2/2009

S o.fl. kærðu úrskurð héraðsdóms þar sem máli þeirra gegn AÍ, AHC, Í og H var vísað frá dómi. Aðaldómkröfur S o.fl., sem voru eigendur jarðarinnar Ó í Hafnarfirði, tóku til þess að viðurkennt yrði að AÍ, AHC, Í og H væri skylt að kaupa nánar tiltekið land úr Ó, aðallega 450,5 hektara en til vara 248,6 hektara. Hæstiréttur staðfesti niðurstöðu héraðsdóms um frávísun þessara dómkrafna með vísan til þess að ekki hefði verið gerð viðhlítandi grein fyrir þeim lagalegum forsendum sem staðið gætu til þess að AÍ, AHC, Í og H yrðu skyldaðir til að kaupa umrætt land. Varakröfur S o.fl. hljóðuðu á um að viðurkennt yrði að AÍ, AHC, Í og H væru skaðabótaskyldir vegna ætlaðrar skerðingar sem starfsemi álbræðslunnar í Straumsvík hefði í för með sér á verðmæti lands innan merkja Ó, aðallega á verðmæti 450,181 hektara lands og til vara 247,2814 hektara. Taldi Hæstiréttur að nægjanlega væri fram komið í málinu að uppfyllt væru skilyrði þess að sóknaraðilum væri unnt að leita dóms um viðurkenningu á skaðabótaskyldu AÍ, AHC, Í og H, á grundvelli heimildar í 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 og með vísan í dómaframkvæmd réttarins, án þess að staðreynt hafi verið hvert tjón þeirra kynni að geta talist. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi hvað þessar kröfur varðaði og lagt fyrir héraðsdóm að taka þær til efnismeðferðar. Þá gerðu S o.fl., samhliða þessum dómkröfum einnig kröfu um viðurkenningu á skaðabótaskyldu vegna tjóns, sem starfsemi álversins í Straumsvík hefði valdið þeim frá 1. júlí 1998 til dómsuppkvaðningardags vegna skerðingar á nýtingarmöguleikum þeirra af landi Ó. Hæstiréttur vísaði þessari dómkröfu S o.fl. frá héraðsdómi þar sem hún var talin fólgin í öðrum kröfum þeirra um viðurkenningu á skaðabótaskyldu AÍ, AHC, Í og H.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, G-kk-nf C-kk-nf og M-kk-nf S-kk-nf.

Sóknaraðilar skutu málinu til Hæstaréttar með kæru 17. desember 2008, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 5. janúar 2009. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 3. desember 2008, þar sem máli sóknaraðila á hendur varnaraðilum var vísað frá dómi. Kæruheimild er í j. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðilar krefjast þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar. Þá krefjast þau kærumálskostnaðar.

Varnaraðilar krefjast þess að úrskurður héraðsdóms verði staðfestur og þeim dæmdur kærumálskostnaður.

I.

Samkvæmt málatilbúnaði sóknaraðila eru þau eigendur jarðarinnar Óttarsstaða í Hafnarfirði og kveða þau land hennar vera í óskiptri sameign þótt hún sé greind í tvær hálflendur, Óttarsstaði I, sem tilheyri sóknaraðilunum Straumsbúinu sf., S-kk-þgf B. M-kk-þgf og Íslenskum aðalverktökum hf., og Óttarsstaði II, sem aðrir sóknaraðilar eigi, allt í nánar tilteknum hlutföllum. Til staðfestingar á þessari tilhögun á eignarhaldi að jörðinni hafa sóknaraðilar lagt fyrir Hæstarétt yfirlýsingu sína frá 14. nóvember 2008. Fyrir liggur í málinu að eftir mælingum varnaraðilans Hafnarfjarðarkaupstaðar er land innan merkja Óttarsstaða talið samtals 1.360 hektarar að stærð. Sóknaraðilar kveða níu spildum hafa verið skipt úr landi jarðarinnar og séu þær í eigu annarra. Þau hafa lagt fram í Hæstarétti svonefnd stofnskjöl fyrir þessum spildum, sem ætluð eru til þinglýsingar, en þau eru dagsett 29. desember 2008 og undirrituð af bæjarstjóra varnaraðilans Hafnarfjarðarkaupstaðar annars vegar og eigendum viðkomandi spildna hins vegar. Samkvæmt þessum nýju gögnum hafa spildurnar verið mældar í tengslum við gerð stofnskjalanna og kveða sóknaraðilar þær hafa reynst vera samtals 6,0186 hektarar að stærð.

