532/2012

Þ höfðaði mál gegn Í til heimtu skaðabóta einkum á þeim grundvelli að ranglega hefði verið staðið að því að leiða í íslensk lög reglur tilskipana nr. 89/391/EBE og 92/57/EBE. Hélt Þ því fram að með þessu hefði hann samkvæmt dómi Hæstaréttar 20. desember 2005 í máli nr. 246/2005 farið á mis við skaðabætur úr hendi vinnuveitanda síns vegna líkamstjóns sem hann hlaut í vinnuslysi, þar sem hann var sjálfur talinn bera sök á slysinu, en slíkt fengi ekki staðist samkvæmt ákvæði tilskipananna. Undir rekstri málsins var leitað ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins á þessu álitaefni, en einnig hvort hugsanleg röng innleiðing reglnanna í íslenskan rétt gæti hafa bakað Í skaðabótaskyldu gagnvart launþega, sem hefði vegna eigin sakar orðið að þola skerðingu eða niðurfellingu skaðabóta úr hendi vinnuveitanda fyrir líkamstjón af völdum vinnuslyss. Í héraðsdómi var meðal annars vísað til þess að vanræksla Í á skyldum sínum til að leiða tilskipanirnar með réttum hætti í íslenska rétt gæti ekki leitt til skaðabótaskyldu nema að tilteknum skilyrðum uppfylltum. Talið var að uppfyllt væri skilyrði um að þeirri reglu, sem brotin var, væri ætlað að veita einstaklingum tiltekin réttindi. Á hinn bóginn var ekki talið uppfyllt skilyrði skaðabótaskyldu um að vanræksla Í á skuldbindingum sínum væri nægilega alvarleg. Var því ekki fallist á skaðabótaskyldu Í vegna ófullnægjandi innleiðingar á tilskipununum í íslenskan rétt. Með vísan til forsendna héraðsdóms, sem að þessu sneru, var niðurstaða hans staðfest í dómi Hæstaréttar.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf, B-kk-nf B-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 8. ágúst 2012. Hann krefst þess að stefnda verði gert að greiða sér 12.917.089 krónur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 20. desember 2005 til 23. september 2009, en dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti án tillits til gjafsóknar, sem honum hefur verið veitt, svo og að ákvæði hins áfrýjaða dóms um gjafsóknarkostnað verði endurskoðað þannig að þóknun lögmanns fyrir flutning málsins í héraði verði hækkuð.

Stefndi krefst aðallega staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti, en til vara að krafa áfrýjanda verði lækkuð og málskostnaður falli niður.

Eins og nánar er rakið í hinum áfrýjaða dómi leitar áfrýjandi skaðabóta úr hendi stefnda einkum á þeirri forsendu að í tengslum við aðild Íslands að samningnum um Evrópska efnahagssvæðið hafi ranglega verið staðið að því að leiða í íslensk lög reglur tilskipunar ráðsins 89/391/EBE frá 12. júní 1989 um lögleiðingu ráðstafana er stuðla að bættu öryggi og heilsu starfsmanna á vinnustöðum og tilskipunar ráðsins nr. 92/57/EBE frá 24. júní 1992 um framkvæmd lágmarkskrafna um öryggi og hollustuhætti á bráðabirgða- eða færanlegum byggingarsvæðum. Þetta hafi valdið því að áfrýjandi hafi samkvæmt dómi Hæstaréttar 20. desember 2005 í máli nr. 246/2005 farið á mis við skaðabætur úr hendi vinnuveitanda síns vegna líkamstjóns, sem hann hafi hlotið af vinnuslysi, með því að hann hafi þar verið talinn sjálfur bera sök á slysinu, en slík málalok fái ekki staðist ákvæði fyrrnefndra tilskipana. Svo sem ítarlega greinir í hinum áfrýjaða dómi var undir rekstri þessa máls leitað ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins um þetta álitaefni, svo og hvort hugsanleg röng innleiðing þessara reglna í íslenskan rétt geti hafa bakað stefnda skaðabótaskyldu gagnvart launþega, sem hafi vegna eigin sakar orðið að þola skerðingu eða niðurfellingu skaðabóta úr hendi vinnuveitanda fyrir líkamstjón af völdum vinnuslyss. Án tillits til þess hvort áðurnefndar tilskipanir hafi sett því skorður að launþegi verði við aðstæður sem þessar að þola lækkun skaðabóta eða brottfall þeirra vegna eigin sakar og hverjar þær skorður kunni þá nánar að vera, verður hvað sem öðru líður ekki horft fram hjá því að með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms getur áfrýjandi ekki krafið stefnda um skaðabætur á þessum grunni. Niðurstaða héraðsdóms verður því staðfest, þar á meðal ákvæði hans um málskostnað og gjafsóknarkostnað.

Rétt er að málskostnaður fyrir Hæstarétti falli niður, en um gjafsóknarkostnað áfrýjanda hér fyrir dómi fer samkvæmt því, sem í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Héraðsdómur er óraskaður.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.

Allur gjafsóknarkostnaður áfrýjanda, Þ-kk-ef K-kk-ef, fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hans, 1.300.000 krónur.