420/2007

Hinn 26. maí 2003 undirrituðu S og G yfirlýsingu til handa Búnaðarbankanum um sjálfskuldarábyrgð vegna yfirdráttar reiknings Vþ hf. sem þeir voru í fyrirsvari fyrir. Í kjölfar greiðsluáskorunar 27. ágúst 2004 vegna framangreindrar sjálfskuldarábyrgðar framseldi Vþ hf., K tékka að upphæð 30.440.000 krónur. Með úrskurði uppkveðnum 7. september 2004 var bú félagsins tekið til gjaldþrotaskipta og skiptastjóri skipaðu. Með vísan til 134. gr. og 141. gr. laga nr. 21/1994 lýsti skiptastjóri yfir riftun á greiðslu Vþ hf., til K og var K krafið um endurgreiðslu á fjárhæðinni. K endurgreiddi þrotabúinu fjárhæðina og lýsti jafnframt kröfu sinni í búið, hvort tveggja með fyrirvara. Í málinu byggði K kröfu sína á því að ábyrgðarskuldbinding S og G hefði raknað við þegar greiðslunni var rift af hálfu þrotabúsins. Við flutning málsins fyrir Hæstarétti kom fram að enn hefði ekki verið leyst úr ágreiningi stefnda við þrotabúið um veðrétt hans í fjárhæðinni sem greidd var og lögmæti riftunarinnar. Var því um ósamræmi í málatilbúnaði K þar sem hann byggði kröfu sína á því að greiðslunni hefði verið rift og hann þar með farið endanlega á mis við hana, en K hélt því gagnstæða fram gagnvart þrotabúinu. Talið var að málatilbúnaður K uppfyllti ekki ákvæði e. liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og var málinu því sjálfkrafa vísað frá héraðsdómi.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og P-kk-nf H-kk-nf.

Áfrýjendur skutu málinu til Hæstaréttar 10. ágúst 2007. Þeir krefjast sýknu af kröfu stefnda og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Svo sem lýst er í hinum áfrýjaða dómi greinir aðila á um hvort í gildi sé sjálfskuldarábyrgð, sem áfrýjendur höfðu með yfirlýsingu 26. maí 2003 gengist í við stefnda vegna yfirdráttar á tékkareikningi nr. 3746 við vesturbæjarútibú stefnda í Reykjavík. Eigandi reikningsins var V & Þ hf., áður Vélar og þjónusta hf., en bú félagsins var tekið til gjaldþrotaskipta 7. september 2004. Voru áfrýjendur í fyrirsvari fyrir félagið fram að þeim tíma.

Fyrir liggur óumdeilt í málinu að stefndi átti samkvæmt tryggingarbréfi 31. desember 1998, sem þinglýst hafði verið 13. janúar 1999, veðrétt í vörubirgðum V & Þ hf. fyrir öllum skuldum félagsins við stefnda. Hinn 26. ágúst 2004 keypti Tá ehf., félag sem upplýst er að hafi verið í eigu áfrýjenda og fleiri aðila, hluta af vörubirgðir V & Þ hf. og greiddi kaupverðið meðal annars með tékka að fjárhæð 30.440.000 krónur. Þessi tékki var framseldur stefnda 30. ágúst 2004 þegar andvirði hans var lagt inn á fyrrgreindan tékkareikning nr. 3746 með þeim áhrifum að yfirdráttarskuldin á honum greiddist upp. Er ágreiningslaust að þá hafi stefndi afhent áfrýjendum frumrit yfirlýsingarinnar frá 26. maí 2003.

Með bréfi 22. september 2004 lýsti skiptastjóri í þrotabúi V & Þ hf. yfir riftun á greiðslunni 30. ágúst 2004 og vísaði um riftunarheimild til 134. og 141. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Í framhaldinu endurgreiddi stefndi fjárhæðina til þrotabúsins með fyrirvara um að „sumt sé sérgreind eign bankans“. Þá liggur fyrir í málinu kröfulýsing stefnda í þrotabúið 17. nóvember 2004, þar sem meðal annars er gerð krafa vegna yfirdráttarskuldar á tékkareikningi númer 3746 en um hana segir svo: „Krafa þessi er byggð á endurgreiðslu til þrotabúsins vegna riftunar skiptastjóra, ... Fyrirvari er gerður um réttmæti riftunarinnar.“

Stefndi byggir málsókn sína á því að ábyrgðarskuldbindingar áfrýjenda hafi raknað við þegar þrotabú V & Þ hf. rifti greiðslunni sem fram fór 30. ágúst 2004. Að framan er getið fyrirvara sem stefndi gerði, þegar hann annars vegar endurgreiddi þrotabúinu fjárhæðina sem greidd hafði verið og hins vegar lýsti kröfu sinni í búið. Við flutning málsins fyrir Hæstarétti kom fram að enn hefði ekki verið leyst úr ágreiningi stefnda við þrotabúið um veðrétt hans í fjárhæðinni sem greidd var og lögmæti riftunarinnar. Þar með er ljóst að ósamræmi er í málatilbúnaði stefnda þar sem hann beinlínis byggir kröfu sína á því að greiðslunni hafi verið rift og hann þar með farið endanlega á mis við hana, en heldur því gagnstæða fram gagnvart þrotabúinu. Af þessum sökum er málatilbúnaður hans svo ómarkviss að hann uppfyllir ekki ákvæði e. liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og verður málinu því sjálfkrafa vísað frá héraðsdómi.

Með vísan til 3. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 verður stefndi dæmdur til að greiða áfrýjendum upp í málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti sem ákveðst eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Máli þessu er vísað frá héraðsdómi.

Stefndi, Kaupþing banki hf., greiði áfrýjendum, S-kk-þgf B-kk-þgf B-kk-þgf og G-kk-þgf V-kk-þgf B-kk-þgf, hvorum fyrir sig samtals 250.000 krónur í málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti.