313/2010

K ehf. gaf út tryggingarbréf í desember 2003 þar sem vatnshreinsivél félagsins var veðsett L hf. til tryggingar skilvísum greiðslum á fjárskuldbindingum K ehf. við L hf. Kf ehf. festi kaup á hinni veðsettu vatnshreinsivél í október 2008 en K ehf. var tekið til gjaldþrotaskipta í janúar 2009. L hf. höfðaði mál þetta gegn Kf ehf. til viðurkenningar á því að  allar kröfur L hf. á hendur K ehf. nytu veðréttar í vatnshreinsivélinni á grundvelli tryggingabréfsins og að L hf. yrði heimilað að gera fjárnám í vélinni fyrir kröfum sínum. Deila aðila laut að því hvort tilgreindar kröfur L hf., sem stofnað var til á árunum 2006 og 2007 á hendur K ehf., nytu veðréttar samkvæmt tryggingarbréfinu. Í dómi Hæstaréttar segir meðal annars að samkvæmt texta tryggingabréfsins veitti það L hf. meðal annars veðrétt fyrir „tilvonandi skuldum“. Það væri ekki skilyrði fyrir gildi tryggingarinnar að tekið væri fram við stofnun slíkra skuldbindinga að bréfið tæki til þeirra. Var því fallist á kröfur L hf.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf, P-kk-nf H-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu upphaflega til Hæstaréttar 26. mars 2010, en ekki varð af fyrirhugaðri þingfestingu þess 12. maí 2010. Með heimild í 4. mgr. 153. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála áfrýjaði hann héraðsdómi öðru sinni 18. maí 2010. Hann krefst sýknu af kröfum stefnda og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Svo sem lýst er í hinum áfrýjaða dómi gaf Kerfi ehf. út tryggingarbréf 3. desember 2003, þar sem „sjálfvirk tölvustýrð vatnshreinsivél ásamt þvottavél og sjálfvirkri áfyllingarvél frá QIDI ELECTRIC GROUP“ var veðsett stefnda „til tryggingar skilvísum og skaðlausum greiðslum á öllum núverandi og tilvonandi skuldum og fjárskuldbindingum“ veðsala við stefnda. Var hið veðsetta sett „að veði fyrir allt að 7.000.000 krónum“ bundið við vísitölu neysluverðs með grunnvísitölu 229,3 stig. Áfrýjandi festi kaup á hinum veðsettu vélum 24. október 2008, en fyrri eigandi þeirra, veðsalinn Kerfi ehf., var tekinn til gjaldþrotaskipta 16. janúar 2009. Í málinu er deilt um hvort tilgreindar kröfur stefnda, sem stofnað var til á árunum 2006 og 2007 á hendur veðsalanum, njóti veðtryggingar samkvæmt bréfinu. Stefndi lýsti meðal annars sjö kröfum í þrotabú Kerfis ehf. samtals að fjárhæð 14.891.263 krónur, sem hann krefst staðfestingar á að njóti tryggingar samkvæmt bréfinu. Staðfesti skiptastjóri búsins kröfurnar með þessari fjárhæð 12. júní 2009.

Áfrýjandi byggir kröfu sína um sýknu á því að fjárkrafa, sem stofnað hafi verið til á sama tíma og bréfið var gefið út, sé að fullu greidd og hafi veðtryggingin samkvæmt bréfinu þá fallið niður. Þá er þess getið í hinum áfrýjaða dómi að hann hafi einnig byggt á því að bréfið tryggi ekki skuldir samkvæmt yngri samningum, þar sem ekki sé til þess vísað í þeim. Þessu til viðbótar hefur hann nefnt fyrir Hæstarétti að kröfurnar sem stefndi krefst fullnusturéttar fyrir séu ólögmætar, þar sem þær hafi verið bundnar við gengi erlendra gjaldmiðla. Þessi síðastnefnda málsástæða er of seint fram komin, sbr. 2. mgr. 163. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og kemur hún því ekki til úrlausnar í málinu.

Samkvæmt texta sínum veitir tryggingarbréf stefnda meðal annars veðrétt fyrir tilvonandi skuldum, eins og komist er að orði. Það er ekki skilyrði fyrir gildi tryggingarinnar að tekið sé fram við stofnun slíkra skuldbindinga að bréfið taki til þeirra. Með þessum athugasemdum en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur á þann hátt sem í dómsorði greinir og áfrýjanda gert að greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti með þeirri fjárhæð sem ákveðin verður í dómsorði.

Dómsorð:

Staðfest er að tryggingarbréf í eigu stefnda, Lýsingar hf., að fjárhæð 7.000.000 krónur miðað við grunnvísitölu 229,3 stig, sem breytist í samræmi við vísitölu neysluverðs, útgefið 3. desember 2003, hvílir með 1. veðrétti á sjálfvirkri tölvustýrðri vatnshreinsivél ásamt þvottavél og sjálfvirkri áfyllingarvél frá Qidi Electric Group, sem nú er í eigu áfrýjanda, Kerfis fyrirtækjaþjónustu ehf., til tryggingar skuldum Kerfis ehf. samkvæmt fjármögnunar- og rekstrarleigusamningum nr. 132123, 139146, 139604, 139816, 539932, 540702 og 540754, sem viðurkenndar voru í þrotabú Kerfis ehf. 12. júní 2009 með 14.891.263 krónum.

Stefnda er heimilt að gera fjárnám inn í veðrétt sinn samkvæmt bréfinu fyrir framangreindum kröfum sínum.

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um málskostnað skal vera óraskað.

Áfrýjandi greiði stefnda 400.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.