arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Laun forseta Íslands Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 234

407. Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 10/1990, um laun forseta Íslands.

Flm.: Ólafur Þ. Þórðarson.

1. gr.

Orðin „og er undanþeginn öllum opinberum gjöldum og sköttum“ í 2. gr. laganna falli brott.

2. gr.

Lög þessi öðlast gildi 1. ágúst 1992.

Greinargerð.

Launakjör forseta Íslands eru ákveðin í sérlögum, nú lögum nr. 10/1990. Er það skv. 9. gr. stjórnarskrárinnar sem segir að um greiðslur til forseta af ríkisfé skuli ákveðið í lögum. Launafjárhæðir eru svo ákveðnar af Kjaradómi.

Í lögunum um laun forseta Íslands segir að forsetinn sé undanþeginn öllum opinberum gjöldum og sköttum. Hann mun vera eini einstaklingurinn sem þeirra sérréttinda nýtur. Er alveg ljóst að þetta fyrirkomulag er ekki í anda ákvæða 78. gr. stjórnarskrárinnar en þar segir að ekki megi leiða í lög nein sérréttindi sem bundin séu við aðal, nafnbætur eða lögtign.

Skattfrelsi forseta komst á strax þegar lýðveldið var stofnað 1944 og hafði raunar gilt um ríkisstjóra nokkur ár áður. Það blasir við hvaðan fyrirmyndin er sótt: til danska kóngsins. Frá alda öðli hafa kóngar og kóngafólk verið undanþegin sköttum og skyldum sem lögð hafar verið á þegnana. Þetta gilti líka um aðalinn, landaðalinn og síðar embættisaðalinn, en var afnumið þegar frelsishreyfingar tóku að móta þjóðfélagsskipunina á síðari hluta 18. aldar. Ákvæði 78. gr. íslensku stjórnarskrárinnar, sem er alveg hliðstæð 83. gr. dönsku stjórnarskrárinnar, eiga sér því augljósa sögulega skýringu í lýðræðisþróun síðustu alda. Í Bandaríkjunum, þar sem vagga lýðræðislegra stjórnarhátta stóð, greiðir forsetinn (eftir þeim upplýsingum sem flutningsmaður hefur) skatta og skyldur eins og aðrir landsmenn. Í Evrópu hefur jafnan verið umræða um að afnema bæri skattfrelsi kóngafólks og er skemmst að minnast þess að hún blossaði upp nú við 40 ára ríkisstjórnarafmæli Bretadrottningar.

Að dómi flutningsmanns ber að afnema úr lögum sérákvæði um skattfrelsi forseta lýðveldisins. Þau eru tímaskekkja og andstæð jafnréttishugmyndum þorra landsmanna.

Samkvæmt frumvarpinu er lagt til að þessi breyting taki gildi 1. ágúst nk. til þess að ekki sé gengið gegn ákvæðum síðari málsliðar 2. mgr. 9. gr. stjórnarskrárinnar um að óheimilt sé að lækka greiðslur til forseta á kjörtímabili hans.
Veiting ríkisborgararéttar Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 274

456. Frumvarp til laga um veitingu ríkisborgararéttar.

(Lagt fyrir Alþingi á 115. löggjafarþingi 1991–92.)

1. gr.

Ríkisborgararétt skulu öðlast:

Calderon, Emie Soon, húsmóðir, f. 17. júní 1969 á Filippseyjum.

Cartwright, Lorna, verslunarmaður, f. 4. ágúst 1971 í Englandi.

Cartwright, Raymond, kjötiðnaðarmaður, f. 28. desember 1947 í Englandi.

Darna, I. Nengah, verkamaður, f. 2. febrúar 1954 í Indónesíu.

Dobreva, Veska Ivanova, húsmóðir, f. 14. júlí 1961 í Búlgaríu.

Dyer, Sigurjón Pálmi, filmuklippari, f. 28. febrúar 1959 í Bandaríkjum Norður-Ameríku.

