arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Heimild til að selja jörðina Lönguhlíð í Vallahreppi Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 518

875. Frumvarp til laga um heimild fyrir ríkisstjórnina til að selja jörðina Lönguhlíð í Vallahreppi, Suður-Múlasýslu.

Flm.: Jón Kristjánsson, Egill Jónsson,

Gunnlaugur Stefánsson, Hjörleifur Guttormsson.

1. gr.

Ríkisstjórninni er heimilt að selja Katrínu Ásgrímsdóttur og Gísla Guðmundssyni jörðina Lönguhlíð í Vallahreppi, Suður-Múlasýslu.

Við söluna skal fylgt ákvæðum 3.–5. mgr. 38. gr. jarðalaga, nr. 65 31. maí 1976, sbr. lög nr. 90 30. maí 1984.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Frumvarp þetta er flutt í samræmi við óskir hreppsnefndar Vallahrepps. Hjónin Gísli Guðmundsson og Katrín Ásgrímsdóttir keyptu íbúðarhús og útihús og jarðræktarframkvæmdir á jörðinni á árinu 1988. Hefðbundinn búskapur hefur verið lagður niður, en í stað þess hafa þau hafið uppbyggingu á gróðrarstöð sem þau hafa rekið á jörðinni. Nú þegar hefur verið ráðist í verulegar endurbætur á jörðinni og fyrirhugaðar eru umfangsmeiri framkvæmdir. Framkvæmdir þessar kalla á fjármagn og nauðsynlegt er að taka lán í því skyni. Ekki hefur fengist samþykkt að fá frekari heimildir til að veðsetja jörðina þar sem sú skylda hvílir á ríkinu að innleysa slíkar framkvæmdir ef ábúendur fara af jörðinni síðar meir og þar sem hluti af áætlaðri uppbyggingu er á landi skammt frá sem ekki tilheyrir jörðinni.

Að mati sveitarstjórnar er besti kosturinn að núverandi ábúendur kaupi jörðina, en með því er ríkið leyst undan þeim skyldum sem eru samkvæmt jarðalögum um innlausn eigna. Hreppsnefnd Vallahrepps leggur á það áherslu að framkvæmdir geti haldið áfram á jörðinni í því skyni að tryggja búsetu núverandi ábúenda og styrkja atvinnulíf í sveitinni. Starfsemi garðyrkjustöðvarinnar í Lönguhlíð skapar jafnframt fleirum störf og því er mikilvægt að uppbyggingin geti haldið áfram.
Síldarverksmiðjur ríkisins Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 115

876. Frumvarp til laga um stofnun hlutafélags um Síldarverksmiðjur ríkisins.

(Eftir 2. umr., 31. mars.)

1. gr.

Ríkisstjórnin skal stofna hlutafélag með heimili og varnarþing á Siglufirði sem tekur við rekstri Síldarverksmiðja ríkisins. Ríkisstjórninni er í því skyni heimilt að leggja hlutafélaginu til eignir Síldarverksmiðja ríkisins, þar með taldar fasteignir, sem stofnfé. Mat skal fara fram á eignum og skuldum verksmiðjanna til viðmiðunar um upphæð hlutafjár og eiginfjárstöðu nýja hlutafélagsins.

2. gr.

Tilgangur félagsins er að framleiða og selja fiskimjöl og lýsi, svo og önnur skyld starfsemi, samkvæmt nánari ákvæðum í samþykktum félagsins. Í því skyni er félaginu heimilt að gerast eignaraðili að stofnunum eða öðrum félögum, þar á meðal hlutafélögum.

Heimilt er að breyta tilgangi félagsins á hluthafafundi.

3. gr.

Ríkissjóður er eigandi allra hlutabréfa félagsins við stofnun þess. Sjávarútvegsráðherra fer með eignarhlut ríkisins í félaginu. Heimilt er að selja öll hlutabréfin í félaginu eða hluta þeirra samkvæmt nánari ákvörðun hluthafa.

