77/2006

Á, K, R og S, sem starfað höfðu hjá einu eða fleiri af fimm einkahlutafélögum, voru sakfelldir fyrir brot gegn 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 og 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 með því að hafa ekki staðið réttilega skil á virðisaukaskatti og staðgreiðslu opinberra gjalda. Greitt hafði verið inn á skuldir félaganna og kom því til álita hvort staðin hefðu verið skil á verulegum hluta skattfjárhæðanna í skilningi 2. málsl. greinanna, eins og þeim var breytt með lögum nr. 134/2005, þannig að fyrirmæli þeirra um fésektarlágmark ættu ekki við. Talið var að undanþágur frá lágmarki fésektar giltu um viðurlög fyrir brotin sem R og S voru sakfelldir fyrir og voru þau því ekki talin meiri háttar í skilningi 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga. Umræddar undanþágur voru taldar eiga við hluta brota Á, en ekki við brot hans gegn 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 sem varðaði vanskil á 1.252.673 krónum. Þó var ekki talið að þessi fjárhæð eða atvik að öðru leyti væru slík að það gæti varðað við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga. Viðurlög fyrir flest brotin, sem K var sakfelldur fyrir, voru ákveðin á grundvelli undanþágu frá lágmarki fésektar, en ekki sá hluti sem tók til vanskila á virðisaukaskatti og staðgreiðslu opinberra gjalda samtals að fjárhæð 7.927.026 krónur. Af þessu virtu og þar sem brot K voru framin í rekstri fimm félaga voru þau talin meiri háttar og varða við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga. Tekið var fram að Á, K, og R hefðu verið dæmdir til fangelsisrefsingar fyrir brot gegn almennum hegningarlögum með dómi Hæstaréttar í máli nr. 347/2004. Að öðru leyti hefði Á ekki áður sætt refsingu, K og R ekki svo að máli skipti við ákvörðun refsingar og S ekki áður verið sakfelldur fyrir brot. Var Á dæmdur til að greiða sekt að fjárhæð 2.800.000 krónur, R til að greiða sekt að fjárhæð 750.000 krónur og S 300.000 krónur. Um ákvörðun refsingar K gilti 78. gr. almennra hegningarlaga og var ekki talið að honum hefði verið gerð þyngri fangelsisrefsing í fyrri dómi ef dæmt hefði verið um öll brotin þar. Hann var á hinn bóginn dæmdur til greiðslu sektar að fjárhæð 18.500.000 krónur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf G-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og M-kk-nf S-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 17. janúar og 17. mars 2006 í samræmi við yfirlýsingar ákærðu um áfrýjun, en jafnframt af hálfu ákæruvaldsins, sem krefst þess að staðfest verði niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu ákærðu K-kk-ef R-kk-ef K-kk-ef og R-kk-ef O-kk-ef B-kk-ef, svo og ákærða S-kk-ef H-kk-ef að öðru leyti en því að brot, sem honum er gefið að sök í II. lið B. kafla ákæru, verði talið ná til 5.097.018 króna. Þá er þess krafist að ákærði Á-kk-nf Þ-kk-nf V-kk-nf verði sakfelldur fyrir öll brot, sem honum eru gefin að sök í ákæru. Þess er krafist að ákærðu Á-kk-þgf Þ-kk-þgf, K-kk-þgf R-kk-þgf og R-kk-þgf O-kk-þgf verði öllum gerð fangelsisrefsing og fésekt þess fyrstnefnda jafnframt þyngd, sektarrefsing ákærða K-kk-ef R-kk-ef verði staðfest, en sekt ákærða R-kk-ef O-kk-ef milduð ef ákærði Á-kk-nf Þ-kk-nf verður sakfelldur fyrir brot, sem honum eru gefin að sök í C. kafla ákæru. Loks er þess krafist að héraðsdómur verði staðfestur að því er varðar refsingu ákærða S-kk-ef.

Ákærðu Á-kk-nf Þ-kk-nf, R-kk-nf O-kk-nf og S-kk-nf krefjast aðallega sýknu, en til vara að refsing verði milduð.

Ákærði K-kk-nf R-kk-nf krefst sýknu af sakargiftum samkvæmt A., B., C. og E. kafla ákæru, svo og af öðrum sökum samkvæmt D. kafla hennar en þeim, sem varða vanskil á staðgreiðslu opinberra gjalda vegna mars, apríl og maí 2003. Þá krefst hann þess að refsing verði milduð.

I.

Ríkislögreglustjóri höfðaði mál þetta með ákæru 22. desember 2004. Með henni voru ákærðu ásamt X bornir sökum um brot gegn 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt, 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 um staðgreiðslu opinberra gjalda og 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, allt með áorðnum breytingum, en brot þessi hafi þeir hver um sig framið í störfum hjá einu eða fleiri af fimm einkahlutafélögum, sem báru heitin Ísafoldarhúsið, Japís, Kaffi Le, Lífstíll og Planet Reykjavík. Í hinum áfrýjaða dómi, sem kveðinn var upp 15. júní 2005, var X sýknaður af kröfum ákæruvaldsins og er af þess hálfu unað við þá niðurstöðu. Aðrir ákærðu voru á hinn bóginn sakfelldir fyrir þá háttsemi, sem þeim var gefin að sök, ýmist í heild eða að hluta.

Héraðsdómur var ekki birtur ákærða S-kk-þgf fyrr en 17. nóvember 2005 og ákærða K-kk-þgf R-kk-þgf 19. desember sama ár. Sá fyrrnefndi lýsti yfir áfrýjun 12. desember 2005, en sá síðarnefndi 13. janúar 2006. Dómurinn hafði verið birtur ákærða Á-kk-þgf Þ-kk-þgf 25. ágúst 2005 og ákærða R-kk-þgf O-kk-þgf 20. september sama ár og lýstu þeir ekki yfir áfrýjun innan áfrýjunarfrests. Samkvæmt umsókn þeirra 27. janúar 2006 veitti Hæstiréttur leyfi til áfrýjunar 7. mars sama ár og er héraðsdómur á þeim grunni til endurskoðunar að því er þessa ákærðu varðar um öll atriði, sem kröfugerð aðilanna tekur til.

Eftir að héraðsdómur hafði verið birtur öllum ákærðu var áðurnefndum ákvæðum 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 og 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 breytt með 1. gr. og 3. gr. laga nr. 134/2005 á þann hátt að lágmark fésektar, sem þar er mælt fyrir um, á ekki við ef brot einskorðast við að standa ekki skil á réttilega tilgreindum virðisaukaskatti samkvæmt virðisaukaskattskýrslu eða réttilega tilgreindri staðgreiðslu samkvæmt skilagrein, enda hafi verið staðin skil á verulegum hluta skattfjárhæðar eða málsbætur séu miklar. Komi til sakfellingar ákærðu ber að ákveða refsingu með tilliti til þessara breyttu reglna, sbr. 1. mgr. 2. gr. almennra hegningarlaga.

II.