Í málinu liggur fyrir að varnaraðilinn Hafnarfjarðarkaupstaður gerði 28. júní 1966 samning um leigu á 370.000 m2 lóð undir álbræðslu við Íslenska álfélagið hf., sem er sama félag og nú heitir Alcan á Íslandi hf. Lóð þessi ásamt hafnarsvæði nær að austanverðri Straumsvík, en vestan víkurinnar mun vera land Straums, sem austurmörk Óttarsstaða liggja að. Áður en lóðarleigusamningur þessi var gerður hafði varnaraðilinn íslenska ríkið gert samning 28. mars 1966 við Swiss Aluminium Limited, sem nú heitir Alcan Holdings Switzerland Ltd., um margháttuð atriði varðandi byggingu álbræðslu við Straumsvík og rekstur hennar, sem Íslenska álfélagið hf., nefnt ISAL í samningnum, hefði á hendi. Í 12. gr. samningsins sagði meðal annars eftirfarandi: „ISAL skal bera fulla ábyrgð á hverju því tjóni, sem hlýzt af gastegundum og reyk frá bræðslunni, utan við svæði með ummáli reiknuðu frá miðju bræðslukerjasalarins í fyrsta áfanga bræðslunnar ... ISAL tekst á hendur fulla ábyrgð á hverju því tjóni, sem hlýzt af gastegundum og reyk frá bræðslunni innan slíks svæðis, á eignum eða öðrum hagsmunum manna, sem nú búa þar eða eiga þar eignir, svo og gagnvart þeim, sem síðar kunna að öðlast framsal frá þeim, að svo miklu leyti sem um er að ræða núverandi afnot þess eða afnot í framtíðinni, önnur en búskap eða garðyrkju. Aðrir þeir, sem héðan í frá taka sér bólfestu innan ofannefnds svæðis eða eignast þar eignir, taka með því á sig áhættu á hvers konar tjóni af því er varðar búskap og garðyrkju, er hlýzt af gastegundum eða reyk frá bræðslunni, og ISAL skal ekki bera ábyrgð á því.“ Landið, sem þetta ákvæði tók til, mun vera 1.835 hektarar að stærð og hafa kallast svæði takmarkaðrar ábyrgðar, en það var afmarkað á uppdrætti, sem fylgdi samningnum. Sóknaraðilar kveða 452,4 hektara af landi innan merkja Óttarsstaða falla undir þetta svæði og eru í þeirri mælingu meðtaldar fyrrnefndar níu landspildur í eigu annarra en sóknaraðila að flatarmáli samtals 6,0186 hektarar.

Samkvæmt gögnum málsins var starfsleyfi fyrir álver varnaraðilans Alcan á Íslandi hf. í Straumsvík síðast veitt af umhverfisstofnun 7. nóvember 2005 og gildir það til 1. nóvember 2020. Í starfsleyfinu, sem gefið var út á grundvelli laga nr. 7/1998 um hollustuhætti og mengunarvarnir og reglugerðar nr. 785/1999 um starfsleyfi fyrir atvinnurekstur sem getur haft í för með sér mengun, segir meðal annars eftirfarandi: „Þynningarsvæði, sbr. 22. gr. reglugerðar nr. 787/1999 um loftgæði, fylgi gildandi aðalskipulagi Hafnarfjarðar 1995-2015 varðandi brennisteinsdíoxíð og svifryk. Svæði takmarkaðrar ábyrgðar gildir varðandi flúoríð, sbr. ákvæði 12. greinar í Aðalsamningi, sem staðfestur var með lögum nr. 76/1966, um lagagildi samnings milli ríkisstjórnar Íslands og Swiss Aluminium Ltd., um álbræðslu við Straumsvík.“ Ekki verður séð að fyrir liggi í málinu gögn úr nefndu aðalskipulagi varðandi umfang þynningarsvæðis, en samkvæmt framlögðu bréfi varnaraðilans Hafnarfjarðarkaupstaðar til eins af sóknaraðilunum 23. mars 2007 er heildarstærð „núverandi þynningarsvæðis“ 966 hektarar, þar af 253,3 hektarar í landi Óttarsstaða. Samkvæmt sama bréfi fellur þessi hluti landsins jafnframt undir áðurnefnt svæði takmarkaðrar ábyrgðar að frátöldum 3,829 hekturum. Í málatilbúnaði sóknaraðila er þetta lagt til grundvallar, en spildurnar níu, sem seldar hafa verið úr landi innan merkja Óttarsstaða, munu vera á þeim hluta þess, sem er í senn á svæði takmarkaðrar ábyrgðar og þynningarsvæði. Samkvæmt 23. gr. reglugerðar nr. 941/2002 um hollustuhætti, sbr. fylgiskjal I með lögum nr. 7/1998, skal ekki vera íbúðarhúsnæði á þynningarsvæði, sem fylgir álverksmiðjum.