Joensen, Niels Alvinus, sjómaður, f. 1. júlí 1944 í Færeyjum.

Hammer, Súsanna, húsmóðir, f. 8. október 1965 á Akureyri.

Poulsen Park, Elín, verslunarmaður, f. 1. apríl 1952 í Færeyjum.

Wilson, Susan Anna, nemi, f. 16. júlí 1972 í Reykjavík.

Zalewski, Annel Jón, nemi, f. 9. júlí 1976 í Reykjavík.

Zalewski, Jenný Heiða, nemi, f. 7. janúar 1978 í Reykjavík.

2. gr.

Þeir sem heita nöfnum sem ekki fullnægja reglum laga um mannanöfn, nr. 37 27. mars 1991, skulu ekki öðlast íslenskt ríkisfang samkvæmt lögum þessum fyrr en fullnægt er ákvæðum 15. gr. laga um mannanöfn. Sama gildir um börn þeirra.

3. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Athugasemdir við lagafrumvarp þetta.

Umsækjendur þeir, sem teknir hafa verið á lagafrumvarp þetta, fullnægja skilyrðum sem sett hafa verið af allsherjarnefnd Alþingis.

Frumvarp þetta er annað frumvarp til laga um veitingu ríkisborgararéttar sem borið er fram á yfirstandandi 115. löggjafarþingi. Hið fyrra var borið fram á haustþingi og var samþykkt í desember.
Beitumál Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 290

489. Frumvarp til laga um afnám laga nr. 45 7. maí 1946, um beitumál.

(Lagt fyrir Alþingi á 115. löggjafarþingi 1991–92.)

1. gr.

Lög nr. 45 7. maí 1946, um beitumál, og lög nr. 13 28. febrúar 1947, um breyting á lögum nr. 45 7. maí 1946, um beitumál, eru úr gildi felld.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Athugasemdir við lagafrumvarp þetta.

Í apríl 1946 voru samþykkt á Alþingi lög um beitumál. Samkvæmt þessum lögum skyldi skipa þriggja manna nefnd og var það verkefni hennar „að sjá um, eftir því sem unnt er, að ávallt sé í öllum verstöðvum landsins næg og góð beita við eðlilegu verði“.

Enda þótt beitunefnd hafi starfað síðan hafa afskipti nefndarinnar af beitusölu og beituöflun aldrei verið eins mikil og lögin heimila og hafa farið minnkandi á síðari árum enda hefur framboð af beitu oftast verið nægilegt. Má segja að afskipti nefndarinnar hafi einkum beinst að eftirgreindum þáttum: Innflutningi á beitu, ákvörðun verðs á beitu framleiddri innan lands og könnun á beitubirgðum í landinu.

Á árum síldarleysis og síðar síldveiðibanns var beituþörf að mestu fullnægt með innflutningi á smokkfiski. Þessi innflutningur fór fram ýmist fyrir tilstilli nefndarinnar eða í samráði við hana. Á síðari árum hefur mjög dregið úr þessum innflutningi og nefndin hefur haft takmörkuð afskipti af honum. Er það skoðun nefndarmanna að miðað við þá þróun, sem orðið hefur á undanförnum árum, sé óþarft að láta opinbera nefnd stjórna framboðinu.

Nefndin hefur á síðari árum ákveðið verð á frystri síld og loðnu til beitu eftir að Verðlagsráð sjávarútvegsins eða yfirnefnd hefur ákveðið hráefnisverð til skipa. Síðari ár hefur verðlagning á loðnu og síld verið gefin frjáls. Þegar verð hefur verið gefið frjálst er rökrétt að verð á beitu sé það einnig og því óþarft að nefndin ákveði það.

