Veiðar í fiskveiðilandhelgi Íslands Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 420

629. Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 81/1976, um veiðar í fiskveiðilandhelgi Íslands.

Flm.: Sturla Böðvarsson, Ingibjörg Pálmadóttir, Jóhann Ársælsson,

Gísli S. Einarsson, Guðjón Guðmundsson, Steingrímur J. Sigfússon,

Gunnlaugur Stefánsson, Stefán Guðmundsson,

Vilhjálmur Egilsson.

1. gr.

Liður F3 í 3. gr. laganna ( F. Breiðafjörður), sbr. 8. gr. laga nr. 42/1977, fellur brott.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Með frumvarpi þessu er gerð tillaga um þá breytingu á 3. gr. núgildandi laga nr. 81/1976, um veiðar í fiskveiðilandhelgi Íslands, að liður F3 verði felldur út úr lögunum. Felur breytingin í sér að eftir hana verður óheimilt að stunda veiðar með botnvörpu og flotvörpu á svæði sem takmarkast af línu sem dregin er í fjögurra sjómílna fjarlægð frá viðmiðunarlínu á Snæfellsnesi, norðan við línu réttvísandi í vestur frá Malarrifi (vms 38) og utan við viðmiðunarlínu milli Öndverðarnesvita (vms 41) og Skorarvita (vms 42). Að norðan takmarkast þetta svæði af 65°16.0 N.

Frá því að frumvarp til laga um veiðar með botnvörpu, flotvörpu og dragnót í fiskveiðilandhelginni kom fram á 94. löggjafarþingi árið 1973 hefur orðið mikil breyting á útgerðarháttum. Meðal annars hefur sú breyting orðið að botnvörpuveiði allt að 26 metra langra skipa hefur aukist. Bæði er það vegna öflugri veiðarfæra og aukins togkrafts.

Upphaflega var hólf þetta afmarkað til að ná fram sáttum á milli útvegsmanna við Breiðafjörð og til þess að dreifa sókn á milli svæða þannig að stærri og öflugri skip væru að togveiðum utar en minni bátar. Kemur þetta sjónarmið fram í greinargerð með frumvarpi til laga á 94. löggjafarþingi, sem áður var vitnað til, á bls. 608, í þskj. 120 1973–74. Þar segir:

„Á Breiðafjarðarsvæðinu er mikill fjöldi báta af þessum stærðarflokki og óvenjumargir aðilar, einstaklingar og hagsmunasamtök, komu hugmyndum sínum um togveiðiheimildir á þessu svæði á framfæri við fiskveiðilaganefnd. Með því að draga veiðisvæði þetta upp, eins og gert er í frumvarpinu, hefur nefndin reynt að samræma hin ólíku sjónarmið, eins og frekast var unnt, auk þess sem friðunarsjónarmið voru einnig höfð í huga.“

Eftir að lög nr. 81/1976 voru samþykkt varð sú breyting á að viðmiðunarmörkin breyttust frá því að vera 105 brúttólestir yfir í að miðað var við 26 metra lengdarmælingu skips. Var það gert þar sem samkvæmt þágildandi mælireglum gátu tvö jafnlöng, breið og djúp skip mælst mjög misstór í brúttórúmlestum talið.

Á þessum tíma var hlutfallið á milli lengdar á skipi og togkrafts þess mjög sambærilegt. Það þýddi að undantekningarlítið hafði 26 metra langur bátur minni togkraft en 36 metra langt skip. Nú hafa verið smíðaðir sérútbúnir togbátar sem hafa togkraft til veiða eins og togari en eru einungis 26 metra langir. Eru þessi skip oft með mun öflugri veiðarfæri en þau skip sem verða að veiða fjær landi. Einnig eru veiðarfæri þeirra mun öflugri en veiðarfæri þeirra skipa sem upphaflega áttu að veiða í umræddu hólfi.

Hólfið, sem lagt er til að verði friðað fyrir togveiðum með frumvarpi þessu, er talið vera viðkvæmt fyrir togveiðarfærum. Ástæða þess er sú hversu mikið er um hraunfláka á botninum þar sem þorskurinn leitar skjóls. Hólfið er einkar heppileg línuveiðislóð fyrir línubáta.

Á þeim tíma, sem lög nr. 81/1976 voru sett, var veitt þannig á þessu svæði að bátarnir toguðu á sandbotni sem er á milli hraunflákanna. Sjómenn við Breiðafjörð hafa haldið því fram að á umræddu svæði sé griðastaður þorsks yfir sumartímann. Á þeim tíma árs sé fiskurinn ekki heppilegur til vinnslu og markaðsaðstæður séu ekki hagstæðar. Því sé mun skynsamlegra að veiða á þessu svæði á haustin og fyrri hluta vetrar með línu og netabátum. Þá eru gæði þorsksins meiri og þar af leiðandi fæst hærra verð fyrir hann. Öflug nútímatogskip með þung veiðarfæri togi yfir hraunið og brjóti það niður þannig að allt skjól fyrir þorsk hverfi.

Útvegsmannafélag Snæfellsness hefur sent frá sér ályktun þar sem skorað er á alþingismenn Vesturlandskjördæmis að þeir beiti sér fyrir nauðsynlegri breytingu á löggjöf um fiskveiðar þannig að komið verði í veg fyrir umræddar togveiðar. Í framhaldi af því var óskað upplýsinga frá Hafrannsóknastofnun um veiðar í hólfi F3.