4. gr.

Ákvæði 2. mgr. 3. gr. laga nr. 32/1978, um hlutafélög, með áorðnum breytingum, gilda ekki um tölu stofnenda í hlutafélaginu. Ákvæði 1. mgr. 17. gr. og 2. tölul. 1. mgr. 115. gr. sömu laga gilda ekki um tölu hluthafa. Að öðru leyti skulu ákvæði hlutafélagalaga gilda um félagið.

5. gr.

Hlutabréf í félaginu, útgefin í tengslum við stofnun þess, skulu undanþegin stimpilgjöldum.

6. gr.

Stofnfund nýja hlutafélagsins skal halda fyrir lok aprílmánaðar 1993 og skal félagið taka til starfa 1. ágúst 1993. Á stofnfundinum skal leggja fram drög að stofnsamningi og samþykktum fyrir félagið.

Stjórn hlutafélagsins skal skipuð fimm mönnum.

7. gr.

Fastráðnir starfsmenn Síldarverksmiðja ríkisins skulu hafa rétt til starfa hjá nýja hlutafélaginu við stofnun þess og skal þeim boðin sambærileg staða hjá félaginu og þeir gegndu áður hjá verksmiðjunum. Ákvæði 14. gr. laga nr. 38/1954, um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins, á því ekki við um þá starfsmenn.

8. gr.

Sjávarútvegsráðherra annast fyrir hönd ríkisstjórnarinnar undirbúning að stofnun félagsins, þar með talið skipan matsnefndar, sbr. 1. gr.

9. gr.

Fjármálaráðherra er heimilt fyrir hönd ríkissjóðs að yfirtaka skuldir Síldarverksmiðja ríkisins að fjárhæð allt að 500.000 þús. kr.

10. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi. Lög nr. 1/1938, um Síldarverksmiðjur ríkisins, með síðari breytingum, falla úr gildi 1. ágúst 1993.
Framleiðsla og sala á búvörum Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 541

899. Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 46/1985, um framleiðslu, verðlagningu og sölu á búvörum, með síðari breytingum.

(Lagt fyrir Alþingi á 116. löggjafarþingi 1992–93.)

1. gr.

Á eftir 3. mgr. 43. gr. laganna, sbr. lög nr. 5/1992, kemur ný málsgrein er verður 4. mgr., svohljóðandi:

Landbúnaðarráðherra er heimilt að semja við Stéttarsamband bænda um önnur fráviksmörk greiðslumarks en um getur í 3. mgr. fyrir landsvæði þar sem sérstök ástæða þykir til gróðurverndar eða uppgræðsluaðgerða. Enn fremur vegna framleiðenda sem náð hafa 67 ára aldri eða hafa skerta starfsgetu vegna örorku. Þá er í slíkum samningi heimilt að ákveða að efri mörk greiðslumarks séu mishá eftir landsvæðum.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Athugasemdir við lagafrumvarp þetta.

Landbúnaðarráðherra hefur leitað eftir viðræðum við Stéttarsamband bænda um endurskoðun á vissum þáttum búvörusamnings frá 11. mars 1991. Sú endurskoðun mun einkum beinast að fráviksmörkum við greiðslumark sauðfjárafurða sem tilgreind eru í 3. mgr. 43. gr. laga nr. 46/1985, sbr. breytingu með lögum nr. 5/1992.

Markmið endurskoðunarinnar kemur fram í erindi sem ráðherra ritaði formanni Stéttarsambands bænda í lok febrúar sl. Þar segir m.a.:

„1. Sauðfjárbændur á skilgreindum svæðum, þar sem talin er þörf á sérstökum gróðurverndar- eða landgræðsluaðgerðum, verði leystir undan þeirri kvöð að framleiða a.m.k. 80% upp í greiðslumark sitt til að eiga rétt á fullum beingreiðslum. Þessi tilteknu svæði séu skilgreind svo þröngt að ekki verði um það deilt að þau hafi sérstöðu í þessu tilliti.