Beitunefnd hefur reynt að fylgjast með beitubirgðum í landinu og ber Fiskifélagi Íslands að annast upplýsingasöfnun fyrir nefndina, skv. 4. gr. áðurnefndra laga. Æskilegt er að upplýsingasöfnun þessari verði haldið. Alltaf er þó vandkvæðum bundið að safna upplýsingum um beitubirgðir og beituþörf þar eð oft er um að ræða að beita sé fryst fyrir eigin viðskiptabáta og er þá engin hvatning til að skrá framleiðsluna hjá opinberum aðilum. Einnig er beitusíld stundum frákast frá annarri vinnslu og kemur ekki fram í skýrslum um ráðstöfun afla.

Með hliðsjón af því sem hér hefur verið rakið voru nefndarmenn í beitunefnd sammála um að leggja það til að lög um beitumál yrðu afnumin og nefndin lögð niður. Er þetta frumvarp því flutt.

Athugasemdir við einstakar greinar frumvarpsins.

Um 1. og 2. gr.

Greinarnar þarfnast ekki skýringa.

Fylgiskjal.

Fjármálaráðuneyti, fjárlagaskrifstofa:

Umsögn um frumvarp til laga um afnám laga nr. 45 7. maí 1946, um beitumál.

Með frumvarpi þessu er áformað að leggja niður svokallaða beitunefnd er haft hefur það verkefni að fylgjast með að beita sé til í öllum verstöðvum landsins.

Nefnd þessari voru greiddar um 120 þús. kr. í nefndarlaun á sl. ári. Sú fjárhæð mundi sparast við að nefndin verði lögð niður. Önnur bein kostnaðaráhrif eru ekki sjáanleg.
Jarðalög Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 355

569. Frumvarp til laga um breytingu á jarðalögum, nr. 65/1976, með síðari breytingum.

Flm.: Elín R. Líndal, Steingrímur Hermannsson, Jón Helgason.

1. gr.

Við 1. gr. laganna bætist ný málsgrein sem orðast svo:

Enginn getur verið eigandi að réttindum yfir fasteign skv. 3. gr. nema eiga lögheimili hér á landi þegar aðilaskipti að réttindunum fara fram og hafa átt lögheimili hér á landi a.m.k. sjö ár á sl. 14 árum. Fyrirtæki getur ekki verið eigandi að réttindum yfir fasteign skv. 3. gr. nema það sé að meiri hluta í eigu aðila sem fullnægja skilyrðum 1. málsl.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Frumvarpi þessu er ætlað að sporna við eignarhaldi útlendinga á jörðum, jarðahlutum, afréttum, öræfum og landspildum, svo og réttindum og hlunnindum sem þeim eru tengd.

Lagt er til að við 1. gr. jarðalaganna bætist skilyrði um lögheimili hér á landi til þess að viðkomandi geti orðið eigandi að réttindum yfir fasteignum þeim sem jarðalögin taka til. Samkvæmt frumvarpinu geta aðeins þeir einstaklingar eignast réttindi yfir fasteign samkvæmt jarðalögum sem eiga lögheimili hér á landi þegar aðilaskipti að réttindum fara fram. Einnig verða þeir að hafa átt lögheimili hér á landi í a.m.k. sjö ár á sl. 14 árum. Ákvæði þetta er við það miðað að Íslendingar, sem dvalist hafa tímabundið við nám eða störf erlendis, glati ekki með því rétti til að eignast fasteignir sem jarðalög taka til.

Í 2. málsl. 1. gr. er fjallað um fyrirtæki og það skilyrði sett fyrir því að fyrirtæki geti verið eigandi að réttindum yfir fasteign samkvæmt jarðalögum að fyrirtækið sé a.m.k. að meiri hluta í eigu aðila sem fullnægja skilyrðum 1. málsl.
Almannatryggingar Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 364

583. Frumvarp til laga um breytingu á lögum um almannatryggingar, nr. 67/1971, með síðari breytingum.

Flm.: Kristinn H. Gunnarsson.

1. gr.

5. gr. laganna orðast svo:

Tryggingaráð skipa sjö menn. Alþingi kýs á fyrsta þingi eftir hverjar almennar alþingiskosningar fimm menn í tryggingaráð og fimm til vara. Þá skipar heilbrigðis- og tryggingamálaráðherra tvo fulltrúa og jafnmarga til vara samkvæmt tilnefningu frá Landssambandi aldraðra annars vegar og frá Öryrkjabandalagi Íslands og Landssamtökunum Þroskahjálp sameiginlega hins vegar. Ráðherra skipar formann og varaformann úr hópi aðalmanna. Ráðherra ákveður þóknun tryggingaráðs.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Nær samhljóða frumvarp var flutt á 109. löggjafarþingi en varð eigi útrætt. Flutningsmaður var Helgi Seljan.

Í frumvarpinu er lögð til sú breyting á skipan tryggingaráðs að til viðbótar hinum fimm þingkjörnu fulltrúum, sem þar sitja nú, komi tveir fulltrúar jafnréttháir, þ.e. annar frá Landssambandi aldraðra og hinn sameiginlega frá Öryrkjabandalagi Íslands og Landssamtökunum Þroskahjálp.

Yfirstjórn Tryggingastofnunar ríkisins er í höndum tryggingaráðs sem setur m.a. reglur um fjölmargt á grundvelli laga um almannatryggingar. Auk þess er ýmsu því vísað til tryggingaráðs sem málsaðilum þykir ekki hafa fengist viðunandi úrlausn á. Fjölmörg vandasöm úrlausnarefni, sem lenda á borði tryggingaráðs, eru á þann veg að þau snerta þá aðila beint og óbeint sem lagt er til að eigi fulltrúa til viðbótar í tryggingaráði. Telja verður bæði eðlilegt og sanngjarnt að fulltrúar þessara samtaka setjist þarna inn til ákvörðunar ásamt þeim þingkjörnum fulltrúum sem fyrir eru. Þar munu koma til verks aðilar sem nákunnugir eru málefnum umbjóðenda sinna.

Tryggingastofnun ríkisins hefur með höndum viðamikla og vandasama starfsemi sem snertir flesta einstaklinga innan þeirra samtaka sem hér er gerð tillaga um að fái fulltrúa í tryggingaráði. Benda má á að í fjárlögum 1992 er gert ráð fyrir að útgjöld Tryggingastofnunar ríkisins verði tæplega 25 milljarðar króna eða u.þ.b. 23% ríkisútgjalda. Lífeyristryggingar eru þar áætlaðar um 14,8 milljarðar króna og sjúkratryggingar liðlega 9 milljarðar króna.

Flutningsmaður leggur áherslu á að ekki er verið að kasta rýrð á þá fulltrúa sem sitja nú og setið hafa í tryggingaráði. Hins vegar er það skoðun flutningsmanns að tryggingaráð verði enn betur í stakk búið til þess að fjalla um og taka ákvarðanir á sviði umbjóðenda þeirra fulltrúa sem lagt er til að bætist í tryggingaráð.

Allnokkur fordæmi eru fyrir því að hagsmunasamtök eigi aðild að ákvörðunum sem snerta hagsmuni einstaklinga og félaga innan þeirra. Má þar nefna stjórnarnefnd um málefni fatlaðra og svæðisstjórnir um málefni fatlaðra, en þar eiga Öryrkjabandalag Íslands og Landssamtökin Þroskahjálp fulltrúa og verður ekki annað ráðið af þeirri reynslu en að farsællega hafi til tekist.
Seðlabanki Íslands Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 31

607. Frumvarp til laga um breyting á lögum um Seðlabanka Íslands, nr. 36 5. maí 1986.

(Eftir 2. umr., 19. mars.)

1. gr.