Í svari Hafrannsóknastofnunar, sem er birt sem fylgiskjal með greinargerð þessari, kemur fram að árin 1991, 1992 og 1993 voru veiðar með botnvörpu í hólfi F3 0,4-0,8% af heildarafla þorsks hvert ár. Af því má sjá að ekki er um að ræða afgerandi hluta í heildarafla. Ljóst er af svari Hafrannsóknastofnunar að netaveiðar, línu- og dragnótaveiðar eru mun stærra hlutfall heildarveiða á svæðinu.

Með hliðsjón af þeim heildarhagsmunum sem hér er um að ræða og fiskverndarsjónarmiðum sem útvegsmenn og sjómenn hafa mælt fyrir er lagt til að svæði F3 verði lokað fyrir togveiðum allt árið.

Fylgiskjal I.

Núverandi veiðiheimildir á Breiðafirði samkvæmt lögunum um veiðar í fiskveiðilandhelgi Íslands, sbr. lög nr. 81/1976.

(Samkvæmt frumvarpinu er lagt til að 3. liður (F3) falli brott.)

F. Breiðafjörður.

F1. Utan línu, sem dregin er frá punkti 64°43.7 N og 24°12.0 V í punkt 64°43.7 N og 24°26.0 V og þaðan í punkt í 12 sjómílna fjarlægð réttvísandi vestur frá Bjargtöngum (vms 43), er heimilt að veiða með botnvörpu og flotvörpu allt árið.

F2. Utan línu, sem dregin er 4 sjómílur utan viðmiðunarlínu, frá línu réttvísandi vestur frá Malarrifi (vms 38) að línu réttvísandi vestur frá Skálasnaga (vms 40) og þaðan í punkt í 4ra sjómílna fjarlægð réttvísandi vestur frá Bjargtöngum (vms 43), er skipum 39 metrar að lengd og minni heimilt að veiða með botnvörpu og flotvörpu tímabilið 1. júní til 31. desember.

F3. Á tímabilinu 1. júní til 31. desember er skipum, sem eru 26 metrar að lengd eða minni, heimilt að veiða með botnvörpu og flotvörpu utan línu, sem dregin er í 4ra sjómílna fjarlægð frá viðmiðunarlínu á Snæfellsnesi, norðan við línu réttvísandi vestur frá Malarrifi (vms 38) og utan við viðmiðunarlínu milli Öndverðarnesvita (vms 41) og Skorarvita (vms 42). Að norðan takmarkast svæði þetta af 65°16.0 N.

F4. Á tímabilinu 1. janúar til 31. maí er skipum, sem eru 26 metrar að lengd eða minni, heimilt að veiða með botnvörpu og flotvörpu utan línu, sem dregin er 4 sjómílur utan við viðmiðunarlínu, frá línu réttvísandi vestur frá Malarrifi (vms 38) að línu réttvísandi vestur frá Skálasnaga (vms 40) og þaðan í punkt í 4ra sjómílna fjarlægð réttvísandi vestur frá Bjargtöngum.

Fylgiskjal II.

Bréf Hafrannsóknastofnunar til Sturlu Böðvarssonar alþingismanns.

(15. desember 1993.)

Vísað er í bréf þitt dags. 24. nóvember 1993 þar sem óskað er eftir upplýsingum um fiskafla í hólfi F3 á Breiðafirði.

Í meðfylgjandi yfirliti er fiskaflanum skipt eftir veiðarfærum og tegundum.

Fyrstu tvær línurnar fyrir hvert veiðarfæri sýna heildarafla í þúsundum tonna af viðkomandi tegundum fyrir landið allt árin 1991 og 1992. Þá er sýnt í næstu þremur línum hve mörg prósent heildaraflans fengust í F3 og loks hve mörg tonn veiddust þar.

Bestu kveðjur.

Jakob Jakobsson.

Afli á svæði í mynni Breiðafjarðar.

Heildarafli.

Þar sem stendur afli 1991 og afli 1992 er átt við heildarafla á landinu öllu í viðkomandi veiðarfæri í þúsundum tonna samkvæmt kvótaskýrslum veiðieftirlits. Síðan er reiknað hve mörg prósent aflans hvert ár veiddust innan svæðis F3. Loks er reiknaður afli innan svæðis í tonnum fyrir hvort ár.

Fyrir árið 1993 eru um 65% af línugögnum, 70% af botnvörpugögnum, 80% af dragnótargögnum og 70–80% af netagögnum komin inn.

1. Botnvarpa

Þorskur

Ýsa

Skarkoli

Afli 1991 175,2 34,6 4,3

Afli 1992 130,2 29,0 4,7

% 1991 0,6 0,9 2,2

% 1992 0,4 0,2 0,97

% 1993 0,8 1,0

Tonn 1991 1051 311 94

Tonn 1992 522 58 59

2. Net

Þorskur

Ýsa

Afli 1991 60,3 5,0

Afli 1992 60,3 5,7

% 1991 5,0 0,4

% 1992 1,6 0,37

% 1993 4,0 2,0

Tonn 1991 3015 20

Tonn 1992 965 20

3. Lína

Þorskur

Ýsa

Steinbítur

Afli 1991 44,4 9,3 10,5

Afli 1992 40,8 8,5 9,2

% 1991 2,9 2,1 1,2

% 1992 1,8 1,1 0,98

% 1993 1,8 1,0 0,75

Tonn 1991 1287 195 126

Tonn 1992 741 90 90

4. Dragnót

Þorskur

Skarkoli

Afli 1991 6,8 6,1

Afli 1992 7,5 5,3

% 1991 2,1 3,4

% 1992 2,1 2,65

% 1993 6,0 3,8

Tonn 1991 157 180

Tonn 1992 150 138