415/2008

X og Y voru sakfelldir í héraði fyrir brot gegn 173. gr. a almennra hegningarlaga nr. 19/1940 fyrir að hafa í ágóðaskyni, lagt á ráðin og staðið saman að innflutningi á samtals 701,54 grömmum af kókaíni, sem flutt voru í tvennu lagi til Íslands frá Hollandi um Danmörku, ætluðu til söludreifingar hér á landi. Y játaði aðild sína að innflutningnum, með þeim athugasemdum að hann hefði ekki lagt á ráðin um innflutninginn með X, sem ekki hefði komið að málum og þá kvað hann háttsemi sín ekki hafa verið í ágóðaskyni. Hæstiréttur staðfesti sakfellingu Y og var hann dæmdur í tveggja ára fangelsi. X neitaði sök bæði við meðferð málsins í héraði og hjá lögreglu. Enginn meðákærðu bar hann sökum og ekkert vitni bar um aðild hans að ákæruefnunum. Lögreglan hleraði síma ákæru og fylgdist sérstaklega með ferðum X í um það bil ár áður en hann var handtekinn og kom fyrir hlerunartækjum í bifreið hans. Hins vegar var hvergi að finna í gögnum lögreglu staðfestingu á aðild X að umræddum fíkniefnainnflutningi. Samkvæmt þessu var ekki talið að fram hefði komið sönnun um háttsemi X er laut að þeim ákæruatriðum sem honum var gefið að sök. Var hann því sýknaður af kröfum ákæruvaldsins.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf, H-kvk-nf H-kvk-nf og Y S-kk-nf G-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut máli þessu til Hæstaréttar með áfrýjunarstefnum 9. og 17. júlí 2008 í samræmi við yfirlýsingar beggja ákærðu um áfrýjun, en jafnframt af hálfu ákæruvalds, sem krefst staðfestingar á sakfellingu ákærðu en þyngingar á refsingu þeirra.

Ákærði, X, krefst aðallega sýknu en til vara að refsing verði milduð.

Ákærði, Y, krefst þess að refsing verði milduð.

Málavextir eru raktir í hinum áfrýjaða dómi, en ákærðu og fjórir aðrir menn voru ákærðir fyrir fíkniefnabrot og voru allir nema einn dæmdir sekir. Eins og þar segir neitaði ákærði X sök bæði hjá lögreglu og fyrir dómi. Þá bar enginn meðákærðu hann sökum, hvorki hjá lögreglu né fyrir dómi, og ekkert vitni bar um aðild hans að ákæruefnunum. Í héraðsdómi er rakið að samskipti ákærða X við meðákærða Y hafi verið mikil um það leyti er atvik gerðust og það tengt tímasetningum við innflutning á fíkniefnunum. Þá er því lýst að lögregla hafi hlerað síma ákærðu um allnokkra hríð. Sérstaklega hafi hún fylgst með ferðum ákærða X í um það bil ár áður en hann var handtekinn, auk þess sem hún hafi komið fyrir hlerunartæki í bifreið hans. Í rannsóknargögnum lögreglu er þó hvergi að finna staðfestingu á aðild ákærða X að umræddum fíkniefnainnflutningi. Samkvæmt þessu verður ekki talið að fram hafi komið sönnun um þá háttsemi sem ákærða X er gefin að sök í málinu, sbr. nú 108. gr. og 1. mgr. 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Verður hann því sýknaður af kröfu ákæruvaldsins.

Ákærði Y hefur játað aðild sína að innflutningnum eins og henni er lýst í 2. tölulið ákærunnar, þó með þeirri athugasemd að hann kveður ákæru ranga um að hann hafi „lagt á ráðin“ um innflutninginn. Þá kveður hann háttsemi sína ekki hafa verið í ágóðaskyni eins og segir í inngangskafla ákærunnar. Þess ber að gæta að í 1. tölulið ákærunnar, þar sem fjallað er um ætlað brot ákærða X, er gert ráð fyrir að hann hafi falið ákærða Y að finna samverkamenn til að fara til Hollands og annast milligöngu við innflutning fíkniefnanna. Framburður annarra ákærðu og vitna um þátt ákærða Y í innflutningnum er rakinn í héraðsdómi sem og önnur gögn úr rannsókn málsins. Af þeim er ekki með öllu ljóst hversu ríkur þáttur hans var við að leggja á ráðin um innflutning fíkniefnanna til landsins, en fram er komið að eftir að ákvörðun hafði verið tekin um það tók ákærði Y að sér samkvæmt fyrirmælum að finna samverkamenn og annast milligöngu við innflutninginn, eins og lýst er í 2. tölulið ákærunnar. Þegar einungis er litið til játningar ákærða Y sést að hann lýsir veigamiklum þætti sínum í atburðarrásinni. Eins og áður greinir verður ákærði X sýknaður af kröfu ákæruvalds og er því ekki sannað við hvern eða hverja ákærði Y ráðfærði sig um innflutning fíkniefnanna. Verður ekki fallist á þá viðbáru ákærða Y að honum hafi gengið það eitt til verksins að hjálpa ónafngreindum vini sínum úr vandræðum. Þykir víst að flytja hafi átt umrædd fíkniefni til landsins til sölu í ágóðaskyni en um var að ræða mikið magn sterkra fíkniefna og var ákærði Y beinn þátttakandi í framkvæmdinni þótt ósannað sé að hann hafi stjórnað henni. Með þessum athugasemdum en að öðru leyti með vísan til forsendna héraðsdóms er sannað að ákærði Y hafi gerst sekur um brot það sem hann er sakfelldur fyrir í hinum áfrýjaða dómi og réttilega er heimfært til refsiákvæðis í ákæru.

