arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Aukatekjur ríkissjóðs Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 512

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um aukatekjur ríkissjóðs, nr.

88/1991 (leyfi til nafnbreytinga og leyfi til breytinga á skráningu kyns).

Flm.: Andrés Ingi Jónsson, Björn Leví Gunnarsson, Guðmundur Ingi Kristinsson, Hanna Katrín Friðriksson, Helgi Hrafn Gunnarsson, Inga Sæland, Jón Steindór Valdimarsson, Olga Margrét Cilia, Rósa Björk Brynjólfsdóttir, Sara Elísa Þórðardóttir, Smári McCarthy, Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir.

1. gr.

26. tölul. 1. mgr. 14. gr. laganna fellur brott.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi og gilda um leyfi sem sótt hefur verið um frá 1. janúar 2021.

Greinargerð.

Með frumvarpi þessu er lagt til að felld verði niður gjaldtaka vegna tvenns konar leyfa sem Þjóðskrá afgreiðir. Annars vegar er um að ræða leyfi til nafnbreytinga samkvæmt lögum um mannanöfn og hins vegar leyfi til breytinga á skráningu kyns samkvæmt lögum um kynrænt sjálfræði.

Megintilgangur frumvarpsins er að styrkja rétt einstaklinga til að skilgreina kyn sitt, líkt og kveðið er á um í lögum um kynrænt sjálfræði, og rétt fólks til nafns. Að mati flutningsmanna standa jafnframt ríkir almannahagsmunir til þess að grundvallarupplýsingar eins og nafn og kyn séu rétt skráðar í þjóðskrá. Þjóðskrá inniheldur grunnupplýsingar um einstaklinga sem nauðsynlegar eru til starfrækslu ríkis og sveitarfélaga og því þurfa upplýsingar í henni að byggjast á bestu fáanlegu gögnum á hverjum tíma. Með gjaldtökunni skapast hindrun fyrir því að skráning á nafni og kyni einstaklinga sé sem réttust, sem aftur stendur í vegi fyrir því að markmið laga um skráningu einstaklinga náist.

Lagt er til að gjaldtakan falli niður frá og með 1. janúar 2021, þannig gildi ákvæðið afturvirkt um leyfi sem gefin hafa verið út frá áramótum.
Stuðningur við nýsköpunarfyrirtæki Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 544

Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 152/2009, um stuðning við nýsköpunarfyrirtæki (varanleg hækkun).

Flm.: Jón Steindór Valdimarsson, Hanna Katrín Friðriksson, Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir, Þorgerður K. Gunnarsdóttir.

1. gr.

Eftirfarandi breytingar verða á 1. mgr. 10. gr. laganna:

a. Í stað „20 hundraðshlutum“ í 1. málsl. kemur: 35 hundraðshlutum.

b. Á eftir orðunum „vegna þessara verkefna“ í 1. málsl. kemur: í tilfelli lítilla og meðalstórra fyrirtækja en 25 hundraðshluta í tilviki stórra fyrirtækja.

c. Í stað 2. og 3. málsl. kemur einn nýr málsliður sem orðast svo: Hámark kostnaðar til útreiknings á frádrætti hjá hverju fyrirtæki skal vera 1.100.000.000 kr. á rekstrarári, þar af skal heimilt að telja til þeirrar fjárhæðar allt að 200.000.000 kr. vegna aðkeyptrar rannsóknar- eða þróunarvinnu skv. 6. gr.

2. gr.

Ákvæði til bráðabirgða I og II í lögunum falla brott.

3. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Með lögum nr. 37/2020, um breytingu á ýmsum lögum til að mæta efnahagslegum áhrifum heimsfaraldurs kórónuveiru, var tveimur bráðabirgðaákvæðum bætt við lög nr. 152/2009, um stuðning við nýsköpunarfyrirtæki. Í þeim felst að stuðningur við staðfest rannsóknar- og þróunarverkefni nýsköpunarfyrirtækja, sbr. 5. gr. laganna, er aukinn tímabundið. Annars vegar eiga fyrirtæki með staðfest verkefni rétt á sérstökum frádrætti frá álögðum tekjuskatti árin 2021 og 2022 og hins vegar er hámark kostnaðar til útreiknings á frádrætti frá álögðum tekjuskatti árin 2021 og 2022 hækkað.

Með frumvarpi þessu er lagt til að bráðabirgðaákvæðin verði færð varanlega inn í lög um stuðning við nýsköpunarfyrirtæki. Framangreindar ívilnanir hafa stuðlað að arðbærum rannsóknum og þróun hjá nýsköpunarfyrirtækjum og miklu skiptir að skapa stöðugleika til frambúðar með því að festa þær í lögum. Fjölmörg nýsköpunarfyrirtæki hafa náð góðum árangri, ekki síst fyrir tilstuðlan þessa kerfis. Óhætt er að segja að hörð alþjóðleg samkeppni ríki um staðsetningu nýsköpunarfyrirtækja og um að skapa umhverfi sem veitir þeim tækifæri til áframhaldandi vaxtar. Nýsköpun og fjárfestingar henni tengdar eru langtímaverkefni og þess vegna skiptir máli að horft sé til langs tíma þegar stuðningur og ívilnanir eru ákveðnar. Þar má Ísland ekki vera eftirbátur annarra.

Þetta er stuðningur sem er almennur en ekki sértækur. Hann krefst þess að fyrirtækin sjálf fjármagni leiðina í upphafi en færir þeim mikilvægt svigrúm til þess að taka aðeins meiri áhættu með fjárfestingu í rannsóknum og þróun. Það leiðir til þess að til verða vel launuð störf í fyrirtækjunum sem skila auknum skatttekjum. Fyrirtækin eflast, auka fjölbreytni í atvinnulífinu og skila þannig ávinningi til samfélagsins, framförum, sköttum og atvinnusköpun.
Brottfall laga um leit, rannsóknir og vinnslu kolvetnis Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 558

Frumvarp til laga um brottfall laga um leit, rannsóknir og vinnslu kolvetnis, nr.

13/2001 (bann við leit og vinnslu jarðefnaeldsneytis).

Flm.: Andrés Ingi Jónsson, Albertína Friðbjörg Elíasdóttir, Björn Leví Gunnarsson, Guðmundur Andri Thorsson, Helgi Hrafn Gunnarsson, Olga Margrét Cilia, Rósa Björk Brynjólfsdóttir, Sara Elísa Þórðardóttir, Smári McCarthy.

1. gr.

Lög um leit, rannsóknir og vinnslu kolvetnis, nr. 13/2001, með síðari breytingum, falla úr gildi.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Ákvæði til bráðabirgða.

Ráðherra skal gera tillögur um breytingar á öðrum lögum sem nauðsynlegar eru í framhaldi af lögfestingu á banni við leit og vinnslu jarðefnaeldsneytis og leggja frumvörp þess efnis fyrir Alþingi einu ári eftir gildistöku þessara laga.

Greinargerð.

Með frumvarpi þessu er lagt til að leit að jarðefnaeldsneyti á íslensku yfirráðasvæði verði óheimil. Tengd frumvörp voru lögð fram á 149. löggjafarþingi (504. mál) og 150. löggjafarþingi (117. mál) en náðu ekki fram að ganga. Þar var lögð til ótímabundin frysting olíuleitar, en að þessu sinni er lagt til að snúa varanlega baki við möguleika á vinnslu jarðefnaeldsneytis. Með frumvarpinu eru felld úr gildi þau sérlög sem gilda um olíuvinnslu, leit og rannsóknir, auk þess sem ráðherra er falið að gera þær breytingar á öðrum lögum sem af banninu leiðir.

Ríki heims hafa sammælst um að halda hlýnun jarðar af mannavöldum hið minnsta innan 2°C og helst undir 1,5°C. Á sama tíma ná þau markmið ekki fram í áformum ríkisstjórna heims um vinnslu jarðefnaeldsneytis. Samkvæmt skýrslu Umhverfisstofnunar Sameinuðu þjóðanna, Production Gap Report 2020, er áætlað að ef allar hugmyndir sem þegar eru á teikniborðinu um áframhaldandi vinnslu jarðefnaeldsneytis verða að veruleika blasi við offramleiðsla og offjárfesting. Ef allar hugmyndir stærstu framleiðsluríkjanna ná fram að ganga verður framleiðsla jarðefnaeldsneytis árið 2030 um 120% umfram það sem þarf til að ná markmiði Parísarsamkomulagsins um 1,5°C hlýnun.

