arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Stjórn efnahagsmála o.fl. Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 240

445. Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 13 10. apríl 1979, um stjórn efnahagsmála o.fl.

(Lagt fyrir Alþingi á 111. löggjafarþingi 1988–89.)

1.gr.

39. gr. laganna orðist þannig:

Það eru skilyrði verðtryggingar samkvæmt lögum þessum:

1. að verðtryggðir sparifjárreikningar, kröfur og skuldbindingar séu ætíð skráð á nafn,

2. að við endurlán verðtryggðra peningalána standist verðtryggingarákvæði í aðalatriðum á í báðum samningum,

3. að verðtrygging sparifjár og lánsfjár sé eigi til skemmri tíma en tveggja ára hvað varðar aðrar skuldbindingar en sparifjárinnstæður sem því aðeins mega njóta verðtryggingar að bundnar séu í sex mánuði eða lengur,

4. að grundvöllur verðtryggingar sé sem hér segir:

. a. miðað sé við opinbera skráða vísitölu eða vísitölur eins og þær eru reiknaðar á hverjum tíma,

. b. miðað sé við gengi erlends gjaldeyris þar sem slíkt er heimilt samkvæmt lögum eða reglugerð.

Seðlabanki Íslands skal birta vísitölur, sem heimilt er að miða verðtryggingu sparifjár og lánsfjár við, ásamt vaxtakjörum.

Seðlabanka Íslands er að fengnu samþykki viðskiptaráðherra heimilt að ákveða lengri lágmarkstíma verðtryggðra sparireikninga og útlána, sbr. 3. tölul., og að ákveða að vextir verðtryggðra útlána skuli vera óbreytanlegir á lánstímanum. Seðlabankinn getur einnig með samþykki ráðherra veitt undanþágu til skemmri lágmarkstíma þegar sérstakar aðstæður eru fyrir hendi.

Ákvæði þessarar greinar gilda eftir því sem við á um endurlán erlends lánsfjár skv. 38. gr.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Athugasemdir við lagafrumvarp þetta.

Frumvarp þetta er flutt til þess að bæta inn í ákvæði laga, sem fjalla um verðtryggingu fjárskuldbindinga, nauðsynlegum heimildum varðandi lágmarkstíma verðtryggðra innlána og útlána og varðandi vexti af verðtryggðum skuldbindingum.

Athugasemdir við einstakar greinar frumvarpsins.

Um 1. gr.

Hér er í fyrsta lagi lagt til að efni ákvæða í bráðabirgðalögum nr. 44 frá 20. maí 1988 verði tekin inn í 39. gr. laga nr. 13/1979, um stjórn efnahagsmála o.fl., sem skilyrði verðtryggingar. Þá er tekið inn heimildarákvæði til að lengja lágmarkstíma verðtryggðra fjárskuldbindinga sem nú er tvö ár á útlánum en sex mánuðir á sparifjárinnstæðum. Þessari heimild má beita til þess að draga úr mikilvægi verðtryggingar á lánamarkaði eftir því sem úr verðbólgu dregur með því að lengja lágmarkstímann. Heimild er einnig fyrir Seðlabankann til að veita undanþágu frá lágmarkstíma í sérstökum tilvikum.

Þá er hér í öðru lagi lagt til að heimilt verði að ákveða að vextir verðtryggðra lána skuli vera óbreytanlegir á lánstímanum. Það virðist sanngjarnt að óbreytanlegir vextir gildi á verðtryggðum lánum, enda eyðir verðtryggingin stærstum hluta óvissu í lánssamningum. Eðlilegast virðist að gefa færi á að taka slíka ákvörðun þegar Seðlabankinn metur aðstæður á lánamarkaði vel til þess fallnar.

Um 2. gr.

Þarfnast ekki skýringar.
Réttur til fiskveiða í landhelgi Íslands Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 284

511. Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 33/1922, um rétt til fiskveiða í landhelgi Íslands.

Flm.: Ólafur Þ. Þórðarson, Kjartan Jóhannsson.

1. gr.

