235/2003

B var ákærður fyrir þrjár líkamsárásir framdar sömu nótt, þá síðustu í félagi við meðákærða G. Töldust fyrstu tvær árásirnar varða annars vegar við 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og hins vegar við 1. mgr. sömu lagagreinar. Þriðja árásin var stórfelld og lést fórnarlambið af sárum sínum nokkrum dögum síðar. Var niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu beggja ákærðu staðfest. Í héraðsdómi hafði B hlotið 3 ára fangelsi en G fangelsi í tvö ár. Þótti ekki annað fært með hliðsjón af alvarleika brota B og G en að þyngja refsingu þeirra þannig að B hlyti 6 ára fangelsi en G 3 ára fangelsi.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kvk-nf E-kvk-nf, G-kk-nf G-kk-nf, H-kk-nf B-kk-nf, M-kk-nf S-kk-nf og P-kk-nf K-x-x H-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut máli þessu til Hæstaréttar 16. júní 2003. Dómkröfur ákæruvaldsins eru þær að sakfelling beggja ákærðu að því er varðar 3. tölulið ákæru verði staðfest, en refsing þeirra þyngd. Ákærði B-kk-nf F-kk-nf E-kk-nf verði dæmdur til að greiða Y 2.000.000 krónur í miskabætur eða alls 2.004.175 krónur og að staðfest verði niðurstaða héraðsdóms um greiðslu ákærðu in solidum á skaðabótum til Ö og V.

Ákærði B-kk-nf F-kk-nf krefst þess að verða sýknaður af broti samkvæmt 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 að því er varðar 3. tölulið ákæru, en hljóti að öðru leyti vægustu refsingu sem lög leyfa. Þá krefst hann staðfestingar á ákvæði héraðsdóms um bætur til handa Y og aðallega að vísað verði frá dómi bótakröfum Ö og V, en til vara krefst hann sýknu af þeim kröfum.

Ákærði G-kk-nf F-kk-nf F-kk-nf krefst aðallega sýknu, en til vara að háttsemi hans samkvæmt 3. tölulið ákæru verði færð til ákvæðis 217. gr. almennara hegningarlaga. Þá krefst hann sýknu af bótakröfu Ö og V en til vara að hún verði lækkuð.

Atvik málsins eru rakin í héraðsdómi. Svo sem þar greinir er ákærða B-kk-þgf F-kk-þgf í fyrsta lagi gefið að sök að hafa aðfaranótt sunnudagsins 7. apríl 2002 á A við X-götu í H veitt Y högg með höfðinu svo að hann féll í gólfið og hlaut heilablæðingu og höfuðkúpubrot. Í öðru lagi hafi hann síðar sömu nótt á X-götu veitt Æ högg í andlitið með höfðinu og hafi hann við það hlotið 2,5 cm skurð í hárssvörð rétt ofan við enni og einnig hafi tvær framtennur losnað í efri gómi. Í þriðja lagi er honum ásamt ákærða G-kk-þgf F-kk-þgf gefið að sök að hafa að morgni laugardagsins 25. maí sama ár ráðist að Z í D-götu í H. Hafi ákærði B-kk-nf F-kk-nf slegið Z mörg hnefahögg í höfuðið, veitt honum högg með höfðinu og sparkað með hné í höfuð honum og eftir að hann féll í götuna sparkað margsinnis af afli í höfuð hans með hné og fæti. Ákærði G-kk-nf F-kk-nf hafi síðan eftir að Z reis upp eftir atlögu ákærða B-kk-ef F-kk-ef sparkað í efri hluta líkama hans svo að hann féll í götuna á ný. Afleiðingar þessa alls hafi orðið þær að Z hlaut höfuðkúpubrot og blæðingu inn á heila og lést 2. júní 2002 af völdum þessa og heilabjúgs.

Af kröfugerð aðila verður ráðið að sakarmat héraðsdóms varðandi fyrri tvær árásir ákærða B-kk-ef F-kk-ef og færslu þeirra til refsiákvæða sæta ekki ágreiningi fyrir Hæstarétti og ekki er að heldur lengur deilt um bætur til handa Æ.

Í héraðsdómi eru rakin læknisfræðileg gögn varðandi atlögu ákærðu að Z og álit læknaráðs 2. maí 2003 á þeim gögnum. Kemur þar fram sú ályktun ráðsins að heilablæðing og heilabjúgur, sem dregið hafi Z til dauða, hafi stafað af mörgum samverkandi þáttum. Með skírskotun til forsendna héraðsdóms verður staðfest sú niðurstaða hans að sannað sé að atlögur ákærðu hafi valdið þeim alvarlegu áverkum sem ollu dauða Z. Bera þeir fulla refsiábyrgð á afleiðingum verknaðarins enda átti þeim að vera ljóst að atlögur þeirra voru til þess fallnar að leiða til alvarlegs líkamstjóns Z. Ber að staðfesta héraðsdóm um sakfellingu ákærðu og heimfærslu brots þeirra til refsiákvæðis.

