arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
73/2005

K krafðist þess í málinu að kaupmáli hennar og M, sem var látinn, yrði ógiltur þar sem forsenda fyrir gildi hans hafi verið sú að tvær erfðaskrár, sem hann hafði undirritað, væru einnig gildar en erfðaskrárnar voru haldnar formgöllum. Sönnun þótti bresta fyrir því að erfðaskrárnar hafi skipt máli um það hvort kaupmáli var gerður eður ei. Ekki voru því skilyrði til að taka kröfu K um ógildingu kaupmálans til greina.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, G-kvk-nf E-kvk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Sóknaraðili skaut máli þessu til Hæstaréttar með kæru 15. febrúar 2005, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 23. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 2. febrúar 2005 þar sem hrundið var kröfu sóknaraðila, um að kaupmáli milli hennar og M frá 22. október 1983 verði metinn ógildur við opinber skipti á dánarbúi M. Kæruheimild er í 133. gr. laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl. Sóknaraðili krefst þess, að fyrrnefndur kaupmáli verði metinn ógildur við skiptin og varnaraðilum gert að greiða sér málskostnað í héraði og kærumálskostnað.

Varnaraðilar krefjast þess að úrskurður héraðsdómara verði staðfestur og þeim dæmdur kærumálskostnaður.

Til stuðnings framangreindri kröfu ber sóknaraðili meðal annars fyrir sig ákvæði 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga, sbr. 6. gr. laga nr. 11/1986. Samkvæmt 40. gr. fyrrnefndu laganna gilda þau ekki um löggerninga, sem lúta að málefnum sem reglur sifjaréttar taka til. Með þessari athugasemd og að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur um annað en málskostnað.

Rétt er að aðilarnir beri hvert sinn kostnað af málinu í héraði og fyrir Hæstarétti.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur um annað en málskostnað.

Málskostnaður í héraði og kærumálskostnaður fellur niður.
74/2005

Úrskurður héraðsdóms um að X skyldi sæta gæsluvarðhaldi á grundvelli 2. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála var staðfestur. Að virtum gögnum málsins voru ekki næg efni til þess að X sætti í stað gæsluvarðhalds vistun á sjúkrahúsi eða viðeigandi stofnun samkvæmt 110. gr. laga nr. 19/1991.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 21. febrúar 2005, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 23. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 18. febrúar 2005, þar sem varnaraðila var gert að sæta gæsluvarðhaldi allt til föstudagsins 1. apríl 2005. Kæruheimild er í 1. mgr. 142. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Varnaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi, en til vara að í stað gæsluvarðhalds verði hann vistaður á sjúkrahúsi eða viðeigandi stofnun samkvæmt 110. gr. laga nr. 19/1991.

Sóknaraðili krefst þess að úrskurður héraðsdómara verði staðfestur, þó þannig að gæsluvarðhaldið standi eigi lengur en til kl. 16.00 föstudaginn 1. apríl 2005.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður fallist á að uppfyllt séu skilyrði 2. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991 um að varnaraðili sæti gæsluvarðhaldi.

Í málinu hafa verið lögð fram gögn um geðhagi varnaraðila, þar á meðal vottorð M-kk-ef S-kk-ef geðlæknis á réttargeðdeildinni að Sogni. Að þeim virtum eru ekki næg efni til þess að varnaraðili sæti í stað gæsluvarðhalds vistun á sjúkrahúsi eða viðeigandi stofnun samkvæmt 110. gr. laga nr. 19/1991. Til þess er að líta að samkvæmt V. kafla reglugerðar nr. 179/1992 um gæsluvarðhaldsvist með síðari breytingum á gæsluvarðhaldsfangi kost á að njóta viðeigandi sérfræðilegrar læknisþjónustu. Með þessum athugasemdum verður hinn kærði úrskurður staðfestur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur, þó þannig að gæsluvarðhald yfir varnaraðila, X, standi eigi lengur en til föstudagsins 1. apríl 2005 kl. 16.00.
75/2005