Með A. kafla ákæru var sökum beint að ákærða Á-kk-þgf Þ-kk-þgf fyrir að hafa hvorki staðið skil á virðisaukaskatti Ísafoldarhússins ehf. á uppgjörstímabilunum frá mars-apríl 2002 til janúar-febrúar 2003, samtals 2.474.081 krónu, né staðgreiðslu opinberra gjalda, sem haldið var eftir af launum starfsmanna félagsins á tímabilinu frá janúar til apríl 2003, alls 1.809.008 krónur. Þá var ákærði K-kk-nf R-kk-nf borinn sökum fyrir að hafa ekki staðið skil á staðgreiðslu opinberra gjalda starfsmanna sama félags, sem haldið var eftir af launum þeirra fyrir maí 2003, að fjárhæð 522.380 krónur.

Fyrir liggur í málinu að ákærði Á-kk-nf Þ-kk-nf stofnaði Ísafoldarhúsið ehf. 20. mars 2002 ásamt X og var það tilkynnt fyrirtækjaskrá Hagstofu Íslands 26. sama mánaðar. Við stofnun félagsins var ákærði Á-kk-nf Þ-kk-nf ráðinn framkvæmdastjóri þess og honum veitt prókúruumboð, jafnframt því að hann var kjörinn meðstjórnandi í félaginu. X var kjörinn formaður stjórnar og gegndi hann því starfi þar til hann sagði sig úr henni með tilkynningu til fyrirtækjaskrár 19. maí 2003. Breytingar voru gerðar á samþykktum félagsins 3. júní 2003 og var ákærði K-kk-nf R-kk-nf þá kjörinn stjórnarmaður, auk þess sem honum var veitt prókúruumboð. Ákærði Á-kk-nf Þ-kk-nf var við sama tækifæri kosinn varamaður í stjórn félagsins. Í tilkynningu um þetta, sem barst fyrirtækjaskrá 4. sama mánaðar, kom fram að ákærði Á-kk-nf Þ-kk-nf hefði látið af starfi framkvæmdastjóra og að prókúruumboð hans væri fallið niður.

Skattrannsóknarstjóri ríkisins hóf rannsókn 2. júlí 2003 á skilum Ísafoldarhússins ehf. á virðisaukaskatti og staðgreiðslu opinberra gjalda. Rannsókninni var lokið með skýrslu 5. nóvember sama ár. Samkvæmt henni höfðu skuldir, sem félagið hafði staðið í vegna virðisaukaskatts, verið greiddar á því tímamarki að frátöldum skatti uppgjörstímabilsins janúar-febrúar 2003, sem var að fjárhæð 1.252.673 krónur, en inn á höfuðstól hans höfðu greiðst 70.288 krónur. Þá kom þar fram að staðgreiðsla opinberra gjalda starfsmanna félagsins fyrir febrúar, mars og apríl 2003 hafi verið greidd að fullu áður en rannsókninni lauk, en upp í höfuðstól skuldar vegna maí 2003, sem upphaflega hafi verið 522.380 krónur, hafi greiðst 331.354 krónur. Skattrannsóknarstjóri vísaði málinu til ríkislögreglustjóra 22. mars 2004, en áður en til þess kom hafði bú Ísafoldarhússins ehf. verið tekið til gjaldþrotaskipta 18. desember 2003. Við lögreglurannsókn var lagt til grundvallar að virðisaukaskattur félagsins fyrir uppgjörstímabilin frá mars-apríl 2002 til janúar-febrúar 2003 hafi alls verið 4.280.842 krónur, en þar af hafi skuldir að höfuðstól samtals 2.474.081 króna staðið ógreiddar á gjalddaga. Eftir gjalddaga hafi fengist 1.774.331 króna upp í skuldirnar, sem hafi verið ráðstafað til að greiða kostnað, álag samkvæmt 27. gr. laga nr. 50/1988, dráttarvexti og loks inn á höfuðstól skuldarinnar, en eftir það hafi hann numið 995.303 krónum. Að því er varðar staðgreiðslu opinberra gjalda starfsmanna félagsins var byggt á því að ekkert hafi verið greitt á gjalddaga vegna greiðslutímabilanna frá janúar til maí 2003, en gjöld á þeim hafi alls verið að höfuðstól 2.331.388 krónur. Eftir gjalddaga hafi greiðst samtals 2.482.284 krónur, sem hafi verið ráðstafað til að greiða kostnað, álag samkvæmt 28. gr. laga nr. 45/1987 og dráttarvexti, en eftirstöðvarnar hafi komið til lækkunar á höfuðstól, sem eftir þetta hafi verið að fjárhæð 126.977 krónur.

Við málflutning af hálfu ákæruvaldsins fyrir Hæstarétti hefur með tilliti til dóma réttarins 30. mars 2006 í málum nr. 428/2005 og 469/2005 verið gerð frekari grein fyrir fjárhæðum, sem um ræðir í þessum þætti málsins. Samkvæmt því var álag, sem greitt var af vangoldnum virðisaukaskatti á uppgjörstímabilunum frá mars-apríl 2002 til loka þess árs, samtals 122.140 krónur. Ef þessi fjárhæð skoðast sem innborgun á höfuðstól skuldar vegna virðisaukaskatts standi eftir ógreiddar 873.163 krónur af 1.252.673 krónum frá uppgjörstímabilinu janúar-febrúar 2003 eða sem svarar 69,7%. Álag, sem greitt var af vangoldinni staðgreiðslu opinberra gjalda vegna greiðslutímabila frá janúar til apríl 2003, hafi alls verið 180.900 krónur. Skoðist sú fjárhæð sem greiðsla inn á höfuðstól skuldar vegna staðgreiðslu opinberra gjalda, sem nam áðurgreindum 126.977 krónum, sé skuldin að fullu gerð upp.

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður staðfest niðurstaða hans um að ákærði Á-kk-nf Þ-kk-nf hafi gerst sekur um brot gegn 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 og 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 með því að hafa ekki á lögmæltum tíma staðið skil á virðisaukaskatti Ísafoldarhússins ehf. á uppgjörstímabilunum frá mars-apríl 2002 til janúar-febrúar 2003, að fjárhæð samtals 2.474.081 króna, og staðgreiðslu opinberra gjalda starfsmanna félagsins frá greiðslutímabilunum janúar til apríl 2003, alls 1.809.008 krónur. Á sama hátt verður staðfest niðurstaða héraðsdóms um að ákærði K-kk-nf R-kk-nf hafi gerst sekur um brot gegn 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 með því að hafa ekki á lögmæltum tíma staðið skil á staðgreiðslu opinberra gjalda starfsmanna Ísafoldarhússins ehf. frá greiðslutímabilinu maí 2003 að fjárhæð 522.380 krónur.

