668/2012

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu H ehf. um að fella úr gildi ákvörðun sýslumanns um nauðungarsölu fasteignar. H ehf. hafði leitað úrlausnar héraðsdóms um gildi nauðungarsölunnar eftir að frestur til þess var liðinn og var málinu því vísað frá héraðsdómi.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, H-kk-nf I. J-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 30. október 2012, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 5. nóvember sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 16. október 2012, þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að felld yrði úr gildi „ákvörðun sýslumannsins í Hafnarfirði frá 14. mars 2012 um nauðungarsölu Miðskóga 8, Álftanesi.“ Kæruheimild er í 1. mgr. 85. gr. laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu. Sóknaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar, en til vara að felld verði úr gildi áðurnefnd „ákvörðun“ sýslumanns. Að auki krefst sóknaraðili þess að hann verði „sýknaður af öllum dómkröfum gagnaðila, þar með talið vegna málskostnaðar“. Þá krefst sóknaraðili „ómaksþóknunar“.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og málskostnaðar í héraði ásamt kærumálskostnaði.

Varnaraðili hefur ekki kært úrskurð héraðsdóms fyrir sitt leyti og kemur því krafa hans um málskostnað í héraði ekki frekar til álita.

Samkvæmt gögnum málsins beindi BYR hf., sem nú hefur runnið saman við varnaraðila, beiðni 29. ágúst 2011 til sýslumannsins í Hafnarfirði um nauðungarsölu á fasteigninni Miðskógum 8 á Álftanesi, þinglýstri eign sóknaraðila, til fullnustu kröfu samkvæmt skuldabréfi útgefnu af honum 8. júní 2008, sem var upphaflega að fjárhæð 15.200.000 krónur og tryggt með öðrum veðrétti í eigninni. Sýslumaður tók nauðungarsölu samkvæmt þessari beiðni fyrir í fyrsta sinn 13. janúar 2012 og var þar ákveðið að fasteigninni yrði ráðstafað á uppboði. Við byrjun uppboðs 21. febrúar 2012 var einungis mætt af hálfu varnaraðila, sem varð þar hæstbjóðandi með boð að fjárhæð 400.000 krónur, og var ákveðið að uppboðinu yrði fram haldið á eigninni sjálfri 14. mars sama ár. Uppboði var svo fram haldið þann dag og aftur mætt aðeins af hálfu varnaraðila, sem bauð 3.000.000 krónur í fasteignina. Samkvæmt endurriti úr gerðabók sýslumanns lýsti hann því þar að uppboði á eigninni væri lokið og yrði boð varnaraðila samþykkt ef greiðsla bærist frá honum í samræmi við uppboðsskilmála 4. apríl 2012. Af gögnum málsins verður ráðið að varnaraðili hafi staðið við boð sitt og gerði sýslumaður síðastnefndan dag frumvarp til úthlutunar söluverðs eignarinnar, þar sem ráðgert var að samtals 124.963 krónur af því rynnu til greiðslu kostnaðar og lögveðkröfu, en eftirstöðvarnar upp í kröfu varnaraðila. Sýslumaður gaf síðan út afsal fyrir fasteigninni til varnaraðila 11. apríl 2012. Með bréfi 11. maí 2012 leitaði sóknaraðili úrlausnar Héraðsdóms Reykjavíkur „um ákvörðun sýslumanns“, sem ekki var tilgreind nánar en sneri þó að framangreindri nauðungarsölu. Í bréfinu, sem ritað var af ólöglærðum fyrirsvarsmönnum sóknaraðila, var vísað til „XIII. kafla og XIV. kafla laga nr. 90/1991“. Dómstóllinn framsendi þetta erindi Héraðsdómi Reykjaness 22. maí 2012 og var mál þetta þingfest þar 6. júní sama ár. Samkvæmt greinargerð sóknaraðila fyrir héraðsdómi var þess krafist að „dómurinn felli úr gildi ákvörðun sýslumannsembættisins í Hafnarfirði, dags. 14.03.12, um að láta nauðungarsölu Miðskóga 8 Álftanesi ... ná fram að ganga“. Með hinum kærða úrskurði var þeirri kröfu hafnað.

Þrátt fyrir óljóst orðalag framangreindrar dómkröfu sóknaraðila getur ekki orkað tvímælis að hann leiti með máli þessu ógildingar á nauðungarsölu á fasteigninni að Miðskógum 8 á grundvelli ákvæða XIV. kafla laga nr. 90/1991, svo sem berum orðum kom fram af hans hálfu í framlögðu tölvubréfi fyrirsvarsmanns hans til lögmanns varnaraðila 28. júní 2012. Samkvæmt 1. mgr. 80. gr. laga nr. 90/1991 verður krafa um ógildingu nauðungarsölu á fasteign, sem ráðstafað hefur verið á uppboði, að berast héraðsdómi innan fjögurra vikna frá því að uppboðinu var lokið, en frá þessu er gerð sú eina undantekning að leita megi allt að einu úrlausnar héraðsdóms um ógildingu nauðungarsölu eftir lok þessa frests ef það er samþykkt af hendi allra, sem áttu aðild að henni, sbr. 2. mgr. 80. gr. laganna. Um það er ekki að ræða í máli þessu. Uppboði lauk sem áður segir á fasteigninni 14. mars 2012 og var því frestur samkvæmt 1. mgr. 80. gr. laga nr. 90/1991 löngu liðinn þegar sóknaraðili leitaði úrlausnar héraðsdóms um gildi nauðungarsölunnar. Þegar af þessari ástæðu verður að vísa málinu frá héraðsdómi.

Sóknaraðila verður gert að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Það athugast að héraðsdómara hefði borið samkvæmt 4. mgr. 101. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, sbr. 4. mgr. 84. gr. laga nr. 90/1991, að leiðbeina ólöglærðum fyrirsvarsmanni sóknaraðila, sem fór með málið af hans hálfu, um nauðsyn þess að ráða bót á orðalagi dómkröfu hans í málinu.

Dómsorð:

Máli þessu er vísað frá héraðsdómi.

Sóknaraðili, Hald ehf., greiði varnaraðila, Íslandsbanka hf., 300.000 krónur í kærumálskostnað.