16/2014

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var beiðni G um dómkvaðningu matsmanns í máli J á hendur honum sem rekið væri fyrir Hæstarétti. Vísað var til þess að í málinu lægi fyrir matsgerð dómkvadds manns og að G hefði ekki leitast við að hnekkja niðurstöðu hennar með yfirmati. G var ekki talinn hafa sýnt fram á hvaða tilgangi hin nýja matsgerð ætti að þjóna til sönnunar um atvik svo að þýðingu gæti haft við úrlausn málsins sem rekið væri fyrir Hæstarétti. Var beiðni G því hafnað.

Dómur Hæstaréttar

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf, E-kk-nf T-kk-nf og H-kk-nf I. J-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 20. desember 2013 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 8. janúar 2014. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 11. desember 2013 þar sem hafnað var beiðni sóknaraðila um dómkvaðningu matsmanns. Kæruheimild er í c. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að dómkveðja sérfróðan mann til að framkvæma umbeðið mat. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst aðallega staðfestingar hins kærða úrskurðar. Til vara gerir hann kröfu um að matið lúti aðeins að nánar greindu skjali og jafnframt að hafnað verði að mat fari fram samkvæmt tveimur tilteknum matsliðum. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

Í fyrsta lið matsbeiðni sóknaraðila er óskað eftir að matsmaður skoði tilgreinda tölvu varnaraðila og lýsi því hvort fimm skjöl eða skjöl, sem beri með sér að vera drög að þeim skjölum, finnist í tölvunni eða hvort líklegt sé að þau hafi verið vistuð og unnin í henni. Í öðrum lið beiðninnar er farið fram á að matsmaður yfirfari gögn um rannsókn lögreglu á tölvunni og gögnum úr henni, afli frekari upplýsinga um rannsóknina, leggi mat á hana og geri á nánar tiltekinn hátt samkvæmt fimm stafliðum grein fyrir því hvernig hún var unnin og hvort ákveðin atriði hafi verið rannsökuð. Að lokum er þess beiðst að matsmaður láti í té sérfræðilegt álit á því hvort rannsókn lögreglu á tölvu varnaraðila hafi verið unnin í samræmi við kröfur sem gerðar eru til rannsóknar rafrænna gagnamiðla og nánar er lýst í beiðninni.

Af þeim fimm skjölum, sem um ræðir í fyrsta matslið, er fyrst að telja yfirlýsingu 8. febrúar 2008, þar sem nafngreindar systur sóknaraðila, sem jafnframt eru hálfsystur varnaraðila, lýstu því yfir að faðir systranna og sóknaraðila, sem er látinn, hafi gefið varnaraðila „alla landeign sína í Hróarsholtstorfu Flóahreppi Árnessýslu“. Í annan stað er um að ræða afsal og yfirlýsingu systranna 3. maí 2008, þar sem fram kom að þær væru sáttar við að varnaraðili hafi fengið „Hróarsholt 2 spilda, Flóahreppur“ að gjöf frá föður þeirra. Jafnframt var þar kveðið á um að þær afsöluðu sér „öllu tilkalli og eignarrétti“ að landinu til varnaraðila og lýstu hann löglegan eiganda þess. Í þriðja og fjórða lagi er um að ræða tvö umboð 7. febrúar 2008 frá annarri systurinni til hinnar til að undirrita framangreindar yfirlýsingar. Fimmta skjalið er yfirlýsing 20. febrúar 2012 þess efnis að áðurnefndar yfirlýsingar systranna frá 8. febrúar og 3. maí 2008 væru ógildar. Undir það skjal er ritað nafn varnaraðila sem heldur því fram að undirskrift sín sé fölsuð.

Sóknaraðili óskaði 9. nóvember 2012 eftir dómkvaðningu sérfróðs manns til að skoða og lýsa undirritun varnaraðila á samanburðargögnum annars vegar og undirritun á fyrrnefnda yfirlýsingu frá 20. febrúar 2012 hins vegar. Þá skyldi matsmaður lýsa mun á þessum undirritunum ef einhver væri. Í öðru lagi ætti matsmaður að leggja mat á hvort undirskrift varnaraðila á yfirlýsingunni væri ósvikin. Í þriðja lagi skyldi matsmaður leggja mat á hvort ætla mætti að varnaraðili hafi vísvitandi ritað undir yfirlýsinguna á þann hátt að draga mætti í efa að undirritunin væri ósvikin. Í matsgerð 22. janúar 2013 komst hinn dómkvaddi maður í fyrsta lagi að þeirri niðurstöðu að fyrirsynjuð undirskrift varnaraðila væri ekki í samræmi við bein og óbein rithandarsýni hans. Skorti hina fyrirsynjuðu nafnritun það skriftarflæði sem samanburðargögnin hafi og eins væri misræmi í formi einstakra stafa. Í öðru lagi var það niðurstaða matsmanns að hin fyrirsynjaða nafnritun varnaraðila bæri merki tæknilegrar fölsunar og væri ekki í skriftarlegu samræmi við samanburðargögnin og gæfi ekki tilefni til að efast um sannleiksgildi fyrirsynjunar hans á ritun hennar. Að lokum sagði í matsgerðinni að matsmaður tæki ekki afstöðu til þess hvort varnaraðili kynni að hafa undirritað skjalið eigin hendi og breytt rithönd sinni með það í huga að synja fyrir hana síðar. Hafi umrædd undirskrift verið gerð á þann hátt væri um teikningu að ræða fremur en skrift og því ekki skriftarlegar forsendur til að ákvarða höfund hennar. Matsmaðurinn kom síðar fyrir dóm þar sem hann staðfesti matsgerðina.

Sóknaraðili hefur ekki leitast við að hnekkja niðurstöðu áðurgreindrar matsgerðar með yfirmati, heldur lýtur matsbeiðni hans að atriðum er varða tilurð yfirlýsingarinnar frá 20. febrúar 2012 og þá sérstaklega hvernig lögregla hafi staðið að rannsókn á tölvu varnaraðila í því skyni að leiða í ljós hvort skjalið hafi verið vistað og unnið í henni, en ekki hvort varnaraðili hafi ritað undir yfirlýsinguna. Þá eru yfirlýsingarnar frá 8. febrúar og 3. maí 2008 undirritaðar og vottfestar sem og fyrrnefnd umboð. Er því hvorki borið við af hálfu sóknaraðila að þessi fjögur skjöl séu efnislega röng né að undirritanir á þeim séu falsaðar.

Að framangreindu virtu hefur sóknaraðili ekki sýnt fram á hvaða tilgangi umbeðin matsgerð eigi að þjóna til sönnunar um atvik svo að þýðingu geti haft við úrlausn hæstaréttarmáls nr. 87/2010. Með vísan til 3. mgr. 46. gr. laga nr. 91/1991 verður niðurstaða hins kærða úrskurðar staðfest þegar af þeirri ástæðu.

Sóknaraðili verður dæmdur til að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, G-kk-nf G-kk-nf, greiði varnaraðila, J-kk-þgf A-kk-þgf T-kk-þgf, 100.000 krónur í kærumálskostnað.