H hf. sem hafði leigt húsnæði í eigu S ehf. ákvað að nýta sér forkaupsrétt í fasteigninni samkvæmt leigusamningi aðila. Hélt H hf. því fram að S ehf. hefði auðgast á óréttmætan hátt þar sem kaupverðið var hærra en áætlað markaðsvirði hennar að mati dómkvaddra matsmanna. Talið var að H hf. hefði ekki sýnt fram á það að S ehf. hefði auðgast á kostnað H hf. og var S ehf. því sýknað.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, G-kk-nf G-kk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 24. febrúar 2005. Hann krefst þess að stefnda verði gert að greiða sér 5.200.000 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 5. júní 2004 til greiðsludags. Þá krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst þess að héraðsdómur verði staðfestur og sér dæmdur málskostnaður fyrir Hæstarétti.

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur.

Áfrýjandi verður dæmdur til að greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, Húsasmiðjan hf., greiði stefnda, Stáliðjunni ehf., 250.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.
76/2005

Héraðsdómur var ómerktur og málinu vísað heim í hérað til munnlegs málflutnings og dómsuppsögu að nýju, þar sem ekki hafði verið fylgt fyrirmælum 1. mgr. 115. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf, J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 24. febrúar 2005. Hann krefst þess aðallega að hinn áfrýjaði dómur verði ómerktur og málinu vísað heim í hérað til munnlegs málflutnings og dómsuppsögu að nýju. Til vara krefst hann sýknu af kröfu stefnda en að því frágengnu sýknu að svo stöddu. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Mál þetta höfðaði fyrirtækið Eðalvörur ehf., nú stefndi, 10. desember 2003 til þingfestingar 18. sama mánaðar. Áfrýjandi höfðaði gagnsök 16. janúar 2004. Málið var flutt í Héraðsdómi Reykjavíkur 7. september 2004 og vísaði héraðsdómari því í heild frá dómi með úrskurði 17. sama mánaðar. Stefndi skaut úrskurðinum til Hæstaréttar, sem felldi hann úr gildi, að því er aðalsök snerti, með dómi 2. nóvember 2004 í máli nr. 412/2004, og lagði fyrir héraðsdómara að taka aðalsökina til efnismeðferðar. Í þinghaldi 12. nóvember 2004 var málið tekið fyrir að nýju í héraðsdómi og dómtekið án þess að fram færi munnlegur málflutningur að nýju. Ekkert var bókað um afstöðu málaðila til þessarar meðferðar málsins. Hinn áfrýjaði dómur var síðan kveðinn upp 24. sama mánaðar. Þá var liðinn frestur samkvæmt 1. mgr. 115. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála til að kveða upp dóm án þess að málið yrði munnlega flutt á ný eða aðilar þess og héraðsdómari væru samdóma um að það væri óþarft. Af þessari ástæðu verður ekki hjá því komist að ómerkja hinn áfrýjaða dóm og vísa málinu heim í hérað til munnlegs málflutnings og dómsuppsögu að nýju.

Krafa áfrýjanda um málskostnað í héraði bíður efnisdóms.

Rétt er að aðilar beri hvor sinn kostnað af þessum þætti málsins fyrir Hæstarétti.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur er ómerktur og málinu vísað heim í hérað til munnlegs málflutnings og uppsögu dóms að nýju.

Málskostnaður í héraði bíður efnisdóms.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.
77/2005

