740/2013

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem vísað var frá dómi kröfum H o.fl. um að sýslumanninum í K yrði gert að afmá úr þinglýsingabók vegna jarðarinnar V eignarheimild MSH á grundvelli dóms Hæstaréttar 30. maí 1969 í máli nr. 99/1968 og leyfi K 19. janúar 2000 til setu í óskiptu búi en hafnað kröfum allra sóknaraðila um að sýslumanni yrði gert annars vegar að afmá úr þinglýsingabók vegna sömu jarðar eignarheimild Þ samkvæmt skiptayfirlýsingu 21. nóvember 2000 og hins vegar að færa dóm Hæstaréttar 3. maí 2013 í máli nr. 701/2012 sem eignarheimild dánarbús SKLH að jörðinni. Í dómi Hæstaréttar kom m.a. fram að í dómi réttarins frá 3. maí 2013 hafi verið kveðið á um að dánarbú SKLH nyti beins eignarréttar yfir jörðinni V. Við þinglýsingu endurrits af þeim dómi hafi sýslumanni borið að gæta að þeirri meginreglu 1. mgr. 25. gr. þinglýsingalaga nr. 39/1978 að sá njóti þinglýstrar eignarheimildar, sem þinglýsingabók nefnir eiganda á hverjum tíma, og færa þannig heiti dánarbúsins í reit fyrir nöfn eigenda á blaði fyrir jörðina í fasteignabók. Varð því niðurstaða Hæstaréttar sú að sýslumanni bæri að breyta færslu í fasteignabók jafnhliða því að gera þar að eigin frumkvæði nauðsynlegar leiðréttingar samkvæmt 1. mgr. 27. gr. þinglýsingalaga á eldri færslum um eignarheimildir yfir jörðinni V, þannig að ekki orkaði tvímælis að réttindi á grundvelli dóms réttarins frá 30. maí 1969 væru óbein eignarréttindi og sá sem færi með þau væri ekki þinglýstur eigandi hennar í skilningi 1. mgr. 25. gr. laganna.

Dómur Hæstaréttar

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf.

Sóknaraðilar skutu málinu til Hæstaréttar með kæru 20. nóvember 2013, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 26. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 7. nóvember 2013, þar sem vísað var frá dómi kröfum sóknaraðilanna H-kvk-ef S-kvk-ef G-kvk-ef, F-kvk-ef B-kvk-ef G-kvk-ef, G-kk-ef G-kk-ef, M-kvk-ef M-kvk-ef, G-kk-ef F-kk-ef, E-kvk-ef F-kvk-ef og K-kk-ef Þ-kk-ef F-kk-ef um að sýslumanninum í Kópavogi yrði gert að afmá úr þinglýsingabók vegna jarðarinnar Vatnsenda eignarheimild M-kk-ef S-kk-ef H-kk-ef á grundvelli dóms Hæstaréttar 30. maí 1969 í máli nr. 99/1968 og leyfi varnaraðilans K-kvk-ef Ó-kvk-ef J-kvk-ef 19. janúar 2000 til setu í óskiptu búi, en hafnað kröfum allra sóknaraðila um að sýslumanni yrði gert annars vegar að afmá úr þinglýsingabók vegna sömu jarðar eignarheimild varnaraðilans Þ-kk-ef H-kk-ef samkvæmt skiptayfirlýsingu 21. nóvember 2000 og hins vegar að færa dóm Hæstaréttar 3. maí 2013 í máli nr. 701/2012 sem eignarheimild dánarbús S-kk-ef K-kk-ef L-kk-ef H-kk-ef að jörðinni. Kæruheimild er í 5. mgr. 3. gr. þinglýsingalaga nr. 39/1978. Sóknaraðilar krefjast þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði ómerktur og lagt fyrir héraðsdóm að leysa efnislega úr öllum framangreindum kröfum. Til vara krefjast þau þess að sýslumanninum í Kópavogi verði gert að afmá úr þinglýsingabók áðurnefnda eignarheimild á grundvelli dóms Hæstaréttar 30. maí 1969, leyfi 19. janúar 2000 til setu í óskiptu búi og skiptayfirlýsingu 21. nóvember sama ár, svo og að færa í þinglýsingabók eignarheimild dánarbús S-kk-ef K-kk-ef L-kk-ef H-kk-ef samkvæmt dómi Hæstaréttar 3. maí 2013. Þá krefjast sóknaraðilar málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar óskipt úr hendi varnaraðila.

