424/2003

Hæstiréttur felldi úr gildi úrskurð héraðsdóms um að X skyldi sæta gæsluvarðhaldi á grundvelli c. liðar 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 1. nóvember 2003. Kærumálsgögn bárust réttinum 3. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 1. nóvember 2003, þar sem varnaraðila var gert að sæta gæsluvarðhaldi allt til 1. desember 2003. Kæruheimild er í 1. mgr. 142. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Varnaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi en til vara að gæsluvarðhaldi verði markaður skemmri tími.

Sóknaraðili krefst þess að úrskurður héraðsdómara verði staðfestur.

Varnaraðili sætti gæsluvarðhaldi frá 15. ágúst 2003 til 22. sama mánaðar á grundvelli a. liðar 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991, sbr. dóm Hæstaréttar 19. ágúst 2003 í máli nr. 314/2003 og frá þeim degi til 26. september 2003 á grundvelli c. liðar 1. mgr. sömu greinar, sbr. dóm Hæstaréttar 26. ágúst 2003 í máli nr. 336/2003. Í síðari dómnum var sú aðstaða fyrir hendi að varnaraðili hafði játað sum þeirra brota sem um ræddi. Var þess sérstaklega getið í dómnum að af hálfu lögreglu hafi ekki verið skírskotað til ákvæða a. liðar 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991 til stuðnings kröfunni, en þau brot sem varnaraðili var grunaður um voru enn á rannsóknarstigi. Í röksemdum fyrir kröfu sinni í því máli kom fram hjá lögreglu að miklir hagsmunir væru tengdir því að koma í veg fyrir frekari afbrot varnaraðila svo lögreglu og ákæruvaldi væri unnt að ljúka málum hans. Væri stefnt að því að gefa út ákæru á hendur honum á fyrirhuguðum gæsluvarðhaldstíma vegna þeirra afbrota, sem hann hefði framið, og væru til meðferðar hjá lögreglu. Í dómi Hæstaréttar var fallist á að skilyrði væru fyrir gæsluvarðhaldi á grundvelli c. liðar 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991. Varnaraðili sat í gæsluvarðhaldi allan þann tíma sem dómur Hæstaréttar tók til, en var að því búnu látinn laus og hefur ákæra ekki enn verið gefin út vegna þeirra mála sem þá voru til rannsóknar.

Eins og rakið er í hinum kærða úrskurði er varnaraðili nú grunaður um fjölmörg brot eftir að hann var látinn laus úr gæsluvarðhaldi. Hins vegar neitar varnaraðili aðild að þessum brotum. Eru þau sögð á rannsóknarstigi, en eigi að síður er í kröfu lögreglu einungis vísað til c. liðar 1. mgr. nefndrar lagagreinar með sömu rökum og áður um að lögregla og ákæruvald þurfi tóm til að ljúka rannsókn í málum hans.

Þegar litið er til þess að fyrri gæsluvarðhaldstími var ekki, án haldbærra skýringa, nýttur eins og lögregla lýsti yfir og ákæra hefur enn ekki verið gefin út, eru ekki efni til að verða við kröfu sóknaraðila um að dæma varnaraðila á ný í gæsluvarðhald á grundvelli c. liðar 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991. Að þessu virtu og í ljósi þess að ekki er krafist gæsluvarðhalds með vísan til a. liðar 1. mgr. títtnefndrar lagagreinar verður ekki fallist á að varnaraðili sæti gæsluvarðhaldi.

Samkvæmt framansögðu verður hinn kærði úrskurður felldur úr gildi.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi.