Olíugjald og kílómetragjald Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 333

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um olíugjald og kílómetragjald, nr. 87/2004, með síðari breytingum.

Flm.: Höskuldur Þórhallsson, Vigdís Hauksdóttir, Eygló Harðardóttir,

Gunnar Bragi Sveinsson, Sigurður Ingi Jóhannsson.

1. gr.

Eftirfarandi breytingar verða á 6. gr. laganna:

a. Á eftir 2. mgr. kemur ný málsgrein er orðast svo:

Endurgreiða skal 50% olíugjalds af olíu sem flutningsaðilar skv. i- og j-lið 3. gr. laga um fólksflutninga og farmflutninga á landi, nr. 73/2001, kaupa til flutnings. Reglur um endurgreiðslu samkvæmt þessari málsgrein skulu settar af fjármálaráðherra í samráði við samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra.

b. Í stað orðanna „endurgreiðslu skv. 1. mgr.“ í 3. mgr. kemur: endurgreiðslur skv. 1. og 3. mgr.

2. gr.

Við lögin bætist nýtt ákvæði til bráðabirgða er orðast svo:

Ákvæði 3. mgr. 6. gr. laganna skal endurskoðað í upphafi árs 2012.

3. gr.

Lög þessi öðlast gildi 1. janúar 2010.

Greinargerð.

Frumvarp þetta var lagt fram á 135. löggjafarþingi og aftur á 136. þingi og er nú endurflutt. Lagt er til að flutningsaðilar sem stunda farmflutninga í skilningi i- og j-liðar 3. gr. laga um fólksflutninga og farmflutninga skuli fá endurgreidd 50% olíugjalds vegna starfsemi sinnar. I-liður fjallar um farmflutninga í atvinnuskyni sem eru skilgreindir svo: Flutningur á hvers kyns farmi gegn endurgjaldi þegar flutningsþjónusta er seld sérstaklega og flytjandi starfar við flutningsþjónustu. Sem dæmi má nefna farmflutningafyrirtæki og vörubifreiðastjóra sem starfa sem verktakar við flutning á farmi. Í j-lið er fjallað um farmflutninga í eigin þágu og þeir skilgreindir svo: Flutningur farms þegar ekki er innheimt sérstakt gjald fyrir flutninginn. Sem dæmi má nefna flutning iðnfyrirtækis á eigin hráefni og/eða aðföngum með merktum bifreiðum, svo sem flutning á gosdrykkjum og flutning með mjólkurbifreiðum. Einnig flutningur verktaka sem starfa við annars konar verktöku en flutningsþjónustu þótt flutningurinn sé hluti af verki, svo sem verktaka við byggingar.

Við fyrri flutning málsins hefur komið fram sú gagnrýni að endurgreiðsluleiðin sem lögð er til í frumvarpinu sé mjög flókin, tímafrek og kostnaðarsöm í framkvæmd. Ríkisskattstjóri tók m.a. fram að einfaldara væri að undanþiggja bifreiðar, 10 tonn og yfir, kílómetragjaldi ef vilji stæði til þess. Aðrir bentu á að olíugjald sé markaður tekjustofn til vegagerðar og að hvergi komi fram hvernig bæta eigi upp tekjutap sem af frumvarpinu leiðir. Vegagerðin taldi frumvarpið fara gegn því meginsjónarmiði að kostnaður af uppbyggingu og viðhaldi vegakerfisins skuli borinn af notandanum.

Í ljósi framangreindra umsagna má rifja það upp að í maí 2008 skilaði starfshópur á vegum fjármálaráðherra, um heildarstefnumótun um skattlagningu ökutækja og eldsneytis, skýrslu þar sem fram kemur að gildandi lög og reglugerðir á þessu sviði skattlagningar séu uppfull af sértækum reglum, afsláttum og undanþágum, fyrir hina og þessa hagsmunaaðila. Frumvarpinu er ætlað að treysta hagsmuni landsbyggðarinnar í formi lægri flutningskostnaðar og þá viðleitni styðja meðal annarra Bændasamtök Íslands.

Fram kemur í 2. mgr. 23. gr. laga um olíugjald og kílómetragjald að innheimtar tekjur af olíugjaldi, kílómetragjaldi og sérstöku kílómetragjaldi renni til Vegagerðarinnar að frádregnum 0,5% sem renna í ríkissjóð til að standa straum af kostnaði við framkvæmd laganna. Frumvarpið gerir ráð fyrir að markaðir tekjustofnar Vegagerðarinnar skerðist en eftir sem áður er lögð rík áhersla á að stofnunin fái það tekjutap bætt með framlögum úr ríkissjóði. Ekki þykir sérstakt tilefni til að taka afstöðu til þess með hvaða hætti þær tekjur eiga að fást, hvort heldur með skerðingu útgjalda eða hækkun skatta. Að öðru leyti má vísa til athugasemda sem fram koma í forverum þessa frumvarps.