Héraðsdómur féllst á að Z hefði átt einhvern þátt í upphafi átakanna. Ljóst er þó af framburði vitna að tilefni árásar ákærða B-kk-ef F-kk-ef á Z var smávægilegt. Eftir að ákærði B-kk-nf F-kk-nf hafði verið dreginn ofan af Z kallaði hann til félaga sinna um að veitast að honum og varð það tilefni árásar ákærða G-kk-ef F-kk-ef. Eftir árásina forðuðu ákærðu sér ásamt félögum sínum burt án þess að skeyta um hvað af Z yrði og létu aðra um að hlú að honum.

Ákærði B-kk-nf F-kk-nf er nú sakfelldur fyrir þrjár alvarlegar líkamsárásir og refsing ákvörðuð með hliðsjón af 77. gr. almennra hegningarlaga. Árásir þessar voru að mestu tilefnislausar og sérlega hrottafengnar. Í síðasta tilvikinu barði hann, sparkaði og skallaði andstæðinginn til skiptis og hvað eftir annað. Þegar virtar eru afleiðingar gjörða hans á hann sér ekki málsbætur og ber við ákvörðun refsingar að líta til 1. til 3. töluliðar 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga. Með tilliti til þess sem að framan er rakið verður að þyngja refsingu. Er refsing hans hæfilega ákvörðuð fangelsi í sex ár.

Þátttaka ákærða G-kk-ef F-kk-ef í atlögunni að Z hófst þegar ákærði B-kk-nf F-kk-nf hafði verið dreginn af honum og þeir staðnir á fætur. Ákærði G-kk-nf F-kk-nf svaraði þá kalli ákærða B-kk-ef F-kk-ef til félaga sinna um að ráðast á Z, hljóp til og sparkaði hann niður. Atlaga hans var ástæðulaus og átti hann að gera sér grein fyrir því, eins og aðrir á staðnum, að Z stóð tæpast í fæturna. Enda þótt þátttaka hans í árásinni hafi verið takmörkuð var hún til þess fallin að hafa hörmulegar afleiðingar.

E-kk-nf I-kk-nf M-kk-nf sálfræðingur rannsakaði að beiðni lögreglustjórans í Reykjavík andlegan þroska ákærða G-kk-ef F-kk-ef. Liggur matsgerð hans 12. desember 2002 fyrir í málinu. Kemur þar fram að um félagslyndan einstakling er að ræða sem almennt er í talsverðri vörn og hefur takmarkað innsæi í hlutina. Þunglyndiseinkenni eru til staðar, sjálfsmynd er veikbyggð og persónulegar bjargir takmarkaðar. Af niðurstöðunum þykir mega ráða að hann láti leiðast af öðrum sér sjálfsöruggari einstaklingum af hvatvísi. Engu að síður er óhjákvæmilegt að þyngja refsingu hans og er hún ákveðin þriggja ára fangelsi, sbr. 1. til 3. tölulið 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga.

Með skírskotun til forsendna héraðsdóms ber að staðfesta hann að öðru leyti en hér hefur verið rakið.

Ákærðu greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Ákærði, B-kk-nf F-kk-nf E-kk-nf, sæti fangelsi í sex ár, en frá refsivistinni skal draga gæsluvarðhald sem hann hefur sætt frá 26. maí 2002.

Ákærði, G-kk-nf F-kk-nf F-kk-nf, sæti fangelsi í þrjú ár, en frá refsivistinni skal draga gæsluvarðhald sem hann hefur sætt frá 26. maí 2002.

Ákvæði héraðsdóms skulu að öðru leyti vera óröskuð.

Ákærði, B-kk-nf F-kk-nf, greiði málsvarnarlaun verjanda síns fyrir Hæstarétti, P-kk-ef A-kk-ef P-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 400.000 krónur og þóknun skipaðs réttargæslumanns Y, H-kk-ef E-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 70.000 krónur.

Ákærði, G-kk-nf F-kk-nf, greiði málsvarnarlaun verjanda síns fyrir Hæstarétti, J-kk-ef E-kk-ef héraðsdómslögmanns, 300.000 krónur.

Annan áfrýjunarkostnað skulu ákærðu greiða óskipt.