15/2020

X var ákærð fyrir hlutdeild í nauðgun meðákærða Y samkvæmt 1. og 2. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. mgr. 22. gr. laganna. Y lést áður en aðalmeðferð málsins fór fram í héraði og var það því fellt niður á hendur honum. Með héraðsdómi var X sakfelld fyrir hlutdeild í nauðgunarbroti og dæmd í 2 ára fangelsi en dómurinn taldi að hlutdeild X hefði verið af ásetningi og falist bæði í athöfn og afhafnaleysi. Með dómi Landsréttar var X sýknuð af ákærunni þar sem talið var að X yrði ekki dæmd sek um hlutdeild í nauðgunarbroti á grundvelli þess athafnaleysis að hafa einungis horft á samskipti Y og A. Í dómi Hæstaréttar var meðal annars vísað til þess að Landsréttur hefði látið hjá líða að taka rökstudda afstöðu til þess ákæruatriðis er laut að því hvort telja hefði að X hefði veitt atbeina sinn að ætluðu nauðgunarbroti Y með því að liggja við hlið hans og A meðan á kynferðismökum stóð þannig að félli undir verknaðarlýsingu 194. gr., sbr. 1. mgr. 22. gr. laga nr. 19/1940. Þá kom fram að í röksemdum hins áfrýjaða dóms hefði hvorki farið fram mat á fyrirliggjandi upplýsingum um þroskahömlun A og þýðingu hennar við úrlausn málsins né að tekin hefði verið afstaða til þess hvort máli skipti í því samhengi að atvik hefðu gerst í lokuðu herbergi á heimili Y og X. Einnig yrði ekki séð að við mat á sakargiftum í dóminum hefði verið tekin afstaða til þýðingar þess liðsmunar sem Y hefði skapað gagnvart A með nærveru sinni. Var því talið af röksemdum í dóminum yrði ekki ráðið að fram hefði farið heildarmat á þeim atvikum sem sönnuð þótti og aðstæðum eins og þeim hefði verið lýst í ákæru við úrlausn um hvort háttsemi X uppfyllti við þær aðstæður lágmarksskilyrði hlutdeildar í nauðgunarbroti. Hefðu því með hinum áfrýjaða dómi ekki verið uppfyllt skilyrði f. liðar 2. mgr. 183. gr., sbr. 210. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Var af þessum sökum talið óhjákvæmilegt að ómerkja hinn áfrýjaða dóm og vísa málinu til Landsréttar til löglegrar meðferðar og dómsálagningar á ný.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir B-kk-nf B-kk-nf, I-kvk-nf E-kvk-nf, Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og S-kk-nf T-kk-nf M-kk-nf og H-kk-nf I. J-kk-nf fyrrverandi hæstaréttardómari.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 1. apríl 2020. Ákæruvaldið krefst þess að „ákærða verði sakfelld fyrir hlutdeild í nauðgun meðákærða, sbr. ákærulið 1, samkvæmt þeirri verknaðarlýsingu ákæruliðar 2 að hafa veitt meðákærða liðsinni í verki með því að hafa legið við hlið meðákærða og brotaþola og horft á, á meðan meðákærði braut gegn brotaþola.“

Ákærða krefst aðallega staðfestingar hins áfrýjaða dóms en til vara að henni verði gerð vægasta refsing sem lög heimila og sú refsing verði bundin skilorði.

I

Með 1. lið ákæru héraðssaksóknara 22. febrúar 2018 var Y gefin að sök nauðgun með því að hafa að kvöldi sunnudagsins 2. október 2016 á heimili sínu og ákærðu látið brotaþola, A, hafa við sig munnmök, stungið fingri inn í leggöng hennar og haft við hana samræði um leggöng en Y hefði notfært sér yfirburðastöðu sína og aðstöðumun gagnvart brotaþola sem væri þroskahömluð og verið ein og mátt sín lítils gegn honum og ákærðu í lokuðu herbergi, undir áhrifum lyfja og/eða vímuefna, lömuð af hræðslu og fjarri öðrum á ókunnugum stað.

Í 2. tölulið ákærunnar var ákærðu gefin að sök hlutdeild í broti Y, samkvæmt 1. lið ákærunnar, með því að hafa veitt honum liðsinni í verki með því að gefa brotaþola óþekkta töflu og láta hana reykja kannabisefni sem brotaþoli hefði sagt hafa sljóvgað sig, legið við hlið Y og brotaþola og horft á og fróað sér meðan Y braut gegn brotaþola. Var háttsemi Y heimfærð undir 1. og 2. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 3. gr. laga nr. 61/2007 og háttsemi ákærðu undir sömu ákvæði, sbr. 1. mgr. 22. gr. laganna.

II

1

Við þingfestingu málsins í héraði 27. mars 2018 neituðu bæði Y og ákærða sök.

Y lést 11. apríl 2018, áður en aðalmeðferð málsins fór fram í héraði og var það fellt niður á hendur honum með vísan til a. liðar 1. mgr. 170. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Með héraðsdómi var ákærða sakfelld fyrir hlutdeild í nauðgunarbroti og dæmd í 2 ára fangelsi, jafnframt því sem henni var gert að greiða brotaþola miskabætur að fjárhæð 1.000.000 krónur með nánar tilgreindum vöxtum. Framburður brotaþola, sem talinn var hafa stuðning í framburði vitna og að hluta til í framburði ákærðu sjálfrar, var lagður til grundvallar niðurstöðunni, en framburður ákærðu á hinn bóginn metinn ótrúverðugur um ýmis atriði er máli þóttu skipta. Sagði í dóminum að hlutdeild ákærðu hefði verið af ásetningi og falist bæði í athöfn og athafnaleysi. Ákærðu, sem þekkt hefði brotaþola, hefði borið að reyna að koma í veg fyrir að höfð yrðu kynferðismök við hana við þær aðstæður sem um ræðir. Þess í stað hefði hún stuðlað að þeim með nánar tilgreindri háttsemi sinni gagnvart brotaþola sem hefði verið ein og upp á ákærðu og Y komin.

2

Við meðferð málsins fyrir Landsrétti féll ákæruvaldið frá þeirri verknaðarlýsingu í ákæru að ákærða hefði veitt Y liðsinni í verki með því að láta brotaþola reykja kannabisefni. Með dómi Landsréttar 14. febrúar 2020 var ákærða sýknuð af kröfu ákæruvaldsins og einkaréttarkröfu brotaþola vísað frá héraðsdómi. Kom fram í dóminum að ósannað væri að ákærða hefði gefið brotaþola töflu sem leitt hefði til þess að hún hefði orðið mjög sljóvguð. Gegn neitun ákærðu væri einnig ósannað að hún hefði fróað sér á meðan Y hefði haft kynferðismök við brotaþola. Því kæmi einungis til skoðunar hvort ákærða hefði gerst sek um hlutdeild í nauðgun samkvæmt 1. lið ákæru með því að hafa horft á Y brjóta gegn brotaþola, eins og komist væri að orði í 2. lið ákærunnar. Til að sakfellt yrði fyrir hlutdeild í nauðgunarbroti fyrir slíkt athafnaleysi, yrði að lágmarki að liggja fyrir að ákærða hefði áður átt virkan þátt í að koma brotaþola í þá stöðu að Y hefði getað brotið gegn henni. Hjá lögreglu og fyrir dómi hefði brotaþoli aftur á móti borið að það hefði verið Y en ekki ákærða sem boðið hefði sér heim og látið aka sér þangað. Því yrði ákærða ekki dæmd sek um hlutdeild í nauðgunarbroti á grundvelli þess athafnaleysis að hafa horft á samskipti Y og brotaþola.

3

Áfrýjunarleyfi í málinu var veitt á þeim grunni að líta yrði svo á að úrlausn um beitingu ákvæða 1. og 2. mgr. 194. gr., sbr. 1. mgr. 22. gr. almennra hegningarlaga myndi hafa verulega almenna þýðingu í skilningi 4. mgr. 215. gr. laga nr. 88/2008.

