490/2002

Héraðsdómari ákvað að fara með opinbert mál á hendur A samkvæmt 125. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Hæstiréttur ómerkti dóm héraðsdóms þar sem A var dæmdur í 10 mánaða fangelsi, en fullnustu 7 mánaða af refsingunni frestað skilorðsbundið í þrjú ár, með vísan til þess að ekki hafi verið fullnægt því skilyrði fyrir meðferð málsins að A hafi játað skýlaust alla þá háttsemi, sem honum var gefin að sök.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf prófessor.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 17. október 2002 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun, en einnig af hálfu ákæruvalds, sem krefst þyngingar á refsingu hans, en staðfestingar á niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um greiðslu skaðabóta.

Ákærði krefst þess aðallega að hinn áfrýjaði dómur verði ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar, en til vara að refsing sín verði milduð og skilorðsbundin og skaðabótakröfu vísað frá héraðsdómi.

Í málinu er ákærða gefið sök að hafa í starfi sínu sem hafnarvörður Búðahrepps á um það bil fimm ára tímabili dregið sér og nýtt í eigin þágu 4.693.018 krónur með því að innleysa 32 nánar tilgreinda tékka samtals að ofangreindri fjárhæð. Þegar ákærði var inntur eftir afstöðu sinni til ákærunnar í þinghaldi 19. júlí 2002 var eftirfarandi fært til bókar: „Ákærði játar sök en gerir þá athugasemd að þar sem að ákærunni er rætt um tékka að fjárhæð kr. 877.089 sem innleystur var 6. apríl 1999 að þá hafi í raun verið 717.089 skilað inn til Búðahrepps.“ Voru jafnframt bókuð mótmæli ákærða við fram kominni skaðabótakröfu hreppsins þar sem ekki hafi verið sýnt fram á hver sé „raunveruleg tjónsfjárhæð“. Ákvað héraðsdómari síðan með samþykki beggja aðila að fara með málið samkvæmt 125. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Var sækjanda málsins og verjanda ákærða að því búnu gefinn kostur á að tjá sig um lagaatriði og ákvörðun viðurlaga. Með hinum áfrýjaða dómi var ákærði dæmdur til að sæta fangelsi í 10 mánuði, en fullnustu 7 mánaða af refsingunni frestað skilorðsbundið í þrjú ár. Þá var ákærða gert að greiða hreppnum 4.175.929 krónur með nánar tilgreindum dráttarvöxtum.

Á meðal gagna málsins er bréf verjanda ákærða til sýslumanns á Eskifirði 19. júlí 2002 þar sem bornar eru brigður á skaðabótakröfu Búðahrepps með vísan til þess að ákærði hafi endurgreitt hluta þeirrar fjárhæðar sem hann dró sér. Máli sínu til stuðnings vísaði verjandinn til bréfs S-kk-ef H. P-kk-ef endurskoðanda til Búðahrepps 13. september 2001. Í síðastnefndu bréfi kemur fram að ákærði hafi ýmist lagt andvirði þeirra tékka, sem um ræðir í málinu, inn á tékkareikning sinn eða leyst þá út í reiðufé. Hafi viðskiptabankar látið þetta viðgangast þrátt fyrir að tékkarnir hafi oftast verið gefnar út á hafnarsjóð en ekki handhafa. Næst þegar tékkarnir hafi borist hafi ákærði lagt þá inn á reikning sveitarsjóðs og tjáð gjaldkera að um væri að ræða greiðslu á reikningum sem viðskiptamenn hafnarinnar höfðu þá í raun greitt með fyrri tékkum. Þannig hafi ákærði getað velt á undan sér sífellt hærri fjárhæð með því að draga sér aðeins hluta tékkanna sem bárust. Eru aðilar ekki á eitt sáttir um hvað felist í þessum hluta bréfsins.

Að virtum fram komnum mótmælum ákærða á dómþingi 19. júlí 2002 svo og framangreindum athugasemdum verjanda hans er ljóst að hér var ekki fullnægt því skilyrði fyrir meðferð máls eftir 125. gr. laga nr. 19/1991, að ákærði hafi játað skýlaust alla þá háttsemi, sem honum var gefin að sök. Verður ekki komist hjá því að ómerkja héraðsdóminn og vísa málinu heim í hérað til löglegrar meðferðar.

Samkvæmt þessum úrslitum málsins verður allur kostnaður af því í héraði og fyrir Hæstarétti felldur á ríkissjóð, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda á báðum dómstigum, svo sem nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur er ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar.

Sakarkostnaður í héraði og fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða í héraði og fyrir Hæstarétti, O-x-x A-kk-ef P-x-x hæstaréttarlögmanns, samtals 200.000 krónur.