134/2017

Úrskurður héraðsdóms, þar sem fallist var á kröfu V um að fresta máli hans á hendur VS þar til niðurstaða héraðsdóms í tilteknu máli lægi fyrir, var felldur úr gildi þar sem ekki voru skilyrði til að fresta málinu frekar á grundvelli 3. mgr. 102. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma M-kk-nf S-kk-nf, B-kk-nf B-kk-nf og G-kvk-nf B-kvk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 17. febrúar 2017, en kærumálsgögn bárust réttinum 28. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Austurlands 7. febrúar 2017, þar sem tekin var til greina krafa varnaraðila um frestun þessa máls á hendur sóknaraðila þar til niðurstaða lægi fyrir í nánar tilteknu máli sem varnaraðili rekur fyrir sama dómstól á hendur öðrum aðila. Kæruheimild er í h. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að kröfu varnaraðila um frestun málsins verði hafnað. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Mál þetta var höfðað 5. janúar 2016. Með úrskurði 14. júní 2016 var tekin til greina krafa varnaraðila um að fresta málinu þar til niðurstaða lægi fyrir í tilteknu máli sem varnaraðili hafði höfðað gegn Fremri-Nýpum ehf. Sá úrskurður var ekki kærður til Hæstaréttar. Með úrskurði 27. október 2016 var því máli vísað frá héraðsdómi og var sú niðurstaða staðfest með dómi Hæstaréttar 29. nóvember 2016 í máli nr. 760/2016. Varnaraðili hefur nú höfðað nýtt mál á hendur Fremri-Nýpum ehf. Af því tilefni krafðist hann þess í þinghaldi 17. janúar 2017 að þessu máli yrði frestað samkvæmt heimild í 3. mgr. 102. gr. laga nr. 91/1991 þar til niðurstaða lægi fyrir í nýja málinu. Sú krafa var tekin til greina með hinum kærða úrskurði.

Í máli þessu krefst varnaraðili þess aðallega að sóknaraðili verði dæmdur til að greiða sér tiltekna skuld en til vara að viðurkennd verði greiðsluskylda sóknaraðila við sig. Reisir varnaraðili kröfur sínar á því að samningur hafi komist á um að hann afhenti sóknaraðila heitt vatn til upphitunar veiðihúss og annarra fjárhagslegra nota. Sóknaraðili krefst sýknu og reisir þá kröfu einkum á þeirri málsástæðu að ekkert samningssamband sé milli aðila enda hafi hann gert samning um nýtingu jarðhitans við rétthafa hans sem sé Fremri-Nýpur ehf.

Í máli varnaraðila á hendur Fremri-Nýpum ehf. krefst hann aðallega viðurkenningar á eignarrétti sínum að landskika innan merkja samnefndrar jarðar sem afmarkist af nánar tilgreindum hnitum, svo og að því landi fylgi eignarréttur að auðlindum í jörðu. Til vara krefst hann viðurkenningar á því að landskikanum fylgi réttur til hagnýtingar jarðhita sem nauðsynlegur sé fyrir rekstur sundlaugar á jörðinni. Þá krefst varnaraðili þess einnig að skikanum fylgi réttur til nýtingar kaldavatnslindar innan nánar tilgreindra hnita.

Í 3. mgr. 102. gr. laga nr. 91/1991 er mælt fyrir um heimild dómara til að fresta máli af sjálfsdáðum meðal annars ef annað einkamál hefur verið höfðað út af efni sem varðar úrslit þess verulega. Þessi heimild er undantekning frá þeirri meginreglu einkamálaréttarfars að hraða beri málsmeðferð og verður að beita henni því til samræmis. Þótt að einhverju leyti kynni að vera hagfellt að fresta þessu máli til að bíða niðurstöðu í máli varnaraðila gegn Fremri-Nýpum ehf. verður það ekki af þeim sökum einum gert á grundvelli fyrrnefndrar heimildar gegn andmælum sóknaraðila. Fram hjá því verður ekki litið að sóknaraðili hefur nú þegar orðið að þola frestun málsins um níu mánaða skeið vegna viðleitni varnaraðila, sem ekki sér fyrir enda á, til að ná fram efnisdómi um ágreining sinn við Fremri-Nýpur ehf., en varnaraðili átti sjálfur val um það hvenær tímabært væri að höfða þetta mál gegn sóknaraðila sem á að lögum rétt á því að fá úrlausn þess innan hæfilegs tíma. Eru því ekki skilyrði til að fresta máli þessu frekar á grundvelli 3. mgr. 102. gr. laga nr. 91/1991 og verður hinn kærði úrskurður felldur úr gildi.

Varnaraðili verður dæmdur til að greiða sóknaraðila kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi.

Varnaraðili, Vopnafjarðarhreppur, greiði sóknaraðila, Veiðifélagi Selár, 350.000 krónur í kærumálskostnað.