arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Tryggingagjald Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 233

485. Frumvarp til laga um tryggingagjald.

(Eftir 2. umr. í Nd., 21. des.)

Samhljóða þskj. 335 með þessum breytingum:

2. gr. hljóðar svo:

Tryggingagjald skal lagt á í tveimur gjaldflokkum, sérstökum og almennum. Tryggingagjald í sérstökum gjaldflokki, sbr. 2. mgr., skal vera 2,5% af gjaldstofni og í almennum gjaldflokki, sbr. 3. mgr., skal gjaldið vera 6%.

Í sérstökum gjaldflokki skulu vera atvinnugreinar sem flokkast undir fiskveiðar eða iðnað, skv. 1., 2., eða 3. flokki í atvinnuvegaflokkun Hagstofu Íslands, eða landbúnað, þar með talið skógrækt, fiskeldi, fiskrækt, jarðræktarframkvæmdir og byggingarframkvæmdir á bújörðum.

Í almennum gjaldflokki skulu vera allar aðrar gjaldskyldar atvinnugreinar.

Reki aðili fjölþættan atvinnurekstur eða starfsemi, sem ýmist fellur undir sérstakan gjaldflokk eða almennan gjaldflokk, skal hann aðgreina launagreiðslur í bókhaldi sínu þannig að séð verði hvað af þeim tilheyri hvorum þætti. Greiðslum fyrir yfirstjórn og öðrum slíkum greiðslum, sem ekki eru beint tengdar ákveðnum þáttum starfseminnar, skal skipt upp í gjaldflokka, þ.e. tryggingagjaldsskyld laun sem falla undir almennan flokk og sérstakan flokk, í sömu hlutföllum og eru á milli heildargreiðslu í hvorum gjaldflokki áður en umræddar yfirstjórnargreiðslur eru meðtaldar og reikna tryggingagjald af þeim í samræmi við það. Ef slík aðgreining er ekki fyrir hendi í bókhaldi eða ef hún er í verulegum atriðum röng eða ófullnægjandi að mati skattstjóra skal hann áætla skiptinguna.

Ákvæði til bráðabirgða hljóða svo:

I.

Iðgjöld af lögskráðum sjómönnum, sem lögð voru á og innheimt fyrir fram á árinu 1990 af lögskráningarstjórum, sbr. 3. mgr. 12. gr. laga nr. 64/1981, skulu dragast frá greiðslum tryggingagjalds ársins 1991 hjá viðkomandi launagreiðendum eftir nánari reglum sem settar skulu af fjármálaráðherra.

II.

Við álagningu opinberra gjalda á árinu 1991, vegna rekstrar á árinu 1990, er þeim aðilum sem ekki hafa fært til frádráttar álögð og greidd tryggingaiðgjöld á árinu 1990 heimilt að draga frá rekstrartekjum fjárhæð er nemi 2,5% af gjaldfærðum frádráttarbærum launum samkvæmt rekstrarreikningi þess árs.

Þeim aðilum, sem hafa fært til frádráttar álögð og greidd tryggingaiðgjöld á árinu 1990, er einnig heimilt að draga frá rekstrartekjum fjárhæð er nemi 2,5% af gjaldfærðum frádráttarbærum launum samkvæmt rekstrarreikningi þess árs, að frádreginni þeirri fjárhæð sem þegar hefur verið færð til gjalda á árinu 1990.

Frádráttur þessi skal ekki reiknast af reiknuðu endurgjaldi sem fært er til gjalda. Hvorki má mynda rekstrartap vegna frádráttar samkvæmt þessu sérstaka frádráttarákvæði né nota það til að fresta yfirfærslu rekstrartaps frá fyrri árum.
Lífeyrisréttindi hjóna Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 49

49. Frumvarp til laga um lífeyrisréttindi hjóna.

Flm.: Guðmundur H. Garðarsson, Salome Þorkelsdóttir.

1. gr.

