arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Sveitarstjórnarlög Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 219

Frumvarp til laga um breytingu á sveitarstjórnarlögum, nr. 138/2011, með síðari breytingum (uppbygging ferðamannastaða).

Flm.: Róbert Marshall, Guðmundur Steingrímsson, Óttarr Proppé, Brynhildur Pétursdóttir, Páll Valur Björnsson.

1. gr.

Á eftir 7. gr. laganna kemur ný grein, 7. gr. a, ásamt fyrirsögn, svohljóðandi:

Uppbygging ferðamannastaða.

Heimilt er sveitarstjórnum að leyfisskylda og innheimta leyfisgjald fyrir fénýtingu náttúrufyrirbrigða og ferðamannastaða enda renni féð til uppbyggingar ferðaþjónustuinnviða sem stuðlar að sjálfbærri nýtingu þeirra staða sem leyfisskyldir eru.

Ráðherra setur í reglugerð nánari ákvæði um framkvæmd leyfisveitingarinnar.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Með frumvarpinu er lagt til að sveitarstjórnum verði heimilað að leyfisskylda og innheimta leyfisgjald fyrir fénýtingu náttúrufyrirbrigða og ferðamannastaða innan þeirra marka.

Frumvarpið felur í sér að ábyrgð á ferðamannastöðum og náttúrufyrirbrigðum er færð til sveitarstjórnanna, þ.e. til þeirra sem næst þeim búa. Sveitarstjórnir eru ekki skyldugar til að leyfisskylda fénýtingu slíkra staða en fari þær út í aðgerðir af því tagi verður innheimt fé við leyfisútgáfu að renna til uppbyggingar á stöðunum sjálfum. Sveitarstjórnir verða sjálfar að meta hvaða áhrif innheimta slíks gjalds hefur á þá atvinnustarfsemi sem um ræðir.

Framangreind lagabreyting mundi leysa markmið frumvarps til laga um náttúrupassa, sem lagt var fyrir Alþingi á 144. löggjafarþingi 2014–2015 en náði ekki afgreiðslu, sem og leysa markmið frumvarps til laga um landsáætlun um uppbyggingu innviða til verndar náttúru og menningarsögulegum minjum sem lagt var fyrir Alþingi á sama þingi, auk þess sem það hefur verið endurflutt á yfirstandandi þingi. Þá leysir lagabreytingin þann vanda að ekki hefur reynst gerlegt að nýta það fjármagn sem hefur verið eyrnamerkt uppbyggingu náttúrufyrirbrigða og ferðamannastaða, m.a. vegna skorts á áætlunum, teikningum og verktökum. Frumvarpinu er ætlað að fela sveitarfélögunum sjálfum að meta vandann, gera samninga við þá sem skipuleggja hópferðir á staðina og standa að uppbyggingu. Þá þyrfti gjaldið ekki að vera varanlegt, það gæti staðið yfir tímabundið á meðan uppbygging stendur yfir og tekið mið af stöðu þeirra fyrirtækja sem um ræðir og eins atvinnusköpun þeirra í sveitarfélögunum sjálfum. Verði frumvarpið að lögum má því gera ráð fyrir að yfirgripsmikill og umdeildur vandi verði leystur. Frumvarpið felur ekki í sér heimild til gjaldtöku á ferðamannastöðum heldur beinist fyrst og fremst að skipulögðum hópferðum á tiltekna staði þar sem þriðji aðili hagnast á nýtingu staðar sem hann á ekki beina aðild að, eins og t.d. landeigandi eða sveitarfélag.
Þingsköp Alþingis Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 262

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um þingsköp Alþingis, nr. 55/1991, með síðari breytingum.

Flm.: Björn Leví Gunnarsson, Ásta Guðrún Helgadóttir, Helgi Hrafn Gunnarsson.

1. gr.