Sakarferill ákærða Y er nægilega rakinn í héraðsdómi. Ákærði var 7. desember 2004 dæmdur í 30 daga fangelsi skilorðsbundið í tvö ár fyrir hótunarbrot og vopnalagabrot og var það skilorð ekki tekið upp með síðari dómum yfir honum. Verður sá dómur nú tekinn upp og ákærði dæmdur í einu lagi fyrir brot sem hann var þar sakfelldur fyrir og brotið nú, sbr. 60. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Þá rauf ákærði með broti sínu skilorð reynslulausnar sem honum var veitt 24. september 2006 á 9 daga eftirstöðvum fangelsisrefsingar vegna umferðarlagabrots samkvæmt dómi 23. nóvember 2005. Ber því einnig að ákveða refsingu í einu lagi með hliðshjón af þeirri fangelsisrefsingu, sem óafplánuð er samkvæmt 1. mgr. 65. gr. laga nr. 49/2005 um fullnustu refsinga, sbr. 60. gr. almennra hegningarlaga. Ákærði á sér engar málsbætur. Þáttur hans var veigamikill í innflutningi fíkniefnanna, en um var að ræða mikið magn af mjög sterku kókaíni. Þá verður litið til 2. mgr. 70. gr. almennra hengingarlaga við ákvörðun refsingar. Að þessu sérstaklega virtu verður refsing ákærða staðfest.

Með héraðsdómi voru ákærðu dæmdir til að greiða óskipt sakarkostnað 401.332 krónur, en þrír meðákærðu í héraði dæmdir til að greiða með þeim óskipt hluta af þeirri fjárhæð. Þá voru ákærðu hvor um sig dæmdir til greiðslu þóknunar til verjenda sinna. Ákærði X verður ekki dæmdur til greiðslu sakarkostnaðar í héraði og skulu málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans þar greiðast úr ríkissjóði, en þau voru hæfilega ákveðin. Þá skulu greiðast úr ríkissjóði málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans fyrir Hæstarétti sem ákveðast að meðtöldum virðisaukaskatti eins og greinir í dómsorði. Niðurstaða hins áfrýjaða dóms um greiðslu sakarkostnaðar að því er ákærða Y varðar verður staðfest. Hann verður dæmdur til að greiða áfrýjunarkostnað málsins að því er hann varðar þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns fyrir Hæstarétti sem ákveðast að meðtöldum virðisaukaskatti eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Ákærði, X, er sýkn af refsikröfu ákæruvaldsins.

Héraðsdómur er óraskaður um refsingu ákærða, Y.

Ákærði, X, er sýkn af kröfu um sakarkostnað í héraði og fyrir Hæstarétti. Dæmd málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans í héraði greiðast úr ríkissjóði og málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans fyrir Hæstarétti, S-kk-ef A-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 249.000 krónur.

Ákvörðun héraðsdóms um sakarkostnað að því er varðar ákærða, Y, er staðfest. Ákærði greiði áfrýjunarkostnað málsins að því er hann varðar, sem samtals nemur 337.637 krónum, þar með eru talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans fyrir Hæstarétti, B-kk-ef N-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 249.000 krónur.

Sératkvæði H-kvk-ef H-kvk-ef

Ég tel að staðfesta eigi hinn áfrýjaða dóm að því er báða ákærðu varðar með vísan til forsendna hans. Samkvæmt þessari niðurstöðu tel ég að ákærðu eigi að greiða óskipt annan áfrýjunarkostnað en málsvarnarlaun skipaðra verjenda sinna fyrir Hæstarétti. Ég er sammála meirihluta dómenda um fjárhæð málsvarnarlauna.