arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Verslun ríkisins með áfengi Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 173

191. Frumvarp til laga um breyting á lögum nr. 63 28. maí 1969, um verslun ríkisins með áfengi, tóbak og lyf.

Flm.: Matthías Bjarnason, Ingi Björn Albertsson.

1. gr.

Við 3. gr. laganna bætist ný málsgrein er orðist svo:

Sé áfengi og tóbak selt gegn greiðslu póstkröfu skal Áfengis - og tóbaksverslun ríkisins greiða umbúða - og sendingarkostnað.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Áfengis - og tóbaksverslun ríkisins rekur nú 19 verslanir er selja áfengi. Utan Stór - Reykjavíkursvæðisins er þessar verslanir að finna á Akranesi, í Ólafsvík, á Ísafirði, Sauðárkróki, Siglufirði, Akureyri, Seyðisfirði, Neskaupstað, Höfn, í Vestmannaeyjum, á Selfossi og í Keflavík. Þeir sem ekki hafa búsetu á þessum stöðum eða í nágrenni þeirra skipta gjarnan við Áfengis - og tóbaksverslunina með aðstoð póstþjónustunnar. Kostnað við þá þjónustu verða þeir að bera sjálfir. Samkvæmt upplýsingum Áfengis - og tóbaksverslunarinnar hefur fyrirtækið krafið viðskiptavini sína um 6,7 milljónir króna í póstburðargjöld fyrstu 10 mánuði þessa árs og áætlar fyrirtækið að sú upphæð muni nema 8,8 milljónum króna í árslok.

Kostnaður við sölu vöru gegn greiðslu á póstkröfu er umtalsverður þegar þess er gætt að hann leggst á mjög lítinn hluta landsmanna. Þessi kostnaður er óréttlátur þar sem Áfengis - og tóbaksverslunin ber sjálf allan kostnað af dreifingu vöru í byggðum þar sem áfengisverslanir eru. Á það má minna að sumum sveitarfélögum er meinað að hafa áfengisverslanir innan marka sinna vegna ákvæða 10. gr. áfengislaga, nr. 82/1969, með síðari breytingum, en þar segir að aðeins megi setja á stofn útsölustaði áfengis í sveitarfélögum þar sem meiri hluti íbúanna býr í þéttbýli og íbúar hafa verið a.m.k. 1.000 í þrjú ár samfellt.

Áfengis - og tóbaksverslun ríkisins hefur áratugum saman borið allan kostnað af dreifingu tóbaks til verslana þannig að jafnaðarverð hefur verið á tóbaki um land allt. Með tilliti til þessa, svo og þeirra takmarkana sem lög setja einstökum byggðum til að fá áfengisútsölur innan sinna marka, er lagt til með frumvarpi þessu að Áfengis - og tóbaksverslun ríkisins beri kostnað sem samfara er sölu vöru gegn greiðslu á póstkröfu og sendingarkostnaði. Kostnaður við minnstu sendingu er 525 kr. og sendingar - og póstkröfukostnaður við sendingu á einum bjórkassa er 660 kr. Það er skoðun flutningsmanna þessa frumvarps að allir landsmenn eigi að búa við sama verð hjá þessari stærstu verslun ríkisins.

Athugasemdir við einstakar greinar frumvarpsins.

Um 1. gr.

Í 3. gr. laga um verslun ríkisins með með áfengi og tóbak segir að fjármálaráðherra ákveði útsöluverð áfengis og tóbaks á hverjum tíma. Í 3. gr. er einnig að finna leiðbeinandi reglu um verðlagningu tóbaks. Með hliðsjón af því að í öðrum greinum laganna er ekki vikið að verðlagningu á vörum ÁTVR þykir eðlilegt að bæta ákvæðum þeim, sem hér er lagt til að lögfest verði, við þá grein.

Um 2. gr.

Greinin þarfnast ekki skýringa.
Virðisaukaskattur Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 178

199. Frumvarp til laga um breytingu á lögum um virðisaukaskatt, nr. 50/1988, með síðari breytingum.

Flm.: Halldór Blöndal, Guðrún J. Halldórsdóttir, Eyjólfur Konráð Jónsson,

Karvel Pálmason, Egill Jónsson.

1. gr.