Við ákvörðun viðurlaga fyrir þessi brot verður að líta til þess að með þeim breytingum, sem gerðar voru með lögum nr. 134/2005 á 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 og 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987, gilda fyrirmæli síðastnefndra ákvæða um lágmark fésektar ekki þegar brot einskorðast við að standa ekki skil á réttilega tilgreindum gjöldum samkvæmt skýrslum eða skilagreinum og verulegur hluti skattfjárhæðar hefur verið greiddur eða málsbætur eru miklar. Við flutning málsins fyrir Hæstarétti var því borið við af hálfu ákæruvaldsins að þessar undantekningar frá lágmarki fésektar gætu ekki átt hér við, því ákærðu hefðu ekki aðeins gerst sekir um vanskil á gjöldum, heldur hefðu einnig orðið veruleg vanhöld á skilum virðisaukaskattskýrslna og skilagreina vegna staðgreiðslu opinberra gjalda. Um þetta er þess að gæta að ákærðu eru ekki sóttir til saka fyrir að hafa brotið gegn 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 og 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 með því að hafa ekki skilað á réttum tíma virðisaukaskattskýrslum fyrir Ísafoldarhúsið ehf. og skilagreinum vegna staðgreiðslu opinberra gjalda starfsmanna félagsins. Brot ákærðu, sem málið varðar, einskorðast því við að standa ekki skil á þessum gjöldum. Eftir gögnum málsins bárust skýrslur og skilagreinar í mörgum þeim tilvikum, sem hér um ræðir, eftir lögboðinn tíma og að hluta var ekki gerð grein fyrir virðisaukaskatti með reglubundnum skýrslum, heldur með leiðréttingarskýrslu 2. maí 2003 vegna virðisaukaskatts ársins 2002. Það fær því þó ekki breytt að félagið tilgreindi þegar upp var staðið allan virðisaukaskatt og staðgreiðslu opinberra gjalda starfsmanna og hafa ekki verið bornar brigður á að það hafi verið réttilega gert. Eins og áður greinir liggur fyrir að líta megi svo á að full skil hafi verið gerð áður en ákæra var gefin út á staðgreiðslu opinberra gjalda, sem málið varðar, og á virðisaukaskatti félagsins frá uppgjörstímabilunum mars-apríl til nóvember-desember 2002. Upp í skuld vegna virðisaukaskatts frá uppgjörstímabilinu janúar-febrúar 2003, að höfuðstól 1.252.673 krónur, hafa fengist 379.510 krónur þegar greiðsla á álagi af vangoldnum skatti frá fyrri tímabilum hefur verið metin sem innborgun á þennan höfuðstól. Þetta nægir ekki til að staðin hafi verið skil á verulegum hluta skattfjárhæðar í skilningi 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988, eins og henni var breytt með 3. gr. laga nr. 134/2005, sbr. dóm Hæstaréttar 30. mars 2006 í máli nr. 428/2005, og hefur ekkert haldbært verið að öðru leyti fært fram ákærða Á-kk-þf Þ-kk-þf til málsbóta. Að öllu þessu virtu verða honum gerð viðurlög vegna brots, sem varðar vanskil á virðisaukaskatti uppgjörstímabilsins janúar-febrúar 2003, eftir fyrirmælum 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 um að refsing skuli nema fjárhæð skattsins, 1.252.673 krónum, að lágmarki tvöfaldri og hámarki tífaldri. Um viðurlög fyrir brot ákærða Á-kk-ef Þ-kk-ef að öðru leyti, sem varða vanskil á virðisaukaskatti á árinu 2002 að fjárhæð samtals 1.221.408 krónur og vanskil á staðgreiðslu opinberra gjalda starfsmanna Ísafoldarhússins ehf. frá janúar til apríl 2003, samtals 1.809.008 krónur, gilda á hinn bóginn þær undanþágur frá framangreindu lágmarki fésektar, sem teknar voru upp með 1. gr. og 3. gr. laga nr. 134/2005. Gegnir sama máli um brot ákærða K-kk-ef R-kk-ef vegna vanskila á staðgreiðslu opinberra gjalda starfsmanna félagsins frá maí 2003, að fjárhæð 522.380 krónur.

III.

Í B. kafla ákæru var ákærði S-kk-nf borinn sökum fyrir að hafa hvorki staðið skil á virðisaukaskatti Japís ehf. á uppgjörstímabilunum frá nóvember-desember 2000 til mars-apríl 2001, samtals 7.151.380 krónum, né staðgreiðslu opinberra gjalda, sem haldið var eftir af launum starfsmanna félagsins á tímabilinu frá mars til júní 2001, alls 5.681.914 krónum. Þá var ákærði K-kk-nf R-kk-nf sóttur til saka fyrir að hafa ekki staðið skil á virðisaukaskatti sama félags á uppgjörstímabilunum frá janúar-febrúar til september-október 2001, samtals 4.097.026 krónum, og staðgreiðslu opinberra gjalda starfsmanna félagsins á tímabilinu frá mars til desember 2001, alls 12.535.303 krónum. Með hinum áfrýjaða dómi var ákærði S-kk-nf sýknaður af sakargiftum vegna vanskila á virðisaukaskatti uppgjörstímabilsins nóvember-desember 2000, sem var að fjárhæð 5.916.677 krónur. Af hálfu ákæruvaldsins er unað við þá niðurstöðu og snúa því sakir á hendur ákærða S-kk-þgf vegna vanskila á virðisaukaskatti nú eingöngu að uppgjörstímabilunum frá janúar til apríl 2001, samtals 1.234.703 krónum. Samkvæmt dómkröfum af hálfu ákæruvaldsins fyrir Hæstarétti hefur fjárhæðin, sem ákærði S-kk-nf er borinn sökum um að hafa ekki staðið skil á vegna staðgreiðslu opinberra gjalda starfsmanna Japís ehf., að auki verið lækkuð í 5.097.018 krónur, en lækkunin mun svara til þeirrar fjárhæðar, sem haldið var eftir af launum ákærða sjálfs vegna staðgreiðslu opinberra gjalda í mars til júní 2001.

Samkvæmt gögnum málsins keypti Íslenska sjónvarpsfélagið hf. alla hluti í Japís ehf. af fyrri hluthöfum með samningi 6. október 2000, en ákærðu Á-kk-nf Þ-kk-nf og K-kk-nf R-kk-nf voru meðal forráðamanna fyrrnefnda félagsins. Ákærði Á-kk-nf Þ-kk-nf gerði í nafni Japís ehf. ráðningarsamning 9. nóvember 2000 við ákærða S-kk-þf, sem tók að sér starf framkvæmdastjóra í félaginu. Í samningnum var ekki ákvæði um hvenær ákærði S-kk-nf myndi hefja störf hjá félaginu, en óumdeilt virðist vera í málinu að það hafi verið í ársbyrjun 2001. Tilkynnt var til fyrirtækjaskrár 16. nóvember 2000 að ákærða K-kk-þgf R-kk-þgf hafi verið veitt prókúruumboð fyrir félagið. Þá var tilkynnt til fyrirtækjaskrár 9. febrúar 2001 að á hluthafafundi þann dag hafi B verið kjörinn formaður stjórnar félagsins, en ákærðu Á-kk-nf Þ-kk-nf og K-kk-nf R-kk-nf meðstjórnendur. Jafnframt var tilkynnt að ákærði S-kk-nf gegndi starfi framkvæmdastjóra og hefði prókúruumboð fyrir félagið ásamt ákærða K-kk-þgf R-kk-þgf. Ákærði S-kk-nf gerði samning við félagið 31. júlí 2001 um að hann léti þá þegar af störfum hjá því með nánar tilgreindum kjörum. Fyrirtækjaskrá var tilkynnt þetta 28. september 2001, svo og að ákærði K-kk-nf R-kk-nf hefði tekið við starfi framkvæmdastjóra og hefði einn prókúruumboð fyrir félagið. Félagið var tekið til gjaldþrotaskipta 26. júní 2002.

