arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Hlutafélög Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 64

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um hlutafélög, nr. 2/1995 (upplýsingaskylda endurskoðenda).

Flm.: Vilhjálmur Bjarnason.

1. gr.

Við 91. gr. laganna bætist ný málsgrein, svohljóðandi:

Kjörnum endurskoðanda félags er skylt að svara fyrirspurn hluthafa á hluthafafundi um allt sem kann að varða reikningsskil félagsins og fjárhagsleg málefni þess með hliðsjón af ákvæðum 1. málsl. 1. mgr.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Frumvarp þetta var lagt fram á 145. löggjafarþingi (106. mál) en var ekki afgreitt.

Eitt mikilvægasta eftirlitshlutverk í hlutafélögum er í höndum kjörinna endurskoðenda hlutafélaganna. Endurskoðendur eru kjörnir á hluthafafundum af hluthöfum. Það er mjög óeðlilegt að hluthafar hafi engan aðgang að endurskoðendum eftir að kjör hefur farið fram nema fyrir milligöngu stjórnar hlutafélags, en endurskoðendur hafa m.a. eftirlit með stjórnum og stjórnendum hlutafélaga. Með frumvarpinu er lagt til að kjörnum endurskoðendum félaga verði skylt að svara fyrirspurnum hluthafa á hluthafafundum um reikningsskil félaga og fjárhagsleg málefni þeirra. Ekki er gert ráð fyrir að þessari breytingu fylgi kostnaðarauki fyrir hlutafélög þar sem endurskoðendur sitja hluthafafundi.

Tilgangurinn með því að bæta þessu ákvæði í lög um hlutafélög er að auka vernd minni hluthafa í hlutafélögum. Sambærilegt ákvæði er í sænskum hlutafélagalögum.
Sjúkratryggingar Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 80

Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 77/2016, um breytingu á lögum um sjúkratryggingar, nr. 112/2008, með síðari breytingum (frestun gildistöku).

Frá velferðarnefnd.

1. gr.

Í stað orðanna „1. febrúar 2017“ í 3. gr. laganna kemur: 1. maí 2017.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

I. Inngangur.

Samkvæmt lögum nr. 77/2016 verður nýtt greiðsluþátttökukerfi heilbrigðisþjónustunnar tekið upp 1. febrúar 2017. Kerfið miðar að því að sjúkratryggðir þurfi ekki að greiða meira en nemur ákveðinni hámarksfjárhæð fyrir heilbrigðisþjónustu í hverjum mánuði sem ákvörðuð verður með reglugerð. Sett verður ákveðið mánaðarlegt greiðsluþak á greiðslur sjúkratryggðra og kostnaður umfram greiðsluþakið greiðist af sjúkratryggingum. Þannig er stefnt að því að verja sjúklinga fyrir mjög háum greiðslum fyrir heilbrigðisþjónustu.

II. Tilefni og nauðsyn lagasetningar.

Síðustu mánuði hefur verið unnið að undirbúningi að innleiðingu nýs greiðsluþátttökukerfis í ráðuneytinu og víðar. Til að tryggja farsæla innleiðingu kerfisins þarf að huga að mörgum þáttum, svo sem vinnu við tölvukerfi, forritun og tengingum á milli kerfa. Innan kerfisins þarf að miðla mikið af upplýsingum milli veitenda þjónustunnar og til Sjúkratrygginga Íslands. Við undirbúning á gildistöku laganna og í opnu samráðsferli um reglugerðir sem setja þarf til að innleiða kerfið hefur komið í ljós að undirstofnanir ráðuneytisins og aðrir veitendur heilbrigðisþjónustu þurfa lengri tíma til að undirbúa kerfisbreytinguna. Vandamál snúa fyrst og fremst að tæknilegum útfærslum svo sem nauðsynlegum hugbúnaðarbreytingum, tengingum á kerfum á milli stofnana og framkvæmd viðeigandi villuprófana áður en kerfið verður tekið í notkun. Því er talið nauðsynlegt að fresta gildistöku laganna fram til 1. maí 2017.

VI. Mat á áhrifum.

Með samþykkt frumvarpsins verður gildistöku laga nr. 77/2016 og innleiðingu nýs greiðsluþátttökukerfis heilbrigðisþjónustunnar frestað um þrjá mánuði, eða fram til 1. maí 2017. Í ljósi þess sem rakið er í II. kafla hér að framan þykir óumflýjanlegt að fresta gildistöku laganna þar sem stofnanir og aðrir veitendur heilbrigðisþjónustu þurfa frekari tíma til undirbúnings.

Áætlaður kostnaður við innleiðingu nýs greiðsluþátttökukerfis heilbrigðisþjónustunnar er um 1 ma. kr. verði kerfið innleitt frá og með 1. maí nk. Breytingin rúmast því innan fjárlaga ársins 2017.
Tekjuskattur Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 85

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um tekjuskatt, nr. 90/2003, með síðari breytingum (afnám rúmmálsreglu).

Flm.: Vilhjálmur Bjarnason.

1. gr.

Lokamálsgrein 15. gr. laganna fellur brott.

2. gr.

Eftirfarandi breytingar verða á 17. gr. laganna:

a. Orðin „og aðeins að því marki sem heildarrúmmál íbúðarhúsnæðis seljanda fer ekki fram úr 600 m 3 á söludegi ef um einstakling er að ræða en 1200 m 3 ef hjón, sbr. 62. gr., eiga í hlut“ í 2. málsl. 1. mgr. falla brott.

b. 3.–5. málsl. 1. mgr. falla brott.

c. 5. og 6. mgr. falla brott.

3. gr.

Lög þessi öðlast gildi 1. janúar 2018.

Greinargerð.

Frumvarp þetta var áður flutt á 144. og 145. löggjafarþingi (306. og 34. mál), en kom ekki til umræðu þá.

Að meginreglu er söluhagnaður af fasteignum skattskyldur á söluári samkvæmt ákvæðum laga um tekjuskatt. Sú undantekning kemur fram í 17. gr. laganna að ef maður hefur átt íbúðarhúsnæði í full tvö ár þá er söluhagnaður af því skattfrjáls. Þetta skattfrelsi takmarkast af því að söluhagnaður af þeim hluta húsnæðisins, sem er umfram 600 rúmmetra hjá einstaklingi eða 1.200 rúmmetra hjá hjónum, er að fullu skattskyldur. Söluhagnaður er mismunur á söluverði og stofnverði að teknu tilliti til fenginna fyrninga og áður fengins söluhagnaðar. Stofnverð er kostnaðarverð eigna.

Framangreind rúmmálsregla á rót sína að rekja til 4. tölul. 3. gr. laga nr. 7/1972. Frumvarp það sem síðar varð að téðum lögum var á sínum tíma lagt fram með það fyrir augum að dreifa skattbyrðinni á réttlátari hátt en tíðkast hafði. Fyrir gildistöku rúmmálsreglunnar miðaðist skattfrelsið aðeins við eignarhaldstíma og jókst eftir því sem hann var lengri þar til fullu skattfrelsi var náð. Má gera ráð fyrir að rúmmálsreglunni hafi einkum verið ætlað að jafna stöðu þeirra eignaminni og þeirra sem meira áttu.

Það er mjög mismunandi hvernig skattlagningu söluhagnaðar íbúðarhúsnæðis eða afnotaréttar er háttað í okkar helstu samanburðarlöndum. Í Danmörku eru mörk skattlagningar miðuð við tiltekið flatarmál. Enga slíka reglu er að finna í norskri löggjöf heldur er aðeins miðað við tíma eignarhalds. Í sumum fylkjum Bandaríkjanna er frítekjumark á söluhagnaði af íbúðarhúsnæði. Enginn skattur er lagður á slíkan söluhagnað í Bretlandi. Má ætla að þessi mismunur á skattlagningu ráðist af aðstæðum á hverjum stað.