Varnaraðilar krefjast staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

I

Eins og nánar er rakið í fyrrnefndum dómi Hæstaréttar 3. maí 2013 í máli nr. 701/2012 gerði M-kk-nf E-kk-nf H-kk-nf erfðaskrá 4. janúar 1938, þar sem mælt var fyrir um að bróðursonur hans, S-kk-nf K-kk-nf L-kk-nf H-kk-nf, tæki að arfi allar eignir hans, en þó með nánar tilgreindum skilyrðum að því er varðaði jörðina Vatnsenda. Þessi skilyrði fólust í meginatriðum í því að S-kk-þgf bæri að búa á jörðinni og yrði óheimilt að selja hana eða veðsetja umfram tiltekin mörk, en tekið var fram að hann mætti selja á leigu lóðir úr óræktuðu landi hennar og ætti jafnframt rétt til bóta fyrir landspjöll, sem yrðu á henni. Að S-kk-þgf látnum gengi jörðin að erfðum til elsta sonar hans og eftir það til elsta niðja þess sonar í beinan karllegg þannig að ávallt fengi „einn maður allan arfinn, sá elsti í þeim legg“. Kveðið var á um hvernig arfurinn ætti á samsvarandi hátt að ganga til annarra ættmenna arfleiðandans ef S-kk-nf ætti ekki á lífi nokkurn niðja í karllegg, en stæði ekkert ættmenni til arfs skyldi selja jörðina og stofna sjóð um andvirðið með tilteknu markmiði. Þess var og getið að ef erfingi hætti búskap á jörðinni myndi hann glata rétti samkvæmt erfðaskránni og „sá sem næstur er í röðinni tekur við“, en sérhverjum erfingja, sem fengi erfðarétt samkvæmt erfðaskránni, bæri að „halda öll þau skilyrði, sem S-kk-þgf eru sett“. Að M-kk-þgf látnum á árinu 1940 tók S-kk-nf arf í samræmi við erfðaskrána og var henni þinglýst sem eignarheimild hans að Vatnsenda.