Eftirfarandi breytingar verða á 45. gr. laganna:

a. Við 1. mgr. bætist nýr málsliður, svohljóðandi: Tillögu um vantraust á ríkisstjórn eða ráðherra skal þó setja á dagskrá þingfundar svo fljótt sem auðið er og eigi síðar en tveimur nóttum eftir útbýtingu hennar nema samkomulag um annað sé á milli þingflokka.

b. Við 2. mgr. bætist nýr málsliður, svohljóðandi: Fjórðungur þingmanna getur farið fram á að atkvæðagreiðsla um tillögu um vantraust á ríkisstjórn eða ráðherra verði leynileg. Við atkvæðagreiðsluna merkir hver þingmaður við „já“ eða „nei“ á atkvæðaseðli eða skilar auðu.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Með frumvarpinu eru lagðar til fyllri reglur um framlagningu vantrauststillagna og meðferð þeirra í þinginu en kveðið er á um í lögum um þingsköp Alþingis. Með frumvarpinu er lagt til að kveðið verði skýrt á um að komi fram tillaga um vantraust á ríkisstjórn eða ráðherra skuli setja hana á dagskrá þingfundar svo fljótt sem auðið er og eigi síðar en tveimur nóttum eftir útbýtingu hennar nema samkomulag sé um annað milli þingflokka. Verður að telja að vegna eðli slíkrar tillögu sé rétt að taka hana fyrir sem fyrst nema samkomulag sé um annað.

Meginbreytingin sem frumvarpið felur í sér er að fjórðungur þingmanna geti farið fram á að atkvæðagreiðslan um vantrauststillögu verði leynileg. Markmiðið með þeirri tilhögun er að gera þingmönnum kleift að greiða atkvæði eftir sannfæringu sinni án utanaðkomandi þrýstings hvort sem hann er frá samþingsmönnum, kjósendum, fjölmiðlum eða öðrum.

Lagt er til að miðað verði við að fjórðungur þingmanna geti farið fram á að atkvæðagreiðslan verði leynileg og skrifleg þannig að þingmenn fái tilbúinn atkvæðaseðil og geti merkt við fyrir fram gerða reiti, „já“ eða „nei“, eða skilað auðu. Tillagan um að miðað verði við að fjórðungur þingmanna geti farið fram á þetta er í samræmi við ráðgefandi tilmæli þings Evrópuráðsins um réttindi og ábyrgð stjórnarandstöðunnar í störfum þinga í lýðræðisríkjum nr. 1601 (2008) og er sú regla sem birtist jafnframt í þingsköpum Alþingis.
Almenn hegningarlög Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 270

Frumvarp til laga um breytingu á almennum hegningarlögum, nr. 19 12. febrúar 1940, með síðari breytingum (fíkniefnabrot og peningaþvætti).

Flm.: Björgvin G. Sigurðsson, Brynjar Níelsson, Helgi Hrafn Gunnarsson, Róbert Marshall, Heiða Kristín Helgadóttir.

1. gr.

Í stað orðanna „12 árum“ í 1. mgr. 173. gr. a laganna kemur: 10 árum.

2. gr.

Í stað orðanna „12 árum“ í 3. mgr. 264. gr. laganna kemur: 10 árum.

3. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Með frumvarpinu er lagt til að refsimörk 173. gr. a almennra hegningarlaga verði lækkuð úr allt að 12 árum í 10 ár. Þá er og lagt til að refsimörk 264. gr. sömu laga verði til samræmis einnig lækkuð úr allt að 12 árum í allt að 10 ár.

Neysla löglegra og ólöglegra fíkniefna hefur aukist jafnt og þétt um áratugaskeið samkvæmt tölum meðferðarstofnana, lögreglu, neyslukannana og annarra rannsókna. Reynslan af hertum viðurlögum og þyngri dómum í fíkniefnamálum hefur ekki dregið úr neyslu eða fjölda brota. Á sama tíma hefur neysla ólöglegra vímuefna minnkað hjá þeim þjóðum sem fylgja frjálslyndari stefnu í fíkniefnamálum, en ekki þeirri hörðu refsistefnu sem hér er fylgt, ekki síst eftir að refsiramminn í ávana- og fíkniefnamálum var hækkaður úr 10 árum í 12 árið 2001 með lögum nr. 32/2001.

Dómar yfir svokölluðum „burðardýrum“ hafa kallað fram viðbrögð í samfélaginu og spurningar vakna um þyngd refsinga samanborið við önnur brot, t.d. kynferðisbrot og alvarlegar líkamsárásir. Vissulega á það ekki að vera háð tískubylgjum eða dómstóli götunnar hvaða refsingu fólk hlýtur fyrir alvarleg brot, en flutningsmenn telja mikilvægt að horfa til þess hvaða árangur næst með þungum refsingum við fíkniefnabrotum. Ekki er gert lítið úr alvarleika þeirrar glæpastarfsemi sem ólöglegur innflutningur fíkniefna er. Hins vegar eru mörg dæmi um að burðardýr, sem oft og tíðum er ungt fólk sem á við mikinn fíknivanda að stríða og hvorki fjármagnar innflutninginn né græðir stórar fjárhæðir á honum, sé dæmt til þungrar refsingar. Þeir sem standa raunverulega að baki innflutningnum og græða mest á honum nást ekki og hringrásin heldur áfram.

