108/2010

G höfðaði mál á hendur L ehf. til greiðslu skaðabóta. Undir rekstri málsins varð sátt með aðilum um að L ehf. greiddi G 3.740.000 krónur. Krafa G um málskostnað var lögð í úrskurð dómara sem úrskurðaði að L ehf. skyldi greiða G 4.000.000 krónur í málskostnað. G kærði þann úrskurð til Hæstaréttar þar sem hún taldi ágreiningsefni málsins ekki ráðið til lykta enda hafi þar ekki verið mælt fyrir um gjafsóknarkostnað. Í dómi Hæstaréttar kom fram að legið hafi fyrir héraðsdómi að ákveða annars vegar fjárhæð málflutningsþóknunar lögmanns G, sem greidd yrði úr ríkissjóði, og hins vegar hversu mikið L ehf. bæri að greiða í ríkissjóð í málskostnað. Í stað þess að leysa á þennan hátt úr málinu hafi L ehf. verið gert að greiða G 4.000.000 krónur í málskostnað. Vegna þessa væru slíkir annmarkar á úrskurðinum að óhjákvæmilegt væri að ómerkja hann og vísa málinu heim í hérað til löglegrar meðferðar.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, H-kvk-nf H-kvk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 15. febrúar 2010, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 24. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 2. febrúar 2010, þar sem leyst var úr ágreiningi aðilanna um málskostnað í máli sóknaraðila á hendur varnaraðila, sem að öðru leyti var lokið með sátt. Kæruheimild er í g. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að „hinum kærða úrskurði verði hrundið og mælt svo fyrir um að varnaraðila verði gert að greiða sóknaraðila málskostnað að skaðlausu líkt og málið væri ekki gjafsóknarmál.“ Þá krefst hún kærumálskostnaðar.

Varnaraðili hefur ekki látið málið til sín taka fyrir Hæstarétti.

Sóknaraðili höfðaði mál þetta 5. september 2008 og krafðist þess að varnaraðila yrði gert að greiða sér aðallega 17.395.779 krónur en til vara 2.102.604 krónur, í báðum tilvikum með nánar tilteknum vöxtum frá 7. september 1998 til greiðsludags, svo og að varnaraðili yrði dæmdur til að greiða henni málskostnað án tillits til gjafsóknar, sem henni hafði verið veitt. Málið var þingfest 18. september 2008 en frestað síðan í níu skipti á reglulegu dómþingi þar til stefndi lagði loks fram greinargerð í þinghaldi 3. desember 2009. Í henni var því lýst yfir að samkomulag hafi tekist um að varnaraðili greiddi sóknaraðila samtals 3.620.408 krónur í skaðabætur með tilteknum vöxtum og að varnaraðili væri reiðubúinn til að greiða 3.500.000 krónur í málskostnað, en sóknaraðili teldi þá fjárhæð of lága. Málið var í framhaldi af þessu munnlega flutt um þetta ágreiningsefni, en með hinum kærða úrskurði var varnaraðili dæmdur til að greiða sóknaraðila 4.000.000 krónur í málskostnað.

Sóknaraðili lagði fram í héraði yfirlit um málskostnað sinn, sem var annars vegar útlagður kostnaður, aðallega vegna öflunar matsgerða, samtals að fjárhæð 2.628.107 krónur og hins vegar þóknun lögmanns hennar, sem reiknuð var eftir tímagjaldi fyrir samtals 147,75 vinnustundir, 2.357.550 krónur auk 601.175 króna í virðisaukaskatt. Í greinargerð sóknaraðila fyrir Hæstarétti segir að framangreindur útlagður kostnaður hafi þegar verið greiddur úr ríkissjóði og varnaraðili engar athugasemdir gert um fjárhæð hans.

Svo sem áður er getið naut sóknaraðili gjafsóknar í héraði. Af þeim sökum verður að skilja kröfugerð hennar í héraðsdómsstefnu þannig að hún hafi gert kröfu um að varnaraðili yrði dæmdur til að greiða málskostnað í ríkissjóð, en ekki til hennar sjálfrar, sbr. 4. mgr. 128. gr. laga nr. 91/1991. Í dómkröfu sóknaraðila um málskostnað án tillits til gjafsóknar fólst jafnframt krafa um að ákveðin yrði í dómi eða úrskurði fjárhæð málflutningsþóknunar lögmanns hennar, sem greiðist úr ríkissjóði, sbr. 2. mgr. 127. gr. sömu laga, en við úrlausn máls, sem gjafsókn hefur verið veitt í, taka dómstólar ekki afstöðu til fjárhæðar gjafsóknarkostnaðar að öðru leyti. Þegar máli þessu var um önnur atriði lokið með sátt viðurkenndi varnaraðili skyldu sína til að greiða málskostnað, en ágreiningur var um fjárhæð hans. Lá því fyrir héraðsdómi að ákveða annars vegar fjárhæð málflutningsþóknunar lögmanns sóknaraðila, sem greidd yrði úr ríkissjóði, og hins vegar hversu mikið varnaraðila bæri að greiða í ríkissjóð í málskostnað, þar sem tekið yrði eftir atvikum tillit bæði til þóknunarinnar að viðbættum virðisaukaskatti og útlagðs kostnaðar af málinu. Í stað þess að leysa á þennan hátt úr málinu var varnaraðila sem áður segir gert með hinum kærða úrskurði að greiða sóknaraðila 4.000.000 krónur í málskostnað. Vegna þessa eru slíkir annmarkar á úrskurðinum að óhjákvæmilegt er að ómerkja hann og vísa málinu heim í hérað til löglegrar meðferðar.

Rétt er að kærumálskostnaður falli niður.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar.

Kærumálskostnaður fellur niður.