Vátryggingastarfsemi Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 402

644. Frumvarp til laga um breytingu á yfirstjórn vátryggingastarfsemi.

(Lagt fyrir Alþingi á 118. löggjafarþingi 1994–95.)

1. gr.

Í stað orðsins „Atvinnumálaráðherra“ í 1. mgr. 3. gr. laga um ófriðartryggingar, nr. 2 21. janúar 1944, kemur: Ráðherra.

2. gr.

Á lögum um Viðlagatryggingu Íslands, nr. 55 2. júní 1992, verða svofelldar breytingar:

1 .

Í stað orðsins „tryggingamálaráðherra“ í 2. málsl. 2. gr. kemur: ráðherra.

2 .

Í stað orðsins „Tryggingamálaráðherra“ í 26. gr. kemur: Ráðherra.

3. gr.

Í stað orðsins „Heilbrigðis- og tryggingamálaráðherra“ í 5. gr. laga um brunatryggingar, nr. 48 6. maí 1994, kemur: Ráðherra.

4. gr.

Lög þessi öðlast gildi 1. mars 1995.

Athugasemdir við lagafrumvarp þetta.

Ríkisstjórnin hefur ákveðið að gera þá breytingu á yfirstjórn stjórnarmálefna að málefni vá tryggingastarfsemi heyri undir viðskiptaráðuneytið frá 1. mars 1995.

Skipan stjórnarmálefna og skipting starfa milli ráðherra og ráðuneyta heyrir samkvæmt ákvæðum stjórnarskrárinnar til þeirra starfa sem handhöfum framkvæmdarvaldsins eru falin, sbr. síðari málslið 15. gr. stjórnarskrárinnar svo og 2. gr. hennar um þrískiptingu ríkisvaldsins. Samhljóða og ítarlegri ákvæði voru síðar sett í lög um Stjórnarráð Íslands, nr. 73 28. maí 1969, sbr. 1. gr. i.f. og 8. gr., fyrirmælum stjórnarskrár til nánari útfærslu. Við gildistöku laganna var síðan með úrskurði forseta gefin út reglugerð um Stjórnarráð Íslands, nr. 96 31. desember 1969, þar sem stjórnarmálefnum er skipað undir ráðuneyti og er það meginréttarheimildin um vald svið hvers ráðuneytis um sig.

Þrátt fyrir þá skipan sem stjórnarskrárgjafinn hefur þannig valið þessum þætti stjórnarskip unarinnar eru þess fjölmörg dæmi að hinn almenni löggjafi ákveði vistun stjórnarmálefna með lögum, svo sem til háttar með þau lög sem hér er leitað breytinga á. Slík ákvæði eiga sér oft eðli legar skýringar í því að um nýskipan er að ræða eða meiri háttar breytingar á skipan stjórnarmál efna standa fyrir dyrum, en hljóta að öðru jöfnu að teljast ofaukið með skírskotun til þess er að framan segir.

Með því að ríkisstjórnin hefur nú ákveðið að gera þá breytingu á skipan stjórnarmálefna, sem í upphafi var lýst, þykir jafnframt rétt að leita atbeina Alþingis til að færa viðeigandi laga ákvæði til samræmis þar við í lagahreinsunarskyni.

Athugasemdir við einstakar greinar frumvarpsins.

Um 1.–3. gr.

Þegar fyrstu lögin um vátryggingastarfsemi voru sett fyrir 22 árum var framkvæmd þeirra og opinberu eftirliti skipað við hlið almannatrygginga í heilbrigðis- og trygginga málaráðuneyti sem e.t.v má túlka sem svo að áhersla hafi verið lögð á hið félagslega hlut verk þeirra.

Þróun vátryggingastarfsemi hefur á síðari árum breytt áherslunum, enda þótt hlut verk hennar og eðli sé hið sama og áður. Markaðsmál eru í brennidepli og aukin sam skipti við aðrar þjóðir. Áhersla er lögð á samkeppni og neytendavernd. Aukin umsvif og frelsi á fjármagnsmarkaði og þróun fjármálaþjónustu í kjölfar fjölbreyttari ávöxtunar möguleika ná í auknum mæli einnig til vátryggingafélaga. Mörkin milli vátrygginga starfsemi og annarra greina fjármálaþjónustu eru óljósari en áður, aukið samstarf er víða milli banka og vátryggingafélaga og vátryggingafélögum er nú heimilt að reka verð bréfasjóði, banka og aðra fjármálastarfsemi samkvæmt lögum um vátryggingastarfsemi.