Sóknaraðilar kveða eigendur Óttarsstaða hvorki hafa samþykkt né samráð verið haft við þá um gerð samningsins frá 28. mars 1966 um álbræðsluna í Straumsvík eða afmörkun á þynningarsvæði samkvæmt aðalskipulagi Hafnarfjarðar 1995 til 2015 og efni núgildandi starfsleyfis fyrir álverið frá árinu 2005, en þessum ráðstöfunum hafi fylgt skerðing á eignarréttindum sóknaraðila. Þau höfðuðu mál þetta með stefnu 25. júní 2008 og kröfðust þess að viðurkennt yrði að varnaraðilum væri hverjum um sig skylt að kaupa aðallega 450,5 hektara úr landi Óttarsstaða, en til vara 247,6 hektara. Að þessu frágengnu kröfðust sóknaraðilar þess að viðurkennt yrði að varnaraðilar væru hver fyrir sig skaðabótaskyldir „vegna þeirrar skerðingar á verðmæti ... lands stefnenda í jörðinni Óttarsstaðir, sem starfsemi álbræðslunnar í Straumsvík hefur í för með sér“, en aðallega tók þessi krafa til skerðingar á verðmæti 450,5 hektara lands og til vara 247,6 hektara. Auk þess kröfðust sóknaraðilar þess „í öllum tilfellum“ að viðurkennt yrði að varnaraðilar væru hver fyrir sig skaðabótaskyldir gagnvart þeim „vegna tjóns sem starfsemin í Straumsvík hefur valdið stefnendum frá 1. júlí 1998 til dómsuppkvaðningardags vegna skerðingar á nýtingarmöguleikum stefnenda“, aðallega á 450,5 hekturum úr landi Óttarsstaða en til vara 247,6 hekturum. Stærð landsins, sem um ræðir í þessum dómkröfum, var samkvæmt málatilbúnaði í héraðsdómsstefnu fundin annars vegar með því að svæði takmarkaðrar ábyrgðar innan merkja Óttarsstaða væri 452,4 hektarar og að auki væru í landi jarðarinnar 3,8 hektarar, sem féllu eingöngu undir þynningarsvæði álversins, en til frádráttar kæmu 5,669 hektarar innan jarðarinnar, sem væri heildarstærð spildna sem tilheyri öðrum en sóknaraðilum. Með þessu fengust út þeir 450,5 hektarar, sem að framan greinir. Hins vegar var í þessum dómkröfum tekið mið af því að þynningarsvæði álversins tæki til 253,3 hektara lands innan merkja Óttarsstaða, en frá því voru dregnir fyrrnefndir 5,669 hektarar og fengust þá út 247,6 hektarar. Samkvæmt málatilbúnaði sóknaraðila fyrir Hæstarétti leiða mælingar, sem gerðar voru af varnaraðilanum Hafnarfjarðarkaupstað í tengslum við undirbúning stofnskjala fyrir spildunum níu, sem seldar hafa verið úr landi Óttarsstaða, eins og áður segir í ljós að samanlögð stærð þeirra sé 6,0186 hektarar. Komi til þess að lagt verði fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar muni landsstærð í fyrrgreindum dómkröfum verða leiðrétt þessu til samræmis og verða annars vegar 450,181 hektarar og hins vegar 247,2814 hektarar, en með hinum kærða úrskurði var málinu sem fyrr greinir vísað í heild frá héraðsdómi.

