129/2010

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli P ehf. gegn Í var vísað frá dómi. Í málinu krafðist P ehf. viðurkenningar á skaðabótaskyldu vegna þess að brotinn hafi verið á honum réttur við meðferð umsóknar hans um styrk. Talið var að P ehf. hafi leitt nægilegar líkur að því að hann hafi orðið fyrir fjártjóni. Voru því talin uppfyllt skilyrði fyrir því að P ehf. gæti krafist viðurkenningar á skaðabótaskyldu Í. Hinn kærði úrskurður var því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf, G-kk-nf G-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 1. mars 2010, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 4. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 16. febrúar 2010, þar sem máli sóknaraðila gegn varnaraðila var vísað frá dómi. Kæruheimild er í j. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Í máli þessu gerir sóknaraðili kröfu um viðurkenningu á skaðabótaskyldu stefnda á fjártjóni sem hann telur sig hafa orðið fyrir vegna ætlaðra ólögmætra ákvarðana Kvikmyndamiðstöðvar Íslands 29. desember 2004 og menntamálaráðherra 7. október 2005 við afgreiðslu á umsókn sóknaraðila um styrk úr Kvikmyndasjóði Íslands. Í stefnu segir meðal annars svo: „Stefnandi telur ekki nauðsynlegt að leggja fram sérstök gögn um áætlað tjón af umsókn og málsmeðferðinni í viðurkenningarmáli sem þessu, en í eðli máls felst að umsækjendur þurfa að leggja til vinnu og kostnað í slíku ferli. Áskilinn er þó réttur til að leggja fram gögn þar um dragi stefndi í efa að umsóknar- og stjórnsýsluferlið allt hafi haft nokkurn kostnað í för með sér.“

Í greinargerð varnaraðila í héraði var aðallega gerð krafa um frávísun málsins frá héraðsdómi. Þar kom meðal annars fram til stuðnings kröfunni að ósannað væri að sóknaraðili hefði orðið fyrir tjóni af þeim sökum sem viðurkenningarkrafa hans ráðgerði og þar með skorti skilyrði fyrir heimild hans til að krefjast, með vísan til 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991, viðurkenningar á bótaskyldu varnaraðila. Þegar málið var tekið fyrir til málflutnings um frávísunarkröfu varnaraðila 25. janúar 2010 óskaði sóknaraðili eftir að leggja fram reikninga því til sönnunar að hann hefði orðið fyrir fjártjóni af fyrrgreindum völdum. Varnaraðili mótmælti framlagningu reikninganna og féllst héraðsdómur á þau mótmæli og synjaði framlagningunni.

Samkvæmt 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 er heimilt að höfða mál til að leita viðurkenningardóms um kröfu, enda hafi aðili lögvarða hagsmuni af því að skorið sé úr um tilvist eða efni réttinda eða réttarsambands. Áskilnaður ákvæðisins um lögvarða hagsmuni hefur í dómum Hæstaréttar verið skýrður svo, að sá sem höfðar mál til viðurkenningar á skaðabótaskyldu verði að leiða nægar líkur að því að hann hafi orðið fyrir tjóni og gera grein fyrir því í hverju tjón hans felist og hver tengsl þess séu við atvik máls.

Í hinum kærða úrskurði er lýst málatilbúnaði sóknaraðila til stuðnings kröfu hans um viðurkenningu á skaðabótaskyldu varnaraðila. Þar er þess meðal annars getið að sóknaraðili hafi talið að meðferð umsóknar hans hjá Kvikmyndasjóði Íslands hafi verið ólögmæt. Hann hafi skotið henni til menntamálaráðherra sem hafi einnig brotið á honum rétt við meðferð málsins. Þá lýsir hann kvörtun sem hann hafi sent umboðsmanni Alþingis af þessu tilefni. Jafnvel þó að talið yrði að sóknaraðili geti ekki, á þeim grundvelli sem viðurkenningarkrafa hans byggir á, gert kröfu á hendur varnaraðila um bætur við undirbúning umsóknar um styrk úr Kvikmyndasjóði Íslands má telja líkur á að málskot til ráðherra og kvörtun til umboðsmanns Alþingis hafi valdið honum útgjöldum. Er ekki loku fyrir skotið að slík útgjöld geti talist til bótaskylds kostnaðar hans ef fallist yrði á að um bótaskyldu sé að ræða. Verður því talið að hann hafi með þessum hætti leitt nægilegar líkur að því að hann hafi orðið fyrir fjártjóni verði fallist á málsástæður hans fyrir því að brotinn hafi verið á honum réttur við meðferð fyrrgreindrar umsóknar hans um styrk úr Kvikmyndasjóði Íslands og málskot til menntamálaráðherra þannig að til bótaskyldu varnaraðila leiði. Þar með verða talin uppfyllt skilyrði fyrir því að hann geti krafist viðurkenningar á skaðabótaskyldu varnaraðila af nefndu tilefni.

Af þessum ástæðum verður hinn kærði úrskurður felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka mál sóknaraðila til efnismeðferðar.

Varnaraðili verður dæmdur til að greiða sóknaraðila kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnislegrar meðferðar.

Varnaraðili, íslenska ríkið, greiði sóknaraðila, Puppenspiel Ísland ehf., 200.000 krónur í kærumálskostnað.