Heilbrigðisþjónusta Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 177

200. Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 59/1983, um heilbrigðisþjónustu, með síðari breytingum.

Flm.: Salome Þorkelsdóttir.

1. gr.

Við 19. gr. laganna bætist nýr töluliður sem orðast svo:

5.16. Slysaforvarnir.

2. gr.

Lög þessi öðlast gildi 1. janúar 1990.

Greinargerð.

Á undanförnum árum hafa áherslur í heilbrigðisþjónustu verið að breytast sem m.a. má rekja til breyttra aðstæðna í samfélaginu og nýrra og bættra meðferðarmöguleika. Heilbrigði Íslendinga hefur gjörbreyst og er nú talið með því besta sem gerist meðal þjóða. Aðaláherslan er nú lögð á heilsuvernd og forvarnastarf.

Í tillögu til þingsályktunar um íslenska heilbrigðisáætlun sem lögð hefur verið fram í sameinuðu þingi segir m.a.:

„Heilbrigðismarkmiðið er sett fram til að stuðla að og bæta heilbrigði einstaklingsins. Þessu höfuðmarkmiði má skipta í þrjá þætti:

- Að bæta árum við lífið. Þetta þýðir að ótímabærum dauðsföllum fækki og lífslíkur aukist.

- Að bæta heilbrigði við lífið. Þetta þýðir að fólkið í framtíðinni eigi fleiri ár heilbrigði og starfsemi, fólk fái færri sjúkdóma og verði sjaldnar fyrir slysum en áður.

- Að bæta lífi við árin. Þetta þýðir að heilbrigði aukist og að fleira fólki en nú finnist það vera hraust og stjórni starfsdegi sínum þannig að því finnist lífið ríkt af reynslu og breytilegum verkefnum.

Heilbrigði er hluti af vellíðan einstaklingsins. Menning og fjárhagur getur haft mikil áhrif á heilsufar einstaklinganna. Sjúkdómar eru hluti af lífi hvers manns og fötlun er hluti af lífi margra en hinir sjúku og fötluðu geta einnig notið ánægju lífsins.

Heilbrigði er að hluta til ákvörðunaratriði einstaklings og fjölskyldna og fullkomin heilbrigðisþjónusta næst aðeins með því móti að þjóðfélagsþegnarnir nýti hana og geri til hennar kröfur.

Í heilbrigðisþjónustunni á fólkið ekki að líta á sig eingöngu sem neytendur. Hugmyndin er að maðurinn verði þátttakandi og honum sé ljóst hvað hann getur gert fyrir sjálfan sig og hvað heilbrigðisþjónustan getur gert fyrir hann.

Heilbrigðisþjónustan getur veitt mikla hjálp en án samvinnu við einstaklinginn er hún lítils virði og einstaklingurinn verður að gera sér ljóst að hann er samverkamaður og ekki aðeins neytandi.

Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin hefur sett fram markmið um heilbrigði allra árið 2000.

Þau þrjú markmið, sem eru hornsteinar í þessu sambandi, eru:

- Að stuðla að heilbrigðu líferni.

- Að draga úr hættum sem valda heilsutjóni.

- Að reka heilbrigðiskerfi sem þjónar fólkinu.

Til þess að ná þessum markmiðum þarf, auk heilbrigðisstjórnar, samspil margra þátta, svo sem löggjafar, fjármála, stjórnunar, menntamála, upplýsinga og rannsókna, og árangurinn þarf að meta.“

Það er ljóst að slys og afleiðingar þeirra eru einn alvarlegasti þáttur í heilbrigðisvandamálum okkar Íslendinga. Árlega verður fjöldi fólks fyrir miklum andlegum og líkamlegum þjáningum af völdum slysa, auk þess er kostnaður þjóðfélagsins mikill vegna þeirra. Með markvissu forvarnastarfi er unnt að koma í veg fyrir slys og þar með fækka þeim.

Til þess að ná árangri telur flutningsmaður þessa frumvarps nauðsynlegt að höfða til hvers einstaklings í því umhverfi sem hann lifir og hrærist í. Það gerist best með því að unnið sé markvisst að slysavörnum í hverju byggðalagi fyrir sig.

Heilsugæsluumdæmin eru mikilvægur vettvangur til að vinna að slíku forvarnastarfi heima í héraði í samvinnu við aðra þá aðila sem vinna að slysavörnum.

Til þess að taka af öll tvímæli um að slysaforvarnir heyri undir verksvið heilsugæslustöðva er þetta frumvarp flutt.