362/2005

Í ágúst 1989 varð C, þá 2ja ára gamall, fyrir því að kofi á leikvelli, sem var um 180 kg að þyngd, valt ofan á hann. Hlaut hann við það áverka á höfði, kviði og innri líffærum. Nokkru eftir slysið hófust hægðatruflanir hjá honum, sem hafa haldist síðan. Síðar greindist hann einnig með flogaveiki og væga þroskahömlun. Deilt var um hvort þessi heilsufarseinkenni yrðu rakin til slyssins en að öðru leyti var ekki ágreiningur um skaðabótaábyrgð M. Í málinu lá fyrir mat tveggja dómkvaddra lækna og yfirmat þriggja annarra lækna, sem voru sammála um að ekki væri unnt að rekja flogaveiki og þroskahömlun C til slyssins. Þá varð það niðurstaða yfirmats að ekki lægi fyrir að núverandi meltingarfæraeinkenni tengdust slysinu. Komst héraðsdómur, sem skipaður var tveimur sérfróðum meðdómsmönnum, einnig að þeirri niðurstöðu að ekki væri sýnt fram á að núverandi heilsufarseinkenni C yrðu rakin til slyssins. M var þó dæmdur til greiðslu miskabóta vegna þeirra þjáninga og röskunar á högum C sem hlotist höfðu af slysinu. Í dómi Hæstaréttar var vísað til þess að C hefði ekki hnekkt þessari niðurstöðu og ekkert í málinu létti af honum sönnunarbyrði fyrir því að rekja mætti meinsemdir hans til slyssins. Af þessum sökum varð, með vísan til forsendna héraðsdóms, að sýkna M af kröfu C um greiðslu frekari skaðabóta.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, G-kk-nf G-kk-nf, G-kvk-nf E-kvk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf og M-kk-nf S-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 12. ágúst 2005 og krefst þess aðallega að stefndi greiði sér 14.425.550 krónur með nánar tilgreindum ársvöxtum frá 26. júní 1999 til 1. júlí 2001, vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til 26. júlí 2003, en dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádregnum 705.925 krónum, sem greiddar voru 25. ágúst 2005. Til vara krefst hann lægri fjárhæðar. Hann krefst og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti án tillits til gjafsóknar sem honum hefur verið veitt á báðum dómstigum, en að málskostnaður fyrir Hæstarétti falli niður ella.

Stefndi krefst þess aðallega að héraðsdómur verði staðfestur og sér dæmdur málskostnaður fyrir Hæstarétti, en til vara að krafa áfrýjanda verði lækkuð og málskostnaður þá felldur niður.

Vátryggingafélagi Íslands hf. hefur verið stefnt til réttargæslu.

Eins og nánar greinir í héraðsdómi gerðist það 29. ágúst 1989 á leikvelli í Mosfellsbæ þegar áfrýjandi var tveggja ára að hann varð undir leikkofa, sem verið var að velta. Kofinn mun hafa verið um 180 kg að þyngd og hlaut áfrýjandi áverka á höfði, kviði og innri líffærum. Nokkru eftir slysið hófust hægðatruflanir hjá honum og hafa þær haldist síðan. Hann greindist síðar með flogaveiki og einnig með væga þroskahömlun. Málsaðilar deila um það hvort þessi heilsufarseinkenni áfrýjanda verði rakin til slyssins. Ekki er deilt um skaðabótaábyrgð stefnda, sem er viðurkennd, og hefur réttargæslustefndi eftir uppsögu héraðsdóms greitt miskabætur, sem þar voru dæmdar, ásamt vöxtum.

Gögn málsins bera með sér að fjöldi lækna hefur komið að meðferð og greiningu á áfrýjanda og að fjölmargar rannsóknir hafa verið gerðar til þess að komast að orsökum meinsemda hans. Í héraðsdómi er rakið hvernig áfrýjandi var fluttur á sjúkrahús eftir slysið og hvaða meðferð hann fékk í framhaldi af því. Þar eru og rakin þau umfangsmiklu læknisfræðilegu gögn sem varða áfrýjanda og álitsgerðir lækna á meinsemdunum, sem hann og foreldrar hans hafa talið afleiðingar slyssins. Í héraðsdómi er greint frá mötum lækna þeirra er dómkvaddir voru til þess að segja álit sitt á meinsemdunum og hvort þær verði raktar til slyssins. Í mati tveggja dómkvaddra lækna, sem skiluðu mati sínu 16. ágúst 2001, var komist að þeirri niðurstöðu að ekki væri unnt að rekja þroskaskerðingu eða krampaköst áfrýjanda til slyssins. Hins vegar tengdust einkenni frá kviðarholi slysinu í tíma og yrði því að telja að slysið hafi átt þátt í þeim, þótt ekki væri á þeim líffræðileg skýring. Þeir töldu læknisfræðilega örorku áfrýjanda af þessum sökum hæfilega metna 40%. Stefndi féllst ekki á mat þetta og leitaði yfirmats. Þrír dómkvaddir læknar skiluðu yfirmati 19. apríl 2002. Þar var komist að þeirri niðurstöðu að ekkert benti til þess að áfrýjandi hafi fengið alvarlegan höfuðáverka við slysið, sem síðar hafi leitt til þroskahömlunar og flogaveiki. Um hægðatruflun áfrýjanda var komist að þeirri niðurstöðu að hún hafi byrjað eftir slysið en ekki yrði séð að um orsakasamband væri að ræða. Hugsanlegt væri að áfrýjandi hafi um tíma haft starfræna meltingartruflun vegna álags í kjölfar slyssins en síðari einkenni sé hins vegar ekki unnt að tengja slysinu. Niðurstaða yfirmatsmanna var afdráttarlaus um að ekki væri orsakasamband milli tjónsatburðar og einkenna áfrýjanda á þeim tíma sem matið var gert.

Héraðsdómur, sem skipaður var tveimur sérfróðum meðdómsmönnum, hefur með ítarlegum rökstuðningi tekið afstöðu til beggja matsgerðanna, sbr. 2. mgr. 66. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Þar var fallist á þá niðurstöðu bæði undirmats- og yfirmatsmanna, að ekki væri sýnt fram á bein tengsl milli slyssins á leikvellinum í ágúst 1989 og misþroska og flogaveiki áfrýjanda. Ennfremur var þar fallist á þá niðurstöðu yfirmatsmanna að ekki væri sýnt fram á bein tengsl milli slyssins og núverandi meltingarfæraeinkenna áfrýjanda. Því væri ósannað að hann hafi við slysið hlotið varanlega örorku. Þessari niðurstöðu hefur áfrýjandi ekki hnekkt, en ekkert í málinu léttir af honum sönnunarbyrðinni fyrir því að rekja megi meinsemdir hans til þessa slyss. Verður því með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms að staðfesta niðurstöðu hans um annað en gjafsóknarkostnað áfrýjanda. Um gjafsóknarkostnað hans í héraði og fyrir Hæstarétti fer eins og í dómsorði greinir.

Rétt er að málskostnaður fyrir Hæstarétti falli niður.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður um annað en gjafsóknarkostnað.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.

Allur gjafsóknarkostnaður áfrýjanda, C, í héraði og fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hans á báðum dómstigum, samtals 800.000 krónur.