arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Kosningar til Alþingis Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 358

628. Frumvarp til laga um viðauka við lög um kosningar til Alþingis, nr. 80 16. október 1987.

(Lagt fyrir Alþingi á 113. löggjafarþingi 1990

–

91.)

1. gr.

Almennar kosningar til Alþingis 1991 skulu fara fram laugardaginn 20. apríl 1991.

Dómsmálaráðherra getur ákveðið að í kjördeildum, sem eru að öllu leyti utan takmarka kaupstaðar eða kauptúns, skuli kosning enn fremur fara fram sunnudaginn 21. apríl 1991. Ákvörðun þessa efnis skal ráðherra birta í Ríkisútvarpi (hljóðvarpi og sjónvarpi) í síðasta lagi fimmtudaginn 18. apríl 1991.

2. gr.

Nú hefur verið ákveðið að kosning skuli einnig fara fram 21. apríl 1991. Getur kjörstjórn þá ákveðið, þegar kosningu er lokið hinn fyrri kjördag, að eigi skuli vera fleiri kjördagar í kjördeildinni, enda sé öll kjörstjórnin sammála og allir umboðsmenn lista, sem mættir eru, samþykkja þá ákvörðun með undirritun sinni í kjörbókina. Hafi 80% eða fleiri kjósenda í kjördeildinni kosið eða fengið vottorð skv. 82. gr. laganna nægir einróma samþykki kjörstjórnar til slíkrar ákvörðunar.

Er kosningu er lokið hinn fyrri kjördag skal um meðferð kjörgagna fara eftir ákvæðum 4. mgr. 120. gr. laganna.

3. gr.

Kjörfund 20. apríl 1991 skal hvarvetna setja eigi síðar en kl. 10 árdegis og hinn síðari kjördag eigi síðar en kl. 12 á hádegi.

4. gr.

Utankjörfundaratkvæðagreiðsla við alþingiskosningar þessar skal ekki hefjast fyrr en laugardaginn 23. mars 1991.

5. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Athugasemdir við lagafrumvarp þetta.

Með frumvarpi þessu er lagt til að ákveðið verði að kosningar til Alþingis fari fram laugardaginn 20. apríl nk. Jafnframt er lagt til að dómsmálaráðherra geti ákveðið að kosning skuli einnig fara fram sunnudaginn 21. apríl í kjördeildum sem að öllu leyti eru utan takmarka kaupstaða eða kauptúna. Þykir rétt að hafa heimild til að ákveða slíkt með hliðsjón af því að á þessum árstíma kunna samgöngur að bregðast og tíðarfar að spillast. Ekki þykir þó ástæða til að lögbjóða tvo kjördaga heldur er gert ráð fyrir því að ákvörðun um það efni verði tekin og birt í Ríkisútvarpi í síðasta lagi fimmtudaginn 18. apríl.

Ef ráðherra ákveður að kosning skuli fara fram í tvo daga er lagt til að fylgt verði þeim reglum sem að jafnaði hafa tíðkast þegar kjördagar hafa verið ákveðnir fleiri en einn, þannig að kjörstjórn geti ákveðið að kjördagur verði einungis einn í kjördeild enda sé öll kjörstjórnin því sammála og allir umboðsmenn sem mættir eru, svo og ef 80% kjósenda í kjördeild hefur greitt atkvæði.

Með frumvarpinu er enn fremur lagt til að utankjörfundaratkvæðagreiðsla við kosningar þessar hefjist ekki fyrr en laugardaginn 23. mars nk., þegar fjórar vikur eru til kjördags og frestur til að skila framboðum er runninn út, en ekki allt að átta vikum fyrir kjördag og þá áður en framboðsfrestur rennur út, svo sem segir í 64. gr. kosningalaganna.

Að öðru leyti er við það miðað að við alþingiskosningar þessar verði farið eftir ákvæðum laga um kosningar til Alþingis, nr. 80 16. október 1987, eins og þeim hefur verið breytt með lögum nr. 66 29. maí 1989.
Brottnám líffæra og krufningar Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 120

648. Frumvarp til laga um brottnám líffæra og krufningar.

(Eftir 2. umr. í Nd., 13. febr.)