Ellilífeyrisréttindi hjóna, sem áunnist hafa meðan á hjónabandi stóð, skulu teljast hjúskapareign þeirra. Við slit á fjárfélagi hjóna við skilnað skulu þau ellilífeyrisréttindi, sem áunnust meðan hjónabandið stóð, skiptast jafnt milli þeirra.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Frumvarp sama efnis var lagt fram af flutningsmönnum í efri deild á síðasta þingi en náði ekki fram að ganga. Það er því endurflutt á grundvelli sömu forsendna.

Eins og nú er háttað eru ellilífeyrisréttindi beinlínis tengd þeirri persónu sem aflað hefur tekna og greitt af þeim iðgjald enda þótt önnur eignamyndun af tekjum hjóna teljist hjúskapareign þeirra og henni sé skipt við slit hjúskapar. Eðlilegt er að litið sé á öflun ellilífeyrisréttinda sem eignamyndun sem aðilar hafa stuðlað að með ákveðinni verkaskiptingu.

Það verður að teljast réttlætismál að litið sé á þessa eignamyndun sem sameiginlega eign hjóna. Auk þess hefur þetta þann kost að tekjuöflun hjóna hefur ekki áhrif á myndun ellilífeyrisréttinda þeirra, þ.e. að ekki skiptir máli hvernig hjón hafa valið að skipta með sér störfum og tekjuöflun heimilisins.

Samkvæmt lögum eru allir landsmenn, sem starfa úti á hinum almenna vinnumarkaði, skyldaðir til þess að vera aðilar að lífeyrissjóði. Slík aðild að söfnunarsjóðum lífeyriskerfisins hefur það í för með sér með iðgjaldagreiðslum fólks í sjóðina í áratugi að þar myndast raunverulega mesta eign viðkomandi einstaklinga á langri starfsævi. Þessi eign er skilyrt og felur í sér verðmætan tryggingarrétt að starfsævi lokinni. Það er því sjálfsagt og eðlilegt að hjón líti á þennan rétt sem sameiginlegan rétt eins og aðrar eignir.
Áfengislög Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 51

51. Frumvarp til laga um breyting á áfengislögum, nr. 82 2. júlí 1969, með síðari breytingum.

Flm.: Eiður Guðnason.

1. gr.

Við 13. gr. laganna bætist ný málsgrein er orðast svo:

Áfengis - og tóbaksverslun ríkisins skal að höfðu samráði við landlæknisembættið og Umferðarráð merkja allar umbúðir undir áfengi, sem selt er í útsölum hennar, með viðvörun þar sem fram kemur að áfengisneysla barnshafandi kvenna geti valdið fósturskaða og að neysla áfengis og akstur ökutækja fari ekki saman.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Frumvarp um að merkja áfengisumbúðir með viðvörun um að áfengi geti valdið fósturskaða og að akstur og áfengisneysla eigi ekki samleið var flutt á síðasta þingi, en varð eigi útrætt.

Íslendingar voru meðal fyrstu þjóða sem lögleiddu að merkimiðar með varnaðarorðum um skaðsemi tóbaks væru settir á allar tóbaksumbúðir. Þetta framtak vakti athygli víða um lönd og enda þótt erfitt sé að mæla bein áhrif slíkra viðvarana er flutningsmaður sannfærður um að slík varnaðarorð hafa áhrif, bæði bein og óbein.

Í Bandaríkjunum var fyrir nokkru lögleitt að aðvaranir um skaðsemi áfengis skuli að finna á öllum áfengisumbúðum og er þar ekkert undanskilið, hvorki létt vín né áfengur bjór. Aðvörunin á áfengisumbúðum í Bandaríkjunum er svohljóðandi:

„Opinber aðvörun: (1) Að ráði landlæknis ættu barnshafandi konur ekki að neyta áfengis vegna hættu á fósturskaða. (2) Áfengisneysla dregur úr ökuhæfni og hæfileika til að stjórna vélum og kann að valda heilsutjóni.“

Íslenskt áfengi, svo sem Eldur Ís vodka og Icy vodka, sem selt er í Bandaríkjunum, er með viðvörunum eins og að ofan greinir. Annars væri sala á því ekki leyfð. Ekki verður séð að neinir tæknilegir örðugleikar séu samfara því að merkja áfengi sem selt er hér á landi með viðlíka hætti og nú er lögboðið í Bandaríkjunum. Merkingu áfengisumbúða kann að fylgja nokkur kostnaður, en sé ráð fyrir þessu gert strax við prentun merkimiða hlýtur sá kostnaður að vera hverfandi lítill.
Almannatryggingar Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 76

78. Frumvarp til laga um breytingar á lögum nr. 67/1971, um almannatryggingar, með síðari breytingum.

Flm.: Margrét Frímannsdóttir.