II

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður staðfest sú niðurstaða hans að atriði, sem varða aðild Alcan á Íslandi hf. og Alcan Holdings Switzerland Ltd. að málinu og þessir varnaraðilar hafa teflt fram til stuðnings kröfu um að því verði vísað frá dómi, séu slík að varðað gætu sýknu þeirra af kröfum sóknaraðila, sbr. 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991. Samkvæmt hljóðan dómkrafna sóknaraðila er þeim beint sjálfstætt og í heild að hverjum varnaraðila fyrir sig, jafnt kröfum um viðurkenningu á skyldu þeirra til kaupa á tilteknu landi innan marka Óttarsstaða og kröfum um viðurkenningu á skaðabótaskyldu við sóknaraðila. Af málatilbúnaði sóknaraðila verður ráðið að þeir leggja í þessum efnum til grundvallar að hver varnaraðili fyrir sig beri þessar skyldur óháð hinum, en af því leiðir að efndir eins þeirra á ætluðum réttindum sóknaraðila fælu í sér efndir við þau fyrir varnaraðilana alla. Þessi framsetning á dómkröfum sóknaraðila getur því ekki varðað frávísun málsins fremur en fyrrnefnd atriði, sem snúa að aðild Alcan á Íslandi hf. og Alcan Holdings Switzerland Ltd. að því.

Af gögnum málsins verður ekkert ráðið um að vafi sé um merki jarðarinnar Óttarsstaða gagnvart jörðum eða öðrum fasteignum, sem liggja að ytri mörkum hennar. Þá er ekkert fram komið um að landi Óttarsstaða hafi í einhverju eða öllu verið skipt á þann hátt að afmarkaðir hlutar þess teljist í eigu eins eða fleiri eigenda jarðarinnar en ekki þeirra allra. Þótt málum hafi verið hagað þannig að eigendurnir hafi greint heild jarðarinnar í tvo helminga, sem hvorum er síðan skipt í tilteknum hlutföllum milli annars tveggja hópa úr röðum eigendanna, felur sú aðferð til að reikna eignarhlutföll ekki í sér að lögð hafi verið af sameign allra eigendanna að jörðinni í heild. Svo sem fyrr greinir hefur verið lögð fram í Hæstarétti yfirlýsing sóknaraðila frá 14. nóvember 2008, þar sem fram kemur að Óttarsstaðir séu í óskiptri sameign þeirra í nánar tilgreindum hlutföllum. Þessi yfirlýsing, sem felur í sér áréttingu á staðhæfingum í héraðsdómsstefnu um réttarsamband sóknaraðila, getur ekki talist of seint fram komin, enda er á valdi þeirra en ekki varnaraðila að ákveða hvernig þau haga málum að þessu leyti milli sín innbyrðis. Í héraðsdómsstefnu kom með viðeigandi skýringum fram að við útreikning á flatarmáli lands innan merkja Óttarsstaða, sem dómkröfur sóknaraðila sneru að, hafi verið undanskildir samtals 5,669 hektarar vegna spildna, sem hafi verið seldar undan jörðinni, en þær voru afmarkaðar með tilgreiningu hnita á merkjum. Eftir uppkvaðningu hins kærða úrskurðar hefur varnaraðilinn Hafnarfjarðarkaupstaður sem áður segir gert stofnskjöl vegna þessara spildna og er hvert þeirra undirritað af fyrirsvarsmanni hans og viðkomandi landeiganda, einum eða fleiri. Í hverju skjali er tilgreint flatarmál viðkomandi spildu og vísað til mæliblaðs um legu hennar, en lagður hefur verið fram uppdráttur frá þessum varnaraðila, þar sem fram kemur hnitasetning á merkjum hverrar spildu. Þótt viðurkenning varnaraðilans, sem í þessu felst, á merkjum og stærð þessara spildna bindi ekki þá, sem eiga með honum aðilasamlag í málinu, eru ekki efni til að ætla á þessu stigi að þeir hafi ástæðu til að draga réttmæti þessara upplýsinga í efa. Fyrir Hæstarétti hafa sóknaraðilar gefið málflutningsyfirlýsingu um að þeir muni laga málatilbúnað sinn að þessum nýju gögnum, bæði að því er varðar merki umræddra níu landspildna og flatarmál þeirra, sem samanlagt sé 6,0186 hektarar, en með því yrði dregið úr dómkröfum á hendur varnaraðilum. Þótt sóknaraðilar hafi ekki réttlætt að málið hafi verið höfðað án viðhlítandi gagna að þessu leyti verður ekki séð að óvissa um þetta atriði hafi spillt fyrir að taka mætti til efnisvarna gegn dómkröfum þeirra. Að þessu öllu virtu er ekki nægileg ástæða til að vísa málinu frá héraðsdómi af þeim sökum, sem hér um ræðir.

