89/2006

K lenti í umferðarslysi í október 1999. Hún leitaði til sérfræðings í bæklunarskurðlækningum í júlí 2001 og kvartaði undan bakverkjum sem hún taldi að rekja mætti til árekstursins. Hún hafði alið barn þremur vikum fyrr. Aðilar óskuðu sameiginlega eftir læknismati á afleiðingum slyssins í janúar 2002 og var varanleg örorka metin 7% og varanlegur miski einnig 7%, en matsmenn höfðu þann fyrirvara á að óvissa væri um orsakatengsl milli slyssins og bakeinkenna K. Um tveimur árum síðar sendi K matmönnum staðfestingu vinnuveitanda síns á þeim tíma sem slysið varð um að hún hefði verið frá vinnu í tvo daga eftir slysið vegna bakverkja. Töldu matsmenn umrædd gögn styðja það að um orsakatengsl hefði verið að ræða. Með héraðsdómi var S sýknað af kröfu K þar sem ekki hefði verið sýnt fram á orsakatengsl á milli slyssins og einkenna hennar. Eftir uppkvaðningu héraðsdóms voru að beiðni K dómkvaddir tveir menn, prófessor í lögum og bæklunarskurðlæknir, til að leggja mat á nánar tilgreindar afleiðingar slyssins. Í þeim kafla matsgerðarinnar sem fjallaði um orsakatengsl kom fram að matsmenn teldu slysið vel hafa getað valdið einkennum K. Í niðurstöðu Hæstaréttar var tekið fram að héraðsdómur hefði verið skipaður sérfróðum meðdómsmönnum, sérfræðingi í fæðingarlækningum og sérfræðingi í bæklunarlækningum. Hefði dómurinn ekki talið að þau sérfræðigögn sem lágu fyrir í héraði væru eindregin um að K hefði orðið fyrir þeim áverka í árekstrinum sem verið gæti orsök núverandi einkenna hennar. Var ekki talið að því áliti hefði verið hnekkt með mati hinna dómkvöddu manna og var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu S.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir H-kk-nf B-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og M-kk-nf S-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 13. febrúar 2006. Hún krefst þess aðallega að stefnda verði gert að greiða sér 1.751.665 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 21. júní 2002 til greiðsludags, en til vara 1.700.623 krónur með sömu vöxtum og í aðalkröfu. Í báðum tilvikum krefst hún málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti, án tillits til gjafsóknar sem hún nýtur á báðum dómstigum.

Stefndi krefst aðallega staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti, en til vara að krafa áfrýjanda verði lækkuð og málskostnaður falli þá niður.

I.

Áfrýjandi var ökumaður bifreiðar sem lenti í hörðum árekstri aðfaranótt sunnudagsins 24. október 1999. Var hún tryggð ökumannstryggingu hjá stefnda samkvæmt 92. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 með áorðnum breytingum. Áfrýjandi leitaði til sérfræðings í bæklunarskurðlækningum 16. júlí 2001, tæpum 21 mánuði eftir áreksturinn, og kvartaði undan mjóbaksverkjum sem hún taldi að rekja mætti til hans. Hafði áfrýjandi þá alið barn þremur vikum fyrr. Aðilar óskuðu sameiginlega 18. janúar 2002 eftir mati tveggja lækna á afleiðingum slyssins. Í matsgerð læknanna 20. mars sama ár, sem nánari grein er gerð fyrir í héraðsdómi, var varanlegur miski áfrýjanda vegna slyssins metinn 7% og varanleg örorka einnig 7%. Matsmennirnir höfðu þó þann fyrirvara á að óvissa væri um orsakatengsl milli slyssins og bakeinkenna áfrýjanda. Tveimur árum síðar, 24. mars 2004, sendi áfrýjandi matsmönnum staðfestingu skólastjóra leikskóla, sem hún starfaði hjá er slysið varð, þess efnis að hún hafi farið heim úr vinnu um hádegi mánudaginn 25. október 1999 vegna verkja í baki og einnig verið frá vinnu daginn eftir af sömu orsökum Fylgdu bréfinu dagbókarfærslur leikskólastjórans 25. og 26. okóber 1999 varðandi veikindi áfrýjanda. Af því tilefni rituðu matslæknarnir áfrýjanda bréf 26. apríl 2004, þar sem fram kom að þeir teldu framangreind gögn styðja það að um orsakatengsl hafi verið að ræða milli slyssins og bakeinkenna áfrýjanda.

Áfrýjandi höfðaði mál þetta 25. október 2004. Snýst ágreiningur aðila einkum um hvort orsakatengsl séu milli slyssins og þeirra einkenna sem áfrýjandi kennir frá baki, en stefndi heldur því einnig fram að krafa áfrýjanda sé fyrnd.

II.

Eftir uppkvaðningu héraðsdóms voru að beiðni áfrýjanda dómkvaddir tveir menn, prófessor í lögum og bæklunarskurðlæknir. Skyldu þeir leggja mat á nánar tilgreindar afleiðingar umferðarslyssins fyrir áfrýjanda. Hefur matsgerð þeirra 27. maí 2006 verið lögð fram í Hæstarétti. Í þeim kafla matsgerðarinnar sem fjallar um orsakatengsl milli slyssins og einkenna áfrýjanda er vitnað til lögregluskýrslu frá október 1999. Síðan segir að við áreksturinn hafi höggið á bíl áfrýjanda komið „á vinstra afturhorn bifreiðarinnar þannig að ætla má að fyrst og fremst verði um snúningskrafta að ræða en bifreiðin snýst hálfhring. Með því má ætla að á bol matsbeiðanda verði fyrst og fremst vindingur til hægri sem aftur geri einkenni hægra megin líklegri. Telja matsmenn þannig slysið 24. október 1999 vel hafa getað valdið einkennum þeim sem matsbeiðandi kvartar um frá mjóbaki og jafnvel hálsi. Ljóst er þó, að í daglegu lífi henda ýmis atvik og fólk viðhefur ýmsar athafnir sem einnig gætu verið mögulegir orsakavaldar. Af gögnum málsins og upplýsingum matsbeiðanda verður þó ekki séð að nein slík atvik hafi orðið og liggur því ekkert fyrir um að önnur atvik, svo sem grindarlos valdi einkennum þeim, sem hrjá matsbeiðanda. Matsmenn hafa því miðað niðurstöður sínar, sem settar eru fram að neðan, við að þær séu afleiðing umferðarslyssins 24. október 1999.“ Þeir telja síðan að áfrýjandi hafi verið óvinnufær í tvo daga, hún hafi verið veik en ekki rúmliggjandi í þrjá daga og batahvörf hafi verið 24. nóvember 1999. Þá telja þeir eins og matslæknarnir varanlegan miska áfrýjanda sem og varanlega örorku hennar hæfilega metna 7%.

Héraðsdómur var skipaður sérfróðum meðdómsmönnum, sérfræðingi í fæðingarlækningum og sérfræðingi í bæklunarlækningum. Að mati dómsins voru þau sérfræðigögn er fyrir lágu í héraði ekki eindregin um að áfrýjandi hafi orðið fyrir þeim áverka í árekstrinum, sem verið gæti orsök núverandi einkenna hennar. Þessu áliti hefur ekki verið hnekkt með mati hinna dómkvöddu manna. Verður því að staðfesta hinn áfrýjaða dóm.

Rétt er að málskostnaður fyrir Hæstarétti falli niður.

Gjafsóknarkostnaður áfrýjanda fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði svo sem í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.

Gjafsóknarkostnaður áfrýjanda, K-kvk-ef Þ. K-kvk-ef, fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hennar, 300.000 krónur.