502/2006

B krafðist ógildingar á skilyrði í dómsátt, en með gerð hennar höfðu B og A komið sér saman um að A skyldi afsala sér forsjá yfir tveimur börnum sínum gegn því að þeim yrði ekki ráðstafað til fyrrum sambúðarmanns hennar. Í héraði var fallist á kröfu A um frávísun málsins með vísan til þeirrar málsástæðu að hún hefði aldrei fallist á að afsala sér forsjánni ef skilyrðið hefði ekki verið hluti sáttarinnar. Í dómi Hæstaréttar var ekki fallist á að þessi málsástæða, sem talið var að varðaði efni málsins, gæti leitt til frávísunar þess, þar sem A hefði formlega heimild til að höfða málið með þeirri dómkröfu sem hann gerði. Var úrskurðurinn því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf G-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru, sem móttekin var í Héraðsdómi Reykjavíkur 12. september 2006 og barst Hæstarétti ásamt kærumálsgögnum 20. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 7. september 2006, þar sem máli sóknaraðila gegn varnaraðila var vísað frá dómi. Kæruheimild er í j. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Eins og rakið er í hinum kærða úrskurði gerðu aðilar með sér dómsátt 2. febrúar 2005 þar sem varnaraðili samþykkti að sóknaraðili tæki við forsjá tveggja barna hennar með því skilyrði að þeim yrði ekki komið fyrir hjá fyrrverandi sambúðarmanni hennar. Með skilyrðinu virðist sóknaraðili hafa lofað að haga ákvörðun, sem tekin yrði á grundvelli 2. mgr. 67. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002, þannig að börnunum yrði ekki ráðstafað til fyrrum sambúðarmanns varnaraðila, en samkvæmt umræddu ákvæði ber að velja fósturforeldra af kostgæfni og með tilliti til þarfa og hagsmuna barns. Með málsókninni freistar sóknaraðili þess að fá skilyrðið ógilt varðandi annað barnið, þar sem nú sé talið að það þjóni best hagsmunum og þörfum þess að því verði ráðstafað í fóstur til fyrrum sambúðarmanns varnaraðila. Í þessu sambandi vísar sóknaraðili til 1. mgr. 110. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, en þar segir að höfða megi dómsmál til að fá dómsátt ógilta að hluta eða öllu leyti.

Varnaraðili byggir kröfu sína um staðfestingu hins kærða úrskurðar aðallega á því að hún hefði alls ekki gengið til sáttargerðarinnar og afsalað sér forsjá barnanna tveggja ef skilyrðið, sem sóknaraðili vill ógilda með málsókn sinni, hefði ekki verið hluti sáttarinnar. Ekki verður fallist á að þessi málsástæða geti leitt til frávísunar málsins. Sóknaraðili nýtur samkvæmt 1. mgr. 110. gr. laga nr. 91/1991 formlegrar heimildar til að höfða málið með þeirri dómkröfu sem hann gerir. Framangreind málsástæða varnaraðila varðar hins vegar efni málsins.

Ekki verður fallist á sjónarmið varnaraðila að staðfesta beri hinn kærða frávísunarúrskurð vegna vanreifunar stefnukröfunnar.

Samkvæmt þessu verður hinn kærði úrskurður ógiltur og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar.

Rétt er að aðilarnir beri hvor sinn kostnað af kærumáli þessu.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Kærumálskostnaður fellur niður.