K kærði úrskurð héraðsdóms, þar sem M var heimilað að fá son sinn og K tekinn úr umráðum K og afhentan sér með beinni aðfarargerð, en M fór með forsjá drengsins. Eftir uppkvaðningu hins kærða úrskurðar var K úrskurðuð forsjá drengsins til bráðabirgða uns dómur félli í forsjármáli aðila. Hafði M því ekki forsjá drengsins að svo stöddu. Þegar af þeirri ástæðu var beiðni M um aðfarargerðina hafnað.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf G-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf, og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 22. febrúar 2005, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 25. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Vesturlands 15. febrúar 2005, þar sem varnaraðila var heimilað að fá son sinn og sóknaraðila, A, tekinn úr umráðum sóknaraðila og afhentan sér með beinni aðfarargerð. Kæruheimild er í 4. mgr. 84. gr. laga nr. 90/1989 um aðför, sbr. 102. gr. laga nr. 92/1991. Sóknaraðili krefst þess að hinum kærða úrskurði verði hrundið og synjað verði um hina umbeðnu aðfarargerð. Hún krefst og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Með úrskurði Héraðsdóms Vestfjarða 15. mars 2005 var sóknaraðila úrskurðuð forsjá sonar aðila til bráðabirgða uns dómur fellur í forsjármáli þeirra. Hefur varnaraðili því ekki forsjá drengsins að svo stöddu. Þegar af þeirri ástæðu verður beiðni varnaraðila hafnað.

Rétt er að aðilarnir beri hvort sinn kostnað af rekstri málsins fyrir Hæstarétti.

Dómsorð:

Hafnað er beiðni varnaraðila, M, um að honum verði heimilað að fá son sinn og sóknaraðila, A, tekinn úr umráðum sóknaraðila, K, og fenginn sér með beinni aðfarargerð.

Kærumálskostnaður fellur niður.
78/2005

H hafði í starfi sínu sem dyravörður á hóteli lent í ryskingum við F, ölvaðan mann sem H hugðist vísa af hótelinu, og hlotið tjón af. H höfðaði mál á hendur íslenska ríkinu til greiðslu bóta samkvæmt lögum nr. 69/1995 um greiðslu ríkissjóðs á bótum til þolenda afbrota. Var ekki dregið í efa að sú ákvörðun H, að vísa F af hótelinu, hafi verið réttmæt. Eins og atvikið bar að var ekki hægt að fallast á að um líkamsárás F hafi verið að ræða í skilningi 217. eða 218. gr. almennra hegningarlaga. Hins vegar varð að líta svo á, eins og framferði og athöfnum F var háttað, að H hafi mátt búast við því að hann léti ekki af þeim eignaspjöllum sem hann hafði þegar valdið. Var því á það fallist að H hafi, þegar hann varð fyrir tjóni, verið að afstýra refsiverðri háttsemi F og ætti því rétt á bótum úr ríkissjóði samkvæmt fyrrnefndum lögum. Þá var talið að umsókn H um bætur vegna tjónsins hafi borist innan þess frests sem settur var með bráðabirgðaákvæði laganna.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kvk-nf E-kvk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og G-kk-nf G-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 25. febrúar 2005. Hann krefst aðallega sýknu af kröfu stefnda og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti, en til vara að dæmdar bætur verði lækkaðar og málskostnaður fyrir Hæstarétti felldur niður.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Lög nr. 69/1995 um greiðslu ríkissjóðs á bótum til þolenda afbrota öðluðust gildi 1. júlí 1996, sbr. 20. gr. laganna eins og henni var breytt með 19. gr. laga nr. 144/1995. Gilda þau um tjón sem leiðir af brotum sem framin voru 1. janúar 1993 og síðar. Samkvæmt 1. mgr. ákvæðis til bráðabirgða í lögunum skyldi umsókn um bætur vegna tjóns sem leiðir af broti sem framið var fyrir 1. júlí 1996 hafa borist bótanefnd innan árs frá gildistöku þeirra. Atvik þau sem voru tilefni kröfu stefnda urðu 27. maí 1995. Umsókn hans um bætur barst bótanefnd 27. júní 1997 og var það innan þess frests sem settur er með fyrrgreindri 1. mgr. ákvæðis til bráðabirgða. Með þessari athugasemd en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur.