S-kk-nf K-kk-nf L-kk-nf H-kk-nf lést 13. nóvember 1966 og reis ágreiningur við opinber skipti á dánarbúi hans um hvort Vatnsendi gengi til arfs eftir hann eftir fyrirmælum erfðaskrárinnar, sem elsti sonur hans, M-kk-nf S-kk-nf H-kk-nf, gerði kröfu um, eða eftir almennum reglum erfðalaga, svo sem síðari eiginkona S-kk-ef, M-kvk-nf G-kvk-nf H-x-x, krafðist ásamt sonum þeirra, S-kk-þgf K-kk-þgf og K-kk-þgf L-kk-þgf, sem eru meðal sóknaraðila að máli þessu. Í úrskurði héraðsdóms, sem gekk um þetta ágreiningsefni 24. júlí 1967, var komist að þeirri niðurstöðu að M-kk-þgf S-kk-þgf H-kk-þgf væri „áskilinn réttur eftir látinn föður sinn til að taka til ábúðar og hagnýtingar jörðina Vatnsenda ... með þeim takmörkunum og skilmálum, sem settir eru í arfleiðsluskrá M-kk-ef E-kk-ef H-kk-ef, dagsettri 4. janúar 1938“, svo sem sagði í úrskurðarorði. Þessi úrskurður var staðfestur með dómi Hæstaréttar 5. apríl 1968 í máli nr. 110/1967. Á skiptafundi í dánarbúinu 7. maí 1968 var fært til bókar að M-kk-þgf S-kk-þgf H-kk-þgf væru afhent „umráð og afnot fasteignarinnar Vatnsenda í Kópavogskaupstað, með því sem henni fylgir og fylgja ber, samkvæmt þeim réttindum, sem honum sem erfingja eru áskilin í erfðaskrá M-kk-ef E-kk-ef H-kk-ef dagsettri 4. jan. 1938 ... að geymdum rétti þeirra, sem löglega kunna að eiga tilkall til afnota eða annarra réttinda á jörðinni eða hluta hennar“. Með dómi Hæstaréttar 30. maí 1969 í máli nr. 99/1968 var þessi ráðstöfun staðfest. Þeim dómi var þinglýst 25. febrúar 1971 og á grundvelli hans var nafn M-kk-ef S-kk-ef H-kk-ef fært í dálk fyrir „nöfn eigenda“ á blaði fyrir jörðina Vatnsenda í fasteignabók með þeirri skýringu að heimild hans væri komin til fyrir „erfðir“. Fyrir liggur að til samræmis við þessa færslu voru gefin út veðbókarvottorð, þar sem fram kom að M-kk-nf S-kk-nf H-kk-nf væri „þinglesinn eigandi“ jarðarinnar Vatnsenda, sem væri „eignarland“.

Að M-kk-þgf S-kk-þgf H-kk-þgf látnum 21. desember 1999 fékk eftirlifandi maki hans, varnaraðilinn K-kvk-nf Ó-kvk-nf, leyfi 19. janúar 2000 til setu í óskiptu búi og var því þinglýst degi síðar. Á þeim grunni var fært á blað Vatnsenda í fasteignabók að varnaraðilinn væri eigandi jarðarinnar. Hún gerði síðan ásamt fjórum börnum þeirra M-kk-ef S-kk-ef H-kk-ef, þar á meðal varnaraðilanum Þ-kk-þgf H-kk-þgf, skiptayfirlýsingu 21. nóvember 2000, þar sem kom fram að með henni væri „jörðin Vatnsendi Kópavogi færð af nafni M-kk-ef S-kk-ef H-kk-ef ... yfir á nafn Þ-kk-ef M-kk-ef H-kk-ef ... á grundvelli erfðaskrár M-kk-ef E-kk-ef H-kk-ef, dags. 4. janúar 1938.“ Þessari yfirlýsingu var þinglýst 12. desember 2000, en á grundvelli hennar var nafn varnaraðilans Þ-kk-ef fært í dálk fyrir eigendur á blaði jarðarinnar í fasteignabók og jafnframt strikað þar yfir nafn varnaraðilans K-kvk-ef Ó-kvk-ef.

