265/2012

T krafði S hf. um bætur vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir við vinnu hjá Í hf., er stigi sem hann var í féll undan honum. Byggði T á því að vinnuaðstæður og verkstjórn hjá Í hf. hefðu verið ófullnægjandi, auk þess sem stiginn sem hann hefði notað hefði verið vanbúinn. Hæstiréttur taldi að slysið yrði hvorki rakið til saknæmrar vanrækslu starfsmanna Í hf. né vanbúnaðar á stiga. Staðfesti Hæstiréttur því niðurstaða héraðsdóms um sýknu S hf.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf og B-kk-nf B-kk-nf og S-kk-nf S-kk-nf héraðsdómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 20. apríl 2012. Hann krefst þess að stefnda verði gert að greiða sér 34.603.042 krónur með 4,5% ársvöxtum af 3.379.320 krónum frá 7. mars 2008 til 24. mars 2010, en af 30.208.100 krónum frá þeim degi til 2. desember 2010, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 34.603.042 krónum frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádregnum innborgunum 24. mars 2010 að fjárhæð 255.766 krónur og 74.172 krónur, 2. september sama ár að fjárhæð 1.911.523 krónur og 28. nóvember 2011 að fjárhæð 1.247.355 krónur. Til vara krefst áfrýjandi þess að stefnda verði gert að greiða sér 25.859.733 krónur en að því frágengnu 19.179.989 krónur, í báðum tilvikum með sömu vöxtum og frádrætti og greinir í aðalkröfu. Í öllum tilvikum er krafist málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti eins og málið væri ekki gjafsóknarmál.

Stefndi krefst aðallega staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti, en til vara að kröfur stefnda verði lækkaðar og málskostnaður felldur niður.

Eins og rakið er í hinum áfrýjaða dómi varð áfrýjandi fyrir líkamstjóni í starfi sínu hjá Ístaki hf. 7. mars 2008. Slasaðist áfrýjandi þegar hann var að fara niður stiga sem féll undan honum. Stóð stiginn á tengivagni og hafði áfrýjandi notað stigann til að komast upp á gám, sem var á vagninum, til að festa króka í gáminn svo hann yrði hífður niður af vagninum. Við slysið brotnaði vinstri lærleggur áfrýjanda auk þess sem hann fékk áverka á vinstra hné. Áfrýjandi beinir kröfum sínum að stefnda en Ístak hf. var með ábyrgðartryggingu hjá félaginu. Áfrýjandi reisir málatilbúnað sinn á því að vinnuaðstæður og verkstjórn hjá Ístaki hf. hafi verið ófullnægjandi, auk þess sem stiginn er áfrýjandi notaði hafi verið vanbúinn.

Vinnueftirliti ríkisins var tilkynnt um slysið og kom fulltrúi þess á vettvang skömmu eftir að áfrýjandi hafði verið fluttur á spítala með sjúkrabifreið. Í skýrslu vinnueftirlitsins, sem rituð er síðar sama dag, segir að öryggis- og heilbrigðisáætlun fyrir verkið hafi verið tekin saman, en þar komi fram að festa skuli alla lausa stiga og þá skuli nota rétt. Í þessari áætlun fólst áhættumat í skilningi 65. gr. a laga nr. 46/1980 um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum. Einnig staðfesti áfrýjandi í aðilaskýrslu sinni fyrir héraðsdómi að hann hefði um mitt ár 2006 sótt námskeið á vegum vinnuveitanda um öryggi á byggingasvæðum og að samstarfsmaður hafi túlkað það sem fram fór yfir á móðurmál áfrýjanda. Á því námskeiði var meðal annars fjallað um notkun lausra stiga. Þá er þess að gæta að ekki var þörf á því að verkstjóri á vinnustað fylgdist með og gæfi fyrirmæli um hvernig stigi væri notaður við þessar aðstæður. Er þá haft í huga að áfrýjandi er lærður húsasmiður og hefur um árabil starfað við þá grein. Mátti honum vera ljós sú hætta sem var fyrir hendi og var honum í lófa lagið að kalla til samstarfsmann til að styðja við stigann. Loks verður með vísan til forsendna héraðsdóms fallist á þá niðurstöðu að á stiganum hafi ekki verið vanbúnaður sem þýðingu geti haft. Samkvæmt þessu verður slysið ekki rakið til saknæmrar vanrækslu starfsmanna vinnuveitanda áfrýjanda og verður hinn áfrýjaði dómur því staðfestur.

Eftir atvikum er rétt að málskostnaður fyrir Hæstarétti falli niður. Gjafsóknarkostnaður áfrýjanda fyrir Hæstarétti verður ákveðinn eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Héraðsdómur er óraskaður.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.

Gjafsóknarkostnaður áfrýjanda, T-x-x A-x-x S-x-x, fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hans, 600.000 krónur.