Skattrannsóknarstjóri ríkisins hóf rannsókn 11. júní 2003 á skilum Japís ehf. á virðisaukaskatti og staðgreiðslu opinberra gjalda. Rannsókninni var lokið með skýrslu 7. nóvember sama ár, en samkvæmt henni var ógreiddur virðisaukaskattur uppgjörstímabilsins nóvember-desember 2000 að fjárhæð 5.916.677 krónur og samtals 2.862.323 krónur vegna tímabilanna frá júlí til október 2001. Þá var í skýrslunni greint frá vanskilum á staðgreiðslu opinberra gjalda starfsmanna félagsins í október, nóvember og desember 2001, sem alls hafi numið 2.999.458 krónum, en inn á höfuðstól skuldar vegna fyrstnefnda mánaðarins hafi greiðst 1.087.574 krónur, þannig að eftirstöðvar væru 1.911.884 krónur. Skattrannsóknarstjóri vísaði málinu til ríkislögreglustjóra 22. mars 2004. Við lögreglurannsókn var lagt til grundvallar að virðisaukaskattur Japís ehf. fyrir uppgjörstímabilin frá nóvember 2000 til apríl 2001 og frá júlí til október á sama ári hafi alls verið 10.013.703 krónur og sú fjárhæð öll verið ógreidd á gjalddaga. Eftir hann hafi samtals 2.781.264 krónur fengist upp í skuldina, en að greiddum kostnaði, álagi og dráttarvöxtum stæðu eftir 7.739.941 króna af höfuðstól hennar. Þá var á því byggt varðandi staðgreiðslu opinberra gjalda starfsmanna félagsins að ekkert hafi verið greitt á gjalddaga vegna greiðslutímabilanna frá mars til desember 2001, en höfuðstóll þeirrar skuldar væri 12.535.303 krónur. Eftir gjalddaga hafi samtals 12.857.871 króna greiðst upp í hana, en að greiddum kostnaði, álagi og dráttarvöxtum stæðu þá eftir 1.873.982 krónur af höfuðstól hennar.

Í málflutningi af hálfu ákæruvaldsins fyrir Hæstarétti var gerð frekari grein fyrir fjárhæðum, sem til athugunar eru í þessum þætti málsins. Samkvæmt því hefur skuld vegna virðisaukaskatts á uppgjörstímabilunum frá janúar til apríl 2001 verið greidd að fullu. Inn á höfuðstól skuldar frá uppgjörstímabilinu júlí-ágúst 2001 hafi greiðst 294.469 krónur, auk þess sem greiðsla á álagi að fjárhæð 123.470 krónur vegna fyrri tímabila, sem hér um ræðir, megi skoðast sem innborgun væri á höfuðstól sömu skuldar. Standi því eftir 189.650 krónur af upphaflegum höfuðstólnum, sem var 607.589 krónur. Skuld vegna uppgjörstímabilsins september-október 2001, 2.254.734 krónur, sé á hinn bóginn ógreidd með öllu. Staðgreiðsla opinberra gjalda starfsmanna Japís ehf. frá greiðslutímabilunum janúar til október 2001, samtals 10.661.321 króna, hafi verið greidd að fullu. Jafnframt hafi verið greitt álag vegna þeirrar skuldar, 1.066.132 krónur, sem megi líta á sem innborgun á höfuðstól skuldar fyrir nóvember 2001 að fjárhæð 1.069.238 krónur, en þar með sé hún nánast greidd að fullu. Upp í skuld vegna desember 2001, 804.744 krónur, hafi á hinn bóginn ekkert greiðst.

Með vísan til forsendna héraðsdóms verður staðfest niðurstaða hans um að ákærði S-kk-nf hafi gerst sekur um brot gegn 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 með því að hafa ekki á lögmæltum tíma staðið skil á virðisaukaskatti Japís ehf. á uppgjörstímabilunum frá janúar til apríl 2001, samtals 1.234.703 krónum, og brot gegn 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 með því að hafa ekki staðið skil á staðgreiðslu opinberra gjalda annarra starfsmanna félagsins en sjálfs sín frá greiðslutímabilunum mars til júní 2001, alls 5.097.018 krónum. Í hinum áfrýjaða dómi er gerð grein fyrir framburði vitna um afskipti ákærða K-kk-ef R-kk-ef af fjármálum Japís ehf. og daglegum rekstri áður en tilkynnt var til fyrirtækjaskrár að hann hefði tekið þar við starfi framkvæmdastjóra. Hann átti sæti í stjórn félagsins frá 9. febrúar 2001, en hafði einn stjórnarmanna prókúruumboð fyrir það, sem honum var veitt 16. nóvember 2000. Að þessu virtu verður staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um að ákærði K-kk-nf R-kk-nf hafi gerst sekur um brot gegn sömu lagaákvæðum og áður er getið með því að hafa ekki á lögmæltum tíma staðið skil á virðisaukaskatti Japís ehf. á uppgjörstímabilunum frá janúar til apríl og júlí til október 2001, samtals 4.097.026 krónum, og staðgreiðslu opinberra gjalda starfsmanna félagsins frá greiðslutímabilunum mars til desember 2001, alls 12.535.303 krónum.

Við ákvörðun viðurlaga fyrir þessi brot verður farið að með sama hætti og áður greinir í niðurstöðum um A. kafla ákæru, en fyrir liggur að þegar upp var staðið hafði félagið gert grein fyrir öllum virðisaukaskatti og staðgreiðslu opinberra gjalda starfsmanna þess á tímabilinu, sem málið tekur til, og hefur því ekki verið borið við að það hafi verið ranglega gert. Gjöldin, sem ákærði S-kk-nf er sakfelldur fyrir að hafa ekki staðið skil á innan lögmælts tíma, samtals 6.331.721 króna, eru samkvæmt áðursögðu að fullu greidd og gilda því um viðurlög á hendur honum þær undanþágur frá lágmarki fésektar samkvæmt 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 og 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987, sem teknar voru upp með 1. gr. og 3. gr. laga nr. 134/2005. Gegnir sama máli um brot ákærða K-kk-ef R-kk-ef vegna vanskila á virðisaukaskatti á uppgjörstímabilunum janúar til apríl 2001 og staðgreiðslu opinberra gjalda starfsmanna Japís ehf. frá janúar til október á sama ári, svo og brot hans vegna virðisaukaskatts á uppgjörstímabilinu júlí-ágúst 2001 og staðgreiðslu opinberra gjalda í nóvember sama ár, enda eru þær skuldir greiddar að verulegum hluta. Brot ákærða K-kk-ef R-kk-ef, sem viðurlög verða ákveðin fyrir á þennan hátt, varða þannig vanskil á gjöldum að fjárhæð samtals 13.572.851 króna. Á hinn bóginn gilda ákvæði 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 og 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 um lágmark fésektar um önnur brot ákærða K-kk-ef R-kk-ef, sem taka til vanskila á gjöldum að fjárhæð alls 3.059.478 krónur, enda á hann sér engar haldbærar málsbætur að því er brot þessi varðar. Að því leyti, sem þessum ákærðu verður báðum gerð fésekt vegna vanskila á sömu gjöldum, verður tekið tillit til þess við ákvörðun hennar.

IV.

Í C. kafla ákæru var ákærði R-kk-nf O-kk-nf sóttur til saka fyrir að hafa hvorki staðið skil á virðisaukaskatti Kaffi Le ehf. á uppgjörstímabilunum frá nóvember-desember 2002 til mars-apríl 2003, samtals 6.212.439 krónum, né staðgreiðslu opinberra gjalda, sem haldið var eftir af launum starfsmanna félagsins á tímabilinu frá febrúar til maí 2003, alls 2.819.561 krónu. Þá var ákærða Á-kk-þgf Þ-kk-þgf gefið að sök að hafa ekki staðið skil á virðisaukaskatti sama félags á uppgjörstímabilum frá nóvember 2002 til febrúar 2003, samtals 4.122.867 krónum, og staðgreiðslu opinberra gjalda starfsmanna þess frá febrúar til apríl 2003, alls 1.958.565 krónum. Ákærði K-kk-nf R-kk-nf var í þessum efnum borinn sökum um að hafa ekki staðið skil á virðisaukaskatti félagsins á uppgjörstímabilinu mars-apríl 2003, 2.089.572 krónum, og staðgreiðslu opinberra gjalda starfsmanna þess í maí sama ár, 860.996 krónum. Með hinum áfrýjaða dómi voru ákærðu R-kk-nf O-kk-nf og K-kk-nf R-kk-nf sakfelldir samkvæmt ákæru, en ákærði Á-kk-nf Þ-kk-nf sýknaður ásamt X, sem borinn var sömu sökum og hann. Sem fyrr segir unir ákæruvaldið við sýknu X, en krefst þess að ákærði Á-kk-nf Þ-kk-nf verði sakfelldur hér samkvæmt ákæru.

Samkvæmt gögnum málsins tilkynntu ákærði Á-kk-nf Þ-kk-nf og X til fyrirtækjaskrár 1. febrúar 2002 að þeir hefðu stofnað Kaffi Le ehf., svo og að sá fyrrnefndi hefði verið kjörinn formaður stjórnar, þar sem einnig ættu sæti X og ákærði R-kk-nf O-kk-nf, sem hefði verið ráðinn framkvæmdastjóri félagsins og veitt prókúruumboð fyrir það. Fyrir liggur að X tilkynnti til fyrirtækjaskrár 16. maí 2003 að hann hefði sagt sig úr stjórn félagsins. Þá var fyrirtækjaskrá tilkynnt 4. júní 2003 að nýjar samþykktir hafi verið gerðar fyrir Kaffi Le ehf. á hluthafafundi daginn áður, svo og að ákærði K-kk-nf R-kk-nf hafi þar verið kjörinn stjórnarmaður og honum veitt prókúruumboð, en ákærði Á-kk-nf Þ-kk-nf kjörinn varamaður í stjórn. Af fyrirliggjandi gögnum úr fyrirtækjaskrá verður ráðið að ákærði R-kk-nf O-kk-nf hafi eftir síðastnefnda tilkynningu áfram verið talinn framkvæmdastjóri félagsins og með prókúruumboð ásamt ákærða K-kk-þgf R-kk-þgf.

Skattrannsóknarstjóri ríkisins hóf rannsókn 2. júlí 2003 á skilum Kaffi Le ehf. á virðisaukaskatti og staðgreiðslu opinberra gjalda. Rannsókninni var lokið með skýrslu 6. nóvember sama ár. Samkvæmt henni höfðu skuldir, sem félagið hafði staðið í vegna virðisaukaskatts, verið greiddar á því tímamarki að frátöldum skatti uppgjörstímabilsins mars-apríl 2003, sem var að fjárhæð 2.089.572 krónur, en inn á höfuðstól hans höfðu greiðst 1.775.334 krónur. Jafnframt var í skýrslunni greint frá því að skuldir félagsins vegna staðgreiðslu opinberra gjalda starfsmanna þess á tímabilinu frá febrúar til maí 2003, sem höfðu verið í vanskilum, væru greiddar upp að öðru leyti en því að af höfuðstól skuldar vegna maí, sem upphaflega var 860.996 krónur, stæðu eftir 403.302 krónur. Skattrannsóknarstjóri vísaði málinu til ríkislögreglustjóra 22. mars 2004, en áður en til þess kom hafði félagið verið tekið til gjaldþrotaskipta 18. desember 2003. Við lögreglurannsókn var lagt til grundvallar að virðisaukaskattur Kaffi Le ehf. fyrir uppgjörstímabilin frá nóvember-desember 2002 til mars-apríl 2003 hafi alls verið 6.212.439 krónur og að engu leyti greiddur á gjalddaga. Eftir gjalddaga hafi fengist alls 6.763.328 krónur upp í skuldina, sem hafi verið ráðstafað til greiðslu kostnaðar, álags og dráttarvaxta, en að því búnu inn á höfuðstól hennar. Að þessu gerðu stæðu eftir af höfuðstólnum 56.903 krónur vegna virðisaukaskatts uppgjörstímabilsins mars-apríl 2003, sem upphaflega var að fjárhæð 2.089.572 krónur. Vegna staðgreiðslu opinberra gjalda starfsmanna hafi félagið á gjalddaga staðið í skuld fyrir tímabilið febrúar til maí 2003, samtals 2.819.561 króna. Eftir gjalddaga hafi sama fjárhæð verið greidd, en henni varið fyrst til uppgjörs á kostnaði, álagi og dráttarvöxtum. Að þeim liðum greiddum hafi staðið eftir 297.736 krónur af höfuðstól skuldar vegna staðgreiðslu fyrir maí 2003, sem upphaflega var að fjárhæð 860.996 krónur.

Af hálfu ákæruvaldsins var við flutning málsins fyrir Hæstarétti gerð nánari grein fyrir fjárhæðum, sem þessi þáttur málsins varðar. Samkvæmt því hefur skuld vegna virðisaukaskatts á uppgjörstímabilunum nóvember-desember 2002 og janúar-febrúar 2003 verið greidd að fullu. Inn á höfuðstól skuldar frá uppgjörstímabilinu mars-apríl 2003 hafi greiðst 2.032.669 krónur, en álag, sem greitt hafi verið vegna fyrri tímabilanna tveggja, sé hærra en nemur eftirstöðvum þessarar skuldar, 56.903 krónum, sem megi þannig telja að fullu greidda. Staðgreiðsla opinberra gjalda starfsmanna Kaffi Le ehf. frá greiðslutímabilunum febrúar til apríl 2003, samtals 1.958.565 krónur, hafi verið greidd að fullu. Jafnframt hafi verið greitt álag vegna þeirrar skuldar, 195.856 krónur, sem megi líta á sem innborgun á höfuðstól skuldar fyrir maí 2003. Að því gerðu stæðu eftir ógreiddar af höfuðstólnum 101.880 krónur eða sem svarar um 11,8% af honum.

Með vísan til forsendna héraðsdóms verður staðfest niðurstaða hans um að ákærði R-kk-nf O-kk-nf hafi gerst sekur um brot gegn 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 og 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 með því að hafa ekki á lögmæltum tíma staðið skil á virðisaukaskatti Kaffi Le ehf. á uppgjörstímabilunum frá nóvember 2002 til apríl 2003, samtals 6.212.439 krónum, og staðgreiðslu opinberra gjalda starfsmanna félagsins frá greiðslutímabilunum febrúar til maí 2003, alls 2.819.561 krónu. Í hinum áfrýjaða dómi eru rakin afskipti ákærða K-kk-ef R-kk-ef af fjármálum og rekstri félagsins áður en hann tók sæti í stjórn þess 3. júní 2003, en frá þeim tíma hafði hann jafnframt prókúruumboð fyrir það. Að þessu gættu verður staðfest niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu ákærða K-kk-ef R-kk-ef fyrir brot gegn sömu lagaákvæðum og áður var getið með því að hafa ekki á lögmæltum tíma staðið skil á virðisaukaskatti Kaffi Le ehf. á uppgjörstímabilinu mars-apríl 2003, 2.089.572 krónum, og staðgreiðslu opinberra gjalda starfsmanna félagsins í maí á sama ári, 860.996 krónum. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður staðfest niðurstaða hans um sýknu ákærða Á-kk-ef Þ-kk-ef af þeim sökum, sem hann er borinn í þessum kafla ákæru.