Hér er eingöngu verið að tala um valkost til handa bændum, en ekki um það að ræða að þeir verði þvingaðir til fjárfækkunar. Þeir sem á hinn bóginn vildu taka slíku tilboði yrðu jafnframt að undirgangast kvaðir um nokkurt vinnuframlag til gróðurverndar eða uppgræðslu.

2. Metið verði hvort ekki sé skynsamlegt að gefa rosknum bændum og öryrkjum rýmri hendur hvað varðar neðri mörk framleiðslu en 80% eins og nú er. Ofangreindar tillögur miða að því að skapa aukið svigrúm til átaka í landgræðslustörfum og veita mönnum með takmarkaða starfsorku möguleika til að draga saman búskap án þess að það hafi tilfinnanlegan tekjumissi í för með sér. Jafnframt skapaðist nokkurt svigrúm til framleiðslu hjá öðrum bændum. Það er síðan sérstakt athugunarefni hvort það svigrúm eigi að deilast hlutfallslega á alla framleiðendur eða deila því út á sérmerkt „sauðfjársvæði“.“

Leiði viðræðurnar til samkomulags er nauðsynlegt að fyrir hendi sé ótvíræð lagaheimild til að víkja frá áðurgreindum frávikum.
Vegalög Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 553

918. Frumvarp til laga um breytingu á vegalögum, nr. 6/1977, með síðari breytingum.

(Lagt fyrir Alþingi á 116. löggjafarþingi 1992–93.)

1. gr.

Á eftir 40. gr. laganna kemur ný grein er orðast svo:

Vegagerð ríkisins er heimilt að kaupa, eiga og hafa umsjón með ferjum og flóabátum sem reknir eru til samgöngubóta, svo og að eiga aðild að félögum sem hafa eignarhald á þeim.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Athugasemdir við lagafrumvarp þetta.

Ákveðið hefur verið að stofn- og rekstrarkostnaður við ferjur og flóabáta, sem fram til síðustu áramóta hefur verið greiddur með fjárveitingum úr ríkissjóði, verði greiddur af mörkuðum tekjum til vegamála í samræmi við VII. kafla vegalaga. Jafnframt hefur Vegagerð ríkisins verið falið að hafa umsjón með þessum málum af hálfu ríkisins, svo og samskipti við eigendur og rekstraraðila ferja og flóabáta.

Ferjur þær og flóabátar, sem nú eru í rekstri, eru reknar af sérstökum rekstraraðilum sem einnig hafa í flestum tilvikum eignarhald á skipunum. Skipin eru þó að verulegu eða öllu leyti greidd með framlögum úr ríkissjóði. Hugmyndir eru uppi um að breyta rekstrartilhögun í þá veru að skilja eignarhald frá rekstri og ná fram með þeim hætti aukinni hagkvæmni, t.d. með því að bjóða út reksturinn og bjóða hugsanlegum tilboðsgjöfum ferjurnar og flóabátana til leigu. Til að þessi kostur sé fyrir hendi er nauðsynlegt að umsjónaraðili með þessum málaflokki, þ.e. Vegagerð ríkisins, eigi og hafi umsjón með ferjunum og flóabátunum eða sé meirihlutaaðili að félagi eða félögum sem hafi þann tilgang. Nokkur óvissa hefur verið uppi um hvort nægilega lögformlegar heimildir séu fyrir hendi til þess að af þessu geti orðið. Þessu frumvarpi, ef að lögum verður, er ætlað að eyða þessari óvissu þannig að skýrt sé kveðið á um í lögum að Vegagerð ríkisins sé heimilt að kaupa og eiga skip til flutninga á tilteknum leiðum eða eiga aðild að félögum sem hafi eignarhald á slíkum ferjum og flóabátum.
Fullvinnsla botnfiskafla um borð í veiðiskipum Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 116

121. Frumvarp til laga um breyting á lögum um fullvinnslu botnfiskafla um borð í veiðiskipum, nr. 54/1992.

Frá sjávarútvegsnefnd.