Öflug meðferðarúrræði hafa sýnt sig vera vænlegri leið til að vinna gegn eymd og ömurlegum ástæðum fíkniefnaneytenda, ekki síður en þvinguð meðferð sem hluti af dómaúrræði.

Það er mat flutningsmanna að refsistefnan í fíkniefnamálum hafi gengið of langt, refsiramminn nýttur í óhófi og allt of langt sé gengið í refsingum án þess að merkjanlegur árangur náist nema síður sé. Mannúð og mildi eiga að ráða för þegar kemur að úrræðum í vímuefnamálum. Öflugar forvarnir, hóflegir refsidómar og fyrirtaksmeðferðarúræði eiga að koma í stað refsistefnu sem inntak og kjarni nýrra úrræða í fíkniefnamálum. Samhliða lækkun refsirammans í ávana- og fíkniefnamálum er mikilvægt að ráðast í heildarendurskoðun á stefnu stjórnvalda í fíkniefna- og forvarnamálum.
Sveitarstjórnarlög Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 296

Frumvarp til laga um breytingu á sveitarstjórnarlögum, nr. 138/2011 (fjöldi fulltrúa í sveitarstjórn).

Flm.: Sigríður Á. Andersen, Birgir Ármannsson, Brynjar Níelsson, Guðlaugur Þór Þórðarson, Jón Gunnarsson, Sandra Dís Hafþórsdóttir, Unnur Brá Konráðsdóttir, Vilhjálmur Árnason.

1. gr.

Eftirfarandi breytingar verða á 1. mgr. 11. gr. laganna:

a. 4. tölul. orðast svo: Þar sem íbúar eru fleiri en 50.000: 15–23 aðalmenn.

b. 5. tölul. fellur brott.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Í 1. mgr. 11. gr. sveitarstjórnarlaga er kveðið á um fjölda sveitarstjórnarmanna í sveitarfélögum. Í 4. tölul. málsgreinarinnar segir að þar sem íbúar séu 50.000–99.999 skuli sveitarstjórnarmenn vera 15 hið fæsta en 23 hið flesta. Í 5. tölul. segir svo að þar sem íbúar séu 100.000 eða fleiri skuli sveitarstjórnarmenn vera „23–31 aðalmenn“, eins og það er orðað í lögunum. Augljóst er að nú og um fyrirsjáanlega framtíð er 5. tölul. ætlað að vera sérstakt ákvæði um fjölda sveitarstjórnarmanna í Reykjavík og samkvæmt því munu allt að „31 aðalmenn“ geta setið í borgarstjórn Reykjavíkur í senn.

Borgarfulltrúar í Reykjavík eru nú 15 og hafa aldrei verið fleiri, að einu kjörtímabili undanskildu. Á kjörtímabilinu 1978–1982 var ákveðið að fjölga borgarfulltrúum úr 15 í 21 en strax á næsta kjörtímabili ákvað borgarstjórn að fækka þeim aftur í 15, og hefur síðan ekki séð ástæðu til að fjölga þeim aftur. Engin ástæða er til að löggjafinn þvingi borgaryfirvöld til slíkrar fjölgunar og er því lagt til að heimilt verði að borgarfulltrúarnir verði áfram 15. Með breytingunni er einnig lagt til að hámarksfjöldi borgarfulltrúanna verði færður niður í 23. Eins og áður var rakið hefur borgarstjórn aðeins einu sinni ákveðið að fjölga borgarfulltrúum svo þeir verði fleiri en fimmtán, og sú fjölgun var dregin til baka strax á næsta kjörtímabili. Engin ástæða er til að ganga svo langt í lögum að í borgarstjórn geti setið allt að „31 aðalmenn“, enda mun Reykjavíkurborg ekki hafa óskað eftir slíkri lagaheimild.

Að öðru leyti skýrir frumvarpið sig sjálft.
Tekjuskattur Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 33

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um tekjuskatt, nr. 90/2003, með síðari breytingum (gengishagnaður).

Flm.: Vilhjálmur Bjarnason.

