139/2005

J, sem var forstjóri B ehf., gerði árið 1986 eftirlaunasamning við félagið, þar sem gert var ráð fyrir að eftirlaun hans yrðu hundraðshluti af launum forstjóra félagsins eins og þau væru á hverjum tíma. B ehf. sameinaðist þremur öðrum félögum árið 1999 er mynduðu K hf. Skömmu síðar hóf J töku eftirlauna, sem miðuðust við þau laun, sem hann hafði haft sem forstjóri B ehf. en þau skyldu framvegis taka breytingum í samræmi við verðlagshækkanir. Í kjölfar skipulagsbreytinga á rekstri K hf. voru laun forstjóra félagsins lækkuð umtalsvert árið 2003 en eftirlaunagreiðslur til J voru lækkaðar að sama skapi. J taldi að skerðingin hefði verið óheimil og krafði K hf. um greiðslu ákveðinnar fjárhæðar, sem hann taldi vera eingreiðsluverðmæti eftirlaunaréttar hans. Til vara krafðist hann fjárhæðar, sem tók mið af útreikningi á lækkun eftirlauna hans. Í báðum tilvikum var gert ráð fyrir að með skerðingu eftirlaunanna hefðu eftirlaunakröfur J fallið í gjalddaga. Ekki var fallist á það enda lyti ágreiningur aðila að breytingu á fjárhæð eftirlauna, sem leiddi af túlkun K hf. á eftirlaunasamningnum. Til þrautavara krafðist J fjárhæðar, sem tók mið af mismun á þeim eftirlaunum, sem hann taldi sig eiga rétt til, og greiddra eftirlauna, auk viðurkenningar á því að eftirlaun hans skyldu framvegis taka mið af ákveðinni viðmiðun. Vísað var til þess að við framkvæmd samningsins frá 2000 til 2003 hefði K hf. ekki beitt hreinni eftirmannsreglu og ekki lægi annað fyrir en að J hefði verið sáttur við þá framkvæmd. Yrði að líta svo á að K hf. hefði orðið bundið af þeirri framkvæmd. Því var fallist á fjárkröfuna samkvæmt þrautavarakröfu en viðurkenningarkrafan þótti hins vegar of óákveðin og var vísað frá héraðsdómi.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, G-kk-nf C-kk-nf og H-kk-nf B-kk-nf.

Aðaláfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 6. apríl 2005. Hann krefst aðallega sýknu af kröfu gagnáfrýjanda, en til vara að hún verði lækkuð. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Gagnáfrýjandi áfrýjaði héraðsdómi fyrir sitt leyti 10. júní 2005. Hann krefst þess aðallega að aðaláfrýjanda verði gert að greiða sér 96.282.190 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 26. febrúar 2004 til greiðsludags, allt að frádregnum 6.785.400 krónum, sem inntar hafi verið af hendi með jöfnum mánaðarlegum greiðslum á 339.270 krónum frá 1. mars 2004 til 1. október 2005. Til vara krefst gagnáfrýjandi greiðslu á 57.600.000 krónum með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 26. febrúar 2004 til greiðsludags. Til þrautavara krefst hann staðfestingar hins áfrýjaða dóms. Í aðalkröfu og varakröfu krefst gagnáfrýjandi málskostnaðar á báðum dómstigum, en í þrautavarakröfu málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður staðfest niðurstaða hans um að hafna aðalkröfu og varakröfu gagnáfrýjanda, en að fallast á þá kröfu, sem hann gerði til þrautavara í héraði, um að aðaláfrýjandi yrði dæmdur til að greiða honum 7.405.390 krónur með dráttarvöxtum af nánar tilgreindum fjárhæðum frá 1. desember 2003 til greiðsludags. Samhliða þeirri kröfu hefur gagnáfrýjandi leitað dóms um viðurkenningu á rétti sínum til eftirlauna úr hendi aðaláfrýjanda, „sem reiknuð verði eftir sömu viðmiðunum og giltu um útreikning þeirra í nóvember 2003“, og var á það fallist í hinum áfrýjaða dómi. Samkvæmt málflutningi aðilanna fyrir Hæstarétti greinir þá á um forsendur fyrir útreikningi eftirlauna gagnáfrýjanda fyrir þann mánuð, sem vísað er til í dómkröfu þessari, meðal annars hvort þá hafi verið byggt á því að fjárhæð eftirlauna væri verðtryggð og hvernig slík verðtrygging kunni að hafa verið, en um þetta eru ekki viðhlítandi gögn í málinu. Dómkrafa þessi er því svo óákveðin að óhjákvæmilegt er að vísa henni sjálfkrafa frá héraðsdómi.

Ákvæði héraðsdóms um málskostnað verður staðfest. Aðaláfrýjandi verður dæmdur til að greiða gagnáfrýjanda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Vísað er frá héraðsdómi kröfu gagnáfrýjanda, J-kk-ef H-kk-ef J-kk-ef, um að viðurkenndur verði réttur hans til greiðslu eftirlauna úr hendi aðaláfrýjanda, Keflavíkurverktaka hf., sem reiknuð verði eftir sömu viðmiðunum og giltu um útreikning þeirra í nóvember 2003.

Héraðsdómur skal að öðru leyti vera óraskaður.

Aðaláfrýjandi greiði gagnáfrýjanda 500.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.