1. gr.

Í stað lokamálsliðar ákvæðis til bráðabirgða koma tveir nýir málsliðir er orðast svo: Þetta ákvæði tekur einnig til nýrra fullvinnsluskipa hafi verið samið um smíði eða kaup á þeim fyrir 22. júní 1992. Sama gildir hafi verið samið um breytingar á eldri skipum í fullvinnsluskip fyrir þann tíma.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Með lögum nr. 54 16. maí 1992, um fullvinnslu botnfiskafla um borð í veiðiskipum, voru gerðar afar strangar kröfur varðandi nýtingu á öllum fiski, fiskhlutum og fiskúrgangi hinna svonefndu fullvinnsluskipa. Er skipum þessum óheimilt með öllu að fleygja fiskúrgangi fyrir borð og er óheimilt að veita skipum vinnsluleyfi nema aðstaða sé um borð til að fullnægja þessum kröfum og nýta aflann með fullnægjandi hætti. Skipum, sem stunduðu fullvinnslu fyrir gildistöku laganna, var veittur aðlögunarfrestur til 1. september 1996 en skip, sem hefja fullvinnslu eftir gildistöku laganna, þurfa strax að fullnægja ýtrustu kröfum. Skoðanir hafa verið nokkuð skiptar um það hvort raunhæft sé að ætla að allur fiskúrgangur verði nýttur með arðbærum hætti í allra nánustu framtíð. Margir halda því fram að eins og málum sé nú háttað standi verð afurða ekki undir þeirri fjárfestingu og kostnaðarauka sem fylgir því að hirða allan fiskúrgang, þar á meðal innyfli, og eins þurfi að þróa frekar tækni varðandi geymslu og nýtingu úrgangs, t.d. í formi meltu, áður en rétt sé að skyldubinda slíka vinnslu.

Með lögunum um fullvinnslu botnfiskafla um borð í veiðiskipum var mörkuð sú stefna að allur afli skuli fullunninn. Ekki er nokkur vafi á því að sú stefna er rétt. Fyrir liggja upplýsingar um að sjávarútvegsráðherra muni á næstu vikum skipa starfshóp til að endurmeta hvort þau tímamörk, sem lög nr. 54/1992 setja til að ná þessu markmiði, séu raunhæf. Verði frumvarp þar að lútandi lagt fyrir Alþingi. Á meðan þetta starf stendur yfir þykir hins vegar ástæða til að endurskoða kröfur þær sem lög nr. 54/1992 gera til fullvinnsluskipa sem samið hafði verið um kaup eða smíði á á tímabilinu 10. nóvember 1991 til gildistökudags laganna 22. júní 1992 þannig að þau njóti sama aðlögunartíma og eldri fullvinnsluskip. Jafnframt er lagt til að undanþágan verði víkkuð út þannig að hún nái einnig til eldri skipa sem samið hafði verið um breytingar á fyrir gildistöku laganna. Vitað er um þrjú skip sem undir þetta ákvæði falla en það eru Otto Wathne NS 90, Sléttanes ÍS 808 og Ásgeir Frímanns ÓF 21. Hafa útgerðir þessara skipa talið á sig hallað með því að láta hinar ströngu kröfur laganna ná til skipa sem búið var að semja um kaup eða breytingar á. Sýnist ástæða til eins og málum er nú háttað að breyta bráðabirgðaákvæði laganna strax og láta aðlögunarreglurnar einnig ná til þeirra skipa.
Kjarasamningar opinberra starfsmanna Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 123

128. Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 94/1986, um kjarasamninga opinberra starfsmanna.

Flm.: Margrét Frímannsdóttir, Sturla Böðvarsson,

Rannveig Guðmundsdóttir, Jóna Valgerður Kristjánsdóttir.

1. gr.

32. gr. laganna falli brott.

2. gr.

Lög þessi öðlist þegar gildi.

Greinargerð.

Eftir setningu laga nr. 113/1990 greiða sveitarfélögin, eins og aðrir launagreiðendur, tryggingagjald til ríkisins. Hluti tryggingagjalds rennur til Atvinnuleysistryggingasjóðs. Samkvæmt því ættu starfsmenn sveitarfélaga að öðlast rétt til atvinnuleysisbóta úr þeim sjóði. Svo er þó ekki því í 32. gr. laga nr. 94/1986, um kjarasamninga opinberra starfsmanna, er kveðið á um að sveitarfélög ábyrgist útgjöld vegna atvinnuleysisbóta til starfsmanna sinna og starfsmanna stofnana sveitarfélaga. Á því varð engin breyting þrátt fyrir það ákvæði laga nr. 113/1990 að sveitarfélög skuli, eins og aðrir launagreiðendur, greiða gjöld til Atvinnuleysistryggingasjóðs með tryggingagjaldi.

Fráleitt er að ætla sveitarfélögunum umfram aðra launagreiðendur að greiða til Atvinnuleysistryggingasjóðs með tryggingagjaldi og ábyrgjast jafnframt greiðslu atvinnuleysisbóta til starfsmanna sinna en þannig hefur þetta verið í framkvæmd.

Frumvarp þetta felur í sér að 32. gr. laga nr. 94/1986, um kjarasamninga opinberra starfsmanna, falli brott og starfsmenn sveitarfélaga og stofnana þeirra njóti sömu réttinda og aðrir launþegar hvað varðar greiðslur úr Atvinnuleysistryggingasjóði.

Lagt er til að lagabreyting þessi öðlist þegar gildi.

Fylgiskjal.

Bréf sveitarfélags til launanefndar sveitarfélaga um úrskurð

Tryggingastofnunar ríkisins um greiðslu atvinnuleysisbóta til fyrrverandi starfsmanns þess.

Málsatvik:

Hinn 1. júlí 1991 var [G] ráðin í hlutastarf á skrifstofu [B].

Í ágúst sl. selja þau hjónin fasteign sína, [D], og kaupa íbúð í Reykjavík. Jafnframt segir [G] upp starfi sínu og óskar eftir að starfslok geti orðið 1. september og var það samþykkt af vinnuveitanda.

1. september flytur [G] lögheimili sitt til Reykjavíkur. 2. október sl. sækir hún um atvinnuleysisbætur í Reykjavík og eru henni úrskurðaðar bætur af Tryggingastofnun, en þar sem hún sé í Félagi opinberra starfsmanna beri [B] sem fyrrverandi vinnuveitanda að greiða bæturnar.

Hér virðist vera óþolandi meinloka í gildandi lögum, ef rétt er, og fer undirritaður fram á að launanefndin gangi í málið.

Eftirfarandi er áréttað:

[G] hætti starfi að eigin ósk og með fullu samkomulagi. Hún flytur lögheimili sitt til Reykjavíkur og greiðir því ekki gjöld til sveitarfélagsins. [B] hefur greitt tryggingagjald vegna hennar eins og annarra starfsmanna sinna og er því um tvígreiðslur að ræða.
Tekjuskattur og eignarskattur Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 140

155. Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 75/1981, um tekjuskatt og eignarskatt, með síðari breytingum.

Flm.: Kristinn H. Gunnarsson.

1. gr.

Síðasti málsliður 1. tölul. 3. mgr. C-liðar 69. gr. laganna orðast svo: Vaxtagjöld af lánum annarra íbúða, sem framteljandi kann að eiga, mynda ekki stofn til vaxtabóta.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi og koma til framkvæmda við álagningu gjalda á árinu 1994 á tekjur ársins 1993 og eignir í lok þess árs.

