450/2008

S keypti árið 1988 ásamt fyrrverandi eiginmanni sínum sumarbústaðarlóð í landi jarðarinnar H af P. Kaupsamningi aðila var ekki þinglýst, en eigendaskipti voru tilkynnt Fasteignamati ríkisins. P sem var áfram þinglýstur eigandi lóðarinnar gaf út til N afsal fyrir henni sem var afhent til þinglýsingar 27. júlí 2007. N seldi síðan E lóðina og var afsal þess efnis afhent til þinglýsingar 2. ágúst 2007. Sýslumaðurinn á Selfossi varð 8. október 2007 við kröfu S um að lögbann yrði lagt við framkvæmdum E á lóðinni. Fyrir Hæstarétti krafðist S þess að lögbann þetta yrði staðfest þar til dómsmál hennar og P yrði til lykta leitt, en héraðsdómur hafði sýknað E af þeirri kröfu. Með dómi Hæstaréttar 29. október 2009 í máli nr. 333/2008 voru P, N og E sýknuð af kröfu S um viðurkenningu á eignarrétti hennar að hinni umdeildu lóð. Talið var að S hefði ekki borið fram nein sjálfstæð rök fyrir því að efni gæti verið til að staðfesta lögbannið óháð þeirri niðurstöðu sem fengist í hæstaréttarmálinu nr. 333/2008. Var E samkvæmt því sýknuð af kröfu S.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf G-kk-nf, G-kk-nf C-kk-nf og M-kk-nf S-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 15. ágúst 2008. Hún krefst þess að staðfest verði lögbann, sem sýslumaðurinn á Selfossi lagði 8. október 2007 að kröfu hennar við „frekari framkvæmdum á lóð nr. 93 í landi Hests í Grímsness- og Grafningshreppi, landnr. 168599, þar til dómsmál gerðarbeiðanda og P-kk-ef S-kk-ef er til lykta leitt.“ Þá krefst áfrýjandi málskostnaðar.

Stefnda krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Samkvæmt gögnum málsins keyptu áfrýjandi og þáverandi eiginmaður hennar sumarbústaðarlóð úr landi jarðarinnar Hests, sem auðkennd var nr. 93, af P-kk-þgf S-kk-þgf með kaupsamningi 5. ágúst 1988. Samningnum var framvísað við Fasteignamat ríkisins 28. október 1988 og kaupendurnir skráðir þar eigendur lóðarinnar, en honum var á hinn bóginn ekki þinglýst. Þá er óumdeilt að afsal hafi ekki verið gefið út fyrir lóðinni. Með samningi, sem gerður var vegna hjónaskilnaðar kaupendanna 7. október 1998, kom lóðin í hlut áfrýjanda og var það tilkynnt Fasteignamati ríkisins 14. desember 2000. Ekki mun hafa verið reist hús á lóðinni, en áfrýjandi kveðst hafa greitt fasteignagjöld af henni allt til ársins 2006. Á árinu 2007 hafi hún hins vegar ekki fengið kröfu um fasteignagjöld og hafi athugun leitt í ljós að skráningu hjá fasteignamatinu hefði verið breytt á þann veg að P-kk-nf S-kk-nf væri eigandi lóðarinnar. Áfrýjandi höfðaði 22. júní 2007 mál á hendur P-kk-þgf, sem hafði allan tímann sem hér um ræðir verið þinglýstur eigandi lóðarinnar, og krafðist viðurkenningar á eignarrétti sínum að henni, en það mál var þingfest í Héraðsdómi Reykjavíkur 28. sama mánaðar og tók P-kk-nf þar til varna. Fyrir liggur að P-kk-nf gaf út afsal fyrir lóðinni til Núll sjö ehf., sem dagsett var 21. maí 2007 og þinglýst 30. júlí sama ár, en það félag gaf út afsal fyrir lóðinni til stefndu 1. ágúst 2007, sem þinglýst var 3. sama mánaðar. Í framhaldi af því mun áfrýjandi hafa orðið þess vör að fyrirhugaðar væru framkvæmdir á lóðinni og beindi hún áskorun til stefndu 11. ágúst 2007 um að láta af þeim. Því hafnaði stefnda 22. sama mánaðar. Áfrýjandi höfðaði síðan sakaukasök á hendur Núll sjö ehf. og stefndu og krafðist þess að þeim yrði ásamt P-kk-þgf S-kk-þgf gert að þola dóm um viðurkenningu á eignarrétti áfrýjanda að lóðinni. Með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 1. apríl 2008 voru allir gagnaðilar áfrýjanda í því máli sýknuð af kröfu hennar.