Þessi ósamrýmanlega framtíðarsýn ríkja gengur ekki upp. Til að ná raunverulegum árangri í baráttunni gegn loftslagsbreytingum þarf að draga verulega úr þeim áformum sem þegar eru á teikniborðinu og leggja algjörlega til hliðar allar hugmyndir um frekari vinnslu jarðefnaeldsneytis.

Með frumvarpinu er tekið á mjög afmörkuðum hluta loftslagsvandans. Með samþykkt þess væri sýnt með afgerandi hætti að Ísland sé reiðubúið að grípa til þeirra aðgerða sem nauðsynlegar eru og skipa sér í hóp þeirra ríkja sem líta á vinnslu jarðefnaeldsneytis sem arf fortíðar.
Almannatryggingar Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 124

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um almannatryggingar, nr. 100/2007 (aldurstengd örorkuuppbót).

Flm.: Guðmundur Ingi Kristinsson, Ásthildur Lóa Þórsdóttir, Eyjólfur Ármannsson, Inga Sæland, Jakob Frímann Magnússon, Tómas A. Tómasson.

1. gr.

Á eftir 1. mgr. 21. gr. laganna kemur ný málsgrein, svohljóðandi:

Þegar réttur til örorkulífeyris fellur niður og taka ellilífeyris hefst skal réttur til aldurstengdrar örorkuuppbótar haldast óbreyttur.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Frumvarpið var áður lagt fram á 150. og 151. löggjafarþingi (92. mál) en náði ekki fram að ganga. Á 151. löggjafarþingi bárust umsagnir um frumvarpið frá Landssamtökunum Þroskahjálp, Öryrkjabandalagi Íslands og Félagi eldri borgara í Reykjavík og nágrenni. Umsagnaraðilar lýstu allir yfir stuðningi við frumvarpið. Frumvarpið er nú lagt fram að nýju óbreytt.

Þegar örorkulífeyrisþegi verður 67 ára, þ.e. nær þeim aldri þegar réttur til töku ellilífeyris myndast, fellur niður réttur hans til aldurstengdrar örorkuuppbótar. Við þetta tímamark skerðast greiðslur viðkomandi um þá upphæð sem nemur aldurstengdri örorkuuppbót hans. Þessi skerðing hefur mikil áhrif á ráðstöfunartekjur öryrkja og er þeim verulega íþyngjandi. Rökin fyrir því að greiða aldurstengda örorkuuppbót eru þau að aflahæfi viðkomandi skerðist til lengri tíma allt eftir því hve ungur hann er þegar hann er metinn til 75% örorku. Þau rök eiga við óháð því hvort viðkomandi er 66 eða 67 ára, enda er það svo að með sífellt bættum læknavísindum hefur aflahæfi fólks aukist vel fram yfir 67 ára aldur. Þeir sem eru vinnufærir geta nýtt sér úrræði laganna til töku hálfs lífeyris eða nýtt sér frítekjumörk ellilífeyris en þeir sem eru óvinnufærir njóta þá engra slíkra úrræða. Því á hin aldurstengda örorkuuppbót ekki að falla niður við upphaf töku ellilífeyris.
Tekjuskattur Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 176

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um tekjuskatt, nr. 90/2003 (heimilishjálp).

Flm.: Vilhjálmur Árnason, Óli Björn Kárason, Birgir Þórarinsson, Diljá Mist Einarsdóttir, Guðrún Hafsteinsdóttir, Berglind Ósk Guðmundsdóttir.

1. gr.

Við A-lið 1. mgr. 30. gr. laganna bætist nýr töluliður, svohljóðandi: Útgjöld vegna heimilishjálpar að hámarki 1.800.000 kr.

2. gr.

Lög þessi taka gildi 1. janúar 2022.

Greinargerð.

Frumvarp þetta var áður lagt fram á 151. löggjafarþingi (86. mál). Með frumvarpinu er lögð til heimild til skattalegs frádráttar vegna heimilishjálpar sem felur í sér að draga megi fjárhæð að hámarki 1.800.000 kr. á ári frá tekjuskattsstofni einstaklings, þ.e. sem nemur að meðaltali 150.000 kr. á mánuði.

