96/2002

K var ákærð fyrir hættulega líkamsárás með því að hafa stungið G, sambúðarsmann sinn, í vinstri síðu með hnífi svo af hlaust stungusár með töluverðri blæðingu og einnig í hægri fótlegg svo sauma þurfti sár saman. Fyrir lögreglu báru báðir aðilar að K hefði stungið G í framhaldi af rifrildi þeirra á milli á heimili þeirra, er G hafði lagst á gólfið framan við sófa í stofunni. Kvaðst K hafa sótt steikarhníf fram í eldhús og rekið hnífinn djúpt í kvið G og síðar í fótinn er G hafði ekki sýnt viðbrögð, er hún sagði að hann þyrfti að fara á sjúkrahús. Fyrir dómi héldu þau hins vegar bæði fram að áverkarnir hafi orðið fyrir slysni þegar K hafi reynt að fá viðbrögð frá G. K var sýknuð í héraðsdómi. Í dómi Hæstaréttar var fundið að samningu héraðsdóms og þótti á það skorta að dómurinn væri saminn með þeim hætti að öllum atriðum sem skiptu máli við heildarmat á sök væru gerð nægileg skil. Þó var ekki talin alveg næg ástæða til að ómerkja héraðsdóm og var efnisdómur því lagður á málið. Fyrir lá að stungusár á síðu G var 8 cm djúpt og sár á fæti hafði þurft að sauma saman. Þá var sannað að áverkarnir höfðu hlotist af beitingu K á umræddum eldhúshnífi. Hvað sem leið skýringum K og G fyrir dómi þótti fráleitt að áverkarnir hefðu getað orðið fyrir slysni með þeim hætti sem þau höfðu haldið fram. Var K sakfelld samkvæmt ákæru fyrir brot á 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að K hafði beitt hættulegu vopni gegn liggjandi manni og beint því meðal annars að þeim stað líkamans þar sem mikilvæg líffæri eru staðsett og að atferlið hefði getað haft í för með sér alvarlegar afleiðingar. G hafði þó náð fullum bata. Að þessu virtu og með tilliti til afstöðu G, sem beðið hafði K vægðar, þótti refsing K hæfilega ákveðin 15 mánaða fangelsi, þar af 12 mánuðir skilorðsbundnir.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kvk-nf E-kvk-nf, G-kk-nf G-kk-nf, H-kk-nf H-kk-nf, H-kk-nf B-kk-nf og P-kk-nf K-x-x H-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 15. febrúar 2002 og krefst þess að ákærða verði sakfelld samkvæmt ákæru og henni ákvörðuð refsing.

Ákærða krefst staðfestingar héraðsdóms.

I.

Í reifun héraðsdóms á framburði ákærðu fyrir dómi segir að hún hafi sagt að umræddur hnífur hafi fyrir slysni farið í gegnum föt og stungist í síðu G-kk-ef Þ-kk-ef B-kk-ef, en þessa sér ekki stað í endurriti framburðarins og samkvæmt vettvangsskýrslu lögreglu bar stuttermabolur hans þess ekki merki. Á það skortir og að dómurinn sé saminn með þeim hætti, að öllum atriðum, sem skipta máli við heildarmat á sök séu gerð nægileg skil. Einkum var brýnt að taka til úrlausnar sérstaklega hvernig framburður ákærðu og G-kk-ef fyrir dómi stóðst í ljósi sýnilegra sönnunargagna, svo og með hliðsjón af skýrslum þeirra hjá lögreglu. Ekki er gerð nægileg grein fyrir þeirri ályktun dómarans að sumar ástæður fyrir breyttum framburði þeirra séu trúverðugar og skiljanlegar. Er þetta í andstöðu við ákvæði 1. mgr. 135. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála, sbr. 5. gr. laga nr. 37/1994.

Þrátt fyrir þessa annmarka er ekki talin alveg næg ástæða til að ómerkja héraðsdóm og vísa málinu heim til nýrrar meðferðar og verður efnisdómur á það lagður.

II.

Í málinu liggur fyrir að sambúðarmaður ákærðu, G-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf, var fluttur á slysadeild Landspítalans í Fossvogi aðfaranótt 24. mars 2001 vegna sára er hann hafði á vinstri síðu og hægri fótlegg og er óumdeilt að þau voru af völdum hnífs, er ákærða hafði verið með í höndum. Í vottorði G-kk-ef P-kk-ef deildarlæknis á skurðlækningasviði sjúkrahússins segir að miðað við eðli áverka sé um lífshættulegt áverkaferli að ræða. Rétt ofan við stungustað sé miltað og nýra þar útundan. Samkvæmt vottorði S-kk-ef K-kk-ef, skurðlæknis á fyrrgreindu sjúkrahúsi, var sárið á síðunni um 3 cm á lengd en 8 cm á dýpt. Missti G-kk-nf talsvert blóð og blóðþrýstingur hans féll. Sárið á fótleggnum var minni háttar en þurfti þó að sauma saman. G-kk-nf útskrifaðist af sjúkrahúsinu 27. mars 2001 og liggur fyrir að hann náði fljótlega fullum bata.

Fyrir dómi hafa ákærða og sambúðarmaður hennar haldið því fram að áverkar þessir hafi orðið fyrir slysni eins og nánar er rakið í héraðsdómi. Segir ákærða þannig að stungan í síðuna hafi orðið með þeim hætti að hún hafi ætlað að „pota“ í G-kk-þf þar sem hann lá, en hnífurinn hafi farið í gegn. Við yfirheyrslu hjá lögreglu síðdegis 24. mars 2001 hafði ákærða lýst atburðum svo, að þau hafi átt í rifrildi á heimili þeirra, sem hafi stigmagnast, en eftir nokkur átök þeirra á milli hafi G-kk-nf lagst á gólfið fyrir framan sófa í stofunni. Hafi hann ekki svarað henni, er hún yrti á hann og hafi hún þá sagt: „Ætlarðu að tala við mig eða ég sting þig.“ Hann hafi engu svarað og hafi hún þá hálfsturlast, ætt fram í eldhús og sótt þar steikarhníf, oddhvassan með rifluðu biti og miðlungslöngu blaði. Hafi hún rekið hnífinn djúpt í kvið G-kk-ef. Í framhaldi þessa og vegna þess að G-kk-nf hafi ekki sýnt viðbrögð er hún sagði að hann þyrfti að fara á sjúkrahús, hefði hún stungið hann í fótinn. Aðspurð um hvers vegna hún hafi stungið G-kk-þf sagði ákærða að hún gerði sér ekki grein fyrir því, en taldi það hafa verið vegna hamslausrar reiði. Við skýrslutöku hjá rannsóknardeild lögreglunnar í Reykjavík 30. maí 2001 las ákærða umrædda skýrslu yfir og kvað þar rétt greint frá málsatvikum.

Við yfirheyrslu hjá lögreglu síðdegis 24. mars 2001 sagði G-kk-nf að ákærða hefði stungið hann með rifluðum eldhúshníf beint í kviðinn vinstra megin og síðan í hægri fótlegg. Hefði þetta orðið í framhaldi rifrildis þeirra á milli. Eins og fram kemur í héraðsdómi hafa ákærða og G-kk-nf skýrt misræmi í framburði fyrir dómi og skýrslugjöf hjá lögreglu með því að við skýrslugjöfina hafi þau verið illa fyrirkölluð og segir ákærða að sér hafi verið lögð orð í munn. Viðkomandi lögreglumaður hefur komið fyrir dóm og andmælt þessu. Ákærða staðfesti og undirritaði skýrslurnar að viðstöddum votti í hvort sinn.

III.

Eins og áður er rakið liggur ótvírætt fyrir samkvæmt læknisvottorði að G-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf var umrætt sinn með stungusár á síðu, sem var 8 cm djúpt, og sár á fæti, sem sauma þurfti saman. Sannað er með framburði ákærðu að áverkar þessir hlutust af beitingu hennar á ofangreindum eldhúshnífi. Hvað sem líður skýringum hennar og árásarþola fyrir dómi, sem eru í ósamræmi við skýrslur þeirra beggja hjá lögreglu, verður að telja fráleitt að áverkar sem þessir hafi getað orðið fyrir slysni með þeim hætti, er þau halda fram. Þegar litið er til sýnilegra sönnunargagna með hliðsjón af eigin framburði ákærðu verður að telja hafið yfir skynsamlegan vafa, að hún hafi staðið að atlögu gegn G-kk-þgf með þeim hætti, að varði við 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 11. gr. laga nr. 20/1981. Verður ákærða því sakfelld samkvæmt ákæru málsins.

Ákærða hefur ekki áður sætt kærum eða refsingum. Hún beitti hættulegu vopni gegn liggjandi manni með atlögu sinni og beindi því meðal annars að þeim stað líkamans, þar sem mikilvæg líffæri eru staðsett, og hefði atferlið getað haft í för með sér alvarlegar afleiðingar. Hins vegar liggur fyrir sem áður segir að árásarþoli hefur náð fullum bata. Að þessu virtu þykir refsing ákærðu hæfilega ákveðin fangelsi í 15 mánuði. Þegar litið er til allra atvika, þar á meðal afstöðu árásarþola, sem hefur beðið sambúðarkonu sinni vægðar, þykir mega skilorðsbinda refsinguna að hluta eins og nánar greinir í dómsorði.

Dæma ber ákærðu til greiðslu sakarkostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði segir.

Dómsorð:

Ákærða, K-kvk-nf M-kvk-nf H-kvk-nf, sæti fangelsi í 15 mánuði, en fresta skal fullnustu 12 mánaða af refsingunni og hún niður falla að liðnum þremur árum frá uppkvaðningu dóms þessa haldi ákærða almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærða greiði sakarkostnað í héraði og fyrir Hæstarétti, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns á báðum dómstigum, S-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, samtals 250.000 krónur.