672/2017

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu Ö um að leiða fyrirsvarsmenn R ehf. til skýrslugjafar og afla þannig sönnunargagna fyrir dómi án þess að mál hefði verið höfðað.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, B-kk-nf B-kk-nf og K-kk-nf A-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 18. október 2017 en kærumálsgögn bárust réttinum 2. nóvember sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 5. október 2017 þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að fá að afla sönnunargagna fyrir dómi án þess að mál hafi verið höfðað. Kæruheimild er í f. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að „forsvarsmönnum varnaraðila, Röggvar ehf., verði gert að bera vitni í samræmi við beiðni þar um til héraðsdóms“. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Sóknaraðili heldur því fram að hann sé eigandi hugbúnaðarins TradeArt en varnaraðili hafi annast þjónustu við notendur búnaðarins. Hafi sú þjónusta meðal annars falist í viðhaldi og þróun ásamt innheimtu leyfisgjalda. Varnaraðili hafi grunnkóða hugbúnaðarins og sé honum einum kleift að veita aðgang að búnaðinum og upplýsa hverjir hafi verið notendur hans. Með beiðni sóknaraðila um gagnaöflun freistar hann þess að fá upplýst fyrir dómi atvik sem varði kröfuréttindi hans vegna notkunar á búnaðinum. Að öðru leyti er málsatvikum skilmerkilega lýst í hinum kærða úrskurði.

Af beiðni sóknaraðila verður ekki glögglega ráðið hvern hann telur geta orðið gagnaðila sinn að væntanlegu dómsmáli sem yrði höfðað á grundvelli þeirra gagna sem beiðni hans tekur til. Þannig segir í beiðni hans að þær upplýsingar sem muni fást með gagnaöfluninni munu ráða úrslitum um hvort mál verði höfðað og þá gegn hverjum. Um þátt varnaraðila er tekið fram að tilgreindir notendur hugbúnaðarins erlendis hafi komist hjá því að greiða leyfisgjöld í skjóli þess að varnaraðili og B-kk-nf H-kk-nf, fyrirsvarsmaður hans, hafi neitað að upplýsa um greiðslur og greiðslustöðu vegna notkunar hugbúnaðarins í Evrópu og þá viðskiptavini sem notað hafi búnaðinn. Að þessu gættu er fyrirsjáanlegt að varnaraðili eða B-kk-nf kynnu að verða gagnaðilar sóknaraðila að máli sem yrði höfðað um sakarefnið.

Samkvæmt 1. og 2. mgr. 77. gr. laga nr. 91/1991 eru heimildir XII. kafla laganna til öflunar sönnunargagna án málshöfðunar bundnar við öflun matsgerðar dómkvadds manns, framburðar vitna, skjala og annarra sýnilegra sönnunargagna. Leiðir af þessu að skýrsla fyrir dómi verður ekki tekin eftir þessari heimild af þeim sem fyrirsjáanlega yrði aðili að væntanlegu dómsmáli eða fyrirsvarsmanni hans, sbr. 4. mgr. 48. gr. laga nr. 91/1991 og dóm Hæstaréttar 16. janúar 2003 í máli nr. 571/2002. Samkvæmt þessu verður hvorki nefndur B-kk-nf né aðrir fyrirsvarsmenn varnaraðila leiddir fyrir dóm til að gefa skýrslu í samræmi við beiðni sóknaraðila, en krafa hans hér fyrir réttinum lýtur aðeins að fyrirsvarsmönnum varnaraðila. Verður hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Sóknaraðila verður gert að greiða varnaraðili kærumálskostnað eins og greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, Ö-kk-nf K-kk-nf, greiði varnaraðila, Rögg ehf., 350.000 krónur í kærumálskostnað.