1. gr.

4. tölul. 2. mgr. 8. gr. laganna fellur brott.

2. gr.

Lög þessi öðlast gildi 1. janúar 2015.

Greinargerð.

Frumvarp þetta var einnig lagt fram á 144. löggjafarþingi (304. mál), en kom ekki til umræðu þá.

Það ákvæði sem hér er lagt til að falli brott kom í lög um tekjuskatt með lögum nr. 165/ 2010.

Ákvæðið gengur þvert á hugmynd um tekjur þar sem tekjur eru eignaauki en ekki vegna leiðréttingar við aðlögun í verðmætamælingum. Gengismunur er því hvorki tekjur né gjöld. Eign sem er mæld í erlendum gjaldmiðli, í þessu tilfelli inneign á bankareikningi, verður ekki fyrir eignaauka eða kaupmáttarauka við að gengi íslenskrar krónu lækkar gagnvart þeirri mynt sem innstæðan er varðveitt í. Samkvæmt hugsun ákvæðisins eins og það var lögtekið árið 2010 ætti að færa til gjalda verðmætarýrnun íslenskra eigna vegna gengislækkunar krónunnar til að ná heilstæðri hugsun í ákvæðið.

Til að útskýra þetta með dæmi þá er 1 bandaríkjadalur virði eins bandaríkjadals að kaupmætti hvert sem gengi bandaríkjadals er gagnvart íslenskri krónu á hverjum tíma.

Af framansögðu er ljóst að rétt er að fella brott hið tiltekna ákvæði við útreikning og álagningu fjáreignatekjuskatts.
Tekjuskattur Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 303

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um tekjuskatt nr. 90/2003, með síðari breytingum (útfararstyrkur).

Flm.: Ögmundur Jónasson.

1. gr.

Við 28. gr. laganna bætist nýr töluliður, svohljóðandi: Útfararstyrkur sem greiddur er af stéttarfélagi eða sveitarfélagi vegna fráfalls maka eða barns.

2. gr.

Lög þessi taka þegar gildi.

Greinargerð.

Með frumvarpi þessu er lögð til sú breyting á lögum um tekjuskatt, nr. 90/2003, að útfararstyrkur vegna fráfalls maka eða barns teljist ekki til tekna hjá móttakanda.

Útfararstyrkjum er ætlað að auðvelda viðtakanda þeirra að standa straum af kostnaði vegna útfarar maka eða barns og teljast meðal skattskyldra tekna skv. 2. tölul. A-liðar 7. gr. laga um tekjuskatt, nr. 90/2003. Útfararstyrk veita ýmis stéttarfélög og enn fremur sveitarfélög en samkvæmt VII. kafla laga um félagsþjónustu sveitarfélaga, nr. 40/1991, ber sveitarfélögum að setja sér reglur um fjárhagsaðstoð og félagslega heimaþjónustu og fellur útfararstyrkur þar undir.

Þar eð útfararstyrkur telst til skattskyldra tekna greiðist af honum tekjuskattur og enn fremur hefur hann lækkunaráhrif á útreikning tekjutryggingar hjá Tryggingastofnun Íslands þannig að eftir að frítekjumarki er náð koma 38,5% útfararstyrks til lækkunar á tekjutryggingu. 1

Sökum þessa hafa sum stéttarfélög horfið frá því að greiða útfararstyrk og greiða þess í stað dánarbætur en þær eru undanþegnar skattskyldu.

Þar sem ljóst er að framkvæmd á styrkveitingum vegna kostnaðar við útför maka eða barns er mismunandi og kemur ójafnt niður á viðtakendum eftir því hvaða aðferð er beitt er lagt til að útfararstyrkur verði undanþeginn skattskyldu. Þetta er einkum brýnt vegna útfararstyrks sveitarfélaga enda er slíkur styrkur að jafnaði ekki veittur öðrum en svo fátæku fólki að það hefur ekki fjárhagslega burði til að standa straum af kostnaði við útför. Vinnur það gegn markmiðum styrkveitingarinnar að heimta skatt af fjárhæðinni og láta hana verða til þess að lækka tekjutryggingu þeirra sem hana fá þannig að rétt er að gera þá breytingu sem hér er lögð til.

