198/2012

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu H um að fellt yrði úr gildi fjárnám sem sýslumaður hafði gert í tilteknum munum H að kröfu H hf. Hæstiréttur vísaði til þess að H hefði mótmælt því að hún ætti alla þá muni sem H hf. hafði bent á til fjárnáms og að sýslumanni hefði við svo búið borið að kanna hverjir þeirra væru í eigu H. Það hefði sýslumaður ekki gert heldur hefði hann gert fjárnám í öllum áðurgreindum munum. Var fjárnámið því fellt úr gildi í heild sinni.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, G-kvk-nf B-kvk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 16. mars 2012 sem barst héraðsdómi sama dag og Hæstarétti ásamt kærumálsgögnum 22. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Vesturlands 2. mars 2012, þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að fellt yrði úr gildi fjárnám sem sýslumaðurinn í Borgarnesi gerði hjá henni 2. september 2011. Kæruheimild er í 3. mgr. 95. gr. laga nr. 90/1989 um aðför. Sóknaraðili krefst þess að áðurgreint fjárnám, sem gert var að kröfu varnaraðila, verði fellt úr gildi. Þá krefst hún málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Með aðfararbeiðni 18. ágúst 2011 óskaði varnaraðili eftir að gert yrði fjárnám hjá sóknaraðila og eiginmanni hennar J-kk-þgf R-kk-þgf H-kk-þgf til tryggingar skuldar að höfuðstól 11.285.846 krónur. Um aðfararheimild vísaði varnaraðili til dómsáttar. Umrædd sátt, dagsett 29. júní 2010, er milli Arion banka hf. annars vegar og sóknaraðila, J-kk-ef R-kk-ef H-kk-ef, S-kk-ef Þ-kk-ef S-kk-ef og J-kk-ef G-kk-ef hins vegar. Kveðst varnaraðili hafa fengið dómsáttina framselda gegn fullri greiðslu kröfu samkvæmt henni. Er sáttin árituð með svofelldum hætti af hálfu Arion banka hf.: „Uppgreitt þann 01.06.2011 greiddi Hvalfjörður hf. ... kr. 11.285.846.“ Jafnframt er meðal gagna málsins yfirlýsing um framsal 31. ágúst 2011 þar sem Arion banki hf. framselur varnaraðila kröfu sína samkvæmt áðurgreindri réttarsátt.

Þann 2. september 2011 tók sýslumaðurinn í Borgarnesi fyrir tvö aðfararmál á grundvelli áðurgreindrar aðfararbeiðni og var sóknaraðili gerðarþoli í öðru þeirra en eiginmaður hennar J-kk-nf R-kk-nf H-kk-nf í hinu, sbr. dóm Hæstaréttar í dag í máli nr. 197/2012. Var bókað við báðar gerðirnar að gerðarbeiðandi, varnaraðili þessa máls, legði fram lista dagsettan 2. september 2011 með hlutum sem bent væri á sem andlag aðfarar. Á þessum lista voru 23 nánar tilgreindir munir sem gerðarbeiðandi taldi í sínum vörslum, staðsetta í húsakynnum Hótels Glyms, en heildarverðmæti þeirra væri að lágmarki 1.500.000 krónur. Ekki eru nær samhljóða bókanir í báðum gerðunum um eignarhald á þessum munum með öllu skýrar, en þó er ljóst að af hálfu sóknaraðila var gerðinni mótmælt meðal annars á grundvelli þess að hún væri ekki eigandi allra muna á listanum og sams konar mótmæli voru höfð uppi af hálfu J-kk-ef R-kk-ef í gerðinni sem að honum beindist. Sýslumaður bókaði að mótmæli sóknaraðila næðu ekki fram að ganga og gerði í framhaldi þess fjárnám í öllum munum á listanum til tryggingar kröfum á hendur sóknaraðila. Sama dag gerði hann fjárnám til tryggingar kröfum á hendur J-kk-þgf R-kk-þgf í sömu munum.

Samkvæmt 1. mgr. 36. gr. laga nr. 90/1989 má gera fjárnám til fullnustu greiðslu peningakröfu í eignum sem tilheyra gerðarþola eða öðrum sem sjálfur býður þær til fjárnáms. Fyrir héraðsdómi skoraði varnaraðili á sóknaraðila að upplýsa og tilgreina hverja af þeim 23 munum sem voru andlag fjárnámsins hún teldi sig eiga. Varð sóknaraðili við þeirri áskorun í þinghaldi 24. janúar 2012. Af því sem eftir henni er þar bókað verður ráðið að hún telji sig eiga 15 af þeim munum sem fjárnámið tók til, einn sé í sameign þeirra hjóna, en aðra eigi J-kk-nf R-kk-nf utan einn sem ekki sýnist upplýst um eignarhald á. Þegar fram komu við aðförina 2. september 2011 mótmæli af hálfu sóknaraðila þess efnis að hún ætti ekki alla þá muni sem varnaraðili benti á til fjárnáms bar sýslumanni að kanna hverjir þeirra væru í eigu sóknaraðila, meðal annars með því inna hana eftir því hverja þeirra hún teldi sig eiga, og beina fjárnáminu að þeim munum einum. Þessa gætti sýslumaður ekki og er því óhjákvæmilegt að fella fjárnámið úr gildi í heild sinni.

Varnaraðili verður dæmdur til að greiða sóknaraðila málskostnað í héraði og kærumálskostnað sem ákveðinn verður í einu lagi eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Fellt er úr gildi fjárnám sem sýslumaðurinn í Borgarnesi gerði hjá sóknaraðila, H-kvk-þgf B. E-kvk-þgf, 2. september 2011.

Varnaraðili, Hvalfjörður hf., greiði sóknaraðila samtals 350.000 krónur í málskostnað í héraði og kærumálskostnað.