Af þessum sökum þykir eðlilegt að flytja yfirstjórn málaflokksins til þess ráðuneyt is sem fer með mál er varða bankastarfsemi og fjármálaþjónustu, samkeppnismál og neyt endavernd. Við breytinguna flyst eftirlit með framkvæmd eftirtalinna laga til viðskipta ráðuneytis:

- Um bátaábyrgðarfélög,

- um brunatryggingar,

- um ófriðartryggingar,

- um Samábyrgð Íslands á fiskiskipum,

- um stríðsslysatryggingar,

- um vátryggingasamninga,

- um vátryggingastarfsemi og

- um Viðlagatryggingu Íslands.

Til upplýsingar skal þess jafnframt getið að annars staðar á Norðurlöndum er það ein ungis í Finnlandi sem vátryggingastarfsemi er hliðsett almannatryggingum í ráðuneyti, enda gegna vátryggingafélög mikilvægu hlutverki í almannatryggingakerfinu þar í landi. Þá er vátryggingastarfsemi talin til fjármálaþjónustu innan Evrópska efnahagssvæðisins ásamt bankastarfsemi og málefnum verðbréfamarkaðarins.

Um 4. gr.

Greinin þarfnast ekki skýringa.

Í samræmi við ákvörðun ríkisstjórnarinnar og væntanlega samhliða gildistöku laga frumvarps þessa mun forsætisráðherra beita sér fyrir setningu reglugerðar, samhljóða þeim breytingum sem frumvarpið stefnir að, um breytingar á reglugerð um Stjórnarráð Íslands og fylgja drög að henni í fylgiskjali til upplýsingar.

Fylgiskjal I.

Fjármálaráðuneyti, fjárlagaskrifstofa:

Umsögn um frumvarp til laga um breytingu á yfirstjórn vátryggingastarfsemi.

Í frumvarpi þessu felst að vátryggingamál færast frá heilbrigðis- og tryggingamála ráðherra til viðskiptaráðherra.

Gert er ráð fyrir að málaflokkurinn færist á milli ráðuneyta án kostnaðarbreytinga. Starfsemi vátryggingamála hefur verið sinnt í hlutastarfi í heilbrigðis- og tryggingamála ráðuneytinu og viðskiptaráðuneytið mun geta bætt þessum málaflokki á núverandi starf semi án þess að þurfa að bæta við starfsliði eða öðrum kostnaði. Enn fremur er gert ráð fyrir að Tryggingaeftirlitið færist milli ráðuneyta, en starfsemi þess er að fullu kostuð af sértekjum og því er ekki ætluð fjárveiting á fjárlögum. Með tilliti til þessa á ekki að hljót ast aukinn kostnaður af samþykkt þessa frumvarps.

Fylgiskjal II.

Drög:

REGLUGERÐ um breytingar á reglugerð um Stjórnarráð Íslands, nr. 96 31. desember 1969, með síðari breytingum.

1. gr.

Í 7. gr., sbr. 3. gr. reglugerðar um breytingar á reglugerð þessari nr. 114/1993, falli brott 7. og 11. tölul. Töluliðir 8 til og með 10 breytist í samræmi við það í töluliði 7 til og með 9.

2. gr.

Á eftir 8. tölul. 15. gr., sbr. 2. gr. reglugerðar um breytingu á reglugerð þessari nr. 64/1987 og 1. gr. reglugerðar um breytingu á reglugerð þessari nr. 5/1990, komi nýr tölu liður, 9. tölul., er hljóði svo:

9.

Vátryggingastarfsemi.

3. gr.

Reglugerð þessi, sem sett er samkvæmt 8. gr. laga um Stjórnarráð Íslands, nr. 73/1969, öðlast gildi 1. mars 1995.