Stefndi hefur gjafsókn í málinu fyrir Hæstarétti og eru því ekki efni til að kveða sérstaklega á um greiðslu málskostnaðar af hálfu áfrýjanda. Gjafsóknarkostnaður áfrýjanda greiðist úr ríkissjóði eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Allur gjafsóknarkostnaður stefnda, H-kk-ef Þ-kk-ef, fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hans, 250.000 krónur.
79/2005

S krafði F um geymslugjald vegna vörugáma sem S hafði flutt til landsins á árinu 1999 og tók krafan til tímabils eftir að Hæstiréttur hafði með dómi 6. júní 2002 dæmt um efni skuldbindinga S um skil á vörusendingunni. S reisti kröfu sína á því að F hafi með bréfi lögmanns hennar 22. júní 2002 óskað eftir að S geymdi umrædda gáma áfram. Talið var, að bréfið yrði ekki túlkað á annan veg en þann, að þar hafi lögmaðurinn aðeins leitað samkomulags við S um lyktir samskipta aðilanna eftir að fyrrgreindur dómur Hæstaréttar féll. S svaraði ekki bréfinu. Var ekki talið að milli aðilanna hafi komist á nýr samningur hvað þetta varðaði, sem breytti réttarstöðu þeirra frá því sem fólst með skýrum hætti í hæstaréttardóminum. Var F því sýknuð af kröfu S.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 25. febrúar 2005. Hann krefst þess að stefndu verði gert að greiða sér 2.979.633 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 2.664.698 krónum frá 31. mars 2003 til 21. júlí sama ár en af 2.979.633 krónum frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefnda krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Í þessu máli krefur áfrýjandi stefndu um geymslugjald vegna sandsílis sem áfrýjandi hafði flutt til landsins í gámum á árinu 1999 og tekur krafan til tímabils eftir að Hæstiréttur hafði 6. júní 2002, með dómi sem birtur er á bls. 2114 í dómasafni réttarins það ár, dæmt um efni skuldbindinga áfrýjanda um skil á þessari vörusendingu. Áfrýjandi reisir kröfu sína á því að stefnda hafi með bréfi þáverandi lögmanns hennar 22. júní 2002 óskað eftir að áfrýjandi geymdi umrædda gáma áfram. Hafi hún þar með tekið á sig skuldbindingu um að greiða áfrýjanda fyrir geymslu vörunnar. Umrætt bréf verður ekki túlkað á annan veg en þann, að þar hafi lögmaðurinn aðeins leitað samkomulags við áfrýjanda um lyktir samskipta aðilanna eftir að fyrrgreindur dómur Hæstaréttar féll. Áfrýjandi svaraði ekki bréfinu. Verður því ekki talið að milli aðilanna hafi komist á nýr samningur hvað þetta varðaði, sem breytti réttarstöðu þeirra frá því sem fólst með skýrum hætti í hæstaréttardóminum. Hinn áfrýjaði dómur verður því staðfestur.

Samkvæmt þessari niðurstöðu verður áfrýjandi dæmdur til að greiða stefndu málskostnað fyrir Hæstarétti svo sem í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, Samskip hf., greiði stefndu, F-kvk-þgf P-kvk-þgf, 250.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.
7/2005

Er krafa um áframhaldandi gæsluvarðhald var kynnt X var eldri gæsluvarðhaldsúrskurður ekki lengur í gildi og X frjáls ferða sinna. Við þær aðstæður gat lögregla ekki gert slíka kröfu þar sem framlengingar varð ekki krafist eftir að gæsluvarðhaldsfanga hafði verið sleppt úr haldi. Var málinu því vísað frá héraðsdómi.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 4. janúar 2005, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 6. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 3. janúar 2005, þar sem varnaraðila var gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi allt til mánudagsins 24. janúar nk. Kæruheimild er í 1. mgr. 142. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Varnaraðili krefst þess aðallega að kröfu sóknaraðila verði vísað frá dómi en til vara að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

Sóknaraðili krefst þess að úrskurður héraðsdómara verði staðfestur.