Áfrýjandi krafðist þess 27. september 2007 að sýslumaðurinn á Selfossi legði lögbann við framkvæmdum stefndu á fyrrnefndri lóð og tók sýslumaður þá kröfu til greina 8. október sama ár. Mál þetta var síðan höfðað 15. sama mánaðar og þingfest fyrir Héraðsdómi Suðurlands 21. nóvember sama ár, en samkvæmt héraðsdómsstefnu krafðist áfrýjandi þess að „úrskurði sýslumannsins á Selfossi, uppkveðinn þann 8. október, 2007 verði staðfestur, þá þannig að lögbann verði sett á allar framkvæmdir á lóð nr. 93, landnúmer 168599 í landi Hests í Grímsness- og Grafningshreppi, þar til dómsmál sem er rekið til viðurkenningar á eignarrétti gerðarbeiðanda milli gerðarbeiðanda og P-kk-ef S-kk-ef, skv. kaupsamningi dags. 5. ágúst, 1988 er til lykta leitt.“ Samkvæmt dómsorði hins áfrýjaða dóms var þar „fallist ... á þá kröfu stefndu ... að lögbann það sem lagt var á framkvæmdir á lóð nr. 93, landnúmer 168599 af sýslumanninum á Selfossi þann 8. október 2007, sé niður fallið“ og áfrýjanda jafnframt gert að greiða stefndu „100.000 krónur í skaðabætur.“ Eftir málatilbúnaði aðilanna verður að líta svo á að mál þetta hafi verið höfðað til staðfestingar á lögbanninu, sem sýslumaður lagði umræddan dag við framkvæmdum stefndu á lóðinni, svo og að héraðsdómur hafi sýknað stefndu af þeirri kröfu.

Með dómi Hæstaréttar 29. október 2009 í máli nr. 333/2008 er staðfestur áðurnefndur dómur Héraðsdóms Reykjavíkur 1. apríl 2008, þar sem P-kk-nf S-kk-nf, Núll sjö ehf. og stefnda í þessu máli voru sýknuð af kröfu áfrýjanda um viðurkenningu á eignarrétti hennar að hinni umdeildu lóð. Í málinu, sem hér er til úrlausnar, hefur áfrýjandi ekki borið fram nein sjálfstæð rök fyrir því að efni geti verið til að staðfesta lögbannið, sem sýslumaður lagði á 8. október 2007, óháð þeirri niðurstöðu, sem fengist í hæstaréttarmálinu nr. 333/2008. Samkvæmt því verður stefnda sýknuð af kröfu áfrýjanda.

Í greinargerð stefndu fyrir héraðsdómi var þess meðal annars krafist að áfrýjanda yrði gert að greiða henni 320.854 krónur með nánar tilgreindum vöxtum í skaðabætur vegna tjóns, sem lögbannið frá 8. október 2007 hafi leitt til, og var áfrýjanda af þessu tilefni gert í héraðsdómi að greiða stefndu 100.000 krónur, en til vaxtakröfu stefndu var þar ekki tekin afstaða. Kröfu þessa gat stefnda ekki haft uppi í málinu án þess að höfða um hana gagnsök, sbr. 2. mgr. 28. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Þegar af þessari ástæðu verður efnisdómur ekki felldur á þessa kröfu.

Rétt er að aðilarnir beri hvor sinn kostnað af málinu í héraði og fyrir Hæstarétti.

Dómsorð:

Stefnda, E-kvk-nf H. G-kvk-nf, er sýkn af kröfu áfrýjanda, S-kvk-ef A-kvk-ef.

Málskostnaður í héraði og fyrir Hæstarétti fellur niður.