Aðaldómkröfur sóknaraðila í héraðsdómsstefnu tóku sem fyrr segir til þess að viðurkennt yrði að varnaraðilum væri skylt að kaupa nánar tiltekið land úr Óttarsstöðum, aðallega 450,5 hektara en til vara 247,6 hektara. Í málatilbúnaði sóknaraðila er ekki gerð viðhlítandi grein fyrir þeim lagalegu forsendum, sem staðið gætu til þess að varnaraðilar yrðu skyldaðir til að kaupa þetta land og verða þannig einn eða fleiri eigendur þess, eftir atvikum gegn vilja sínum, í stað þess að gjalda bætur vegna ætlaðrar skerðingar á réttindum sóknaraðila yfir því. Vegna þessarar vanreifunar verður að staðfesta niðurstöðu hins kærða úrskurðar um að þessum dómkröfum sóknaraðila sé vísað frá héraðsdómi.

Áðurgreindar varadómkröfur sóknaraðila eru um að viðurkennt verði að varnaraðilar séu skaðabótaskyldir við þau vegna „þeirrar skerðingar ... sem starfsemi álbræðslunnar í Straumsvík hefur í för með sér“ á verðmæti nánar tiltekins flatarmáls lands innan merkja Óttarsstaða. Samkvæmt fyrrnefndri málflutningsyfirlýsingu sóknaraðila taka þessar kröfur nú aðallega til ætlaðrar skerðingar á verðmæti 450,181 hektara lands og til vara 247,2814 hektara. Eins og málið liggur fyrir í Hæstarétti verður að telja ljóst af framlögðum hnitasettum uppdráttum hvernig landskikarnir, sem hér um ræðir, eru afmarkaðir, en útreikningur flatarmáls þeirra á sér meðal annars stoð í áðurnefndu bréfi varnaraðilans Hafnarfjarðarkaupstaðar 23. mars 2007 og þeim stofnskjölum, sem hann stóð að í árslok 2008 vegna landspildna, sem skildar höfðu verið undan Óttarsstöðum. Í þessum dómkröfum sóknaraðila skortir á að orðað sé á viðhlítandi hátt í hverju sú skerðing sé fólgin, sem þau telja varnaraðila hafa valdið á verðmæti umrædds lands, og hvernig hún geti stafað af starfsemi álbræðslunnar í Straumsvík. Til þess verður á hinn bóginn að líta að í málatilbúnaði sóknaraðila er varið verulegu rými til að skýra út hvernig hið tilgreinda flatarmál lands innan merkja Óttarsstaða tengist annars vegar svokölluðu svæði takmarkaðrar ábyrgðar, sem kveðið var á um í samningnum frá 28. mars 1966 um álbræðsluna í Straumsvík, og hins vegar þynningarsvæði vegna mengunar frá henni, sem mun vera afmarkað í aðalskipulagi Hafnarfjarðar og vísað er til í starfsleyfi frá 7. nóvember 2005. Þótt reifun málsástæðna í héraðsdómsstefnu sé óskipuleg og í mörgum atriðum óskýr getur ekki orkað tvímælis að álykta megi af þeim að framangreindar dómkröfur snúi að ætlaðri skerðingu á verðmæti tiltekinna landssvæða innan merkja Óttarsstaða vegna þessara tveggja atriða, sem tengjast starfrækslu álvers varnaraðilans Alcan á Íslandi hf. í Straumsvík. Á grundvelli heimildar í 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 leita sóknaraðilar með þessum kröfum dóms um viðurkenningu á skaðabótaskyldu varnaraðila án þess að staðreynt hafi verið hvert tjón þeirra kunni að geta talist. Samkvæmt dómaframkvæmd Hæstaréttar er mál um kröfu sem þessa tækt til efnisdóms ef afmarkað er nægilega hver þau atvik séu, sem geti leitt af sér kröfu um skaðabætur þeim til handa sem málið höfðar, og í hverju tjón hans geti verið fólgið, sbr. meðal annars dóm réttarins 17. nóvember 2005 í máli nr. 182/2005, sem birtur er í dómasafni þess árs á bls. 4506. Líta verður svo á að þessum skilyrðum sé fullnægt hér, en með dómi í málinu verður á hinn bóginn að taka afstöðu til þess hvort efnislegar forsendur séu til að taka til greina aðra hvora af þeim kröfum sóknaraðila, sem hér um ræðir. Samkvæmt þessu verður að fella hinn kærða úrskurð úr gildi að því er þessar kröfur varðar.

