761/2014

Í nóvember 2011 festu A og D kaup á fasteign Þ. Nokkrum dögum eftir undirritun samningsins kom í ljós að fasteignin var haldin rakaskemmdum og kröfðust A og D riftunar kaupsamningsins og endurgreiðslu kaupverðs sem þau hefðu þegar greitt, 16.600.000 krónur, en Þ hafði uppi kröfu til innheimtu eftirstöðva kaupverðsins, 1.400.000 krónur. Talið var að A og D hefðu sýnt fram á það með niðurstöðu dómkvaddra matsmanna, sem ekki hefði verið hnekkt af Þ, að miklar langvarandi raka- og fúaskemmdir væru í íbúðinni sem rekja mætti til ófullnægjandi frágangs útveggja. Yrði ekki við annað miðað en að skemmdirnar hefðu verið til staðar við afhendingu, sbr. 1. mgr. 20. gr. fasteignakaupalaga nr. 40/2002 og fasteignin gölluð í skilningi 1. málsliðar 1. mgr. 18. gr. laganna. Á hinn bóginn var ekki talið að Þ hefði mátt vita að rakaskemmdirnar væru til staðar og yrði því ekki miðað við að hún hefði vanrækt upplýsingaskyldu sína þannig að virt yrði henni til sakar. Þá yrði ekki byggt á því að A og D hefðu mátt gera sér grein fyrir skemmdunum við venjubundna skoðun. Talið var að kostnaður við úrbætur, samtals 11.900.000 krónur samkvæmt matsgerðinni, næmi verulegum hluta af verðmæti eignarinnar jafnvel þótt litið yrði til þess að virðisaukaskattur af vinnu á byggingarstað fengist endurgreiddur, þess að nýtt efni kæmi í stað gamals og að einhverju leyti væri um að ræða viðgerð á byggingarhlutum í sameign. Var því fallist á að áskilnað 1. mgr. 42. gr. fasteignakaupalaga um veruleg vanefnd væri fullnægt. Þá þótti skilyrði 3. mgr. 32. gr. laganna ekki eiga að koma í veg fyrir riftun auk þess sem talið var að A og D hefðu fullnægt tilkynningarskyldu sína samkvæmt 42. gr. sömu laga. Loks var ekki fallist á að Þ yrði gert að greiða skaðabætur fyrir óbeint tjón samkvæmt 59. gr. fasteignakaupalaga, sbr. 1. mgr. 43. gr. laganna. Samkvæmt framansögðu var fallist á aðalkröfu A og D um riftun kaupsamningsins og endurgreiðslu kaupverðsins.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma B-kk-nf B-kk-nf hæstaréttardómari og I-kvk-nf E-kvk-nf og K-kk-nf A-kk-nf settir hæstaréttardómarar.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 26. nóvember 2014. Hún krefst þess aðallega að stefndu „verði dæmd í aðalsök til að greiða áfrýjanda kr. 1.400.000, auk dráttarvaxta“ og að hún verði sýknuð af öllum kröfum stefndu „í gagnsök“, en til vara að þær verði lækkaðar. Í báðum tilvikum krefst hún málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndu krefjast aðallega staðfestingar héraðsdóms en til vara að áfrýjanda verði gert að greiða sér 12.327.935 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af nánar tilgreindum fjárhæðum frá 30. ágúst 2012 til greiðsludags, allt að frádregnum 1.400.000 krónum miðað við 15. nóvember 2011. Þá krefjast þau málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Framangreind fjárkrafa áfrýjanda var ekki höfð uppi í áfrýjunarstefnu í samræmi við d. lið 1. mgr. 155. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og kemst hún því ekki að í málinu gegn mótmælum stefndu, sbr. 1. mgr. 111. gr. og 166. gr. laganna.

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur. Áfrýjandi greiði stefndu málskostnað fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, Þ-kvk-nf K. A-kvk-nf, greiði sameiginlega stefndu A-kk-þgf R-kk-þgf og D-kvk-þgf R-kvk-þgf H. A-kvk-þgf, 800.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.