470/2013

X var sakfelldur fyrir kynferðislega áreitni gagnvart frænku sinni, A, með því að hafa, er stúlkan var 12 til 14 ára, annars vegar ítrekað káfað á lærum, kynfærum og brjóstum hennar utan klæða og klipið í brjóst hennar utan klæða og hins vegar í eitt skipti myndað hana á kynferðislegan og klámfenginn hátt. Var X einnig sakfelldur fyrir að hafa haft í vörslum sínum ljósmyndir og myndskeið sem sýndu börn á kynferðislegan eða klámfenginn hátt. Loks var X sakfelldur fyrir kynferðislega áreitni gagnvart systur sinni, D, með því að hafa á tilteknu tímabili eigi sjaldnar en tvisvar í viku káfað á kynfærum og brjóstum hennar innan og utan klæða. Á hinn bóginn var ekki talin komin fram fullnægjandi sönnun um að X hefði í eitt skipti látið A snerta kynfæri sín utan klæða eða að hann hefði haft við hana önnur kynferðismök með því að beita hana ólögmætri nauðung og nýta sér yfirburðastöðu sína gagnvart henni og var hann því sýknaður af þeim ákæruatriðum. Var háttsemi X talin varða við 2. mgr. 202. gr. og 4. mgr. 210. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Var refsing X ákveðin fangelsi í 8 mánuði, en vegna ungs aldurs hans er brotin voru framin og þess dráttar sem orðið hafði á málinu þótti rétt að fresta fullnustu 5 mánaða af refsingunni skilorðsbundið í 3 ár. Þá var X gert að greiða A og D, hvorri um sig, 600.000 krónur í miskabætur auk þess sem honum var gert að sæta upptöku á myndefni og tölvum.

Dómur Hæstaréttar

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, E-kk-nf T-kk-nf, Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf, V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 18. júní 2013 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Af hálfu ákæruvaldsins er þess krafist að refsing ákærða verði þyngd.

Ákærði krefst þess aðallega að hann verði sýknaður af kröfum ákæruvaldsins og einkaréttarkröfum vísað frá héraðsdómi. Til vara krefst hann þess að refsing verði milduð, kröfu um upptöku hafnað og hann sýknaður af einkaréttarkröfum eða þær lækkaðar.

A krefst þess að ákærða verði gert að greiða sér 1.200.000 krónur með vöxtum eins og dæmdir voru í héraði.

D krefst þess að ákærða verði gert að greiða sér 600.000 krónur með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 31. desember 2009 til 20. nóvember 2011, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður staðfest niðurstaða hans um sakfellingu ákærða vegna ákæruatriða samkvæmt 1. og 3. lið í I. kafla ákæru 19. júní 2012 og samkvæmt II. kafla hennar. Þá verður á sama hátt staðfest niðurstaða héraðsdóms um ákæru 13. desember 2012.

Þótt ekki verði vefengt mat héraðsdóms á trúverðugleika framburðar brotaþolans A verður ekki fram hjá því litið að hún og ákærði, sem eindregið hefur neitað sakargiftum, eru ein til frásagnar um þau atvik sem greinir í 2. og 4. lið I. kafla ákæru 19. júní 2012 og ekki eru fram komin önnur fullnægjandi gögn um það sem þá átti sér stað. Af þeim sökum og samkvæmt 108. gr., sbr. 1. mgr. 109. gr., laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála verður ákærði sýknaður af þessum ákæruatriðum.

Ákærði hefur samkvæmt framansögðu unnið sér til refsingar fyrir brot gegn 2. mgr. 202. gr. og 4. mgr. 210. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Verður refsing hans ákveðin fangelsi í 8 mánuði, en með vísan til þeirra sjónarmiða sem fram koma í héraðsdómi verður refsingin bundin skilorði eins og greinir í dómsorði.

Niðurstaða héraðsdóms um upptöku verður staðfest með vísan til forsendna hans.

Þegar litið er til þess að ákærði hefur verið sýknaður af sumum ákæruatriða og að teknu tilliti til gagna um miska A verður ákærði dæmdur til að greiða henni 600.000 krónur í skaðabætur með vöxtum eins og dæmdir voru í héraði. Þá verður ákvæði héraðsdóms um skaðabætur sömu fjárhæðar til handa A staðfest, en með vöxtum eins og greinir í dómsorði.

Ekki verður séð að óskað hafi verið eftir úrskurði dómara um fjárhæð þá sem dómkvaddur matsmaður krafðist fyrir störf sín, sbr. 3. mgr. 130. gr. laga nr. 88/2008, og hefur ákærði verið sakfelldur fyrir þá háttsemi sem matið laut að. Með þessari athugasemd og með vísan til c. liðar 1. mgr. 216. gr., sbr. 1. mgr. 218. gr., laga nr. 88/2008 verður niðurstaða héraðsdóms um sakarkostnað staðfest.

Samkvæmt 1. mgr. 220. gr. laga nr. 88/2008 verður ákærði dæmdur til að greiða helming af áfrýjunarkostnaði, þar með talið málsvarnarlaunum og þóknun réttargæslumanna brotaþola, sem ákveðast að meðtöldum virðisaukaskatti, svo sem nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Ákærði, X, sæti fangelsi í 8 mánuði, en fresta skal fullnustu 5 mánaða af refsingunni og sá hluti hennar niður falla að liðnum þremur árum frá uppsögu dóms þessa, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði A 600.000 krónur með vöxtum eins og í héraðsdómi greinir.

Ákærði greiði D 600.000 krónur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 31. desember 2009 til 20. nóvember 2011, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Ákvæði héraðsdóms um upptöku og sakarkostnað skulu vera óröskuð.

Ákærði greiði helming áfrýjunarkostnaðar málsins sem alls nemur 1.075.355 krónum, en þar eru með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans, S-kk-ef H-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 627.500 krónur og þóknun til réttargæslumanna brotaþola, G-kvk-ef S-kvk-ef A-kvk-ef og G-kvk-ef B-kvk-ef B-kvk-ef, hæstaréttarlögmanna, 188.250 krónur til hvorrar um sig. Að öðru leyti greiðist áfrýjunarkostnaður úr ríkissjóði.