122/2015

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu K um að fá afhent úr hendi þrotabús M skírteini í félaginu E Inc. M og K höfðu fengið leyfi til skilnaðar að borði og sæng og sagði í leyfisbréfi til þess skilnaðar að samkomulag væri um skilnaðarkjör, sbr. samning aðila í september 2008. Í leyfisbréfi sem síðar var veitt til lögskilnaðar kom fram að hjónunum væri veitt leyfi til lögskilnaðar með þeim skilmálaum sem hjónin hefðu verið ásátt um við skilnað að borði og sæng. Í fjárskiptasamningi þeirra frá september 2008 voru helstu eignir búsins taldar upp en félagsins E Inc. hvergi getið.  Þeirrar eignar var hins vegar getið í samkomulagi sem hjónin sögðust hafa gert í maí 2008 og hún þar sögð eiga að koma í hlut K. Í niðurstöðu Hæstaréttar kom fram að þótt aðilar kynnu í öndverðu að hafa ætlað að haga fjárskiptum sínum vegna fyrirhugaðs skilnaðar með þeim hætti sem samkomulagið frá maí 2008 kvað á um væri ljóst að það samkomulag hefðu þau hvorki staðfest fyrir sýslumanni né dómara heldur samninginn frá september 2008. K hefði átt þess kost samkvæmt 2. mgr. 95. gr. hjúskaparlaga nr. 31/1993 að höfða dómsmál og freista þess að fá þann fjárskiptasamning felldan úr gildi að nokkru eða öllu leyti hefði hún talið hann bersýnilega ósanngjarnan á þeim tíma sem til hans var stofnað. Ekkert hefði komið fram í málinu um að hún hefði neitt þess úrræðis. Samkvæmt þessu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar var hann staðfestur

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma Þ-kk-nf Ö-kk-nf hæstaréttardómari og I-kvk-nf E-kvk-nf og K-kk-nf A-kk-nf settir hæstaréttardómarar.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 4. febrúar 2015 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 16. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Norðurlands eystra 21. janúar 2015, þar sem leyst var úr nánar tilteknum ágreiningi aðilanna í tengslum við gjaldþrotaskipti varnaraðila. Kæruheimild er í 1. mgr. 179. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Sóknaraðili hagar kröfugerð sinni þannig að viðurkennt verði að hún ein sé eigandi að félaginu E Inc., sem stofnað var samkvæmt lögum um félög í alþjóðaviðskiptum (CAP.291) á landsvæðinu [...], og að henni beri samkvæmt því að fá afhent og framselt til sín úr hendi varnaraðila skírteini nr. 3 í félaginu, sem gefið var út 18. febrúar 2014 til I-kk-ef Þ-kk-ef héraðsdómslögmanns. Þá krefst hún málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Atvik málsins eru rakin í hinum kærða úrskurði. Eins og þar greinir fengu sóknaraðili og eiginmaður hennar, M, leyfi til skilnaðar að borði og sæng [...]. september 2008. Í leyfisbréfi til þess skilnaðar sagði að samkomulag væri um skilnaðarkjör, sbr. samning aðila [...]. september 2008, og þann samning staðfestu hjónin fyrir sýslumanninum á [...] sama dag. Í leyfisbréfi [...]. apríl 2009 sagði að þeim hjónum væri veitti leyfi til lögskilnaðar „með þeim skilmálum, sem hjónin hafa orðið ásátt um, sbr. skilnaðarleyfi að borði og sæng, dags. [...]. september 2008.“ Í samningi hjónanna [...]. september 2008 um skilnaðarkjör voru helstu eignir búsins taldar upp en félagsins E Inc. þar hvergi getið. Þeirrar eignar var hins vegar getið í samkomulagi sem hjónin kveðast hafa gert [...]. maí 2008 í tilefni af fyrirhuguðum skilnaði þeirra og eignin þar sögð eiga að koma í hlut sóknaraðila.

Í 1. mgr. 95. gr. hjúskaparlaga nr. 31/1993 segir að hjón geti ráðið fjárskiptum sínum vegna skilnaðar til lykta með samningi. Fjárskiptasamningur skuli vera skriflegur og undirritaður af hjónunum eða umboðsmönnum þeirra. Þótt vera kunni að sóknaraðili og M hafi í öndverðu ætlað að haga fjárskiptum sínum vegna fyrirhugaðs skilnaðar með þeim hætti sem samkomulagið [...]. maí 2008 kvað á um er ljóst að það samkomulag staðfestu þau hvorki fyrir sýslumanni né dómara heldur fjárskiptaskiptasamninginn [...]. september 2008 í tengslum við útgáfu leyfisbréfs til skilnaðar að borði og sæng. Sóknaraðili átti þess kost samkvæmt 2. mgr. 95. gr. hjúskaparlaga og innan þeirra tímafresta er þar getur að höfða dómsmál og freista þess að fá fjárskiptasamninginn frá [...]. september 2008 felldan úr gildi að nokkru eða öllu teldi hún hann bersýnilega ósanngjarnan á þeim tíma er til hans var stofnað. Ekki er fram komið í málinu að sóknaraðili hafi neytt þess úrræðis. Samkvæmt þessu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar er staðfest sú niðurstaða að hafna kröfu sóknaraðila um fá afhent úr hendi varnaraðila skírteini nr. 3 í félaginu E Inc. gefið út 18. febrúar 2014 til I-kk-ef Þ-kk-ef héraðsdómslögmanns.

Eftir framangreindum úrslitum verður sóknaraðila gert að greiða varnaraðila málskostnað í héraði og kærumálskostnað sem ákveðinn verður í einu lagi eins og greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hafnað er kröfu sóknaraðila, K, um að fá afhent úr hendi varnaraðila, þrotabús M, skírteini nr. 3 í félaginu E Inc. sem gefið var út 18. febrúar 2014 til I-kk-ef Þ-kk-ef héraðsdómslögmanns.

Sóknaraðili greiði varnaraðila samtals 1.200.000 krónur í málskostnað í héraði og kærumálskostnað.