Neðanmálsgrein: 1 1

Útreikningur lífeyris og tengdra bóta, janúar 2015:

www.tr.is/media/fjarhaedir/Utreikningur-lifeyris-og-tengdra-bota-januar-2015_3.pdf
Tekjuskattur Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 34

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um tekjuskatt, nr. 90/2003, með síðari breytingum (afnám rúmmálsreglu).

Flm.: Vilhjálmur Bjarnason.

1. gr.

Lokamálsgrein 15. gr. laganna fellur brott.

2. gr.

Eftirfarandi breytingar verða á 17. gr. laganna:

a. Orðin „og aðeins að því marki sem heildarrúmmál íbúðarhúsnæðis seljanda fer ekki fram úr 600 m 3 á söludegi ef um einstakling er að ræða en 1200 m 3 ef hjón, sbr. 62. gr., eiga í hlut“ í 2. málsl. 1. mgr. falla brott.

b. 3.–5. málsl. 1. mgr. falla brott.

c. 5. og 6. mgr. falla brott.

3. gr.

Lög þessi öðlast gildi 1. janúar 2016.

Greinargerð.

Frumvarp þetta var áður flutt á 144. löggjafarþingi (306. mál), en kom ekki til umræðu þá.

Að meginreglu er söluhagnaður af fasteignum skattskyldur á söluári samkvæmt ákvæðum laga um tekjuskatt. Sú undantekning kemur fram í 17. gr. laganna að ef maður hefur átt íbúðarhúsnæði í full tvö ár þá er söluhagnaður af því skattfrjáls. Þetta skattfrelsi takmarkast af því að söluhagnaður af þeim hluta húsnæðisins, sem er umfram 600 rúmmetra hjá einstaklingi eða 1.200 rúmmetra hjá hjónum, er að fullu skattskyldur. Söluhagnaður er mismunur á söluverði og stofnverði að teknu tilliti til fenginna fyrninga og áður fengins söluhagnaðar. Stofnverð er kostnaðarverð eigna.

Framangreind rúmmálsregla á rót sína að rekja til 4. tölul. 3. gr. laga nr. 7/1972. Frumvarp það sem síðar varð að téðum lögum var á sínum tíma lagt fram með það fyrir augum að dreifa skattbyrðinni á réttlátari hátt en tíðkast hafði. Fyrir gildistöku rúmmálsreglunnar miðaðist skattfrelsið aðeins við eignarhaldstíma og jókst eftir því sem hann var lengri þar til fullu skattfrelsi var náð. Má gera ráð fyrir að rúmmálsreglunni hafi einkum verið ætlað að jafna stöðu þeirra eignaminni og þeirra sem meira áttu.

Það er mjög mismunandi hvernig skattlagningu söluhagnaðar íbúðarhúsnæðis eða afnotaréttar er háttað í okkar helstu samanburðarlöndum. Í Danmörku eru mörk skattlagningar miðuð við tiltekið flatarmál. Enga slíka reglu er að finna í norskri löggjöf heldur er aðeins miðað við tíma eignarhalds. Í sumum fylkjum Bandaríkjanna er frítekjumark á söluhagnaði af íbúðarhúsnæði. Enginn skattur er lagður á slíkan söluhagnað í Bretlandi. Má ætla að þessi mismunur á skattlagningu ráðist af aðstæðum á hverjum stað.

Um langa hríð hefur bróðurpartur eignamyndunar landsmanna átt sér stað við kaup og eignarhald á íbúðarhúsnæði. Að starfsævinni lokinni er algengt að menn minnki við sig og innleysi sparifé með sölu húseigna. Því fé sem er innleyst á þennan hátt er oft ætlað að standa undir rekstri heimilis viðkomandi þegar líður á ævikvöldið. Það er því ekki að undra að rúmmálsreglan hefur komið nokkuð illa niður á eldri borgurum sem eru sestir í helgan stein og njóta ekki lengur atvinnutekna.

Með frumvarpinu er lagt til að framangreind rúmmálsregla verði felld brott úr lögum um tekjuskatt. Verði það samþykkt mun skattskylda söluhagnaðar af sölu íbúðarhúsnæðis aðeins ráðast af tíma eignarhalds, hvort það hafi varað í tvö ár eða skemur.
Þingsköp Alþingis Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 331

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um þingsköp Alþingis, nr. 55/1991, með síðari breytingum (kjör forseta).

Flm.: Guðmundur Steingrímsson, Árni Páll Árnason, Birgitta Jónsdóttir,

Brynhildur Pétursdóttur, Heiða Kristín Helgadóttir, Helgi Hrafn Gunnarsson,

Óttarr Proppé, Páll Valur Björnsson, Róbert Marshall, Valgerður Bjarnadóttir.

