372/2015

K krafðist þess að fellt yrði úr gildi árangurslaust fjárnám sem gert hafði verið hjá honum að beiðni L hf. á grundvelli skuldabréfs sem K hafði gengist í sjálfskuldarábyrgð fyrir. Byggði K á því að ógilda bæri ábyrgðina með vísan til 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga, þar sem aðstöðumunur hefði verið á milli aðila, auk þess sem sér hefði hvorki verið kynntur upplýsingabæklingur um ábyrgðir í samræmi við skilmála skuldabréfsins né hefði L hf. látið fram fara greiðslumat á aðalskuldara í tilefni af undirritun ábyrgðarinnar. Þá hefði bankinn vanrækt að tilkynna K um vanskil aðalskuldara bréfsins, sbr. 7. gr. laga nr. 39/2009 um ábyrgðarmenn. Í úrskurði héraðsdóms var kröfu K hafnað með vísan til þess að ákvæði skuldabréfsins um ábyrgðina hefðu verið auðskilin og K alvanur samningagerð sem löggiltur fasteignasali. Þá bæru fjöldi tilkynninga um vanskil, sem prentaðar hefðu verið úr tölvukerfi L hf., með sér að þær hafi verið sendar á heimili K. Aðrar fyrrgreindra málsástæðna kæmust ekki að í málinu þar sem þær væru of seint fram komnar. Varakröfu K, sem laut að því að aðfarargerðin yrði felld úr gildi að því er varðaði aðrar kröfur en höfuðstól, var einnig hafnað. Í Hæstarétti var hinn kærði úrskurður staðfestur með þeirri athugasemd um varakröfu K að fjárnáminu hefði verið lokið án árangurs á grundvelli yfirlýsingar K um eignaleysi. Að því virtu gæti engu breytt fyrir K fyrir hverri fjárhæð var leitast við að gera fjárnám og hefði hann af þeim sökum ekki lögvarða hagsmuni af því að efnisdómur yrði felldur á þá kröfu.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, H-kk-nf I. J-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 22. maí 2015, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 1. júní sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 11. maí 2015, þar sem leyst var úr ágreiningi um fjárnám sem sýslumaðurinn í Reykjavík gerði hjá sóknaraðila 9. maí 2014 fyrir kröfu varnaraðila. Kæruheimild er í 3. mgr. 95. gr. laga nr. 90/1989 um aðför. Sóknaraðili krefst þess aðallega að „ákvörðun Sýslumannsins í Reykjavík um árangurslaust fjárnám hjá sóknaraðila“ verði felld úr gildi, en til vara að ákvörðun þessi verði felld úr gildi ,,hvað varðar aðrar kröfur en höfuðstól“. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Eins og greinir í hinum kærða úrskurði á mál þetta rætur að rekja til þess að sóknaraðili gekkst í sjálfskuldarábyrgð fyrir kröfu varnaraðila samkvæmt skuldabréfi útgefnu 5. mars 2009 af nafngreindu einkahlutafélagi, en höfuðstóll skuldarinnar, sem bundinn var vísitölu neysluverðs, var upphaflega 2.300.000 krónur og átti að endurgreiða skuldina ásamt nánar tilteknum vöxtum með 120 mánaðarlegum afborgunum, í fyrsta sinn 19. mars 2009. Vanskil munu hafa orðið á greiðslum af skuldabréfinu frá september 2009 og var bú útgefanda þess tekið til gjaldþrotaskipta 12. febrúar 2010. Að undangenginni greiðsluáskorun til sóknaraðila leitaði varnaraðili fjárnáms hjá honum með beiðni 25. október 2013. Mætt var af hálfu sóknaraðila til gerðarinnar sem fór fram 9. maí 2014. Sýslumaður hafnaði mótmælum sóknaraðila gegn framgangi hennar, umboðsmaður sóknaraðila lýsti hann eignalausan og var gerðinni við svo búið lokið án árangurs. Sóknaraðili leitaði 4. júlí 2014 úrlausnar héraðsdóms um gerðina og var mál þetta þingfest af því tilefni 3. október sama ár. Fyrir héraðsdómi gerði sóknaraðili sömu dómkröfur og áður greinir, en líta verður svo á að hann krefjist þess aðallega að fjárnámið 9. maí 2014 verði fellt úr gildi og til vara að því verði breytt á þann hátt að það taki aðeins til höfuðstóls kröfu samkvæmt skuldabréfinu frá 5. mars 2009.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hafnað aðalkröfu sóknaraðila um ógildingu fjárnámsins sem gert var hjá honum 9. maí 2014. Fjárnámi þessu var sem fyrr segir lokið án árangurs á grundvelli yfirlýsingar sóknaraðila við gerðina um að hann væri eignalaus. Að því virtu getur engu breytt fyrir sóknaraðila fyrir hverri fjárhæð var leitast við að gera fjárnám og getur hann af þeim sökum ekki haft lögvarða hagsmuni af því að efnisdómur verði felldur á varakröfu sína. Verður þannig staðfest niðurstaða hins kærða úrskurðar um að hafna kröfum sóknaraðila, svo og um málskostnað, enda hefur varnaraðili ekki kært úrskurðinn fyrir sitt leyti.

Sóknaraðila verður gert að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, K-kk-nf H-kk-nf, greiði varnaraðila, Landsbankanum hf., 350.000 krónur í kærumálskostnað.