Við 1. mgr. 12. gr. laganna bætist nýr töluliður, svohljóðandi:

12. Sala á hjálparbúnaði fyrir sjónskerta skv. tollnúmeri 9008 – 3000.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Lestæki fyrir þá sem eru svo alvarlega sjónskertir að þeir þurfa á sambyggðri myndavél og skjá að halda eru mjög dýr og kosta á bilinu 170 – 340 þús. kr. Slík tæki lánar Sjónstöð Íslands einstaklingum sem ekki geta notast við önnur sjónhjálpartæki lengur. Eins og þingmenn vita öðrum betur eru framlög af fjárlögum til Sjónstöðvar Íslands hvergi nærri svo rífleg að dugi til að sinna öllu því fólki sem vegna sjóndepru þarf á myndavél og skjá að halda. Á þessu ári ganga um 5 millj. kr. til þessara þarfa. Á dvalarheimilum geta slík tæki nýst fleirum en einum. Búist er við að 30 – 50 manns bætist á hverju ári við í þann hóp sem þarf á myndavél og skjá að halda. Það er mikilvægt að hinir sjónskertu fái að læra á tækin meðan þeir hafa þrek og þrótt til.

Flutningsmönnum er ljóst að varlega verður að fara í það að veita undanþágur frá ákvæðum laga um virðisaukaskatt. Slík prinsipp eru léttvæg gagnvart þeim sem eru að missa sjónina. Slíku fólki verður að hjálpa til sjálfsbjargar og undir engum kringumstæðum getur verið ásættanlegt að það sé haft að féþúfu fyrir ríkissjóð.
Skipan prestakalla og prófastsdæma Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 208

261. Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 62/1990, um skipan prestakalla og prófastsdæma og um starfsmenn þjóðkirkju Íslands.

Flm.: Friðjón Þórðarson.

1. gr.

Í stað orðsins „Grundarfjarðarprestakall“ í 4. tölul. VII. í 1. gr. laganna komi: Setbergsprestakall.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Hinn 1. júlí 1990 gengu í gildi ný lög um skipan prestakalla og prófastsdæma og um starfsmenn þjóðkirkju Íslands. Frumvarpið var samþykkt á síðasta degi 112. löggjafarþings, 5. maí 1990. Það er vitað að jafnan eru miklar annir á lokadegi þings. Má því vera að einstök mál séu ekki athuguð svo gaumgæfilega sem vera þyrfti í öllum greinum.

Samkvæmt hinum nýju lögum er nafni Setbergsprestakalls í Eyrarsveit á Snæfellsnesi breytt í Grundarfjarðarprestakall. Þessu vilja heimamenn ekki una og skilja ekki í hvaða tilgangi þessi nafnbreyting hefur verið gerð.

Fylgiskjal með frumvarpi þessu er bréf, dags. 1. desember 1990, undirritað af sóknarnefndarformanni og sóknarpresti. Þar er komin fram sú ósk að lögunum frá 5. maí sl. verði breytt í hið fyrra horf þannig að nafn Setbergsprestakalls standi óbreytt, svo sem verið hefur um aldaraðir.

Fylgiskjal.

Grundarfirði, 1. desember 1990.

Hr. alþingismaður

Friðjón Þórðarson

Alþingishúsinu við Kirkjustræti,

101 Reykjavík.

Þann 5. maí síðastliðinn voru samþykkt á Alþingi lög um skipan prestakalla og prófastsdæma og um starfsmenn þjóðkirkju Íslands. Lögin tóku gildi 1. júlí sl.

Í 1. grein laganna kemur í ljós að nafni Setbergsprestakalls hefur verið breytt í Grundarfjarðarprestakall. Þessi nafnabreyting kemur nokkuð flatt upp á sóknarnefnd Setbergssóknar sem er eina sókn prestakallsins, og telur hún að heimamenn hafi ekki verið hafðir með í ráðum þegar breyting þessi var gerð. Mikil óánægja er í sóknarnefndinni og einnig meðal sóknarmanna með þessa breytingu og er vandséð í hvaða tilgangi hún var gerð.