Við 3. gr. laganna bætist ný málsgrein er orðast svo:

Fiskiskip frá Færeyjum og Grænlandi eru undanþegin ákvæðum síðari málsliðar 1. mgr. og ákvæðum 2. mgr. þessarar greinar.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Tilgangur frumvarps þessa er að undanþiggja færeysk og grænlensk fiskiskip ákvæðum 65 ára gamalla laga sem banna erlendum fiskiskipum að landa afla sínum í íslenskum höfnum nema með sérstöku leyfi ráðherra.

Mál þetta varðar þannig samskipti okkar Íslendinga við aðrar þjóðir, í þessu dæmi næstu nágranna okkar, Færeyinga og Grænlendinga. Lagt er til að fiskiskip þessara þjóða njóti jafnréttis á við íslensk fiskiskip að því er varðar löndun afla í íslenskum höfnum.

Samskipti okkar við Færeyinga og Grænlendinga hafa stóraukist undanfarin ár en fyrir áratug voru þau næsta lítil. Algengt var fyrir örfáum árum að menn gerðu lítið úr því að við gætum haft nokkurn merkjanlegan hag af samskiptum við þessar smáþjóðir. En annað hefur komið í ljós. Þótt samanlagður íbúafjöldi þessara landa sé tæpur helmingur íbúatölu Íslands hefur komið í ljós að þar er að finna mikilvæga markaði fyrir íslenskar iðnaðarvörur, m.a. vegna þess að vinátta þessara þjóða í okkar garð er einlæg og þær velja viðskipti við okkur frekar en við aðra að öðru jöfnu. Þessi viðskipti vaxa sífellt og má í því sambandi benda á aukinn þátt Flugleiða í að tryggja samgöngur við þessi lönd og vaxandi umsvif íslenskra verktakafyrirtækja í löndunum tveimur.

Áframhaldandi uppbygging þessa samstarfs er eðlileg og væntanlega beggja hagur. Það er hagkvæmt bæði fyrir Grænlendinga og Færeyinga í mörgum tilvikum að landa afla sínum á Íslandi. Má þar nefna rækjuskip, loðnuskip o.s.frv. Afli þessara skipa og þjónusta við þau getur skapað aukna atvinnu í íslenskum sjávarþorpum og einhliða aðgerð af þessu tagi af okkar hálfu er til þess fallin að auka vináttuna, efla samstarfið og auka viðskiptin á öllum sviðum Íslendingum, Færeyingum og Grænlendingum til hagsbóta.
Lyfjadreifing Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 287

519. Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 76/1982, um lyfjadreifingu, með síðari breytingum.

(Lagt fyrir Alþingi á 111. löggjafarþingi 1988–89.)

1. gr.

Við síðustu málsgrein 36. gr. bætist eftirfarandi málsliður:

Lyfjaverslun ríkisins er þó heimilt að selja bóluefni til ónæmisaðgerða samkvæmt lögum nr. 38/1978, um ónæmisaðgerðir, með síðari breytingum, svo og flúortöflur og flúorupplausnir til tannverndar, til lækna (tannlækna), heilsugæslustöðva og sjúkrahúsa.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Athugasemdir við lagafrumvarp þetta.

Um nokkurt skeið hefur Lyfjaverslun ríkisins annast milliliðalaust sölu bóluefnis til ónæmisaðgerða til lækna, heilsugæslustöðva og sjúkrahúsa, enda ber stofnuninni að annast útvegun þessa bóluefnis í samræmi við 10. gr. laga nr. 38/1978, um ónæmisaðgerðir.

Þótt þessi framkvæmd hafi viðgengist á undanförnum árum verður ekki séð að lög um lyfjadreifingu heimili Lyfjaverslun ríkisins þessa milliliðalausu sölu. Hins vegar er það skoðun ráðuneytis, Lyfjaeftirlits ríkisins og landlæknis að nauðsynlegt sé að hafa þennan hátt á varðandi bóluefni því Lyfjaverslun ríkisins ber ein þessa skyldu og nauðsynlegt er að afgreiðsla geti gengið fljótt fyrir sig.

Almenna reglan er sú að öll sala lyfja fari fram á vegum lyfsala, þ.e. apóteka og annarra aðila, sem hafa leyfi til lyfjasölu.

