11/2008

H var sakfelldur fyrir að hafa slegið A nokkur hnefahögg í andlit með þeim afleiðingum að hann hlaut m.a. varanlega tvísýni. Áverkar A voru taldir svo verulegir að rétt hafi verið að heimfæra brot ákærða undir 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga. Þá var ekki fallist á það með héraðsdómi að árásin hefði verið af tilefnislausu og án fyrirvara. Var m.a. litið til 3. mgr. 218. gr. b. almennra hegningarlaga við ákvörðun refsingar. Einnig var litið til þess að ákærði, sem ekki hafði áður gerst sekur um refsivert brot, játaði verknaðinn bæði hjá lögreglu og fyrir dómi og tilkynnti lögreglu strax um brot sitt. Var refsing hans hæfilega ákveðin skilorðsbundið fangelsi í fjóra mánuði.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf, J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og P-kk-nf H-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut máli þessu til Hæstaréttar 7. desember 2007 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun en einnig af hálfu ákæruvalds, sem krefst staðfestingar á sakfellingu ákærða og refsiþyngingar.

Ákærði krefst nú mildunar refsingar og að hún verði að öllu leyti skilorðsbundin.

Í máli þessu er ákærða gefin að sök líkamsárás, sem heimfærð er undir 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með því að hafa að morgni laugardagsins 18. febrúar 2006 á götuhorni í miðbæ Reykjavíkur slegið A nokkur hnefahögg í andlit með þeim afleiðingum að hann nefbrotnaði, hlaut glóðarauga og sár undir vinstra auga og brot í vinstri augnbotn, sem leiddi til langvarandi sjónskerðingar og varanlegrar tvísýni á vinstra auga.

Með játningu ákærða, sem styðst við annað sem fram er komið í málinu, er fallist á með héraðsdómi að sannað sé að ákærði hafi slegið A fjögur hnefahögg í andlitið. Áverkavottorð Ó-kk-ef J-kk-ef augnlæknis er rakið í hinum áfrýjaða dómi svo og framburður hans fyrir dómi. Í héraðsdómi er haft eftir lækninum að bæði tvísýni og innfallið auga „væri varanleg sjónskerðing“ og sá skaði gæti „virkilega háð viðkomandi einstaklingi.“ Svör læknisins voru almenns eðlis en hann neitaði því að varanleg sjónskerðing hefði hlotist af árásinni. Í ljósi fyrirliggjandi gagna verður því aðeins talið að hnefahögg ákærða hafi valdið A varanlegri tvísýni, tímabundinni sjónskerðingu auk annarra tímabundinna áverka sem nefndir eru í ákæru. Þessar afleiðingar verða taldar svo verulegar að rétt er að heimfæra brot ákærða undir 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga.

Í héraðsdómi var líkamsárás ákærða talin tilefnislaus og án fyrirvara. Til stuðnings þeirri ályktun eru raktar skýrslur vitnisins B fyrir dómi og A hjá lögreglu. Ekki mun vera vitað um dvalarstað A og gaf hann ekki skýrslu fyrir dómi. Í héraðsdómi er því litið til kæruskýrslu hans hjá lögreglu með vísan til 3. mgr. 48. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála og niðurstaða reist á frásögn hans hjá lögreglu. Tiltekið er um aðdraganda árásarinnar að litið sé til samhljóða framburðar þessara tveggja vitna um að A hafi ekki gefið ákærða tilefni til árásarinnar. Í kjölfarið er sú ályktun dregin að ákærði hafi tilefnislaust og að fyrra bragði ráðist á A og veitt honum þá áverka sem í ákæru greinir.