1. gr.

1. málsl. 2. mgr. 3. gr. laganna orðast svo: Rétt kjörinn forseti er sá er hefur hlotið meira en tvo þriðju hluta greiddra atkvæða.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Markmið frumvarpsins er jöfnum skrefum að bæta störf Alþingis og að efla þingræðið. Lagt er til að þingmaður þurfi aukinn meiri hluta greiddra atkvæða til þess að ná kjöri sem forseti Alþingis.

Mikilvægt er að tryggt sé að forseti Alþingis starfi ávallt með hagsmuni þingheims alls að leiðarljósi. Til þess að forseti geti beitt áhrifum sínum sem best í þágu þingsins alls, oft í erfiðum kringumstæðum og undir miklum þrýstingi, er lykilatriði að hann njóti víðtæks stuðnings bæði frá meiri hluta og minni hluta á þingi.

Forseti Alþingis á ekki að vera erindreki ríkisstjórnar eða taka við skipunum frá framkvæmdarvaldinu í störfum sínum. Sú tilhneiging er til staðar, enda starfar forseti samkvæmt gildandi skipulagi í raun einungis í umboði meiri hluta. Til þess að koma í veg fyrir þessa tilhneigingu þarf að styrkja stöðu embættisins og gefa forseta ríkara umboð. Þetta er hægt að gera með því að koma á því fyrirkomulagi að þingmaður þurfi tvo þriðju hluta greiddra atkvæða til þess að hljóta kjör sem forseti Alþingis.

Með slíkri breytingu er líklegt að forseti njóti meira sjálfstæðis í ákvörðunum sínum og verði betur í stakk búinn til að skikka bæði minni hluta og meiri hluta til vandaðri vinnubragða, meiri skilvirkni og meira samráðs. Sterkari staða forseta Alþingis væri þannig líkleg til þess að bæta verulega störf Alþingis.
Tekjustofnar sveitarfélaga Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 42

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um tekjustofna sveitarfélaga, nr. 4/1995, með síðari breytingum (afnám lágmarksútsvars).

Flm.: Unnur Brá Konráðsdóttir, Ragnheiður Ríkharðsdóttir,

Guðlaugur Þór Þórðarson, Vilhjálmur Bjarnason,

Vilhjálmur Árnason.

1. gr.

Orðin „og eigi lægra en 12,44%“ í 1. mgr. 23. gr. laganna falla brott.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Með frumvarpinu er lagt til að ákvæði um lágmarksútsvar sveitarfélaga verði afnumið. Sambærilegt frumvarp var lagt fram á 135. þingi (146. mál), 141. þingi (512. mál) og 144. þingi (29. mál) en hlaut ekki afgreiðslu.

Þegar lögum um tekjustofna sveitarfélaga var breytt árið 1993 voru sett inn ný mörk um hámarksútsvar ásamt því að lágmarksútsvar var tekið upp. Ákvæðið um lágmarksútsvar var umdeilt, m.a. vegna þess að það leiddi til verulegrar hækkunar á útsvari sumra sveitarfélaga.

Sveitarfélögin hafa ákveðna tekjustofna, t.d. útsvar, fasteignaskatt og þjónustutekjur. Þau nýta þessa tekjustofna til þess að sinna lögbundnum hlutverkum sínum, svo sem rekstri grunnskóla, félagsþjónustu o.s.frv. Með þessu frumvarpi eru ekki lagðar til breytingar á lögbundnu hlutverki sveitarfélaga. Vilji sveitarfélög hins vegar lækka útsvar sitt á löggjafinn ekki að standa í vegi fyrir því.

Í 78. gr. stjórnarskrárinnar er sjálfsákvörðunarréttur sveitarfélaga staðfestur og kveðið á um að sveitarfélögin skuli sjálf ráða málefnum sínum eftir því sem lög ákveða. Haldgóð rök og verulegir hagsmunir þurfa því að koma til ef skerða á þennan ákvörðunarrétt. Bein íhlutun um lágmarksútsvar getur tæpast talist uppfylla þau skilyrði.

