650/2007

Hafnað var kröfu K um að viðurkenndur yrði nánar tilgreindur eignarhlutur hennar í fasteign við opinber skipti milli hennar og M vegna slita á óvígðri sambúð. Þá var frávísunarkröfu M hafnað.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og G-kk-nf G-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 6. desember 2007, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 12. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 23. nóvember 2007, þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að viðurkenndur yrði eignarhlutur hennar í fasteigninni [...]. Kæruheimild er í 1. mgr. 133. gr. laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl. Sóknaraðili krefst þess að við opinber skipti til fjárslita vegna loka óvígðrar sambúðar aðila skuli við það miðað að hún sé eigandi að 25% hlut í nefndri fasteign en varnaraðili að 75% hlut og varnaraðili beri einn ábyrgð á áhvílandi skuldum. Þá krefst hún málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Með kæru 14. desember 2007 kærði varnaraðili tvo úrskurði Héraðsdóms Reykjaness í máli þessu. Hann krefst þess aðallega að úrskurði 31. maí 2007, þar sem hafnað var kröfu hans um að málinu yrði vísað frá héraðsdómi, verði hrundið og orðið verði við þeirri kröfu. Þá verði sóknaraðila gert að greiða varnaraðila málskostnað í héraði og kærumálskostnað. Til vara krefst hann þess að fyrrgreindur úrskurður 23. nóvember 2007 verði staðfestur að öðru leyti en því að sóknaraðila verði gert að greiða málskostnað í héraði. Hann krefst einnig kærumálskostnaðar í þessu tilviki.

Aðalkröfu sína um frávísun málsins frá héraðsdómi styður varnaraðili við 104. gr. laga nr. 20/1991. Fasteignin að [...] sé séreign hans og hafi verið í átta ár áður en sambúð aðila hófst. Fasteignin eigi því ekki undir skipti á búi aðila og sé krafa sóknaraðila þess vegna andstæð 104. gr. nefndra laga. Héraðsdómur komst að þeirri niðurstöðu að ágreiningur aðila lyti að því hvort sóknaraðili hafi lagt eitthvað af mörkum til eignarmyndunar búsins. Því verði að líta til framlags hvors um sig til eignarmyndunarinnar. Með vísan til forsendna héraðsdóms verður staðfest niðurstaða hans um að hafna frávísunarkröfu varnaraðila.

Aðilar hófu sambúð vorið 1993 en voru skráð formlega í sambúð árið 1994. Þau slitu sambúðinni 1. nóvember 2001. Þau eiga saman tvö börn, A, sem er fæddur 1996 og B, fæddur 1999. Sóknaraðili fer með forræði þeirra. Þegar aðilar hófu sambúð átti varnaraðili fasteign þá sem um er deilt og er hann einn þinglýstur eigandi hennar. Hann bjó þar og sóknaraðili flutti inn til hans.

Svo sem nánar er rakið í hinum kærða úrskurði hefur sóknaraðili lagt fram ýmsa útreikninga til stuðnings þeirri staðhæfingu sinni að varnaraðili hafi ekki haft fé aflögu til annars en fjármögnunar á hlutafélögum sínum og greiðslu lána, sem á þeim hvíldu. Þar eru og málsástæður aðila ítarlega raktar. Ekki er annað komið fram en að báðir aðilar hafi lagt sitt til heimilisins og af gögnum málsins má ljóst vera að fjárframlög beggja hafi verið nauðsynleg til að sjá um rekstur þess. Hins vegar hvílir á sóknaraðila sönnunarbyrði fyrir því að hún hafi tekið þátt í að greiða afborganir af lánum sem tekin hafi verið vegna kaupa á húsinu og að eignaaukning sú sem orðið hafi á sambúðartímanum hafi verið þess eðlis að hún hafi eignast hlut í húseign varnaraðila. Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður að fallast á að sú sönnun hafi ekki tekist og verður úrskurðurinn því staðfestur.

Eftir atvikum verður hvor aðila látinn bera sinn kærumálskostnað.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Kærumálskostnaður fellur niður.