107/2008

G höfðaði mál á hendur Í til viðurkenningar á að nánar tilgreind opinber gjöld væru fyrnd og að fella bæri gjöldin niður úr innheimtukerfi T. Taldist krafa G í endanlegri mynd nægilega skýr til að efnisdómur yrði á hana lagður og að G ætti lögvarða hagsmuni af úrlausn hennar, sbr. 1. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991. Var frávísunarúrskurði héraðsdóms því hrundið og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf, H-kvk-nf H-kvk-nf og M-kk-nf S-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 14. febrúar 2008, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 22. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 8. febrúar 2008, þar sem máli sóknaraðila á hendur varnaraðila var vísað frá dómi. Kæruheimild er í c. lið 2. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að hinum kærða úrskurði verði hrundið og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Sóknaraðili höfðaði mál þetta 5. júlí 2007 til að fá viðurkennt með dómi að krafa um nánar tilgreind opinber gjöld frá árunum 1994 til 1999, samtals að fjárhæð 15.671.925 krónur, væri fyrnd og að stefnda yrði gert að fella gjöldin niður „úr innheimtukerfi Tollstjórans í Reykjavík“. Þegar varnaraðili lagði fram greinargerð um varnir sínar í héraði 27. nóvember 2007 hafði krafa um þessi gjöld verið afskrifuð að öðru leyti en því að eftir stóð skuld sóknaraðila vegna opinberra gjalda frá árinu 1994 að höfuðstól 196.670 krónur, sem varnaraðili taldi af nánar tilteknum ástæðum ekki vera fyrnda. Krafðist varnaraðili sýknu af kröfu sóknaraðila að þessu leyti. Í þinghaldi 21. desember 2007 gerði sóknaraðili þá breytingu á framangreindri kröfu sinni að hún tæki nú aðeins til þess að viðurkennt yrði að fyrnd væri krafa um opinber gjöld fyrir árið 1994, sem væri að fjárhæð 889.568 krónur miðað við stöðu hennar 11. desember 2007. Af gögnum málsins verður ekki annað séð en að þar sé um að ræða sömu gjöld og varnaraðili taldi samkvæmt áðursögðu ekki vera fyrnd. Málið var flutt í héraði að efni til við aðalmeðferð 5. febrúar 2008, en með hinum kærða úrskurði var því vísað frá dómi án kröfu.

Samkvæmt málatilbúnaði varnaraðila fyrir héraðsdómi heldur hann fram að sóknaraðili standi enn í skuld vegna fyrrnefndra opinberra gjalda frá árinu 1994. Í ljósi þeirrar afstöðu varnaraðila eru engin efni til að álykta að hann muni ekki halda þessari kröfu upp á sóknaraðila, en að auki er til þess að líta að tollstjórinn í Reykjavík leitaði með beiðni til sýslumannsins í Reykjavík 26. febrúar 2007 eftir fjárnámi hjá sóknaraðila fyrir þessari skuld, sem virðist þó ekki enn hafa verið gert. Að þessu virtu eru engin efni til að fallast á með héraðsdómi að krafa sóknaraðila fullnægi ekki skilyrðum 1. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 til þess að dómur verði felldur á hana. Þótt sóknaraðili gæti haldið uppi andmælum vegna fyrningar, ef reynt yrði að gera fjárnám hjá honum vegna skuldarinnar og eftir atvikum leitað úrlausnar dómstóla um þá málsvörn eftir reglum laga nr. 90/1989 um aðför, girðir það ekki fyrir að hann taki sjálfur frumkvæði með máli þessu að því að fá leyst úr hvort skuldin sé fyrnd, en af því getur hann haft lögvarða hagsmuni án tillits til þess hvort tollstjóri fylgi eftir beiðni sinni um fjárnám. Á málatilbúnaði sóknaraðila eru ekki að öðru leyti þeir annmarkar að varðað geti frávísun málsins. Verður hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar.

Ákvörðun um málskostnað í héraði verður að bíða efnisdóms í málinu, en varnaraðila verður gert að greiða sóknaraðila kærumálskostnað eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar.

Varnaraðili, íslenska ríkið, greiði sóknaraðila, G-kk-þgf L-kk-þgf G-kk-þgf, 150.000 krónur í kærumálskostnað.