III

1

Ákæruvaldið færir þau rök fyrir kröfu sinni um sakfellingu ákærðu hér fyrir dómi að Landsréttur hafi með öllu litið fram hjá mikilsverðum atriðum, bæði er varðar ákæruefnið og hvað telja megi sannað í málinu. Þannig yrði til að mynda hvorki séð að lagt hafi verið mat á fyrirliggjandi upplýsingar um þroskahömlun brotaþola né þá ólögmætu nauðung sem lýst sé í 1. lið ákæru um að Y hafi notfært sér yfirburði sína og aðstöðumun gagnvart brotaþola sem sé þroskahömluð og hafi mátt sín lítils bæði gegn honum og ákærðu við nánar tilgreindar aðstæður. Þá hafi Landsréttur ekki vikið að því að ákærðu sé ekki einungis gefið að sök að hafa horft á Y hafa samræði við brotaþola heldur hafi hún jafnframt legið við hlið þeirra. Hafi nærvera hennar við þessar aðstæður verið til þess fallin að auka liðsmun Y gegn brotaþola og því verið þáttur í þeirri ólögmætu nauðung sem brotaþoli hafi verið beitt. Þannig hafi ákærða veitt liðsinni í verki við hina ólögmætu nauðung sem ákært er fyrir.

Auk þessa hafi Landsréttur látið hjá líða að víkja að þroskahömlun brotaþola og vitneskju ákærðu um hana. Ekki verði fallist á þá ályktun dómsins að til þess að ákærða hafi getað talist hlutdeildarmaður hafi hún þurft að eiga virkan þátt í að koma brotaþola í þá stöðu að Y gæti brotið gegn henni. Matskennt sé hvernig fara eigi með athafnaleysi manns sem viðstaddur sé refsiverðan verknað. Um sé að ræða rýmkaða refsiábyrgð og í reynd séu engin lágmarksskilyrði fyrir því að hlutdeildarbrot teljist hafa verið framið. Hafi Landsréttur einnig litið fram hjá framburði ákærðu um að hún hafi greitt fyrir akstur brotaþola að heimili þeirra Y umrætt kvöld og um talsverða þátttöku ákærðu í því kynferðisbroti sem um ræði. Loks verði að líta til þess að ákærða hefði með einföldum hætti getað afstýrt brotinu.

2

Krafa ákærðu um staðfestingu hins áfrýjaða dóms er einkum reist á því að sönnunargildi munnlegs framburðar verði ekki endurmetið fyrir Hæstarétti, sbr. 5. mgr. 215. gr. laga nr. 88/2008. Eftir standi því það eina ákæruatriði að ákærða hafi veitt Y liðsinni í verki með því að liggja við hlið hans og brotaþola og horfa á það sem gerðist milli þeirra. Sú nærvera ákærðu verði á hinn bóginn ekki talin vera liðsinni í verki og ekki þáttur í nauðung í garð brotaþola, auk þess sem vafasamt sé að fullyrða að Y hafi þvingað brotaþola til kynmaka við sig. Ákæruvaldinu hafi heldur ekki tekist sönnun um að þroskahömlun brotaþola hafi verið með þeim hætti að áhrif skuli hafa á niðurstöðu máls. Þá hafi ákærða ekki vitað fyrir fram að til stæði að brotaþoli kæmi á heimili hennar en hún hefði greitt fyrir akstur brotaþola þangað samkvæmt fyrirmælum Y. Hafa verði í huga að Y hafi beitt ákærðu bæði andlegu og líkamlegu ofbeldi í sambúð þeirra. Loks verði að líta til þess að þau atriði sem ákæruvaldið tilgreini til stuðnings sakfellingu ákærðu, svo sem greiðsla ákærðu fyrir akstur eða spurning hennar til brotaþola um hvort hún mætti sjálf snerta brotaþola, séu ekki meðal þeirra atriða sem greint sé frá í ákæru. Með vísan til 1. mgr. 180. gr. laga nr. 88/2008 komi því ekki til álita að dæma ákærðu seka um hlutdeildarbrot á grundvelli þeirrar ætluðu háttsemi.

IV

Í 1. mgr. 2. gr. almennra hegningarlaga kemur fram að hafi refsilöggjöf breyst frá því að verknaður var framinn til þess er dómur gengur, skuli dæma eftir nýrri lögunum, bæði um refsinæmi verknaðar og refsingu. Aldrei má þó dæma refsingu, nema heimild hafi verið til þess í lögum, þegar verk var framið, og ekki þyngri refsingu en orðið hefði eftir þeim lögum. Með lögum nr. 16/2018, sem tóku gildi 12. apríl 2018, voru ákvæði 194. gr. almennra hegningarlaga færð í það horf sem nú er. Í 1. mgr. greinarinnar segir að hver sem hefur samræði eða önnur kynferðismök við mann án samþykkis hans gerist sekur um nauðgun og skuli sæta fangelsi ekki skemur en 1 ár og allt að 16 árum. Telst samþykki liggja fyrir ef það er tjáð af frjálsum vilja en ekki ef beitt er ofbeldi, hótunum eða annars konar ólögmætri nauðung. Til ofbeldis telst svipting sjálfræðis með innilokun, lyfjum eða öðrum sambærilegum hætti. Þá segir í 2. mgr. 194. gr. að einnig teljist nauðgun, og varði sömu refsingu og mælt er fyrir um í 1. mgr., að beita blekkingum eða notfæra sér villu viðkomandi um aðstæður eða að notfæra sér geðsjúkdóm eða aðra andlega fötlun manns til þess að hafa við hann samræði eða önnur kynferðismök, eða þannig væri ástatt um hann að öðru leyti að hann gæti ekki spornað við verknaðinum eða skilið þýðingu hans.

Á þeim tíma er atvik máls gerðust sagði í 1. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga að hver sem hefði samræði eða önnur kynferðismök við mann með því að beita ofbeldi, hótunum eða annars konar ólögmætri nauðung gerðist sekur um nauðgun og skyldi sæta fangelsi ekki skemur en 1 ár og allt að 16 árum. Til ofbeldis teldist svipting sjálfræðis með innilokun, lyfjum eða öðrum sambærilegum hætti. Þá sagði í 2. mgr. greinarinnar að það teldist einnig nauðgun og varðaði sömu refsingu og mælt væri fyrir um í 1. mgr. að notfæra sér geðsjúkdóm eða aðra andlega fötlun manns til þess að hafa við hann samræði eða önnur kynferðismök, eða þannig væri ástatt um hann að öðru leyti að hann gæti ekki spornað við verknaðinum eða skilið þýðingu hans.

Í 1. mgr. 22. gr. almennra hegningarlaga er almennt ákvæði um hlutdeild í brotum samkvæmt ákvæðum laganna, öðrum en þeim sem hafa að geyma sjálfstæðar og sérhæfðar hlutdeildarheimildir. Þar er kveðið á um að hver sá maður, sem með liðsinni í orði eða verki, fortölum, hvatningum eða á annan hátt á þátt í því, að brot samkvæmt almennum hegningarlögum er framið, skuli sæta þeirri refsingu, sem við brotinu er lögð. Í 2. mgr. sömu greinar er að finna frjálsar heimildir til refsilækkunar hlutdeildarmanns samkvæmt greininni, ef aðstæður eða atvik gefa tilefni til, svo sem að þátttaka hlutdeildarmanns í broti er smávægileg eða er fólgin í því að styrkja áform annars manns, sem áður er til orðið, eða fyrirhuguð þátttaka hefur misheppnast. Þá er í 3. mgr. greinarinnar heimild til refsibrottfalls ef manni hefur af gáleysi orðið á að taka þátt í broti sem á undir hegningarlagaákvæði þar sem ekki er sett þyngri refsing en fangelsi allt að einu ári. Loks eru í 4. mgr. greinarinnar reglur um hlutdeild eftir að brot hefur verið fullframið, sem felast þarf í að veita brotamanni eða öðrum liðsinni til þess að halda við ólögmætu ástandi, sem skapast hefur fyrir brotið eða njóta hagnaðar af því, enda taki önnur ákvæði laga ekki til verknaðar hlutdeildarmanns.

Í athugasemdum í greinargerð með frumvarpi sem varð að almennum hegningarlögum segir að í 1. mgr. 22. gr. sé gert ráð fyrir því sem almennri reglu að þegar fleiri en einn maður vinni saman að framkvæmd brots, skuli sök hvers um sig metin sjálfstætt eftir afstöðu hvers um sig til brotsins eða tilraunar til þess. Þá geti refsing hvers þátttakanda um sig orðið misjöfn eftir atvikum.