I. KAFLI

Brottnám líffæra.

1. gr.

Hver, sem orðinn er 18 ára, getur gefið samþykki til brottnáms líffæris eða lífrænna efna úr eigin líkama til nota við læknismeðferð annars einstaklings. Lífi og heilsu líffæragjafa má þó aldrei stofna í augljósa hættu með slíkri aðgerð.

Áður en væntanlegur líffæragjafi veitir samþykki sitt skal læknir veita honum upplýsingar um eðli aðgerðar og hugsanlegar afleiðingar hennar. Líffæragjafi skal eiga kost á annarri ráðgjöf en læknis væntanlegs líffæraþega. Læknir skal ganga úr skugga um að væntanlegur líffæragjafi skilji þessar upplýsingar.

Blóðgjöf og notkun blóðs er undanþegin lögum þessum.

2. gr.

Nú liggur fyrir samþykki einstaklings og má þá, að honum látnum, nema brott líffæri eða lífræn efni úr líkama hans til nota við læknismeðferð annars einstaklings.

Liggi slíkt samþykki ekki fyrir er heimilt að fjarlægja líffæri eða lífræn efni úr líkama látins einstaklings ef fyrir liggur samþykki nánasta vandamanns hans og slíkt er ekki talið brjóta í bága við vilja hins látna.

Með nánasta vandamanni er átt við maka (sambýlismann eða sambýliskonu), börn, ef hinn látni átti ekki maka, foreldra, ef hinn látni var barnlaus, eða systkini, ef foreldrar hins látna eru einnig látnir.

Eftir því sem kostur er skal tilkynna vandamönnum hins látna um andlát hans áður en líffæri eða lífræn efni eru numin brott úr líkama hans til nota við læknismeðferð annars einstaklings.

3. gr.

Brottnám líffæra skv. 2. gr. er óheimilt ef kryfja þarf hinn látna réttarkrufningu og brottnámið gæti haft áhrif á niðurstöður krufningarinnar að mati sömu lækna og staðfesta andlát, sbr. 1. mgr. 4. gr.

4. gr.

Áður en líffæri eða lífræn efni eru numin brott, sbr. 2. gr., skal andlát staðfest af tveimur læknum. Skulu það ekki vera sömu læknar og annast brottnám líffæranna.

Á sjúkrahúsum skal halda sérstaka skrá um brottnám líffæra. Í skrána skal rita andlátsstund, dánarorsök, nöfn þeirra lækna sem staðfestu andlát og hvaða viðmiðun var beitt til að staðfesta andlátið.

Læknir, sem annaðist hinn látna síðast fyrir andlátið, má ekki annast brottnám líffæra eða lífrænna efna.

II. KAFLI

Krufningar.

5. gr.

Nú liggur dánarorsök ekki fyrir svo fullnægjandi sé talið og er þá heimilt að kryfja líkið, enda hafi hinn látni eða nánasti vandamaður, sbr. 3. mgr. 2. gr., samþykkt krufninguna.

Þurfi að afla samþykkis nánasta vandamanns fyrir krufningu skal læknir veita upplýsingar um tilgang og markmið krufningarinnar.

Vandamönnum er heimilt að krefjast krufningar ef í ljós kemur að ekki er af hálfu læknis hins látna fyrirhugað að óska eftir krufningu.

Réttarkrufning er undanþegin lögum þessum.

6. gr.

Krufningu skv. 5. gr. má ekki framkvæma ef læknir hins látna hefur ástæðu til að ætla að réttarkrufningar verði krafist.

III. KAFLI

Almenn ákvæði.

7. gr.

Ráðherra er heimilt að setja reglur um framkvæmd laga þessara, m.a. um frágang líka að lokinni krufningu.

8. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.
Fæðingarorlof Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 373

653. Frumvarp til laga um breyting á lögum um fæðingarorlof, nr. 57 31. mars 1987.

Flm.: Kristín Einarsdóttir, Anna Ólafsdóttir Björnsson,

Málmfríður Sigurðardóttir, Sigrún Helgadóttir.

1. gr.