Sóknaraðilarnir S-kvk-nf og M-kk-nf Í-kk-nf, sem eru börn S-kk-ef K-kk-ef L-kk-ef H-kk-ef úr fyrri hjúskap, kröfðust þess fyrir Héraðsdómi Reykjaness 3. febrúar 2011 ásamt sóknaraðilunum S-kk-þgf K-kk-þgf og K-kk-þgf L-kk-þgf að skipaður yrði skiptastjóri til að ljúka opinberum skiptum á dánarbúi S-kk-ef K-kk-ef L-kk-ef H-kk-ef. Héraðsdómur hafnaði þeirri kröfu með úrskurði 26. maí 2011, en í dómi Hæstaréttar 24. ágúst sama ár í því máli, sem var nr. 375/2011, var talið ósannað að skiptum hafi verið lokið á dánarbúinu og krafa þessara sóknaraðila tekin til greina. Því til samræmis var skiptastjóri skipaður 18. nóvember 2011 til að fara með opinberu skiptin, en auk fyrrnefndra fjögurra sóknaraðila og varnaraðilanna tveggja kölluðu þar til arfs sóknaraðilarnir H-kvk-nf S-kvk-nf, F-kvk-nf B-kvk-nf, G-kk-nf og M-kvk-nf, sem eru eftirlifandi börn M-kvk-ef G-kvk-ef H-kvk-ef, sóknaraðilarnir G-kk-nf, E-kvk-nf og K-kk-nf Þ-kk-nf, sem eru börn látins sonar hennar, og þrjú börn varnaraðilans K-kvk-ef Ó-kvk-ef og M-kk-ef S-kk-ef H-kk-ef. Á skiptafundi í dánarbúinu reis ágreiningur milli þessara erfingja um hvort líta bæri svo á að Vatnsendi væri enn í eigu þess og beindi skiptastjóri honum til héraðsdóms, þar sem mál var þingfest af því tilefni 21. mars 2012 milli sóknaraðila þessa máls annars vegar og hins vegar varnaraðila ásamt þremur öðrum börnum varnaraðilans K-kvk-ef Ó-kvk-ef. Úrskurður var kveðinn upp í því máli í héraði 16. nóvember 2012 og var hann kærður til Hæstaréttar. Í dómi réttarins 3. maí 2013 í því máli, sem var nr. 701/2012, var komist að þeirri niðurstöðu að skiptum á dánarbúi S-kk-ef K-kk-ef L-kk-ef H-kk-ef, sem hófust 25. febrúar 1967, hefði aldrei verið lokið. Þá var vísað til þess að í dómsmálinu, sem lauk með áðurnefndum dómi Hæstaréttar 5. apríl 1968, hafi M-kk-nf S-kk-nf H-kk-nf ekki krafist þess að kveðið yrði á um rétt hans til að taka jörðina Vatnsenda að arfi eftir föður sinn, heldur rétt hans til að taka við henni. Því til samræmis hafi dómkrafa hans verið tekin þar til greina með þeim orðum að hann nyti réttar til að taka við jörðinni til ábúðar og hagnýtingar, en ekki hafi þar verið kveðið á um afdrif beins eignarréttar að henni. M-kk-þgf hafi svo á skiptafundi verið afhent umráð og afnot jarðarinnar, sem staðfest hafi verið með dómi Hæstaréttar 30. maí 1969. Væri því ekki unnt að álykta að M-kk-nf hafi með þessu öðlast beinan eignarrétt að jörðinni og hafi því ekki verið borið við í málinu að hann hafi á annan hátt tekið við slíkum rétti af dánarbúi föður síns. Samkvæmt þessu var komist að þeirri niðurstöðu í dóminum að við opinber skipti á dánarbúi S-kk-ef K-kk-ef L-kk-ef H-kk-ef teldist beinn eignarréttur að jörðinni Vatnsenda enn vera á hendi þess.

