28/2003

Tjón varð á bifreið J við það að þáverandi unnusta hans, sem var ölvuð, missti stjórn á henni og hafnaði bifreiðin á ljósastaur. J krafði S hf. um bætur vegna tjónsins sem neitaði greiðslu með vísan til ákvæðis í vátryggingarskilmálum tryggingarinnar, þar sem ökumaðurinn var undir áhrifum áfengis. Hélt J því fram að unnusta hans hefði tekið bifreiðina traustataki og ekið henni án leyfis. Með vísan til þess að bifreiðin var geymd við heimili unnustunnar og lyklar að henni í tösku J, sem hún varðveitti, var talið að bifreiðin hefði verið í vörslu unnustunnar og takan ekki þjófnaður í skilningi ákvæðis vátryggingarskilmálanna. Var S hf. því sýknað af kröfum J.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir H-kk-nf B-kk-nf, G-kk-nf G-kk-nf og P-kk-nf K-x-x H-kk-nf.

Áfrýjandi skaut máli þessu til Hæstaréttar 16. janúar 2003. Hann krefst þess að stefndi greiði sér 1.410.300 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 25/1987 frá 15. maí 2000 til 1. júlí 2001, en samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

I.

Fyrir Hæstarétti heldur áfrýjandi því fram að tjónið megi hugsanlega rekja til þess að sprungið hafi á bifreiðinni. Ennfremur að áfrýjandi hafi enga ástæðu haft til þess að vantreysta ökumanni bifreiðarinnar og að ákvæði skilmála beri að skýra með hliðsjón af 18. og 20. gr. laga nr. 20/1954 um vátryggingasamninga, sbr. 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga, sbr. 6. gr. laga nr. 11/1986. Hefur stefndi mótmælt því að þessar málsástæður komist að í Hæstarétti þar sem þeim hafi ekki verið hreyft í héraði. Samkvæmt 2. mgr. 163. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála verður þessum málsástæðum ekki haldið fram fyrir Hæstarétti, enda mundi það raska grundvelli málsins og engin afsökun hefur verið færð fram fyrir því að þær voru ekki hafðar uppi í héraði. Líta verður þó til þess að ákvæði vátryggingarskilmála ber að skýra með hliðsjón af lögum nr. 20/1954, enda um lagaatriði að ræða.

II.

Málsatvikum er lýst í héraðsdómi. Kemur þar fram að tjón varð á bifreið áfrýjanda 1. maí 2000 við það að þáverandi unnusta hans missti stjórn á henni og hafnaði bifreiðin á ljósastaur. Stefndi bar ekki brigður á að bifreiðin væri húftryggð með unnustuna sem ökumann hennar, en neitaði greiðslu með vísun til ákvæðis 2.8 í vátryggingarskilmálum tryggingarinnar, en ágreiningslaust er að unnustan var ölvuð í skilningi ákvæðisins. Þykja ákvæði 18. gr., sbr. 20. gr. laga nr. 20/1954, ekki standa þeirri neitun í vegi, eins og ölvun hennar var háttað.

Kröfugerð áfrýjanda í héraði var á því reist að unnusta hans hefði tekið bifreiðina traustataki og ekið henni án leyfis, sbr. ákvæði 1.2 í vátryggingarskilmálum tryggingarinnar. Hefur hann borið að hefði hún beðið leyfis til að nota bifreiðina hefði hann veitt það, en ætlun hennar var að sækja hann til skips í Grindavík og koma honum á óvart. Bifreiðin var geymd við heimili hennar og lyklar að henni í tösku áfrýjanda, sem unnustan varðveitti. Verður að telja að bifreiðin hafi verið í vörslu hennar og taka hennar hafi ekki verið þjófnaður í skilningi ákvæðis 1.2 vátryggingarskilmála húftryggingarinnar. Ákvæðið ber að skýra þannig að það nái bæði til þjófnaðar í skilningi 244. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og nytjastuldar samkvæmt 259. gr. sömu laga. Ber að þessu athuguðu að staðfesta niðurstöðu héraðsdóms.

Rétt er að hvor aðila beri sinn kostnað af málinu fyrir Hæstarétti.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.