1. gr.

1. málsl. 1. mgr. 57. gr. laganna hljóði svo: Bætur skal greiða mánaðarlega, að jafnaði 1. hvers mánaðar.

2. gr.

Lög þessi öðlist gildi 1. janúar 1991.

Greinargerð.

Í 57. gr. laga um almannatryggingar er fjallað um hvenær greiða skuli tryggingabætur til tryggingarþega. Þar segir: „Bætur skal greiða mánaðarlega eftir á.“ Framkvæmd þessa ákvæðis laganna hefur verið með þeim hætti að greiðslur eru inntar af hendi 10. hvers mánaðar.

Í því frumvarpi, sem hér er flutt, er gerð sú breyting á 1. mgr. 57. gr. að ákvæði er sett inn þess efnis að bætur skuli greiddar mánaðarlega, að jafnaði fyrsta dag hvers mánaðar.

Öryrkjar hafa óskað eftir því að þeir fái að njóta sama réttar og aðrir launþegar ríkisins sem nær allir fá launagreiðslur sínar fyrsta hvers mánaðar. Öryrkjabandalagið hefur farið fram á þessa breytingu og verið vel tekið en lagabreytingu þarf til þess að af þessu geti orðið.

Áformað er að leggja fram frumvarp um breytingar á lögum um almannatryggingar sem hafa nú um árabil verið til endurskoðunar. Það frumvarp er hins vegar ekki komið fram og óvissa er um innihald og afgreiðslu. Á meðan búa tryggingarþegar áfram við þessa níu dýru daga.

Það er í raun sjálfsagt réttlætismál að greiðslur á tryggingabótum fari fram fyrsta dag hvers mánaðar, eins og greiðslur til annarra launþega, ekki síst í ljósi þess að gjalddagar ýmissa fastra útgjaldaliða heimilanna eru miðaðir við mánaðamót. Því er þetta frumvarp flutt hér að þessi hópur þjóðfélagsþegna fái þessa nauðsynlegu leiðréttingu á kjörum sínum.
Umferðarlög Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 78

80. Frumvarp til laga um breytingu á umferðarlögum, nr. 50/1987, með síðari breytingum.

Flm.: Árni Gunnarsson, Ragnhildur Helgadóttir, Geir Gunnarsson,

Kristín Einarsdóttir, Jón Kristjánsson.

1. gr.

2. mgr. 45. gr. laganna orðist svo:

Ef vínandamagn í blóði ökumanns nemur 0,25 eða meira telst hann ekki geta stjórnað ökutæki örugglega.

2. gr.

Lög þessi öðlast gildi 1. júlí 1991.

Greinargerð.

Í frumvarpi þessu er lagt til að leyfilegt vínandamagn í blóði ökumanns verði lækkað úr 0,50 í 0,25. Flutningsmenn telja eðlilegt að skekkjumörk við mælingu verði 0,05.

Tilgangurinn með flutningi þessa frumvarps er að eyða þeirri óvissu sem ríkt hefur um áfengisneyslu og akstur bifreiða. Verði þessi breyting að lögum þarf enginn að velkjast í vafa um að ekki má aka bifreið eftir að hafa drukkið áfengi hversu lítil sem neyslan hefur verið.

Ekki þarf að fara mörgum orðum um nauðsyn þessarar breytingar. Umferðarslysum af völdum ölvunaraksturs hefur farið fjölgandi. Núgildandi umferðarlög valda því að ökumaður verður hverju sinni að meta sjálfur eftir að hafa neytt áfengis hvort hann er hæfur til að aka bifreið eða ekki. Þetta mat varð mun erfiðara eftir að bruggun áfengs öls var leyfð hér á landi. Með þessari breytingu verður eftirlit með framkvæmd laganna mun auðveldara en áður.

