458/2007

N lagðist inn á L á árinu 1990 vegna nýrnasjúkdóms og fékk þar gefið blóð. Þann 20. júní 1993 kom í ljós að blóðið sem N fékk hafði verið sýkt af lifrabólgu C og að hún hafði sýkst. N var ekki gerð grein fyrir sýkingunni fyrr en á árinu 1999 og var það virt Í til sakar. Fyrir Hæstarétti snérist deila aðila eingöngu um kröfu N um miskabætur. Hélt hún því fram að það saknæma athafnaleysi starfsmanna L að tilkynna henni ekki um sjúkdóminn fyrr en raun varð hafi valdið henni mikilli líkamlegri og andlegri vanlíðan og þverrandi starfsorku. Í niðurstöðu Hæstaréttar sagði að N hefði ekki sýnt fram á að umrætt athafnaleysi starfsmanna N hafi verið orsök vanlíðunar hennar og skerts starfsþreks. Var Í því sýknað af kröfu N um miskabætur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, G-kk-nf G-kk-nf, G-kk-nf C-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf og M-kk-nf S-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 3. september 2007. Hann krefst sýknu af kröfu stefndu og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Stefnda krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti, án tillits til gjafsóknar sem henni hefur verið veitt.

I.

Eins og greinir í hinum áfrýjaða dómi greindist stefnda með alvarlegan nýrnasjúkdóm í júní 1990 og var í kjölfarið lögð inn á lyflækningadeild Landspítalans. Við meðferð sjúkdómsins fékk hún endurteknar blóðgjafir. Haustið 1992 var tekin upp skimun á mótefnum fyrir lifrarbólgu C hjá blóðgjöfum í Blóðbankanum, en þá fyrst munu hafa verið fyrir hendi handhæg og áreiðanleg próf sem unnt var að nota í þessu skyni. Eftir það hófst rannsókn á því hvort blóðgjafar hefðu reynst sýktir af lifrarbólgu C frá því að skimun hófst og kom þá í ljós að nokkrir þeirra höfðu áður gefið blóð. Í framhaldi þessarar niðurstöðu var kannað hvort blóð sem þessir einstaklingar gáfu hafi verið gefið sjúklingum og hverjir hafi fengið það. Þegar niðurstaða rannsóknastofu Háskólans í veirufræði á blóði stefndu lá fyrir 20. júní 1993 kom fram að hún hafði sýkst af lifrarbólgu C. Er óumdeilt í málinu að þá sýkingu hafi hún hlotið við það að fá gefið blóð úr sýktum einstaklingi við meðferðina á nýrnasjúkdómi hennar.

II.

Samkvæmt málflutningi stefndu fyrri Hæstarétti krefst hún nú einvörðungu viðurkenningar á skyldu áfrýjanda til greiðslu miskabóta sér til handa. Reisir hún kröfu sína á því að starfsmenn sjúkrahússins hafi gerst sekir um bótaskyld mistök með því að hafa ekki skýrt henni frá niðurstöðu rannsóknarinnar fyrr en í mars 1999, þrátt fyrir að vitneskja um hana hafi legið fyrir hjá þeim allt frá 20. júní 1993. Ekki er á því byggt að stefnda eigi rétt til bótanna á þeim grunni að henni hafi verið gefið sýkt blóð.

Áfrýjandi mótmælir því að stefndu hafi ekki verið tilkynnt niðurstaðan um sýkinguna í kjölfar þess að hún lá fyrir. Með vísan til forsendna héraðsdóms verður staðfest sú niðurstaða hans að áfrýjandi hafi ekki sýnt fram á að starfsmenn sjúkrahússins hafi gert stefndu grein fyrir sýkingunni fyrr en á árinu 1999 og að það verði virt þeim til sakar.

Stefnda heldur því fram til stuðnings kröfu sinni um miskabætur að það saknæma athafnaleysi starfsmannanna að tilkynna henni ekki um sýkinguna fyrr en raun varð á hafi valdið henni mikilli líkamlegri og andlegri vanlíðan og starfsorka hennar farið þverrandi, en á þessu beri áfrýjandi bótaábyrgð. Ljóst væri að heilsufar hennar hefði orðið mun betra ef óvissunni um hvað hrjáði hana hefði verið eytt og hún haft vitneskju um sýkinguna, þrátt fyrir að óumdeilt sé að engar aðferðir til að lækna hana hafi verið þekktar fyrr en á árinu 1999.

Af gögnum málsins er ljóst að stefnda var haldin alvarlegum nýrnasjúkdómi og þunglyndi áður en hún fékk gefið hið sýkta blóð og átti eftir það einnig við að glíma önnur heilsufarsleg vandamál, meðal annars þunglyndi og vöðvagigt auk þess sem hún bar sjúkdómseinkenni frá stoðkerfi. Stefnda hefur hins vegar ekki sýnt fram á að það athafnaleysi starfsmanna áfrýjanda að skýra henni ekki frá lifrarbólgusýkingunni hafi verið orsök vanlíðunar hennar og skerts starfsþreks. Verður áfrýjandi af þeim sökum sýknaður af kröfu hennar.

Rétt er að málskostnaður falli niður í héraði og fyrir Hæstarétti, en um gjafsóknarkostnað stefndu fer eins og segir í dómsorði.

Dómsorð:

Áfrýjandi, íslenska ríkið, er sýkn af kröfu stefndu, N-kvk-ef V. W-x-x.

Málskostnaður í héraði og fyrir Hæstarétti fellur niður.

Ákvæði héraðsdóms um gjafsóknarkostnað stefndu skal vera óraskað, en fyrir Hæstarétti greiðist hann úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hennar, 350.000 krónur.