Fyrri málsgrein 7. gr. laganna orðast svo:

Óheimilt er að segja barnshafandi konu upp starfi eða flytja hana til í því nema gildar ástæður séu fyrir hendi. Einnig er óheimilt að segja foreldri í fæðingarorlofi upp starfi eða flytja það til í því að orlofinu loknu nema gildar ástæður séu fyrir hendi.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Lenging fæðingarorlofs úr þremur mánuðum í sex var mikilvægt skref í þá átt að koma til móts við breyttar þjóðfélagsaðstæður hér á landi og tryggja velferð barna og foreldra þeirra á tímabilinu eftir fæðingu barns.

Nauðsynlegt er að skipan fæðingarorlofsmála sé þannig að tekið sé mið af móður- og fjölskylduhlutverki kvenna sem og þátttöku þeirra í atvinnulífi. Samkvæmt lögum um fæðingarorlof er ekki heimilt að segja barnshafandi konu eða foreldrum í fæðingarorlofi upp starfi nema sérstakar ástæður séu fyrir hendi. Í 6. gr. laganna er kveðið á um að skylt sé, þar sem því verður við komið, að færa barnshafandi konu til í starfi ef það er þess eðlis að heilsu hennar eða fósturs er af því hætta búin. Hins vegar er ekki skýrt kveðið á um það í lögunum að foreldrar geti gengið að sínum störfum að fæðingarorlofi loknu.

Frumvarp þetta er flutt til að tryggja með óyggjandi hætti að foreldrar hafi rétt til að hverfa að sínu starfi að loknu fæðingarorlofi, en á því hefur verið nokkur misbrestur. Komið hefur fyrir að konum hefur verið ætlað að taka að sér önnur störf en þær voru ráðnar til upphaflega. Þess eru dæmi að konur hafa hafnað slíkum tilflutningi og í kjölfar þess verið sagt upp eða að þær hafa kosið að segja upp fremur en að þurfa að sætta sig við að vera fluttar til í starfi.

Réttur til að segja upp starfsmanni er mjög rúmur hér á landi. Hins vegar hefur atvinnurekandi mjög takmarkaðar heimildir til þess að flytja starfsmann til nema nýja starfið megi teljast sambærilegt.

Verði þetta frumvarp að lögum verður skýrt að bannað er að færa foreldri til í starfi án samþykkis þess þegar fæðingarorlofi er lokið. Þetta ákvæði breytir þó ekki meginreglu íslensks vinnuréttar um uppsagnir starfsfólks.
Ráðstafanir gegn umhverfismengun af völdum rafhlaðna Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 381

679. Frumvarp til laga um ráðstafanir gegn umhverfismengun af völdum rafhlaðna og rafgeyma.

Flm.: Sigrún Helgadóttir, Anna Ólafsdóttir Björnsson, Kristín Einarsdóttir,

Málmfríður Sigurðardóttir.

1. gr.

Mengunarvarnir Hollustuverndar ríkisins skulu í samráði við sveitarfélög skipuleggja söfnun notaðra rafhlaðna og rafgeyma til endurvinnslu og eyðingar. Jafnframt skulu þær annast kynningu og fræðslu fyrir almenning um skaðleg áhrif rafhlaðna og rafgeyma á umhverfið.

2. gr.

Til að kosta verkefni skv. 1. gr. skal leggja gjald, umhverfisgjald, á innfluttar rafhlöður og rafgeyma, sbr. tollskrárnúmer 8506 og 8507, sem innheimt skal við tollafgreiðslu og skal það nema 10% af tollverði þeirra, sbr. tollalög. Sama gjald skal lagt á rafhlöður og rafgeyma sem framleiddir eru hérlendis og skal það vera 10% af heildsöluverði.

Að svo miklu leyti sem ekki er kveðið á um í lögum þessum skulu ákvæði laga nr. 97/1987, um vörugjald, með síðari breytingum, eiga við um álagningu, innheimtu, viðurlög, kærur, eftirlit og aðra framkvæmd gjaldtöku skv. 1. mgr.

3. gr.

Umhverfisráðherra setur reglugerð um framkvæmd laganna.

4. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Á flestum heimilum landsins eru notaðar rafhlöður í útvarpstæki, klukkur, vasaljós, leikföng o.fl. Um nokkurt skeið hefur Hollustuvernd ríkisins hvatt fólk til að henda ekki rafhlöðum heldur koma þeim á móttökustaði. Sorphirða höfuðborgarsvæðisins pakkar síðan rafhlöðunum og sendir þær úr landi til að þeim sé eytt. Samt henda enn allt of margir ónýtum rafhlöðum í ruslið. Þá hafna þær á haugum eða eru brenndar í sorpbrennslu. Hætt er við að rafhlöður, sérstaklega þær smæstu, liggi oft á glámbekk þar sem börn ná til þeirra og þau geta jafnvel gleypt þær.

Í rafhlöðum eru eitraðir þungmálmar sem berast auðveldlega út í umhverfið og fæðukeðjuna. Berist t.d. kvikasilfur og kadmíum í fólk geta þessir málmar valdið miklum skaða, ekki síst fósturskaða, jafnvel þótt þeir séu í mjög litlu magni. Ástæða er til að ætla að flestir meðhöndli rafhlöður ógætilega af hugsunarleysi vegna þess að þeir vita ekki hve hættulegar þær eru né hvað hepplegast er að gera við þær. Mikil þörf er á að skipuleggja söfnun á notuðum rafhlöðum um allt land, stórauka fræðslu og áróður, bæði til barna og fullorðinna, um hættuna sem því fylgir og hvetja fólk til að skila rafhlöðum á móttökustaði. Eðlilegt er að þeir sem kaupa rafhlöður kosti þau útgjöld sem af þessu verða.

Hvað varðar rafgeyma þarf áróður um þá fyrst og fremst að ná til viðgerðarmanna bíla og véla. Allt of algengt er að sjá ónýta rafgeyma liggja í rusli við húsveggi og í skurðum. Í rafgeymum er m.a. blý, en blýmengun getur valdið heilaskaða.
Innheimtustofnun sveitarfélaga Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 423

760. Frumvarp til laga um breytingu á lögum um Innheimtustofnun sveitarfélaga, nr. 54/1971, með síðari breytingum.

Flm.: Guðni Ágústsson, Ingi Björn Albertsson.

1. gr.

Aftan við 2. mgr. 5. gr. laganna bætist: Stjórn stofnunarinnar er þó heimilt að fella niður barnsmeðlög að hálfu eða öllu leyti ef um sérstaka félagslega erfiðleika er að ræða hjá skuldara. Nánari ákvæði um þetta atriði skulu sett í reglugerð.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Í íslensku samfélagi er það samdóma álit þegnanna að einstaklingur, sem á í vandræðum, eigi skilið hjálp og stuðning þar sem það á við. Og í umræðu allri í þjóðfélaginu undanfarin ár, er snertir samfélagslega aðstoð til handa þeim er lenda í klóm ávana- og fíkniefna og í kjölfarið upplifa andlega, líkamlega og félagslega ógæfu sem endar oftar en ekki með hjónaskilnaði eða sambúðarslitum, hefur viðhorf samfélagsins þróast í þá átt sem betur fer að sá ógæfumaður eigi skilið stuðning og hjálp meðan hann er að ná sér á strik og verða aftur ábyrgur þegn í samfélaginu. Þessi aðstoð er t.d. oft í formi niðurfellingar á opinberum gjöldum, samið er um skuldbreytingar hjá lánastofnunum og samið um greiðslu meðlaga hjá Innheimtustofnun sveitarfélaga.

Sá liður, sem reynist mönnum oft erfiður við að glíma og semja um, eru barnsmeðlög. Oft er um að ræða menn, sem í gegnum óreglu og fjármálaerfiðleika eða af því að langvinn veikindi hafa steðjað að, eru með uppsöfnuð meðlög fyrir marga mánuði og jafnvel ár.

Árið 1987 var gerð sú breyting á lögum um Innheimtustofnun sveitarfélaga að heimilt er að fella niður dráttarvexti af meðlagsskuld ef viðkomandi býr við erfiðar félagslegar aðstæður. Samt sem áður eru menn með það mikla skuld í höfuðstól að niðurfelling dráttarvaxta hrekkur ekki til.

Og hvað gera þessir einstaklingar ef þeir sjá ekki fram á að geta greitt sín meðlög? Þeir vinna yfirleitt vinnu þar sem ekki eru dregin af þeim gjöld, þar tapast ekki bara meðlagsgreiðslur heldur einnig önnur opinber gjöld. Þeir fara úr landi og missa þar með tengsl við börn sín og eru flóttamenn í þeim skilningi að þeir ráða ekki við að stofna heimili eða starfa með eðlilegum hætti og yfirgefa oft land sitt þess vegna. Það sem er þó alvarlegast er að þeir missa móðinn og við tekur endurtekin óregla og innlagnir á meðferðarstofnanir og síðar leita þeir á náðir félagsmálastofnunar bæjarfélags síns.
Slysavarnaskóli sjómanna Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 175

776. Frumvarp til laga um Slysavarnaskóla sjómanna.

(Eftir 2. umr. í Nd., 4. mars.)

1. gr.

Slysavarnafélag Íslands skal starfrækja Slysavarnaskóla sjómanna og fer Slysavarnafélagið með yfirstjórn skólans er starfar á vegum þess og ábyrgð.

Markmið skólans er að auka öryggi sjómanna með fræðslu og þjálfun í meðferð björgunar- og öryggisbúnaðar og almennri fræðslu um slysavarnir á sjó.

2. gr.

Slysavarnaskóli sjómanna skal halda námskeið fyrir starfandi og verðandi sjómenn um öryggis- og björgunarmál á helstu útgerðarstöðum landsins og annast öryggis- og slysavarnafræðslu fyrir nemendur í skipstjórnar- og vélstjórnarnámi.

Aðalkennslugreinar skólans eru: Fræðsla um öryggismál, slysavarnir, björgunaraðferðir, skyndihjálp, flutningur sjúkra og slasaðra, meðferð björgunarbúnaðar, slökkvibúnaðar og reykköfunartækja.

3. gr.

Samgönguráðherra skipar fimm manna skólanefnd Slysavarnaskóla sjómanna til fjögurra ára í senn. Einn skal tilnefndur af Sjómannasambandi Íslands, einn af Farmanna- og fiskimannasambandi Íslands og þrír tilnefndir af Slysavarnafélagi Íslands. Ráðherra skipar einn fulltrúa Slysavarnafélags Íslands formann skólanefndar.

Meginhlutverk skólanefndar er að fjalla um málefni Slysavarnaskólans, einkum varðandi tækjakaup og búnað hans, viðhald, framkvæmdir og áframhaldandi uppbyggingu. Skólanefnd gerir, að fenginni umsögn öryggisfræðslunefndar sjómanna, tillögur til stjórnar Slysavarnafélags Íslands um námskeiðahald, námsskrá og lengd námskeiða á vegum skólans.

4. gr.

Skólanefnd ræður skólastjóra Slysavarnaskóla sjómanna en um mannaráðningar fer samkvæmt lögum Slysavarnafélags Íslands.

5. gr.

Kostnaður við rekstur skólans skal greiddur úr ríkissjóði. Slysavarnafélag Íslands gerir fjárhagsáætlun fyrir skólann og leggur fyrir samgönguráðuneytið til staðfestingar.

6. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Ákvæði til bráðabirgða.

Samgönguráðherra skal eigi síðar en 1. febrúar 1993 leggja fram frumvarp til laga um breyting á lögum um lögskráningu sjómanna sem m. a. kveði á um skyldu sjómanna, sem lögskráðir eru, til að hafa hlotið grundvallarfræðslu um öryggismál í Slysavarnaskóla sjómanna þegar lögskráning fer fram.
Ráðstafanir vegna aflabrests í loðnuveiðum Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 370

777. Frumvarp til laga um ráðstafanir vegna aflabrests í loðnuveiðum.

(Eftir 2. umr. í Ed., 4. mars.)

1. gr.