Um langa hríð hefur bróðurpartur eignamyndunar landsmanna átt sér stað við kaup og eignarhald á íbúðarhúsnæði. Að starfsævinni lokinni er algengt að menn minnki við sig og innleysi sparifé með sölu húseigna. Því fé sem er innleyst á þennan hátt er oft ætlað að standa undir rekstri heimilis viðkomandi þegar líður á ævikvöldið. Það er því ekki að undra að rúmmálsreglan hefur komið nokkuð illa niður á eldri borgurum sem eru sestir í helgan stein og njóta ekki lengur atvinnutekna.

Með frumvarpinu er lagt til að framangreind rúmmálsregla verði felld brott úr lögum um tekjuskatt. Verði það samþykkt mun skattskylda söluhagnaðar af sölu íbúðarhúsnæðis aðeins ráðast af tíma eignarhalds, hvort það hafi varað í tvö ár eða skemur.
Tekjuskattur Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 86

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um tekjuskatt, nr. 90/2003, með síðari breytingum (gengishagnaður).

Flm.: Vilhjálmur Bjarnason.

1. gr.

4. tölul. 2. mgr. 8. gr. laganna fellur brott.

2. gr.

Lög þessi öðlast gildi 1. janúar 2018.

Greinargerð.

Frumvarp þetta var einnig lagt fram á 144. og 145. löggjafarþingi (304. og 33. mál), en kom ekki til umræðu þá.

Það ákvæði sem hér er lagt til að falli brott kom í lög um tekjuskatt með lögum nr. 165/ 2010.

Ákvæðið gengur þvert á hugmynd um tekjur þar sem tekjur eru eignaauki en ekki vegna leiðréttingar við aðlögun í verðmætamælingum. Gengismunur er því hvorki tekjur né gjöld. Eign sem er mæld í erlendum gjaldmiðli, í þessu tilfelli inneign á bankareikningi, verður ekki fyrir eignaauka eða kaupmáttarauka við að gengi íslenskrar krónu lækkar gagnvart þeirri mynt sem innstæðan er varðveitt í. Samkvæmt hugsun ákvæðisins eins og það var lögtekið árið 2010 ætti að færa til gjalda verðmætarýrnun íslenskra eigna vegna gengislækkunar krónunnar til að ná heilstæðri hugsun í ákvæðið.

Til að útskýra þetta með dæmi þá er einn bandaríkjadalur virði eins bandaríkjadals að kaupmætti hvert sem gengi bandaríkjadals er gagnvart íslenskri krónu á hverjum tíma.

Af framansögðu er ljóst að rétt er að fella brott hið tiltekna ákvæði við útreikning og álagningu fjármagnstekjuskatts.
Tekjuskattur Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 103

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um tekjuskatt, nr.

90/2003, með síðari breytingum (fæðispeningar sjómanna).

Flm.: Lilja Rafney Magnúsdóttir, Ásmundur Friðriksson, Elsa Lára Arnardóttir, Silja Dögg Gunnarsdóttir, Einar Brynjólfsson, Halldóra Mogensen, Smári McCarthy, Kolbeinn Óttarsson Proppé, Bjarkey Olsen Gunnarsdóttir.

1. gr.

