542/2006

Þrotabú E ehf. krafðist riftunar á nánar tilgreindum greiðslum til L hf. og endurgreiðslu í samræmi við það. Í dómi Hæstaréttar kom fram að greiðslur þessar hefði E ehf. ekki innt af hendi heldur hefðu þær verið andvirði skuldabréfs sem L hf. keypti af A ehf., en síðastnefnt fyrirtæki hafði með kaupsamningi keypt af E ehf. nánar tilgreindar lóðir og sökkla á Reyðarfirði og meðal annars greitt kaupverð þeirra með því að yfirtaka að hluta skuld E ehf. við L hf. L hf. hafði samþykkt þessa skuldskeytingu og A ehf. gefið út umrætt skuldabréf vegna hennar. Andvirði skuldabréfsins var fært til lækkunar á skuld E ehf. við L hf. Byggði þrotabú E ehf. á því að skuldir E ehf. við L hf. hefðu verið greiddar með óvenjulegum greiðslueyri í skilningi 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. en til vara að ráðstöfunin hefði farið í bága við 141. gr. sömu laga. Talið var að af gögnum málsins yrði ráðið að engar greiðslur til L hf. hefðu farið fram í tilefni af nefndri yfirtöku A ehf. á skuld E ehf., útgáfu skuldabréfsins og bókun á andvirði þess inn á skuldir E ehf. við L hf. Það sem eina sem gerst hafði í skiptum málsaðila var að L hf. samþykkti nýjan skuldara í stað E ehf. að því marki sem áðurnefndur kaupsamningur kvað á um. Voru af þessum ástæðum ekki efni til að taka kröfur þrotabús E ehf. til greina og var L hf. sýknaður af þeim.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf, J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Aðaláfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 13. október 2006. Hann krefst þess aðallega að staðfest verði sú niðurstaða héraðsdóms að rifta greiðslum E.S. Bygg ehf. til gagnáfrýjanda 5. mars 2004 að fjárhæð 729.712 krónur og 8. mars 2004 að fjárhæð 5.802.433 krónur, en jafnframt að dóminum verði breytt þannig að gagnáfrýjandi verði dæmdur til að greiða sér 6.532.145 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 2. ágúst 2005 til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti. Til vara krefst hann þess að héraðsdómur verði staðfestur og málskostnaður fyrir Hæstarétti felldur niður.

Gagnáfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 19. desember 2006. Hann krefst sýknu af kröfum aðaláfrýjanda og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Í hinum áfrýjaða dómi var tekin til greina krafa aðaláfrýjanda um riftun á greiðslum til gagnáfrýjanda 729.712 krónum 5. mars 2004 og 5.802.433 krónum 8. mars 2004. Greiðslur þessar innti E.S. Bygg ehf. ekki af hendi, heldur voru þær andvirði skuldabréfs sem gagnáfrýjandi keypti af Austurhúsum ehf., en það fyrirtæki hafði með kaupsamningi 6. febrúar 2004 keypt af E.S. Bygg ehf. lóðir og sökkla á Reyðarfirði og meðal annars greitt kaupverð þeirra með því að yfirtaka að hluta skuld seljandans við gagnáfrýjanda. Hafði gagnáfrýjandi fyrir sitt leyti samþykkt þessa skuldskeytingu og Austurhús ehf. gefið út umrætt skuldabréf vegna hennar. Framangreindar fjárhæðir voru á umræddum dögum færðar til lækkunar á skuld E.S. Byggs ehf. við gagnáfrýjanda. Aðaláfrýjandi kveðst reisa kröfu sína um staðfestingu á þessum hluta hins áfrýjaða dóms á því að skuldir E.S. Byggs ehf. við gagnáfrýjanda hafi að þessu marki verið greiddar með lóðum þeim og sökklum sem félagið seldi Austurhúsum ehf. með kaupsamningnum 6. febrúar 2004. Byggir hann á því að hér hafi verið um að ræða óvenjulegan greiðslueyri í skilningi 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. og til vara að þetta hafi farið í bága við 141. gr. sömu laga.

Austurhús ehf., sem keypti fyrrgreindar eignir af E.S. Bygg ehf., er ekki aðili að málinu og dómkröfur aðaláfrýjanda miða ekki að því að endurheimta þær úr hans hendi. Af gögnum málsins verður ráðið að engar greiðslur til gagnáfrýjanda hafi farið fram í tilefni af nefndri yfirtöku Austurhúsa ehf. á skuld E.S. Byggs ehf., útgáfu skuldabréfsins og bókun á andvirði þess inn á skuldir E.S. Byggs ehf. við gagnáfrýjanda. Það eina sem gerðist í skiptum málsaðila var að gagnáfrýjandi samþykkti nýjan skuldara í stað E.S. Byggs ehf. að því marki sem samningurinn 6. febrúar 2004 kvað á um. Eru af þessum ástæðum ekki efni til að taka kröfur aðaláfrýjanda til greina og verður gagnáfrýjandi sýknaður af þeim.

Rétt þykir að málskostnaður í héraði falli niður.

Aðaláfrýjandi verður dæmdur til að greiða gagnáfrýjanda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Gagnáfrýjandi, Landsbanki Íslands hf., skal vera sýkn af kröfum aðaláfrýjanda, þrotabús E.S.Byggs ehf.

Málskostnaður í héraði fellur niður.

Aðaláfrýjandi greiði gagnáfrýjanda 250.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.