273/2009

A kærði úrskurð héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu hennar um heimild til að leita nauðasamnings til greiðsluaðlögunar. Í dómi Hæstaréttar kemur fram að ábyrgðarskuldbindingar hennar vegna einkahlutafélags standi ekki í vegi fyrir því að A yrði veitt slík heimild. Hins vegar skorti á að í beiðni hennar kæmu fram þær upplýsingar sem áskildar eru í 1. mgr. 63. gr. c. laga nr. 21/1991 . Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, H-kvk-nf H-kvk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 19. maí 2009, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 25. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 6. maí 2009, þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að henni yrði veitt heimild til að leita nauðasamnings til greiðsluaðlögunar. Kæruheimild er í 2. mgr. 63. gr. d., sbr. 179. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. með áorðnum breytingum. Sóknaraðili krefst þess að sér verði heimilað að leita nauðasamnings til greiðsluaðlögunar. Þá krefst hún málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar úr ríkissjóði.

Eins og greinir í hinum kærða úrskurði lagði sóknaraðili 27. apríl 2009 fyrir Héraðsdóm Reykjaness beiðni um að sér yrði veitt heimild til að leita nauðasamnings til greiðsluaðlögunar. Í beiðninni var meðal annars greint frá því að einkahlutafélag sóknaraðila og eiginmanns hennar, sem hafi rekið tiltekna húsgagnaverslun frá árinu 2002, hafi komist í verulega rekstrarerfiðleika og selt verslunina í desember 2007 fyrir atbeina viðskiptabanka síns, en félagið hafi síðan verið tekið til gjaldþrotaskipta snemma árið eftir. Sóknaraðili og maki hennar, sem hafi unnið við þennan rekstur, hafi eftir þetta tekið til starfa sem launþegar hjá öðrum. Þau hafi selt íbúðarhús sitt og keypt í staðinn íbúð fyrir 29.500.000 krónur, sem veðskuldir að fjárhæð um 40.000.000 krónur hvíli nú á. Að auki eigi þau sumarbústað, sem sé „að fullu veðsettur“, og að virðist eina bifreið. Verulegar skuldir hvíli að öðru leyti á sóknaraðila, sem raktar verði til ábyrgða hennar vegna atvinnurekstrar þeirra hjóna. Samkvæmt greiðsluáætlun, sem gerð hafi verið af Ráðgjafarstofu um fjármál heimilanna og fylgi beiðninni, sé mánaðarleg greiðslugeta sóknaraðila neikvæð um 10.640 krónur þegar gert hafi verið ráð fyrir framfærslukostnaði og „mánaðarlegum greiðsluhluta mínum af íbúðarhúsnæði“, en greiðslubyrði af öðrum skuldum sé samtals 304.147 krónur á mánuði, þar af 191.373 krónur vegna samningskrafna. Auk greiðsluáætlunar fylgdu beiðninni ljósrit fjögurra síðustu skattframtala sóknaraðila og maka hennar, svo og vottorð um hjúskaparstöðu þeirra og fjölskyldu.

Svo sem ráðið verður af framansögðu rekur sóknaraðili fjárhagsörðugleika sína öðru fremur til þess að á henni hvíli ábyrgðarskuldbindingar vegna atvinnurekstrar, sem hún hafi starfað við ásamt eiginmanni sínum. Í beiðni hennar kemur fram að nafngreint einkahlutafélag hafi haft þennan rekstur á hendi og má því ljóst vera að ábyrgðirnar, sem hér um ræðir, hljóti að hvíla á sóknaraðila á grundvelli samninga, en ekki vegna ótakmarkaðrar ábyrgðar hennar á atvinnustarfseminni. Af þessum sökum verður ekki fallist á með héraðsdómi að ákvæði 2. mgr. 63. gr. a. laga nr. 21/1991 standi því í vegi að sóknaraðila verði veitt heimild til að leita nauðasamnings til greiðsluaðlögunar.

Á hinn bóginn er þess að gæta að mjög skortir á að í beiðni sóknaraðila komi fram þær upplýsingar, sem áskildar eru í 1. mgr. 63. gr. c. laga nr. 21/1991, einkum að því er varðar eignir hennar og verðmæti þeirra, sbr. og 3. tölulið 34. gr. laganna, svo og um hvaða skuldir hvíli á sóknaraðila og hverjar á maka hennar eða eftir atvikum á þeim í sameiningu. Engin gögn hafa verið lögð fram til stuðnings því, sem greint er frá í beiðni sóknaraðila og greiðsluáætlun, svo sem mælt er fyrir um í síðari málslið 1. mgr. 63. gr. c. laga nr. 21/1991. Þá er sá megin annmarki á greiðsluáætluninni að eingöngu er greint frá tekjum sóknaraðila, en ekki eiginmanns hennar, sem eftir fyrirliggjandi gögnum telst til heimilis með henni, og óljós er hvort áætlun um föst mánaðarleg útgjöld taki aðeins mið af þörfum sóknaraðila eða jafnframt eiginmanns hennar, sbr. 1. og 4. tölulið 2. mgr. sömu lagagreinar. Þá er í yfirliti um greiðslubyrði af skuldum reiknað með mánaðarlegum greiðslum af tilteknum kröfum, sem sagt er að séu „lánsveð“, og sú athugasemd að auki gerð í einu tilviki að um sé að ræða „lán á nafni sonar“. Vegna þeirra atriða, sem hér að framan er getið, er málatilbúnaður sóknaraðila með þeim hætti að óhjákvæmilegt er að staðfesta niðurstöðu hins kærða úrskurðar.

Málskostnaður verður ekki dæmdur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

if !supportEmptyParas endif