B-liður 3. gr. laganna orðast svo:

Að varðveita og efla gjaldeyrisvarasjóð er nægi til þess að tryggja frjáls viðskipti við útlönd og fjárhagslegt öryggi þjóðarinnar út á við. Gjaldeyrisvarasjóðurinn skal varðveittur, eftir því sem unnt er, í tryggum og auðseljanlegum verðbréfum eða innlánum og gjaldeyri sem nota má til greiðslu hvar sem er.

2. gr.

Í 1. mgr. 6. gr. kemur á eftir „innlánsdeildir samvinnufélaga“: útibú erlendra hlutafélagsbanka.

3. gr.

18. gr. laganna orðast svo:

Seðlabankinn ákveður að fengnu samþykki ríkisstjórnarinnar hvernig verðgildi íslensku krónunnar gagnvart erlendum gjaldmiðlum skuli ákveðið. Heimilt er að ákveða að gengi krónunnar skuli skilgreint gagnvart einum erlendum gjaldmiðli, meðaltali erlendra gjaldmiðla eða samsettum gjaldmiðli, svo sem evrópsku mynteiningunni (ECU) og sérstökum dráttarréttindum Alþjóðagjaldeyrissjóðsins (SDR). Ákvörðun þar að lútandi skal birt með auglýsingu í Stjórnartíðindum. Jafnframt er heimilt að ákveða sérstakt hámarks- og lágmarksgengi íslensku krónunnar gagnvart þeirri erlendu gengisviðmiðun sem valin hefur verið. Seðlabankinn kaupir og selur erlendan gjaldeyri eða beitir öðrum aðgerðum sem hann telur nauðsynlegar og hlutast með þeim hætti til um að gengi krónunnar sé innan þeirra marka sem þannig kunna að verða ákveðin.

Seðlabankinn skal hvern þann dag, sem bankastofnanir eru almennt opnar til viðskipta, skrá sérstaklega, á þeim tíma dagsins sem hann ákveður, gengi krónunnar gagnvart helstu gjaldmiðlum. Það skal notað til viðmiðunar í opinberum samningum, dómsmálum og öðrum samningum milli aðila þegar önnur gengisviðmiðun er ekki sérstaklega tiltekin.

Þegar sérstaklega stendur á getur Seðlabankinn fellt niður eigin gengisskráningu og takmarkað eða stöðvað viðskipti á skipulögðum gjaldeyrismarkaði.

Seðlabankanum er heimilt að setja nánari reglur um gengisskráningu og viðskipti á gjaldeyrismarkaði.

4. gr.

Í 19. gr. laganna kemur á eftir „sparisjóðir“: útibú erlendra hlutafélagsbanka.

5. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.
Lyfjatæknaskóli Íslands Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 56

616. Frumvarp til laga um breytingu á lögum um Lyfjatæknaskóla Íslands, lögum um sjúkraliða, lögum um Ljósmæðraskóla Íslands og á ljósmæðralögum.

(Eftir 2. umr., 23. mars.)

1. gr.

15. gr. laga nr. 76/1982, um lyfjadreifingu, með síðari breytingum, orðast svo:

Menntamálaráðuneytið starfrækir við framhaldsskóla nám í lyfjatækni í samvinnu við samtök lyfsala. Menntamálaráðherra setur með reglugerð ákvæði um námið og tilhögun þess.

Lyfjabúðum er skylt samkvæmt nánari ákvörðun heilbrigðis- og tryggingamálaráðherra í reglugerð að vista lyfjatækninema til verklegs náms.

2. gr.

1. mgr. 2. gr. laga um sjúkraliða, nr. 58/1984, með síðari breytingum, orðast svo:

Leyfi skv. 1. gr. má veita þeim sem lokið hafa námi frá skóla hér á landi sem heilbrigðis- og tryggingamálaráðuneytið viðurkennir.

4. mgr. 5. gr. laga um sjúkraliða, nr. 58/1984, eins og greininni var breytt með lögum nr. 73/1989, fellur niður.

3. gr.

Við 6. gr. laga nr. 35/1964, um Ljósmæðraskóla Íslands, bætist nýr málsliður svohljóðandi:

Lög þessi falla úr gildi 1. júlí 1994.

