168/2010

Úrskurður héraðsdóms um að X skyldi gert að sæta gæsluvarðhaldi, á grundvelli c. liðar 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, var felldur úr gildi.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 12. mars 2010, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 16. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 12. mars 2010, þar sem varnaraðila var gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi uns dómur gengur í máli hans, þó eigi lengur en til föstudagsins 9. apríl 2010 klukkan 16. Kæruheimild er í l. lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Varnaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi, en til vara að gæsluvarðhaldi verði markaður skemmri tími. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Varnaraðili hefur sætt gæsluvarðhaldi allt frá 28. nóvember 2009, samkvæmt fimm úrskurðum Héraðsdóms Reykjaness. Með hinum fyrsta var honum gert að sæta gæsluvarðhaldi samkvæmt c. lið 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 allt til 18. desember 2009. Sá úrskurður var staðfestur með dómi Hæstaréttar 1. desember 2009 í máli nr. 682/2009. Með úrskurði 18. desember 2009 var varnaraðila gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi samkvæmt 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 allt til 15. janúar 2010, þótt ekki verði séð að krafa sóknaraðila hafi þá verið reist á því ákvæði. Með úrskurðum héraðsdómsins síðastnefndan dag, 12. febrúar 2010 og hinum kærða úrskurði var gæsluvarðhald varnaraðila á ný reist á c. lið 1. mgr. 95. gr. laganna. Samkvæmt gögnum málins hafa verið gefnar út fimm ákærur á hendur varnaraðila fyrir ýmis konar brot. Óvíst er hvenær dómsmeðferð vegna þeirra lýkur.

Við meðferð þriggja síðustu úrskurða á undan hinum kærða úrskurði mun varnaraðili ekki hafa andmælt kröfum um áframhaldandi gæsluvarðhald heldur beinlínis óskað eftir að sitja í því áfram þar sem hann taldi sig vera betur í stakk búinn til að takast á við eiturlyfjafíkn sína í gæsluvarðhaldi. Hann telur á hinn bóginn nú nóg komið og vísar um það einkum til þess hversu lengi hann hefur sætt gæsluvarðhaldi; að fyrir liggi að rannsókn á málum hans sé lokið; að hann hafi verið samvinnuþýður við lögreglu; að hann hafi undanfarna mánuði sýnt vilja og getu til að vinna bug á eiturlyfjafíkn sinni; að hann verði ekki heimilislaus fái hann frelsi; að brotaferill hans kalli ekki á gæsluvarðhald meðal annars í ljósi þess að hann hafi ekki hlotið dóm um 16 ára skeið frá árinu 1991 til ársins 2007; að brot hans sem nú eru til meðferðar og hann hafi játað séu ekki svo stórvægileg að réttlæti gæsluvarðhald og að líta verði til 3. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 og 76. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 í því sambandi. Rök sóknaraðila fyrir gæsluvarðhaldi eru nægilega rakin í hinum kærða úrskurði.

Þrátt fyrir að varnaraðili sé undir rökstuddum grun um að hafa oft gerst sekur um háttsemi sem fangelsisrefsing er lögð við, sbr. 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008, verður ekki talið að sóknaraðili hafi sýnt fram á að ástand eða hagir varnaraðila séu nú með þeim hætti að fullnægt sé áskilnaði í c. lið ákvæðisins. Verður hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi.

Kærumálskostnaður verður ekki dæmdur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi.

Sératkvæði

V-kk-ef M-kk-ef M-kk-ef

setts hæstaréttardómara

Ég fellst á með héraðsdómi að uppfyllt séu skilyrði c. liðar 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála fyrir því að varnaraðili sæti áfram gæsluvarðhaldi og tel því að staðfesta eigi hinn kærða úrskurð.