Vitað er að til stóð að breyta nöfnum nokkurra annarra prestakalla en frá því mun hafa verið horfið vegna eindreginna mótmæla heimamanna. Má í þessu sambandi nefna Breiðabólsstaðarprestakall sem átti að heita Hvammstangaprestakall, Hjarðarholtsprestakall sem átti að nefnast Búðardalsprestakall, Hvammsprestakall sem heita átti Hvolsprestakall og þannig mætti nefna fleiri prestaköll.

Við undirrituð förum þess á leit við yður, hr. alþingismaður, að þér hlutist til um að gerð verði breyting á nefndum lögum þannig að nafn Setbergsprestakalls standi óbreytt frá því sem það var fyrir gildistöku laganna eins og það hefur verið um aldaraðir.

Með vinsemd og virðingu,

Salbjörg Nóadóttir sóknarnefndarformaður.

Sigurður Kr. Sigurðsson sóknarprestur.
Lánsfjárlög 1990 Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 214

274. Frumvarp til laga um breyting á lánsfjárlögum fyrir árið 1990, nr. 116/1989.

(Lagt fyrir Alþingi á 113. löggjafarþingi 1990.)

1. gr.

Eftirfarandi breyting verði á 1. gr. laganna:

Í stað „6.625.000“ í 2. málsl. 1. mgr. komi: 12.650.000.

Við bætist ný málsgrein svohljóðandi:

Fjármálaráðherra er heimilt að endurlána Alþjóðaflugþjónustunni allt að 180.000 þús. kr. af þeirri fjárhæð sem um getur í 1. málsl. 2. mgr. þessarar greinar og Lánasjóði íslenskra námsmanna allt að 450.000 þús. kr. umfram það sem kveðið er á um í fjárlögum fyrir árið 1990.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Athugasemdir við lagafrumvarp þetta.

Heildarlánsfjárþörf ríkissjóðs var í fjárlögum 1990 áætluð tæpir 9 milljarðar kr. Þar af var áformað að mæta 6,6 milljörðum með innlendri lánsfjáröflun og 2,4 milljörðum með erlendri lántöku. Samkvæmt endurskoðaðri áætlun er heildarlánsfjárþörf ríkissjóðs á yfirstandandi ári um 12,6 milljarðar kr. og verður henni mætt með 11,7 milljarða kr. innlendri lánsfjáröflun og 0,9 milljarða kr. erlendri lántöku. Þar við bætist að sótt er um heimild til útgáfu á spariskírteinum vegna uppgjörs á skuld ríkissjóðs við Útvegsbankann að fjárhæð 0,9 milljarða kr.

Innlend lánsfjáröflun verður samkvæmt þessu 6,0 milljörðum kr. hærri en heimild í lánsfjárlögum 1990 segir til um og er með frumvarpi þessu leitað eftir viðbótarheimild fyrir ríkissjóð til hennar.

Hækkun innlendrar lánsfjárþarfar ríkissjóðs á sér nokkrar skýringar. Í fyrsta lagi má ætla að halli á fjárlögum aukist um 1,4 milljarða króna. Fjárlög 1990 voru afgreidd með tæplega 3,7 milljarða kr. halla. Nú er hins vegar útlit fyrir að gjöld verði rúmir 5,1 milljarður kr. umfram tekjur. Heimilda til greiðslu gjalda umfram fjárlög var aflað með fjáraukalögum, nr. 72/1990, sem samþykkt voru á sl. vori og með fjáraukalögum sem lögð voru fram í byrjun haustþings og hafa nýlega verið samþykkt.

Í annan stað nam skammtímaskuld við Seðlabanka Íslands vegna halla á ríkissjóði á árinu 1989 um 2 milljörðum kr. Fjármögnun þessarar skuldar var ekki inni í lántökuheimild ríkissjóðs í lánsfjárlögum 1990. Samkvæmt lögum um Seðlabanka ber að greiða skuld ríkissjóðs við bankann fyrir lok marsmánaðar. Í ljósi mikillar sölu á ríkisvíxlum í byrjun árs var ákveðið að nota hluta andvirðis þeirra til þessa uppgjörs.

Í þriðja lagi eykst lánsfjárþörf um 450 m.kr. vegna aukinnar fjárþarfar Lánasjóðs íslenskra námsmanna.

