223/2010

E hafði um árabil á hendi atvinnurekstur í eigin nafni við útleigu fasteigna, en í júní 2000 seldi  hún síðustu fasteignina og að hennar ósk féllst skattstjóri á að fresta um tvenn áramót skattlagningu söluhagnaðar af eigninni. Samkvæmt rekstrarreikningum sem fylgdu tveimur næstu skattframtölum E varð ekki séð að hún hafi staðið upp frá því í atvinnurekstri. 30. apríl 2002 stofnuðu E og eiginmaður hennar einkahlutafélagið P ehf. Með stoð í 57. gr. c. þágildandi laga nr. 75/1981 um tekjuskatt og eignarskatt, sbr. 27. gr. laga nr. 133/2001, voru eignir og skuldir, sem fram komu efnahagsreikningi E í árslok 2001, færðar í stofnefnahagsreikning P ehf. Samkvæmt rekstrarreikningi P ehf. fyrir 2002 og 2003 hafði félagið engar tekjur og gjöld þess voru óveruleg, en í skattframtali þess 2003 var færður til tekna söluhagnaður sem myndast hafði hjá E við sölu fasteignarinnar á árinu 2000, ásamt lögmæltu álagi. Með úrskurði skattstjóra var álagning á E og P ehf. fyrir gjaldárið 2003 tekin upp og gjöld þeirra ákveðin á ný á þeim grunni að fyrrgreindur söluhagnaður var talinn E til skatttekna, en felldur niður hjá P ehf. Yfirskattanefnd staðfesti þessa niðurstöðu og í málinu leituðust þau E og P við að fá úrskurði hennar hrundið. Talið var að frá miðju ári 2000 til loka árs 2001 hafi E engan rekstur haft með höndum og það sama ætti við um P ehf. á árunum í framhaldi af því.  Þegar af þeirri ástæðu væri ekki fullnægt frumskilyrði 1. mgr. 57. gr. c. laga nr. 75/1981 til þess að skattleggja söluhagnað af sölu fasteignarinnar sem tekjur P ehf., heldur bæri með réttu að fara með hann sem tekjur E. Var kröfum þeirra því hafnað.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og G-kk-nf C-kk-nf.

Áfrýjendur skutu málinu til Hæstaréttar 13. apríl 2010. Áfrýjandinn E-kvk-nf Þ-kvk-nf krefst þess að felldur verði úr gildi úrskurður yfirskattanefndar 19. mars 2008 nr. 41/2008, þar sem hafnað var kröfu hennar um að úrskurði skattstjórans í Reykjavík 29. júní 2007 yrði hrundið. Áfrýjandinn Paros ehf. krefst þess sama fyrir sitt leyti að því er varðar úrskurð yfirskattanefndar sama dag nr. 42/2008. Áfrýjendur krefjast jafnframt málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Samkvæmt gögnum málsins hafði áfrýjandinn E-kvk-nf um árabil á hendi atvinnurekstur í eigin nafni við útleigu fasteigna, en 2. júní 2000 mun hún hafa selt síðustu fasteignina í þeim rekstri. Í rekstrarreikningi, sem fylgdi skattframtali áfrýjandans 2001, var gerð grein fyrir tekjum af útleigu fasteignar og gjöldum vegna rekstrar hennar, svo og söluhagnaði sem fékkst við ráðstöfun hennar. Samkvæmt efnahagsreikningi, sem einnig fylgdi, voru hvorki eignir, skuldir né eigið fé tengt þessum rekstri í lok árs 2000. Að ósk áfrýjandans féllst skattstjóri á að fresta um tvenn áramót skattlagningu söluhagnaðarins, sem að framan getur. Með skattframtali áfrýjandans 2002 fylgdi á ný rekstrar- og efnahagsreikningur. Samkvæmt honum voru rekstrartekjur engar á árinu 2001, en gjöld námu 80.814 krónum, sem að meginhluta voru kostnaður af reikningsskilum og lögfræðiaðstoð. Að auki var gjaldfærð afskrift „fastafjármuna“ að fjárhæð 44.755 krónur. Í efnahagsreikningi var talinn til eigna skrifstofubúnaður að andvirði 179.022 krónur, eignarhlutur í Paros Holding SA að andvirði 14.000.000 krónur, krafa á hendur sama félagi að fjárhæð 2.063.416 krónur og 120.000 krónur í sjóði. Þar voru skuldir sagðar 14.411.586 krónur, sem væri „tekjuskattsskuldbinding“, en óráðstafað eigið fé 1.950.852 krónur. Í gögnum málsins er í engu skýrt hvernig þessar breytingar urðu í efnahagsreikningi áfrýjandans á milli ára, en samkvæmt málflutningi fyrir Hæstarétti var félagið Paros Holding SA skráð í Luxembourg og á þessum tíma í eigu áfrýjandans og hafi rekstur hennar verið fólginn í eignarhaldi á því. Áfrýjandinn E-kvk-nf og eiginmaður hennar stofnuðu 30. apríl 2002 áfrýjandann Paros ehf. Með stoð í 57. gr. c. þágildandi laga nr. 75/1981 um tekjuskatt og eignarskatt, sbr. 27. gr. laga nr. 133/2001, voru þær eignir og skuldir, sem fram komu í fyrrgreindum efnahagsreikningi áfrýjandans E-kvk-ef í árslok 2001, færðar í stofnefnahagsreikning áfrýjandans Paros ehf. Samkvæmt rekstrarreikningi þess áfrýjanda fyrir 2002 og 2003 hafði félagið engar tekjur og voru gjöld þess óveruleg, en í skattframtali þess 2003 var færður til tekna söluhagnaður, sem myndast hafði hjá áfrýjandanum E-kvk-þgf við sölu fasteignar á árinu 2000, ásamt lögmæltu álagi. Skattstjórinn í Reykjavík beindi fyrirspurn í tengslum við þetta til áfrýjendanna 13. júní 2006, en með úrskurðum hans 29. júní 2007 var álagning á þau gjaldárið 2003 tekin upp og gjöld þeirra ákveðin á ný á þeim grunni að söluhagnaður, sem áður greinir, var talinn áfrýjandanum E-kvk-þgf til skatttekna, en felldur niður sem tekjur hjá áfrýjandanum Paros ehf. Þessi niðurstaða var staðfest með úrskurðum yfirskattanefndar 19. mars 2008.

Af því, sem að framan greinir, verður að leggja til grundvallar að frá miðju ári 2000 til loka árs 2001 hafi áfrýjandinn E-kvk-nf engan rekstur haft með höndum, enda verður ekki séð að það eitt að eiga félagið Paros Holding SA geti hafa talist atvinnurekstur í skilningi laga nr. 75/1981. Sama gegnir um áfrýjandann Paros ehf. frá þeim tíma að því leyti, sem hér skiptir máli. Þegar af þessari ástæðu var ekki fullnægt frumskilyrði 1. mgr. 57. gr. c. laga nr. 75/1981 til þess að skattleggja fyrrgreindan söluhagnað sem tekjur áfrýjandans Paros ehf., heldur bar með réttu að fara með hann sem tekjur áfrýjandans E-kvk-ef. Niðurstaða hins áfrýjaða dóms verður því staðfest.

Áfrýjendum verður gert að greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Áfrýjendur, E-kvk-nf Þ-kvk-nf og Paros ehf., greiði í sameiningu stefnda, íslenska ríkinu, 500.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.