264/2004

F lenti í umferðarslysi í júlí árið 2000 og viðurkenndu J og L bótaskyldu sína. Aðilar deildu meðal annars um varanlega örorku F vegna slyssins. Niðurstaða matsmanna, sem dómkvaddir voru undir rekstri málsins fyrir Hæstarétti, féll saman við mat örorkunefndar um 8% varanlega örorku. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um bætur fyrir varanlega örorku og voru árslaun F metin sérstaklega í samræmi við 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga, en hann var að ljúka námi þegar slysið varð. Einnig var deilt um hvert lífeyrisframlag frá vinnuveitanda J og L skyldu bæta F. Fyrir lá að iðgjald launagreiðanda hafði verið 11,5% af gjaldstofni. Þóttu engin haldbær rök fyrir því að miða tjón F við lægri hlutfallstölu. Skipti þá ekki máli þótt lögbundið lágmark slíks framlags vinnuveitanda miðaðist við 6%.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, G-kvk-nf E-kvk-nf og H-kk-nf B-kk-nf.

Aðaláfrýjendur skutu málinu upphaflega til Hæstaréttar 14. apríl 2004. Ekki varð af fyrirhugaðri þingfestingu þess 26. maí 2004 og áfrýjuðu þau á ný 23. júní 2004 með heimild í 4. mgr. 153. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, sbr. 7. gr. laga nr. 38/1994. Endanleg krafa aðaláfrýjenda er sú að þau verði „sýknuð af öllum kröfum gagnáfrýjanda gegn greiðslu“ á 668.296 krónum með 4,5% ársvöxtum af 536.996 krónum frá 14. júlí 2000 til 20. janúar 2003, en af allri fjárhæðinni frá þeim degi til þingfestingardags stefnu fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur og dráttarvöxtum samkvæmt lögum nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags. Til vara krefjast þau lækkunar á kröfu gagnáfrýjanda. Þá krefjast þau þess að málskostnaður í héraði verði lækkaður og látinn falla niður fyrir Hæstarétti.

Gagnáfrýjandi áfrýjaði héraðsdómi 1. september 2004. Hann krefst þess aðallega að aðaláfrýjendur verði dæmd til að greiða sér óskipt 5.593.513 krónur með 4,5% ársvöxtum af 561.740 krónum frá 14. júlí 2000 til 1. desember sama árs, af 5.462.068 krónum frá þeim degi til 20. janúar 2003, en dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 af allri fjárhæðinni frá þeim degi til greiðsludags. Til vara krefst gagnáfrýjandi staðfestingar héraðsdóms. Til þrautavara krefst hann þess að aðaláfrýjendur verði dæmd til að greiða sér óskipt aðra og lægri fjárhæð með sömu vöxtum og dráttarvöxtum og í aðalkröfu. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Aðaláfrýjendur gera ekki athugasemdir við þá aðild til varnar, sem gagnáfrýjandi mótaði með stefnu sinni til héraðsdóms.

I.

Gagnáfrýjandi lenti í umferðarslysi 14. júlí 2000, eins og nánar er rakið í héraðsdómi. Aðaláfrýjendur viðurkenna bótaskyldu sína og ekki er tölulegur ágreiningur í málinu. Í héraði laut ágreiningur málsaðila hins vegar einkum að því hvort sönnun lægi fyrir um það að gagnáfrýjandi hafi hlotið varanlega örorku í slysinu. Vefengja aðaláfrýjendur að svo hafi verið. Þá var deilt um þann tekjugrundvöll, sem miða skal við, ef varanleg örorka telst vera fyrir hendi og hvert lífeyrisframlag frá vinnuveitanda aðaláfrýjendur skulu þá bæta gagnáfrýjanda.

II.

Undir rekstri málsins fyrir Hæstarétti fóru aðaláfrýjendur þess á leit við Héraðsdóm Reykjavíkur að dómkvaddir yrðu menn til að meta nánar tilgreind atriði varðandi heilsufar gagnáfrýjanda og lutu að því hvort hann hafi hlotið varanlega örorku í umrætt sinn. Voru G-kk-nf B-kk-nf læknir og P-kk-nf S-kk-nf prófessor dómkvaddir til starfans 9. ágúst 2004 og er matsgerð þeirra dagsett 21. september. Kemur meðal annars fram í niðurstöðum þeirra að þeir telji varanlega örorku gagnáfrýjanda á grundvelli 5. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 vera 8%. Fellur sú niðurstaða saman við álit örorkunefndar, sem greint er frá í héraðsdómi. Að þessu virtu og að öðru leyti með vísan til forsendna héraðsdóms verður staðfest niðurstaða hans um kröfuliði gagnáfrýjanda vegna útlagðs kostnaðar, þjáningarbóta, varanlegs miska og varanlegrar örorku að öðru leyti en varðar framlag vinnuveitanda í lífeyrissjóð.

Þáttur í kröfulið gagnáfrýjanda fyrir varanlega örorku er vegna 11,5% framlags vinnuveitanda í lífeyrissjóð. Aðaláfrýjendur krefjast þess hins vegar að staðfest verði niðurstaða héraðsdóms um að miða þennan þátt einungis við 6% viðmiðunarlauna samkvæmt 6. gr. sbr. 7. gr. skaðabótalaga. Gagnáfrýjandi lauk embættisprófi í lögfræði haustið 2000 og greiddi lífeyrisiðgjald af launum sínum á árinu 2001 til A-deildar Lífeyrissjóðs starfsmanna ríkisins. Eftir það hefur hann greitt til Lífeyrissjóðs starfsmanna sveitarfélaga. Í báðum tilvikum hefur iðgjald launagreiðanda verið 11,5% af gjaldstofni, sbr. 21. gr. samþykkta fyrir Lífeyrissjóð starfsmanna ríkisins og nú grein 13.5 í kjarasamningi launanefndar sveitarfélaga og Stéttarfélags lögfræðinga. Samkvæmt 7. gr. skaðabótalaga skulu árslaun til ákvörðunar bóta samkvæmt 6. gr. laganna vera tilgreindar vinnutekjur tjónþolans að meðtöldu framlagi vinnuveitanda til lífeyrissjóðs. Í tilviki gagnáfrýjanda nam þetta framlag vinnuveitenda 11,5%, eins og áður var getið, og eru engin haldbær rök fyrir hendi til að miða tjón hans við lægri hlutfallstölu. Skiptir þá ekki máli þótt lögbundið lágmark slíks framlags vinnuveitanda miðist við 6%. Verður þessi þáttur í kröfu gagnáfrýjanda samkvæmt því tekinn til greina.

Samkvæmt öllu framanröktu verður niðurstaða málsins sú að fallist er á aðalkröfu gagnáfrýjanda. Ákvæði héraðsdóms um málskostnað verður staðfest. Aðaláfrýjendur skulu greiða gagnáfrýjanda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Aðaláfrýjendur, J-kvk-nf J-kvk-nf og Lloyd's of London, greiði óskipt gagnáfrýjanda, F-kk-þgf F-kk-þgf, 5.593.513 krónur með 4,5% ársvöxtum af 561.740 krónum frá 14. júlí 2000 til 1. desember sama árs, af 5.462.068 krónum frá þeim degi til 20. janúar 2003, en dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 5.593.513 krónum frá þeim degi til greiðsludags.

Ákvæði héraðsdóms um málskostnað skal vera óraskað.

Aðaláfrýjendur greiði óskipt gagnáfrýjanda 400.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.