Við ákvörðun viðurlaga fyrir þessi brot verður eins farið að og í niðurstöðum um A. kafla ákæru, en óumdeilt er að félagið gerði réttilega grein fyrir öllum virðisaukaskatti og staðgreiðslu opinberra gjalda starfsmanna þess á tímabilunum, sem málið tekur til, þótt skil á skýrslum og skilagreinum hafi í flestum tilvikum dregist nokkuð fram úr lögmæltum tíma. Gjöldin, sem ákærði R-kk-nf O-kk-nf er sakfelldur fyrir að hafa ekki staðið skil á innan lögmælts tíma, samtals 9.032.000 krónur, eru greidd að fullu ef undan er skilin skuld vegna síðasta greiðslutímabils staðgreiðslu opinberra gjalda, sem er greidd að verulegum hluta. Sama máli gegnir um gjöldin, sem ákærði K-kk-nf R-kk-nf er sakfelldur fyrir að hafa ekki staðið skil á, samtals 2.950.568 krónur. Að því leyti, sem ákærðu verður báðum gerð fésekt vegna vanskila á sömu gjöldum, verður tekið tillit til þess við ákvörðun hennar.

V.

Með D. kafla ákæru er sökum beint að ákærða K-kk-þgf R-kk-þgf fyrir að hafa hvorki staðið skil á virðisaukaskatti Lífstíls ehf. á uppgjörstímabilunum frá september-október 2002 til mars-apríl 2003, samtals 6.660.410 krónum, né staðgreiðslu opinberra gjalda, sem haldið var eftir af launum starfsmanna félagsins frá desember 2002 til maí 2003, alls 9.507.264 krónum.

Samkvæmt gögnum málsins stofnuðu ákærðu Á-kk-nf Þ-kk-nf og K-kk-nf R-kk-nf ásamt X og C félag með heitinu Prisa-Iceland ehf. 11. júlí 2001. C var kjörinn formaður stjórnar félagsins, en aðrir stofnendur voru kjörnir meðstjórnendur. Ákærði K-kk-nf R-kk-nf var ráðinn framkvæmdastjóri og honum veitt prókúruumboð. Stjórn félagsins tilkynnti til fyrirtækjaskrár 23. júlí 2001 að heiti þess hefði verið breytt á hluthafafundi 12. sama mánaðar í Lífstíll ehf. X og ákærði Á-kk-nf Þ-kk-nf tilkynntu fyrirtækjaskrá 20. maí 2003 að þeir hefðu sagt sig úr stjórn félagsins og það gerði einnig C 23. sama mánaðar. Þá var tilkynnt til fyrirtækjaskrár 4. júní 2003 að samþykktum félagsins hefði verið breytt og ákærði K-kk-nf R-kk-nf sæti einn í stjórn þess, en ákærði Á-kk-nf Þ-kk-nf væri þar varamaður. Hafði sá fyrrnefndi áfram prókúruumboð fyrir félagið og var í fyrirtækjaskrá talinn sem fyrr framkvæmdastjóri þess.

Skattrannsóknarstjóri ríkisins hóf rannsókn 2. júlí 2003 á skilum Lífstíls ehf. á virðisaukaskatti og staðgreiðslu opinberra gjalda. Rannsókninni var lokið með skýrslu 7. nóvember sama ár. Samkvæmt henni höfðu skuldir, sem félagið hafði staðið í vegna virðisaukaskatts á uppgjörstímabilunum nóvember-desember 2002 og janúar-febrúar 2003, verið greiddar að frátöldum 97.129 krónum af höfuðstól skuldar frá síðara tímabilinu, sem upphaflega var 2.757.053 krónur. Á hinn bóginn var með öllu ógreiddur virðisaukaskattur uppgjörstímabilsins mars-apríl 2003, en höfuðstóll hans var 1.255.798 krónur. Í skýrslunni kom einnig fram að staðgreiðsla opinberra gjalda starfsmanna félagsins vegna desember 2002, sem verið hafði í vanskilum og var að fjárhæð 3.069.556 krónur, hefði verið gerð upp, en staðgreiðsla frá janúar til maí 2003, samtals að höfuðstól 6.437.708 krónur, væri ógreidd. Skattrannsóknarstjóri vísaði málinu til ríkislögreglustjóra 22. mars 2004, en áður hafði bú Lífstíls ehf. verið tekið til gjaldþrotaskipta 5. nóvember 2003. Við lögreglurannsókn var lagt til grundvallar að virðisaukaskattur félagsins fyrir uppgjörstímabilin fjögur frá september 2002 til apríl 2003 hafi alls verið 6.660.410 krónur og ekkert af þeirri fjárhæð greitt á gjalddaga. Eftir gjalddaga hafi fengist alls 6.308.428 krónur upp í skuldina, sem hafi fyrst verið ráðstafað til greiðslu kostnaðar, álags og dráttarvaxta, en að því gerðu upp í höfuðstól skuldar frá einstökum tímabilum. Með þessu hafi skuldir verið að fullu greiddar fyrir þrjú fyrstu uppgjörstímabilin, en upp í höfuðstól skuldar vegna tímabilsins mars-apríl 2003, sem upphaflega var 1.255.798 krónur, hafi greiðst með þessu 11.500 krónur. Þá var þar miðað við að ekkert hafi verið greitt á gjalddaga af staðgreiðslu opinberra gjalda starfsmanna Lífstíls ehf. vegna desember 2002, sem hafi numið 3.069.556 krónum, eða á greiðslutímabilum frá janúar til maí 2003, samtals að fjárhæð 6.437.708 krónur. Eftir gjalddaga hafi vanskil í desember 2002 verið gerð upp að fullu og að auki greiðst 1.435.143 krónur, sem hafi verið dreift inn á höfuðstól einstakra gjaldatímabila og þannig staðið eftir vanskil á hverju þeirra, samtals að fjárhæð 5.002.565 krónur.

