375/2010

B krafðist skaðabóta úr hendi ábyrgðartryggjandans V hf. vegna tjóns sem hann varð fyrir við vinnu sína í þágu Í ehf. Í dómi Hæstaréttar segir meðal annars að fallast yrði á með B að Í ehf. hefði ekki sinnt skyldu sinni samkvæmt 13. gr. laga nr. 46/1980 um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum,  sbr. meðal annars 1. mgr. 37. gr. sömu laga, með því að sjá B ekki fyrir þeim einfalda búnaði sem þurfti til að tryggja öryggi hans. Voru kröfur B því teknar til greina. Hæstiréttur lagði niðurstöður matsgerðar, sem B hafði aflað einhliða, til grundvallar við ákvörðun bóta honum til handa, enda neytti V hf. ekki úrræða sem hann hafði að lögum til að hnekkja henni.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 11. júní 2010. Hann krefst þess að stefnda verði gert að greiða sér 6.095.502 krónur með 4,5% ársvöxtum af 1.331.850 krónum frá 2. október 2007 til 2. janúar 2008, af 6.095.502 krónum frá þeim degi til 10. mars 2009, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádregnum innborgunum að fjárhæð 1.066.824 krónur 20. mars 2009 og 1.343.475 krónur 28. apríl 2010. Þá krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst aðallega staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti, en til vara lækkunar á kröfu áfrýjanda og að málskostnaður falli þá niður.

Áfrýjandi varð fyrir slysi á verkstæði Íslandsfraktar ehf. í Hafnarfirði 2. október 2007, en hann var starfsmaður félagsins. Hann krefst skaðabóta úr hendi stefnda, sem var ábyrgðartryggjandi Íslandsfraktar ehf., þegar slysið varð.

Áfrýjandi vann við að slípa niður suðu af þverbitum á beislisvagni vörubíls. Klifraði hann upp á vagngrindina sem var meira en einum metra frá gólfi verkstæðisins og kom sér fyrir uppi á bitanum sem hann vann við. Var hann með í höndunum allþungan slípirokk sem hann notaði við verkið. Er óumdeilt að slysið hafi orðið með þeim hætti að áfrýjandi féll út af bitanum niður á gólf verkstæðisins, en verkstjórinn, sem hafði verið viðstaddur þegar verkið hófst, hafði þá brugðið sér frá.

Við mat á því hvort vinnuveitandi áfrýjanda beri ábyrgð á slysinu verður haft í huga að verkið var unnið undir stjórn verkstjóra á verkstæðinu, H-kk-ef Á-kk-ef, sem óumdeilt er að hafi sagt áfrýjanda til um verkið og verið, eins og áður sagði, viðstaddur þegar það hófst. Augljóst má telja að einfaldur vinnupallur í hæfilegri hæð, sem áfrýjandi hefði getað staðið á meðan hann vann við slípunina, hefði aukið öryggi hans við framkvæmd verksins til muna. Samkvæmt 13. gr. laga nr. 46/1980 um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum skal vinnuveitandi tryggja að gætt sé fyllsta öryggis á vinnustað meðal annars um framkvæmd vinnu, sbr. meðal annars 1. mgr. 37. gr. sömu laga. Verður fallist á með áfrýjanda að Íslandsfrakt ehf. hafi ekki sinnt þessari skyldu með því að sjá ekki fyrir þeim einfalda búnaði sem þurfti til að tryggja öryggi áfrýjanda er hann vann umrætt verk. Leiðir þetta til þess að félagið ber skaðabótaábyrgð á því tjóni sem hann varð fyrir umrætt sinn. Eins og atvikum er háttað verður ekki talið að áfrýjandi, sem vann verkið undir beinni stjórn verkstjóra og raunar að hluta í samvinnu við hann, verði að sæta lækkun bóta vegna eigin sakar. Leiðir þessi niðurstaða til þess að stefndi, en hann hafði veitt Íslandsfrakt ehf. ábyrgðartryggingu, sem óumdeilt er að hafi tekið til þess atviks sem fjallað er um í málinu, verður dæmdur til að greiða áfrýjanda bætur vegna líkamstjóns hans, sbr. 1. mgr. 44. gr. laga nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga.

Áfrýjandi byggir kröfu sína á matsgerð S-kk-ef D-kk-ef læknis og B-kk-ef D-kk-ef lögfræðings 5. febrúar 2009, þar sem þeir töldu áfrýjanda hafa í slysinu hlotið 10% varanlega örorku og 15% varanlegan miska og er þá átt við 15 miskastig samkvæmt 4. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Áfrýjandi aflaði matsgerðarinnar án þess að óska eftir dómkvaðningu og er ósannað að stefndi hafi átt með honum aðild að beiðni um matið. Nefndir matsmenn komu fyrir dóm og staðfestu matsgerð sína. Af hálfu stefnda komu strax í greinargerð í héraði fram mótmæli við matsgerðinni og taldi stefndi hana ekki haldbært sönnunargagn um afleiðingar slyssins fyrir heilsufar áfrýjanda. Stefndi nýtti sér hins vegar hvorki heimild í 1. mgr. 10. gr. skaðabótalaga til þess að bera matsgerðina undir örorkunefnd né óskaði eftir dómkvaðningu matsmanna til að hnekkja henni. Hann hefur á hinn bóginn lagt matsgerðina til grundvallar við ákvörðun bóta til áfrýjanda úr slysatryggingu launþega, en þá tryggingu hafði hann einnig veitt Íslandsfrakt ehf. Þykir við þessar aðstæður mega leggja niðurstöðu nefndrar matsgerðar til grundvallar við ákvörðun bóta til áfrýjanda.

Við flutning málsins fyrir Hæstarétti hafði stefndi ekki uppi sérstök andmæli við tölulegri útlistun á kröfu áfrýjanda. Verður krafan því tekin til greina.

Samkvæmt þessum úrslitum málsins og með vísan til 1. mgr. 130. gr., sbr. 166. gr., laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála verður stefndi dæmdur til að greiða áfrýjanda málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti sem ákveðst í einu lagi eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Stefndi, Vátryggingafélag Íslands hf., greiði áfrýjanda, B-kk-þgf B-kk-þgf, 6.095.502 krónur með 4,5% ársvöxtum, af 1.331.850 krónum frá 2. október 2007 til 2. janúar 2008, af 6.095.502 krónum frá þeim degi til 10. mars 2009, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádregnum innborgunum að fjárhæð 1.066.824 krónur 20. mars 2009 og 1.343.475 krónur 28. apríl 2010.

Stefndi greiði áfrýjanda málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti, samtals 1.200.000 krónur.