424/2002

S hf. krafðist þess að viðurkennt yrði að við útreikning á flutningsjöfnun á gasolíu frá 1. desember 1998 til og með 31. október 1999 hefði F borið að fara eftir þeim flutningstöxtum sem ákveðnir voru á fundi stjórnar F í desember 1998. Í málinu var deilt um túlkun á niðurstöðu héraðsdóms í fyrra máli F og S hf., sem ekki var áfrýjað, þar sem fallist var á kröfu S hf. um að felld yrði úr gildi ákvörðun stjórnar F um að afturkalla fyrrnefnda ákvörðun frá desember 1998. Talið var að umrædd ákvörðun stjórnar F hefði verið tvíþætt og afturköllunin einnig. Fyrrnefnd niðurstaða héraðsdóms um að felld yrði úr gildi afturköllun á þessari ákvörðun F leiddi því til þess að báðir þættir hennar voru í fullu gildi. Hefði S hf. höfðað það mál á þeim grunni að afturköllunin hefði verið ólögmæt frá upphafi og yrði að líta svo á að héraðsdómur hefði fallist á það en af því leiddi að réttarástand var orðið eins og engin afturköllun hefði verið gerð. Var því fallist á kröfur S hf.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kvk-nf E-kvk-nf, G-kk-nf G-kk-nf, G-kk-nf C-kk-nf, H-kk-nf B-kk-nf og P-kk-nf K-x-x H-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 11. september 2002 og krefst aðallega frávísunar þess frá héraðsdómi en til vara sýknu af kröfu stefnda. Hann krefst og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Ágreiningur málsaðila lýtur að túlkun á niðurstöðu héraðsdóms 25. nóvember 1999 í fyrra máli þeirra, en dómnum var ekki áfrýjað. Það mál höfðaði stefndi til þess að felld yrði úr gildi ákvörðun stjórnar áfrýjanda frá 8. febrúar 1999 um að afturkalla sína eigin ákvörðun frá 9. nóvember 1998 og varð niðurstaða dómsins að fallist var á kröfu stefnda.

Með vísan til forsendna úrskurðar héraðsdóms er staðfest niðurstaða hans um að hafna frávísunarkröfu áfrýjanda.

Svo sem nánar greinir í héraðsdómi var með ákvörðun stjórnar áfrýjanda 9. nóvember 1998 samþykkt að Krossanes við Akureyri yrði innflutningshöfn á gasolíu um leið og fyrsti beini innflutningur á gasolíu væri kominn í tanka stöðvarinnar. Jafnframt var ákveðið að sjóflutningar á gasolíu tækju mið af þessari breytingu og að taxtar miðuðust sem fyrr við skemmstu flutningsleið á sjó frá næstu innflutningshöfn á gasolíu. Þessi ákvörðun var í fullu samræmi við 2. málslið 8. gr. laga nr. 103/1994 um jöfnun á flutningskostnaði olíuvara, en samkvæmt ákvæðinu skal stjórn áfrýjanda miða greiðslur úr sjóðnum við þá flutningshætti sem ódýrastir eru á hverjum tíma. Í lögunum felst að það er ekki hlutverk áfrýjanda að endurgreiða flutningskostnað olíuvara innan lands hver sem hann er, heldur ber að miða við þann kostnað sem lægstur er frá innflutningshöfn.

Enda þótt nýir flutningstaxtar vegna tilkomu Krossaness sem innflutningshafnar hafi ekki verið samþykktir í stjórn áfrýjanda fyrr en 21. desember 1998, með gildistíma frá 1. þess mánaðar, er ljóst að þeir hlutu að fylgja ákvörðuninni 9. fyrra mánaðar, eins og hún sjálf bar með sér. Í þessu ljósi verður skilin hin umdeilda samþykkt stjórnar áfrýjanda 8. febrúar 1999 um afturköllun á þessari ákvörðun, en samkvæmt orðanna hljóðan fólst bæði í henni að afturkallað var að Krossanes yrði innflutningshöfn og „sá þáttur ákvörðunarinnar sem laut að breytingu á töxtum vegna sjóflutninga á gasolíu.“ Ákvörðun stjórnar áfrýjanda 9. nóvember 1998 var í þessum skilningi tvíþætt og afturköllunin 8. febrúar 1999 á henni var það einnig. Niðurstaða héraðsdóms 25. nóvember 1999 um að felld yrði úr gildi afturköllun á þessari ákvörðun stjórnar áfrýjanda frá 9. nóvember 1998 leiddi því til þess að báðir þættir hennar voru í fullu gildi. Það mál höfðaði stefndi á þeim grunni að afturköllunin hafi verið ólögmæt frá upphafi og verður að líta svo á að héraðsdómur hafi fallist á það. Af því leiðir að réttarástand var orðið eins og engin afturköllun hafi verið gerð. Vegna þessa og með vísan til forsendna héraðsdóms að öðru leyti verður hann staðfestur.

Áfrýjandi greiði stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, Flutningsjöfnunarsjóður olíuvara, greiði stefnda, Skeljungi hf., 300.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.