607/2012

X var sýknaður af ákæru um kynferðisbrot sem þar var talið varða við 209. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 18. september 2012 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Af hálfu ákæruvaldsins er þess krafist að héraðsdómur verði staðfestur.

Ákærði krefst aðallega ómerkingar héraðsdóm og þess að málinu verði vísað heim í hérað. Til vara krefst hann sýknu af kröfu ákæruvaldsins, en að því frágengnu að refsing verði milduð.

Ákærða er gefið að sök kynferðisbrot með því að hafa að kvöldi föstudagsins 8. júlí 2011 sært blygðunarsemi A, B og C er hann birtist utandyra við hús sitt að [...] í [...], í skyrtu einni fata þannig að sést hafi í kynfæri hans, tekið um þau og viðhaft samfarahreyfingar í nokkra stund. Þetta er talið varða við 209. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Með hinum áfrýjaða dómi var ákærði sakfelldur fyrir ofangreinda háttsemi og var sú niðurstaða reist á framburði þessara þriggja vitna.

Samkvæmt dagbók lögreglu á Suðunesjum hringdi ákærði þangað kl. 17.33 daginn eftir að ætlað brot hans var framið og óskaði eftir skjótri aðstoð lögreglu þar sem nágranni hans væri að reyna að komast inn til hans. Er lögregla kom á vettvang veifaði áðurnefndur A, sem bjó að [...] í [...], til hennar þar sem hann stóð við hús nr. [...] við sömu götu. Kvaðst hann vera þreyttur á ákærða og sakaði hann um kynferðislega tilburði gagnvart börnum í götunni kvöldið áður. Hafi ákærði komið út úr húsi sínu á nærbuxunum, gripið um kynfærin og bent í átt að börnunum sem hafi verið að leik þar í kring. Í viðtali við lögreglu neitaði ákærði þessu. Í skýrslu hjá lögreglu 11. júlí 2011 bar A fram kæru á hendur ákærða vegna ætlaðs kynferðisbrots. Kvaðst A hafa að kvöldi 8. sama mánaðar verið í heimsókn hjá nágrönnum sínum, hjónunum B og C að [...], en það hús er samkvæmt myndum af vettvangi skáhallt á móti heimili ákærða. Þau hafi setið við matarborð við glugga sem sneri að húsi ákærða. Börn A hafi verið úti á götunni að leik ásamt fleiri börnum. Hann hafi fylgst með þeim út um gluggann og þá séð ákærða úti á lóðinni við hús sitt. Hann hafi verið í fleginni skyrtu og haldið um kynfæri sín, hann hafi verið að „skaka sér“ eins og hann væri að hafa samfarir og lyft svo upp höndunum líkt og hann væri að fagna. A sagðist ekki vita hvort ákærði hafi verið í nærbuxum eða ber að neðan. Fyrir dómi bar A á svipaðan veg, en staðhæfði þó að ákærði hafi verið ber að neðan og kvaðst aldrei hafa sagt að svo kynni að vera að hann hafi verið í nærbuxum. Aðspurður um hvort hann hafi séð kynfæri á ákærða kvaðst A hafa séð „eitthvað í höndunum á honum sem hljóta að hafa verið kynfærin hans.“ Áðurnefndur B sagði í skýrslu hjá lögreglu 11. júlí 2011 að hann hafi umrætt sinn litið út um gluggann á heimili sínu ásamt A og konu sinni og séð ákærða í skyrtu en beran að neðan og hafi hann verið að „skaka sér út í loftið, eins og hann væri að ríða einhverjum, með báðar hendur veifandi fyrir ofan höfuð.“ Þetta hafi staðið yfir í 10 til 15 sekúndur og hafi hann séð kynfæri ákærða. Fyrir dómi bar vitnið á sama veg en kvaðst einnig hafa séð ákærða taka um „hreðjarnar“ á sér. Fyrrnefnd C kvaðst í lögregluskýrslu 13. júlí 2011 hafa séð ákærða á skyrtunni einni fata er hún leit um um gluggann og hafi hann ekki verið í nærfatnaði. Hann hafi tekið um kynfæri á sér með báðum höndum og „skakar sér líkt og hann sé að hafa samfarir.“ Hún hafi ekki séð kynfæri hans greinilega, því hún hafi ekki „einblínt á að horfa niður“. Í skýrslu fyrir dómi sagði C að ekki hafi farið milli mála að ákærði hafi verið ber að neðan, en hún hafi á hinn bóginn „ekkert verið að góna þarna niður“.

Eins og fyrr segir var niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu ákærða reist á framburði ofangreindra þriggja vitna. Framburður vitnisins A var ekki stöðugur um það hvort ákærði hafi verið í nærfatnaði. Vitnið B kvaðst hafa séð kynfæri ákærða og bætti við fyrir dómi að hann hafi séð ákærða halda um það, en um það hafði hann ekki borið áður. Vitnið C kvaðst ekki hafa séð kynfæri ákærða greinilega, enda hafi hún ekki litið „þarna niður“. Er framburður vitnanna þriggja því ýmist óstöðugur eða ber ekki saman um þau atriði sem ákæra lýtur að. Lögregla ljósmyndaði vettvang við rannsókn málsins og voru meðal annars teknar myndir innan frá glugganum, sem vitnin þrjú kváðust hafa staðið við umrætt sinn. Samkvæmt þeim sést úr glugganum yfir á lóð ákærða á þann stað sem vitnin hafa borið að hann hafi verið þegar hann framdi ætlað brot sitt. Í texta sem fylgir ljósmyndunum kemur fram að milli þess staðar og umrædds glugga séu um það bil 45 metrar og verður ekki komist hjá að taka tillit til þessarar fjarlægðar við mat á sönnun í málinu. Einnig verður líta til þess að samkvæmt gögnum málsins hafa ríkt nágrannaerjur milli þessara þriggja vitna og ákærða, auk þess sem vitnið A var dæmdur 27. september 2011 fyrir líkamsárás gegn ákærða 20. desember 2010. Að öllu þessu virtu er ekki unnt að líta svo á að ákæruvaldið hafi gegn neitun ákærða fullnægt þeirri sönnunarbyrði sem því ber að axla samkvæmt 108. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Verður ákærði því sýknaður af þeirri háttsemi sem hann er ákærður fyrir.

Eftir þessum málsúrslitum verður allar sakarkostnaður í héraði og fyrir Hæstarétti felldur á ríkissjóð, þar með talin málsvarnarlaun verjanda ákærða í héraði eins og þau voru ákveðin í hinum áfrýjaða dómi, svo og verjanda hans fyrir Hæstarétti, sem ákveðin eru að meðtöldum virðisaukaskatti svo sem greinir í dómorði.

Dómsorð:

Ákærði, X, er sýkn af kröfu ákæruvaldsins.

Allur sakarkostnaður í héraði og fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða í héraði, eins og þau voru ákveðin í hinum áfrýjaða dómi, og málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans fyrir Hæstarétti, E-kk-ef Þ-kk-ef G-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 376.500 krónur.