55/2015

hafnað var beiðni G um dómkvaðningu matsmanns til að meta til peningaverðs fallréttindi jarðarinnar B. Í niðurstöðu Hæstaréttar var m.a. vísað til þess að hvorki yrði ráðið af matsbeiðni hver sú krafa væri sem G vildi staðreyna né væri þar gerð grein fyrir á hvaða lagagrundvelli hún hygðist reisa málatilbúnað sinn á hendur L.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Þ-kk-nf Ö-kk-nf og B-kk-nf B-kk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 5. janúar 2015 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 16. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 23. desember 2014, þar sem hafnað var beiðni sóknaraðila um dómkvaðningu matsmanns. Kæruheimild er í c. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að umbeðin dómkvaðning fari fram. Þá krefst hún málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Með beiðni 14. apríl 2014 óskaði sóknaraðili eftir dómkvaðningu matsmanns til að meta til peningaverðs fallréttindi jarðarinnar Breiðaness í Skeiða- og Gnúpverjahreppi í Þjórsá. Var beiðnin sett fram án þess að mál hefði verið höfðað um þessi réttindi og var hún því reist á XII. kafla laga nr. 91/1991, þótt þess hafi hvergi verið getið í beiðninni. Eftir að dómkvaðningar hafði verið krafist höfðaði sóknaraðili mál á hendur varnaraðila til viðurkenningar á bótaskyldu, en því máli var vísað frá dómi með úrskurði héraðsdóms 27. nóvember 2014. Þeim úrskurði var ekki skotið til Hæstaréttar.

Í matsbeiðni sóknaraðila segir að matsþoli, sem er varnaraðili málsins, hafi leitast við að komast yfir vatnsréttindi í neðri hluta Þjórsár fyrir landi jarðarinnar Breiðaness, en sóknaraðili mun vera einn af eigendum hennar. Í því skyni hafi varnaraðili fengið systkini sóknaraðila til að undirrita samningsdrög þar að lútandi. Þá segir í matsbeiðninni að varnaraðili hafi haldið sig við ákveðnar verðhugmyndir, sem sóknaraðili geti ekki fallist á, en hún telji varnaraðila ekki hafa gert neina raunhæfa tilraun til að komast að samkomulagi við eigendur jarðarinnar um markaðsverð réttindanna.

Í 1. mgr. 77. gr. laga nr. 91/1991 segir að aðila, sem hafi lögvarinna hagsmuna að gæta, sé heimilt að beiðast dómkvaðningar matsmanns þótt hann hafi ekki haft uppi kröfu vegna matsatriðis í dómsmáli, ef það er gert til að staðreyna kröfu eða sanna atvik að baki henni. Samkvæmt 2. mgr. 78. gr. laganna skal í matsbeiðni greina skýrt frá því atviki sem aðili vill leita sönnunar um, hver réttindi eru í húfi og hverja aðra sönnun varðar að lögum. Svo sem hér hefur verið rakið verður hvorki ráðið af matsbeiðni hver sú krafa er sem sóknaraðili vill staðreyna né heldur er þar gerð grein fyrir á hvaða lagagrundvelli sóknaraðili hyggst reisa málatilbúnað sinn á hendur varnaraðila. Þegar af þeirri ástæðu að matsbeiðnin var alls ófullnægjandi verður að staðfesta hinn kærða úrskurð, enda verður ekki bætt úr annmarka að þessu leyti við meðferð málsins fyrir Hæstarétti.

Sóknaraðila verður gert að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, G-kvk-nf L-kvk-nf, greiði varnaraðila, Landsvirkjun, 350.000 krónur í kærumálskostnað.