126/2011

X og Y voru ákærðir fyrir líkamsárás, með því að hafa í félagi slegið A hnefahöggum og sparkað í hann liggjandi, með þeim afleiðingum að hann hlaut tannbrot, glóðarauga og áverka á hnakka. Í héraði voru ákærðu sakfelldir fyrir brot gegn 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, en sannað þótti að ákærðu hefðu í félagi ráðist á A og slegið hann hnefahöggum en ekki þótti hins vegar sannað gegn eindreginni neitun þeirra beggja að þeir hefðu sparkað í hann liggjandi. Hæstiréttur taldi hins vegar að ekki hefðu verið færðar viðhlítandi sönnur á að ákærðu hefðu framið það brot sem þeir voru sakfelldir fyrir í héraði og voru þeir því sýknaðir. Þá var bótakröfu A vísað frá dómi.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf, E-kk-nf T-kk-nf og G-kvk-nf B-kvk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 7. febrúar 2011 í samræmi við yfirlýsingu ákærðu um áfrýjun. Af hálfu ákæruvaldsins er þess krafist að dómur héraðsdóms um sakfellingu ákærðu verði staðfest, en refsing þeirra þyngd.

Ákærði X krefst sýknu af kröfu ákæruvaldsins. Þá krefst hann þess að einkaréttarkröfu verði vísað frá dómi en til vara að fjárhæð hennar verði lækkuð.

Ákærði Y krefst aðallega sýknu af kröfu ákæruvaldsins. Til vara krefst hann þess að honum verði ekki gerð sérstök refsing eða hún milduð. Hann krefst einnig sýknu af einkaréttarkröfu.

A sem gerði bótakröfu í héraði hefur ekki látið málið til sín taka fyrir Hæstarétti.

I

Í máli þessu er ákærðu gefin að sök líkamsárás, með því að hafa í félagi aðfaranótt sunnudagsins 9. ágúst 2009, á lóð við [...] á [...], slegið A hnefahöggum og sparkað í hann liggjandi, allt með þeim afleiðingum að hann hlaut tannbrot, glóðarauga og áverka á hnakka. Í hinum áfrýjaða dómi voru ákærðu sakfelldir fyrir að hafa í félagi ráðist á A og slegið hann hnefahöggum og hafi tannbrot, glóðarauga og áverki á hnakka hlotist af. Ekki þótti hins vegar sannað gegn neitun beggja ákærðu að þeir hefðu sparkað í hann liggjandi. Var háttsemi ákærðu talin varða við 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Fyrir Hæstarétti tekur ákæruvaldið undir röksemdir hins áfrýjaða dóms fyrir sakfellingu og að ákærðu hafi í félagi ráðist á A og slegið hann hnefahöggum með fyrrgreindum afleiðingum.

II

Fyrir liggur að umrædda nótt voru ákærðu í gleðskap heima hjá ákærða Y ásamt fleira fólki þegar brotaþoli A og félagi hans C komu á staðinn. Mun annar þeirra hafa farið inn í íbúðina óboðinn en hinn staðið fyrir utan. Húsráðandi, ákærði Y, bar fyrir dómi að hann hefði vinsamlegast beðið þann, sem kom inn, að fara út. Þegar það hafi ekki borið árangur hafi hann ýtt honum út fyrir. A kvaðst hafa farið inn í íbúðina og lýsti hann því þannig fyrir dómi að honum hafi verið hent út með látum.

Upplýst er að í kjölfarið áttu sér stað átök fyrir utan íbúðina þar sem ákærðu og fyrrgreindir tveir menn komu við sögu og jafnvel fleiri en óljóst er um þátt hvers og eins. Kom fram hjá ákærða Y að maður sem stóð í dyragætt íbúðarinnar hafi gengið á milli og í framhaldinu hafi hann og sá maður tekist á. Lýsing ákærða Y á þeim, sem hann sagðist hafa lent í átökum við, samræmist því ekki að það hafi verið A. Þá báru A og C báðir fyrir dómi að fleiri hefðu tekið þátt í þessum átökum.