Greinargerð.

Með frumvarpi þessu er lagt til að íbúðareigendur geti fengið vaxtabætur þótt þeir búi ekki í þeirri íbúð um einhvern tíma sem keypt var til eigin nota og jafnframt kveðið skýrt á um að vaxtabætur eru aðeins greiddar með einni íbúð, þeirri sem ætluð er til eigin nota.

Í ákvæðum núgildandi laga um vaxtabætur er íbúðarhúsnæði til eigin nota skilgreint þannig að húsnæðið sé nýtt til íbúðar af eiganda sjálfum. Það hefur í för með sér að íbúðareigandi missir vaxtabætur þann tíma sem hann af einhverjum ástæðum dvelst ekki í íbúðinni og á ekki heimili þar og jafnvel leigir hana út.

Margvíslegar ástæður geta valdið því að íbúðareigandi dvelst ekki í eigin íbúð. Hann getur ákveðið að sækja atvinnu í önnur byggðarlög, verið í námi eða þurft vegna veikinda að flytja heimili sitt þangað sem nauðsynlega læknisþjónustu er að fá, svo fátt eitt sé nefnt.

Flutningsmanni þykir ekki rétt að íbúðareigandi missi rétt til vaxtabóta við það eitt að búa ekki sjálfur í íbúðinni hvort heldur það er um lengri eða skemmri tíma og er því lagt til að brott falli ákvæði síðasta málsliðar 1. tölul. 3. mgr. C-liðar 69. gr. sem skilgreinir íbúðarhúsnæði til eigin nota þannig „að átt er við að húsnæðið sé nýtt af eiganda þess sjálfum“.

Við þessa breytingu verða vaxtagjöld, sem vaxtabætur miðast við, ákvörðuð á sama hátt og frádráttarbær vaxtagjöld voru í gildistíð vaxtafrádráttar hjá einstaklingum þar sem skilgreiningunni á íbúðarhúsnæði til eigin nota er breytt til samræmis við það sem gilti fyrir gildistöku laga, nr. 79/1989, um vaxtabætur.

Vegna þeirrar breytingar, sem að framan er rakin á hugtakinu íbúðarhúsnæði til eigin nota, er nauðsynlegt að setja ákvæði sem tekur af öll tvímæli um það að íbúðareigandi getur ekki fengið vaxtabætur með fleiri en einni íbúð og er því lagt til að málsliðurinn orðist svo sem fram kemur í 1. gr. frumvarpsins.
Seðlabanki Íslands Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 177

196. Frumvarp til laga um breytingu á lögum um Seðlabanka Íslands, nr. 36 5. maí 1986, með áorðnum breytingum.

(Lagt fyrir Alþingi á 117. löggjafarþingi 1993.)

1. gr.

Við lögin bætist ákvæði til bráðabirgða VII svohljóðandi:

Þrátt fyrir ákvæði 1. og 2. mgr. 26. gr. er ráðherra heimilt að fresta skipun í stöðu bankastjóra Seðlabankans sem laus verður 1. janúar 1994. Heimild þessi gildir þó ekki lengur en til ársloka 1994.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Athugasemdir við lagafrumvarp þetta.

Frumvarp til nýrra laga um Seðlabanka Íslands var lagt fram til kynningar á 115. löggjafarþingi. Á 116. löggjafarþingi var frumvarpið lagt fram á nýjan leik en náði ekki fram að ganga. Nú er unnið að breytingum á frumvarpinu og er það til umfjöllunar í ríkisstjórn. Meðal þeirra atriða sem eru til umfjöllunar eru ákvæði VII. kafla frumvarpsins um stjórnskipulag bankans, þar með talið ákvæði um bankastjórn. Eins og fram kemur í fylgiskjali með stefnuræðu forsætisráðherra og í þjóðhagsáætlun sem forsætisráðherra hefur lagt fram á Alþingi er ætlun ríkisstjórnarinnar að leggja frumvarpið fram á ný á yfirstandandi þingi.

