arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
168/2009

Úrskurður héraðsdóms um að X skyldi gert að sæta gæsluvarðhaldi, á grundvelli b. liðar 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, var staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf, H-kvk-nf H-kvk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 8. apríl 2009, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum sama dag. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 6. apríl 2009, þar sem varnaraðila var gert að sæta gæsluvarðhaldi meðan mál hans er til meðferðar fyrir Hæstarétti, en þó eigi lengur en til föstudagsins 19. júní 2009 klukkan 16. Kæruheimild er í l. lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Varnaraðili krefst þess aðallega að hann verði úrskurðaður í farbann í stað gæsluvarðhalds. Til vara krefst hann þess að gæsluvarðhaldi verði markaður skemmri tími.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Samkvæmt b. lið 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 verður sakborningur úrskurðaður í gæsluvarðhald ef kominn er fram rökstuddur grunur um að hann hafi gerst sekur um háttsemi sem fangelsisrefsing er lögð við og meðal annars megi ætla að hann muni reyna að komast úr landi. Í 1. mgr. 100. gr. laganna er kveðið svo á að í stað gæsluvarðhalds megi dómari banna brottför sakbornings af landinu. Tekið er fram að skilyrði gæsluvarðhalds samkvæmt 1. mgr. 95. gr. þurfi þá að vera fyrir hendi. Í þessum ákvæðum felst að dómari skuli meta hvenær efni eru til að beita gæsluvarðhaldi og hvenær farbann, hið vægara úrræði, teljist nægilegt. Við það mat skiptir máli hversu mikil hætta er talin á að sakborningur muni reyna að koma sér undan málssókn eða fullnustu refsingar með því að fara úr landi. Fallist verður á að tilraun varnaraðila til brottfarar af landinu eftir að hann hafði verið úrskurðaður í farbann, sem lýst er í hinum kærða úrskurði, teljist auka þessa hættu að því er hann varðar. Með þessum athugasemdum en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.
175/2009

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms um að X skyldi sæta gæsluvarðhaldi á grundvelli c-liðar 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf og G-kk-nf G-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 15. apríl 2009, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 16. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 13. apríl 2009, þar sem varnaraðila var gert að sæta gæsluvarðhaldi til mánudagsins 11. maí 2009 klukkan 16. Kæruheimild er í l. lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.
178/2009

R var sakfelldur fyrir að hafa ekið bifreið undir áhrifum áfengis, sviptur ökurétti ævilangt. Við ákvörðun refsingar R var litið til þess að með brotinu hafði R nú í fjórða skiptið verið sakfelldur fyrir ölvunarakstur og í fimmta sinn ítrekað verið sakfelldur fyrir akstur sviptur ökurétti. Að þessu virtu var refsing ákærða hæfilega ákveðin fimm mánaða fangelsi auk þess sem ævilöng svipting R var áréttuð.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og H-kvk-nf H-kvk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 15. apríl 2009 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Af hálfu ákæruvaldsins er þess krafist að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur.

Ákærði krefst aðallega sýknu en til vara mildunar refsingar.

Ákæruvaldið hefur lagt fyrir Hæstarétt bréf ríkissaksóknara frá 26. maí 2009 til rannsóknarstofu í lyfja- og eiturefnafærði. Í því er spurt um mat á ætluðu alkóhólmagni í blóði ákærða á ætluðum tíma umferðarslyss í ljósi tímasetninga töku blóð- og þvagsýna og rannsókna á þeim sýnum. Miðað er við þær forsendur að ákærði hafi drukkið tvö glös af sterku áfengi um klukkan 01.00. Einnig eru lögð fram svör rannsóknarstofunnar 12. júní 2009. Þar kemur meðal annars fram að rannsóknin bendi til þess að ákærði hafi byrjað drykkju fyrir klukkan 01.00. Síðan segir eftir frekari umfjöllun um áðurnefnd rannsóknargögn: „Samkvæmt þessu hefur viðkomandi drukkið mikið áfengi fyrr þetta kvöld og því verið ölvaður kl. 23:30. Hinn geysihái etanólstyrkur í þvaginu styður þessa niðurstöðu.“

