661/2009

A og B kærðu úrskurð héraðsdóms um að hafna því að taka dánarbú D til opinberra skipta. Taldi héraðsdómur að D hafi verið í hjúskap með C og hún ætti því rétt á að fá búið framselt sér til einkaskipta. Í dómi Hæstaréttar kom fram að lagt hafi verið fram skjal með yfirskriftina Hjónavígsluvottorð á ensku og í íslenskri þýðingu. Á því segi að það sé byggt á staðfestu afriti opinberrar fjölskylduskrifstofu. Skorað hafi verið á C að leggja fram gögn sem hafi verið grundvöllur skráningarinnar. C hafi ekki orðið við því og ekki heldur skýrt með fullnægjandi hætti hvað standi því í vegi. Var því lagt til grundvallar í málinu að ekki hafi verið lögð fram fullnægjandi sönnun um að C og D hafi gengið í hjónaband. Var krafa A og B um að taka dánarbú D til opinberra skipta því tekin til greina.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf, G-kk-nf G-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Sóknaraðilar skutu málinu til Hæstaréttar með kæru 11. nóvember 2009, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 19. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 30. október 2009, þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að dánarbú D, kt. [...], verði tekið til opinberra skipta. Kæruheimild er í 133. gr. laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl. Sóknaraðilar krefjast þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og að dánarbúið verði tekið til opinberra skipta. Þá krefjast sóknaraðilar málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Eins og nánar greinir í hinum kærða úrskurði lést D 17. janúar 2008. Sóknaraðilar eru systursynir hans og telja þeir sig lögerfingja hans þar sem hann hafi ekki átt nákomnari skyldmenni þegar hann lést. Varnaraðili hefur hins vegar farið fram á leyfi til einkaskipta á dánarbúinu á þeim grundvelli að hún sé eftirlifandi ekkja hans, en þau hafi gengið í hjónaband í Japan 6. september 2004. Á það var fallist í hinum kærða úrskurði. Sóknaraðilar draga hins vegar í efa að til þessa hjúskapar hafi verið stofnað og reisa mál sitt á því að varnaraðili hafi ekki lagt fram gögn því til sönnunar.

Varnaraðili hefur lagt fram skjal dagsett 30. janúar 2008, útgefið af sendiráði Japans í Reykjavík, bæði á ensku og í íslenskri þýðingu löggilts skjalaþýðanda. Skjalið ber yfirskriftina Hjónavígsluvottorð og þar kemur fram að D og varnaraðili hafi gengið í hjónaband 6. september 2004 í Ota Ward, Tokyo Metropolis í Japan. Á skjalinu segir: „Þetta skírteini er byggt á staðfestu afriti opinberrar fjölskylduskrifstofu (Official Family Register), útgefið af yfirmanni O-x-x W-x-x, Tokyo Metropolis, hinn 21. janúar 2008.“ Sóknaraðilar benda hins vegar á að gögn sem hljóti að hafa verið grundvöllur nefndrar skráningar í persónuskrá varnaraðila hafi ekki verið lögð fram. Hafa þeir skorað á varnaraðila að leggja slík gögn fram í málinu en hann ekki orðið við því og heldur ekki skýrt með fullnægjandi hætti hvað standi því í vegi. Verður því lagt til grundvallar í málinu að ekki hafi verið færð fram fullnægjandi sönnun um að varnaraðili og hinn látni hafi gengið í hjónaband. Krafa sóknaraðila verður því tekin til greina.

Varnaraðili greiði sóknaraðilum málskostnað í héraði og kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Tekin er til greina krafa sóknaraðila, A og B, um að dánarbú D verði tekið til opinberra skipta.

Varnaraðili, C, greiði sóknaraðilum sameiginlega 300.000 krónur samtals í málskostnað í héraði og kærumálskostnað.