Loks hefur verið ákveðið að nýta ekki heimild til erlendrar lántöku sem áætluð var til greiðslu erlendra afborgana en fjármagna þær í stað þess með innlendri lántöku.
Staðgreiðsla opinberra gjalda Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 218

280. Frumvarp til laga um breyting á lögum nr. 45/1987, um staðgreiðslu opinberra gjalda, með síðari breytingum.

Flm.: Jón Sæmundur Sigurjónsson.

1. gr.

Við 5. mgr. 12. gr. laganna, sbr. 7. gr. laga nr. 90/1987, bætist nýr málsliður svohljóðandi: Námsmenn við framhaldsskóla, sem lögheimili eiga á stöðum þar sem engir slíkir skólar eru fyrir hendi og hafa ekki nýtt persónuafslátt sinn að fullu við upphaf haustmissiris, eiga rétt á aukaskattkorti frá skattstjóra til ráðstöfunar fyrir foreldri eða viðurkenndan fjárhaldsmann þar sem tilgreindur er sá persónuafsláttur sem fyrirsjáanlegt er að námsmaðurinn nýtir ekki.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Lög um staðgreiðslu opinberra gjalda gera ráð fyrir því að launamaður, sem stundar nám í a.m.k. sex mánuði á ári en er í launuðu starfi yfir sumarmánuðina, geti sótt um að fá námsmannaskattkort hjá ríkisskattstjóra sem beri hærri mánaðarlegan persónuafslátt en aðalskattkort. Námsmaður við viðurkennda framhaldsskóla hefur þannig tvö skattkort til afnota fyrir mánuðina júní, júlí og ágúst.

Nú þarf námsmaðurinn að hafa tiltölulega góð laun þessa þrjá mánuði til að fullnýta persónuafslátt sinn sem er einnig leið til að fjármagna námið. Fullvíst má telja að í fæstum tilvikum séu laun námsmanna þennan stutta tíma það góð að þau endist til framfærslu allt skólaárið. Aðstoð þarf því í flestum tilvikum að koma til frá foreldrum eða fjárhaldsmönnum. Framhaldsskólanemendur njóta ekki námslána fyrr en á háskólastigi.

Í eldri skattalögum nutu foreldrar og fjárhaldsmenn afsláttar vegna námskostnaðar barna sinna í framhaldsskólum. Í núgildandi lögum um staðgreiðslu opinberra gjalda er ekki gert ráð fyrir slíku, en þó er gefinn kostur á persónuafslætti námsmannsins sem oftast er sýnd veiði en ekki gefin.

Sérstakan kostnað umfram aðra hafa nemendur í framhaldsskólum og foreldrar þeirra þegar sækja þarf skóla í önnur byggðarlög. Það felst veruleg mismunun í því fyrir margt landsbyggðarfólk að geta ekki veitt börnum sínum fæði og húsnæði í heimahúsum meðan á framhaldsskólagöngu stendur, heldur verða að senda þau um langan veg með ærnum tilkostnaði.

Þessu frumvarpi er ætlað að bæta úr þessum aðstöðumun til menntunar í landinu þannig að landsbyggðarfólki, sem ekki býr á framhaldsskólastöðum, gefist kostur á að fullnýta þann persónuafslátt námsmanna sem skattalögin hvort eð er bjóða upp á.

Samkvæmt 1. gr. þessa frumvarps eiga námsmenn í framhaldsskólum, sem sjaldnast eru í hjónabandi eða í sambúð, sama rétt og makar og fólk í sambúð til að framvísa skattkortum sínum til ráðstöfunar, í þessu tilfelli til foreldra eða fjárhaldsmanns. Þessi réttarbót er ætluð til að jafna aðstöðumun til menntunar og er því bundin við lögheimili fjarri framhaldsskólum.
Stjórnarráð Íslands Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 219

281. Frumvarp til laga um breyting á lögum nr. 73 28. maí 1969, um Stjórnarráð Íslands, með síðari breytingum.

(Lagt fyrir Alþingi á 113. löggjafarþingi 1990.)

1. gr.

6. gr. laganna falli niður.

2. gr.

2. og 3. mgr. 10. gr. falli niður.

3. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Athugasemdir við lagafrumvarp þetta.

Í þessu frumvarpi er lagt til að fjármálaráðuneytið og Fjárlaga - og hagsýslustofnun verði sameinuð. Samkvæmt núgildandi lögum um Stjórnarráð Íslands er Fjárlaga - og hagsýslustofnun sjálfstæð stjórnardeild innan fjármálaráðuneytisins sem lýtur stjórn hagsýslustjóra. Miklar breytingar hafa orðið frá því að gildandi stjórnarráðslög voru samþykkt. Þrískipting fjármálaráðuneytisins undir stjórn þriggja jafnsettra manna, þ.e. ráðuneytisstjóra, hagsýslustjóra og ríkisendurskoðanda var breytt eins og kunnugt er með lögum nr. 12/1986, um ríkisendurskoðun; þar sem ákveðið var að starfsemi Ríkisendurskoðunar færðist frá fjármálaráðuneytinu til Alþingis.

Samkvæmt 5. mgr. 10. gr. laga nr. 73/1969, um Stjórnarráð Íslands, er forsætisráðherra heimilt að kveða á um að ráðuneytisstjóri veiti fleiri en einu ráðuneyti forstöðu og að fleiri en eitt ráðuneyti hafi eftir því sem við verður komið sameiginlegt starfslið og húsnæði. Með bréfi, dags. 1. febrúar 1990, heimilaði forsætisráðherra að hagsýslustjóra yrði jafnframt embætti sínu falið að gegna starfi ráðuneytisstjóra í hinu almenna fjármálaráðuneyti og að vinna að sameiningu fjármálaráðuneytisins og Fjárlaga - og hagsýslustofnunar. Ástæða þessarar sameiningar eru breyttar aðstæður og sú skoðun að með henni náist fram hagræðing í rekstri ráðuneytisins.

Athugasemdir við einstakar greinar frumvarpsins.

Um l. gr.

Samkvæmt þessari grein er lagt til að sérákvæði um Fjárlaga - og hagsýslustofnun og Ríkisendurskoðun verði felld niður. Eins og kunnugt er var með lögum nr. 12/1986, um ríkisendurskoðun, gerð áþekk breyting er tók til stöðu þeirrar stofnunar.

Um 2. gr.

Samkvæmt þessari grein er lagt til að ákvæði, sem fjalla um ríkisendurskoðanda og hagsýslustjóra, verði felld niður.

Um 3. gr.

Greinin þarfnast ekki skýringa.
Greiðslur Atvinnuleysistryggingasjóðs vegna fiskvinnslufólks Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 222

284. Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 34/1988, um greiðslur Atvinnuleysistryggingasjóðs vegna fiskvinnslufólks.

Flm: Ragnar Arnalds.

1. gr.

Á eftir 1. mgr. 1. gr. laganna komi ný málsgrein svohljóðandi:

Til fiskvinnslufólks teljast allir þeir sem starfa að vinnslu sjávarafurða hér á landi en með því er átt við frystingu, söltun, herslu, reykingu, súrsun, niðursuðu, niðurlagningu og hverja þá verkun sem ver fisk og aðrar sjávarafurðir skemmdum, þar með talin bræðsla og mjölvinnsla.

Greinargerð.

Við gerð kjarasamninga á árinu 1988 var samið um ákvæði sem gilda um greiðslu Atvinnuleysistryggingasjóðs vegna atvinnuleysisbóta fastráðins fiskvinnslufólks. Vinnuveitandi, sem hefur skuldbundið sig til þess að greiða fastráðnu fiskvinnslufólki föst laun fyrir dagvinnu í samræmi við nánari ákvæði í reglugerð, á rétt á, þegar stöðva þarf vinnslu tímabundið vegna þess að hráefni er ekki fyrir hendi til vinnslu, að fá greiðslu úr Atvinnuleysistryggingasjóði fyrir hvern heilan vinnudag umfram tvo sem fyrirtækið heldur starfsmönnum á launaskrá.

Greiðsla þessi nemur fjárhæð hámarksdagpeninga skv. 1. mgr. 23. gr. laga nr. 64/1981 fyrir hvern starfsmann í fullu starfi sem orðið hefur verkefnalaus vegna stöðvunarinnar meðan hún varir, þó ekki lengur en fjórar vikur í senn og aldrei lengur en í sex vikur á hverju almanaksári.

Þessi ákvæði voru lögtekin með lögum nr. 34 18. maí 1988.

Ekki þarf að fara mörgum orðum um hve mikilvæg lög þessi eru fyrir fiskvinnslufólk. En sá er gallinn á þessum lögum að hugtakið „fiskvinnslufólk“ hefur verið túlkað í þröngri merkingu og hafa þau t.d. ekki verið talin ná til þeirra sem vinna að síldar- eða loðnubræðslu eða niðursuðu og niðurlagningu.

Frumvarpi þessu er ætlað að bæta hér úr og er orðið fiskvinnsla skilgreint hér á skýran og ótvíræðan hátt.
Húsnæðisstofnun ríkisins Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 148

285. Frumvarp til laga um breytingu á lögum um Húsnæðisstofnun ríkisins, nr. 86/1988, sbr. lög nr. 76/1989 og lög nr. 70/1990.

(Eftir 2. umr. í Ed., 12. des.)

1. gr.

B - liður 35. gr. laganna, sbr. lög nr. 76/1989 og lög nr. 70/1990, orðist svo:

Að skipta á húsbréfum og fasteignaveðbréfum sem gefin eru út með veði í íbúðarhúsnæði í tengslum við fasteignaviðskipti, nýbyggingar og meiri háttar viðbyggingar, endurbætur og endurnýjun á notuðu íbúðarhúsnæði, sbr. c - lið 2. mgr. 36. gr.

2. gr.

43. gr. laganna, sbr. lög nr. 76/1989 og lög nr. 70/1990, orðist svo:

Skipta má á fasteignaveðbréfum fyrir húsbréf fyrir fjárhæð sem nemur allt að 75% af eðlilegu matsverði fasteignar. Ráðherra ákveður með reglugerð hvert hlutfall þetta skuli vera og getur hann ákveðið að hlutfallið vegna nýbygginga eða kaupa á íbúð í fyrsta sinn sé hærra en lánshlutfall vegna annarra fasteignaviðskipta.

Húsbréfadeild setur reglur um eðlilegt matsverð fasteigna sem skulu byggjast á viðmiðun við markaðsverð, brunabótamat, byggingarkostnað og samþykktan kostnað við meiri háttar endurnýjun eða endurbætur á íbúðarhúsnæði. Taka ber tillit til áhvílandi veðskulda þannig að fasteignaveðbréfið sé innan þessara marka. Ráðherra getur með reglugerð ákveðið hámarksfjárhæð fasteignaveðbréfa sem húsbréfadeild kaupir vegna hverrar fasteignar.

3. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi. Ákvæði 1. gr. um húsbréfaviðskipti í tengslum við endurbætur og endurnýjun á notuðu íbúðarhúsnæði taka þó ekki gildi fyrr en 1. september 1991.

Ákvæði til bráðabirgða.

Þrátt fyrir ákvæði b - liðar 35. gr. laganna, sbr. lög nr. 76/1989 og lög nr. 70/1990, er húsbréfadeild heimilt fyrstu 12 mánuðina eftir gildistöku laganna að skipta á húsbréfum og fasteignaveðbréfum sem gefin eru út með veði í íbúðarhúsnæði til greiðslu á skuldum íbúðareigenda í greiðsluerfiðleikum. Fjárhæð fasteignaveðbréfs má ekki vera hærri en svo að andvirði þeirra húsbréfa, sem fást við skuldabréfaskiptin, nægi til að greiða fyrirliggjandi kröfur miðað við skráð söluverð húsbréfa á þeim degi sem húsbréfadeild samþykkir skuldabréfaskiptin. Skilyrði fyrir afgreiðslu eru eftirfarandi:

Fjárhagsvandi umsækjanda sé til kominn vegna fjármögnunar á hóflegu íbúðarhúsnæði miðað við fjölskylduaðstæður.

Fyrir liggi að skipti á húsbréfum fyrir fasteignaveðbréf leysi greiðsluvanda umsækjanda.

Skuldareigendur samþykki greiðslu skulda umsækjanda með húsbréfum.

Umsækjandi uppfylli að öðru leyti skilyrði laga þessara.
Jarðalög Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 223

297. Frumvarp til laga um breytingar á jarðalögum, nr. 65/1976, með síðari breytingum.

Flm.: Eiður Guðnason, Skúli Alexandersson,

Danfríður Skarphéðinsdóttir.