Eins og að framan greinir er hlutdeild samkvæmt 1. mgr. 22. gr. almennra hegningarlaga fólgin í þátttöku manns í afbroti, sem lýst er annars staðar í þeim lögum, og ræðst hún eðli málsins samkvæmt talsvert af verknaðarlýsingu þess afbrots og fullframningarstigi. Hlutdeildarbrot er sjálfstætt brot þótt ekki sé tilgreint með tæmandi hætti í 1. mgr. 22. gr. hvaða háttsemi fella beri undir ákvæðið, heldur eru þess í stað nefnd nokkur dæmi um hana. Þá kunna atvik að vera með þeim hætti að sakfellt verði fyrir hlutdeildarverknað óháð refsiábyrgð aðalmanns, en ásetningur til hlutdeildar verður að öllu jöfnu að standa til þess að brotið verði fullframið þrátt fyrir að atbeini hlutdeildarmanns lúti einungis að undirbúningsstigi brots.

Samkvæmt framansögðu er lýsing 1. mgr. 22. gr. almennra hegningarlaga víðtæk um þá háttsemi sem fallið getur undir ákvæðið. Þannig er hlutdeild hvorki skilgreind né bundin þátttöku í undirbúningi brots eða skipulagningu og getur hún jafnvel falist í þátttöku sem ekki er skaðleg eða hættuleg í sjálfu sér en tengist refsinæmum aðalverknaði og verður refsiábyrgð fyrir hlutdeild ákvörðuð sjálfstætt. Hlutdeildarbrot þarf ekki að vera afgerandi þáttur í því hvort refsiverður verknaður er framinn heldur getur nægt, eins og áður segir, að styrkja áform annars manns sem áður eru til orðin, sbr. 2. mgr. 22. gr. Getur hlutdeild í einhverjum tilvikum verið fólgin í athafnaleysi en eðli málsins samkvæmt felst hún alla jafna í athöfn í verki eða orði, sbr. meðal annars til hliðsjónar dóma Hæstaréttar 4. febrúar 1993 í máli nr. 422/1992, sem birtur er í dómasafni réttarins árið 1993 á blaðsíðu 198, 12. desember 2002 í máli nr. 328/2002 og 24. janúar 2008 í máli nr. 354/2007.

V

Niðurstaða hins áfrýjaða dóms er einkum reist á mati á sönnunargildi munnlegs framburðar ákærðu og vitna, en það mat verður ekki endurskoðað fyrir Hæstarétti, sbr. 5. mgr. 215. gr. laga nr. 88/2008. Tekur kröfugerð ákæruvalds hér fyrir dómi mið af því.

Með vísan til 1. mgr. 180. gr. laga nr. 88/2008 verður ákærða ekki sakfelld fyrir aðra háttsemi en greinir í ákæru. Á hinn bóginn verður við mat á því hvort sú háttsemi sem lýst er í ákæru teljist sönnuð að líta til annarra atriða sem kunna að vera henni til stuðnings og hvílir sönnunarbyrði um þau á ákæruvaldinu, sbr. 108. gr. laganna.

Eins og að framan greinir er hlutdeild samkvæmt 22. gr. almennra hegningarlaga fólgin í þátttöku í afbroti sem lýst er annars staðar í þeim lögum og ræðst inntak hlutdeildarverknaðar mjög af verknaðarlýsingu þess afbrots. Ræðst því mat á þeirri háttsemi ákærðu, sem ákært er fyrir, af verknaðarlýsingu 194. gr. laganna.

Ekki var tiltekið í hinum áfrýjaða dómi hvort háttsemi Y hefði mátt fella undir ákvæði 194. gr. almennra hegningarlaga eða hverju úrlausn um það skyldi varða við mat á því hvort ákærða hefði gerst sek um hlutdeildarbrot. Verður úrlausn hins áfrýjaða dóms skilin svo að sönnuð háttsemi ákærðu hafi ekki nægt til sakfellingar hennar, óháð mati á atferli Y gagnvart brotaþola. Á hinn bóginn lét dómurinn hjá líða að taka rökstudda afstöðu til þess ákæruatriðis er laut að því hvort telja yrði að ákærða hefði veitt atbeina sinn að ætluðu nauðgunarbroti Y með því að liggja við hlið hans og brotaþola meðan á kynferðismökum stóð, þannig að félli undir verknaðarlýsingu 194. gr., sbr. 1. mgr. 22. gr. almennra hegningarlaga. Í því sambandi var heldur ekki tekin afstaða til þess hvort ákærða vissi um þroskaskerðingu brotaþola, og eftir atvikum til þýðingar þeirrar skerðingar við mat á aðstæðum, eða um tilefni þess að brotaþola var boðið á heimili hennar og Y. Í dóminum var jafnframt látið hjá líða að taka afstöðu til þess hvort sú skírskotun í 2. ákærulið til 1. ákæruliðar um „hlutdeild í nauðgun samkvæmt 1. ákærulið“ varðaði einhverju fyrir niðurstöðu málsins. Við mat á því hvort ákærða hefði gerst sek um hlutdeild í nauðgun var þannig ekki tekin afstaða til þeirrar aðstöðu sem lýst er í 1. lið ákæru að Y „notfærði sér yfirburða stöðu sína og aðstöðumun gagnvart A sem er þroskahömluð og að hún var ein og mátti sín lítils gegn honum og meðákærðu X í lokuðu herbergi ... lömuð af hræðslu og fjarri öðrum á ókunnugum stað.“ Um nauðsyn þess að slíkt mat færi fram ber að líta til efnisinntaks þágildandi 194. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 1. mgr. 2. gr. laganna, að til ofbeldis teljist svipting sjálfræðis með innilokun og að það teljist nauðgun að notfæra sér geðsjúkdóm eða aðra andlega fötlun manns til þess að hafa við hann samræði eða önnur kynferðismök, eða þannig er ástatt um hann að öðru leyti að hann geti ekki spornað við verknaðinum. Eins og að framan greinir varð ekki breyting á ákvæði 194. gr. að þessu leyti með lögum nr. 16/2018.

Samkvæmt framansögðu verður hvorki séð að í röksemdum hins áfrýjaða dóms komi fram mat á fyrirliggjandi upplýsingum um þroskahömlun brotaþola og þýðingu hennar við úrlausn málsins né að tekin hafi verið afstaða til þess hvort máli skipti í því samhengi að atvik urðu í lokuðu herbergi á heimili Y og ákærðu, sem lá við hlið hans og brotaþola meðan kynferðismök áttu sér stað, eins og segir í ákæru. Þá verður ekki séð að við mat á sakargiftum hafi í dóminum verið tekin afstaða til þýðingar þess liðsmunar sem ákærða hafi skapað gagnvart brotaþola með nærveru sinni við þessar aðstæður.

Af röksemdum í dóminum verður þannig ekki ráðið að fram hafi farið heildarmat á þeim atvikum sem sönnuð þóttu og aðstæðum eins og þeim var lýst í 1. lið ákæru við úrlausn um hvort sönnuð háttsemi ákærðu uppfyllti við þessar aðstæður lágmarksskilyrði hlutdeildar í nauðgunarbroti því sem lýst er í 1. lið ákæru. Með hinum áfrýjaða dómi voru því ekki uppfyllt skilyrði f. liðar 2. mgr. 183. gr., sbr. 210. gr., laga nr. 88/2008 um röksemdir fyrir niðurstöðu. Er því óhjákvæmilegt að ómerkja hinn áfrýjaða dóm, án kröfu, og vísa málinu til Landsréttar til löglegrar meðferðar og dómsálagningar á ný.

Ákvörðun um sakarkostnað bíður nýs dóms í málinu. Allur áfrýjunarkostnaður málsins verður felldur á ríkissjóð, þar með talin málsvarnarlaun verjanda ákærðu fyrir Hæstarétti, sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti, eins og greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur er ómerktur og málinu vísað til Landsréttar til löglegrar meðferðar og dómsálagningar að nýju.

Allur áfrýjunarkostnaður greiðist úr ríkissjóði þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærðu, B-kk-ef J-kk-ef lögmanns, 800.000 krónur.