Skiptastjóri í dánarbúinu sendi sýslumanninum í Kópavogi framangreindan dóm ásamt bréfi 6. maí 2013, þar sem fram kom að í honum væri kveðið á um að jörðin Vatnsendi „skuli vera meðal eigna“ dánarbús S-kk-ef K-kk-ef L-kk-ef H-kk-ef og var óskað eftir því að dóminum yrði þinglýst „sem yfirlýsingu á jörðina“. Við þessu varð sýslumaður með því að færa 6. sama mánaðar á blað fyrir jörðina í fasteignabók orðin: „Yfirlýsing / Hæstaréttardómur“, en í dálki fyrir athugasemdir var eftirfarandi ritað: „Beinn eignarréttur að jörðinni telst vera á hendi db. S-x-x. Kr. L-x-x H-x-x“. Ekki var hróflað þar við áðurgreindum atriðum varðandi skráningu eignarréttinda annarra að jörðinni. Í þinglýsingarvottorði 22. maí 2013 kom meðal annars fram í reit um eignarheimild að „þinglýstur eigandi“ að fasteigninni Vatnsenda í Kópavogi væri Þ-kk-nf H-kk-nf samkvæmt heimildarbréfi frá 22. nóvember 2000, en við nafn þessa varnaraðila voru tilvísanir til athugasemda neðar á vottorðinu, þar sem sagði annars vegar: „Úrskurður Héraðsd. Q-1/2012 um að jörðin tilheyri db. S-kk-ef K-kk-ef L-kk-ef H-kk-ef“ og hins vegar: „Hrd. 701/2012 Niðurstaða héraðsdóms staðfest. Beinn eignarréttur að jörðinni tilheyrir db. S-kk-ef K-kk-ef H-kk-ef“. Skiptastjórinn ritaði af þessu tilefni bréf til sýslumanns 3. júní 2013, þar sem sagði meðal annars að hann liti svo á „að dómur Hæstaréttar kveði á um eignarheimild yfir jörðinni“ og væri hún á hendi dánarbúsins, en ekki varnaraðilans Þ-kk-ef „eins og skráning í þinglýsingabækur embættisins gefa til kynna.“ Kvaðst skiptastjórinn af þessum sökum óska eftir að „skráning eiganda að jörðinni verði færð til rétts vegar í samræmi við dóm Hæstaréttar.“ Þessu erindi svaraði sýslumaður með bréfi 21. sama mánaðar, þar sem sagði eftirfarandi: „Á veðbókarvottorði eignarinnar kemur fram að beinn eignarréttur að landinu tilheyri dánarbúi S-kk-ef H-kk-ef. Vottorðið kveður skýrt á um þessa staðreynd og hún getur ekki dulist neinum þeim sem vottorðið les. Þannig tryggir veðbókarvottorðið nú þegar réttindi dánarbúsins gagnvart þriðja manni. Þinglýsing yfirlýsingar um Hæstaréttardóminn kemur einnig í veg fyrir að þinglýst verði ráðstöfun hins beina eignarréttar að landinu án atbeina skiptastjóra. Almennt kemur eignarhald á landi ekki sérstaklega fram á íslenskum veðbókarvottorðum. Sá sem hefur ráðstöfunarrétt skv. lóðarleigusamningi eða sá sem fengið hefur réttindi frá lóðarleigusamningshafa, er jafnan tilgreindur eigandi á veðbókarvottorði. Á veðbókarvottorðum er tilvist lóðarleigusamnings oftast það eina sem sýnir að þinglýstur eigandi á ekki beinan eignarrétt að landi. Þinglýsingastjóri telur núverandi skráningu í þinglýsingabók og á veðbókarvottorði ekki gefa neitt annað til kynna en það, að beinn eignarréttur að jörðinni Vatnsenda í Kópavogi, tilheyri dánarbúi S-kk-ef H-kk-ef. Þinglýsingastjóri hefur þegar fært eigendaskráninguna til samræmis við niðurstöðu Hæstaréttar og telur veðbókina alveg rétta hvað varðar beinan eignarrétt að landinu. Þinglýstur eigandi að beinum eignarrétti landsins er db. S-kk-ef H-kk-ef. Nafn Þ-kk-ef H-kk-ef á veðbókarvottorðinu breytir engu þar um. Þinglýsingastjóri telur þinglýsingabókina og veðbókarvottorðið fyrir jörðina Vatnsenda ... vera rétt miðað við þau skjöl, sem þinglýst hefur verið og hafnar því að leiðréttinga sé þörf.“

Með bréfi til sýslumanns 9. júlí 2013 lýstu sóknaraðilarnir S-kk-nf K-kk-nf og K-kk-nf L-kk-nf því að þeir leituðu úrlausnar héraðsdóms um framangreinda ákvörðun, sem þeir kváðust hafa fengið vitneskju um frá skiptastjóra 27. júní sama ár. Því sama lýstu sóknaraðilarnir H-kvk-nf S-kvk-nf, F-kvk-nf B-kvk-nf, G-kk-nf, M-kvk-nf, G-kk-nf, E-kvk-nf og K-kk-nf Þ-kk-nf yfir í bréfi til sýslumanns 18. júlí 2013. Að undangenginni tilkynningu um þetta frá sýslumanni 26. sama mánaðar greindu sóknaraðilarnir S-kvk-nf og M-kk-nf Í-kk-nf honum frá því með bréfi 20. ágúst 2013 að þau óskuðu eftir að eiga aðild að væntanlegu dómsmáli við hlið annarra sóknaraðila og gera þar sömu kröfur. Af þessu tilefni var mál þetta þingfest í héraðsdómi 23. september 2013.

II

Samkvæmt 1. mgr. 3. gr. þinglýsingalaga getur sá, sem ekki vill una við ákvörðun sýslumanns um þinglýsingu og hefur lögvarinna hagsmuna að gæta, leitað úrlausnar dómstóla um þá ákvörðun eftir nánari reglum, sem fram koma í þeirri lagagrein. Heimildir til þessa taka meðal annars til ákvarðana sýslumanns um hvernig greint verði í þinglýsingabók frá beinum eða óbeinum eignarréttindum á grundvelli skjals, hvort eða hvernig ný réttindi af þeim toga hrófli við eldri réttindum og hvort efni skjals kunni að leiða í ljós að ástæða sé til að leiðrétta fyrri færslu í þinglýsingabók. Að því verður á hinn bóginn að gæta að í fyrrnefndu bréfi skiptastjóra í dánarbúi S-kk-ef K-kk-ef L-kk-ef H-kk-ef til sýslumannsins í Kópavogi 3. júní 2013 var ekki leitað eftir öðru en því að skráning eiganda að jörðinni Vatnsenda í fasteignabók yrði „færð til rétts vegar í samræmi við dóm Hæstaréttar“ í máli nr. 701/2012. Í þeim dómi var kveðið á um að beinn eignarréttur að Vatnsenda væri enn á hendi dánarbús S-kk-ef K-kk-ef L-kk-ef H-kk-ef og tók því krafa skiptastjórans til þess eins að þau réttindi yrðu færð á réttan hátt í fasteignabók. Þótt slík færsla kynni að valda því að þar yrði að breyta eldri færslum, sem ekki fengju samrýmst þessum réttindum, laut krafa skiptastjóra ekki að því hvernig nánar ætti að gera slíkar breytingar. Vegna þessa geta dómkröfur í málinu ekki með réttu tekið til annars en þess hvernig færa eigi í fasteignabók eignarheimild dánarbús S-kk-ef K-kk-ef L-kk-ef H-kk-ef á grundvelli dóms í áðurnefndu máli. Eru því ekki efni til að verða við aðalkröfu sóknaraðila.

Sóknaraðilar áttu ekki hlut að kröfu skiptastjóra í dánarbúi S-kk-ef K-kk-ef L-kk-ef H-kk-ef í fyrrgreindu bréfi 3. júní 2013, sem varð tilefni til ákvörðunar sýslumanns 21. sama mánaðar sem mál þetta varðar, og hefur skiptastjórinn ekki leitað endurskoðunar á henni fyrir dómi. Til þess verður að líta að óumdeilt er að sóknaraðilar teljist meðal erfingja við opinber skipti á dánarbúinu og gætu þau á þeim grunni tekið til sín að gæta hagsmuna þess um atriði, sem skiptastjóri telur ekki ástæðu til að fylgja eftir, sbr. 3. mgr. 68. gr. laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl. Sóknaraðild að máli, sem rekið er fyrir dómi samkvæmt 3. gr. þinglýsingalaga, er ekki bundin við þann, sem leitað hefur eftir þinglýsingu, heldur háð því að hlutaðeigandi eigi lögvarinna hagsmuna að gæta af ákvörðun um hana, sbr. 1. og 4. mgr. þeirrar lagagreinar. Sóknaraðilar verða samkvæmt framansögðu að teljast fullnægja því skilyrði.