4. gr.

1. mgr. 2. gr. ljósmæðralaga, nr. 67/1984, orðast svo:

Leyfi skv. 1. gr. má veita þeim sem lokið hafa námi frá skóla hér á landi sem heilbrigðis- og tryggingamálaráðuneytið viðurkennir.

5. gr.

Lög þessi öðlast gildi 1. júlí 1992.
Réttur til veiða í efnahagslögsögu Íslands Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 135

621. Frumvarp til laga um rétt til veiða í efnahagslögsögu Íslands.

(Eftir 2. umr., 24. mars.)

1. gr.

Erlendum skipum eru bannaðar allar veiðar í efnahagslögsögu Íslands eins og hún er ákveðin í lögum nr. 41 1. júní 1979, um landhelgi, efnahagslögsögu og landgrunn.

Erlendum skipum er óheimilt að vinna afla í efnahagslögsögu Íslands.

2. gr.

Fiskveiðar í efnahagslögsögu Íslands mega einir stunda íslenskir ríkisborgarar sem eiga lögheimili hérlendis og lögaðilar sem eiga heimili hér á landi og eru að öllu leyti í eigu íslenskra ríkisborgara.

Til fiskveiða í efnahagslögsögu Íslands má aðeins hafa íslensk skip, en íslensk nefnast í lögum þessum þau skip sem skráð eru hér á landi.

3. gr.

Erlendum veiðiskipum er heimilt að landa eigin afla og selja í íslenskum höfnum og sækja þangað alla þá þjónustu er varðar útgerð skipsins.

Þetta er þó ekki heimilt þegar um er að ræða veiðar úr sameiginlegum nytjastofnum sem veiðast bæði innan og utan íslenskrar efnahagslögsögu hafi íslensk stjórnvöld ekki gert samning um nýtingu viðkomandi stofns við stjórnvöld hlutaðeigandi ríkis. Sjávarútvegsráðherra er þó heimilt að víkja frá ákvæði þessarar málsgreinar þegar sérstaklega stendur á.

Erlendum veiðiskipum er ávallt heimilt að koma til hafnar þurfi þau á neyðarþjónustu að halda.

4. gr.

Erlent veiðiskip, sem leitar hafnar á Íslandi, skal tilkynna Landhelgisgæslu Íslands fyrirætlan sína við komu inn í íslenska efnahagslögsögu. Jafnframt skal tilkynna Landhelgisgæslunni hvaða veiðar skipið hefur stundað og á hvaða svæði og hvaða þjónustu skipið sækir til hafnar.

Landhelgisgæslan skal tilkynna sjávarútvegsráðuneytinu um komu erlends fiskiskips sem ætla má að falli undir ákvæði 2. mgr. 3. gr.

5. gr.

Með 1. gr. þessara laga eru ekki skert þau réttindi sem samkvæmt milliríkjasamningum eru veitt öðrum ríkjum.

6. gr.

Með brot gegn ákvæðum 1. mgr. 1. gr. laga þessara skal farið samkvæmt ákvæðum 17. gr. laga nr. 81 31. maí 1976, um veiðar í fiskveiðilandhelgi Íslands, sbr. 2. gr. þeirra laga. Brot gegn öðrum ákvæðum laga þessara og reglum settum samkvæmt þeim varða sektum eða fangelsi allt að tveimur árum.

Mál út af brotum á lögum þessum fara að hætti opinberra mála.

7. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi. Jafnframt eru felld úr gildi lög nr. 33 19. júní 1922, um rétt til fiskiveiða í landhelgi, ásamt síðari breytingum, og lög nr. 4 4. maí 1925, um viðauka við þau lög.
Húsnæðisstofnun ríkisins Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 396

646. Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 86/1988, um Húsnæðisstofnun ríkisins, með síðari breytingum.

Flm.: Guðmundur Þ Jónsson.

