443/2012

H ehf. krafði R um skaðabætur vegna tjóns sem félagið taldi sig hafa orðið fyrir vegna kostnaðar sem það greiddi vegna fyrirhugaðra framkvæmda á lóð félagsins. Byggði H ehf. m.a. á því að R hefði með óvandaðri og rangri málsmeðferð við breytingu á deiliskipulagi valdið honum tjóni, en úrskurðarnefnd skipulags- og byggingarmála felldi úr gildi ákvörðun skipulagsráðs R um breytingu á skipulaginu. Var það mat Hæstaréttar að H ehf. hefði ekki fært sönnur á, að sú ákvörðun starfsmanna R að haga málsmeðferð vegna tillögu að breytingu á deiliskipulagi með tilteknum hætti, teldist saknæm og skyldi baka R skaðabótaábyrgð. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu R.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf og B-kk-nf B-kk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 22. júní 2012. Hann krefst þess að stefnda verði gert að greiða sér skaðabætur að fjárhæð 16.009.958 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 9. maí 2010 til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

I

Málsatvikum er lýst í hinum áfrýjaða dómi. Í stefnu til héraðsdóms er rakið að áfrýjandi telji sig hafa lagt í umtalsverðan kostnað vegna þeirra framkvæmda við Hverfisgötu 78 í Reykjavík, sem hann hugðist ráðast í, og krefst þess að stefndi bæti sér hann að fjárhæð 16.009.958 krónur. Kostnaðarliðir þessir, sem tíundaðir eru í hinum áfrýjaða dómi, eru einkum vegna arkitektateikninga, burðarþolsteikninga, rafmagnsteikninga, jarðskjálftamælinga, byggingarleyfis, vinnu við umsjón, vinnu við eignaskipti og matsgerð. Meðal gagna málsins er matsgerð þeirra D-kk-ef V-kk-ef S. W-kk-ef og H-kk-ef S-kk-ef frá nóvember 2011, en þeir voru meðal annars fengnir til að meta fjárhagslegt tjón áfrýjanda vegna þess að byggingarleyfi hans var fellt úr gildi af úrskurðarnefnd skipulags- og byggingarmála 10. nóvember 2009. Í umfjöllun þeirra um þennan matslið segir að kostnaður ,,geti verið eðlilegur, þ.e. 16.009.958“ krónur.

Af hálfu stefnda er því haldið fram að kostnaður þessi hefði getað nýst áfrýjanda, hefði hann lagt inn nýja umsókn um byggingarleyfi, sem hefði þá hlotið meðferð samkvæmt 1. mgr. 26. gr. þágildandi skipulags- og byggingarlaga nr. 73/1997 í samræmi við niðurstöðu úrskurðarnefndar skipulags- og byggingarmála. Áfrýjandi kaus að gera það ekki vegna breyttra forsendna, meðal annars við fjármögnun verksins, og mæla sanngirnisrök gegn því að svo rík skylda verði á hann lögð til takmörkunar á tjóni sínu. Ofangreindri matsgerð hefur ekki verið hnekkt, og er því samkvæmt framangreindu ljóst að kostnaður áfrýjanda vegna fyrirhugaðra framkvæmda var umtalsverður, hvað sem líður sönnun vegna einstakra bótaliða í kröfugerð hans.

II

Í málavöxtum hins áfrýjaða dóms er rakinn ferill erindis áfrýjanda til skipulagsyfirvalda stefnda, sem laut að fyrirhuguðum framkvæmdum á lóð áfrýjanda að Hverfisgötu 78, allt frá því að umsókn áfrýjanda var lögð fram á embættisafgreiðslufundi skipulagsfulltrúa 12. nóvember 2004 ásamt uppdráttum arkitekts. Áfrýjandi lét vinna tillögu að breytingu á deiliskipulagi á eigin kostnað og á fundi skipulagsfulltrúa stefnda 29. september 2006, var lögð fram breytt tillaga arkitekts, fyrir hönd áfrýjanda. Í hinni breyttu tillögu var gert ráð fyrir tveggja hæða hækkun á bakhúsi í stað þriggja hæða hækkunar. Á fundi skipulagsráðs stefnda 18. október 2006 var hin breytta tillaga samþykkt með bókun. Í þeirri tillögu gerði áfrýjandi sjálfur ráð fyrir því að um málsmeðferð tillögunar færi samkvæmt 2. mgr. 26. gr. skipulags- og byggingarlaga.

Í 1. mgr. 26. gr. þágildandi skipulags- og byggingarlaga var kveðið svo á um að sveitarstjórn skyldi fara með samþykkta breytingu á deiliskipulagi eins og um nýtt deiliskipulag væri að ræða. Bar þá að haga málsmeðferð tillögunnar í samræmi við 1. mgr. 25. gr., sbr. 18. gr. laganna, en þar var meðal annars kveðið á um hvernig standa bæri að auglýsingu tillögunnar, hverjum gæfist kostur á að gera athugasemdir við tillöguna, lengd frests til athugasemda og málsmeðferð sveitarstjórnar eftir lok frestsins. Sú málsmeðferð eftir 2. mgr. 26. gr. laganna, sem breytingartillaga áfrýjanda hlaut hjá stefnda, var nokkuð einfaldari en kveðið er á um í 1. mgr. sömu greinar, en hana mátti viðhafa þegar um óverulega breytingu á deiliskipulagi var að ræða.

Áfrýjandi heldur því fram að starfsmönnum stefnda hljóti að hafa verið ljóst að breytingar á deiliskipulagi vegna fyrirhugaðra framkvæmda hans gætu ekki talist óverulegar í skilningi 2. mgr. 26. gr. þágildandi skipulags- og byggingarlaga og hafi starfsmönnum stefnda borið að viðhafa þá málsmeðferð sem mælt var fyrir um í 1. mgr. 26. gr. laganna vegna breytinga á deiliskipulagi. Sú ákvörðun að kynna breytingarnar samkvæmt reglum 2. mgr. 26. gr. laganna, sem síðar var felld úr gildi af úrskurðarnefndinni, hafi verið gáleysisleg og því saknæm og ólögmæt af hálfu stefnda og baki honum bótaskyldu.

Við mat sitt á því hvort breytingar á deiliskipulagi vegna fyrirhugaðra framkvæmda áfrýjanda gætu talist óverulegar studdust starfsmenn stefnda við leiðbeiningarreglur Skipulagsstofnunar og eftir að hin breytta tillaga áfrýjanda var samþykkt með bókun á fundi skipulagsráðs stefnda 18. október 2006 var hún send Skipulagsstofnun til yfirferðar samkvæmt 3. mgr. 25. gr. þágildandi skipulags- og byggingarlaga. Þær athugasemdir sem Skipulagsstofnun gerði í svarbréfi sínu til skipulags- og byggingarsviðs 10. nóvember 2006, lutu ekki að því að farið hefði verið með tillöguna eftir 2. mgr. 26. gr. laganna.

Áfrýjandi óskaði sjálfur eftir breytingum á deiliskipulagi vegna fyrirhugaðra framkvæmda á lóð hans að Hverfisgötu 78. Honum mátti vera ljóst að með því hófst málsmeðferð á vegum stefnda, sem gerði ráð fyrir að leitað yrði eftir andmælum frá nágrönnum og eigendum nærliggjandi fasteigna. Þá hlaut hann að vita að veiting byggingarleyfis væri kæranleg til úrskurðarnefndar skipulags- og byggingarmála og gat ekki gengið út frá því að niðurstaða þeirrar nefndar félli honum í hag. Hann tók því áhættu af því að fyrirhugaðar framkvæmdir hans kynnu að tefjast eða stöðvast, sbr. til hliðsjónar dóm Hæstaréttar 28. janúar 2010 í máli nr. 277/2009.

Að öllu framangreindu virtu hefur áfrýjandi ekki fært sönnur á, að sú ákvörðun starfsmanna stefnda að haga málsmeðferð breytingartillögu í samræmi við 2. mgr. 26. gr. skipulags- og byggingarlaga, teljist saknæm og skuli baka stefnda skaðabótaábyrgð. Verður niðurstaða hins áfrýjaða dóms því staðfest.

Rétt þykir að hvor aðili beri sinn kostnað af málinu.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Málskostnaður fellur niður fyrir Hæstarétti.