Hvað snertir flúor til tannverndar er rétt að það komi fram að ætlast er til að flúortöflum og flúorupplausnum verði dreift ókeypis til barna og ungmenna á skólaskyldualdri. Hér er um að ræða forvarnarstarf sem skipulagt hefur verið af hálfu ráðuneytisins á vegum sérstakrar tannheilsudeildar í samvinnu við heilsugæslustöðvar og hefur skilað nokkrum árangri á undanförnum missirum. Til þess að hlúa enn frekar að þessari starfsemi telur ráðuneytið eðlilegt að Lyfjaverslun ríkisins verði heimilað að selja flúor til tannverndar til lækna, tannlækna og heilsugæslustöðva. Þetta ætti að spara tíma, fé og fyrirhöfn.

Með skírskotun til ofanritaðs telur ráðuneytið nauðsynlegt að lögum um lyfjadreifingu verði breytt þannig að sú framkvæmd sem viðgengist hefur á undanförnum árum verði lögfest, enda er hér um undantekningu að ræða frá þeirri meginreglu, sem áður hefur verið lýst, og ekki er heimilt að víkja frá samkvæmt öðrum ákvæðum laga um lyfjadreifingu.
Jöfnun á námskostnaði Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 175

589. Frumvarp til laga um ráðstafanir til jöfnunar á námskostnaði.

(Eftir 2. umr. í Ed., 8. mars.)

1. gr.

Ríkissjóður veitir námsstyrki til jöfnunar á fjárhagslegum aðstöðumun nemenda í framhaldsskólum að því leyti sem búseta veldur þeim misþungum fjárhagsbyrðum eða efnaleysi torveldar þeim nám, sbr. 5. gr.

2. gr.

Réttar til námsstyrkja samkvæmt lögum þessum njóta íslenskir nemendur sem stunda reglubundið framhaldsnám hér á landi og verða að vista sig utan lögheimilis og fjarri fjölskyldu sinni vegna námsins, enda sé ekki unnt að stunda sambærilegt nám frá lögheimili eða öðrum dvalarstað sem námsstyrkjanefnd metur jafngildan. Eigi skulu þeir njóta styrks er eiga rétt til láns úr Lánasjóði íslenskra námsmanna eða njóta hliðstæðrar fyrirgreiðslu.

3. gr.

Styrkir sem nemendur njóta samkvæmt lögum þessum eru:

a. ferðastyrkir, en þeir eru veittir nemendum sem verulegan ferðakostnað bera vegna búsetu sinnar,

b. fæðisstyrkir er samsvari áætluðum hlut launakostnaðar í heildarfæðiskostnaði nemanda í skólamötuneyti,

c. húsnæðisstyrkir, en þeir eru veittir nemendum sem ekki eiga kost á heimavist og miðast þeir við helming áætlaðs húsnæðiskostnaðar,

d. sérstakir styrkir sem námsstyrkjanefnd er heimilt að veita efnalitlum nemendum.

4. gr.

Menntamálaráðherra skipar fimm manna nefnd sem skal leggja fyrir ráðuneytið tillögur um árlegar fjárveitingar í samræmi við markmið laganna. Þá skal nefndin úthluta námsstyrkjum til styrkhæfra nemenda.

Tillögur nefndarinnar skulu grundvallaðar á ítarlegum upplýsingum um ferðakostnað, fæðiskostnað og húsnæðiskostnað nemenda sem og á öðrum þeim upplýsingum sem nauðsynlegar kunna að vera hverju sinni.

Námsstyrkjanefnd er skipuð sem hér segir:

Tveir nefndarmenn skulu skipaðir án tilnefningar, og skal annar þeirra vera formaður nefndarinnar, einn skipaður samkvæmt tilnefningu fjármálaráðuneytis og einn samkvæmt tilnefningu Sambands íslenskra sveitarfélaga. Skulu þeir allir skipaðir til fjögurra ára í senn. Auk þess skipar menntamálaráðherra einn mann í nefndina til eins árs í senn eftir tilnefningu samtaka framhaldsskólanemenda, eða eftir reglum sem ráðherra setur.

Þóknun til nefndarmanna greiðist úr ríkissjóði, svo og annar kostnaður við framkvæmd þessara laga.

5. gr.

Heimilt er námsstyrkjanefnd að verja hluta af árlegri fjárveitingu með eftirfarandi hætti:

a. Að veita einstökum nemendum viðbótarstyrki ef efnaleysi torveldar þeim nám.

b. Að veita einstökum nemendum styrki þótt þeir fullnægi ekki skilyrðum 2. gr. þessara laga ef þröngur efnahagur eða aðrar gildar ástæður torvelda þeim nám.

Einnig er námsstyrkjanefnd heimilt að skerða eða fella niður styrki til einstakra nemenda ef þeir njóta umtalsverðra tekna samhliða námi sínu eða ef aðrar gildar ástæðir mæla með fráviki frá meginreglum.

6. gr.

Menntamálaráðuneyti setur með reglugerð nánari ákvæði um framkvæmd laga þessara.

7. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi og koma til framkvæmda að fullu frá byrjun skólaárs 19891990 að telja.

Jafnframt falla úr gildi frá sama tíma lög nr. 69/1972, um ráðstafanir til jöfnunar á námskostnaði.
Frádráttur vegna fjárfestingar í atvinnurekstri Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 331

600. Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 9/1984, um frádrátt af skattskyldum tekjum vegna fjárfestingar manna í atvinnurekstri, með

Flm.: Friðrik Sophusson, Matthías Bjarnason, Geir H. Haarde,

Birgir Ísl. Gunnarsson, Kristinn Pétursson.

1. gr.

Hámarksfjárhæðir í 2. málsl. 1. mgr. 2. gr. laganna, sbr. lög nr. 88/1986, breytist þannig að í stað „45.900 kr.“ komi: 250.000 kr. og í stað „91.800 kr.“ komi: 500.000 kr.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Frumvarp þetta er flutt í tengslum við tillögu til þingsályktunar á þingskjali 599 um að örva viðskipti á hlutabréfamarkaði. Vísað er til greinargerðar með tillögunni.

Tilgangurinn með hækkun þessa frádráttar, sem mun nú vera 72.000 kr. og 144.000 kr., er að auðvelda fyrirtækjum að byggja upp eigið fé, en skortur eigin fjár í fyrirtækjum stendur atvinnurekstri hér á landi fyrir þrifum.

Hér á eftir er birt tafla yfir fjölda framteljenda sem hafa hagnýtt sér frádráttarheimildina og fjárhæðir þær sem um er að ræða. Miðað er við álagningarár þannig að fjárfestingin hefur átt sér stað árið áður. Fjárhæðirnar eru ekki sundurliðaðar eftir því hvort um er að ræða innborganir á stofnreikninga eða hlutabréfakaup. Samdrátturinn á álagningarárinu 1988 stafar af „skattlausa“ árinu 1987. Í aftasta dálk hafa fjárhæðir verið færðar til verðlags í júlí 1988 á grundvelli breytinga á lánskjaravísitölu frá júlí þess árs sem fjárfest var.

Fjárhæð Fjárhæð á

Ár

Fjöldi í krónum föstu verðlagi

1985

936 24.466.534 58.362.000

1986

913 37.881.883 69.268.000

1987

1302 64.506.170 94.974.000

1988

244 15.975.197 19.995.000
Frádráttur vegna fjárfestingar í atvinnurekstri Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 332

601. Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 9/1984, um frádrátt frá skattskyldum tekjum vegna fjárfestingar manna í atvinnurekstri, með

Flm.: Friðrik Sophusson, Matthías Bjarnason, Geir H. Haarde,

Birgir Ísl. Gunnarsson, Kristinn Pétursson.

1. gr.

Við 10. gr. Við niðurlag greinarinnar bætist:

Fjárhæð umfram frádráttarmörk, sem lögð er í hlutafjáraukningu í hlutafélagi eða lögð til hlutafjárkaupa við stofnun hlutafélags, er heimilt að flytja og nýta á tveimur næstu árum. Ónýtt frádráttarheimild tekur hækkunum með sama hætti og fjárhæðir skv. 2. gr.

2. gr.

