795/2016

Úrskurður héraðsdóms um að X skyldi sæta gæsluvarðhaldi á grundvelli c. liðar 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála var felldur úr gildi.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kvk-nf B-kvk-nf og B-kk-nf B-kk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 25. nóvember 2016, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 29. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 25. nóvember 2016 þar sem varnaraðila var gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi þar til dómur gengur í máli hans, en þó eigi lengur en til föstudagsins 23. desember 2016 klukkan 16. Kæruheimild er í l. lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Varnaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi, en til vara að gæsluvarðhaldi verði markaður skemmri tími. Þá krefst hann þess að allur kostnaður vegna þessa þáttar málsins, þar með talin málsvarnarlaun verjanda, verði felldur á ríkissjóð.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Svo sem greinir í hinum kærða úrskurði hefur varnaraðili sætt gæsluvarðhaldi samfellt frá 8. ágúst 2016, fyrst á grundvelli a. liðar 1. mgr. og 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008, en frá 28. október sama ár á grundvelli c. liðar 1. mgr. sömu greinar.

Samkvæmt sakavottorði varnaraðila hefur hann frá árinu 2005 hlotið átta dóma og sjö sinnum gengist undir viðurlög með sektargerð lögreglustjóra eða viðurlagaákvörðun fyrir dómi. Er um að ræða eina líkamsárás og tvö auðgunarbrot en önnur mál eru vegna brota gegn lögum um ávana- og fíkniefni og umferðarlögum. Á árinu 2016 hefur varnaraðili þrívegis hlotið dóm. Fyrst var honum gerð fésekt 11. febrúar fyrir brot gegn lögum um ávana- og fíkniefni, næst var honum gert 5. apríl að sæta 30 daga fangelsi og loks var honum gert að sæta þriggja mánaða fangelsi skilorðsbundið með dómi Hæstaréttar [...].

Eins og rakið er í úrskurði héraðsdóms hefur sóknaraðili höfðað mál á hendur varnaraðila með ákærum 28. október og 24. nóvember 2016. Fyrri ákæran er vegna hættubrots og vopnalagabrots 5. ágúst 2016 en sú síðari vegna líkamsárásar 27. mars sama ár og vegna ólögmætrar nauðungar 9. júlí það ár. Með þeirri ákæru eru varnaraðila einnig gefin að sök tvö brot gegn umferðarlögum sem hér skipta ekki máli. Þá mun eitt mál frá árinu 2016 vera til rannsóknar hjá lögreglu þar sem varnaraðili er grunaður um auðgunarbrot.

Að virtum sakaferli varnaraðila og með það í huga að nokkuð hefur liðið á milli þeirra mismunandi brota sem honum eru gefin að sök í aðdraganda þess að hann var hnepptur í gæsluvarðhald 8. ágúst 2016 verður ekki talið að ætla megi að hann muni halda áfram brotum meðan málum hans er ólokið. Þá getur ekki skipt máli þótt hann hafi rofið skilorð fyrrgreinds dóms réttarins frá 16. júní 2016, enda hefur varnaraðili setið lengur í gæsluvarðhaldi en svarar til refsingar eftir þeim dómi. Samkvæmt þessu er ekki fullnægt skilyrðum c. liðar 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 til að varnaraðila verði áfram gert að sæta gæsluvarðhaldi, sem nú hefur staðið í tæplega fjóra mánuði. Verður hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi.

Ákvörðun um sakarkostnað bíður efnisdóms í þeim sakamálum sem sóknaraðili hefur höfðað á hendur varnaraðila, sbr. 1. mgr. 217. gr. laga nr. 88/2008, og kærumálskostnaður verður ekki dæmdur, sbr. 3. mgr. 220. gr. laganna.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi.