410/2003

V krafði B um greiðslu vangoldinna reikninga, auk leigugjalds fyrir notkun vörumerkis o.fl. Að teknu tilliti til mótmæla B var reikningsfjárhæð lækkuð að litlum hluta. Jafnframt var B dæmd til greiðslu vanefnds leigugjalds. Skaðabótakrafa B á hendur V vegna ólögmætrar uppsagnar leigusamnings þeirra kom til lækkunar og var B dæmd til greiðslu mismunarins.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 17. október 2003. Hann krefst sýknu af kröfu stefnda og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi hefur ekki látið málið til sín taka fyrir Hæstarétti.

Málið var flutt skriflega samkvæmt 3. mgr. 158. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, sbr. 12. gr. laga nr. 38/1994.

Atvik málsins eru rakin í hinum áfrýjaða dómi. Svo sem þar greinir var málið höfðað af stefnda til innheimtu á reikningum vegna kaupa áfrýjanda á veiðivörum af stefnda, svo og til heimtu umsamins leigugjalds fyrir svokallað rekstrarleyfi og notkun áfrýjanda á vörumerki stefnda.

Áfrýjandi segir kröfu stefnda vegna sölu á veiðivörum vera of háa og reisir varnir sínar meðal annars á því að stefndi hafi ekki lagt fram vörureikninga áritaða um móttöku. Hann beri því sönnunarbyrði fyrir fjárhæð reikningsskuldarinnar. Auk þess sé afsláttur vanreiknaður að hluta og einnig beri að lækka skuldina vegna inneignarnóta, sem áfrýjandi hafi tekið við frá fyrrum viðskiptamönnum stefnda, og afhent þeim vörur fyrir. Af framburði fyrirsvarsmanna málsaðila verður ekki séð að sú venja hafi ríkt í viðskiptum þeirra að ætíð hafi verið kvittað á reikninga um móttöku áfrýjanda á vörum frá stefnda, en fyrirsvarsmaður áfrýjanda bar fyrir héraðsdómi að enda þótt talsvert hafi verið um rangar vöruafgreiðslur hafi þær verið leiðréttar af stefnda eftir því sem tilefni gafst til. Af þessum orðum hans verður helst ráðið að reikningsfjárhæðin og viðskiptayfirlitið sé rétt þrátt fyrir fullyrðingar áfrýjanda um hið gagnstæða. Eins og fram kemur í héraðsdómi hefur stefndi undir rekstri málsins tekið tillit til mótmæla áfrýjanda að nokkru leyti og lækkað upphaflega kröfufjárhæð um 43.942 krónur. Þá ber að taka tillit til þess að áfrýjandi afhenti viðskiptamönnum vörur upp í inneignarnótur frá stefnda er þeir framvísuðu sem greiðslu, samtals að fjárhæð 58.150 krónur. Samkvæmt framangreindu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms hefur áfrýjandi ekki sýnt fram á að efni séu til að lækka kröfu stefnda umfram þetta og stendur því eftir 1.126.679 króna reikningsskuld áfrýjanda við stefnda.

Svo sem mál þetta er lagt fyrir Hæstarétt kemur ekki til endurskoðunar sú niðurstaða héraðsdóms að uppsögn stefnda á fyrrgreindum leigusamningi 27. febrúar 1998 hafi verið ólögmæt. Óumdeilt er að áfrýjandi hefur ekki reitt fram þá fjármuni, sem honum bar að inna af hendi 15. febrúar 1999 á grundvelli þessa samnings, alls 1.177.518 krónur. Í samræmi við málatilbúnað áfrýjanda er ekki önnur niðurstaða tæk en að dæma hann til greiðslu þeirrar fjárhæðar. Áfrýjandi telur hins vegar að tómlæti stefnda við fjárheimtuna eigi að leiða til þess að dráttarvextir skuli falla niður þann tíma sem leið þar til mál þetta var höfðað. Af gögnum málsins verður ekki ráðið að áfrýjandi hafi á nokkru stigi þess haft réttmæta ástæðu til að ætla að stefndi hafi hvikað frá kröfu sinni þess efnis að áfrýjandi stæði við fjárskuldbindingar sínar samkvæmt samningi þeirra. Þá hefur áfrýjandi ekki gert líklegt að þær vanefndir hans, sem hér um ræðir, hafi orðið vegna viðtökudráttar stefnda. Af þessum ástæðum verður ekki á það fallist með áfrýjanda að upphafsdegi dráttarvaxta skuli hnikað frá því, sem ákveðið var í héraði. Nemur krafa stefnda samkvæmt öllu framanröktu samtals 2.304.197 krónum.

Áfrýjandi hefur jafnframt reist málatilbúnað sinn á því að með uppsögn leigusamnings aðila frá 27. febrúar 1998 hafi stefndi bakað áfrýjanda tjón, sem nemi að minnsta kosti sömu fjárhæð og dómkrafa stefnda í héraði. Á þessum grundvelli telur áfrýjandi að líta beri svo á að fjárhagslegu uppgjöri málsaðila hafi lokið á árinu 1999, þannig að hvorugur teljist eiga kröfur á hinn. Að beiðni áfrýjanda voru dómkvaddir tveir menn, Á-kk-nf H-kk-nf Ó-kk-nf löggiltur endurskoðandi og E-kk-nf S. H-kk-nf héraðsdómslögmaður, til að meta nánar tilgreind ellefu atriði varðandi verðmæti ofangreinds samnings og ætlað tjón áfrýjanda vegna uppsagnar stefnda á honum. Skiluðu þeir matsgerð, sem lögð var fram í héraðsdómi 10. janúar 2003. Gerð er grein fyrir helstu niðurstöðum matsgerðarinnar í hinum áfrýjaða dómi og á þeim byggt þar, þó þannig að krafa vegna missis tiltekinna muna fyrirsvarsmanns stefnda, sem áttu að vera til sýnis í verslun áfrýjanda, var metin að álitum af héraðsdómi í réttu hlutfalli við þann tíma, sem um var að ræða. Af hálfu áfrýjanda er því haldið fram að í héraðsdómi hafi raunverulegt fjártjón hans vegna uppsagnar samningsins verið vanáætlað, en fullyrðingar hans í þessa veru eru þó ekki studdar viðhlítandi gögnum. Álitsgerð matsmanna hefur ekki verið hnekkt varðandi tjón áfrýjanda vegna uppsagnarinnar og ekki er ástæða til að hrófla við mati héraðsdóms á tjóni áfrýjanda vegna þess að fyrrgreindir munir voru fjarlægðir úr verslun hans. Verður því staðfest niðurstaða héraðsdóms um fjárhæð skaðabótakröfu áfrýjanda á hendur stefnda, samtals 1.480.000 krónur, sem kemur til lækkunar kröfu stefnda miðað við 10. janúar 2003.

Samkvæmt öllu framanröktu verður niðurstaða héraðsdóms staðfest með þeim hætti, sem nánar greinir í dómsorði.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti dæmist ekki.

Dómsorð:

Áfrýjandi, Bráð ehf., greiði stefnda, Veiðimanninum ehf., 2.304.197 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 25/1987 af 1.177.518 krónum frá 15. febrúar 1999 til 10. mars sama árs, en af 2.304.197 krónum frá þeim degi til 1. júlí 2001, en samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádregnum 1.480.000 krónum miðað við 10. janúar 2003.

Ákvæði héraðsdóms um málskostnað skal vera óraskað.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.