52/2014

Á var sakfelldur fyrir stórfelld fíkniefnabrot með því að hafa haft í vörslum sínum í sölu- og dreifingarskyni 169 kannabisplöntur, 1567,1 g af kannabislaufum, 144,7 g af kannabisplöntuhluta og 8149,26 g af maríhúana. Þrátt fyrir játningu Á hjá lögreglu var talið ósannað að hann hafi aflað sér þess 10.000.000 króna ávinnings með sölu fíkniefnanna sem hann var ákærður fyrir en með vísan til framburðar hans fyrir dómi þótti sannað að ávinningurinn hefði verið 1.500.000 krónur. Við ákvörðun refsingar var meðal annars litið til umfangs brota Á og þess að hann hafði ekki áður sætt refsingu sem áhrif hefði við ákvörðun refsingar. Var refsing hans ákveðin 18 mánaða fangelsi en að virtum drætti á meðferð málsins var fullnustu 15 mánaða refsingarinnar frestað skilorðsbundið til þriggja ára.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir E-kk-nf T-kk-nf og B-kk-nf B-kk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 20. janúar 2014 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Af hálfu ákæruvaldsins er þess krafist að refsing ákærða verði þyngd.

Ákærði krefst aðallega sýknu, en til vara að refsing hans verði milduð.

I

Í I. hluta ákæru eru ákærða gefin að sök stórfelld fíkniefnalagabrot með því að hafa 8. og 10. febrúar 2011 á heimili sínu og í bílskúr sem hann hafði til umráða haft í vörslum sínum í sölu- og dreifingarskyni nánar tilgreint magn fíkniefna, sem hann hafði ræktað eða voru afrakstur af ræktuninni. Er þetta talið varða við 173. gr. a. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Svo sem greinir í hinum áfrýjaða dómi heldur ákærði því fram að hluti þess efnis sem vísað er til í 2. tölulið þessa hluta ákæru hafi verið ónýtt. Kom fram í skýrslu ákærða fyrir dómi að sá maður sem hann hefði látið hafa fíkniefni hefði fengið prufu af efninu í upphafi framleiðslunnar og talið það ónýtt. Í framhaldi af því hefði ákærði ræktað úr nýjum fræjum og þá hefði framleiðslan skilað tilætluðum árangri. Í efnaskýrslu lögreglu um þau fíkniefni sem umræddur ákæruliður tekur til kom fram að 3.259,9 g af maríhúana hafi verið í 34 smáplastpokum sem voru í svörtum plastpoka og 1.990,06 g af sama efni í 20 smáplastpokum á gólfi. Tekin voru sýni af hvoru tveggja og samkvæmt matsgerð rannsóknastofu í lyfja- og eiturefnafræði 21. febrúar 2011 reyndist magn tetrahýdrókannabínóls 78 mg/g í sýni úr svarta plastpokanum en 71 mg/g úr plastpokum á gólfi. Samkvæmt þessu voru rannsökuð sýni af fíkniefnum þeim sem fyrrgreindur ákæruliður tekur til. Þá hefur ákærði játað fyrir dómi að hafa staðið að ræktuninni í sölu- og dreifingarskyni og afhent afrakstur hennar tilgreindum manni gegn endurgjaldi. Þótt sá maður hafi talið einhvern hluta efnanna ónýtan getur það engu breytt um refsinæmi brotsins. Með þessum athugasemdum en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður staðfest sú niðurstaða hans að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í þessum hluta ákærunnar.

Í 1. mgr. 173. gr. a. almennra hegningarlaga segir að hver, sem andstætt ákvæðum laga um ávana- og fíkniefni lætur mörgum mönnum í té ávana- og fíkniefni eða afhendir þau gegn verulegu gjaldi eða á annan sérstaklega saknæman hátt skuli sæta fangelsi allt að 12 árum. Samkvæmt 2. mgr. greinarinnar skal sömu refsingu sæta sá, sem gegn ákvæðum nefndra laga framleiðir, býr til, lætur af hendi eða hefur í vörslum sínum ávana- og fíkniefni í því skyni að afhenda þau á þann hátt, sem greint er í 1. mgr. Að virtu því magni af fíkniefnum sem lögregla lagði hald á við rannsókn málsins og þegar litið er til umfangs þeirrar framleiðslu sem ákærði stóð fyrir verða brot hans talin varða við 2. mgr. 173. gr. a. almennra hegningarlaga.