Á eftir fyrri málsgrein 11. gr. komi ný málsgrein svohljóðandi:

Þegar um er að ræða útboð nýs hlutafjár í starfandi hlutafélagi og engar hömlur eru lagðar á viðskipti með hin nýju hlutabréf skal frádráttur skv. 10. gr. heimill þótt ekki sé fullnægt skilyrðum um lágmarksfjárhæð hlutafjár og lágmarksfjölda hluthafa.

3. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Tilgangur þessa frumvarps er að hvetja til aukinnar eiginfjármyndunar fyrirtækja með þátttöku almennings. Frumvarp þetta er flutt í tengslum við þingsályktunartillögu á þingskjali 599 um að örva viðskipti á hlutabréfamarkaði. Vísað er til greinargerðar með þeirri tillögu.

Í lögum nr. 9/1984 er einstaklingum, sem kaupa hlutabréf í hlutafélögum, heimilt að draga kaupverð þeirra frá skattskyldum tekjum sínum að vissu marki. Það er skilyrði að hlutafélögin séu með hlutafé yfir ákveðna fjárhæð (í árslok

1986 10.471.109 kr.), að hluthafar séu a.m.k. 50 og engar hömlur séu á viðskiptum með hlutabréf.

Með frumvarpinu er lagt til að frádráttarheimildina megi flytja á milli ára og skilyrðin fyrir frádráttarheimild eigi ekki við að öllu leyti þegar um ný hlutabréf er að ræða.

Athugasemdir við einstakar greinar frumvarpsins.

Um 1. gr.

Í stað þess að miða frádráttarheimildina við framlag hvers einstaks árs er lagt til að ef viðkomandi leggur t.d. þrefalda frádráttarupphæð í fyrirtæki sitt á sama ári megi nota upphæðina til frádráttar á öðru og þriðja ári þótt nýtt framlag sé ekki lagt fram á því tímabili.

Um 2. gr.

Skilyrði 11. gr. laganna eru þess eðlis að þau nýtast ekki smáum fyrirtækjum sem eru að reyna að byggja upp eiginfjárstöðu með aukningu hlutafjár. Er því lagt til að þegar um slíkt er að ræða, eins og nánar er skýrt í greininni, falli skilyrðin um lágmarksfjárhæð hlutafjár og lágmarksfjölda hluthafa niður. Hins vegar er það skilyrði að engar hömlur verði lagðar á viðskipti með nýju hlutabréfin.
Rannsóknir í þágu atvinnuveganna Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 356

657. Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 64 21. maí 1965, um rannsóknir í þágu atvinnuveganna.

(Lagt fyrir Alþingi á 111. löggjafarþingi 1988–89.)

1. gr.

Á eftir 2. mgr. 28. gr. laganna komi ný málsgrein svohljóðandi:

Rannsóknastofnun fiskiðnaðarins er heimilt, að fengnu samþykki stjórnar stofnunarinnar og sjávarútvegsráðherra, að eiga aðild að rannsóknar- og þróunarfyrirtækjum er séu hlutafélög eða önnur félög með takmarkaðri ábyrgð er þrói hugmyndir og hagnýti niðurstöður rannsóknar- og þróunarverkefna sem stofnunin vinnur að hverju sinni.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Athugasemdir við lagafrumvarp þetta.

Með frumvarpi þessu er lagt til að Rannsóknastofnun fiskiðnaðarins verði heimilt að eiga aðild að rannsóknar- og þróunarfyrirtækjum sem vinna að því að hagnýta niðurstöður rannsókna stofnunarinnar í þágu atvinnuveganna. Er það álitið kostur fyrir Rannsóknastofnun fiskiðnaðarins að geta átt aðild að stofnun sérstakra fyrirtækja um slík verkefni en með því getur stofnunin betur fylgt eftir niðurstöðum rannsókna sinna svo þær nýtist betur í þágu atvinnuveganna. Með þátttöku stofnunarinnar í slíkum fyrirtækjum þykir tryggt að tengsl við fyrirtæki sjávarútvegsins aukist.

Stjórn Rannsóknastofnunar fiskiðnaðarins óskaði eftir því að ráðuneytið beitti sér fyrir breytingu á lögum stofnunarinnar í þessu skyni, en slík breyting hefur þegar verið gerð á lögum um Háskóla Íslands, sbr. lög nr. 8/1985, og Iðntæknistofnun Íslands, sbr. lög nr. 77/1986.

Í frumvarpinu er lagt til að aðild Rannsóknastofnunar fiskiðnaðarins verði háð samþykki stjórnar stofnunarinnar og sjávarútvegsráðherra hverju sinni.

Jafnframt er heimildin bundin við aðild að félögum með takmarkaðri ábyrgð þannig að áhætta stofnunarinnar verður takmörkuð við hlutafjárframlög.

Einstakar greinar frumvarpsins þarfnast ekki nánari skýringa.
Umboðsmaður Alþingis Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 360

667. Frumvarp til laga um breytingu á lögum um umboðsmann Alþingis, nr. 13/1987.

Flm.: Auður Eiríksdóttir.

1. gr.

Við 11. gr. laganna bætist ný málsgrein svohljóðandi:

Umboðsmanni ber að fylgjast með framkvæmd dómstóla á lögum og rétti í landinu. Skal hann veita viðtöku kvörtunum um meinta galla á rekstri og framkvæmd dómsmála, afla endurrita af þegar gerðum skjölum þar um, athuga þau og semja greinargerðir að því leyti sem hann telur ástæðu til.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Veigamesti þáttur í störfum Alþingis er löggjafarstarfið sjálft sem er ákaflega margþætt og umfangsmikið. En hver er reynslan af löggjafarstarfinu? Því er vandsvarað þar sem ekki hafa verið gerðar sérstakar kannanir á því, nema ef til vill í einstökum tilvikum. Það er eftirtektarvert nú á dögum víðtækra og tíðra kannana á flestum sviðum. Mætti af þessu ráða að áhrif lagasetningar væru lítil, en svo er ekki. Löggjafarstarfið er vafalaust einn af veigamestu þáttum í þróun þjóðlífsins. Það er því ákaflega brýnt að fylgjast vel með framkvæmd laga og réttar í landinu og að Alþingi eigi greiðan aðgang að áreiðanlegum og vel unnum gögnum þar um.

Með lögunum um umboðsmann Alþingis, nr. 13/1987, sem samþykkt voru 9. mars 1987, er kveðið á um að umboðsmaðurinn skuli hafa eftirlit með stjórnsýslu ríkis og sveitarfélaga og leitast við að tryggja rétt borgaranna gagnvart stjórnvöldum landsins. Stutt reynsla af starfi umboðsmanns Alþingis sýnir að hér var um þarfa stofnun að ræða og er ástæða til að vænta mikils af störfum hennar á þessum vettvangi. En hinu má ekki gleyma að höfuðvörn borgaranna, gagnvart óréttmætum kröfum og aðgerðum stjórnvalda sem annarra, eru dómstólar landsins. Hljóta störf þeirra að skipta mestu um öryggi og velferð borgaranna auk þess sem þeir hafa í höndum mótun og beitingu hins eiginlega löggjafarvalds ef álitaefni koma upp eða menn vilja láta reyna á gildi laga.

Frumvarp þetta miðar að því að umboðsmaður Alþingis fylgist með almennri framkvæmd laga og réttar í landinu, m.a. með því að taka við kvörtunum um meinta galla á rekstri mála fyrir dómstólum landsins. Skal hann safna endurritum af þegar gerðum skjölum, sem varða meintar gallaðar aðgerðir, kanna það sem stofnunin telur ástæðu til og semja greinargerðir þar um. Áhersla skal lögð á sjálfstæði dómstólanna við afgreiðslu mála og að starfsmenn þeirra sæti ekki nokkrum afskiptum eða athugasemdum umboðsmanns Alþingis öðrum en þeim sem fylgja því að fá endurrit skjala afhent og greinargerð um mál sem beint er til Alþingis sjálfs. Hitt er einnig ljóst að Alþingi, sem er svo ráðandi um lög og rétt í landinu, ber að setja lög um störf dómstóla í landinu, fylgjast með því hvernig til tekst um framkvæmd þeirra laga og breyta lögum ef ástæða þykir til. Eins og áður segir miðar frumvarpið að því að Alþingi afli traustra og vandaðra gagna þar um með lágmarkstilkostnaði. En vafalaust er ástæða til að gera fleiri ráðstafanir til að kanna árangur af löggjafarstarfinu.