Frádrættinum er ætlað að ná til starfa sem innt eru af hendi hér á landi á heimili einstaklings og í sumarbústað þar sem einstaklingur dvelur. Sama á við um slík störf í bílskúr og geymslum, afmörkuðum garði og í innkeyrslu umhverfis heimili eða sumarbústað einstaklings. Til slíkra starfa teljast t.d. hefðbundin heimilisstörf, svo sem þrif og hreingerningar, hefðbundin garðyrkjustörf eða snjómokstur á gangstéttum og í innkeyrslu að heimili. Þegar húsfélag fjöleignarhúss annast greiðslu kostnaðar úr sameiginlegum sjóði vegna slíkra starfa á sameign getur einstaklingur dregið sinn hlut í þeim kostnaði frá tekjuskattsstofni sínum. Þá er ákvæðinu jafnframt ætlað að ná til annars konar umönnunar, svo sem umönnunar heimilismanna vegna veikinda eða fötlunar, umönnunar barna, sem felur m.a. í sér aðstoð við heimavinnu og fleira skólatengt, ásamt því að fylgja börnum í og úr leikskóla, skóla og frístundastarfi. Ákvæðinu er einnig ætlað að taka til aðstoðar við einstakling í tengslum við ferðir til og frá heimili, t.d. ferðir á heilsugæslustöð, í banka eða annað sambærilegt.

Markmiðið með frumvarpi þessu er m.a. að sporna við svartri atvinnustarfsemi auk þess sem hægt verður að auka réttindi þess fólks sem vinnur í dag þau störf sem hér eru talin. Með því er m.a. átt við lífeyrisgreiðslur og atvinnuleysisbætur.

Flutningsmenn telja að með lögfestingu skattfrádráttar vegna aðkeyptrar heimilishjálpar sé komið til móts við einstaklinga og fjölskyldur, einkum barnafjölskyldur, með margvíslegum hætti. Þá mun breytingin einnig gagnast eldri borgurum sem vilja búa áfram á eigin heimili en þurfa á þjónustu að halda við almenn heimilisþrif og önnur létt heimilisstörf.

Sambærilegar heimildir til skattalegs frádráttar er m.a. að finna í Svíþjóð, Danmörku og Finnlandi þó að útfærslan sé misjöfn eftir löndum. Árið 2011 gerðu sænsk skattyfirvöld könnun á áhrifum frádráttarins. Hún leiddi í ljós að svört starfsemi, en undir þá skilgreiningu fellur m.a. vinna við heimilishjálp, hefði minnkað um 10% á milli áranna 2005 og 2011. Sambærilega sögu er að segja frá Danmörku en dönsk skattyfirvöld hafa fengið fleiri tilkynningar frá almenningi um svarta atvinnustarfsemi eftir að hægt var að draga frá tekjuskattsstofni á þessum grundvelli.
Stimpilgjald Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 177

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um stimpilgjald, nr.

138/2013 (kaup einstaklings á íbúðarhúsnæði).

Flm.: Vilhjálmur Árnason, Óli Björn Kárason, Berglind Ósk Guðmundsdóttir, Ásmundur Friðriksson, Njáll Trausti Friðbertsson, Hildur Sverrisdóttir, Diljá Mist Einarsdóttir.

1. gr.

3.–7. mgr. 5. gr. laganna falla brott.

2. gr.

Við 6. gr. laganna bætist nýr stafliður, svohljóðandi: Skjöl er varða kaup einstaklings á íbúðarhúsnæði.

3. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Frumvarp þetta er flutt í sjöunda sinn. Það var síðast lagt fram á 151. löggjafarþingi (55. mál) en hlaut ekki afgreiðslu. Umsagnir sem borist hafa um málið eru almennt jákvæðar gagnvart efni frumvarpsins og breytingu þess á fyrirkomulagi stimpilgjalda.