Vitnin A og B tóku ákærða upp í bíl sinn og óku honum á Mótel Venus í Hvalfjarðarsveit. A bar fyrir dómi að ákærði hefði virst nýskriðinn upp úr skurðinum og að hann hefði ekki verið langt frá bifreiðinni. Við skýrslutöku hjá lögreglu báru þau bæði að maðurinn hefði verið ölvaður. Um þetta voru þau ekki spurð fyrir dómi eins og rétt hefði verið. Engu að síður er fram komin fullnægjandi sönnun fyrir sekt ákærða. Með þessum athugasemdum en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaðs dóms verður hann staðfestur.

Ákærði verður dæmdur til að greiða áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns í Hæstarétti, sem ákveðin eru með virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Ákærði, R-kk-nf P-kk-nf, greiði allan áfrýjunarkostnað málsins 260.640 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda sín fyrir Hæstarétti, S-kk-ef H-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 224.100 krónur.
17/2009

Á starfaði sem sjúkraliði hjá A ehf. Í málinu hélt Á því fram að launakjör sín samkvæmt ráðningarsamningi við A ehf. hefðu verið lakari en gildandi kjarasamningur á félagssvæðinu milli Sjúkraliðafélags Íslands og Samtaka fyrirtækja í heilbrigðisþjónustu kvað á um. Byggði Á á því að ráðningarsamningur hennar væri því ógildur með vísan til 1. gr. laga nr. 55/1980 og krafði hún A ehf. um mismun launa samkvæmt umræddum kjarasamningi og ráðningarsamningi. Talið var að A ehf. gæti ekki borið fyrir sig að 1. gr. laganna ætti ekki við hann en félagið taldi sig ekki vera aðila að umræddum kjarasamningi þar sem það hefði ekki veitt neinum umboð til að gera kjarasamning fyrir sína hönd. Þá var ekki fallist á það með A ehf. að Samtök fyrirtækja í heilbrigðisþjónustu gætu ekki talist aðildarsamtök vinnumarkaðarins í skilningi nefndrar 1. gr. og skipti þá ekki heldur máli að það væri ekki hlutverk samtakanna samkvæmt lögum þeirra að gera kjarasamninga. Gæti A ehf. ekki staðið fyrir utan atvinnurekendasamtök er gerðu kjarasamninga og haldið því síðan fram að ákvæði 1. gr. laga nr. 55/1980 ætti ekki við hans starfsmenn og greitt starfsmönnum sínum lægri laun en kjarasamningar segðu til um. Þá var umræddur kjarasamningur talinn vera almennur í skilningi áðurnefnds ákvæðis. Var A ehf. því dæmt til að greiða Á mismun launa hennar samkvæmt gildandi kjarasamningi og ráðningarsamningi.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf, H-kvk-nf H-kvk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 13. janúar 2009. Hann krefst aðallega sýknu af kröfu stefndu en til vara að hún verði lækkuð. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefnda krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur.

Áfrýjandi greiði stefnu málskostnað fyrir Hæstarétti svo sem í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, Alhjúkrun ehf., greiði stefndu, Á-kvk-þgf Ó-kvk-þgf J-kvk-þgf, 300.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.