Með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur 9. desember 2004 var varnaraðila gert að sæta gæsluvarðhaldi allt til kl. 12 mánudaginn 3. janúar 2005 vegna ætlaðra brota á nálgunarbanni samkvæmt dómi Hæstaréttar 23. september 2004. Fram er komið að varnaraðili var látinn laus þegar gæsluvarðhaldstíminn rann út kl. 12 fyrrnefndan dag, en handtekinn skömmu síðar og færður fyrir dómara kl. 14.25 sama dag. Með hinum kærða úrskurði var fallist á kröfu sóknaraðila um að varnaraðila yrði, á grundvelli c. og d. liða 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991, gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi þar til dómur gengi í máli hans, en þó ekki lengur en til kl. 16 mánudaginn 24. janúar nk. Þegar krafan var kynnt varnaraðila var gæsluvarðhaldsúrskurður 9. desember 2004 ekki lengur í gildi og varnaraðili frjáls ferða sinna. Við þær aðstæður gat sóknaraðili ekki gert slíka kröfu þar sem framlengingar verður ekki krafist á gæsluvarðhaldi eftir að gæsluvarðhaldsfanga hefur verið sleppt úr haldi. Samkvæmt þessu verður ekki hjá því komist að vísa málinu frá héraðsdómi.

Kærumálskostnaður verður ekki dæmdur.

Dómsorð:

Máli þessu er vísað frá héraðsdómi.
80/2005

Bréf X þar sem hann lýsti þeirri ákvörðun sinni að áfrýja dómi á hendur sér til Hæstaréttar barst ríkissaksóknara að liðnum fjögurra vikna fresti til áfrýjunar frá birtingu dóms, sbr. 2. mgr. 151. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Tekið var fram að upplýsingar í bréfi sýslumanns til ríkissaksóknara um að X vildi áfrýja dóminum væru ekki taldar geta svarað til tilkynningar um áfrýjun í skilningi ákvæðisins. Engu var talið breyta þótt X kynni að hafa fengið rangar leiðbeiningar um lok áfrýjunarfrests þegar héraðsdómur var birtur honum. Með því að X hafði ekki aflað leyfis til áfrýjunar héraðsdóms varð ekki hjá því komist að vísa málinu frá Hæstarétti.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 28. janúar 2005 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun, en einnig af hálfu ákæruvalds, sem nú hefur fallið frá áfrýjun til refsiþyngingar og krefst staðfestingar héraðsdóms.

Ákærði krefst aðallega sýknu en til vara að honum verði ekki gerð sérstök refsing.

Hinn áfrýjaði dómur var birtur ákærða 28. desember 2004, en hann tók sér þá frest til ákvörðunar um áfrýjun. Fyrir liggur í málinu að ákærði tjáði sýslumanninum á Höfn munnlega 18. janúar 2005 að hann vildi áfrýja dóminum og greindi sýslumaðurinn frá þessu í bréfi sama dag til ríkissaksóknara, sem fylgdi endurriti af dóminum. Með bréfi til ríkissaksóknara 24. janúar 2005 lýsti ákærði síðan þeirri ákvörðun sinni að áfrýja dóminum til Hæstaréttar. Bréfið barst ríkissaksóknara 26. janúar 2005. Var þá liðinn sá fjögurra vikna frestur til áfrýjunar frá birtingu dóms, sem mælt er fyrir um í 2. mgr. 151. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála, sbr. 11. gr. laga nr. 37/1994, en upplýsingar í áðurnefndu bréfi sýslumanns geta ekki talist svara til tilkynningar um áfrýjun í skilningi þessa lagaákvæðis. Engu getur hér breytt þótt ákærði kunni að hafa fengið rangar leiðbeiningar um lok áfrýjunarfrests, er héraðsdómur var birtur honum, svo sem hann hefur haldið fram í málflutningi fyrir Hæstarétti. Með því að ákærði hefur ekki aflað leyfis til áfrýjunar héraðsdóms verður ekki hjá því komist að vísa málinu frá Hæstarétti.

Þótt gögn málsins hafi borið með sér að áðurgreindur annmarki stæði í vegi fyrir áfrýjun dómsins til Hæstaréttar, var athygli ákærða ekki vakin á þessu áður en áfrýjunarstefna var út gefin og málsgögn útbúin í hendur Hæstaréttar. Er því rétt að leggja allan kostnað af áfrýjun sakarinnar á ríkissjóð eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Máli þessu er vísað frá Hæstarétti.

