721/2015

I og R kærðu úrskurð héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu þeirra um að hnekkt yrði ákvörðun sýslumanns um að synja kröfu um að afmáð yrðu veðréttindi í fasteign fyrir uppreiknuðum eftirstöðvum veðskulda sem næmu hærri fjárhæð en svaraði til metins söluverðs fasteignarinnar á almennum markaði. I og R höfðu fengið greiðsluaðlögun á grundvelli laga nr. 50/2009 um tímabundna greiðsluaðlögun fasteignaveðkrafna á íbúðarhúsnæði. Í þeirri ákvörðun kom meðal annars fram að umsjónarmaðurinn taldi það ekki hindra að greiðsluaðlögun kæmist á að I og R ættu eignina með nafngreindum manni sem hefði ekki samhliða gengið til greiðsluaðlögunar, sbr. 1. mgr. 2. gr. fyrrnefndra laga. Við meðferð beiðni I og R, um að afmáð yrði fyrrnefnd veðréttindi, hjá sýslumanni mótmælti A beiðninni þar sem að ekki hefði í öndverðu verið fullnægt því skilyrði að allir eigendur fasteignarinnar gengju í sameiningu til greiðsluaðlögunar. Tók Hæstiréttur fram að mótmæli A væru of seint fram komin og var því fyrrnefnd ákvörðun sýslumannsins sem reist var á þeim mótmælum felld úr gildi.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, B-kk-nf B-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 14. október 2015, en kærumálsgögn bárust Hæstarétti 28. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 2. október 2015 þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að hnekkt yrði ákvörðun sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu 10. mars 2015 um að synja kröfu þeirra um að afmáð yrðu veðréttindi í fasteigninni Kaldaseli 8 í Reykjavík fyrir uppreiknuðum eftirstöðvum veðskulda sem næmu hærri fjárhæð en svaraði til metins söluverðs fasteignarinnar á almennum markaði. Kæruheimild er í 1. mgr. 85. gr. laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu, sbr. 7. mgr. 12. gr. laga nr. 50/2009 um tímabundna greiðsluaðlögun fasteignaveðkrafna á íbúðarhúsnæði. Sóknaraðilar krefjast þess að fyrrgreind krafa þeirra verði tekin til greina og varnaraðila gert að greiða þeim málskostnað í héraði og kærumálskostnað.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Svo sem greinir í hinum kærða úrskurði var sóknaraðilum veitt heimild 24. júlí 2009 til að leita tímabundinnar greiðsluaðlögunar fasteignaveðkrafna á íbúðarhúsnæði eftir lögum nr. 50/2009. Með ákvörðun umsjónarmanns 6. nóvember 2009 var sóknaraðilum síðan veitt sú greiðsluaðlögun, sbr. 3. mgr. 8. gr. sömu laga. Í ákvörðuninni kom meðal annars fram að umsjónarmaðurinn teldi það ekki hindra að greiðsluaðlögun kæmist á að sóknaraðilar ættu eignina með nafngreindum manni sem hefði ekki samhliða gengið til greiðsluaðlögunar, sbr. 1. mgr. 2. gr. laganna. Í yfirlýsingu umsjónarmannsins 25. nóvember 2009 samkvæmt 1. mgr. 9. gr. laganna sagði að frestur veðhafa til að krefjast úrlausnar héraðsdóms um ákvörðunina hefði liðið án þess að slík krafa hefði borist og því væri greiðsluaðlögunin sjálfkrafa komin á, sbr. 6. og 7. mgr. 8. gr. laganna.

Eftir að greiðsluaðlögunin komst á munu sóknaraðilar hafa staðið í skilum við veðhafa allt þar til henni lauk 5. október 2014. Með beiðni 11. ágúst sama ár fóru sóknaraðilar þess á leit á grundvelli 12. gr. laga nr. 50/2009 að sýslumaður létti af eigninni veðrétti fyrir uppreiknuðum eftirstöðvum veðskulda sem næmu hærri fjárhæð en svaraði til söluverðs eignarinnar á almennum markaði. Fyrst þegar sýslumaður tók þá beiðni til meðferðar, og eftir að varnaraðili hafði um árabil tekið við greiðslum frá sóknaraðilum í samræmi við greiðsluaðlögunina, var því hreyft af hans hálfu í andmælum við beiðninni að ekki hefði í öndverðu verið fullnægt því skilyrði hennar að allir eigendur fasteignarinnar gengju í sameiningu til hennar, sbr. 1. mgr. 2. gr. laganna. Hafði varnaraðili þó fullt tilefni til að andmæla greiðsluaðlögun af þessari ástæðu þegar umsjónarmaður tók ákvörðun um hana 6. nóvember 2009 þar sem fram kom að ákvörðunin væri reist á því mati umsjónarmannsins að þetta lagaskilyrði hindraði ekki greiðsluaðlögun sóknaraðila. Ef varnaraðili vildi standa í vegi greiðsluaðlögun á þessum grundvelli bar honum því að krefjast úrlausnar héraðsdóms um ákvörðunina með tilkynningu til umsjónarmanns innan tveggja vikna frá því hún var tekin, sbr. 6. mgr. 8. gr. laga nr. 50/2009. Eru andmæli byggð á þessu því of seint fram komin og geta þau ekki girt fyrir að tekin verði til frekari meðferðar beiðni sóknaraðila um að veðréttindi verði afmáð. Ákvörðun sýslumanns 10. mars 2015, sem reist var á þessum andmælum, verður því felld úr gildi.

Eftir þessum úrslitum verður varnaraðila gert að greiða sóknaraðilum málskostnað í héraði og kærumálskostnað sem ákveðinn verður í einu lagi eins og greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Felld er úr gildi ákvörðun sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu 10. mars 2015 um að hafna beiðni sóknaraðila, I-kk-ef R-kk-ef G-kk-ef og R-kvk-ef B-kvk-ef Á-kvk-ef, um að afmáð verði veðréttindi í fasteigninni Kaldaseli 8 í Reykjavík fyrir uppreiknuðum eftirstöðvum veðskulda sem nemi hærri fjárhæð en svaraði til metins söluverðs fasteignarinnar á almennum markaði.

Varnaraðili, Arion banki hf., greiði sóknaraðilum samtals 800.000 krónur í málskostnað í héraði og kærumálskostnað.