Óeðlilegt er að bundið sé í lög að innheimta skuli að lágmarki tiltekinn skatt af íbúum, hvort sem þörf sé á honum til að sinna lögbundnu hlutverki eða ekki. Sveitarfélag þarf að rækja lögbundið hlutverk sitt, en óhófleg afskipti löggjafans af því hvernig slíkt er fjármagnað eru óþörf og draga úr valdi og ábyrgð kjörinna fulltrúa þjóðarinnar í sveitarstjórnarmálum til þess að leita sem hagkvæmastra leiða til þess að rækja hlutverk sitt.
Fjármálafyrirtæki Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 381

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um fjármálafyrirtæki, nr. 161/2002, með síðari breytingum.

Frá efnahags- og viðskiptanefnd.

1. gr.

Á eftir 9. málsl. 3. mgr. 103. gr. a laganna kemur nýr málsliður, svohljóðandi: Eftir því sem átt getur við fara nauðasamningsumleitanir að öðru leyti eftir ákvæðum 2. mgr. 149. gr. og 151.– 153. gr. laga um gjaldþrotaskipti o.fl., þó með því fráviki að frestur skv. 1. mgr. 51. gr. sömu laga skal vera átta vikur, en slitastjórn gegnir þá því hlutverki sem skiptastjóri hefði annars á hendi og heldur kröfuhafafundi við þessar umleitanir.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Frumvarp þetta er flutt til að leiðrétta mistök sem urðu við gerð breytingartillagna við frumvarp til laga um breytingu á lögum um tekjuskatt, lögum um sérstakan skatt á fjármálafyrirtæki og lögum um fjármálafyrirtæki (172. mál, þskj. 175). Við uppsetningu breytingartillagnanna féll málsliður brott úr 3. mgr. 103. gr. a laga um fjármálafyrirtæki þegar ætlunin var að nýr málsliður bættist við greinina án þess að fella gildandi lið brott. Málsliður sá sem féll brott vegna mistaka og hér er lagt til að verði bætt við lögin að nýju kom fyrst inn í lögin með breytingalögum nr. 78/2011 sem breyttu lögum nr. 161/2002. Í honum er kveðið á um að nauðsamningsumleitanir slitabúa fari eftir því sem við getur átt eftir ákvæðum laga um gjaldþrotaskipti o.fl. með því fráviki að frestur skv. 1. mgr. 51. gr. þeirra skuli vera átta vikur og slitastjórn gegni því hlutverki sem skiptastjóri hefði annars á hendi. Ekki er um efnislega breytingu að ræða.
Virðisaukaskattur Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 406

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um virðisaukaskatt, nr. 50/1988, með síðari breytingum (útleiga veiðiréttar og sala veiðileyfa).

Flm.: Helgi Hrafn Gunnarsson, Björt Ólafsdóttir,

Lilja Rafney Magnúsdóttir, Össur Skarphéðinsson.

1. gr.

Við 8. tölul. 3. mgr. 2. gr. laganna bætist nýr málsliður, svohljóðandi: Þá er útleiga veiðiréttar skattskyld, svo og sala veiðileyfa þegar um er að ræða fast gjald, óháð veiðifeng.

2. gr.

Við lögin bætist nýtt ákvæði til bráðabirgða, svohljóðandi:

Til ársloka 2017 skal virðisaukaskattur af útleigu veiðiréttar og sölu veiðileyfa þegar um er að ræða fast gjald, óháð veiðifeng, sbr. 8. tölul. 3. mgr. 2. gr., vera 11%.

3. gr.

Lög þessi öðlast gildi 1. júlí 2016.

Greinargerð.

Lagt er til að virðisaukaskattsskyld verði útleiga veiðiréttar og sala veiðileyfa sem ekki er bundin aflamagni á þann hátt að líta verði á hana sem virðisaukaskattsskylda vörusölu. Skatthlutfall verður fyrstu 18 mánuðina eftir gildistöku samkvæmt neðra þrepi 2. mgr. 14. gr. laga um virðisaukaskatt. Þar eftir verður það samkvæmt efra þrepi 1. mgr. 14. gr. laganna. Með því verður undanþágan sem stangveiði hefur notið frá því að greiða virðisaukaskatt afnumin.

Tekjurnar af sölu lax- og silungsveiðileyfa eru áætlaðir tæplega 2 milljarðar kr. Ætla má að niðurfelling undanþágunnar geti numið rúmum milljarði króna í tekjuaukningu fyrir ríkissjóð. Ekki er gert ráð fyrir að breytingin muni hafa veruleg áhrif á skattstofninn.