212/2010

Ö krafðist ógildingar á úrskurði ríkisskattstjóra þar sem því var hafnað að Ö væri heimilt að miða skattár félagsins við annað tímabil en almanaksárið. Ágreiningur málsins laut að því hvort skilyrðum 1. mgr. 59. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt væri fullnægt. Samkvæmt ákvæðinu er heimilt að víkja frá meginreglunni um almanaksár

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og M-kk-nf S-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 8. apríl 2010. Hann krefst þess að „ógiltur verði með dómi úrskurður ríkisskattstjóra dags. 17. mars 2008, þar sem staðfestur var úrskurður skattstjórans í Reykjavík, dags. 20. desember 2007, varðandi synjun á erindi áfrýjanda um breytingu á reikningsári.“ Þá krefst áfrýjandi málskostnaður í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Mál þetta á rætur að rekja til þess að áfrýjandi leitaði 8. nóvember 2007 eftir heimild skattstjórans í Reykjavík „til breytingar á fjárhagsári félagsins“ þannig að það byrji 1. mars ár hvert og standi til loka febrúar næsta ár. Í ákvörðun skattstjóra 20. desember 2007 var þessu erindi áfrýjanda lýst svo að það tæki til heimildar handa honum „til að miða skattalegt uppgjör sitt við reikningsárið 1. mars til febrúarloka í stað almanaksársins, sbr. ákvæði 1. mgr. 59. gr. laga nr. 90/2003“ um tekjuskatt og var því hafnað. Áfrýjandi kærði þessa ákvörðun 14. janúar 2008 til ríkisskattstjóra, sem staðfesti hana með úrskurði 17. mars sama ár. Í málinu leitar áfrýjandi ógildingar á þessum úrskurði.

Samkvæmt 9. tölulið 2. mgr. 7. gr. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög skal greina í samþykktum slíks félags meðal annars hvert reikningsár þess sé. Eftir 2. mgr. 22. gr. laga nr. 145/1994 um bókhald, sbr. 7. gr. laga nr. 48/2005, og 4. gr. laga nr. 3/2006 um ársreikninga, sbr. 2. gr. laga nr. 171/2007, skal reikningsár vera tólf mánuðir og miðast við mánaðamót. Ekki er þar áskilið að reikningsár fari saman við almanaksár. Ef breyta á reikningsári frá því, sem ákveðið hefur verið í öndverðu, þurfa eftir síðastgreindum lagaákvæðum sérstakar aðstæður að gefa tilefni til þess og skal breytingin ákveðin í samþykktum félags og rökstudd í skýringum með fyrsta ársreikningi eftir hana. Eftir þessum reglum hefur áfrýjandi sem einkahlutafélag á sínu valdi að ákveða hvert reikningsár hans sé, eftir atvikum með breytingum á samþykktum sínum, og þarf hann hvorki að leita heimildar ríkisskattstjóra né annarra stjórnvalda í þeim efnum. Á hinn bóginn skal samkvæmt 59. gr. laga nr. 90/2003 miða tekjuskatt við tekjur næsta almanaksár á undan skattákvörðun. Frá þeirri meginreglu um tekjuskattsárið má þó víkja með heimild skattyfirvalda ef öðru af tveimur skilyrðum er fullnægt, annaðhvort að venjulegt rekstrarár í atvinnugrein þess, sem leitar heimildar, sé annað en almanaksárið eða hann sýnir þegar hann telur fram til skatts að reikningsár sitt sé í reynd annað.

Þrátt fyrir fyrrgreint orðalag dómkröfu áfrýjanda er í máli þessu eingöngu til úrlausnar hvort skilyrðum 1. mgr. 59. gr. laga nr. 90/2003 sé fullnægt til að miða skattár hans við annað tímabil en almanaksárið. Samkvæmt málatilbúnaði áfrýjanda felst starfsemi hans annars vegar í framleiðslu á drykkjarvörum og hins vegar í innflutningi og heildsölu á slíkum vörum og matvælum. Hann hefur í engu sýnt fram á að venjulegt rekstrarár hjá öðrum þeim, sem leggja stund á slíka starfsemi, sé annað en almanaksárið. Því hefur heldur ekki verið borið við í málinu að áfrýjandi hafi neytt áðurgreindra heimilda í lögum nr. 145/1994 og 3/2006 til að miða reikningsár sitt í reynd við annað tólf mánaða tímabil en almanaksárið. Að þessu virtu fullnægir áfrýjandi hvorugu skilyrði 1. mgr. 59. gr. laga nr. 90/2003. Samkvæmt því verður niðurstaða hins áfrýjaða dóms staðfest.

Áfrýjanda verður gert að greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, Ölgerðin Egill Skallagrímsson ehf., greiði stefnda, íslenska ríkinu, 500.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.