1. gr.

2. tölul. 4. mgr. 6. gr. laganna orðist svo:

Þegar ríkissjóður kaupir fasteignir, fær þær að gjöf eða selur.

2. gr.

2. tölul. fyrri málsgreinar 35. gr. laganna, skv. 11. gr. laga nr. 90/1984, orðist svo:

Þegar ríkissjóður ráðstafar fasteignaréttindum eða fær þau að gjöf.

3. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Samkvæmt 6. gr. núgildandi jarðalaga skal afla samþykkis sveitarstjórnar og jarðanefndar þegar fyrirhuguð eru aðilaskipti að réttindum yfir fasteign eða stofnun slíkra réttinda, svo sem fyrir kaup, gjöf, skipti, nauðungarsölu o.s.frv. eins og nánar er tilgreint í lögunum. Sú breyting, sem þetta frumvarp gerir ráð fyrir, er að samþykkis sveitarstjórnar og jarðanefndar þurfi ekki að afla þegar ríkissjóður eða stofnanir hans fá fasteignir að gjöf. Gildandi ákvæði um að samþykkis þurfi ekki að afla gilda eingöngu þegar ríkissjóður kaupir eða selur fasteignir.

Í 35. gr. gildandi jarðalaga er fjallað um hvenær ákvæði um forkaupsrétt komi ekki til framkvæmda. Lagt er til að þessi ákvæði verði rýmkuð þannig að forkaupsréttarákvæði falli ekki aðeins brott þegar ríkissjóður ráðstafar fasteignaréttindum heldur líka ef ríkissjóður fær slík réttindi að gjöf.

Á undanförnum árum hafa þau tilvik komið upp að ríkissjóður eða stofnanir hans hafa fengið fasteignir að gjöf, t.d. með erfðaskrá eða gjafabréfi. Ákvæði jarðalaga um samþykki og forkaupsrétt geta í slíkum tilvikum komið í veg fyrir að vilji gefanda nái fram að ganga. Þessu telja flutningsmenn frumvarpsins eðlilegt að breyta og því er frumvarpið flutt.
Þingsköp Alþingis Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 226

308. Frumvarp til laga um breytingu á lögum um þingsköp Alþingis, nr. 52/1985.

Flm.: Ásgeir Hannes Eiríksson.

1. gr.

Við 18. gr. laganna bætist svohljóðandi málsgrein:

Ef í lagafrumvarpi er gert ráð fyrir útgjöldum úr ríkissjóði má ekki taka það til meðferðar nema einnig sé í frumvarpinu ákvæði um samsvarandi tekjur fyrir ríkissjóð.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Stærsta verkefni Alþingis er að setja fjárlög á hverju ári. Gerð þeirra er tímafrek vinna fyrir nefndarmenn í fjárveitinganefnd og starfsfólk Alþingis, ráðuneyta og ýmissa ríkisstofnana.

Það hlýtur að vera markmið Alþingis að hafa fjárlög hvers árs í jafnvægi. Gjöld og tekjur standist á og ríkissjóður skili helst afgangi til að mæta hugsanlegum áföllum. Þess vegna verða tekjur hvarvetna að mæta gjöldum í fjárlögum því að annars myndast halli og svokallað fjárlagagat.

Þess vegna á þingmönnum ekki að vera heimilt að ávísa á ríkissjóð nema sýna fram á raunhæfar tekjur í staðinn og rökstyðja þær. Annars má búast við að hallinn aukist ár frá ári uns hann vex ríkissjóði yfir höfuð.

Í mörgum nágrannaþingum okkar eru víða ríkar hefðir fyrir því að þingmenn geri ekki útgjaldatillögur nema jafnframt sé séð fyrir tekjum á móti.

Á Alþingi Íslendinga virðist hins vegar ríkja sama hefð með öfugum formerkjum. Hér er stöðugt ávísað á ríkissjóð án þess að gera grein fyrir hvar fjárins skal afla.

Nái þetta frumvarp fram að ganga mun öll fjárlagagerð á Íslandi verða bæði ábyrg og raunhæf. Tími fjárlagahalla er þá væntanlega allur og eftirsóttur jöfnuður ríkir framvegis í þjóðfélaginu.