Á eftir orðinu „dagpeninga“ í 1. tölul. A-liðar 1. mgr. 30. gr. laganna kemur: fæðispeninga sjómanna.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Þetta frumvarp var lagt fram á 145. löggjafarþingi (655. mál) af Páli Jóhanni Pálssyni og tveimur þingmönnum öðrum. Málið varð ekki útrætt og er það því endurflutt með eftirfarandi greinargerð óbreyttri:

„Með frumvarpi þessu er lagt til að heimilt verði að draga kjarasamningsbundna fæðispeninga sjómanna frá tekjum skv. II. kafla laga um tekjuskatt. Í 1. tölul. A-liðar 1. mgr. 30. gr. laga um tekjuskatt er kveðið á um að útgjöld að hámarki móttekin fjárhæð dagpeninga megi draga frá tekjum manna og njóta til að mynda flugmenn og flugfreyjur slíks frádráttar. Flutningsmenn telja rök fyrir því að bæta við ákvæðið heimild um að fæðispeninga manna, sem stunda sjómennsku á íslensku skipi eða skipi sem er gert út af íslensku skipafélagi, megi draga frá tekjum enda starfa þeir fjarri heimili sínu líkt og áðurnefndar starfsstéttir.“
Tekjustofnar sveitarfélaga Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 120

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um tekjustofna sveitarfélaga, nr. 4/1995, með síðari breytingum (afnám lágmarksútsvars).

Flm.: Vilhjálmur Árnason, Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir, Hildur Sverrisdóttir.

1. gr.

Orðin „og eigi lægra en 12,44%“ í 1. mgr. 23. gr. laganna falla brott.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Með frumvarpinu er lagt til að ákvæði um lágmarksútsvar sveitarfélaga verði afnumið. Sambærileg frumvörp voru lögð fram á 135. þingi (146. mál), 141. þingi (512. mál), 144. þingi (29. mál) og 145. þingi (42. mál) en hlutu ekki afgreiðslu. Unnur Brá Konráðsdóttir hafði forgöngu um að leggja fram síðustu tvö málin.

Þegar lögum um tekjustofna sveitarfélaga var breytt árið 1993 voru sett inn ný mörk um hámarksútsvar ásamt því að lágmarksútsvar var tekið upp. Ákvæðið um lágmarksútsvar var umdeilt, m.a. vegna þess að það leiddi til verulegrar hækkunar á útsvari sumra sveitarfélaga.

Sveitarfélögin hafa ákveðna tekjustofna, t.d. útsvar, fasteignaskatt og þjónustutekjur. Þau nýta þessa tekjustofna til þess að sinna lögbundnum hlutverkum sínum, svo sem rekstri grunnskóla, félagsþjónustu o.s.frv. Með þessu frumvarpi eru ekki lagðar til breytingar á lögbundnu hlutverki sveitarfélaga. Vilji sveitarfélög hins vegar lækka útsvar á löggjafinn ekki að standa í vegi fyrir því.

Í 78. gr. stjórnarskrárinnar er sjálfsákvörðunarréttur sveitarfélaga staðfestur og kveðið á um að sveitarfélögin skuli sjálf ráða málefnum sínum eftir því sem lög ákveða. Haldgóð rök og verulegir hagsmunir þurfa því að koma til ef skerða á þennan ákvörðunarrétt. Bein íhlutun um lágmarksútsvar getur tæpast talist uppfylla þau skilyrði.

Óeðlilegt er að bundið sé í lög að innheimta skuli að lágmarki tiltekinn skatt af íbúum, hvort sem þörf sé á honum til að sinna lögbundnu hlutverki eða ekki. Sveitarfélag þarf að rækja lögbundið hlutverk sitt, en óhófleg afskipti löggjafans af því hvernig slíkt er fjármagnað eru óþörf og draga úr valdi og ábyrgð kjörinna fulltrúa þjóðarinnar í sveitarstjórnum til þess að leita sem hagkvæmastra leiða til þess að rækja hlutverk sitt.
Ívilnanir til nýfjárfestinga á Íslandi Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 149

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um ívilnanir til nýfjárfestinga á Íslandi, nr. 41/2015 (markmið í loftslagsmálum).

Flm.: Katrín Jakobsdóttir.

1. gr.

Við 5. gr. laganna bætist nýr stafliður, svohljóðandi: að sýnt sé fram á að fjárfestingarverkefnið samræmist skuldbindingum Íslands og markmiðum íslenskra stjórnvalda um samdrátt í losun gróðurhúsalofttegunda.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Frumvarp þetta var lagt fram á 145. löggjafarþingi (471. mál) af núverandi flutningsmanni. Þingmálið varð ekki útrætt og er því endurflutt óbreytt.

Íslensk stjórnvöld hafa lýst því yfir að hér á landi skuli stefnt að því að árið 2030 verði losun gróðurhúsalofttegunda 40% minni en árið 1990 og er þetta markmið hið sama og Evrópusambandslönd og Noregur hafa sett sér. Mikilvægt er að umrætt markmið náist og ættu því fjárfestingarverkefni sem njóta ívilnana af hálfu íslenska ríkisins að vera þess eðlis að þau stuðli að samdrætti í losun gróðurhúsalofttegunda eða séu hlutlaus gagnvart þeim.

Meðal þess sem getur orðið til þess að fjárfestingarverkefni standist kröfur um samdrátt í losun gróðurhúsalofttegunda, ef þeim fylgir losun slíkra lofttegunda, eru alþjóðlega viðurkenndar aðgerðir til að draga úr slíkri losun sem geta m.a. falist í:

a. kolefnisjöfnun samkvæmt alþjóðlega viðurkenndum stöðlum,

b. kaupum á upprunaábyrgðum á raforku sem tryggja að raforka sem nýtt verður hafi ekki valdið losun gróðurhúsalofttegunda,

c. öðrum viðurkenndum ráðstöfunum sem tryggja að starfsemin verði ekki til þess að auka losun gróðurhúsalofttegunda á heimsvísu.

Með frumvarpi þessu er því lögð til breyting á lögum um ívilnanir til nýfjárfestinga á Íslandi. Í 5. gr. laganna koma fram þau skilyrði sem fjárfestingarverkefni þurfa að uppfylla svo að heimilt sé að veita ívilnanir vegna þeirra. Með frumvarpinu er lagt til að nýr stafliður bætist við greinina þar sem kveðið verði á um að sýna þurfi fram á að fjárfestingarverkefni samræmist skuldbindingum Íslands og markmiðum íslenskra stjórnvalda um samdrátt í losun gróðurhúsalofttegunda svo að til álita geti komið að veita ívilnanir vegna þess.
Sveitarstjórnarlög Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 184

Frumvarp til laga um breytingu á sveitarstjórnarlögum, nr. 138/2011 (íbúakosningar).

Flm.: Ásta Guðrún Helgadóttir, Smári McCarthy, Björn Leví Gunnarsson, Viktor Orri Valgarðsson, Halldóra Mogensen, Birgitta Jónsdóttir, Einar Brynjólfsson.

1. gr.

Í stað orðanna „hærra hlutfall“ í 2. málsl. 2. mgr. 108. gr. laganna kemur: annað hlutfall.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Frumvarp þetta var lagt fram á 143. þingi (386. mál) en náði ekki fram að ganga. Er það því endurflutt í óbreyttri mynd.

Í 108. gr. sveitarstjórnarlaga, nr. 138/2011, er kveðið á um að 20% kosningarbærra íbúa í sveitarfélagi geti óskað íbúakosninga og er þá skylt að verða við því eigi síðar en innan árs frá því að óskin berst. Hlutfallið er lágmarkshlutfall samkvæmt lögunum en heimilt er að ákveða hærra hlutfall í samþykkt um stjórn hvers sveitarfélags, þó aldrei hærra en þriðjung þeirra sem kosningarrétt eiga. Í athugasemdum sem fylgdu frumvarpi til laganna kemur fram að ekkert banni sveitarstjórn að verða við óskum um íbúakosningar þótt lægra hlutfall íbúa leggi þær fram. Þó yrði afar matskennt hvernig slíkar óskir yrðu afgreiddar og það mundi valda undirskriftasöfnurum óvissu, efist þeir t.d. um að geta safnað undirskriftum 20% kosningarbærra manna í sveitarfélaginu sökum þess að sveitarfélagið er strjálbýlt eða samanstendur af nokkrum dreifðum byggðakjörnum.

Flutningsmenn telja rétt að veita sveitarfélögum skýra heimild til þess að kveða á um almenna reglu um hlutfallið í samþykkt um stjórn sveitarfélags sem íbúar gætu þar með nálgast. Með því væri eytt óvissu um við hvaða hlutfall yrði miðað þegar undirskriftasafnanir um íbúakosningar fengju formlega afgreiðslu hjá sveitarstjórn, án tillits til þess um hvaða efni væri að ræða.

Ekki er fyrirséð að breytingin leiði til aukinna útgjalda fyrir ríkissjóð þar sem sveitarfélögin bera sjálf kostnað af því að halda íbúakosningar.
Þingsköp Alþingis Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 195

Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 55/1991, um þingsköp Alþingis, með síðari breytingum (þingseta ráðherra).

Flm.: Oddný G. Harðardóttir, Logi Einarsson, Guðjón S. Brjánsson, Viktor Orri Valgarðsson, Ásta Guðrún Helgadóttir, Björn Leví Gunnarsson, Hanna Katrín Friðriksson, Jón Steindór Valdimarsson, Nichole Leigh Mosty, Silja Dögg Gunnarsdóttir.

1. gr.

Á eftir 2. mgr. 65. gr. laganna kemur ný málsgrein, svohljóðandi:

Þingmaður getur, meðan hann gegnir ráðherraembætti, ákveðið að sitja á Alþingi einungis samkvæmt embættisstöðu sinni sem ráðherra, sbr. 51. gr. stjórnarskrárinnar, og tekur varamaður hans þá sæti á Alþingi. Tilkynnir ráðherra forseta ákvörðun sína með bréfi sem forseti kynnir þinginu. Varaþingmaður, sem tekur sæti á Alþingi samkvæmt þessari málsgrein, nýtur allra sömu réttinda meðan hann situr á Alþingi og þeir alþingismenn sem eiga þar fast sæti. Varaþingmaðurinn hverfur af þingi þegar kjörtímabilið rennur út eða áður, við þingrof eða þegar ráðherranum hefur verið veitt lausn frá embætti.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Frumvarp þetta er nú flutt í áttunda sinn. Fyrsti flutningsmaður var í öll fyrri skiptin Valgerður Bjarnadóttir.

Með frumvarpinu er ráðherra sem jafnframt er kjörinn alþingismaður gert kleift, ef hann telur ástæðu til, að ákveða að varamaður hans taki sæti á Alþingi meðan hann gegnir ráðherraembætti. Eftir sem áður mun ráðherra sitja á þingi í krafti embættisstöðu sinnar skv. 51. gr. stjórnarskrárinnar. Nýti hann sér þennan möguleika yrði honum heimilt að taka þátt í umræðum á Alþingi en ætti ekki atkvæðisrétt. Varamaður hans hefði hins vegar öll réttindi alþingismanns og bæri sömu skyldur. Hann væri m.a. kjörgengur í nefndir Alþingis eins og aðalmaður ólíkt varaþingmönnum sem taka sæti í forföllum aðalmanns, sbr. 2. mgr. 17. gr. þingskapa.

Í 2. gr. stjórnarskrárinnar er kveðið á um þrískiptingu valdsins í löggjafarvald, framkvæmdarvald og dómsvald. Skilin á milli löggjafarvaldsins og framkvæmdarvaldsins eru hins vegar óljós þar sem þingmenn sem taka við ráðherraembætti halda áfram þingmennsku og atkvæðisrétti sínum á þingi, jafnvel þótt þeir eigi yfirleitt ekki sæti í þingnefndum.

