454/2016

Fallist var á kröfu L hf. um að tiltekin bifreið yrði tekin úr vörslum G og fengin honum með beinni aðfarargerð.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kvk-nf B-kvk-nf, B-kk-nf B-kk-nf og K-kk-nf A-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 10. júní 2016, en kærumálsgögn bárust réttinum 24. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 27. maí 2016 þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um innsetningu í umráð bifreiðarinnar HB A37. Kæruheimild er í 4. mgr. 84. gr. laga nr. 90/1989 um aðför. Sóknaraðili krefst þess að fyrrgreind krafa verði tekin til greina. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

I

Eins og greinir í hinum kærða úrskurði á málið rætur að rekja til kaupleigusamnings sem G. Árnason ehf. sem leigutaki og SP-Fjármögnun hf. sem leigusali gerðu 26. nóvember 2007 um fyrrnefnda bifreið. Ágreiningslaust er að aðilar máls þessa hafa tekið við þeim samningi og samkvæmt útprentun úr ökutækjaskrá er bifreiðin skráð á nafn sóknaraðila en varnaraðili skráður umráðamaður hennar. Í samningnum var meðal annars mælt fyrir um að fjárhæð greiðslna leigutaka yrði háð breytingum á gengi tveggja erlendra gjaldmiðla gagnvart íslenskri krónu. Umsamdir gjalddagar voru mánaðarlegir. Breytingar voru gerðar á bílasamningnum 21. október 2008, 23. febrúar 2009 og 12. janúar 2010.

Sóknaraðili endurreiknaði stöðu samningsins með tilliti til þess að ákvæði hans um gengistryggingu hafi verið andstæð lögum og tilkynnti varnaraðila það með bréfi 3. júní 2014 og krafði hann um greiðslu ógreiddra vaxta innan 21 dags frá dagsetningu bréfsins.

Sóknaraðili rifti samningi aðila með yfirlýsingu 12. febrúar 2015 vegna vanefnda og krafðist afhendingar á bifreiðinni. Þá skoraði hann á varnaraðila að greiða gjaldfelldan höfuðstól að fjárhæð 3.771.098 krónur auk vaxta og kostnaðar eða semja um skuldina innan tíu daga. Kom fram í yfirlýsingunni að greiðslur samkvæmt samningnum væru í vanskilum frá 1. ágúst 2014. Yfirlýsingin um riftun og greiðsluáskorun var birt af stefnuvotti á lögheimili varnaraðila 23. febrúar 2015 og degi síðar sendi varnaraðili sóknaraðila bréf þar sem hann mótmælti kröfum þess síðarnefnda.

II

Varnaraðili hefur ekki mótmælt því að hann standi í skuld við sóknaraðila vegna samningsins og að vanskilin hafi varað frá 1. ágúst 2014, heldur telur hann að útreikningur kröfunnar sé rangur án þess að tilgreina að hvaða leyti. Hefur varnaraðili borið því við að hann hafi fengið nafngreindan lögmann til að reikna út eftirstöðvar skuldarinnar og sé mikill munur á þeim útreikningi og endurútreikningi sóknaraðila. Þar sem forsendur útreiknings kröfunnar séu rangar hafi hann ekki getað staðið skil á henni. Tilvísaður útreikningur lögmannsins liggur ekki fyrir í málinu en varnaraðili fór þess á leit í desember 2015 að dómkvaddur yrði maður „í því skyni að leysa úr ágreiningi aðila sem risinn er varðandi fyrrgreindan endurútreikning sóknaraðila á ólögmætu gengistryggðu láni.“ Fór dómkvaðning fram 27. maí 2016 en matsgerð liggur ekki fyrir.

Samkvæmt 1. tölulið 14. grein samnings aðila segir að sóknaraðila sé heimilt að rifta samningnum ef varnaraðili innir ekki af hendi tilskildar greiðslur samkvæmt honum á umsömdum gjalddögum og vanskil hafa varað í 45 daga. Þá segir í 1. mgr. 15. greinar hans að sé samningnum sagt upp eða honum rift skuli bifreiðinni skilað á þann stað sem sóknaraðili tiltaki. Eins og rakið hefur verið bera gögn málsins með sér að vanskil hafi varað frá gjalddaga lánsins 1. ágúst 2014 og augljóst að sóknaraðili byggði riftun og kröfu sína um afhendingu bifreiðarinnar á framangreindum ákvæðum samningsins.

Án tillits til þess hvort áðurnefndur útreikningur varnaraðila 3. júní 2014 hafi verið í samræmi við lög og dómaframkvæmd er ljóst að varnaraðili stóð í skuld við sóknaraðila þegar sá síðarnefndi rifti samningi þeirra og var riftunin því lögmæt og ljóst á hverju hún byggðist. Þá verður ekki fallist á að málatilbúnaður sóknaraðila hafi verið til þess fallinn að takmarka möguleika varnaraðila á að halda upp vörnum í málinu. Samkvæmt því sem nú hefur verið rakið er fullnægt skilyrðum 1. mgr. 78. gr. laga nr. 90/1989 fyrir því að umbeðin aðfarargerð nái fram að ganga.

Eftir þessum úrslitum verður varnaraðila gert að greiða sóknaraðila málskostnað í héraði og kærumálskostnað sem ákveðinn verður í einu lagi eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Sóknaraðila, Landsbankanum hf., er heimilt með beinni aðfarargerð að fá bifreiðina HB A37, tekna úr umráðum varnaraðila, G-kk-ef Á-kk-ef.

Varnaraðili greiði sóknaraðila samtals 500.000 krónur í málskostnað í héraði og kærumálskostnað.