Í 1. mgr. 26. gr. laga um Seðlabanka Íslands segir m.a. að í bankastjórn Seðlabankans eigi sæti þrír bankastjórar og skv. 2. mgr. 26. gr. skipar ráðherrra bankastjóra að fengnum tillögum bankaráðs. Jafnframt segir að bankastjórar skuli eigi skipaðir til lengri tíma en sex ára í senn.

Í lok árs 1993 lætur einn af bankastjórum Seðlabankans af störfum fyrir aldurs sakir. Með frumvarpi þessu er lagt til að ákvæðum 1. og 2. mgr. 26. gr. verði í raun vikið tímabundið til hliðar þannig að ráðherra skipi ekki nýjan bankastjóra í Seðlabanka Íslands meðan ný lög hafa ekki verið sett um bankann. Þó gildir þessi heimild ekki lengur en til ársloka 1994.

Á meðan heildarendurskoðun á lögum um Seðlabanka Íslands er ekki lokið þykir nauðsynlegt að gera þá breytingu á gildandi lögum um bankann sem hér er lögð til. Með því að skipa ekki í lausa stöðu bankastjóra næst fram sparnaður í rekstri bankans sem er í samræmi við stefnu ríkisstjórnarinnar um aðhald í útgjöldum ríkissjóðs og ríkisstofnana. Gert er ráð fyrir að fyrir árslok 1994 verði heildarendurskoðun á lögum um Seðlabankann lokið og að ákvæði sem þetta verði þar með óþarft.
Fangelsi og fangavist Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 204

226. Frumvarp til laga um breyting á lögum um fangelsi og fangavist, nr. 48/1988, með síðari breytingum.

Flm.: Margrét Frímannsdóttir.

1. gr.

Eftirtaldar breytingar verða á 2. gr. laganna:

Við bætist nýr töluliður, er verður 5. tölul., sem orðast svo: Að veita aðstandendum fanga sérhæfða þjónustu, svo sem félagsráðgjöf og sálfræðiaðstoð.

5. tölul., er verður 6. tölul., orðast svo: Að sjá um að í fangelsum sé veitt sérhæfð þjónusta, svo sem heilbrigðisþjónusta, prestþjónusta og sálfræðiþjónusta.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Hér er gert ráð fyrir að meðal lögbundinna verkefna Fangelsismálastofnunar verði að veita aðstandendum fanga sérhæfða þjónustu, svo sem félagsráðgjöf og sálfræðiþjónustu. Ákvæði þar að lútandi bætist við sem nýr 5. tölul. 2. gr. laganna. Þá er orðalagi núverandi 5. tölul. breytt til samræmis og verður hann 6. tölul.

Starfsmenn Fangelsismálastofnunar hafa fram til þessa reynt eftir mætti að veita aðstandendum fanga þá sérhæfðu þjónustu sem hér er lagt til að verði eitt af lögbundnum verkefnum stofnunarinnar. Aðstandendur fanga eiga oft við svipuð andleg og félagsleg vandamál að glíma og fangarnir sjálfir og leita aðstoðar sérfræðinga Fangelsismálastofnunar. Nú starfar einn sálfræðingur hjá Fangelsismálastofnun. Hlutverk hans samkvæmt lögum er að veita föngum sérfræðiaðstoð. Jafnframt hefur það komið í hans hlut, sem og annarra starfsmanna stofnunarinnar, að sinna aðstandendum fanga. Það segir sig sjálft að einn sálfræðingur nær engan veginn að anna þeirri þörf sem fyrir hendi er í fangelsunum sjálfum fyrir þessa sérhæfðu þjónustu, hvað þá að sinna öllum þeim aðstandendum fanga sem til stofnunarinnar leita.

Með samþykkt þessa frumvarps yrði það eitt af lögbundnum verkefnum Fangelsismálastofnunar að veita þessum aðstandendum sérhæfða þjónustu, félagsráðgjöf og/eða sálfræðiþjónustu. Samþykkt þess felur í sér að heimila þarf stöðugildi starfsmanns, félagsráðgjafa eða sálfræðings, til viðbótar þeim stöðugildum sem nú er heimild fyrir. Kostnaður við það mun vera um það bil 2 millj. kr. á ári.
Atvinnuleysistryggingar Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 205

227. Frumvarp til laga um breyting á lögum um atvinnuleysistryggingar, nr. 93/1993.

Flm.: Margrét Frímannsdóttir.

1. gr.

Við 16. gr. laganna bætist ný málsgrein, svohljóðandi:

Nú hefur maður lokið samfelldri afplánun refsivistar sem staðið hefur a.m.k. síðustu 12 mánuði, að meðtalinni gæsluvarðhaldsvist, og skal hann þá hafa rétt til atvinnuleysisbóta þó að hann uppfylli ekki skilyrði 3. tölul. 1. mgr. þessarar greinar, enda uppfylli hann önnur skilyrði til greiðslu bótanna.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Í gildandi lögum um atvinnuleysistryggingar, nr. 93/1993, sem samþykkt voru á síðasta vori, er gert ráð fyrir að hafi einstaklingur verið sviptur frelsi sínu með dómi geti hann geymt áunninn rétt til atvinnuleysisbóta í allt að tvö ár á meðan á afplánun dóms stendur. Hins vegar er ljóst að fæstir þeirra sem afplána dóm um lengri eða skemmri tíma hafa stundað vinnu reglubundið. Í þeim tilvikum er því ekki um neinn áunninn rétt að ræða sem þessir einstaklingar geta nýtt sér að aflokinni fangelsisvist. Því er hér lagt til að lögum um atvinnuleysistryggingar verði breytt til hagsbóta fyrir þá sem koma atvinnulausir úr fangelsi.

Eins og lögum um atvinnuleysistryggingar er nú háttað verða menn að uppfylla lágmarksvinnustundafjölda á síðustu 12 mánuðum til að eiga rétt á atvinnuleysisbótum. Ekki er að finna í lögum neina undanþágu frá því ákvæði sem um ræðir, þ.e. 3. tölul. 1. mgr. 16. gr. laganna, til hagsbóta fyrir þá sem er ókleift að uppfylla þetta skilyrði vegna þess að þeir hafa verið sviptir frelsi sínu með refsidómi á umræddu tímabili. Ekki er þó nein ástæða til að ætla að fyrir löggjafanum hafi vakað að gera rétt manna minni fyrir það að þeir hafi setið af sér refsidóm.

Ekki er eðlilegt að láta menn uppfylla skilyrði ákvæðisins með þeirri vinnu sem stendur til boða í fangelsum, enda er sjaldnast um að ræða fullan vinnudag. Þá er, vegna aðstæðna í fangelsunum, ekki vinnu að hafa í þeim öllum. Fangar geta að auki ekki ráðið sjálfir í hvaða fangelsi þeir afplána refsingu sína heldur er sú ákvörðun tekin af Fangelsismálastofnun ríkisins.

Samkvæmt frumvarpinu er ekki gert ráð fyrir að þeir sem hafa afplánað skemmri dóm en eitt ár geti unnið sér inn rétt til atvinnuleysisbóta á þann hátt. Gert er ráð fyrir að undanfarandi gæsluvarðhald teljist til afplánunar í þessu sambandi ef afplánun kemur í beinu framhaldi og viðkomandi hefur ekki verið frjáls maður á milli gæsluvarðhalds og afplánunar. Einnig er gert ráð fyrir að einungis með samfelldri afplánun geti maður aflað sér réttarins á þennan hátt.