Í 3. mgr. 48. gr. laga nr. 19/1991 segir: „Nú hefur vitni ekki komið fyrir dóm og þess er ekki kostur við meðferð málsins, en skýrsla hefur verið gefin fyrir lögreglu eða öðrum rannsóknaraðila, og metur dómari þá hvort slík skýrsla hafi sönnunargildi og þá hvert gildi hennar sé.“ Við mat á sönnunargildi umræddrar lögregluskýrslu verður að líta til þess að frásögn A er gefin í kæruskýrslu og af því sem fram er komið í málinu og rakið hefur verið var nauðsynlegt að gefa ákærða kost á að spyrja hann fyrir dómi um aðdraganda árásarinnar. Þá verður í þessu samhengi að líta til þess að einungis vitnið B gaf skýrslu fyrir dómi um málsatvik, en samkvæmt frumskýrslu lögreglu var þetta vitni ekki viðræðuhæft vegna ölvunar er lögregla kom á vettvang. Fram kom hjá B að hún hafi verið á gangi með fleira fólki, meðal annars vinkonu sinni, og ekki fylgst vel með aðdraganda þess að ákærði sló A, en margir hefðu verið á vettvangi. Hún neitaði þó, bæði hjá lögreglu og fyrir dómi, að gefa upp hver væri vinkonan sem með henni hefði verið og var ekkert frekar eftir því gengið við skýrslugjöfina svo sem unnt hefði verið, sbr. 3. mgr. 58. gr. laga nr. 19/1991. Þá er þess að gæta að ákærði hefur við frá upphafi lýst því að A hafi veist að sér að fyrra bragði og slegið sig hnefahögg í andlitið. Fær sá framburður ákærða stuðning í frumskýrslu lögreglu og læknisvottorði um komu hans á slysa- og bráðadeild Landspítala snemma morguns 18. febrúar 2006. Ekki verður fallist á með héraðsdómi að frásagnir B og A séu samhljóða um tildrög árásarinnar að öðru leyti en því að bæði sögðu þau að ákærði hefði áreitt eða ónáðað A þar sem hann var á gangi ásamt B og fleira fólki. Þannig kvaðst A hafa ýtt ákærða frá sér og sparkað í hönd hans áður en ákærði réðist að sér, en B kvaðst ekki hafa séð neitt slíkt. Samkvæmt fyrrgreindu vottorði læknis á Landspítala mun ákærði hafa verið með blóðnasir og með yfirborðsáverka á hægri hönd og í andliti við komu á spítalann. Af öllu framanrituðu verður framburður ákærða lagður til grundvallar um að A hafi fyrst slegið ákærða hnefahögg í kjölfar munnlegra samskipta þeirra.

Ákærði hefur unnið sér til refsingar samkvæmt 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Við ákvörðun refsingar verður samkvæmt framansögðu litið til 3. mgr. 218. gr. b. almennra hegningarlaga. Þá verður litið þess að ákærði, sem ekki hefur áður gerst sekur um refsivert brot, játaði verknaðinn bæði hjá lögreglu og fyrir dómi og tilkynnti hann lögreglu strax um brot sitt. Refsing hans er ákveðin fangelsi í fjóra mánuði, sem bundin verður skilorði, eins og nánar greinir í dómsorði.

Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað verða staðfest. Með tilliti til þess að ákærði er dæmdur fyrir þá háttsemi sem hann játaði í héraði verður áfrýjunarkostnaði málsins, þar með talin málsvarnarlaunum skipaðs verjenda ákærða, sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og nánar greinir í dómsorði, samkvæmt 1. mgr. 169. gr. laga nr. 19/1991, skipt þannig að ákærði greiði einn þriðja hluta hans en tveir þriðju hlutar greiðist úr ríkissjóði, allt eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Ákærði, H-kk-nf Ö-kk-nf S-kk-nf, sæti fangelsi í fjóra mánuði. Fullnustu refsingarinnar er frestað og skal hún falla niður að liðnum þremur árum frá uppsögu þessa dóms haldi ákærði almennt skilorð samkvæmt 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað skal vera óraskað.

Málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða fyrir Hæstarétti, G-kk-ef T-kk-ef hæstaréttarlögmanns, ákveðast 311.250 krónur. Þau og annan áfrýjunarkostnað, samtals 324.033 krónur, skal ákærði greiða að einum þriðja hluta, en hinir hlutar áfrýjunarkostnaðar greiðist úr ríkissjóði.