Prentað upp.
Seðlabanki Íslands Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 241

681. Frumvarp til laga um breytingu á lögum um Seðlabanka Íslands, nr. 36 5. maí 1986.

(Eftir 2. umr. í Ed., 21. mars.)

1. gr.

8. gr. laganna breytist svo:

a. Við 1. mgr. bætist nýr málsliður svohljóðandi: Á sama hátt skal Seðlabanki Íslands láta sömu reglur, eða jafngildar, gilda um verðbréfasjóði með kaupskyldu á öruggum verðbréfum, einkum ríkisskuldabréfum, eftir því sem við getur átt.

b. 4. mgr. orðist svo:

. Seðlabankanum er enn fremur heimilt að setja innlánsstofnunum reglur um lágmark eða meðaltal lauss fjár sem þeim ber ætíð að hafa yfir að ráða. Með lausu fé er átt við íslenskan gjaldmiðil í sjóði, óbundin nettóinnlán í íslenskum gjaldmiðli í bönkum, heildareignir að frádregnum heildarskuldum, sem bundnar eru gengi erlendra gjaldmiðla, ríkisvíxla eða aðrar sambærilegar eignir.

c. Við bætist ný málsgrein er verði 5. mgr. og orðist svo:

. Seðlabankanum er heimilt að setja innlánsstofnunum reglur um gengisbundnar eignir og skuldir þeirra (gjaldeyrisjöfnuð), svo og endurlánajöfnuð sem miði að því að hlutaðeigandi innlánsstofnanir skuli sjá til þess að slíkar eignir séu í jafnvægi þannig að gengisáhætta sé sem minnst. Seðlabankinn getur beitt innlánsstofnanir viðurlögum samkvæmt ákvæðum 41. gr. sé ákvörðunum bankans í þessum efnum ekki hlítt.

2. gr.

2. mgr. 9. gr. laganna orðist svo:

Seðlabankinn getur að fengnu samþykki ráðherra bundið vaxtaákvarðanir innlánsstofnana takmörkunum til að tryggja að raunvextir útlána innlánsstofnana verði hóflegir og eigi hærri en þeir eru að jafnaði í helstu viðskiptalöndum Íslendinga, svo og til að draga úr óhæfilegum vaxtamun milli inn- og útlána að teknu tilliti til annarra tekna innlánsstofnana.

Við 9. gr. laganna bætist ný málsgrein sem verði 3. mgr. og orðist svo:

Hafi Seðlabanki Íslands hlutast til um vexti hjá innlánsstofnunum á grundvelli þessarar greinar getur bankinn, meðan sú íhlutun varir, að fengnu samþykki ráðherra, bundið ávöxtunarkröfur og annað endurgjald fyrir fjármagn í viðskiptum eignarleigufyrirtækja, verðbréfafyrirtækja og verðbréfasjóða takmörkunum sem miðast við hliðstæða áhættuflokka. Setur Seðlabankinn um það nánari reglur.

3. gr.

33. gr. laganna orðist svo:

Sérstök endurskoðunardeild skal starfa við bankann undir umsjón bankaráðs. Auk þess skal endurskoðun hjá Seðlabanka Íslands framkvæmd af Ríkisendurskoðun og skoðunarmanni, sem ráðherra skipar til fjögurra ára í senn, og skal hann vera löggiltur endurskoðandi.

4. gr.

Við 41. gr. laganna bætist nýr málsliður: Innheimt viðurlög samkvæmt þessari grein skulu renna að

3 / 4 hlutum til ríkissjóðs og skulu þau greidd 1. júní ár hvert fyrir næstliðið ár.

5. gr.

Við ákvæði til bráðabirgða bætist nýr liður, liður VI, svohljóðandi:

Innheimt viðurlög skv. 41. gr., sem lögð voru á á árinu 1988, skulu að 3 / 4 hlutum greiðast í ríkissjóð og skulu greiðast ríkissjóði 1. júní 1989.

6. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.