D Ó M U R
180/2009

I og B deildu um hvort komist hefði á bindandi samningur milli aðila. I, eigandi fasteignarinnar Brákarbraut 11 í Borgarnesi, hafði átt fund með fyrirsvarsmönnum B og lögmönnum málsaðila, þar sem rætt hafði verið um samkomulag milli aðila sem fólst aðallega í því að vegna skerðingar á lóð I í samræmi við deiliskipulag fengi hann í sinn hlut aðliggjandi lóð að Brákarbraut 11a ásamt gömlu húsi sem stendur á þeirri lóð. I gerði þá kröfu í málinu að viðurkennt yrði að komist hefði á bindandi samningur milli aðila þess efnis sem greindi í óundirrituðum skriflegum samningi, sem dagsettur var 13. júlí 2007. Miðaði hann við endanlega gerð skjals sem gengið hafði á milli málsaðila eftir fundinn. Í tilgreindu skjali kom fram að B myndi leggja svokallaðan sögustíg utan við lóðina að Brákarbraut 11a, en sýna átti legu þessa stígs á uppdrætti sem fylgdi samningnum. Þegar B hafði tekið saman uppdráttinn vildi I fyrir sitt leyti ekki fallast á hann. Gerði hann athugasemdir við legu lóðarinnar gagnvart sögustígnum. Talið var að ekki yrði litið svo á að skuldbindandi samningur hefði komist á milli aðila nema þeir yrðu einhuga um mörk lóðarinnar gagnvart aðliggjandi göngustíg. Þá væri og til þess að líta að I hefði sjálfur sagt í skýrslu sinni fyrir dómi að hann hefði ekki viljað skrifa undir samning fyrir sitt leyti fyrr en öll mál yrðu til lykta leidd. Samkvæmt þessu var ekki talið að I hefði sýnt fram á að komist hefði á bindandi samningur. Var B sýkn af kröfu I.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, G-kk-nf G-kk-nf og M-kk-nf S-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 16. apríl 2009. Hann krefst þess að viðurkennt verði að komist hafi á samningur milli aðila vegna skerðingar á lóð áfrýjanda að Brákarbraut 11 í Borgarbyggð „þess efnis sem getur í óundirrituðum skriflegum samningi dags. 13. júlí 2007 sem barst með tölvupósti frá I-kk-þgf T-kk-þgf hdl. þann 12. júlí 2007.“ Þá krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti

Með vísan til forsenda hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur.

Áfrýjanda verður gert að greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, I-kk-nf E-kk-nf G-kk-nf, greiði stefnda, Borgarbyggð, 350.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.
186/2009

X var sakfelldur fyrir átta þjófnaðarbrot. Með brotunum rauf hann skilorð eldri dóms þar sem hann hafði hlotið 21 mánaða fangelsi skilorðsbundið í fimm ár. Þá hafði X einnig hlotið dóm eftir uppkvaðningu hins áfrýjaða dóms þar sem X hafði enn verið dæmdur til átta mánaða fangelsisvistar fyrir fjölmörg hegningarlagabrot auk umferðarlagabrots, en átta brot samkvæmt þeim dómi höfðu verið framin eftir uppkvaðningu hins áfrýjaða dóms. Með vísan til 60. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 var skilorðsdómur X tekinn upp og honum gerð refsing með hliðsjón af 77. gr. laganna. Var X dæmdur í fangelsi í tvö og hálft ár.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf G-kk-nf, H-kvk-nf H-kvk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 20. apríl 2009 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Ákæruvaldið krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms.

Ákærði krefst þess að refsing hans verði milduð.

Ákærði hafði hlotið níu dóma, þar af sjö sinnum verið dæmdur til fangelsisrefsingar fyrir auðgunarbrot, þegar hinn áfrýjaði dómur var kveðinn upp 19. mars 2009. Með honum var tekinn upp 21 mánaða skilorðsdómur frá 25. maí 2007 og heildarrefsing ákveðin fangelsi tvö og hálft ár. Hinn 1. september síðast liðinn var ákærði enn dæmdur til átta mánaða fangelsisvistar fyrir fjölmörg hegningarlagabrot og auk þess umferðarlagabrot, voru átta brotanna framin eftir uppkvaðningu hins áfrýjaða dóms sem birtur var sama dag. Ákvörðun héraðsdóms um refsingu ákærða verður staðfest með vísan til 60. gr. og 77. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði verður dæmdur til þess að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns fyrir Hæstarétti að viðbættum virðisaukaskatti, eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Ákærði, Ó-kk-nf P-kk-nf P-kk-nf, greiði allan áfrýjunarkostnað málsins samtals 207.126 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns fyrir Hæstarétti, H-kk-ef I-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 186.750 krónur.
187/2009

K krafðist að felldur yrði úr gildi úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu hennar um að aðalmeðferð héraðsdómsmálsins E-2488/2007 yrði frestað. Um kæruheimild vísaði sóknaraðili til a., b., og c. liðar 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991. Í dómi Hæstaréttar kom fram að samkvæmt h. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 væri heimilt að kæra til Hæstaréttar úrskurð héraðsdómara um að frestur skyldi veittur. Hvorki í þessum né öðrum stafliðum greinarinnar væri heimild til að kæra úrskurð þar sem kröfu um frest væri hafnað. Brast því heimild til kærunnar og var málinu vísað sjálfkrafa frá Hæstarétti. Þá krafðist K jafnframt að yfirmatsmenn skiluðu viðbótarmatsgerð en sú krafa laut ekki að endurskoðun hins kærða úrskurðar og kom því ekki til meðferðar fyrir Hæstarétti.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf, G-kk-nf G-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Sóknaraðili skaut máli þessu til Hæstaréttar með kæru 17. apríl 2009 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 22. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 17. apríl 2009, þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að aðalmeðferð héraðsdómsmálsins nr. E-2488/2007 yrði frestað. Um kæruheimild vísar sóknaraðili til a., b. og c. liða 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og aðalmeðferð málsins verði frestað ótiltekið. Þá krefst hún jafnframt að „yfirmatsmenn skili viðbótarmatsgerð, þeir ræði við þau börnin aftur, þau A og B, einkum með tilhögun umgengni barna og við aðila.“ Hún krefst einnig kærumálskostnaðar án tillits til gjafsóknar, sem henni hafi verið veitt í héraði.

Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði staðfestur. Þá krefst hann þess að sóknaraðili og lögmaður hennar, H-kvk-nf L-kvk-nf héraðsdómslögmaður, verði óskipt dæmdar til greiðslu kærumálskostnaðar.

Krafa sóknaraðila um að yfirmatsmenn skili viðbótarmatsgerð lýtur ekki að endurskoðun hins kærða úrskurðar og er því ekki til meðferðar fyrir Hæstarétti.

Samkvæmt h. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 er heimilt að kæra til Hæstaréttar úrskurð héraðsdómara um að frestur skuli veittur. Hins vegar er hvorki í þessum né öðrum stafliðum greinarinnar heimild til að kæra úrskurð þar sem kröfu um frest er hafnað, en í henni eru kæruheimildir tæmandi taldar. Brestur því heimild til kærunnar og verður málinu vísað sjálfkrafa frá Hæstarétti.

Með því að freista þess að kæra úrskurðinn til Hæstaréttar án þess að kæruheimild sé fyrir hendi, svo sem bersýnilegt er af ákvæðum 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991, hefur sóknaraðila tekist að verða sér út um þann frest á aðalmeðferð, sem ákveðið var að fram skylda fara 20. apríl 2009, en synjað var um. Með hliðsjón af þessu og vísan til 4. mgr., sbr. 1. mgr. 131. gr. og 166. gr. laga nr. 91/1991 eru skilyrði til að fallast á kröfu varnaraðila um að dæma lögmann sóknaraðila til að greiða óskipt með henni kærumálskostnað, eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Máli þessu er vísað frá Hæstarétti.

Sóknaraðili, K, og H-kvk-nf L-kvk-nf héraðsdómslögmaður, greiði óskipt varnaraðila, M, 200.000 krónur í kærumálakostnað.
189/2009

I var sakfelldur fyrir umferðar- og fíkniefnalagabrot. Með brotunum rauf hann þriggja mánaða skilorð eldri dóms. Með vísan til 60. gr. almennra hegningarlaga var skilorðið tekið upp og I gerð refsing með hliðsjón af 77. gr. laganna. Var I dæmdur í 6 mánaða fangelsi.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf, H-kvk-nf H-kvk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 8. apríl 2009 og krefst þyngingar á refsingu ákærða.

Ákærði krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms.

Í héraði var farið með málið sem játningarmál samkvæmt 164. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Eins og að framan greinir er máli þessu einungis áfrýjað af hálfu ákæruvalds til endurskoðunar á refsingu ákærða, en úrlausn héraðsdóms um upptöku er ekki til endurskoðunar fyrir Hæstarétti.

Sakarferill ákærða er nægilega rakinn í héraðsdómi. Eins og þar greinir hefur ákærði með brotum sínum rofið skilorð samkvæmt dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 25. október 2007 og ber að dæma upp hinn skilorðsbundna hluta þess dóms og gera ákærða refsingu í einu lagi samkvæmt 60. gr., sbr. 77. gr., almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Refsing ákærða er ákveðin fangelsi í sex mánuði. Af hálfu ákærða hafa verið hafðar uppi fullyrðingar um að hann hafi tekist á við vímuefnavanda sinn, en hann hefur ekki stutt þær gögnum. Samkvæmt því og að virtum sakarferli ákærða eru ekki efni til að skilorðsbinda refsingu hans.

Ákvæði héraðsdóms um upptöku og sakarkostnað verða staðfest.

Samkvæmt 2. mgr. 220. gr., sbr. 1. mgr. 218. gr., laga nr. 88/2008, verður ákærði dæmdur til að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns fyrir Hæstarétti, sem ákveðast að meðtöldum virðisaukaskatti, eins og greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Ákærði, I-kk-nf S-kk-nf I-kk-nf, sæti fangelsi í sex mánuði.

Ákvæði héraðsdóms um upptöku og sakarkostnað eru óröskuð.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins 77.983 krónur þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns fyrir Hæstarétti, S-kk-ef A-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 62.250 krónur.
192/2009

Úrskurður héraðsdóms um að X skyldi gert að sæta gæsluvarðhaldi, á grundvelli a. liðar 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, var staðfestur. Þá var einnig staðfestur úrskurður héraðsdóms um tilhögun gæsluvarðhalds.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og H-kvk-nf H-kvk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Varnaraðili skaut málunum til Hæstaréttar með kærum 21. apríl 2009, sem bárust réttinum ásamt kærumálsgögnum 24. sama mánaðar. Kærðir er tveir úrskurðir Héraðsdóms Austurlands 21. apríl 2009, þar sem varnaraðila var gert að sæta gæsluvarðhaldi allt til þriðjudagsins 12. maí 2009 klukkan 16 og honum gert að sæta takmörkunum samkvæmt b., c., d., og e. liðum 1. mgr. 99. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, en þó ekki lengur en rannsóknarhagsmunir standi til. Kæruheimild er í l. lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008. Varnaraðili krefst þess aðallega að hinir kærðu úrskurðir verði felldir úr gildi, en til vara að gæsluvarðhaldi verði markaður skemmri tími og án þeirra takmarkana sem kveðið er á um í úrskurðunum.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hinna kærðu úrskurða.

Málin hafa verið sameinuð fyrir Hæstarétti, sbr. 1. mgr. 169., sbr. 4. mgr. 195. gr. og 210. gr., laga nr. 88/2008.

Eins og greinir í hinum kærðu úrskurðum var varnaraðili handtekinn um borð í skútu, sem stöðvuð hafði verið af skipi Landhelgisgæslunnar á hafinu milli Íslands og Færeyja. Hann er grunaður um aðild að broti á 173. gr. a. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Fallist er á forsendur í hinum kærðu úrskurðum um að uppfyllt séu skilyrði a. liðar 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 til þess að varnaraðili sæti gæsluvarðhaldi þann tíma og með þeim skilmálum sem þar greinir. Um lögmæti handtöku varnaraðila verður ekki dæmt í þessu máli.

Varnaraðili hefur fyrir Hæstarétti uppi þá málsástæðu að sóknaraðili, lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu, hafi ekki verið bær til að krefjast gæsluvarðhalds yfir varnaraðila þar sem lögsagnarumdæmi hans nái samkvæmt 1. tölul. 1. mgr. 6. gr. lögreglulaga nr. 90/1996 ekki til Austurlands. Hafi Héraðsdómi Austurlands því borið að hafna kröfu hans um gæsluvarðhald. Fyrir liggur að með bréfi 19. apríl 2009 óskaði lögreglustjórinn á Eskifirði eftir því við lögreglustjórann á höfðuborgarsvæðinu að embætti hans tæki yfir rannsókn og meðferð máls þess sem um ræðir. Var þetta heimilt samkvæmt 4. gr. reglugerðar nr. 192/2008 um stjórn lögreglurannsókna, rannsóknardeildir, rannsóknaraðstoð og samvinnu lögreglustjóra við rannsókn opinberra mála, sbr. 3. mgr. 8. gr. lögreglulaga. Mátti þrátt fyrir þetta beina kröfu um gæsluvarðhald og aðrar sambærilegar ráðstafanir til Héraðsdóms Austurlands, sbr. 2. mgr. 49. gr. laga nr. 88/2008.

Með þessum athugasemdum verða hinir kærðu úrskurðir staðfestir.

Dómsorð:

Hinir kærðu úrskurðir eru staðfestir.
193/2009

Úrskurður héraðsdóms um að X skyldi gert að sæta gæsluvarðhaldi, á grundvelli a. liðar 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, var staðfestur. Þá var einnig staðfestur úrskurður héraðsdóms um tilhögun gæsluvarðhalds.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og H-kvk-nf H-kvk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Varnaraðili skaut málunum til Hæstaréttar með kærum 21. apríl 2009, sem bárust réttinum ásamt kærumálsgögnum 24. sama mánaðar. Kærðir er tveir úrskurðir Héraðsdóms Austurlands 21. apríl 2009, þar sem varnaraðila var gert að sæta gæsluvarðhaldi allt til þriðjudagsins 12. maí 2009 kl. 16 og honum gert að sæta takmörkunum samkvæmt b., c., d., og e. liðum 1. mgr. 99. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, en þó ekki lengur en rannsóknarhagsmunir standi til. Kæruheimild er í l. lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008. Varnaraðili krefst þess aðallega að hinir kærðu úrskurðir verði felldir úr gildi, en til vara að gæsluvarðhaldi verði markaður skemmri tími og án þeirra takmarkana sem kveðið er á um í úrskurðunum.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hinna kærðu úrskurða.

Málin hafa verið sameinuð fyrir Hæstarétti, sbr. 1. mgr. 169., sbr. 4. mgr. 195. gr. og 210. gr., laga nr. 88/2008.

Eins og greinir í hinum kærðu úrskurðum var varnaraðili handtekinn um borð í skútu, sem stöðvuð hafði verið af skipi Landhelgisgæslunnar á hafinu milli Íslands og Færeyja. Hann er grunaður um aðild að broti á 173. gr. a. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Fallist er á forsendur í hinum kærðu úrskurðum um að uppfyllt séu skilyrði a. liðar 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 til þess að varnaraðili sæti gæsluvarðhaldi þann tíma og með þeim skilmálum sem þar greinir. Um lögmæti handtöku varnaraðila verður ekki dæmt í þessu máli.

Varnaraðili hefur fyrir Hæstarétti uppi þá málsástæðu að sóknaraðili, lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu, hafi ekki verið bær til að krefjast gæsluvarðhalds yfir varnaraðila þar sem lögsagnarumdæmi hans nái samkvæmt 1. tölul. 1. mgr. 6. gr. lögreglulaga nr. 90/1996 ekki til Austurlands. Hafi Héraðsdómi Austurlands því borið að hafna kröfu hans um gæsluvarðhald. Fyrir liggur að með bréfi 19. apríl 2009 óskaði lögreglustjórinn á Eskifirði eftir því við lögreglustjórann á höfðuborgarsvæðinu að embætti hans tæki yfir rannsókn og meðferð máls þess sem um ræðir. Var þetta heimilt samkvæmt 4. gr. reglugerðar nr. 192/2008 um stjórn lögreglurannsókna, rannsóknardeildir, rannsóknaraðstoð og samvinnu lögreglustjóra við rannsókn opinberra mála, sbr. 3. mgr. 8. gr. lögreglulaga. Mátti þrátt fyrir þetta beina kröfu um gæsluvarðhald og aðrar sambærilegar ráðstafanir til Héraðsdóms Austurlands, sbr. 2. mgr. 49. gr. laga nr. 88/2008.

Með þessum athugasemdum verða hinir kærðu úrskurðir staðfestir.

Dómsorð:

Hinir kærðu úrskurðir eru staðfestir.