðurlög við því að smána erlend ríki, þjóðhöfðingja eða þjóðartákn á borð við fána. Þá er tiltekið að óheimilt sé að ráðast gegn sendierindrekum með ofbeldi eða valda eignarspjöllum á sendiráðum eða lóðum þeirra.

Að mati flutningsmanna felur fyrri hluti greinarinnar í sér óþarfa og óæskilega skerðingu á tjáningarfrelsi en varðandi seinni hlutann eru nú þegar önnur lög í gildi sem gera ákvæðið óþarft.

Lagaákvæðum sem standa eiga vörð um sóma erlendra þjóðhöfðingja hefur sjaldan verið beitt hér á landi og enn sjaldnar fallið dómar á grunni þeirra. Þau fáu tilvik hafa þó síst verið landi og þjóð til sóma. Þannig hlaut rithöfundurinn Þórbergur Þórðarson dóm fyrir að kalla Adolf Hitler blóðhund og skáldið Steinn Steinarr dóm fyrir að smána hakakrossfána þýska nasistaflokksins. Óhætt er að segja að sagan hafi farið mjúkum höndum um þau afbrot.
Matvæli, slátrun og eftirlit með fóðri Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 545

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um matvæli, lögum um slátrun og sláturafurðir og lögum um eftirlit með fóðri, áburði og sáðvöru (eftirlit, verkaskipting, EES-samningurinn).

(Eftir 2. umræðu, 3. maí.)

I. KAFLI

Breyting á lögum um matvæli, nr. 93/1995, með síðari breytingum.

1. gr.

A-liður 6. gr. laganna orðast svo: allri frumframleiðslu matvæla, annarra en matjurta.

2. gr.

Í stað 2. og 3. málsl. 1. mgr. 9. gr. laganna koma fjórir nýir málsliðir, svohljóðandi: Matvælafyrirtæki sem annast frumframleiðslu matjurta þurfa ekki starfsleyfi en skulu tilkynna heilbrigðisnefnd um starfsemi sína. Matvælafyrirtæki sem stunda sauðfjár- eða hrossarækt þurfa ekki starfsleyfi en skulu tilkynna Matvælastofnun um starfsemi sína áður en hún hefst. Matvælafyrirtæki sem framleiða kapla-, geita- eða sauðamjólk skulu hafa starfsleyfi. Matvælafyrirtæki sem annast frumframleiðslu spíra skulu hafa starfsleyfi.

II. KAFLI

Breyting á lögum um slátrun og sláturafurðir, nr. 96/1997, með síðari breytingum.

3. gr.

17. gr. a laganna orðast svo:

Ráðherra er heimilt að innleiða með reglugerð heilbrigðisreglur varðandi aukaafurðir dýra og afurðir unnar úr þeim.

III. KAFLI

Breyting á lögum um eftirlit með fóðri, áburði og sáðvöru, nr. 22/1994, með síðari breytingum.

4. gr.

5. mgr. 7. gr. laganna orðast svo:

Ráðherra er heimilt að innleiða með reglugerð heilbrigðisreglur varðandi aukaafurðir dýra og afurðir unnar úr þeim.

5. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.