Í dómi Hæstaréttar 3. maí 2013 í máli nr. 701/2012 var kveðið á um að dánarbú S-kk-ef K-kk-ef L-kk-ef H-kk-ef nyti enn beins eignarréttar yfir jörðinni Vatnsenda. Við þinglýsingu endurrits af þessum dómi 6. sama mánaðar bar sýslumanni að gæta að þeirri meginreglu 1. mgr. 25. gr. þinglýsingalaga að sá njóti þinglýstrar eignarheimildar, sem þinglýsingabók nefnir eiganda á hverjum tíma, og færa þannig heiti dánarbúsins í reit fyrir nöfn eigenda á blaði fyrir jörðina í fasteignabók. Engin efni voru til að víkjast undan þessari augljósu afleiðingu ótvíræðs lagaákvæðis og dóms Hæstaréttar með því að skírskota til venjubundinnar framkvæmdar við skráningu eignarheimilda á grundvelli lóðarleigusamninga í fasteignabók, svo sem sýslumaður gerði í rökstuðningi fyrir ákvörðun sinni 21. júní 2013. Ber þá að gæta að því að þinglýst réttindi M-kk-ef S-kk-ef H-kk-ef samkvæmt dómi Hæstaréttar frá 30. maí 1969, sem varnaraðilinn Þ-kk-nf telur mega leiða rétt sinn frá, fólust í umráðum og afnotum fasteignarinnar Vatnsenda eins og þau voru áskilin „honum sem erfingja ... í erfðaskrá M-kk-ef E-kk-ef H-kk-ef dagsettri 4. jan. 1938“ og verður þeim óbeinu eignarréttindum engan veginn jafnað til réttinda yfir fasteign samkvæmt lóðarleigusamningi. Ber sýslumanninum í Kópavogi því að breyta færslu í fasteignabók á þann hátt, sem greinir í dómsorði, jafnhliða því að gera þar að eigin frumkvæði nauðsynlegar leiðréttingar samkvæmt 1. mgr. 27. gr. þinglýsingalaga á eldri færslum um eignarheimildir yfir jörðinni Vatnsenda, þannig að ekki orki tvímælis að réttindi á grundvelli fyrrnefnds dóms frá 30. maí 1969 séu óbein eignarréttindi og sá, sem fari með þau, sé ekki þinglýstur eigandi hennar í skilningi 1. mgr. 25. gr. sömu laga.

Varnaraðilum verður gert að greiða sóknaraðilum málskostnað í héraði og kærumálskostnað, sem ákveðinn er í einu lagi handa hverjum sóknaraðila eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Sýslumanninum í Kópavogi ber að færa heiti dánarbús S-kk-ef K-kk-ef L-kk-ef H-kk-ef sem eiganda á blað í fasteignabók fyrir jörðina Vatnsenda í Kópavogi á grundvelli þinglýsingar á dómi Hæstaréttar 3. maí 2013 í máli nr. 701/2012.

Varnaraðilar, Þ-kk-nf H-kk-nf og K-kvk-nf Ó-kvk-nf J-kvk-nf, greiði í sameiningu sóknaraðilum, S-kk-þgf K-kk-þgf H-kk-þgf, K-kk-þgf L-kk-þgf H-kk-þgf, S-kvk-þgf H-kvk-þgf, M-kk-þgf Í-kk-þgf H-kk-þgf, H-kvk-þgf S-kvk-þgf G-kvk-þgf, F-kvk-þgf B-kvk-þgf G-kvk-þgf, G-kk-þgf G-kk-þgf, M-kvk-þgf M-kvk-þgf, G-kk-þgf F-kk-þgf, E-kvk-þgf F-kvk-þgf og K-kk-þgf Þ-kk-þgf F-kk-þgf, hverju fyrir sig samtals 50.000 krónur í málskostnað í héraði og kærumálskostnað.