II

Ákærða er í II. hluta ákæru gefið að sök peningaþvætti með því að hafa um nokkurt skeið fram til 10. febrúar 2011 á höfuðborgarsvæðinu aflað sér ávinnings að fjárhæð um 10.000.000 krónur með sölu og dreifingu fíkniefna sem voru afrakstur kannabisræktunar hans. Er þetta talið varða við 2. mgr., sbr. 1. og 3. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga.

Við skýrslugjöf hjá lögreglu 11. febrúar 2011 taldi ákærði sig hafa selt innan við eitt kíló af þeim fíkniefnum sem hann ræktaði, en fyrir það hefði hann fengið greitt um 1.000.000 til 1.500.000 krónur. Þegar lögreglumenn höfðu gengið nánar á hann og stöðvað tvívegis upptöku af skýrslutökunni, án þess að gefa á því skýringu, játaði ákærði að hafa selt sex til átta kíló og fengið fyrir það meira en 10.000.000 krónur. Ákærði gaf aftur skýrslu hjá lögreglu 24. maí 2012 og skýrði frá á sama veg að þessu leyti. Fyrir dómi dró hann þetta til baka og sagði að hann gæti ekki fullyrt um fjárhæðir en sennilega hefði hann fengið um 1.500.000 krónur greitt fyrir fíkniefnin.

Samkvæmt 1. mgr. 111. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála skal dómur reistur á sönnunargögnum sem færð eru fram við meðferð máls fyrir dómi. Af þessu leiðir að sakfelling verður ekki byggð á skýrslu ákærða hjá lögreglu nema hún fái stoð í öðru sem fram hefur komið og bendir óyggjandi til sektar hans. Í málinu liggur ekki annað fyrir en lausleg áætlun lögreglu um magn seldra fíkniefna, reiknað út frá fjölda smáplastpoka sem vantaði í umbúðir sem fundust á vettvangi. Aftur á móti voru ekki rannsökuð fjármálaumsvif ákærða, svo sem lögreglu var kleift að gera í ljósi þess að hann lýsti því bæði í skýrslutöku 11. febrúar 2011 og 24. maí 2012 að allur ávinningurinn hefði runnið til að greiða af lánum hans hjá tilgreindum lánastofnunum. Að þessu gættu er ósannað að ákærði hafi aflað sér alls þess ávinnings sem hann er ákærður fyrir. Verður hann því aðeins sakfelldur í samræmi við framburð sinn fyrir dómi um að ávinningurinn hafi numið 1.500.000 krónum. Í ákæru er brotið réttilega heimfært til þeirra refsiákvæða sem áður getur.

III

Samkvæmt framansögðu hefur ákærði verið sakfelldur fyrir stórfelld fíkniefnalagabrot og peningaþvætti. Að því er varðar fyrrnefndu brotin hefur áhrif við ákvörðun refsingar eðli og umfang þeirra en þau voru vel skipulögð. Þurfti ákærði meðal annars að koma sér upp sérútbúnu húsnæði og leggja mikla vinnu í kannabisræktunina, sem hafði staðið yfir í nokkurn tíma. Að því gættu að ákærði hefur ekki áður sætt refsingu sem áhrif hefur við ákvörðun refsingar nú þykir refsing hans hæfilega ákveðin fangelsi í 18 mánuði.

Ákæra í málinu var gefin út 8. júlí 2013 en þá voru liðin ríflega tvö ár frá síðustu rannsóknaraðgerð samkvæmt gögnum málsins. Er þá ekki tekið tillit til skýrslu ákærða hjá lögreglu 24. maí 2012, enda var lögreglu kleift að taka viðbótarskýrslu af honum mun fyrr ef efni stóðu til. Engin haldbær skýring hefur verið gefin af hálfu ákæruvaldsins á þessum drætti málsins sem er vítaverður og brýtur í bága við 2. mgr. 53. gr. laga nr. 88/2008 og meginreglu 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar. Af þessum sökum verður refsing ákærða skilorðsbundin á þann veg sem í dómsorði greinir.

Ákvæði héraðsdóms um upptöku og sakarkostnað verða staðfest.

Ákærða verður gert að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun verjanda síns sem ákveðin verða með virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Ákærði, Á-kk-nf B-kk-nf, sæti fangelsi í 18 mánuði, en fresta skal fullnustu 15 mánaða af refsingunni og falli sá hluti hennar niður að liðnum þremur árum frá uppkvaðningu dómsins að telja haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Héraðsdómur skal að öðru leyti vera óraskaður.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, 667.783 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, J-kk-ef H. H-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 620.000 krónur.