280/2012

A krafðist greiðslu bóta úr líftryggingu maka síns, M, sem lést í maí 2010. Í málinu var m.a. deilt um rétt O hf. til að skerða tryggingabætur til A vegna meintra rangra eða ófullnægjandi upplýsinga M um reykingavenjur og heilsufar við gerð líftryggingarsamnings. Staðfesti Hæstiréttur þá niðurstöðu héraðsdóms að með vísan til orðalags 146. gr. laga nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga og lögskýringargagna bæri að leysa úr ágreiningi málsaðila á grundvelli þeirra laga en ekki laga nr. 20/1954 um vátryggingarsamninga. Með vísan til þess að spurning sú er varðaði reykingar M var efnislega takmörkuð og ekki að öllu leyti í samræmi við upplýsingar aðaláfrýjanda í líftryggingarskilmálum þeim er hann taldi vera hluta samnings þess sem á komst, var staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að ósannað væri að M hafi gefið rangar upplýsingar þegar hann svaraði því til að hann reykti ekki. Þá var og staðfest niðurstaða héraðsdóms um að þótt M hafi ekki að öllu leyti fullnægt upplýsingaskyldu sinni þegar hann svaraði öðrum spurningum um heilsufar sitt hafi verið um óverulega vanrækslu af hans hálfu að ræða í merkingu 2. mgr. 83. gr. laga nr. 30/2004 og að O hf. hafi því verið óheimilt að fella ábyrgð félagsins niður eða skerða bætur til A.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir E-kk-nf T-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Aðaláfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 24. apríl 2012. Hann krefst aðallega sýknu og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti. Verði krafa gagnáfrýjanda tekin til greina krefst aðaláfrýjandi þess að upphafstími dráttarvaxta miðist við uppsögu dóms Hæstaréttar og að málskostnaður í héraði og fyrir Hæstarétti verði felldur niður.

Gagnáfrýjandi áfrýjaði fyrir sitt leyti 4. júlí 2012. Hann krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms að öðru leyti en því að aðaláfrýjanda verði gert að greiða honum málskostnað í héraði. Þá krefst hann málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Líftryggingarsamningur sá sem mál þetta fjallar um var gerður í júní 1993, en þá voru í gildi lög nr. 20/1954 um vátryggingarsamninga. Ný lög um vátryggingarsamninga, nr. 30/2004, tóku gildi 1. janúar 2006 og leystu eldri lögin af hólmi. Eiginmaður gagnáfrýjanda sem var vátryggingartaki samkvæmt líftryggingarsamningnum lést 25. maí 2010, en þá voru liðin fjögur og hálft ár frá gildistöku nýju laganna. Atvik máls þessa eru því ekki sambærileg atvikum máls í dómi Hæstaréttar 10. janúar 2007 í máli nr. 651/2006. Ágreiningslaust er að umræddur líftryggingarsamningur var í gildi á þeim degi er lög nr. 30/2004 öðluðust gildi. Samkvæmt þessu verður staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að með vísan til orðalags 146. gr. laga nr. 30/2004 og lögskýringargagna beri að leysa úr ágreiningi málsaðila á grundvelli þeirra laga en ekki laga nr. 20/1954.

Í hinum áfrýjaða dómi eru raktar spurningar þær sem vátryggingartaki svaraði í umsókn um líftryggingu. Þær voru á stöðluðu eyðublaði sem aðaláfrýjandi samdi einhliða og lagði fyrir vátryggingartakann. Spurning sú sem varðaði reykingar hans var efnislega takmörkuð og ekki að öllu leyti í samræmi við upplýsingar aðaláfrýjanda í líftryggingarskilmálum þeim sem hann telur vera hluta samnings þess sem á komst. Samkvæmt þessu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms er staðfest sú niðurstaða að ósannað sé að vátryggingartaki hafi gefið rangar upplýsingar þegar hann svaraði því til að hann reykti ekki. Þá er og með skírskotun til forsendna hins áfrýjaða dóms staðfest sú niðurstaða, að þótt vátryggingartaki hafi ekki að öllu leyti fullnægt upplýsingaskyldu sinni þegar hann svaraði öðrum spurningum um heilsufar sitt, hafi þar verið um óverulega vanrækslu af hans hálfu að ræða í merkingu 2. mgr. 83. gr. laga nr. 30/2004 og að aðaláfrýjanda hafi verið óheimilt að fella ábyrgð félagsins niður eða skerða bætur til gagnáfrýjanda. Verður hinn áfrýjaði dómur því staðfestur.

Eftir framangreindum málsúrslitum ber að dæma aðaláfrýjanda til að greiða gagnáfrýjanda málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti sem ákveðinn er í einu lagi eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal óraskaður um annað en málskostnað.

Aðaláfrýjandi, Okkar líftryggingar hf., greiði gagnáfrýjanda, Ö-kvk-þgf H-kvk-þgf O-kvk-þgf, 750.000 krónur í málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti.