246/2001

Gæsluvarðhaldsfanginn X kærði þá ákvörðun héraðsdómara að synja honum um heimild til að útvega sér sjálfur fæði og senda póst í gegnum tölvu. Var ákvörðunin reist á 108. gr. laga nr. 19/1991 og reglugerð nr. 179/1992 um gæsluvarðhaldsvist. Í dómi Hæstiréttar kemur fram, að í a. lið 1. mgr. 108. gr. nefndra laga sé meðal annars kveðið á um að gæsluföngum sé heimilt að útvega sér sjálfir og taka við fæði. Þrátt fyrir heimild dómsmálaráðherra til að setja nánari reglur um tilhögun gæsluvarðhaldsvistar í reglugerð, sbr. 3. mgr. 108. gr. laganna, þótti slíkt reglugerðarákvæði ekki geta staðið framar eða breytt inntaki skýrrar lagaheimildar. Fallist var á kröfu X um að útvega sér sjálfur fæði í gæsluvarðhaldsvist, en að öðru leyti var kröfum hans hafnað.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf G-kk-nf, H-kk-nf B-kk-nf og M-kk-nf S-kk-nf.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 29. júní 2001, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum sama dag. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 28. júní 2001, þar sem kröfum varnaraðila um tiltekin atriði varðandi tilhögun gæsluvarðhaldsvistar var hafnað. Kæruheimild er í 1. mgr. 142. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Varnaraðili krefst þess að honum verði heimilað að útvega sér sjálfur fæði í gæsluvarðhaldsvist og heimilaður takmarkaður aðgangur til póstsendinga í gegnum tölvu.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

I.

Svo sem greinir í hinum kærða úrskurði sætir varnaraðili gæsluvarðhaldi samkvæmt 2. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991 vegna gruns um fíkniefnalagabrot. Öllum takmörkunum á réttindum hans sem gæslufanga hefur verið aflétt. Hann gerði athugasemdir við framkvæmd gæsluvarðhaldsins með bréfi til Fangelsismálastofnunar ríkisins 28. maí 2001. Tóku þær meðal annars til þess að hann óskaði eftir að útvega sér sjálfur fæði og að sér yrði tryggður takmarkaður aðgangur til sendingar pósts í gegnum tölvu. Var erindi hans hafnað. Varnaraðili bar fyrrgreindar kröfur sínar undir héraðsdómara 26. júní 2001 á grundvelli 4. mgr. 108. gr. laga nr. 19/1991. Héraðsdómari hafnaði þeim með hinum kærða úrskurði.

II.

Samkvæmt 1. mgr. 108. gr. laga nr. 19/1991 skulu gæsluvarðhaldsfangar sæta þeirri meðferð, sem nauðsynleg er til þess að gæslan komi að gagni og góð regla haldist í gæslunni, en varast skal að beita þá hörku eða harðýðgi. Um gæsluna gilda annars þær reglur, sem fram koma í a. til f. lið ákvæðisins. Í a. lið er kveðið á um að gæsluföngum sé heimilt að útvega sér sjálfir og taka við fæði og öðrum persónulegum nauðsynjum, þar á meðal fatnaði. Þrátt fyrir heimild dómsmálaráðherra til að setja nánari reglur um tilhögun gæsluvarðhaldsvistar í reglugerð, sbr. 3. mgr. 108. gr. nefndra laga, geta slík reglugerðarákvæði ekki staðið framar eða breytt inntaki skýrrar lagaheimildar. Ekki hefur verið sýnt fram á að varnaraðili hafi misnotað lagaheimild þessa. Að þessu athuguðu verður ekki fallist á það með héraðsdómara að höfnun Fangelsismálastofnunar á beiðni varnaraðila um að útvega sér sjálfur fæði hafi verið réttmæt.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður staðfest niðurstaða hans um kröfu varnaraðila um heimild til að senda póst í gegnum tölvu.

Dómsorð:

Varnaraðila, X, er heimilt að útvega sér sjálfur fæði í gæsluvarðhaldsvist.

Að öðru leyti er hinn kærði úrskurður staðfestur.