Á fiskveiðitímabilinu 1. janúar til 31. ágúst 1991 er sjávarútvegsráðherra heimilt að ákveða með reglugerð að aflaheimildum samkvæmt ákvæði til bráðabirgða I í lögum nr. 40 15. maí 1990, um Hagræðingarsjóð sjávarútvegsins, skuli ráðstafað að hluta eða öllu leyti til þeirra skipa, sem aflahlutdeild hafa af loðnu, til að mæta tímabundnum tekjumissi vegna aflabrests. Ráðherra skal skipta þessum heimildum milli einstakra loðnuskipa og er við þá skiptingu m.a. heimilt að miða við aflahlutdeild skipanna af loðnu og hver afli þeirra af loðnu var á haustvertíðinni 1990.

2. gr.

Á fiskveiðitímabilinu 1. janúar til 31. ágúst 1991 er sjávarútvegsráðherra heimilt að auka leyfðan heildarafla af úthafsrækju umfram það sem ákveðið hefur verið með reglugerð nr. 465 27. nóvember 1990 um veiðar í atvinnuskyni. Er ráðherra þrátt fyrir ákvæði laga nr. 38 15. maí 1990, um stjórn fiskveiða, heimilt með reglugerð að ákveða að þessi viðbót skiptist eingöngu milli þeirra skipa sem aflahlutdeild hafa af loðnu. Getur hann við þá skiptingu m.a. miðað við þau atriði er um er rætt í lokamálslið 1. gr. Ráðstöfun aflaheimilda samkvæmt þessari grein breytir ekki varanlegri aflahlutdeild einstakra skipa skv. 7. gr. laga nr. 38/1990.

3. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.
Tekjuskattur og eignarskattur Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 430

783. Frumvarp til laga um breytingu á lögum um tekjuskatt og eignarskatt, nr. 75/1981, með síðari breytingum.

Flm.: Málmfríður Sigurðardóttir, Anna Ólafsdóttir Björnsson,

Guðný Guðbjörnsdóttir, Kristín Einarsdóttir.

1. gr.

Við 30. gr. laganna bætist ný málsgrein er verði 2. mgr. og orðast svo:

Frá tekjum manna, sbr. 1. mgr., má einnig draga einstakar gjafir til þróunarhjálpar, þó ekki yfir 30% af skattstofni gefanda áður en gjöfin var dregin frá honum, enda sé hver gjöf ekki undir 5.000 kr. Fjármálaráðherra ákveður með reglugerð hvaða stofnanir falla undir ákvæði þessarar málsgreinar.

2. gr.

Í stað orðanna „viðurkenndrar líknarstarfsemi og kirkjufélaga“ í 1. málsl. 3. mgr. 1. tölul. 31. gr. laganna kemur: viðurkenndrar líknarstarfsemi, kirkjufélaga og þróunarhjálpar. Fjármálaráðherra ákveður með reglugerð hvaða stofnanir falla undir ákvæði þessarar málsgreinar.

3. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Árið 1985 var samþykkt á Alþingi þingsályktunartillaga þess efnis að á næstu sjö árum þaðan í frá skyldi því marki náð að framlög til uppbyggingar í þróunarríkjum væru 0,7% af þjóðarframleiðslu. Skemmst er af því að segja að þessu markmiði hefur aldrei verið náð og framlög Íslands til þróunarhjálpar hafa verið með þeim hætti að það er þeim til minnkunar á alþjóðavettvangi. Nefnd hefur verið skipuð til að leita leiða til úrbóta í þessum efnum en árangur sést ekki enn af því starfi. Með þessu frumvarpi er lagt til að einstaklingar og fyrirtæki megi draga frá skattstofni andvirði gjafa til þróunarhjálpar með þeim ákvæðum sem í frumvarpinu felast. Markmiðið er að hvetja fólk og fyrirtæki til að leggja sitt af mörkum til þróunarhjálpar. Ráðherra ákveður síðan með reglugerð hvaða hjálparstofnanir falla undir þessar lagagreinar. Gengið er út frá að það verði fyrst og fremst viðurkenndar alþjóðlegar hjálparstofnanir, svo sem Þróunarsamvinnustofnun Íslands, Rauði krossinn, Hjálparstofnun kirkjunnar, UNIFEM o.fl. Flutningskonur frumvarpsins telja að samþykkt þess yrði almenningi hvatning til aukinnar liðveislu við fólk í þróunarlöndum.
Almannatryggingar Greinargerð/athugasemdir úr lagafrumvarpi, mál nr. 431

784. Frumvarp til laga um breyting á lögum um almannatryggingar, nr. 67/1971, með síðari breytingum.

Flm.: Málmfríður Sigurðardóttir, Anna Ó. Björnsson,

Guðný Guðbjörnsdóttir, Kristín Einarsdóttir.