Þegar A var spurður að því fyrir dómi hvort það hafi verið sami maðurinn, sem henti honum út og sló hann, sagði hann „ ... það voru bara flest allir sem að stóðu upp þarna og grýttu mér út, eða þú veist það var fullt af fólki þarna inni eða ... einhver hópur. Ég man ekkert öll þessi smáatriði sem að gerðust þarna sko áður en maður er laminn sko. Þetta er ekki eitthvað sem að ég myndi geta svarið fyrir.“ Síðar kvaðst A aðspurður vera með það á hreinu að sá, sem sló hann, hafi ekki verið sá, sem kom honum út úr íbúðinni, heldur hafi árásarmaðurinn verið sköllóttur en hann gat ekki lýst honum að öðru leyti og kvaðst aldrei hafa séð þann mann eftir þetta.

Vitnið C lýsti atvikum á þá lund fyrir dómi að A hefði komið fljúgandi út úr íbúðinni og þrír eða fleiri menn hefðu þá hamast á honum. Vitnið kvaðst þá hafa ætlað að reyna að hjálpa félaga sínum, farið í „hrúguna“ og fengið spark. Hafi þeim A svo tekist að forða sér. Hann kvaðst ekki hafa séð högg eða „hrindingu“ heldur hafi bara verið læti. Hann hafi séð að sparkað hefði verið í A án þess að hann gæti svarað hverjir þar hafi verið að verki. Þá kvaðst hann halda að með honum og A í þessari þvögu hafi verið ákærði Y. Aðspurður hvort hann hafi séð ákærða Y slá eða sparka svaraði vitnið því í fyrstu að það væri erfitt að segja og hann gæti ekkert dæmt um það. Svo sagði hann „auðvitað var hann að kýla og sparka líka ásamt tveimur öðrum allavega.“

Ákærði X bar fyrir dómi að hann hafi orðið þess var að meðákærði Y væri í átökum fyrir utan íbúðina og hafi hann þá farið út. Hafi hann slegið niður þann aðkomumann, sem ekki hafði áður farið inn í íbúðina, og er ágreiningslaust að lýsing hans á þeim, sem hann sló, eigi við C. Hafi sá maður rotast við höggið. Ákærði Y bar að meðákærði X hefði slegið þann sem komið hafði áður inn í íbúðina. Lýsing hans og sambýliskonu hans, vitnisins E, á þeim manni, sem inn í íbúðina kom, bendir hins vegar til þess að það hafi verið C en ekki A. Þá kom fram í framburði ákærða Y að hann viti ekki enn þann dag í dag hvernig A líti út.

Loks er að geta framburðar vitnisins F sem var í umræddum gleðskap. Hann kvaðst hafa litið út og séð stimpingar. Í kjölfarið hafi hann farið út og séð mann liggja á lóðinni, hálfblóðugan í framan. Hann hafi þurrkað af honum blóð, reist hann upp og hlúð að honum. Lýsing F á þessum manni bendir til að þessi maður hafi verið C.

A kvaðst fyrir dómi muna að hafa verið sleginn einu höggi í andlitið. Hafi höggið lent á auganu og hann fengið glóðarauga. Taldi hann að tannbrotið hefði hlotist af sparki sem hann hafi fengið eftir að hann féll í jörðina eftir höggið.

III

Þegar framangreint er virt og gögn málsins að öðru leyti verður ekki talið nægilega sannað að ákærði X hafi slegið A umrætt sinn. Þá hafa heldur ekki verið færðar sönnur á að ákærði og meðákærði Y hafi í félagi ráðist á A og slegið hann hnefahöggum. Með vísan til 108. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála verða þeir því sýknaðir af sakargiftum í máli þessu.

Samkvæmt 2. mgr. 176. gr. laga nr. 88/2008 verður kröfu A vísað frá héraðsdómi.

Allur sakarkostnaður málsins í héraði og fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðra verjenda, sem ákveðin verða með virðisaukaskatti, allt eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Ákærðu, X og Y, eru sýknaðir af kröfum ákæruvaldsins.

Kröfu A er vísað frá héraðsdómi.

Allur sakarkostnaður málsins greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðra verjenda ákærðu í héraði allt eins og ákveðið var í hinum áfrýjaða dómi og málsvarnarlaun skipaðra verjenda ákærðu fyrir Hæstarétti, S-kk-ef A-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns og G-kk-ef Á-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 313.750 krónur til hvors þeirra.