Sú lækkun á vínandamagni í blóði, sem hér er lögð til, kemur ekki í veg fyrir að almenningur geti notað lyf með vínanda í eða drukkið léttan pilsner.

Ölvunarakstur er nú orðinn þvílíkt vandamál í mörgum löndum, ekki síður en á Íslandi, að víða hefur leyfilegt vínandamagn í blóði verið lækkað og tekin upp ný viðmiðun 0,0.

Með þessu frumvarpi er á afdráttarlausan hátt staðfest að neysla áfengis og akstur fer ekki saman.

Í fylgiskjali með þessu frumvarpi eru kaflar úr bók sem kom út í maí á þessu ári og er eftir Árna Einarsson. Bókin nefnist „Eftir einn ... ei aki neinn“. Útgefandi er Bindindisfélag ökumanna.

Fylgiskjal. REPRO

.......
Þjóðarbókhlaða og endurbætur menningarbygginga Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 93

96. Frumvarp til laga um afnám laga nr. 83/1989, um Þjóðarbókhlöðu og endurbætur menningarbygginga.

Flm.: Hreggviður Jónsson, Ingi Björn Albertsson,

Kristinn Pétursson, Ellert Eiríksson.

1. gr.

Lög nr. 83 1. júní 1989, um Þjóðarbókhlöðu og endurbætur menningarbygginga, falla úr gildi.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Þjóðarbókhlöðuskattinn á að leggja niður. Með álagningu hans er fólki freklega mismunað. Skatturinn leggst hvað þyngst á einhleypinga og þá sem hafa sýnt ráðdeild og sparsemi. Það er óverjandi að mönnum skuli refsað fyrir að fara vel með fjármuni sína og eignir. Þeim sem lagt hafa áherslu á að eiga skuldlaust íbúðarhúsnæði er nú hegnt fyrir það, en það er í flestum tilfellum grundvöllur eignarskatta almennings. Þá er skatturinn miklu hærri á íbúum Reykjaness og Reykjavíkur eða 79,1% af álagningu ársins 1989 (tölur fyrir 1990 liggja ekki fyrir) sem byggist fyrst og fremst á miklu hærra fasteignamati íbúða á því svæði. Framlög til Þjóðarbókhlöðunnar og endurbóta á menningarbyggingum á að greiða eins og önnur útgjöld úr ríkissjóði án sérstakrar skattlagningar.

Athyglisvert er að eignir þeirra hjóna, sem greiða þjóðarbókhlöðuskattinn, bera 132 millj. kr. lægri skatt en ef eignirnar væru í eigu einhleypinga. Hver einhleypingur greiðir 10.625 kr. áður en þessi skattur leggst á sambærilega eign hjóna. Jafnframt hefur komið í ljós að þjóðarbókhlöðuskatturinn hefur ekki runnið til bókhlöðunnar eins og lög mæla fyrir um. Ekki hafa verið hafðir uppi neinir fyrirvarar við afgreiðslu lánsfjárlaga, eins og gert er í „þrátt fyrir“ - kaflanum. Það verður einnig að telja álitamál hvort skattgreiðendur eigi ekki endurkröfurétt á ríkissjóð fyrir þann hluta sem ekki hefur runnið beint til Þjóðarbókhlöðunnar.

Innheimt hefur verið samkvæmt þessum lögum í ríkissjóð sem hér segir:

Repró.
Frádráttur vegna fjárfestingar í atvinnurekstri Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 451

1081. Frumvarp til laga um breyting á lögum nr. 9/1984, um frádrátt frá skattskyldum tekjum vegna fjárfestingar manna í atvinnurekstri, með síðari breytingum.

(Eftir 2. umr. í Ed., 19. mars.)

1. gr.

Í stað fjárhæðanna „115.000 kr.“ og „230.000 kr.“ í 2. gr. laganna komi: 86.000 kr. og 172.000 kr.

2. gr.

10. gr. laganna orðist svo:

Einstaklingar, sem kaupa hlutabréf í innlendum hlutafélögum er fullnægja skilyrðum 11. gr., geta dregið kaupverð þeirra hlutabréfa frá skattskyldum tekjum sínum innan þeirra marka sem um getur í 2. gr. og að svo miklu leyti sem um er að ræða aukningu á fjárfestingu í atvinnurekstri samkvæmt lögum þessum.

Frádráttur skv. 1. mgr. vegna hlutabréfakaupa miðast við kaup á hlutabréfum í innlendum hlutafélögum, sbr. 1. tölul. 1. mgr. 2. gr. laga nr. 75/1981 og er háður því skilyrði að maður eigi viðkomandi hlutabréf í a.m.k. 2 ár. Selji hann bréfin innan þess tíma færist nýttur frádráttur til tekna á söluári viðkomandi hlutabréfa. Skal hann framreiknaður samkvæmt ákvæðum 26. gr. laga nr. 75/1981 frá því ári þegar hann var dreginn frá tekjum til söluárs. Ekki skal þó beita ákvæðum um tekjufærslu frádráttar ef maður kaupir önnur hlutabréf í innlendu hlutafélagi staðfestu af ríkisskattstjóra í stað hinna seldu innan 30 daga frá söludegi þeirra og kaupverð keyptra hlutabréfa nemur a.m.k. sömu fjárhæð og hinna seldu. Sé kaupverðið lægra skulu ákvæði 2. og 3. málsl. eiga við um mismuninn.

Fjárhæð umfram frádráttarmörk, sem lögð er í hlutafjáraukningu í hlutafélagi eða lögð til hlutafjárkaupa við stofnun hlutafélags, er heimilt að flytja milli ára og nýta á næstu fimm árum. Ónýtt frádráttarheimild tekur hækkun samkvæmt verðbreytingarstuðli, sbr. 26. gr. laga nr. 75/1981.

3. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi og koma til framkvæmda við álagningu opinberra gjalda á árinu 1992.
Meðferð opinberra mála Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 318

563. Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 74/1974, um meðferð opinberra mála, með síðari breytingum.

Flm.: Anna Ólafsdóttir Björnsson, Kristín Einarsdóttir,

Málmfríður Sigurðardóttir, Sigrún Helgadóttir.

1. gr.

5. mgr. 40. gr. laganna orðast svo:

Nú skal spyrja barn yngra en 16 ára og skal þá tilkynna það barnaverndarnefnd. Getur nefndin sent fulltrúa sinn til að vera við yfirheyrslurnar. Einnig skal tilkynna foreldri eða forráðamönnum barnsins um yfirheyrslurnar svo fremi að grunur leiki ekki á að þau tengist málinu.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Börn geta verið mikilvæg vitni í opinberum málum og nauðsynlegt málsins vegna að færa þau til yfirheyrslu. Lögreglunni er skylt, ef svo er, að leita til barnaverndarnefndar og láta vita af því að barnið verði tekið til yfirheyrslu. Nefndin þarf að veita samþykki sitt og getur sent fulltrúa til að fylgjast með yfirheyrslunni. Það er hins vegar engin trygging fyrir því í núgildandi lögum að foreldrar eða forráðamenn séu látnir vita ef barn þeirra er fært til yfirheyrslu. Það er vissulega alvarlegt mál ef barn tengist brotamáli á einhvern hátt en yfirheyrsla hjá lögreglu er ekki síður alvarlegt mál. Það getur haft alvarlegar afleiðingar fyrir barnið að vera óstutt á meðal einkennisklæddra lögreglumanna. Návist foreldra eða forráðamanna getur veitt barninu ómetanlegan stuðning þó að ekki sé mælt með að foreldrar eða forráðamenn séu viðstaddir sjálfa yfirheyrsluna.

Í gildandi lögum stendur að tilkynna skuli barnaverndarnefnd um yfirheyrslu barna „ef þess er kostur“. Lagt er til í frumvarpi þessu að það sé skylda að tilkynna barnaverndarnefnd ef barn er kallað til yfirheyrslu.

