780/2013

Eftir beiðni K var fellt niður mál hennar á hendur M til fjárslita milli aðila vegna slita óvígðrar sambúðar þeirra. Í kjölfarið fór K fram á opinber skipti til fjárslita á búi aðila, sbr. 100. gr. laga nr. 20/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Með úrskurði héraðsdóms voru skilyrði 3. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála talin standa til þess að fella niður málskostnað milli aðila, þar sem efnisleg niðurstaða í réttarágreiningi þeirra lægi ekki fyrir, og var sá úrskurður kærður til Hæstaréttar. Rétturinn taldi að virtum atvikum málsins ekki skilyrði til að víkja frá reglu 2. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 og var K því gert að greiða M málskostnað í héraði.

Dómur Hæstaréttar

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf og Á-kk-nf K-kk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 2. desember 2013 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 16. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 28. nóvember 2013, þar sem mál varnaraðila á hendur sóknaraðila var fellt niður. Kæruheimild er í g. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og að varnaraðila verði gert að greiða sér málskostnað í héraði. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Málsaðilar voru í óvígðri sambúð frá árinu 2006 til 2012 og höfðaði varnaraðili almennt einkamál á hendur sóknaraðila 26. apríl 2013, til að fá skorið úr hvaða eignir hún teldist eiga við sambúðarslit aðila. Hún krafðist aðallega viðurkenningar á eignarrétti sínum að tilteknu hlutfalli í tilgreindri fasteign, en til vara að sóknaraðili yrði dæmdur til að greiða sér ákveðna fjárhæð. Málið var þingfest í héraði 2. maí sama ár. Í þinghaldi 20. nóvember 2013 lýsti varnaraðili yfir að hún felldi málið niður. Sama dag krafðist hún opinberra skipta á grundvelli 100. gr. laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl.

Í greinargerð varnaraðila til réttarins kemur fram að það sem ráðið hafi úrslitum um að óska eftir niðurfellingu málsins hafi verið dómur Hæstaréttar 20. september 2012 í máli nr. 67/2012. Í þeim dómi var vísað án kröfu frá héraðsdómi máli þar sem aðilar deildu um eignamyndun á sambúðartíma sínum, með skírskotun til þess að ekki væri unnt að fá úr því leyst í almennu einkamáli hvort almenn eignamyndun hefði átt sér stað í óvígðri sambúð, heldur yrði það að gerast með öðrum hætti.

Eins og að framan greinir höfðaði varnaraðili mál þetta eftir að sá dómur Hæstaréttar gekk sem hún taldi síðar vera grundvöll þess að fella málið niður. Þegar málið var fellt niður hafði sóknaraðili skilað greinargerð af sinni hálfu og hafði aðalmeðferð málsins verið ákveðin þann dag.

Eru samkvæmt framangreindu ekki skilyrði til að víkja frá ákvæði 2. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um að stefnanda skuli gert að greiða stefnda málskostnað ef máli er vísað frá dómi, eða það er fellt niður af annarri ástæðu en þeirri að stefndi efni þá skyldu sem hann er krafinn um. Verður varnaraðili því dæmd til að greiða sóknaraðila málskostnað í héraði og kærumálskostnað eins og greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Varnaraðili, K, greiði sóknaraðila, M, 500.000 krónur í málskostnað í héraði og 250.000 krónur í kærumálskostnað.