653/2016

M ehf. krafði A, Þ og V hf. um greiðslu skaðabóta vegna starfa A og Þ sem fasteignasala við sölu á fasteign félagsins. Hafði máli um sama sakarefni milli aðila áður verið vísað frá héraðsdómi. Við þingfestingu máls þessa í héraði lagði M ehf. fram gögn úr fyrra málinu, þar með talda yfirlýsingu milli aðila sem gefin var út í tilefni af viðskiptunum og greinargerð A, Þ, og V hf. í héraði, þar sem byggt var á því að M ehf. hefði fallið frá bótakröfu á hendur þeim með yfirlýsingunni. Þrátt fyrir það hafði M ehf. ekkert vikið að yfirlýsingunni í stefnu til héraðsdóms í þessu máli og fyrst við aðalmeðferð þess hreyft því að yfirlýsingin væri ekki bindandi með vísan til ógildingarreglna samningaréttar eftir að A, Þ og V hf. höfðu í greinargerð reist varnir á henni. Var því talið að málsástæða M ehf. um ógildi skuldbindingarinnar samkvæmt yfirlýsingunni væri of seint fram komin og yrði því ekki á henni byggt. Þegar af þeirri ástæðu að M ehf. hafði fallið frá kröfum með yfirlýsingunni vegna viðskiptanna voru A, Þ og V hf. sýknuð af kröfu M ehf.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir B-kk-nf B-kk-nf og K-kk-nf A-kk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf héraðsdómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 20. september 2016. Hann krefst þess að stefndu verði sameiginlega gert að greiða sér 13.000.000 krónur með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 30. mars 2006 til upphafsdags dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga, aðallega frá 2. október 2010 en til vara frá síðara tímamarki allt til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndu krefjast aðallega staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti, en til vara að krafa áfrýjanda verði lækkuð og málskostnaður falli niður.

Svo sem nánar er rakið í hinum áfrýjaða dómi hefur áfrýjandi höfðað mál þetta til heimtu skaðabóta úr hendi stefndu A-kk-ef og Þ-kvk-ef vegna starfa þeirra sem fasteignasala við sölu á fasteign áfrýjanda að Dalshrauni 13 í Hafnarfirði í mars 2006. Stefndi A-kk-nf átti og rak fasteignasöluna Stórhús ehf. og þar starfaði stefnda Þ-kvk-nf, en þau voru bæði með ábyrgðartryggingu hjá stefnda Verði tryggingum hf. Áfrýjandi höfðaði málið í kjölfar þess að máli um sama sakarefni milli aðila var vísað frá héraðsdómi með dómi Hæstaréttar 15. janúar 2015 í máli nr. 422/2014.

Eins og greinir í héraðsdómi gáfu áfrýjandi og stefndi A-kk-nf út yfirlýsingu 14. desember 2007 í tilefni af þeim viðskiptum sem mál þetta er sprottið af. Af hálfu áfrýjanda er yfirlýsingin undirrituð af M-kk-þgf H. M-kk-þgf, fyrirsvarsmanni og eiganda áfrýjanda, vegna félagsins og sín persónulega. Í henni samþykkti stefndi A-kk-nf, án þess að viðurkenna bótaskyldu, að mæta tjóni áfrýjanda vegna viðskiptanna með því að hann fengi helmingshlut af væntanlegum hagnaði í nánar tilgreindum fasteignaviðskiptum í Kaupmannahöfn. Jafnframt samþykkti stefndi A-kk-nf að veita áfrýjanda og áðurnefndum fyrirsvarsmanni hans afslátt af söluþóknun og greiða tiltekna fjárhæð af sinni hagnaðarhlutdeild í nefndum viðskiptum, auk þess að stuðla að því að fyrirsvarsmaðurinn fengi tækifæri til að taka þátt í öðrum arðbærum verkefnum stefnda A-kk-ef. Af hálfu áfrýjanda fól yfirlýsingin í sér að ekki yrðu gerðar kröfur á hendur stefnda A-kk-þgf eða fasteignasölunni vegna þeirra viðskipta sem voru tilefni yfirlýsingarinnar.

Við þingfestingu málsins í héraði lagði áfrýjandi fram gögn úr fyrra máli aðila, þar á meðal yfirlýsinguna frá 14. desember 2007 og greinargerð stefndu í héraði í því máli, þar sem byggt var á því að áfrýjandi hefði fallið frá bótakröfu á hendur stefndu með yfirlýsingunni. Þrátt fyrir þetta vék áfrýjandi ekkert að yfirlýsingunni í stefnu til héraðsdóms í þessu máli og fyrst við aðalmeðferð þess hreyfði hann því að yfirlýsingin væri ekki bindandi með vísan til ógildingarreglna samningaréttar eftir að stefndu höfðu í greinargerð til héraðsdóms reist varnir á yfirlýsingunni. Fallist er á það með stefndu að málsástæða áfrýjanda um ógildi skuldbindingar samkvæmt yfirlýsingunni hafi komið fram of seint og verður því ekki byggt á henni, enda var málsástæðunni þegar mótmælt af þeirri ástæðu með bókun í þingbók, sbr. 5. mgr. 101. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Samkvæmt yfirlýsingunni 14. desember 2007 féll áfrýjandi frá kröfum á hendur stefnda A-kk-þgf og fasteignasölunni sem annast hafði sölu á fasteign hans. Að virtu efni yfirlýsingarinnar verður með engu móti fallist á það með áfrýjanda að hún hafi einvörðungu tekið til kröfu um skaðabætur á hendur stefnda A-kk-þgf vegna tjóns sem stafaði af vangeymslu tryggingarvíxils sem látinn var í té við kaupin og var í vörslum hans. Þegar af þeirri ástæðu að áfrýjandi hefur fallið frá kröfum með yfirlýsingunni vegna þeirra viðskipta sem þar eru rakin verður staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að sýkna stefndu.

Eftir atvikum er rétt að málskostnaður á báðum dómstigum falli niður.

Dómsorð:

Stefndu, A-kk-nf A-kk-nf, Þ-kvk-nf Þ-kvk-nf og Vörður tryggingar hf., eru sýkn af kröfu áfrýjanda, M.H.M. ehf.

Málskostnaður í héraði og fyrir Hæstarétti fellur niður.