1. gr.

B-liður 1. mgr. 39. gr. laganna orðast svo:

Félagslegar eignaríbúðir: Sveitarfélög eða verkalýðsfélög.

2. gr.

Á eftir 1. mgr. 48. gr. laganna kemur ný málsgrein svohljóðandi:

Verkalýðsfélög, sem byggt hafa samkvæmt lögum þessum, geta með samkomulagi falið húsnæðisnefnd viðkomandi sveitarfélags rekstur og ráðstöfun íbúðanna hætti þau byggingarstarfsemi.

3. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Innan verkalýðshreyfingarinnar hefur komið fram áhugi meðal aðildarfélaga hennar á að standa fyrir byggingu íbúðarhúsnæðis. Þrjú verkalýðsfélög í Reykjavík hafa samið drög að samkomulagi um byggingu félagslegra íbúða fyrir félagsmenn sína. Ætlunin var að byggja félagslegar eignaríbúðir eingöngu. Félagsmálaráðuneytið hafnaði drögunum þar sem núgildandi lög gera ráð fyrir að félagasamtök geti eingöngu staðið fyrir byggingu kaupleiguíbúða og leiguíbúða.

Með breytingunni, sem hér er lögð til, er tryggt að verkalýðsfélög, ein sér eða fleiri saman, eigi sama rétt og sveitarfélög til byggingar félagslegra eignaríbúða fyrir félagsmenn sína að uppfylltum öðrum skilyrðum laganna.

Athugasemdir við einstakar greinar frumvarpsins.

Um 1. gr.

Lagt er til að verkalýðsfélög fái heimild til þess að byggja og reka eignaríbúðir í félagslega íbúðakerfinu.

Um 2. gr.

Breytingin á 48. gr. laganna (áður 62. gr.) opnar þann möguleika að verkalýðsfélög, sem byggt hafa íbúðir, sbr. 1. gr. frumvarpsins, geti falið húsnæðisnefnd viðkomandi sveitarfélags rekstur og ráðstöfun íbúðanna hætti verkalýðsfélögin byggingarstarfsemi.

Um 3. gr.

Greinin þarfnast ekki skýringa.
Landgræðslulög Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 401

651. Frumvarp til laga um breytingu á landgræðslulögum, nr. 17 24. apríl 1965.

Flm.: Ólafur Þ. Þórðarson.

1. gr.

12. gr. laganna orðast svo:

Þegar land, sem Landgræðsla ríkisins hefur tekið til græðslu með samkomulagi, sbr. 7. gr., er svo vel gróið að dómi landgræðslustjóra að eigi er nauðsyn frekari aðgerða frá hendi Landgræðslunnar skal afhenda það aftur eigendum. Landgræðslustjóri setur reglur um meðferð landsins.

Ef eigandi eða leigutaki vill fá landið fyrr en landgræðslustjóri telur hæfilegt eða vill ekki sætta sig við reglur landgræðslustjóra um meðferð landsins getur eigandi eða leigutaki áfrýjað til landbúnaðarráðherra sem skeri úr málinu að fengnu áliti Rannsóknastofnunar landbúnaðarins og sérfræðinga Búnaðarfélags Íslands.

Aldrei skal þó halda landi fyrir landeiganda lengur en í 30 ár enda skuldbindi landeigandi sig til að viðhalda og bæta það gróðurfar sem þá er á landinu.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Með þessari breytingu, sem hér er verið að leggja til á landgræðslulögum, er tvennt haft að leiðarljósi. Í fyrsta lagi er eðlilegt að hægt sé að áfrýja ágreiningsmálum við landgræðsluna til æðra stjórnvalds. Í annan stað verður að líta svo á að uppgræðsla á ákveðnu landsvæði sé tímabundið verkefni og að viðhald gróðurs og frekari uppgræðsla sé eðlilegt verkefni landeiganda.

Eignarrétti á landi eiga að fylgja skyldur samhliða réttindum. Það er aftur á móti óeðlilegt að Landgræðslan taki land til uppgræðslu en sinni lítt því verkefni, m.a. vegna féleysis, en haldi landinu fyrir eiganda þess áratug eftir áratug án þess að skila því.
Útvarpslög Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 406

659. Frumvarp til laga um breytingu á útvarpslögum, nr. 68/1985.

Flm.: Ingi Björn Albertsson, Ólafur Þ. Þórðarson,

Steingrímur J. Sigfússon.

1. gr.

Á eftir 2. mgr. 35. gr. laganna kemur ný málgrein svohljóðandi:

Eigi almenningur kost á að taka þátt í beinni útvarpssendingu, svo sem í gegnum síma eða á annan sambærilegan hátt, skal hver og einn segja til nafns og bera ábyrgð á því sem hann segir. Stjórnandi slíkrar útsendingar skal enn fremur tryggja sér fyllri upplýsingar um sérhvern þátttakanda en ber ella sjálfur ábyrgð á framlagi hans takist ekki að hafa upp á honum. Skylt er stjórnanda útvarpsþáttar með samtöl við hlustendur, sem útvarpað er samtímis, að nota þar til gerðan útbúnað sem tefur útsendingu í stutta stund svo að unnt sé að koma í veg fyrir að útvarpað sé ærumeiðingum um nafngreinda menn eða óviðurkvæmilegum ummælum að mati stjórnanda.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Það hefur mjög færst í vöxt að útvarpsstöðvar hafi í dagskrám sínum útvarpsþætti sem byggjast á símtölum við fólk úti í bæ í beinni útsendingu og hafa þessir þættir oft náð töluverðum vinsældum. Það er hins vegar áhyggjuefni að í slíkum þáttum er hætta á að viðmælendur, sem komnir eru í beina útsendingu og ná eyrum þúsunda manna, geri ekki grein fyrir sér og flytji ávirðingar og óviðurkvæmileg ummæli um nafngreint fólk án þess að nokkrum vörnum verði við komið.

Eitt það dýrmætasta, sem hver einstaklingur á, er gott mannorð. Og það getur tekið drjúgt skeið á ævi hans að ávinna sér þann orðstír. Hins vegar tekur það óvandaðan mann ekki nema sekúndubrot að skemma mannorð annars manns ef hann fær tækifæri til þess í útvarpi. Þess vegna á löggjafinn að gera það sem í hans valdi stendur til þess að vernda menn fyrir slíku. Það virðist sem svo að virðing fyrir mannorði og tilfinningum annarra fari þverrandi eftir því sem þjóðfélagið verður opnara og frjálslegra, og er það miður.

Í þessu frumvarpi er lagt til að beinar útsendingar útvarps í gegnum síma eða á sambærilegan hátt séu háðar ákveðnum skilyrðum sem sett eru til þess að vernda mannorð og reyna að koma í veg fyrir að ærumeiðandi ummælum sé útvarpað yfir landslýð. Skilyrðin eru þau að stjórnanda útvarpsþáttar er skylt að fá uppgefið nafn viðmælanda og fyllri upplýsingar ef mögulegt er. Aðalatriðið er þó að skylda útvarpsstöðvar til þess að nota búnað er tefur útsendingar í örfáar sekúndur (delay system) þannig að hægt sé að koma í veg fyrir að mannskemmandi ummælum sé útvarpað. Það má geta þess að slíkur búnaður er víðast hvar notaður erlendis við útsendingar af þessu tagi. Fari hins vegar ærumeiðandi ummæli engu að síður „í loftið“ er eftir frumvarpinu sá er ummælin viðhafði ábyrgur fyrir þeim, en náist ekki til hans einhverra hluta vegna þá er stjórnandi þáttarins ábyrgur.

Þó að nú standi yfir endurskoðun útvarpslaga telur flutningsmaður málið það brýnt að það þoli enga bið.