Samhliða öllum framangreindum dómkröfum hafa sóknaraðilar loks krafist þess að viðurkennt verði með dómi að varnaraðilar beri gagnvart þeim skaðabótaskyldu vegna tjóns, sem starfsemi álversins í Straumsvík hafi valdið þeim „frá 1. júlí 1998 til dómsuppkvaðningardags vegna skerðingar á nýtingarmöguleikum“ þeirra af því landi Óttarsstaða, sem kröfur þeirra varða að öðru leyti. Af orðalagi þessarar dómkröfu virðist mega ráða að sóknaraðilar hafi litið svo á að kröfur þeirra um viðurkenningu á skaðabótaskyldu varnaraðila, sem fjallað er um hér að framan, taki aðeins til ætlaðs tjóns frá þeim tíma, sem dómur gengi í málinu, en þessi krafa á hinn bóginn til skaðabóta vegna tjóns á liðnum tíma að því leyti, sem fyrningartími bótakröfu sé ekki liðinn. Fyrir þessari aðgreiningu er þó enginn fótur í orðalagi þeirra krafna um viðurkenningu á skaðabótaskyldu, sem áður er getið, og væri hún að auki óþörf, enda er í máli þessu ekki til umfjöllunar hvert umfang ætlaðs tjóns sóknaraðila geti verið eða til hvaða tímabila það yrði rakið. Með því að dómkrafa þessi er þannig í reynd fólgin í öðrum kröfum sóknaraðila um viðurkenningu á skaðabótaskyldu varnaraðila ber að vísa henni frá héraðsdómi.

Samkvæmt öllu framangreindu verður hinn kærði úrskurður felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar að því leyti, sem í dómsorði greinir, en rétt er að ákvörðun málskostnaðar í héraði vegna þessa þáttar málsins bíði dóms í því. Að virtu því að sóknaraðilar fá hér að hluta hnekkt niðurstöðu hins kærða úrskurðar um frávísun málsins með gögnum, sem þau öfluðu ekki í héraði, eru ekki efni til að dæma þeim kærumálskostnað.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur um frávísun málsins að því er varðar dómkröfur sóknaraðila, Straumsbúsins sf., S-kk-ef B. M-kk-ef, Íslenskra aðalverktaka hf., S-kvk-ef Þ-kvk-ef Þ-kvk-ef, L-kk-ef S-kk-ef, G-kvk-ef E-kvk-ef S-kvk-ef og B-kk-ef S-kk-ef, um að viðurkennt verði að varnaraðilum, Alcan á Íslandi hf., Alcan Holdings Switzerland Ltd., íslenska ríkinu og Hafnarfjarðarkaupstað, sé skylt að kaupa aðallega 450,5 hektara og til vara 247,6 hektara lands innan merkja jarðarinnar Óttarsstaða í Hafnarfirði, svo og um að viðurkennt verði að varnaraðilar séu skaðabótaskyldir gagnvart sóknaraðilum vegna tjóns, sem starfræksla álvers í Straumsvík hafi valdið þeim frá 1. júlí 1998 til uppkvaðningar dóms í málinu vegna skerðingar á kostum til nýtingar sama lands.

Að öðru leyti en að framan greinir er hinn kærði úrskurður felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar.

Kærumálskostnaður fellur niður.