Meðferð og eftirlit sjávarafurða Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 420

716. Frumvarp til laga um breyting á lögum nr. 93 20. nóvemeber 1992, um meðferð sjávarafurða og eftirlit með framleiðslu þeirra.

(Lagt fyrir Alþingi á 116. löggjafarþingi 1992–93.)

1. gr.

Síðasti málsliður 1. mgr. 6. gr. laganna orðast svo: Sjávarútvegsráðherra er heimilt að krefjast þess að innfluttum sjávarafurðum sé haldið aðgreindum frá innlendum uns þær eru fluttar úr landi.

2. gr.

Við 22. gr. laganna bætast tvær nýjar málsgreinar er orðast svo:

Sjávarútvegsráðherra skal ákvarða gjald fyrir þjónustu sem Fiskistofa veitir á grundvelli laga þessara.

Gjald Fiskistofu fyrir viðurkenningu á skoðunarstofu skal vera 200.000 kr. Ráðherra er heimilt að hækka gjaldið er nemi hlutfallslegri hækkun vísitölu byggingarkostnaðar, sbr. lög nr. 42/1987, um vísitölu byggingarkostnaðar. Grunntaxti gjaldsins er miðaður við byggingarvísitölu í janúar 1993, þ.e. 189,6 stig.

3. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Athugasemdir við einstakar greinar frumvarpsins.

Um 1. gr.

Í 3. málsl. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 93/1992, um meðferð sjávarafurða og eftirlit með framleiðslu þeirra, er fortakslaust ákvæði um að halda skuli innfluttum sjávarafurðum, sem fluttar eru inn til vinnslu eða umpökkunar en ætlaðar síðan til endurútflutnings, aðgreindum frá innlendum afurðum þar til þær eru fluttar úr landi. Í ljós hefur komið að skilyrðislaus krafa um slíka aðgreiningu getur í mörgum tilfellum leitt til umtalsverðra erfiðleika og mikils kostnaðarauka fyrir framleiðanda vörunnar. Þá er umrædd krafa um aðgreiningu stundum alls ekki framkvæmanleg og má þar t.d. nefna landanir erlendra loðnuskipa í íslenskar fiskimjölsverksmiðjur. Á það skal einnig bent að ákvæði í fríverslunarsamningi Íslands og Evrópubandalagsins heimila framleiðanda vöru, sem telst upprunavara í skilningi fríverslunarsamninga EFTA og Evrópubandalagsins, að nota bókhaldslega aðgreiningu í stað hlutlægrar aðgreiningar vegna notkunar sams konar efnivöru til framleiðslu afurða, sbr. reglugerð nr. 560/1983. Til að framleiðandi fái heimild til að beita bókhaldslegri aðgreiningu verður að liggja fyrir yfirlýsing um að framleitt sé úr sams konar efnivöru og að hlutlæg aðgreining sé óhagkvæm og kostnaðarsöm.

Með hliðsjón af framansögðu þykir rétt að breyta lagaákvæðinu þannig að sjávarútvegsráðherra hafi heimild til að krefjast aðgreiningar innflutts hráefnis í vinnslu ef þurfa þykir en þess verði ekki undantekningarlaust krafist. Eru þá sérstaklega höfð í huga þau tilfelli þar sem þörf er á því að innfluttar sjávarafurðir sæti sérstöku eftirliti með tilliti til heilnæmis vörunnar.

Um 2. gr.

Í lögum nr. 93/1992, um meðferð sjávarafurða og eftirlit með framleiðslu þeirra, er Fiskistofu falið að sjá um hluta af verkefnum er áður heyrðu til Ríkismats sjávarafurða. Í lögunum er ekki kveðið á um heimild til handa sjávarútvegsráðherra til að ákvarða gjaldskrá fyrir þjónustu sem aðilum í sjávarútvegi er veitt á grundvelli laganna. Slíkt gjaldtökuákvæði var þó í lögum nr. 93/1992. Nokkuð ríkar skyldur eru lagðar á Fiskistofu um þjónustu við sjávarútveginn en stofunni er m.a. ætlað að veita framleiðendum vinnsluleyfi og skoðunarstofum viðurkenningu. Heildarúttekt á innra eftirliti, búnaði og hreinlæti hjá framleiðendum vegna útgáfu vinnsluleyfa er eðli sínu samkvæmt umfangsmikil og kostnaðarsöm. Þá fellur á stofuna mun meira eftirlit í upphafi en reiknað var með þegar frumvarpið var lagt fram þar sem aðlögun að nýju fyrirkomulagi, sem upp verður tekið þegar EES-samningur kemur til framkvæmda, tekur fyrirsjáanlega mun lengri tíma en upphaflega var ráðgert. Stofan mun einnig gefa út ýmis vottorð, svo sem heilbrigðisvottorð og upprunavottorð, sé þess óskað. Því er hér lagt til að sjávarútvegsráðherra hafi heimild til að ákvarða gjaldskrá sem notuð verði til að innheimta tekjur til að standa undir kostnaði af þeirri þjónustu sem Fiskistofa veitir. Samkvæmt lögum nr. 93/1992, um meðferð sjávarafurða og eftirlit með framleiðslu þeirra, skal Fiskistofa viðurkenna starfsemi skoðunarstofa. Sú úttekt, sem Fiskistofa þarf að framkvæma til að geta veitt viðurkenningu, er bæði tímafrek og krefst mikillar nákvæmni. Því er í frumvarpi þessu lagt til að gjald, sem Fiskistofa innheimtir fyrir viðurkenningu á skoðunarstofu, verði 200.000 kr.

Um 3. gr.

Greinin þarfnast ekki skýringar.

Fylgiskjal.

Fjármálaráðuneyti, fjárlagaskrifstofa:

Umsögn um frumvarp til laga um breytingu á lögum um meðferð sjávarafurða og eftirlit með framleiðslu þeirra.

Með frumvarpinu eru gerðar tvær breytingar á lögum um meðferð sjávarafurða og eftirlit með framleiðslu þeirra. Annars vegar er ákvæði um aðgreiningu innfluttra sjávarafurða frá innlendum. Hins vegar er sjávarútvegsráðherra falið að ákveða gjöld fyrir þjónustu sem Fiskistofa veitir á grundvelli laganna.

Frumvarpið hefur því ekki í för með sér kostnaðarauka fyrir ríkissjóð.