453/2001

B hlaut alvarlega líkamsáverka er bifreið, sem hún var farþegi í, valt utan vegar. Ökumaðurinn A, sem ákærður var fyrir líkamsmeiðingar af gáleysi, auk umferðarlagabrota, lýsti aðdraganda slyssins svo, að hann hefði brennt sig við að missa logandi sígarettu milli læra sinna og hafi viðbrögð hans verið þau að kippa í stýri bifreiðarinnar sem þá hafi farið yfir á öfugan vegarhelming og þaðan út af veginum. Ekkert var komið fram í málinu um að A hefði ekið of hratt eða óvarlega miðað við aðstæður. Varð því að leggja frásögn A til grundvallar. Gegn neitun A þótti ósannað að slysið yrði rakið til gáleysis hans. Var hann því sýknaður af broti gegn 219. gr. laga nr. 19/1940 og 1. mgr. 4. gr. og 1. mgr. 14. gr. laga nr. 50/1987. Með vísan til 78. gr. laga nr. 19/1940 var honum ekki gerð sérstök refsing fyrir brot gegn 1. mgr. 48. gr. laga nr. 50/1987.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 28. nóvember 2001 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun og jafnframt af hálfu ákæruvalds, sem krefst þess að refsing ákærða verði þyngd og hann dæmdur til frekari sviptingar á ökurétti, en að héraðsdómur verði að öðru leyti staðfestur.

Ákærði krefst aðallega sýknu, en til vara að refsing verði milduð. Þá er krafist málsvarnarlauna fyrir Hæstarétti.

Atvikum málsins er lýst í héraðsdómi. Svo sem þar kemur fram ók ákærði bifreiðinni Y-18403 (fastanúmer JU 476) út af Þrengslavegi, vinstra megin miðað við akstursstefnu, þar sem hún valt, með þeim afleiðingum að farþegi í aftursæti bifreiðarinnar, B-kvk-nf R-kvk-nf S-kvk-nf, hlaut alvarlega líkamsáverka. Atburður þessi varð laust fyrir kl. 15 laugardaginn 19. ágúst 2000. B-kvk-nf R-kvk-nf var sofandi þegar slysið varð og hefur því ekki getað greint frá aðdraganda þess. Farþegi í framsæti bifreiðarinnar, Á-kk-nf H-kk-nf R-kk-nf, bar í skýrslu sinni hjá lögreglu 3. október 2000 að hann hafi verið milli svefns og vöku þegar atburðurinn varð og ekki vitað hvers vegna bifreiðinni var ekið útaf og hún oltið. Hann kom ekki fyrir héraðsdóm til skýrslugjafar.

Við yfirheyrslu hjá lögreglu 29. desember 2000 lýsti ákærði aðdraganda slyssins svo, að hann hefði misst logandi sígarettu milli læra sinna. Þetta hafi verið „algert óhapp og er hann hafi risið aðeins upp í sætinu og ætlað að ná sígarettunni hafi hann líklega tekið í stýrið þannig að bifreiðin fór yfir á öfugan vegarhelming og síðan út af veginum vinstra megin miðað við akstursstefnu.” Þegar hann hafi áttað sig á því að bifreiðin var komin út fyrir veginn hafi hann reynt að hemla, en þá hafi bifreiðin oltið. Aðspurður kvaðst hann ekki vera viss um hver ökuhraði hans hafi verið er hann missti sígarettuna, en sagði hraðann hafa getað verið á bilinu 80 til 90 km miðað við klukkustund. Í skýrslu sinni fyrir héraðsdómi mótmælti ákærði því að hann hafi ekið óvarlega í umrætt sinn, en ítrekaði fyrri skýringar sínar á aðdraganda slyssins með þeim orðum að hann hafi brennt sig á innanverðu læri við að missa sígarettuna og hafi viðbrögð hans verið þau að kippa í stýri bifreiðarinnar sem þá hafi farið yfir á öfugan vegarhelming og þaðan út af veginum.

Meðal málsskjala er uppdráttur lögreglu af vettvangi slyssins, þar sem sýnd eru hjólför bifreiðarinnar Y-18403 utan Þrengslavegar og dældir er gefa vísbendingu um feril bílsins í veltunni. Af uppdrættinum og ljósmyndum af vettvangi má ráða að bifreiðinni hafi verið ekið yfir vinstri helming vegarins og vegöxl utan slitlags hans og þaðan beint áfram fáeina tugi metra skáhallt niður eftir hallandi vegkantinum áður en stefna hennar breyttist og hún valt. Í málinu nýtur ekki annarra gagna um aðdraganda þess að ákærði ók bifreiðinni út af með þeim afleiðingum, sem í ákæru greinir. Þá er ekkert komið fram í málinu um að hann hafi ekið of hratt eða óvarlega miðað við aðstæður, en óumdeilt er að þær voru allar hinar ákjósanlegustu. Í ljósi alls þessa verður að leggja frásögn ákærða um akstur hans og aðdraganda slyssins til grundvallar í málinu.

Samkvæmt því sem nú hefur verið rakið og gegn neitun ákærða þykir ósannað að hann hafi ekið ofangreindri bifreið umrætt sinn óvarlega og án nægilegrar aðgæslu þannig að slysið verði rakið til gáleysis hans. Verður hann því sýknaður af broti gegn 219. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 1. mgr. 4. gr. og 1. mgr. 14. gr. umferðarlaga nr. 50/1987.

Eins og fram kemur í héraðsdómi leiðrétti ákæruvaldið undir rekstri málsins ákæruna og verður niðurstaða héraðsdóms um brot ákærða gegn 1. mgr. 48. gr. umferðarlaga staðfest með vísan til forsendna hans.

Samkvæmt sakavottorði ákærða var hann dæmdur í Héraðsdómi Reykjavíkur 16. janúar 2001 til að greiða 40.000 króna sekt vegna ölvunar við akstur og akstur án þess að hafa gilt ökuskírteini og var þá jafnframt sviptur ökurétti í 4 mánuði. Með þremur sektargerðum hjá lögreglustjóranum í Reykjavík 21. maí 2001 gekkst hann undir greiðslu sektar með samtals 150.000 krónum vegna aksturs sviptur ökurétti. Hann var dæmdur vegna sams konar brots með dómi Héraðsdóms Reykjaness 8. ágúst sama ár til að greiða 100.000 krónur í sekt. Loks gekkst hann undir greiðslu 28.000 króna sektar hjá lögreglustjóranum í Reykjavík 4. september 2001 vegna fíkniefnabrots. Refsing sem ákærði hefur nú unnið til er hegningarauki við framangreindar fjórar sáttir og tvo dóma. Þegar það er virt og með vísan til 78. gr. almennra hegningarlaga verður ákærða ekki gerð sérstök refsing í máli þessu.

Um sakarkostnað í héraði og fyrir Hæstarétti fer eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Ákærða, A-kk-þgf V-kk-þgf B-kk-þgf, verður ekki gerð sérstök refsing í máli þessu.

Sakarkostnaður í héraði og fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda, S-kk-ef G-kk-ef hæstaréttarlögmanns, samtals 175.000 krónur.