84/2008

Í máli vegna ágreinings við opinber skipti til fjárslita milli M og K krafðist M þess að nánar tilgreindar aflaheimildir yrðu taldar einkaeign hans og persónubundin réttindi. Þá krafðist hann þess að fyrirliggjandi mat á verðmæti A ehf. yrði ekki talið bindandi við skiptin og einnig að K yrði svipt umráðum nánar tilgreindra fjármuna. Með vísan til laga nr. 116/2006 um stjórn fiskveiða var tekið fram að aflaheimildum væri úthlutað til skipa, en umræddar heimildir tilheyrðu skipi í eigu A ehf. og væri verðmæti þeirra innifalið í verði félagsins og var kröfu hans hafnað. K hafði ekki farið fram á yfirmat og ekki krafist ógildingar hinnar umdeildu matsgerðar. Þá taldist hann ekki hafa rökstutt með fullnægjandi hætti hvaða áhrif hann teldi að ætlaðir ágallar á framkvæmd matsins kynnu að hafa á niðurstöðu þess og var kröfu hans er laut að gildi matsins því einnig hafnað. Þá var ekki fallist á að K yrði svipt umráðum þeirra fjármuna sem um ræddi.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og P-kk-nf H-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 5. febrúar 2008, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 13. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 23. janúar 2008, þar sem leyst var úr nánar tilgreindum ágreiningsefnum varðandi opinber skipti til fjárslita milli aðilanna vegna hjónaskilnaðar. Kæruheimild er í 133. gr. laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl. Sóknaraðili krefst þess að aflaheimildir sem nánar eru tilgreindar í kvöð dagsettri 7. mars 2007, séu einkaeign hans og persónubundin atvinnuréttindi og eigi að falla utan skipta. Einnig krefst hann þess að fyrirliggjandi mat dómkvaddra matsmanna á A ehf. verði ekki talið bindandi við skiptin. Loks krefst hann þess að varnaraðili verði svipt vörslum á nánar tilgreindum fjármunum búsins og gert að skila þeim til skiptastjóra. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Meðal gagna málsins er skjal sem ber yfirskriftina „Yfirlýsing um kvöð“ og er dagsett 7. mars 2007 og ber með sér að hafa verið þinglýst degi síðar. Er þetta yfirlýsing sóknaraðila og staðfesting á að A ehf., sem sé eigandi að skipunu B, skipaskrárnúmer [...], visti aflaheimildir í nánar tilgreindum tegundum sem sóknaraðili hafi fengið úthlutað á skipið C árið 1983. Aflaheimildirnar séu hans persónubundnu atvinnuréttindi og hafi fylgt honum á skipið D, þaðan á skipið E, en séu nú vistaðar á skipið B. Loks greinir að ekki megi færa þessar heimildir af skipinu B nema með leyfi sóknaraðila og undirskrift.

Í kröfugerð sinni vísar sóknaraðili til umræddrar yfirlýsingar sem kvaðar á umræddar aflaheimildir, sem séu hans persónubundnu atvinnuréttindi og eigi því að falla utan skipta. Í lögum nr. 116/2006 um stjórn fiskveiða er skýrt kveðið á um að aflaheimildum sé úthlutað til skipa, sbr. 4. gr. laganna varðandi veiðileyfi og 2. mgr. 8. gr. varðandi aflamark. Eigandi skips getur flutt umræddar heimildir milli skipa með tilteknum takmörkunum, að gættum nánar tilgreindum skilyrðum, sbr. 15. gr. laganna. Óumdeilt er að A ehf. er eigandi skipsins B. Ráðstöfunarréttur aflaheimilda skipsins er samkvæmt framansögðu bundinn við eiganda þess og breytir einhliða yfirlýsing sóknaraðila, sem að framan er rakin, engu um þetta efni og verður ekki séð að hún geti haft gildi við úrlausn málsins. Með þessum athugasemdum, en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar, verður staðfest niðurstaða hans um að hafna kröfu sóknaraðila um að réttindi þessi skuli falla utan skipta.

Þá gerir sóknaraðili kröfu um að mat sem fyrir liggur á verðmæti A ehf. verði ekki talið bindandi við skiptin. Byggir hann kröfu sína á því að nánar tilgreindir ágallar hafi verið á framkvæmd matsins, einkum sá að matsmaður hafi ekki tekið mið af réttmætum kröfum sóknaraðila um nánar tilgreindar forsendur við matið. Ennfremur telur hann að skiptastjóra hafi borið að hlutast til um að afla tiltekinna gagna sem sóknaraðili taldi sér nauðsynleg til að geta tekið afstöðu til réttmætis matsins. Sóknaraðili krefst ekki ógildingar umræddrar matsgerðar. Þá hefur hann ekki rökstutt með fullnægjandi hætti hvaða áhrif hann telur að ætlaðir ágallar á framkvæmd matsins kunni að hafa á niðurstöðu þess þannig að á því verði ekki byggt. Verður því með þessum athugasemdum, en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar, staðfest niðurstaða hans um að hafna þessari kröfu sóknaraðila.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur að öðru leyti.

Sóknaraðila verður gert að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, M, greiði varnaraðila, K, 200.000 krónur í kærumálskostnað.