Það er álit flutningsmanna að skýrari aðskilnaður löggjafarvaldsins og framkvæmdarvaldsins muni styðja við vandaðri vinnubrögð við löggjafarstörfin. Þetta á ekki einungis við um störf framkvæmdarvaldsins sem er ábyrgt fyrir flestum frumvörpum sem lögð eru fram á Alþingi, heldur einnig um störf löggjafans. Frumkvæði þingmanna að lagasetningu yrði líklega meira við skýrari aðgreiningu frá framkvæmdarvaldinu.

Þó að ráðherra ákveði að varamaður taki sæti hans á Alþingi heldur hann sömu kjörum og aðrir ráðherrar, sbr. 5. gr. laga um þingfararkaup alþingismanna og þingfararkostnað, nr. 88/1995. Verði frumvarpið að lögum leiðir ákvörðun ráðherra um að varaþingmaður taki sæti hans á Alþingi því til aukinna útgjalda sem nemur þingfararkaupi og öðrum greiðslum til varaþingmannsins.
Kosningar til Alþingis Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 203

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um kosningar til Alþingis, nr. 24/2000 (skipting þingsæta).

Flm.: Viktor Orri Valgarðsson, Birgitta Jónsdóttir, Björn Leví Gunnarsson, Smári McCarthy, Halldóra Mogensen, Þórhildur Sunna Ævarsdóttir, Jón Þór Ólafsson.

1. gr.

8. gr. laganna orðast svo:

Þingsæti eru 63 og skiptast þannig milli kjördæma:

Norðvesturkjördæmi

6 þingsæti, öll kjördæmissæti.

Norðausturkjördæmi

8 þingsæti, þar af 7 kjördæmissæti og 1 jöfnunarsæti.

Suðurkjördæmi

9 þingsæti, þar af 8 kjördæmissæti og 1 jöfnunarsæti.

Suðvesturkjördæmi

16 þingsæti, þar af 14 kjördæmissæti og 2 jöfnunarsæti.

Reykjavíkurkjördæmi suður

12 þingsæti, þar af 10 kjördæmissæti og 2 jöfnunarsæti.

Reykjavíkurkjördæmi norður

12 þingsæti, þar af 10 kjördæmissæti og 2 jöfnunarsæti.

Þrátt fyrir 1. mgr. getur landskjörstjórn breytt fjölda kjördæmissæta í hverju kjördæmi í samræmi við 9. gr.

2. gr.

9. gr. laganna orðast svo:

Eftir hverjar alþingiskosningar skal landskjörstjórn skipta kjördæmissætum milli kjördæma fyrir næstu þingkosningar. Þingsætum, að meðtöldum jöfnunarsætum skv. 1. mgr. 8. gr., skal skipt í réttu hlutfalli við tölu kjósenda á kjörskrá að baki hverju þingsæti í nýafstöðnum kosningum. Stærstu leifar ráða úthlutun síðustu þingsæta.

Við skiptingu þingsæta skv. 1. mgr. skal þess þó gætt að ekkert kjördæmi hljóti færri en sex kjördæmissæti, sbr. 3. mgr. 31. gr. stjórnarskrárinnar.

Landskjörstjórn auglýsir skiptingu þingsæta í Stjórnartíðindum jafnskjótt og hún hefur verið gerð.

3. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Frumvarp þetta var áður flutt á 140. löggjafarþingi (740. mál) og á 141. löggjafarþingi (213. mál) og var þá Þór Saari 1. flutningsmaður.

Með frumvarpinu eru lagðar til grundvallarbreytingar á kosningalögum. Lögð er til ný skipting þingsæta milli kjördæma. Ekki eru gerðar breytingar á kjördæmaskipaninni sjálfri heldur eru kjördæmin látin halda sér. Þetta er gert í þeim tilgangi að ná fram fullum jöfnuði í vægi atkvæða auk þess að tryggja aukið gegnsæi kosningareglnanna. Með þessum breytingum er tryggt að öll framboð standa jöfn að vígi í hverju kjördæmi fyrir sig.
Málefni aldraðra Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 223

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um málefni aldraðra, nr. 125/1999 (akstursþjónusta).

