176/2017

X var sakfelldur fyrir tilraun til manndráps, nauðgun, sérstaklega hættulega líkamsárás og frelsissviptingu með því að hafa haldið barnsmóður sinni A nauðugri í íbúð hennar í allt að tvær klukkustundir og á meðan frelsissviptingunni stóð veist að henni með margvíslegu ofbeldi, þvingað hana til samfara, endaþarms- og munnmaka og tekið hana hálstaki og hert að þannig að hún náði ekki andanum og missti meðvitund um stund. Var háttsemi X talin varða við 211. gr., sbr. 20. gr., 1. mgr. 194. gr., 2. mgr. 218. gr. og 1. mgr. 226. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að umrædd brot hefðu verið mjög alvarleg og lægju við hverju þeirra þung fangelsisrefsing. Þá hefði X með brotum sínum rofið skilorð eldri dóms þar sem hann var sakfelldur fyrir líkamsárásir í garð A og var dómurinn því tekinn upp og honum gerð refsing í einu lagi fyrir öll brotin samkvæmt 60. og 77. gr. almennra hegningarlaga. Að þessu gættu og með hliðsjón af 1., 3. og 5. tölulið 1. mgr. og 3. mgr. 70. gr. og c. lið 195. gr. sömu laga var refsing X ákveðin fangelsi í tíu ár. Með vísan til þess að X hefði með framferði sínu umrætt sinn, sem hefði verið sérstaklega hrottafengið, brotið gróflega gegn persónu og frelsi A var honum gert að greiða henni 3.500.000 krónur í miskabætur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Þ-kk-nf Ö-kk-nf, E-kk-nf T-kk-nf, G-kvk-nf B-kvk-nf og M-kk-nf S-kk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 3. febrúar 2017 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Ákæruvaldið krefst þess að refsing ákærða verði þyngd.

Ákærði krefst aðallega sýknu, til vara að hinn áfrýjaði dómur verði ómerktur, en að því frágengnu að refsing verði milduð. Þá krefst hann þess aðallega að einkaréttarkröfu verði vísað frá héraðsdómi, en til vara að fjárhæð hennar verði lækkuð.

A krefst þess að ákærða verði gert að greiða sér 3.500.000 krónur með vöxtum eins og dæmdir voru í héraði.

Eins og fram kemur í hinum áfrýjaða dómi er ákærða gefin að sök tilraun til manndráps, nauðgun, frelsissvipting og sérstaklega hættuleg líkamsárás í garð brotaþola að morgni 24. júlí 2016. Í ákæru er síðastgreinda brotið talið varða við 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Þar er líkamsárás meðal annars lýst sem sérstaklega hættulegri vegna þeirrar aðferðar, þar á meðal tækja, sem notuð eru, þótt ekki hljótist stórfellt líkams- eða heilsutjón af árásinni. Svo sem greinir í héraðsdómi kom fram í læknisvottorði, sem staðfest var fyrir dómi, að áverkar á brotaþola samrýmdust þeirri frásögn hennar, sem lögð var til grundvallar úrlausn málsins í héraði, að ákærði hafi skorið hana í höku með hnífi. Samkvæmt því og að öðru leyti með vísan til forsendna héraðsdóms verður hann staðfestur um sakfellingu ákærða og heimfærslu brota hans til refsiákvæða, svo og um sakarkostnað.

Brot þau, sem ákærði hefur verið sakfelldur fyrir, eru öll mjög alvarleg. Samkvæmt 211. gr. almennra hegningarlaga varðar manndráp þyngstu refsingu, sem lög mæla fyrir um, þar á meðal er lágmarksrefsing fyrir brotið 5 ára fangelsi þótt dæma megi lægri refsingu fyrir tilraun, sbr. 2. mgr. 20. gr. laganna. Sá sem gerist sekur um brot á 1. mgr. 194. gr. sömu laga skal sæta fangelsi ekki skemur en 1 ár og allt að 16 árum og sama hámark refsingar liggur við broti á 2. mgr. 218. gr. laganna. Þá varðar frelsissvipting samkvæmt 1. mgr. 226. gr. þeirra fangelsi allt að 4 árum. Við ákvörðun refsingar ákærða ber ennfremur að líta til c. liðar 195. gr. laganna og 5. töluliðar 1. mgr. 70. gr. þeirra, en með dómi þeim, sem vísað er til í héraðsdómi, var hann meðal annars sakfelldur fyrir líkamsárásir í garð brotaþola í [...] og [...] 2014. Þegar horft er til alls þessa og þeirra atriða annarra, sem greinir í hinum áfrýjaða dómi, verður ákærða gert að sæta fangelsi í 10 ár. Samkvæmt 76. gr. almennra hegningarlaga skal draga frá þeirri refsingu gæsluvarðhald sem ákærði hefur sætt óslitið frá 24. júlí 2016.

Með framferði sínu umrætt sinn, sem var sérstaklega hrottafengið, braut ákærði gróflega gegn persónu og frelsi brotaþola, sbr. b. lið 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Að því virtu og að öðru leyti með vísan til forsendna héraðsdóms verður tekin til greina krafa hennar um miskabætur að fjárhæð 3.500.000 krónur með vöxtum eins og dæmdir voru í héraði.

Ákærði verður dæmdur til að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Ákærði, X, sæti fangelsi í 10 ár. Til frádráttar kemur gæsluvarðhald hans frá 24. júlí 2016.

Ákærði greiði A 3.500.000 krónur með vöxtum eins og dæmdir voru í héraði.

Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað eru staðfest.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, 975.469 krónur, þar með talin málsvarnarlaun verjanda síns, V-kk-ef H-kk-ef V-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 620.000 krónur, og þóknun réttargæslumanns brotaþola, H-kk-ef B-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 248.000 krónur.