358/2004

H krafðist þess að lagt yrði lögbann við fyrirhugaðri efnismeðferð S á kæru til hennar vegna tiltekinnar bókar sem H hafði ritað. Í Hæstarétti var tekið fram að s

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 24. ágúst 2004, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 26. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 19. ágúst 2004, þar sem synjun sýslumannsins í Reykjavík 29. júlí 2004 við beiðni varnaraðila um lögbann var felld úr gildi og sýslumanni gert að leggja samkvæmt kröfu varnaraðila lögbann við fyrirhugaðri efnismeðferð sóknaraðila á kæru tiltekinna aðstandenda H-kk-ef L-kk-ef til sóknaraðila vegna bókar varnaraðila „Halldór“. Kæruheimild er í 1. mgr. 35. gr. laga nr. 31/1990 um kyrrsetningu, lögbann o.fl., sbr. 4. mgr. 91. gr. laga nr. 90/1989 um aðför, eins og henni var breytt með 102. gr. laga nr. 92/1991. Sóknaraðili krefst þess aðallega að málinu verði vísað frá héraðsdómi en til vara að kröfum varnaraðila verði hafnað. Í báðum tilvikum er krafist málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði staðfestur og að sóknaraðila verði gert að greiða honum kærumálskostnað.

Eins og nánar greinir í hinum kærða úrskurði á málið rætur að rekja til kæru ekkju H-kk-ef L-kk-ef til sóknaraðila vegna bókar sem varnaraðili ritaði og gefin var út af Almenna bókafélaginu síðla árs 2003. Í kærunni var varnaraðila, sem gegnir stöðu prófessors við Háskóla Íslands, gefið að sök að hafa brotið gegn siðareglum Háskóla Íslands sem samþykktar voru á háskólafundi 7. nóvember 2003. Með ákvörðun 2. júlí 2004 féllst nefndin, að kröfu varnaraðila, á að vísa tilteknum atriðum kærunnar frá en taka hana að öðru leyti til efnislegrar meðferðar. Í kjölfarið höfðaði varnaraðili mál og krafðist þess meðal annars að ákvörðun nefndarinnar um að taka kæruna til meðferðar yrði felld úr gildi. Þar sem sóknaraðili féllst ekki á að fresta meðferð málsins vegna fyrrnefndrar málsóknar krafðist varnaraðili 27. júlí 2004 að sýslumaðurinn í Reykjavík legði lögbann við því að sóknaraðili tæki kæruna til efnismeðferðar. Sýslumaður hafnaði beiðni varnaraðila 29. júlí 2004. Krafðist varnaraðili samdægurs úrlausnar héraðsdóms um þá ákvörðun.

Í beiðni varnaraðila um lögbann segir að gerðarþoli sé siðanefnd Háskóla Íslands. Samkvæmt málatilbúnaði hans er sóknaraðili sjálfstæð úrskurðarnefnd innan Háskóla Íslands sem tekur endanlegar ákvarðanir í kærumálum sem til hennar er beint. Þannig geti yfirstjórn háskólans ekki gefið nefndinni fyrirmæli um meðferð einstakra mála sem hún fjallar um. Standi því réttarfarsleg nauðsyn til þess að binda nefndina sjálfa við dóm í málinu. Sóknaraðili heldur því hins vegar fram að siðanefnd sé hluti af stjórnkerfi Háskóla Íslands en ekki sjálfstæður lögaðili þótt hún njóti viss sjálfstæðis í störfum sínum. Hafi nefndir á borð við siðanefndina, sem skipaðar séu til þess að sinna tilteknum einstökum verkefnum innan Háskóla Íslands, ekki aðildarhæfi í dómsmálum.

Ekki eru ákvæði í lögum um skipun siðanefndar Háskóla Íslands eða hlutverk hennar. Eins og nánar er rakið í hinum kærða úrskurði var nefndinni komið á fót með samþykkt háskólafundar og verkefni hennar og hlutverk ákveðið með reglum, sem samþykktar voru á þeim vettvangi. Siðanefnd Háskóla Íslands er ekki með lögum markað hlutverk. Verður hún ekki talin hafa slíka stöðu innan stjórnkerfis Háskóla Íslands að hún geti borið skyldur eða átt réttindi að landslögum og átt þannig aðild að dómsmáli, sbr. 1. mgr. 16. gr. laga nr 91/1991 um meðferð einkamála. Samkvæmt því verður kröfum varnaraðila á hendur siðanefnd Háskóla Íslands vísað frá héraðsdómi, en málskostnaður verður ekki dæmdur siðanefndinni, enda skortir hana eftir framansögðu hæfi til að eignast slík réttindi.

Dómsorð:

Máli þessu er vísað frá héraðsdómi

Málskostnaður í héraði og kærumálskostnaður fellur niður.