410/2002

X var ákærður fyrir kynferðisbrot gegn tveimur barnabörnum sínum. Í héraðsdómi var framburður X talinn mjög ótrúverðugur en barnabarnanna trúverðugur. Var hann því fundinn sekur um þá háttsemi sem honum var gefin að sök og gerð refsing fyrir brot gegn 1. og 2. mgr. 200. gr. og 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Var niðurstaða héraðsdóms um tveggja ára fangelsi og greiðslu miskabóta staðfest.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kvk-nf E-kvk-nf, G-kk-nf G-kk-nf, H-kk-nf H-kk-nf, H-kk-nf B-kk-nf og P-kk-nf K-x-x H-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 28. ágúst 2002 eftir ósk ákærða en jafnframt af hálfu ákæruvalds, sem krefst staðfestingar á sakfellingu, þyngingar refsingar og að ákærði verði dæmdur til greiðslu miskabóta, annars vegar til Y, 1.000.000 krónur, en hins vegar til Z, 2.000.000 krónur, með dráttarvöxtum eins og krafist var í ákæru.

Ákærði krefst aðallega sýknu af kröfum ákæruvalds og frávísunar á miskabótakröfum. Til vara krefst hann þess að refsing verði verulega milduð og skilorðsbundin og miskabótakröfur lækkaðar.

Lögð hafa verið fram tvö ný skjöl fyrir Hæstarétt. Er annars vegar um að ræða bréf Stígamóta vegna Y 3. febrúar 2003. Segir þar að hún hafi fyrst komið í viðtal 6. júlí 2000 og síðan með hléum til haustsins 2002, en hafi verið í viðtölum nær vikulega síðan. Sjálfsmat hennar sé mjög lágt og hún finni til mikillar skammar og sektarkenndar. Eigi hún erfitt með að treysta fólki. Fyrirverði hún sig fyrir það ofbeldi sem afi hennar hafi beitt hana og upplifi sig sem óhreina og verri en annað fólk.

Hins vegar hefur verið lagt fram bréf V-kvk-ef E-kvk-ef sálfræðings og forstöðumanns Barnahúss 15. janúar 2002 um fjögur viðtöl hennar við Z á tímabilinu 22. nóvember 2002 til 14. janúar 2003. Í því kemur meðal annars fram, að telpan hafi lýst mjög slæmri líðan sinni fyrstu vikurnar eftir atvik þau, sem um ræðir í málinu, og hafi hún verið hrædd og hissa á hegðan afa síns. Þrátt fyrir hugleiðingar telpunnar varð ekki heyrt að hún hefði sektarkennd vegna atvikanna eins og títt er um börn, sem sætt hafa kynferðislegri áreitni eða ofbeldi. Fram hefði komið hjá henni söknuður vegna þess að hún gæti ekki haft sama samband og fyrr við ömmu sína. Hún hafi sagt að hún gerði sér far um að gleyma þessum atvikum, en henni hafi ekki tekist það fyllilega þótt hún hugsi minna um það en fyrr. Að sögn móður hafi ekki orðið vart hegðunarbreytinga hjá telpunni eftir atvikin og í viðtölunum hafi ekki komið fram vísbendingar um slíkt. Algengt sé að börn, sem sæti kynferðislegri áreitni eða ofbeldi finni fyrir vanlíðan og fái áhyggjur í tengslum við kynþroskaaldur. Telpan kunni því að hafa þörf fyrir fræðslu og hugsanlega viðtalsmeðferð síðar vegna atvikanna.

Með skírskotun til forsendna héraðsdóms verður niðurstaða hans um sakfellingu og refsingu ákærða staðfest, sbr. og 3. mgr. 159. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála með síðari breytingum.

Þegar litið er til nýframlagðra gagna og þeirra atriða, sem rakin eru í héraðsdómi, verður staðfest niðurstaða hans um miskabætur, þó þannig að dráttarvextir af fjárhæðum skulu reiknaðir frá 9. nóvember 2001, en þá var mánuður liðinn frá því að ákærða voru birtar bótakröfur.

Staðfest er ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað.

Ákærði greiði áfrýjunarkostnað sakarinnar, eins og nánar segir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður að öðru leyti en því að miskabætur skulu bera dráttarvexti samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 9. nóvember 2001 til greiðsludags.

Ákærði, X, greiði allan áfrýjunarkostnað sakarinnar, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns fyrir Hæstarétti, K-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 200.000 krónur, og þóknun skipaðs réttargæslumanns beggja brotaþola, J-kk-ef M-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 80.000 krónur.