Einnig er lagt til að skylt sé að tilkynna foreldri eða forráðamanni ef barn er tekið til yfirheyrslu hjá lögreglunni, en ekki einungis barnaverndarnefnd eins og núgildandi lög kveða á um. Ef grunur leikur á að foreldrar eða forráðamenn barnsins tengist málinu sem yfirheyrslan snertir gildir þetta ákvæði ekki.
Tekjuskattur og eignarskattur Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 332

584. Frumvarp til laga um breyting á lögum nr. 75/1981, um tekjuskatt og eignarskatt, með síðari breytingum.

Flm.: Valgerður Sverrisdóttir, Danfríður Skarphéðinsdóttir, Guðmundur Ágústsson,

Eiður Guðnason, Margrét Frímannsdóttir, Salome Þorkelsdóttir.

1. gr.

Við 2. mgr. 2. tölul. C-liðar 7. gr. laganna bætist: Leigi skattaðili eigið íbúðarhúsnæði út og taki á leigu íbúðarhúsnæði í öðru byggðarlagi til eigin nota telst aðeins mismunur leigutekna og leigugjalda til tekna. Óheimilt er að flytja tap, sem þannig myndast, milli ára.

2. gr.

Við 1. mgr. 106. gr. bætist: Komi í ljós við framtalsskil að skattaðili hefur greitt staðgreiðslu af tekjum sínum er skattstjóra þó óheimilt að beita álagi á þann hluta tekjuskattsstofns sem greitt hefur verið af.

3. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Frumvarp þetta fjallar um tvö óskyld atriði tekjuskattslaga. Hið fyrra er flutt til að auðvelda fólki, sem áhuga hefur á, að flytjast í annan landshluta um óákveðinn tíma án þess að hafa tekið ákvörðun um að flytja aðsetur sitt endanlega og selja íbúðarhúsnæði sitt. Samkvæmt lögunum eru leigutekjur skattskyldar án tillits til þess hvort viðkomandi greiðir leigugjöld. Ótal dæmi eru um að ungt fólk af Reykjavíkursvæðinu, sem hefur viljað reyna fyrir sér á landsbyggðinni, hefur hætt við þegar það hefur áttað sig á þessum einkennilegu reglum skattalaga.

Þá er í 2. gr. lagt til að breyta ákvæðum 1. mgr. 106. gr. vegna þess óréttlætis sem viðgengst samkvæmt núgildandi skattalögum í þeim tilfellum þegar hjón telja fram sameiginlega og annar aðilinn er með einhvers konar rekstur á sínum vegum en makinn starfar hjá opinberum aðilum. Telji hjónin ekki fram til skatts innan tilskilins frests má skattstjóri bæta 25% álagi við þá skattstofna sem hann áætlar þrátt fyrir það að annar aðilinn sé í skilum samkvæmt staðgreiðsluskatti. Eðlilegt hlýtur að vera að álagi í slíkum tilfellum sé einungis beitt gagnvart þeim aðila sem ekki er í skilum.
Veiting ríkisborgararéttar Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 335

592. Frumvarp til laga um veitingu ríkisborgararéttar.

(Lagt fyrir Alþingi á 113. löggjafarþingi 1990

–

91.)

1. gr.

Ríkisborgararétt skulu öðlast:

Berger, Jiri, sálfræðingur, f. 1. júlí 1950 í Tékkóslóvakíu.

Namwijit, Sophaporn, verkamaður, f. 15. september 1950 á Thailandi.

Ólöf Halla Hjartardóttir, verslunarmaður, f. 20. október 1953 í Reykjavík.

Roberts, Kristrún Ingibjörg, bréfberi, f. 22. júní 1950 í Reykjavík.

Rossen, Magnús Ólafur, bifvélavirki, f. 15. júlí 1967 í Stykkishólmi.

Toohey, John Patrick, kerfisfræðingur, f. 17. janúar 1963 á Írlandi.

2. gr.

