474/2005

B krafði A og C um bætur vegna líkamstjóns er hann varð fyrir er til slagsmála kom í miðborg Reykjavíkur. A var í opinberu máli sakfelldur fyrir að hafa slegið B hnefahögg í andlitið með þeim afleiðingum að hann féll í götuna og var á því byggt í hinu opinbera máli að líkamstjón B hefði að langmestu leyti stafað af fallinu. C var ákærður fyrir að hafa sparkað í B eftir að hann féll í götuna en var sýknaður. B var einnig sakfelldur fyrir sinn þátt í slagsmálunum og var hann talinn hafa átt upptökin að því að líkamlegu ofbeldi var beitt í samskiptum aðila. Í niðurstöðu Hæstaréttar sagði að dómurinn í hinu opinbera máli hefði fullt sönnunargildi um að A hefði slegið B í höfuðið með umræddum afleiðingum, sbr. 1. mgr. 138. gr. laga nr. 19/1991. Jafnvel þó að ekki teldist útilokað að líkamstjón B væri að einhverju leyti rakið til sparka í höfuð hans eftir að hann féll í götuna var A allt að einu talinn bera ábyrgð á öllu tjóni B þar sem um samverkandi tjónsorsakir væri að ræða. B var þó látinn bera einn þriðja tjóns síns sjálfur vegna eigin sakar. Ekki var talið sannað að C hefði sparkað í höfuð B eftir að hann féll í götuna og var hann því sýknaður af kröfum B.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf G-kk-nf, H-kvk-nf H-kvk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Aðaláfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 11. nóvember 2005. Hann krefst aðallega sýknu af kröfum gagnáfrýjanda og að gagnáfrýjanda verði gert að greiða honum málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti. Til vara krefst hann þess að dæmdar bætur verði lækkaðar og málskostnaður á báðum dómstigum felldur niður.

Gagnáfrýjandi áfrýjaði fyrir sitt leyti 23. janúar 2006 gagnvart aðaláfrýjanda og 30. janúar 2006 gagnvart stefnda C að fengnu áfrýjunarleyfi. Hann krefst aðallega úr þeirra hendi greiðslu 14.016.305 króna með 2% ársvöxtum samkvæmt skaðabótalögum nr. 50/1993 frá 27. september 1998 til 11. mars 2003 en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádreginni innborgun 17. maí 2001 að upphæð 3.100.000 krónur. Til vara krefst hann staðfestingar hins áfrýjaða dóms. Þá krefst hann málskostnaðar fyrir Hæstarétti án tillits til gjafsóknar sem honum hefur verið veitt.

Stefndi C krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti án tillits til gjafsóknar.

Við fyrirtöku málsins í héraði 11. ágúst 2005 var mætt af hálfu allra málsaðila og því lýst yfir að þeir teldu óþarft að flytja málið á ný þó að dómsuppsaga hefði dregist fram yfir þann frest sem greinir í 1. mgr. 115. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Við svo búið var hinn áfrýjaði dómur kveðinn upp.

Áður en málflutningur hófst fyrir Hæstarétti skoðuðu dómendur réttarins ásamt lögmönnum málsaðila myndbandsupptöku, sem tveir vegfarendur gerðu á vettvangi og afhent var lögreglu vegna opinberrar rannsóknar sem fram fór á þeim atvikum sem um ræðir í málinu.

Í dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 14. júní 2000 í sakamáli á hendur aðaláfrýjanda og stefnda C var talið sannað að aðaláfrýjandi hefði slegið g-kk-þf í andlitið umrætt sinn með krepptum hnefa með þeim afleiðingum að gagnáfrýjandi skall aftur fyrir sig í götuna og missti meðvitund. Var á því byggt að líkamstjón gagnáfrýjanda hefði að langmestu leyti stafað af fallinu. Dóminum var ekki áfrýjað. Telst hann samkvæmt 1. mgr. 138. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála hafa fullt sönnunargildi um að aðaláfrýjandi hafi slegið gagnáfrýjanda í höfuðið með umræddum afleiðingum. Ekki verður fallist á með aðaláfrýjanda að hnefahöggið hafi réttlæst af sjónarmiðum um neyðarvörn sem hafi áhrif á skaðabótaábyrgð hans á afleiðingum höggsins.

Í dóminum 14. júní 2000 var talið ósannað að aðaláfrýjandi og stefndi C hefðu sparkað í höfuð gagnáfrýjanda eftir að hann féll í götuna. Í þessu máli hafa vitni sem báru um þetta ekki verið yfirheyrð sérstaklega, heldur hefur verið látið við það sitja að leggja fram lögregluskýrslur og endurrit yfirheyrslna fyrir dómi í nefndu máli um framburð þeirra. Í þessum vitnisburði, sem er ítarlega rakinn í dóminum, gætir mikils misræmis bæði milli vitnanna innbyrðis en einnig í framburði einstakra vitna. Með vísan til þess verður fallist á með aðaláfrýjanda og stefnda C að ósannað sé að þeir hafi veist að aðaláfrýjanda með þessum hætti. Leiðir þetta til þess að því er stefnda C varðar að hinn áfrýjaði dómur verður staðfestur um sýknu hans af kröfum gagnáfrýjanda.

Jafnvel þó að ekki teljist útilokað að líkamstjón gagnáfrýjanda verði að einhverju leyti rakið til sparka í höfuð hans, þar sem hann lá í götunni eftir hnefahöggið, verður allt að einu talið að aðaláfrýjandi beri á grundvelli almennra reglna um skaðabótaábyrgð, þegar um samverkandi tjónsorsakir er að ræða, ábyrgð á öllu tjóni hans, en þó með lækkun vegna eigin sakar gagnáfrýjanda. Með þessari athugasemd en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur um annað en fjárhæð málskostnaðar, sem aðaláfrýjanda verður gert að greiða í ríkissjóð.

Ekki eru efni til að verða við kröfu aðaláfrýjanda um lækkun bóta með vísan til 24. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993.

Málskostnaður sem aðaláfrýjanda verður gert að greiða í ríkissjóð vegna meðferðar málsins í héraði ákveðst eins og í dómsorði greinir.

Málskostnaður stefnda C fyrir Hæstarétti fellur niður.

Aðaláfrýjanda verður gert að greiða í ríkissjóð hluta málskostnaðar gagnáfrýjanda fyrir Hæstarétti svo sem í dómsorði greinir.

Gjafsóknarkostnaður gangáfrýjanda og stefnda C skal greiddur úr ríkissjóði, þar með talin þóknun lögmanna þeirra sem ákveðst eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður að öðru leyti en því að fjárhæð málskostnaðar sem aðaláfrýjanda, A, verður gert að greiða í ríkissjóð, ákveðst 1.000.000 krónur.

Aðaláfrýjandi greiði 500.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti sem renni í ríkissjóð.

Málskostnaður stefnda C fyrir Hæstarétti fellur niður.

Allur gjafsóknarkostnaður gagnáfrýjanda, B, og stefnda, C, greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun lögmanns gagnáfrýjanda, H-kk-ef H. B-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 650.000 krónur og lögmanns stefnda C, T-kk-ef J-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 500.000 krónur.