149/2012

Þrotabú M ehf. höfðaði mál á hendur B til heimtu skuldar samkvæmt skuldabréfi. Héraðsdómur vísaði málinu frá dómi, einkum með vísan til þess að B væri erlendur ríkisborgari sem ekki ætti varnarþing hér á landi og að skuld B ætti rót að rekja til hluthafasamnings þar sem mælt var fyrir um að úr ágreiningi vegna samningsins skyldi leysa fyrir gerðardómi austurríska verslunarráðsins í Vín. Hæstiréttur taldi að þrotabú M ehf. gæti nýtt sér áðurgreint ákvæði hluthafasamningsins ef það kysi svo, en væri ekki skuldbundið til þess. Að öðrum kosti væri þrotabúinu heimilt að höfða málið í þeirri þinghá sem ætti að efna samninginn. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, G-kvk-nf B-kvk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru sem barst héraðsdómi 28. febrúar 2012 og Hæstarétti ásamt kærumálsgögnum 6. mars sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 20. febrúar 2012, þar sem máli sóknaraðila á hendur varnaraðila var vísað frá dómi. Kæruheimild er í j. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

I

Samkvæmt gögnum málsins er forsaga þess sú að hinn 1. júní 2006 var gerður hluthafasamningur milli Top Investment Group B.V. og Alpha-Medical d.o.o annars vegar og stefnda, V-x-x M-x-x, V-x-x M-x-x og H-x-x M-x-x hins vegar vegna viðskipta með hluti í lyfjakeðjunni Zegin. Í 25. gr. þess samnings segir í íslenskri þýðingu löggilts skjalaþýðanda: „Úr öllum ágreiningi sem rísa kann af þessum samningi eða vegna hans, þ.m.t. (án nokkurra takmarkana) um túlkun, gildi og efnd samningsins skal leysa fyrir gerðardómi austurríska verslunarráðsins í Vín (Austrian Chamber of Commerce Arbitration Court, sem er eini úrlausnaraðilinn) skv. reglum þess dómstóls sem gilda á þeim degi sem krafan er sett fram. Úrlausn málsins skal fara fram í Vín, Austurríki og skal flutningur og meðferð málsins fara fram á ensku. Ákvörðun gerðardóms skal vera fullnaðarákvörðun og binda báða samningsaðila.“ Í viðaukasamningi milli sömu aðila 15. janúar 2007 var í 4. mgr. 2. gr. viðaukans samið um að Top Investment Group B.V. myndi hinn 25. janúar 2007 lána stefnda 1.000.000 evrur til 13 mánaða með tilgreindum vöxtum.

Með skuldabréfi 1. febrúar 2007 viðurkennir varnaraðili að skulda Milestone ehf. 1.000.000 evrur sem greiða skuli með eingreiðslu 1. apríl 2008 með nánar tilgreindum vöxtum. Segir meðal annars í skuldabréfinu að skuldin sé aðfararhæf með beinum hætti gegn skuldaranum án undangengins dóms eða réttarsáttar og að gera megi aðför til fullnustu öllum kröfum sem stafi af skuldabréfinu. Þá segir að ágreiningi sem rísa kunni af skuldinni megi vísa til þess dómstóls sem tilgreindur sé í „25. grein hluthafasamningsins“ í samræmi við reglur XVII. kafla laga nr. 91/1991. Óumdeilt er að þarna er vísað til fyrrgreinds hluthafasamnings 1. júní 2006.

Bú Milestone ehf. var tekið til gjaldþrotaskipta 18. september 2009.

II

Í máli þessu krefur sóknaraðili varnaraðila um greiðslu skuldar samkvæmt skuldabréfi. Þótt ágreiningslaust sé með aðilum að skuldabréfið sé tilkomið vegna þeirra viðskipta sem greinir í fyrrgreindu hluthafasamkomulagi er sérstakt ákvæði í skuldabréfinu um að heimilt sé að vísa ágreiningi varðandi það til þess dómstóls sem greinir í fyrrgreindu ákvæði samkomulagsins. Sóknaraðili getur þannig nýtt sér það ef hann kýs en hann er ekki skuldbundinn til þess. Samkvæmt 1. mgr. 35. gr. laga nr. 91/1991 má sækja mál til efnda á löggerningi í þeirri þinghá þar sem átti að efna hann. Liggur ekki annað fyrir en að greiða hafi átt skuldina samkvæmt skuldabréfinu á varnarþingi kröfuhafans, en samkvæmt gögnum málsins er sóknaraðili með varnarþing í Reykjavík. Er sóknaraðila því heimilt að höfða mál þetta fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur. Samkvæmt framansögðu verður hinn kærði úrskurður felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar.

Varnaraðili skal greiða sóknaraðila kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi.

Varnaraðili, B-x-x M-x-x, greiði sóknaraðila, þrotabúi Milestone ehf., 200.000 krónur í kærumálskostnað.