Nú fær maður, sem heitir erlendu nafni, íslenskt ríkisfang með lögum og skulu þá börn hans, fædd síðan, heita íslenskum nöfnum samkvæmt lögum um mannanöfn, en hann skal, þá er hann hlýtur íslenskt ríkisfang, taka sér íslenskt eiginnafn - ásamt því sem hann ber fyrir - er börn hans taka sem kenninafn. Honum skal þó heimilt, ef hann kýs heldur, að breyta svo eiginnafni sínu að það fullnægi kröfum laga um mannanöfn.

3. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Athugasemdir við lagafrumvarp þetta.

Umsækjendur þeir, sem teknir hafa verið á lagafrumvarp þetta, fullnægja skilyrðum sem sett hafa verið af allsherjarnefndum beggja þingdeilda.

Frumvarp þetta er annað frumvarp til laga um veitingu ríkisborgararéttar sem borið er fram á yfirstandandi 113. löggjafarþingi.

Á þremur síðustu þingum hefur verið afgreitt fyrir miðsvetrarhlé frumvarp til laga um veitingu ríkisborgararéttar og síðan í lok þingsins um vorið hefur einnig verið afgreitt frumvarp um veitingu ríkisborgararéttar. Þessi háttur á afgreiðslu umsókna um ríkisborgararétt hefur reynst til mikilla þæginda, bæði styttir það biðtíma umsækjenda og dreifir afgreiðsluálagi hjá ráðuneytinu.
Varnir gegn mengun sjávar Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 339

598. Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 32/1986, um varnir gegn mengun sjávar.

Flm.: Margrét Frímannsdóttir, Skúli Alexandersson.

1. gr.

18. gr. laganna orðast svo:

Umboðsaðilar og fyrirtæki, er annast dreifingu og sölu á olíu, skulu koma upp fullnægjandi búnaði og þjálfa lið til hreinsunar á olíu úr sjó. Hafa skal samráð við viðkomandi sveitarstjórn, hafnaryfirvöld og Siglingamálastofnun ríkisins. Siglingamálastofnun ríkisins skal setja reglur um samræmdan búnað með hagkvæm samnot í huga.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Frumvarp þetta er flutt til þess að létta af sveitarfélögum þeirri skyldu sem á þau er lögð skv. 18. gr. laga nr. 32/1986, um varnir gegn mengun sjávar, að þau annist og kosti búnað til að hreinsa olíu úr sjó. Þrátt fyrir ákvæði þetta hefur hreinsibúnaði ekki verið komið upp í höfnum landsins utan Reykjavíkur. Sveitarfélög eða hafnarsjóðir þeirra hafa ekki fjárhagslegt bolmagn til þess að standa undir þeim kostnaði sem þessu fylgir, þótt ríkissjóði beri að greiða hluta af þessum kostnaði.

Í 16. gr. laga um varnir gegn mengun sjávar segir að ef hætta er á mengun sjávar, sem brýtur gegn ákvæðum laganna, skuli sá sem ber ábyrgð á menguninni gera allt sem í hans valdi stendur til þess að koma í veg fyrir eða draga úr henni. Hann beri einnig ábyrgð á því tjóni sem aðgerðir hans valda öðrum. Í þeim tilvikum, sem hætta er á olíumengun á sjó í eða utan hafnarsvæðis, er sjaldnast hægt að benda á sveitarfélagið sem mengunarvald eða ábyrgðaraðila á þeim búnaði sem menguninni veldur. Það er því að dómi flutningsmanna eðlilegt að þau fyrirtæki og umboðsaðilar, sem annast sölu og dreifingu á olíu, beri sjálf kostnað af mengunarvarnabúnaði í höfnum landsins og þjálfi lið til að hreinsa olíu sem fer í sjó. Siglingamálastofnun skal samkvæmt frumvarpinu setja reglur um samræmdan búnað með hagkvæm samnot í huga og kemur þá að sjálfsögðu til greina að sami búnaður nýtist fleiri en einni höfn. Fullt samráð skal einnig haft við sveitarstjórn og hafnaryfirvöld á hverjum stað.