Flm.: Eygló Harðardóttir, Elsa Lára Arnardóttir, Lilja Alfreðsdóttir, Silja Dögg Gunnarsdóttir, Þórunn Egilsdóttir.

1. gr.

Á eftir 18. gr. laganna kemur ný grein, 18. gr. a, ásamt fyrirsögn, svohljóðandi:

Akstursþjónusta.

Aldraðir skulu eiga kost á akstursþjónustu á vegum sveitarfélags sem miðar að því að þeir geti farið allra sinna ferða á þann hátt sem þeir kjósa og á þeim tíma sem þeir velja gegn viðráðanlegu gjaldi. Markmið akstursþjónustu er að gera þeim sem ekki geta nýtt sér almenningsfarartæki vegna fötlunar eða annarra skerðinga kleift að stunda atvinnu og nám og njóta tómstunda.

Jafnframt skulu aldraðir eiga rétt á akstursþjónustu á vegum sveitarfélaga vegna aksturs á þjónustustofnanir og vegna annarrar þjónustu sem þeir njóta samkvæmt lögum um þjónustu við aldraða.

Ráðherra er heimilt að gefa út leiðbeinandi reglur fyrir sveitarfélögin um rekstur akstursþjónustu á grundvelli þessa ákvæðis. Sveitarstjórnum er jafnframt heimilt að setja reglur um þjónustuna á grundvelli ákvæðisins og leiðbeinandi reglna ráðherra. Þá er sveitarfélögum heimilt að innheimta gjald fyrir akstursþjónustu samkvæmt gjaldskrá sem sveitarstjórnir skulu setja og skal gjaldið vera sambærilegt gjaldi fyrir almenningssamgöngur á viðkomandi svæði.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Með frumvarpinu er lagt til að við lög um málefni aldraðra, nr. 125/1999, bætist ný grein sem fjallar um akstursþjónustu. Ákvæðið er í grunninn sama efnis og ákvæði það sem verið hefur í 35. gr. laga um málefni fatlaðs fólks, nr. 59/1992. Lagt er til að akstursþjónustan verði útvíkkuð þannig að hún nái einnig til aldraðra en mörg sveitarfélög hafa sinnt akstursþjónustu við þennan hóp þótt lög hafi ekki kveðið á um slíkt. Það að kveða almennt á um rétt til akstursþjónustu fyrir alla þá sem þurfa á henni að halda vegna fötlunar eða aldurs fækkar einnig gráum svæðum í verkaskiptingu milli ríkis og sveitarfélaga.

Afstaða Sambands íslenskra sveitarfélaga er sú að óljós ábyrgðarskil séu á milli heilbrigðis- og öldrunarþjónustu annars vegar og fötlunarþjónustu hins vegar. Þessi óljósu skil komi m.a. fram þegar einstaklingur verður fyrir áfalli eða skerðingu eftir 67 ára aldur. Sambandið hefur því lagt áherslu á að skýra ábyrgðarskilin og er því lagt til að nýtt ákvæði komi inn í lög um málefni aldraðra sem taki af allan vafa um rétt einstaklinga eftir 67 ára aldur til akstursþjónustu ef viðkomandi getur ekki nýtt sér almenningsfarartæki vegna fötlunar eða annarra skerðinga til að stunda atvinnu, nám og njóta tómstunda. Sem og til að fara á þjónustustofnanir og vegna annarrar þjónustu sem það nýtur samkvæmt lögum um þjónustu við aldraða.

Rétt er þó að árétta að hér er um nýja lagaskyldu að ræða fyrir sveitarfélögin sem mun fyrirsjáanlega hafa í för með sér kostnaðarauka.