427/2005

S byggði fjárkröfu sína á því að hann hefði átt viðskipti við G um kaup á hlutafé í K 11. nóvember 1999, en G hafi ekki afhent hlutabréf til efnda á kaupsamningnum. G mótmælti því að hafa átt umrædd viðskipti við S og byggði á því að kaupandi hlutabréfa sem hann seldi umrætt sinni hafi verið fyrirtækið B, sem nú sé gjaldþrota. Talið var að S bæri sönnunarbyrði fyrir því að hann hefði átt umrædd viðskipti við G. Ekki var talið að sú sönnun hefði tekist, enda bentu gögn málsins bentu fremur til þess að B hefði keypt bréfin af G og síðan selt þau S. Með vísan til 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála var niðurstaða héraðsdóms um sýknu G staðfest.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kvk-nf E-kvk-nf, G-kk-nf G-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 28. september 2005. Hann krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða sér 9.421.875 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 25/1987 frá 11. nóvember 1999 til 30. júní 2001, en samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Áfrýjandi byggir kröfu sína á því, að hann hafi átt viðskipti við stefnda um kaup á hlutafé í Kögun hf. 11. nóvember 1999. Stefndi hafi ekki afhent hlutabréf til efnda á kaupsamningnum og beri honum því að endurgreiða kaupverðið að viðbættum kostnaði, sem áfrýjandi kveðst hafa orðið fyrir við kaupin. Stefndi hefur mótmælt því að hafa átt umrædd viðskipti við áfrýjanda. Telur hann kaupanda hlutabréfa sem hann seldi umrætt sinn hafa verið fyrirtækið Burnham International á Íslandi hf., sem nú er gjaldþrota.

Áfrýjandi ber sönnunarbyrði fyrir staðhæfingu sinni um að hann hafi átt umrædd viðskipti við stefnda. Þessi sönnun hefur ekki tekist, og benda gögn í málinu fremur til þess, að Burnham International á Íslandi hf. hafi keypt bréfin af stefnda og síðan selt þau áfrýjanda. Þannig sýna söluseðlar fyrirtækisins mismunandi gengi við kaup á bréfunum af stefnda og sölu þeirra til áfrýjanda, auk þess sem tekin er þóknun í báðum tilvikum. Bendir það til þess að þetta hafi verið tvenn aðskilin viðskipti. Hvorugur málsaðila vissi af hinum þegar viðskiptin áttu sér stað og í yfirlýsingu forstjóra Kögunar hf., sem hann staðfesti fyrir dómi, kemur fram að hluthafaskrá Kögunar hf. hafi á umræddum tíma borist óformlegt bréf frá Burnham, þar sem tilkynnt hafi verið að það fyrirtæki hafi keypt þessi hlutabréf í Kögun hf.

Áður en málið gekk til dóms í héraði lagði áfrýjandi fram skriflega yfirlýsingu frá skiptastjóra þrotabús Burnham International á Íslandi hf., sem sögð er gefin í tilefni af þessu dómsmáli. Þar segir meðal annars að fyrirtækið hafi aðeins haft milligöngu við sölu hlutabréfanna og þau hafi ekki orðið eign þess á neinu tímabili í viðskiptunum. Síðan segir: „Þar sem því mun vera haldið fram í fyrrgreindu máli að sala bréfa þessara hafi verið til B-x-x lýsir skiptastjóri því yfir að hann framselji Sameinaða lífeyrissjóðnum kröfu B-x-x á hendur G-kk-þgf O-kk-þgf ... vegna framangreindra viðskipta, teljist slík krafa vera fyrir hendi.“ Kveðst áfrýjandi til vara byggja kröfu sína á þessu framsali. Stefndi mótmælti framlagningu þessarar yfirlýsingar og málsástæðunni sem of seint fram kominni. Bendir hann á að allt aðrar efnisvarnir eigi við gegn kröfu þrotabúsins heldur en áfrýjanda, sem til dæmis geti snert rétt til skuldajöfnunar gegn kröfum þess, en hann kveðst einmitt eiga gagnkröfur sem hefðu getað nýst honum í þessu skyni. Í stefnu til héraðsdóms var ekki byggt á þessari málsástæðu og var ekkert að henni vikið í greinargerð stefnda. Kemur hún því ekki til athugunar við úrlausn málsins.

Samkvæmt því sem fyrr var sagt hefur áfrýjandi ekki sýnt fram á að hann hafi átt í þeim lögskiptum við stefnda, sem hann byggir kröfu sína á. Með vísan til 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála verður hinn áfrýjaði dómur því staðfestur.

Áfrýjandi verður dæmdur til að greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti svo sem í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, Sameinaði lífeyrissjóðurinn, greiði stefnda, G-kk-þgf O-kk-þgf, 400.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.