1. gr.

6. mgr. 14. gr. laganna orðast svo:

Árlegur barnalífeyrir skal ákvarðaður af ráðherra eftir tillögum barnalífeyrisnefndar. Í nefndinni eiga sæti fimm fulltrúar, einn tilnefndur af ráðherra og er hann jafnframt formaður, einn tilnefndur af tryggingaráði, einn tilnefndur af Félagi einstæðra foreldra, einn tilnefndur af dómsmálaráðherra og einn tilnefndur af Hagstofu Íslands. Nefndin skal við ákvörðun barnalífeyris meta kostnað við framfærslu barns að frádregnum bótum til einstæðra foreldra þannig að barnalífeyrir nemi helmingi af kostnaði við framfærslu barns samkvæmt mati nefndarinnar. Ekki skal greiða barnalífeyri vegna þeirra barna er njóta örorkulífeyris.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Ákvörðun barnalífeyris fer enn eftir reglum sem settar voru þegar lög um almannatryggingar tóku gildi fyrir meira en 50 árum. Þessar reglur eru löngu úreltar og meira en tímabært að taka upp aðrar aðferðir við mat á lífeyri, þ.e. að taka mið af kostnaði við framfærslu eins og hún er nú á tímum. Í þessu sambandi er rétt að hafa í huga að meðlög eru nú ákvörðuð á sama hátt og barnalífeyrir og hvorugt er í neinu samræmi við kostnað af framfærslu barna.

Í frumvarpi þessu er lagt til að skipuð verði nefnd sem geri tillögur um hvernig meta skuli kostnað af framfærslu barns. Tillögur skuli síðan lagðar fyrir ráðherra sem taki mið af þeim þegar árlegur barnalífeyrir er ákvarðaður.

Í fylgiskjali eru niðurstöður könnunar sem fór fram á vegum Félags einstæðra foreldra árið 1987 um kostnað af framfærslu barna á ýmsum aldri árið 1986. Þar geta menn glöggvað sig á þeim mun sem sú niðurstaða sýnir á veruleikanum og þeim greiðslum sem hið opinbera ákvarðar til lífeyris barna. Ólíklegt er að hlutföll hafi raskast svo nokkru nemi síðan þessi könnun var gerð, en sambærilegt mat þarf að vera í sífelldri endurskoðun. Hafa ber í huga að meðalbreytingar verðlags frá árinu 1986 til dagsins í dag eru um 121%. Barnalífeyrir, og þá jafnframt meðlag með einu barni, er nú 7.042 kr. á mánuði.

Fylgiskjal.

Félag einstæðra foreldra:

Könnun félags einstæðra foreldra á kostnaði við framfærslu barna 0

–

18 ára.

Könnun þessari var lokið í febrúar 1987 og miðast hún við framfærslukostnað á árinu 1986.

Hvergi er tekinn með kostnaður við húsnæði, né heldur rafmagns - , hita - eða símakostnaður.

Við áætlun fæðiskostnaðar er stuðst við meðaltal úr heimilisbókhaldi DV.

Þar sem nauðsyn tannréttinga og gleraugnanotkun er svo algeng sem raun ber vitni eru þeir liðir hér með.

Fatnaði öllum er í hóf stillt og stuðst við meðalverð.

Það kom í ljós í þessari könnun að meðlagsgreiðandi greiðir að meðaltali aðeins 1 / 4 af því sem kostar að framfæra barnið. Þar kemur berlega í ljós framkvæmd barnalaganna um jafna framfærsluskyldu foreldra.

Repró.