128/2013

D höfðaði mál gegn tryggingafélaginu V hf. og krafðist viðurkenningar á rétti sínum til greiðslu bóta úr hendi V hf. á grundvelli frítímaslysatryggingar vegna áverka sem D varð fyrir er hún féll á heimili sínu. D taldi að hún hefði fallið vegna þess að henni hefði orðið fótaskortur á gólfmottu, hún hefði flækt fótum í sítt pils sitt eða hún dottið um leikfang á gólfinu. Í dómi Hæstaréttar kom fram að þótt ekki væri skýrt hverjar hefðu verið ástæður fallsins yrði að leggja skýringar D til grundvallar og að hún hefði orðið fyrir slysi sem hlaut af skyndilegum utanaðkomandi atburði. Með hliðsjón af vottorði lækna var ekki talið að V hf. hefði sýnt fram á að tjón D mætti rekja til áfengisneyslu hennar. Var því fallist á kröfu D.

Dómur Hæstaréttar

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Þ-kk-nf Ö-kk-nf, B-kk-nf B-kk-nf og H-kk-nf I. J-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 27. febrúar 2013. Hann krefst sýknu af kröfu stefndu og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefnda krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti eins og málið væri eigi gjafsóknarmál.

Í vátryggingarskilmálum áfrýjanda um heimilisvernd nr. E-22, sem kröfur stefndu á hendur áfrýjanda eru reistar á og óumdeilt er að gilda í skiptum málsaðila, segir meðal annars svo í 4. kafla um slysatryggingu í frítíma: „Félagið greiðir bætur vegna slyss er sá sem vátryggður er, verður fyrir eins og segir í skilmálum þessum. Með orðinu „slys“ er hér átt við skyndilegan utanaðkomandi atburð sem veldur meiðslum á líkama þess sem vátryggður er og gerist án vilja hans.“ Í grein 8.5 í sama kafla skilmálanna kemur fram sú takmörkun bótaskyldu áfrýjanda að ekki er bætt slys sem verður vegna neyslu eitur- eða nautnalyfja.

Ágreiningslaust er að áverkar þeir, sem stefnda hlaut á heimili sínu 8. nóvember 2009 og nánar er lýst í hinum áfrýjaða dómi, eru afleiðing þess að hún féll fram fyrir sig og að fallið varð án vilja hennar. Hins vegar greinir aðila á um ástæður fallsins og hvort það sé skilyrði fyrir bótarétti stefndu úr frítímaslysatryggingu áfrýjanda að upplýst sé hvaða ástæður réðu því að henni varð fótaskortur umrætt sinn. Um ástæður fallsins eru atvik málsins ekki fyllilega skýr en stefnda telur helst að sér hafi orðið fótaskortur á gólfmottu, hún hafi flækt fótum í sítt pils sitt eða dottið um leikfang á gólfinu eins og nánar greinir í hinum áfrýjaða dómi. Áfrýjandi telur á hinn bóginn ekki útilokað að áfengisneysla stefndu fyrr um kvöldið hafi valdið falli hennar. Eigi það að leiða til þess bótaréttur stefndu falli niður eða felli að minnsta kosti sönnunarbyrði á hana um að meiðslin sé að rekja til skyndilegs utanaðkomandi atburðar í skilningi vátryggingarskilmálanna.

Eins og áður greinir er ágreiningslaust að líkamstjón það er stefnda varð fyrir 8. nóvember 2009 er að rekja til falls stefndu og að það varð án hennar vilja. Af hálfu áfrýjanda er ekki á því byggt hér fyrir dómi að fallið sé að rekja til skyndilegs svimakasts stefndu eða að það verði að öðru leyti rakið til sjúkdóms eða annars innra ástands í líkama stefndu. Verður því lagt til grundvallar að orsök fallsins sé að rekja til einhverra þeirra ástæðna sem stefnda telur líklegast að hafi valdið fótaskorti hennar. Er samkvæmt þessu staðfest sú niðurstaða hins áfrýjaða dóms að stefnda hafi í skilningi vátryggingarskilmála áfrýjanda orðið fyrir slysi sem hlaust af skyndilegum utanaðkomandi atburði þegar hún féll við umrætt sinn og hlaut áverka á öxl og höfði. Þá verður og með hliðsjón af vottorði lækna, sem önnuðust stefndu við komu hennar á bráða- og slysadeild Landspítala í kjölfar slyssins 8. nóvember 2009, staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að áfrýjandi hafi ekki sýnt fram á að tjón stefndu sé að rekja til áfengisneyslu hennar. Samkvæmt þessu verður niðurstaða hins áfrýjaða dóms staðfest, þar á meðal um málskostnað og gjafsóknarkostnað.

Um gjafsóknarkostnað stefndu fyrir Hæstarétti fer eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, Vörður tryggingar hf., greiði stefndu, D-kvk-þgf C-kvk-þgf K-kvk-þgf, 400.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti er renni í ríkissjóð. Gjafsóknarkostnaður stefndu fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hennar, 400.000 krónur.