216/2012

Tekin var til greina krafa V ehf. um staðfestingu nauðasamnings félagsins. Fyrir Hæstarétti dró A í efa að T hf., sem mælt hafði með nauðsamningnum, hefði ekki farið með samningskröfu á hendur V ehf. Einnig taldi A að einn lánardrottna V ehf. væri nákominn félaginu og því hefði honum hvorki borið atkvæðisréttur um frumvarp til nauðasamnings né átt að vera tekinn á kröfuskrá. Hvorug þessara málsástæðna A var tekin til greina.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, E-kk-nf T-kk-nf og G-kk-nf G-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 26. mars 2012, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 29. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 19. mars 2012, þar sem tekin var til greina krafa varnaraðila um staðfestingu nauðasamnings. Kæruheimild er í 1. mgr. 179. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Sóknaraðili krefst þess að hafnað verði kröfu varnaraðila um staðfestingu nauðasamnings og honum gert að greiða málskostnað í héraði og kærumálskostnað.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Samkvæmt gögnum málsins var varnaraðila veitt heimild 12. október 2011 til að leita nauðasamnings á grundvelli frumvarps, sem gert var 4. sama mánaðar. Að undangenginni innköllun til lánardrottna gerði umsjónarmaður með nauðasamningsumleitunum skrá um samningskröfur og hélt fund 9. desember 2011 til atkvæðagreiðslu um frumvarpið, sem fékk að mati umsjónarmannsins nægilegt fylgi til samþykkis, bæði eftir höfðatölu lánardrottna og kröfufjárhæðum. Í framhaldi af því lagði varnaraðili fyrir héraðsdóm kröfu 14. desember 2011 um staðfestingu nauðasamnings, sem sætti andmælum af hendi sóknaraðila, og var mál þetta þingfest af því tilefni 27. janúar 2012.

Í greinargerð fyrir héraðsdómi hélt sóknaraðili meðal annars fram þeirri málsástæðu að Tryggingamiðstöðin hf., sem gaf skriflega yfirlýsingu 12. október 2011 um að hún mælti með nauðasamningi á grundvelli frumvarps varnaraðila frá 4. sama mánaðar, sbr. 2. tölulið 1. mgr. 35. gr. laga nr. 21/1991, hafi ekki farið „að stærstum hluta“ með samningskröfu á hendur varnaraðila og því ekki notið að því leyti atkvæðisréttar um frumvarp hans. Sóknaraðili rökstuddi þessa málsástæðu nánar á þann hátt að krafa Tryggingamiðstöðvarinnar hf. væri að ótilgreindum hluta komin til vegna iðgjalda af vátryggingum ökutækja, sem lögtaksréttur fylgi samkvæmt 2. mgr. 94. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, en af þeim sökum nyti félagið tryggingarréttar í eignum varnaraðila og færi ekki að þessu marki með samningskröfu á hendur honum, sbr. 4. tölulið 1. mgr. 28. gr. laga nr. 21/1991. Í greinargerð fyrir Hæstarétti ber sóknaraðili þessu sama við, en þó þannig að Tryggingamiðstöðin hf. hafi notið lögveðréttar fyrir þessum ótiltekna hluta kröfu sinnar. Um þennan málatilbúnað sóknaraðila er þess að gæta að í 2. mgr. 94. gr. umferðarlaga er vátryggingafélagi veittur lögtaksréttur á hendur vátryggingartaka fyrir iðgjöldum vegna ökutækjatrygginga, en ekki lögveðréttur í ökutæki. Lögtaksréttur felur ekki í sér tryggingarrétt í eign skuldara í skilningi 4. töluliðar 1. mgr. 28. gr. laga nr. 21/1991, heldur heimild til fjárnáms fyrir kröfu án undangenginnar dómsúrlausnar eða dómsáttar. Með þessum athugasemdum verður niðurstaða hins kærða úrskurðar um málsástæður, sem sóknaraðili hélt uppi í héraði, staðfest með vísan til forsendna hans.

Sóknaraðili hefur lagt fram skjöl fyrir Hæstarétt með upplýsingum um eignarhald að þremur hollenskum félögum og hverjir skipa stjórnir þeirra, svo og með sams konar upplýsingum um íslenskt einkahlutafélag. Eitt hinna hollensku félaga er meðal lánardrottna varnaraðila samkvæmt fyrrgreindri skrá um samningskröfur á hendur honum. Heldur sóknaraðili því fram að félagið og varnaraðili séu nákomnir í skilningi 3. gr. laga nr. 21/1991, sbr. 3. gr. laga nr. 95/2010, og þess vegna hafi ekki átt að veita því atkvæðisrétt um frumvarp varnaraðila og taka kröfu þess á skrá um samningskröfur, sbr. 1. tölulið 1. mgr. 33. gr. og 46. gr. laganna. Engin þau tengsl eru á milli umrædds félags og varnaraðila, sem vísað er til í 3. gr. laga nr. 21/1991. Af þeim sökum er ekki hald í þessari málsástæðu sóknaraðila og verður hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Sóknaraðila verður gert að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, Agripac AB, greiði varnaraðila, Vélaborg ehf., 250.000 krónur í kærumálskostnað.