Við flutning málsins fyrir Hæstarétti var af hálfu ákæruvaldsins gerð frekari grein fyrir þeim fjárhæðum, sem um ræðir í þessum þætti þess. Skuld vegna virðisaukaskatts á uppgjörstímabilunum frá september 2002 til febrúar 2003 hafi verið gerð upp að fullu. Inn á höfuðstól skuldar uppgjörstímabilsins mars-apríl 2003, 1.255.798 krónur, hafi verið greiddar 11.500 krónur, en álag, sem greitt hafi verið vegna tímabilanna frá september 2002 til febrúar 2003, hafi verið 540.461 króna. Megi því líta svo á að greiddar hafi verið samtals 551.961 króna inn á skuldina frá þessu síðasta uppgjörstímabili eða sem næst 44% af höfuðstól hennar. Staðgreiðsla opinberra gjalda starfsmanna félagsins vegna desember 2002, 3.069.556 krónur, hafi verið greidd að fullu. Af þeirri fjárhæð, sem greidd hafi verið til að gera upp þá skuld, hafi álag verið 306.956 krónur, sem megi líta á sem innborgun á skuldir frá síðari greiðslutímabilum til viðbótar þeim 1.435.143 krónum, sem greiddar hafi verið í raun. Nægi þetta til að telja skuld vegna staðgreiðslu í janúar 2003, 1.570.160 krónur, upp greidda, en þá standi eftir 171.939 krónur til innborgunar á höfuðstól skuldar vegna febrúar 2003, sem hafi verið 1.626.286 krónur. Upp í skuld vegna greiðslutímabilanna frá mars til maí 2003, samtals 3.241.262 krónur, hafi þar með ekkert fengist greitt.

Með vísan til forsendna héraðsdóms verður staðfest niðurstaða hans um að ákærði K-kk-nf R-kk-nf hafi gerst sekur um brot gegn 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 og 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 með því að hafa ekki á lögboðnum tíma staðið skil á virðisaukaskatti Lífstíls ehf. á uppgjörstímabilunum frá september 2002 til apríl 2003, samtals 6.640.410 krónum, og staðgreiðslu opinberra gjalda starfsmanna félagsins á greiðslutímabilum frá desember 2002 til maí 2003, alls 9.507.264 krónum.

Við ákvörðun viðurlaga fyrir þau brot, sem hér um ræðir, verður farið eins að og í niðurstöðum um A. kafla ákæru. Óumdeilt er að félagið gerði réttilega grein fyrir öllum virðisaukaskatti og staðgreiðslu opinberra gjalda starfsmanna þess á tímabilunum, sem D. kafli ákærunnar varðar, þótt skil á skýrslum og skilagreinum hafi í fæstum tilvikum verið gerð á réttum tíma og vegna eins uppgjörstímabils hafi orðið að styðjast við leiðréttingarskýrslu vegna virðisaukaskatts ársins 2002, sem dagsett var 2. maí 2003. Virðisaukaskattur á uppgjörstímabilunum frá september 2002 til febrúar 2003, sem ákærði K-kk-nf R-kk-nf er sakfelldur fyrir að hafa ekki staðið skil á innan lögmælts tíma, samtals 5.404.612 krónur, er að fullu greiddur og er skuld vegna tímabilsins mars-apríl 2003, 1.255.798 krónur, greidd að verulegum hluta. Gildir því um viðurlög á hendur honum fyrir þessi brot, sem varða samanlagt 6.660.410 krónur, sú undanþága frá lágmarki fésektar samkvæmt 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988, sem tekin var upp með 3. gr. laga nr. 134/2005. Staðgreiðsla opinberra gjalda starfsmanna Lífstíls ehf. frá desember 2002 og janúar 2003, alls 4.639.716 krónur, getur samkvæmt áðursögðu talist að fullu greidd. Gildir því um viðurlög fyrir brot ákærða að þessu leyti undanþágan, sem gerð hefur verið frá sektarlágmarki samkvæmt 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 með 1. gr. laga nr. 134/2005. Staðgreiðsla vegna febrúar 2003 hefur á hinn bóginn aðeins verið greidd að óverulegu leyti og ekkert hefur greiðst inn á skuldir tímabilsins frá mars til maí á sama ári. Gildir því regla 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 um lágmark fésektar um brot ákærða að þessu leyti, sem taka til vanskila á samtals 4.867.548 krónum, enda á ákærði sér engar haldbærar málsbætur.

VI.

Í E. kafla ákæru var ákærða K-kk-þgf R-kk-þgf gefið að sök að hafa ekki staðið skil á staðgreiðslu opinberra gjalda starfsmanna Planet Reykjavíkur ehf. á greiðslutímabilum frá janúar til maí 2003, samtals 3.452.383 krónum. Með hinum áfrýjaða dómi var ákærði sýknaður af sakargiftum, sem vörðuðu staðgreiðslu opinberra gjalda í janúar, febrúar og mars 2003, en sakfelldur fyrir að hafa ekki staðið skil á staðgreiðslu mánaðanna apríl og maí á sama ári, alls 1.548.502 krónum. Af hálfu ákæruvaldsins er unað við niðurstöðu héraðsdóms um sýknu ákærða að framangreindu leyti og varðar því þessi þáttur málsins eingöngu þær sakir, sem hann var þar sakfelldur fyrir.

Samkvæmt því, sem fram er komið í málinu, tilkynnti Lífstíll ehf. til fyrirtækjaskrár 17. september 2002 að félagið hefði stofnað Planet Reykjavík ehf. Formaður stjórnar þessa nýja félags hefði verið kjörinn ákærði Á-kk-nf Þ-kk-nf, en ákærði K-kk-nf R-kk-nf meðstjórnandi ásamt þeim X og C. Hafi C verið ráðinn framkvæmdastjóri og fengið prókúruumboð fyrir félagið. Fyrirtækjaskrá bárust 20. maí 2003 tilkynningar frá X og ákærða Á-kk-þgf Þ-kk-þgf um að þeir hefðu sagt sig úr félagsstjórn. Þá barst einnig tilkynning 4. júní sama ár um að á hluthafafundi daginn áður hafi samþykktum félagsins verið breytt og ákærði K-kk-nf R-kk-nf kjörinn stjórnarmaður, en ákærði Á-kk-nf Þ-kk-nf varamaður hans. Hafi þeim fyrrnefnda jafnframt verið veitt prókúruumboð. Fyrir liggur að eftir þessa breytingu hafi C eftir sem áður verið talinn framkvæmdastjóri félagsins í fyrirtækjaskrá og með prókúruumboð ásamt ákærða K-kk-þgf R-kk-þgf, en samkvæmt gögnum málsins mun C hafa selt hlut sinn í Lífstíl ehf. 13. desember 2002 og bar hann því við undir rannsókn málsins að eftir það hefði hann ekkert skipt sér af því félagi eða Planet Reykjavík ehf.

Skattrannsóknarstjóri ríkisins hóf rannsókn 2. júlí 2003 á skilum Planet Reykjavíkur ehf. á staðgreiðslu opinberra gjalda og lauk henni með skýrslu 5. nóvember 2003. Samkvæmt skýrslunni voru vanskil á staðgreiðslu opinberra gjalda starfsmanna félagsins vegna greiðslutímabilsins maí 2003, en hún hafi verið að höfuðstól 607.453 krónur og upp í hann greiðst 305.435 krónur. Skattrannsóknarstjóri vísaði málinu til ríkislögreglustjóra 22. mars 2004, en áður hafði bú félagsins verið tekið til gjaldþrotaskipta 18. desember 2003. Við lögreglurannsókn var lagt til grundvallar að á greiðslutímabilunum frá janúar til maí 2003 hafi staðgreiðsla opinberra gjalda starfsmanna Planet Reykjavíkur ehf., samtals 3.452.383 krónur, í engu tilviki verið greidd á gjalddaga. Félagið hafi á hinn bóginn greitt eftir gjalddaga alls 3.644.490 krónur, sem eftir uppgjör á kostnaði, álagi og dráttarvöxtum hafi hrokkið fyrir höfuðstól skuldar vegna fjögurra fyrstu mánaðanna og innborgunar að fjárhæð 379.914 krónur á skuld vegna þess fimmta. Samkvæmt málflutningi af hálfu ákæruvaldsins fyrir Hæstarétti greiddi félagið 94.105 krónur í álag vegna staðgreiðslu opinberra gjalda á greiðslutímabilunum janúar til apríl 2003 og megi líta á þá fjárhæð sem innborgun væri á höfuðstól skuldar vegna maí sama ár. Í samræmi við allt framangreint verður lagt til grundvallar að staðgreiðsla opinberra gjalda starfsmanna Planet Reykjavíkur ehf. í apríl 2003 hafi verið gerð upp að fullu, en upp í höfuðstól skuldar vegna maí, 607.453 krónur, hafi greiðst alls 474.019 krónur eða rúmlega 78%.

Með vísan til forsendna héraðsdóms verður staðfest niðurstaða hans um að ákærði K-kk-nf R-kk-nf hafi gerst sekur um brot gegn 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 með því að standa ekki á lögmæltum tíma skil á staðgreiðslu opinberra gjalda starfsmanna Planet Reykjavíkur ehf. frá greiðslutímabilunum apríl og maí 2003, samtals 1.548.502 krónum. Við ákvörðun viðurlaga fyrir þessi brot verður farið að með sama hætti og áður greinir í niðurstöðum um A. kafla ákæru. Fyrir liggur að félagið afhenti skilagreinar vegna þessara gjalda og er því ekki borið við að þau hafi verið ranglega tilgreind, en óverulegur dráttur var á skilum beggja skilagreinanna. Gjöldin vegna apríl 2003 eru samkvæmt áðursögðu að fullu greidd og gjöldin frá maí að verulegum hluta. Gildir því um viðurlög ákærða fyrir þessi brot undanþágan frá lágmarki fésektar samkvæmt 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987, sem tekin var upp með 1. gr. laga nr. 134/2005.

VII.

Samkvæmt framansögðu eru ákærðu allir sakfelldir fyrir brot gegn 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 og 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987. Í ákæru eru brot þeirra jafnframt talin varða við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 1. gr. laga nr. 39/1995, og var á þá heimfærslu fallist í hinum áfrýjaða dómi. Um þetta er til þess að líta að um viðurlög fyrir brotin, sem ákærðu R-kk-nf O-kk-nf og S-kk-nf eru sakfelldir fyrir, gilda undanþágurnar frá lágmarki fésektar samkvæmt 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 og 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987, sem teknar voru upp með 1. gr. og 3. gr. laga nr. 134/2005. Verða brot þessara ákærðu því ekki talin meiri háttar í skilningi 262. gr. almennra hegningarlaga, sbr. dóm Hæstaréttar 30. mars 2006 í máli nr. 469/2005. Brot ákærða Á-kk-ef Þ-kk-ef eru að hluta slík að umræddar undanþágur eiga við um þau, en öðru máli gegnir um brot hans gegn 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988, sem varðar vanskil á 1.252.673 krónum, sbr. A. kafla ákæru. Á hinn bóginn er hvorki fjárhæðin, sem það brot tók til, né atvik að því að öðru leyti slík að það geti varðar við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga. Viðurlög fyrir flest brotin, sem ákærði K-kk-nf R-kk-nf er sakfelldur fyrir, verða ákveðin á grundvelli undanþága frá lágmarki fésektar, en það gildir þó ekki um hluta brota hans, sem um ræðir í B. og D. kafla ákæru og taka til vanskila á virðisaukaskatti og staðgreiðslu opinberra gjalda að fjárhæð samtals 7.927.026 krónur. Að þessu virtu og með því að brot ákærða K-kk-ef R-kk-ef eru að auki framin í rekstri fimm félaga verða þau talin meiri háttar og varða þannig við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga ásamt 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 og 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987.

Ákærðu Á-kk-nf Þ-kk-nf, K-kk-nf R-kk-nf og R-kk-nf O-kk-nf voru allir dæmdir til fangelsisrefsingar fyrir brot gegn almennum hegningarlögum með dómi Hæstaréttar 28. apríl 2005 í máli nr. 347/2004. Að öðru leyti hefur sá fyrstnefndi ekki áður sætt refsingu og hinir tveir síðarnefndu ekki svo að máli skipti við ákvörðun refsingar nú. Ákærði S-kk-nf hefur ekki áður verið sakfelldur fyrir brot. Þegar þetta er virt og horft til þeirra ákvæða 70. gr. almennra hegningarlaga, sem átt geta hér við, verður ákærði Á-kk-nf Þ-kk-nf dæmdur til að greiða sekt að fjárhæð 2.800.000 krónur, ákærði R-kk-nf O-kk-nf 750.000 krónur og ákærði S-kk-nf 300.000 krónur. Brot ákærða K-kk-ef R-kk-ef varða sem áður segir meðal annars við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga. Með áðurnefndum dómi Hæstaréttar var hann dæmdur til að sæta fangelsi í 18 mánuði, en brotin, sem hann er nú sakfelldur fyrir, voru framin áður en sá dómur gekk. Um ákvörðun refsingar hans nú gilda því ákvæði 78. gr. almennra hegningarlaga. Ekki eru efni til að telja að honum hefði verið gerð þyngri fangelsisrefsing í þeim dómi ef dæmt hefði verið um öll brotin þar. Hann verður á hinn bóginn dæmdur til greiðslu sektar, sem er hæfilega ákveðin 18.500.000 krónur. Um vararefsingu allra ákærðu fer samkvæmt því, sem nánar greinir í dómsorði.

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um sakarkostnað verða staðfest. Með vísan til 1. mgr. 169. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála, sbr. 38. gr. laga nr. 36/1999, verður að fella allan áfrýjunarkostnað málsins á ríkissjóð, þar með talin málsvarnarlaun verjenda ákærðu, sem ákveðin eru eins og í dómsorði segir.

Dómsorð:

Ákærði, Á-kk-nf Þ-kk-nf V-kk-nf, greiði 2.800.000 krónur í sekt í ríkissjóð innan fjögurra vikna frá uppsögu þessa dóms, en sæti ella fangelsi í 72 daga.

Ákærði, K-kk-nf R-kk-nf K-kk-nf, greiði 18.500.000 krónur í sekt í ríkissjóð innan fjögurra vikna frá uppsögu þessa dóms, en sæti ella fangelsi í 9 mánuði.

Ákærði, R-kk-nf O-kk-nf B-kk-nf, greiði 750.000 krónur í sekt í ríkissjóð innan fjögurra vikna frá uppsögu þessa dóms, en sæti ella fangelsi í 34 daga.

Ákærði, S-kk-nf H-kk-nf, greiði 300.000 krónur í sekt í ríkissjóð innan fjögurra vikna frá uppsögu þessa dóms, en sæti ella fangelsi í 22 daga.

Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað eru staðfest.

Allur áfrýjunarkostnaður málsins greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðra verjenda ákærðu, hæstaréttarlögmannanna G-kk-ef J-kk-ef, B-kk-ef N-kk-ef, S-kk-ef H-kk-ef og H-kk-ef J-kk-ef, 200.000 krónur í hlut hvers.