85/2007

Við opinber skipti til fjárslita milli M og K vegna loka á óvígðri sambúð þeirra kom upp ágreiningur um eignarhlut þeirra í fasteign. Þá deildu þau um hvort þau ættu að bera sameiginlega ábyrgð annars vegar á hluta af eftirstöðvum skuldar við Sparisjóð vélstjóra og hins vegar á yfirdrætti að fjárhæð 1.500.000 króna á tékkareikningi M í Kaupþingi banka hf. Ekki var talið að fyrir lægi sönnun um að tilefni væri til að víkja frá þinglýstum gögnum um jafna eignarhlutdeild þeirra í fasteigninni. Kröfu M um viðurkenningu á að hann ætti stærri hlut í eigninni en K var því hafnað. Þá var ekki talið að M hefði gert viðhlítandi grein fyrir hvaða færslur á veltukortsreikningi, sem hann var einn skráður fyrir, ætti rætur að rekja til útgjalda í þágu sameiginlegs heimilishalds sem hann taldi rétt að K bæri til jafns við hann. Því var hafnað kröfu hans um viðurkenningu á sameiginlegri ábyrgð þeirra á hluta af því láni sem hann hafði tekið til að greiða þá skuld sem myndast hafði á reikningnum. Varðandi kröfu hans um viðurkenningu á sameiginlegri ábyrgð þeirra á yfirdrættinum á tékkareikningnum var vísað til þess að K hafði greitt inn á reikninginn 750.000 krónur eða þann hluta sem hann taldi hana eiga að bera. Hefði M því ekki lögvarða hagsmuni af því að fá úrslausn kröfu sinnar að þessu leyti og var henni því vísað frá Hæstarétti.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 7. febrúar 2007, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 9. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 24. janúar 2007, þar sem leyst var úr nánar tilgreindum ágreiningsefnum í tengslum við opinber skipti til fjárslita milli málsaðila vegna loka á óvígðri sambúð þeirra. Kæruheimild er í 133. gr. laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl. Sóknaraðili krefst þess:

1. Að viðurkennt verði að eignarhlutdeild sóknaraðila í fasteign að X í Hafnarfirði hafi verið aðallega 69%, til vara 65% og til þrautavara 60%.

2. Að viðurkennt verði að aðilar beri sameiginlega ábyrgð á hluta af eftirstöðvum skuldar við Sparisjóð vélstjóra sem hvíldi á fasteigninni að X með höfuðstól 3.700.000 krónur, en hlutinn sem viðurkenningarkrafan tekur til nemur 2.500.000 krónum.

3. Að viðurkennt verði að aðilar beri sameiginlega ábyrgð á yfirdrætti á reikningi nr. [...] í Kaupþingi banka hf. að fjárhæð 1.500.000 krónur.

Þá krefst sóknaraðili málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar er staðfest niðurstaða hans um að við skiptin hafi átt að fara eftir þinglýstum eignarhlutföllum fasteignarinnar að X þannig að aðilar hafi átt hana að jöfnu.

Fyrir liggur að lán, sem sóknaraðili tók hjá Sparisjóði vélstjóra 10. desember 2003, var að hluta notað til að greiða skuld, sem safnast hafði á svonefndan veltukortsreikning sem hann var einn skráður fyrir. Að baki þeirri skuld lá fjöldi færslna vegna notkunar hans á veltukorti við kaup á vörum og þjónustu yfir alllangt tímabil. Sóknaraðili hefur ekki gert viðhlítandi grein fyrir því hvaða færslur á reikningnum eigi rætur að rekja til útgjalda í þágu sameiginlegs heimilishalds sem hann telur rétt að varnaraðili beri til jafns við hann. Er því ekki unnt að fallast á kröfu sóknaraðila um að viðurkennt verði að varnaraðili beri ásamt honum ábyrgð á eftirstöðvum skuldarinnar við Sparisjóð vélstjóra. Hinn kærði úrskurður verður því staðfestur hvað þessa kröfu varðar.

Eins og rakið er í hinum kærða úrskurði laut deila aðila í héraði meðal annars að ábyrgð á yfirdrætti tékkareiknings sóknaraðila að fjárhæð 1.500.000 krónur. Í forsendum úrskurðarins segir að sóknaraðili beri ábyrgð á reikningnum og hafi ekki lagt fram sannanir fyrir því að úttektir af honum hafi verið í þágu beggja aðila. Þar kemur ennfremur fram að varnaraðili hafi 23. apríl 2004 greitt 750.000 krónur inn á umræddan reikning og að fallast yrði á það „með sóknaraðila að með því hafi varnaraðili gengist við því að bera ábyrgð á þeirri fjárhæð.“ Var kröfu varnaraðila í héraði um að sóknaraðili endurgreiddi henni þessa fjárhæð því hafnað. Í úrskurðarorði hins kærða úrskurðar segir þó að sóknaraðili eigi einn að bera ábyrgð á yfirdrætti tékkareikningsins að fjárhæð 1.500.000 krónur en jafnframt að kröfu varnaraðila um að sóknaraðili endurgreiði henni 750.000 krónur sé hafnað.

Varnaraðili hefur ekki kært úrskurðinn fyrir sitt leyti og krefst staðfestingar hans. Unir hún því niðurstöðu hans þar sem hafnað var kröfu hennar um að sóknaraðili endurgreiddi henni þá fjárhæð sem hún greiddi inn á umræddan tékkareikning. Ber að líta svo á að með þeirri greiðslu hafi varnaraðili gert upp hlut sinn í þeirri skuld sem sóknaraðili hefur krafið hana um að bera ábyrgð á með sér. Með hliðsjón af þessu verður ekki talið að sóknaraðili hafi lögvarða hagsmuni af því að fá úrlausn kröfu sinnar í 3. tölulið kröfugerðar. Verður kröfu hans að þessu leyti vísað frá Hæstarétti.

Sóknaraðili verður dæmdur til að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur að því er varðar eignarhlut sóknaraðila, M, og varnaraðila, K, í fasteigninni að X í Hafnarfirði, svo og um ábyrgð á skuld sóknaraðila við Sparisjóð vélstjóra að höfuðstól 2.500.000 krónur.

Vísað er frá Hæstarétti kröfu sóknaraðila um að viðurkennt verði að aðilar beri sameiginlega ábyrgð á yfirdrætti á reikningi nr. [...] við Kaupþing banka hf. að fjárhæð 1.500.000 krónur.

Sóknaraðili greiði varnaraðila 200.000 krónur í kærumálskostnað.