95/2011

F var ákærður fyrir líkamsárás á A sem talin var varða við 1. mgr. 218. gr. og 1. mgr. 217. gr. laga nr. 19/1940. Átök brutust út fyrir utan skemmtistað í B sem F var þátttakandi í og A hlaut af nokkra áverka. Fór F af vettvangi en síðar um kvöldið kom aftur til átaka milli F og A og var F gefið að sök að hafa slegið A tvívegis með krepptum hnefa í andlit. Var einungis sá hluti ákæru er sneri að síðari átökum þeirra til endurskoðunar fyrir Hæstarétti. Í Hæstarétti var fallist á þá niðurstöðu héraðsdóms að í þessum átökum hafi F slegið A tvö hnefahögg í andlit og að sú háttsemi hans yrði felld undir 1. mgr. 217. gr. laganna. Ekki hafi verið í ljós leitt að háttsemi F hafi verið nauðsynleg til að verjast eða afstýra ólögmætri árás A þannig að F teldist hafa unnið verkið í neyðarvörn. Aðstaðan hefði á hinn bóginn verið með þeim hætti sem greinir í 3. mgr. 218. gr. b. laganna. Með hliðsjón af málsatvikum var F því ekki gerð refsing og var hann jafnframt sýknaður af bótakröfu A.

Dómur Hæstaréttar

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf, E-kk-nf T-kk-nf og G-kvk-nf B-kvk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 10. janúar 2011 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Af hálfu ákæruvalds er krafist staðfestingar hins áfrýjaða dóms.

Ákærði krefst aðallega sýknu af kröfu ákæruvaldsins og að kröfu A verði vísað frá héraðsdómi, en til vara að refsing verði milduð og fjárhæð kröfunnar lækkuð.

Fyrir Hæstarétti hefur brotaþoli ekki gert kröfu um breytingu á ákvæði héraðsdóms um miskabætur honum til handa.

Eins og rakið er í hinum áfrýjaða dómi brutust út átök milli nokkurra manna í mannmergð og troðningi fyrir utan skemmtistaðinn B-57 í Borgarnesi aðfaranótt 11. apríl 2009. Í þeim hlaut A áverka sem greindir eru í ákæru. Ákærði var þátttakandi í átökunum, en með hinum áfrýjaða dómi var hann sýknaður af því að hafa ráðist gegn A þar. Sú niðurstaða héraðsdóms er ekki til endurskoðunar fyrir Hæstarétti, heldur einungis sá hluti ákæru þar sem ákærða er gefið að sök að hafa síðar þessa nótt ráðist á A fyrir utan myndbandaleigu í nágrenni skemmtistaðarins og slegið hann tvívegis með krepptum hnefa í andlit.

Fram er komið að í kjölfar atvika við skemmtistaðinn fór ákærði af vettvangi, en ráðið verður af framburði vitna, sem nægilega er rakinn í hinum áfrýjaða dómi, að A og fleiri menn hafi veitt honum eftirför. Kom síðan til átaka milli ákærða og A við umrædda myndbandaleigu og lýsti sá síðarnefndi því svo að þeir hafi „runnið saman“. Fallist er á niðurstöðu héraðsdóms um að í þeim átökum hafi ákærði slegið A tvö hnefahögg í andlit og að sú háttsemi hans verði felld undir 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Ekki hefur verið í ljós leitt að þessi háttsemi ákærða hafi verið nauðsynleg til að verjast eða afstýra ólögmætri árás A þannig að ákærði teljist hafa unnið verkið í neyðarvörn líkt og hann heldur fram. Samkvæmt framansögðu var aðstaðan á hinn bóginn með þeim hætti sem greinir í 3. mgr. 218. gr. b. almennra hegningarlaga. Með hliðsjón af málsatvikum verður ákærða því ekki gerð refsing í máli þessu.

Skýra verður kröfugerð ákærða hér fyrir dómi á þann veg að hann geri kröfu um sýknu af kröfu brotaþola um miskabætur, jafnvel þótt hann verði sakfelldur fyrir brotið sem honum er gefið að sök. Vegna þess að brotaþolinn átti sem fyrr greinir upptök að átökunum við myndbandaleiguna og ekki hefur verið í ljós leitt hvaða áverka hann hefur hlotið af völdum ákærða í þeim átökum verður hann sýknaður af bótakröfunni.

Eftir þessum úrslitum og með vísan til 1. mgr. 218. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála verður ákærði dæmdur til að greiða helming sakarkostnaðar eins og hann var ákveðinn í héraði. Rétt er hins vegar samkvæmt 1. mgr. 220. gr laganna að áfrýjunarkostnaður málsins verði felldur á ríkissjóð, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Ákærða, F-kk-þgf H-kk-þgf P-kk-þgf, verður ekki gerð refsing í máli þessu.

Ákærði er sýkn af kröfu A um miskabætur.

Ákærði greiði 142.675 krónur í sakarkostnað í héraði.

Áfrýjunarkostnaður málsins greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, B-kk-ef N-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 251.000 krónur.