412/2004

E ehf. kærði frávísun héraðsdóms á kröfu þess um staðfestingu á riftun á tilteknum samningum við K ehf. Hélt E ehf. því fram að K ehf. hefði vanefnt samningana í verulegum atriðum. Taldist grundvöllur málatilbúnaðar E ehf. vera nægilega skýr til þess að unnt væri að fjalla efnislega um riftunarkröfu hans. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi að því er kröfu E ehf. snerti og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar um hana.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 1. október 2004, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 11. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 17. september 2004, þar sem máli sóknaraðila á hendur varnaraðila var vísað frá dómi. Kæruheimild er í j. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar. Þá krefst sóknaraðili kærumálskostnaðar.

Varnaraðili hefur ekki látið málið til sín taka fyrir Hæstarétti.

Eins og nánar kemur fram í hinum kærða úrskurði gerði B-kk-nf E-kk-nf Þ-kk-nf, fyrir hönd óstofnaðs hlutafélags, kauptilboð 5. janúar 2002 í tilgreindan rekstur sóknaraðila. Tilboðsverðið var 9.100.000 krónur og skyldu kaupin ná til „viðskiptasambanda, viðskiptavildar, reksturs, innréttinga og tækja“ sóknaraðila að Sundaborg 1, Reykjavík. Þá myndi varnaraðili yfirtaka skyldur sóknaraðila samkvæmt húsaleigusamningi vegna Sundaborgar 1 og kaupa lager sóknaraðila. Jafnframt var kveðið á um að sóknaraðili skyldi veita varnaraðila „einkaumboð á Íslandi fyrir sölu á öllum framleiðsluvörum frá Korea Ginseng Corporation“ en um það yrði gerður „sérstakur umboðssamningur“ þar sem nánar yrði kveðið á um réttindi og skyldur samningsaðila. Tilboð þetta var áritað af fyrirsvarsmanni sóknaraðila og er ágreiningslaust að þannig hafi komist á samningur með því efni sem í tilboðinu greinir. Mun varnaraðili síðan hafa innt kaupverðið af hendi. Hinn 15. janúar 2002 var gerður samningur milli málsaðila, nefndur Sole Distributor Agreement, um dreifingu varnaraðila á svokölluðu kóreönsku rauðu eðalginsengi. Er meginefni samningsins rakið í hinum kærða úrskurði, jafnframt því sem tíundað er efni viðauka við hann sem gerður var 20. janúar 2002. Deilur risu milli málsaðila vegna lögskipta þeirra. Höfðaði sóknaraðili mál 10. desember 2003 og gerði kröfu um riftun samningsins 15. janúar 2002 og viðaukans frá 20. sama mánaðar. Varnaraðili höfðaði gagnsakarmál 16. janúar 2004. Gerði hann meðal annars þá kröfu að rift yrði kaupsamningi aðila frá 5. janúar 2002.

Héraðsdómari vísaði með úrskurði sínum bæði aðalsök og gagnsök frá dómi án kröfu. Forsendur fyrir frávísun aðalsakar voru að ekki lægju fyrir í málinu haldbær gögn um fjárhagslegt mat á því hver hlutur dreifingarréttar á framleiðsluvörum Korea Ginseng Corporation væri í samningnum 5. janúar 2002. Þá hafi sóknaraðili nú samið við annað fyrirtæki um dreifingarrétt þennan, en ekki liggi fyrir kaupverð samkvæmt þeim samningi. Einnig taldi héraðsdómari málið vanreifað af hálfu varnaraðila, þar sem engin tilraun væri gerð til að sýna fram á með staðfestum bókhaldsgögnum eða öðrum haldbærum gögnum að viðskipti aðila hafi verið með þeim hætti sem hann staðhæfir.

Fyrir Hæstarétti heldur sóknaraðili því fram að niðurstaða héraðsdómara mótist af málatilbúnaði í gagnsök í héraði, sem sé vanreifaður. Sóknaraðili reisi hins vegar kröfu sína um riftun á því að varnaraðili hafi vanefnt umræddan samning 15. janúar 2002 og viðaukann 20. janúar 2002. Hafi héraðsdómara borið að fjalla efnislega um þennan málatilbúnað. Ekki skipti máli hver hlutur af samningsfjárhæð samkvæmt samningnum 5. janúar 2002 hafi verið vegna dreifingarréttarins á rauðu eðalginsengi, enda hafi sá þáttur ekki verið sérstaklega tilgreindur í samningnum. Með sama hætti skipti ekki máli hvað sóknaraðili hafi fengið greitt fyrir dreifingarrétt samkvæmt nýjum dreifingarsamningi við þriðja aðila varðandi þessar vörur.

Eins og að framan greinir hefur varnaraðili ekki látið málið til sín taka fyrir Hæstarétti og kemur úrskurður héraðsdómara um frávísun gagnsakar því ekki til endurskoðunar. Í máli þessu krefst sóknaraðili staðfestingar á riftun sinni á framangreindum samningi 15. janúar 2002 og viðaukasamningnum 20. sama mánaðar. Reisir hann kröfu sína á því að varnaraðili hafi í verulegum atriðum vanefnt þessa samninga og rekur ýmis atriði er hann telur vera því til stuðnings. Þau tengsl sem óneitanlega virðast vera á milli samningsins 5. janúar 2002 og samninganna 15. og 20. sama mánaðar þykja ekki ein og sér eiga að leiða til þess að aðalsök verði vísað frá dómi. Grundvöllur málatilbúnaðar sóknaraðila telst þannig nægilega skýr til þess að unnt sé að fjalla efnislega um riftunarkröfu hans. Verður hinn kærði úrskurður felldur úr gildi að því er aðalsök snertir og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar um kröfur í aðalsök.

Varnaraðili verður dæmdur til að greiða sóknaraðila kærumálskostnað, eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi að því er aðalsök varðar og er lagt fyrir héraðsdómara að taka aðalsök í málinu til efnismeðferðar.

Varnaraðili, Karon ehf., greiði sóknaraðila, Eðalvörum ehf., 150.000 krónur í kærumálskostnað.