111/2001

Þ, eiginmaður K, gaf  út veðbréf til tryggingar kröfum L á hendur sér. Til tryggingar var veitt veð í fasteign, sem Þ og K áttu til helminga. Áritaði K bréfið um samþykki sitt. Reis ágreiningur milli K og L um hvort eignarhluti hennar hefði jafnframt verið settur að veði. Sú staðreynd að nafn fasteignarinnar og orðin „öll eignin” komu fyrir feitletruð í tryggingarbréfinu þótti styðja það. Breytti því ekki að orðin „fasteign mín” komu fyrir í yfirlýsingu Þ í meginmáli bréfsins. Þá var talið að hluti þeirrar yfirlýsingar, sem K gaf í lok bréfsins, hefði verið alls óþarfur ef ekki hefði verið að því stefnt að öll eignin stæði til tryggingar kröfunum. Framburður þriggja vitna studdi einnig þá niðurstöðu. Var því fallist á að veðréttur L næði jafnframt til eignarhluta K í fasteigninni og að L hefði rétt til að gera fjárnám í honum til tryggingar kröfum sínum á hendur Þ.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kvk-nf E-kvk-nf, G-kk-nf C-kk-nf og M-kk-nf S-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 21. mars 2001. Hún krefst sýknu af kröfum stefnda og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

I.

Málið á rætur að rekja til þess að 3. mars 1995 gaf eiginmaður áfrýjanda, Þ-kk-nf V. Þ-kk-nf, út veðbréf til tryggingar hverjum þeim kröfum að fjárhæð allt að 5.795.000 krónum, sem stefndi ætti eða kynni að eignast á hendur honum. Skyldi sú fjárhæð verðtryggð miðað við lánskjaravísitölu marsmánaðar 1995. Til tryggingar var veitt veð í fasteignininni Fannafold 21 í Reykjavík, en áfrýjandi og eiginmaður hennar voru bæði þinglýstir eigendur hússins og er óumdeilt að hvort þeirra hafi átt þar helmingshlut. Áritaði áfrýjandi tryggingarbréfið um samþykki sitt. Lýtur deila málsaðila að því hvort veðsetningin taki aðeins til eignarhluta Þ-kk-ef í fasteigninni eða hvort hún nái einnig til hluta áfrýjanda í henni.

Við aðalmeðferð málsins í héraði gáfu þrír hæstaréttarlögmenn skýrslu fyrir dómi. Einn þeirra, S-kk-nf G. G-kk-nf, hafði aðstoðað Þ-kk-þf við gerð munnlegs samnings hans við stefnda í byrjun árs 1995 vegna deilu, sem upp var komin milli þeirra vegna fésýslu hans fyrir stefnda, en tryggingarbréfið var gert á grundvelli þess samnings. Hinir lögmennirnir, G-kk-nf J-kk-nf og G-kk-nf J-kk-nf, gættu hagsmuna stefnda í þessum skiptum við Þ-kk-þf og samdi G-kk-nf tryggingarbréfið. Sú skýring kom fram hjá þeim öllum að þegar fjárhæð tryggingarbréfsins var fundin hafi verið tekið mið af brunabótamati allrar fasteignarinnar, en frá því hafi verið dregnar uppreiknaðar eftirstöðvar áhvílandi veðskulda. Fjárhæð bréfsins hafi numið helmingi mismunarins. Hafi þá verið haft í huga að fjárhæðin skyldi svara til verðmætis eignarhluta Þ-kk-ef, en veðréttur stefnda skyldi hins vegar ná til eignarinnar í heild sinni og þar með einnig til þess hluta, sem tilheyrði áfrýjanda.

II.

Í texta tryggingarbréfsins lýsti áðurnefndur Þ-kk-nf því yfir að stefnda væri sett að veði „fasteign mín að Fannafold 21, Reykjavík, öll eignin, á fimmta veðrétti með uppfærslurétti ... “. Af þessu voru feitletruð orðin „Fannafold 21, Reykjavík, öll eignin“. Orðalagið styður þá skýringu að veðréttinum hafi ekki aðeins verið ætlað að ná til eignarhluta Þ-kk-ef, heldur allrar eignarinnar og þar með einnig hluta áfrýjanda. Orðið „mín“, sem kemur fyrir á undan hinum tilfærðu feitletruðu orðum, fær því ekki breytt. Texti í niðurlagi bréfsins, sem áfrýjandi undirritaði, styður einnig við þá skýringu, en þar segir: „Samþykki maka, sem er þinglýstur eigandi fasteignarinnar ásamt útgefanda.“ Að undanskildum tveim fyrstu orðunum felur þessi texti í sér skírskotun til þess að Þ-kk-nf var ekki einn eigandi hússins. Hefði sá hluti yfirlýsingarinnar verið alls óþarfur ef eingöngu væri stefnt að því að áfrýjandi samþykkti að eiginmaður hennar veðsetti hans hluta. Þá rennir framburður áðurnefndra þriggja vitna stoðum undir að með tryggingarbréfinu hafi verið stefnt að því að veita veðrétt í allri fasteigninni Fannafold 21.

Að virtu öllu því, sem að framan er rakið, verður staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að taka til greina kröfur stefnda um annað en málskostnað. Rétt er að hvor aðili beri sinn kostnað af málinu í héraði og fyrir Hæstarétti.

D ó m s o r ð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður um annað en málskostnað.

Málskostnaður í héraði og fyrir Hæstarétti fellur niður.