Allur sakarkostnaður fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, L-kk-ef G-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 100.000 krónur.
81/2005

Úrskurður héraðsdóms um að X skyldi sæta áfram gæsluvarðhaldi á grundvelli 2. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála var staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 25. febrúar 2005, sem barst réttinum 28. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 25. febrúar 2005, þar sem varnaraðila var gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi allt til föstudagsins 8. apríl 2005 kl. 16.00. Kæruheimild er í 1. mgr. 142. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Skilja verður kæru varnaraðila svo að hann krefjist þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi.

Sóknaraðili krefst þess að úrskurður héraðsdómara verði staðfestur.

Fallist er á að fyrir hendi sé sterkur grunur um að varnaraðili hafi framið brot, sem að lögum geta varðað allt að 12 ára fangelsi, sbr. 173. gr. a. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með áorðnum breytingum. Varnaraðili hefur setið í gæsluvarðhaldi á grundvelli rannsóknarhagsmuna, sbr. a. lið 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991, frá 18. september 2004 til 22. október sama ár en frá þeim degi á grundvelli 2. mgr. 103. gr. laganna. Þessi síðarnefnda heimild er eðli máls samkvæmt háð því að hvorki verði óhæfilegur dráttur á rannsókn máls né ákvörðun um ákæru og mál sé síðan rekið með viðhlítandi hraða. Samkvæmt greinargerð sóknaraðila fyrir Hæstarétti er stefnt að því að ljúka rannsókn málsins á næstu dögum og senda málið ríkissaksóknara til ákærumeðferðar. Með þessum athugasemdum en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.
83/2005

Í krafðist þess að IS yrði gert að setja tryggingu fyrir greiðslu málskostnaðar í máli sem fyrirtækið hafði höfðað á hendur Í. Var úrskurður héraðsdóms, þar sem kröfunni var hafnað, staðfestur í Hæstarétti.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, G-kvk-nf E-kvk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 23. febrúar 2005, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 1. mars sl. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 7. janúar 2005, sem sóknaraðila varð fyrst kunnugt um 15. febrúar sl., en þar var hafnað kröfu sóknaraðila um að varnaraðila yrði gert að setja tryggingu fyrir greiðslu málskostnaðar í máli sínu á hendur sóknaraðila. Kæruheimild er í o. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að varnaraðila verði gert að setja tryggingu fyrir greiðslu málskostnaðar.

Varnaraðili krefst þess að úrskurður héraðsdómara verði staðfestur og sér dæmdur kærumálskostnaður.

Sóknaraðili ber fyrir sig að héraðsdómari hafi ekki sinnt skyldu samkvæmt 4. mgr. 101. gr. laga nr. 91/1991 til að leiðbeina fyrirsvarsmanni hans, sem sótti sjálfur þing í héraði og er ólöglærður, í tæka tíð um rétt hans til að krefjast tryggingar fyrir greiðslu málskostnaðar. Byggir sóknaraðili kröfu sína um að varnaraðila verði gert að setja slíka tryggingu á 1. mgr. 133. gr. laganna með áorðnum breytingum. Samkvæmt a. lið þess ákvæðis getur stefndi að fullnægðum nánari skilyrðum krafist málskostnaðartryggingar ef stefnandi er búsettur utan Evrópska efnahagssvæðisins eða aðildarríkja stofnsamnings Fríverslunarsamtaka Evrópu. Fram er komið að varnaraðili hefur heimilisvarnarþing í Belgíu. Samkvæmt þessu og með því að ekkert hefur verið fært fram til að leiða líkur að því að varnaraðili sé ófær um að greiða málskostnað verður hinn kærði úrskurður staðfestur.

Sóknaraðili verður dæmdur til að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, Íslensk dreifing ehf., greiði varnaraðila, Italo Suisse NV, 100.000 krónur í kærumálskostnað.