600/2010

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli E á hendur F og B var vísað frá dómi. Málið átti rætur að rekja til sölu E á fasteign til S. E kvað kaupandann hafa vanefnt samninginn og höfðaði mál á hendur S og fasteignasalanum P. E höfðaði síðar annað mál þar sem hann sakaukastefndi fasteignasölunni F og fasteignasalanum B en kaupsamningurinn um eignina var gerður á F og B var þar löggiltur fasteignasali. Héraðsdómur taldi að uppfyllt væru skilyrði 3. mgr. 19. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála til höfðunar sakauka á hendur F en ekki B og vísaði því kröfu á hendur B frá dómi. Þá taldi héraðsdómur að kröfurnar væru ekki samrættar í skilningi 1. mgr. 19. gr. laganna þar eð krafa E á hendur S var reist á efndaskyldu samkvæmt kaupsamningi en á hendur F á sök starfsmanna hans og vísaði því kröfu á hendur F frá dómi. Niðurstaða héraðsdóms hvað varðar B var staðfest með vísan til forsendna. Hvað varðar F féllst Hæstiréttur á með héraðsdómi að ákvæði 3. mgr. 19. gr. laganna girtu ekki fyrir málsókn gegn F en taldi hins vegar að skilyrði 1. mgr. greinarinnar væru fyrir hendi til að sækja B og F í sama máli. Breytti engu þar um þó kröfur á hendur einum þeirra væru reistar á efndaskyldu en sök gagnvart öðrum. Hinn kærði úrskurður var því felldur úr gildi hvað varðar F og lagt fyrir dómara að taka þann þátt málsins til efnismeðferðar.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 6. október 2010, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 18. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 1. október 2010, þar sem máli sóknaraðila á hendur varnaraðilum var vísað frá dómi. Kæruheimild er í j. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka kröfur hans til efnismeðferðar. Hann krefst einnig kærumálskostnaðar.

Varnaraðilar krefjast staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

I

Sóknaraðili höfðaði mál með stefnu dagsettri 21. október 2009 gegn SOS eignum ehf. og P-kk-þgf B. A-kk-þgf vegna sölu þess fyrstnefnda á fasteign að Lækjarsmára 6 í Kópavogi til SOS eigna ehf. með kaupsamningi 18. janúar 2008. Hann kvað kaupandann hafa vanefnt samninginn og reisti kröfu sína á hendur honum á efndaskyldu samkvæmt kaupsamningnum, en á hendur P-kk-þgf sem löggiltum fasteignasala vegna handvammar, sem orðið hafi á fasteignasölu hans við umrædd kaup og leitt hafi til tjóns fyrir sóknaraðila. Hann höfðaði síðan annað mál 8. febrúar 2010 þar sem hann sakaukastefndi varnaraðilum þessa máls til að greiða kröfuna, sem hann hafði áður gert í málinu sem að framan var getið. Kaupsamningurinn hafi verið gerður á Fasteignamiðluninni Hámúla ehf. og B-kk-nf F-kk-nf verið löggiltur fasteignasali þar og valdið sóknaraðila tjóni með mistökum sínum í starfi. Þess var aðallega krafist að fyrrnefndi varnaraðilinn yrði dæmdur til að greiða kröfuna óskipt með þeim, sem upphaflega var stefnt, en kröfunni var beint að B-kk-þgf F-kk-þgf til vara.

Varnaraðilar kröfðust þess aðallega að kröfu sóknaraðila yrði vísað frá dómi, en til vara að þeir yrðu sýknaðir. Með hinum kærða úrskurði var fallist á aðalkröfu varnaraðilans B-kk-ef þar eð skilyrði 3. mgr. 19. gr. laga nr. 91/1991 hafi ekki verið uppfyllt til höfðunar sakauka á hendur honum. Skilyrði þessa lagaákvæðis til sakaraukningar gegn Fasteignamiðluninni Hámúla ehf. hafi á hinn bóginn verið uppfyllt. Þar eð krafa sóknaraðila á hendur SOS eignum ehf. hafi verið reist á efndaskyldu samkvæmt kaupsamningi en á hendur síðastnefndum varnaraðila á sök starfsmanna Fasteignamiðlunarinnar Hámúla ehf. teljist kröfurnar ekki vera samrættar í skilningi 1. mgr. 19. gr. laga nr. 91/1991. Aðalkrafa þessa varnaraðila var samkvæmt því tekin til greina á þeim grunni.

II

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar sem varða varnaraðilann B-kk-þf F-kk-þf verður staðfest niðurstaða hans um frávísun málsins hvað hann varðar en rétt er að hvor aðilanna beri sinn kostnað af málinu fyrir héraðsdómi.

Fallist er á með héraðsdómi að nafn varnaraðilans Fasteignamiðlunarinnar Hámúla ehf. hafi ekki komið fram í skjölum varðandi samning sóknaraðila við SOS eignir ehf. og að ákvæði 3. mgr. 19. gr. laga nr. 91/1991 girði ekki fyrir málsóknina gegn honum. Samkvæmt 1. mgr. sömu greinar má sækja fleiri en einn í sama máli ef dómkröfur eiga rætur að rekja til sama atviks, aðstöðu eða löggernings, en ella skuli vísa máli frá dómi að kröfu varnaraðila að því er hann varðar. Kröfur á hendur síðastnefndum varnaraðila og þeim, sem upphaflega var stefnt, eiga rætur að rekja til sama atviks og eru skilyrði samkvæmt ákvæðinu uppfyllt til að sækja þá í sama máli. Breytir engu um það þótt kröfur á hendur einum þeirra séu reistar á reglum kröfuréttar um efndaskyldu samkvæmt samningi en reglum skaðabótaréttar um sök gegn varnaraðilanum, sbr. til hliðsjónar dóm Hæstaréttar í máli nr. 223/2002 á bls. 3861 í dómasafni réttarins það ár. Krafa gegn þessum varnaraðila sætir því ekki frávísun af þeim sökum. Samkvæmt því verður hinn kærði úrskurður felldur úr gildi að því er varnaraðilann Fasteignamiðlunina Hámúla ehf. varðar og lagt fyrir héraðsdóm að taka þann þátt málsins til efnismeðferðar. Málskostnaður í héraði bíður efnisdóms.

Kærumálskostnaður fellur niður milli sóknaraðila og varnaraðilans B-kk-ef F-kk-ef en varnaraðilinn Fasteignamiðlunin Hámúli ehf. verður dæmdur til að greiða sóknaraðila kærumálskostnað eins og nánar segir í dómsorði.

Dómsorð:

Staðfest er sú niðurstaða hins kærða úrskurðar að vísa frá dómi kröfu sóknaraðila, E-kk-ef F-kk-ef, á hendur varnaraðilanum B-kk-þgf F-kk-þgf. Málskostnaður milli þeirra fellur niður.

Hinn kærði úrskurður er að öðru leyti felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka kröfur sóknaraðila á hendur varnaraðilanum Fasteignamiðluninni Hámúla ehf. til efnismeðferðar.

Varnaraðilinn Fasteignamiðlunin Hámúli ehf. greiði sóknaraðila 200.000 krónur í kærumálskostnað. Kærumálskostnaður milli sóknaraðila og varnaraðilans B-kk-ef F-kk-ef fellur niður.