Með frumvarpinu er lagt til að stimpilgjald vegna kaupa einstaklinga á íbúðarhúsnæði verði afnumið. Einstaklingum ber nú almennt að greiða 0,8% stimpilgjald vegna kaupa á íbúðarhúsnæði en þó er veittur helmingsafsláttur þegar um fyrstu kaup er að ræða. Verði frumvarpið að lögum mun gjaldið falla alfarið niður vegna kaupa einstaklinga á íbúðarhúsnæði og undanþágan verður ekki bundin við fyrstu kaup.

Markmið frumvarpsins er að auðvelda fólki að afla sér íbúðarhúsnæðis og auka skilvirkni og flæði á markaði með íbúðarhúsnæði. Mikil þörf er á að auðvelda fólki eins og frekast er unnt að eignast íbúðarhúsnæði, einkum við aðstæður á borð við þær sem nú ríkja á húsnæðismarkaði.

Sýnt þykir að stimpilgjald hafi áhrif til hækkunar fasteignaverðs, dragi úr framboði og rýri hlut kaupenda og seljenda. Af framangreindu má ætla að afnám stimpilgjalds af fasteignaviðskiptum muni auðvelda verðmyndun á húsnæðismarkaði með tilheyrandi aukningu á framboði sem hefur verið með minnsta móti undanfarin ár.
Tekjuskattur Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 137

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um tekjuskatt, nr. 90/2003 (samsköttun).

(Eftir 2. umræðu, 28. desember.)

1. gr.

Eftirfarandi breytingar verða á 55. gr. laganna:

a. Í stað 2. málsl. 1. mgr. koma þrír nýir málsliðir, svohljóðandi: Sama gildir um innlend dótturfélög, sbr. 1. tölul. 1. mgr. 2. gr., og fastar starfsstöðvar, sbr. 4. tölul. 1. mgr. 3. gr., hlutafélaga og einkahlutafélaga sem skráð eru í aðildarríkjum Evrópska efnahagssvæðisins eða í Færeyjum. Þá geta innlend dótturfélög undir eignarhaldi samstæðufélaga í öðrum aðildarríkjum á Evrópska efnahagssvæðinu eða í Færeyjum notið samsköttunar og skal þá tekjuskattur af sameiginlegum tekjuskattsstofni hinna innlendu félaga, sbr. 3. mgr., lagður á eitt þeirra. Heimildir skv. 2. og 3. málsl. eiga aðeins við ef sýnt er fram á að öll skilyrði ákvæðisins séu uppfyllt.

b. 5. mgr. orðast svo:

Innlendu móðurfélagi er heimilt að óska eftir takmarkaðri samsköttun með dótturfélögum sínum skráðum í einu aðildarríki Evrópska efnahagssvæðisins eða í Færeyjum, enda séu öll skilyrði samsköttunar uppfyllt að öðru leyti. Í takmarkaðri samsköttun felst að heimilt er að nýta rekstrartap dótturfélags sem myndast frá upphafi samsköttunar á því ári sem félagi er slitið og tap telst sannanlega ónýtanlegt. Skilyrði nýtingar taps er að sýnt sé fram á að um raunverulega atvinnustarfsemi hafi verið að ræða, að samstæðan hafi hætt starfsemi í erlenda ríkinu og ekki hafi verið unnt að jafna tapið á fyrri árum innan samstæðunnar samkvæmt þarlendum lögum og íslenskum lögum miðað við að um íslensk félög hafi verið að ræða. Tap skal reikna út samkvæmt íslenskum lögum og telst ekki frádráttarbært umfram það sem heimilast við ákvörðun á tekjuskattsstofni skv. 2. tölul. 61. gr. Umsókn um takmarkaða samsköttun skal beint til ríkisskattstjóra innan sex mánaða frá lokum rekstrarárs samstæðunnar sem óskað er eftir að verði upphafsár takmarkaðrar samsköttunar.

2. gr.

Lög þessi öðlast gildi 1. janúar 2022 og koma til framkvæmda við álagningu opinberra gjalda árið 2023 vegna tekna ársins 2022 og eigna í lok þess árs.
Almannatryggingar Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 36

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um almannatryggingar, nr.

100/2007, með síðari breytingum (frítekjumark vegna lífeyristekna).

Flm.: Inga Sæland, Ásthildur Lóa Þórsdóttir, Eyjólfur Ármannsson, Guðmundur Ingi Kristinsson, Jakob Frímann Magnússon, Tómas A. Tómasson.

1. gr.

Við 1. mgr. 23. gr. laganna bætist nýr málsliður, svohljóðandi: Þá skal ellilífeyrisþegi hafa 1.200.000 kr. sérstakt frítekjumark vegna lífeyristekna.

2. gr.

Lög þessi öðlast gildi 1. janúar 2022.

Greinargerð.

Frumvarp þetta var lagt fram á 149., 150. og 151. löggjafarþingi (90. mál) en hlaut ekki afgreiðslu. Það er nú lagt fram að nýju, að mestu leyti óbreytt.

Almennt frítekjumark er mjög lágt í sögulegu samhengi og er markmið þessa frumvarps að auka sanngirni í almannatryggingakerfinu og hvetja til sparnaðar lífeyrisþega með því að draga úr skerðingum. Með lögum nr. 116/2016, um breytingar á lögum um almannatryggingar og fleiri lögum, var meðal annars gerð sú breyting á ellilífeyriskerfi almannatrygginga að öll sértæk frítekjumörk vegna einstakra tegunda tekna voru afnumin. Þess í stað var lögfest eitt almennt frítekjumark sem nemur 25.000 kr. á mánuði og gildir um allar tekjur ellilífeyrisþega, óháð tegund þeirra. Með lögum nr. 96/2017 var einnig lögfest sérstakt frítekjumark vegna atvinnutekna, sbr. nú 4. málsl. 1. mgr. 23. gr. laga nr. 100/2007, um almannatryggingar.

Samkvæmt upplýsingum frá félags- og barnamálaráðherra nema heildarskerðingar til ellilífeyrisþega vegna lífeyrissjóðstekna 37,556 milljörðum kr. árlega. Eldri borgarar hafa sjálfir sparað fyrir lífeyrissjóðshlutdeild sinni. Lífeyristekjur eru því ekki launagreiðslur sem koma frá vinnuveitendum að starfsaldri loknum. Því felst í skerðingu bótagreiðslna á grundvelli lífeyristekna óbein skerðing á þeim hagsmunum sem eldri borgarar hafa unnið sér inn með vinnu sinni í gegnum tíðina. Það mun, samkvæmt upplýsingum frá félags- og barnamálaráðherra, aðeins kosta ríkissjóð 16,075 milljarða kr. í aukin útgjöld árlega ef frítekjumark lífeyristekna verður hækkað upp í 100.000 kr. á mánuði. Það er eðlilegt að almenningur njóti eigin sparnaðar og það er skref í rétta átt að koma á 1.200.000 kr. sérstöku frítekjumarki vegna lífeyristekna.

Í eftirfarandi töflu má sjá hvaða áhrif framangreindar leiðir hefðu á árlegan kostnað ríkissjóðs við almannatryggingakerfið ef eingöngu er miðað við ellilífeyrisþega. Leið a sýnir árlegan kostnað ríkissjóðs ef hætt yrði við allar skerðingar á ellilífeyri, leið b ef hætt yrði öllum skerðingum almannatrygginga vegna lífeyrissjóðstekna ellilífeyrisþega og leið c ef ellilífeyrisþegar væru með 1.200.000 kr. sérstakt frítekjumark vegna lífeyrissjóðstekna. Allar tölur eru í milljónum króna.
Þjónustu- og þekkingarmiðstöð fyrir blinda, sjónskerta og einstaklinga með samþætta sjón- og heyrnarskerðingu Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 37

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um þjónustu- og þekkingarmiðstöð fyrir blinda, sjónskerta og einstaklinga með samþætta sjón- og heyrnarskerðingu, nr.

160/2008, með síðari breytingum (heiti stofnunar).

Flm.: Inga Sæland, Ásthildur Lóa Þórsdóttir, Eyjólfur Ármannsson, Guðmundur Ingi Kristinsson, Jakob Frímann Magnússon, Tómas A. Tómasson.

1. gr.

Í stað orðanna „þjónustu- og þekkingarmiðstöð fyrir blinda, sjónskerta og einstaklinga með samþætta sjón- og heyrnarskerðingu“ í 1. mgr. 1. gr. laganna kemur: Sjónstöðina.

2. gr.

Í stað orðanna „Þjónustu- og þekkingarmiðstöð“ í 1. mgr. 8. gr. a laganna kemur: Sjónstöðin.

3. gr.

Heiti laganna verður: Lög um Sjónstöðina.

4. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Í frumvarpi þessu er lagt til að heiti þeirrar stofnunar sem sinnir þjónustu við blinda, sjónskerta og einstaklinga með samþætta sjón- og heyrnarskerðingu verði breytt. Stofnunin heitir nú því óþjála heiti Þjónustu- og þekkingarmiðstöð fyrir blinda, sjónskerta og einstaklinga með samþætta sjón- og heyrnarskerðingu. Heiti stofnunarinnar er því þrettán orð og heilir 144 bókstafir. Lengst af hét þessi stofnun lögum samkvæmt Þjónustu- og endurhæfingarstöð sjónskertra en gekk undir nafninu Sjónstöðin. Við endurskoðun laga í gegnum árin hefur heitið ítrekað tekið breytingum og stafafjöldinn aukist. Það tíðkast almennt ekki í heiti annarra stofnana að telja upp í heiti þeirra hvert og eitt einasta viðfangsefni stofnunar. Því er engin ástæða til að beita þeirri formúlu einungis um heiti þessarar stofnunar. Nú er kominn tími til að gefa stofnuninni venjulegt heiti. Nafnið Sjónstöðin lýsir vel hlutverki stofnunarinnar, þ.e. að aðstoða þá sem eru blindir, sjónskertir eða með samþætta sjón- og heyrnarskerðingu. Auk þess kannast margir við heitið, enda var starfrækt Sjónstöð allt frá árinu 1987 til 2008.
Sjúkratryggingar Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 40

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um sjúkratryggingar, nr.

112/2008, með síðari breytingum (tannlækningar og tannréttingar vegna afleiðinga meðfæddra galla).

Flm.: Inga Sæland, Ásthildur Lóa Þórsdóttir, Eyjólfur Ármannsson, Guðmundur Ingi Kristinsson, Jakob Frímann Magnússon, Tómas A. Tómasson.

1. gr.

Eftirfarandi breytingar verða á 1. mgr. 20. gr. laganna:

a. Orðin „meðfæddra galla“ í 2. málsl. falla brott.

b. Við bætist nýr málsliður, svohljóðandi: Þá taka sjúkratryggingar til tannlækninga og tannréttinga sem samið hefur verið um skv. IV. kafla vegna afleiðinga meðfæddra galla.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Frumvarp þetta var áður lagt fram á 150. löggjafarþingi (535. mál) en náði ekki fram að ganga. Frumvarpið er nú lagt fram að nýju óbreytt.

Núverandi löggjöf tryggir ekki með nægjanlegum hætti að allir þeir sem fæðast með skarð í vör eða klofinn góm njóti stuðnings frá sjúkratryggingum til að greiða niður kostnað vegna viðhlítandi tannlækninga og tannréttinga. Þetta er vegna þess að það er skilyrði í núgildandi löggjöf að tilteknar aðgerðir séu nauðsynlegar vegna alvarlegra afleiðinga meðfæddra galla. Þau matskenndu viðmið sem lögð eru til grundvallar leiða til þess að réttur til niðurgreiðslu er ekki til staðar hjá öllum sem fæðast með klofinn góm og/eða skarð í vör. Hópur barna kemst nú ekki í viðhlítandi aðgerðir vegna þess að kostnaður er hár og Sjúkratryggingar Íslands taka ekki þátt í kostnaði þar sem afleiðingar meðfæddra galla hjá þessum tilteknu börnum eru að mati stofnunarinnar ekki nógu alvarlegar og telst aðgerð þar af leiðandi ekki nauðsynleg. Börn sem fæðast með klofinn góm og/eða skarð í vör þurfa að ganga í gegnum miklar þrautir. Það er því óboðlegt að hið opinbera geri þeim enn þá erfiðara fyrir. Þess vegna er lagt til að sjúkratryggingar taki til tannlækninga og tannréttinga vegna meðfæddra galla óháð alvarleika þeirra og hvort aðgerð teljist nauðsynleg.