521/2007

S krafðist þess að stefna í máli hans gegn B yrði þinglýst á fasteignina Hafnarbraut 6, Blönduósi. Þegar litið var til þeirra atriða sem fram voru komin um ágreiningsefni málsins var ekki talið að fullnægt væri skilyrðum 1. mgr. 28. gr. þinglýsingarlaga nr. 39/1978 til að fallast mætti á kröfu S um þinglýsingu stefnunnar. Var kröfu S því hafnað.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, H-kvk-nf H-kvk-nf og P-kk-nf H-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 27. september 2007, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 9. október sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 24. september 2007, þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að honum yrði heimilað að þinglýsa á fasteignina Hafnarbraut 6, Blönduósi stefnu í máli hans gegn varnaraðila. Kæruheimild er í 1. mgr. 28. gr. þinglýsingalaga nr. 39/1978. Sóknaraðili krefst þess að heimilað verði að þinglýsa stefnu í málinu á fasteignina Hafnarbraut 6, Blönduósi. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

I.

Með auglýsingu í Morgunblaðinu 13. maí 2007 auglýsti varnaraðili fasteignina Hafnarbraut 6, Blönduósi til sölu og óskaði eftir tilboðum í hana. Með tölvupósti 18. maí 2007 gerði sóknaraðili tilboð að fjárhæð 37.000.000 krónur í fyrrgreinda fasteign. Forstöðumaður lögfræðisviðs varnaraðila gerði sóknaraðila gagntilboð að fjárhæð 40.000.000 krónur sem sóknaraðili samþykkti síðar sama dag. Forstöðumaðurinn svaraði samþykki sóknaraðila á þá leið: „ ... þá er kominn á kaupsamningur með okkur. Ég verð í sambandi eftir helgina í sambandi við uppsetningu á honum ... ”.

Skrifað var undir kaupsamninginn í starfsstöð varnaraðila Sauðarkróki 21. maí 2007. Af hálfu sóknaraðila er á því byggt að við undirritun kaupsamningsins hafi varnaraðili tjáð sóknaraðila í fyrsta sinn að undirritun sín þyrfti að vera með fyrirvara um samþykki stjórnar varnaraðila. Það væri hins vegar ekkert sem sóknaraðili þyrfti að hafa áhyggjur af, því öflun slíks samþykkis væri einungis formsatriði og hefði fyrirvarinn því í raun enga þýðingu. Hafi verið áréttað að fyrirvarinn breytti engu um kaupsamning aðila frá 18. maí 2007. Sóknaraðila hafi ekki litist vel á að skrifa undir kaupsamninginn með þessum fyrirvara en orð forstjóra og lögfræðings varnaraðila hafi fullvissað hann um að fyrirvarinn breytti í engu efni kaupsamningsins. Skrifaði varnaraðili því undir kaupsamninginn sem seljandi með „fyrirvara um samþykki stjórnar Byggðastofnunar.” Af hálfu varnaraðila er hins vegar á því byggt að ekki hafi verið dregið úr því við undirritun kaupsamningsins að samþykki stjórnar varnaraðila væri gildisskilyrði samningsins og að hvorugur fulltrúa varnaraðila á staðnum hefði heimild til þess að samþykkja söluna endanlega fyrir hönd stofnunarinnar. Hins vegar hafi sóknaraðila verið tjáð að starfsmönnum þætti líklegt að stjórnin samþykkti söluna miðað við reynslu síðustu ára.

Með tölvupósti 4. júní 2007 tilkynnti varnaraðili sóknaraðila að stjórn varnaraðila hefði hafnað „framkomnum tilboðum í Hafnarbraut 6, Blönduósi og [gefið] þeim 3 aðilum sem sent höfðu inn tilboð, kost á að ítreka tilboð sín eða bjóða aftur í eignina.” Sóknaraðili mótmælti ákvörðun varnaraðila og krafðist þess að varnaraðili stæði við gildan og bindandi kaupsamning sem hann taldi að komist hefði á með aðilum. Þessu hafnaði varnaraðili 8. júní 2007 og vísaði til þess að sóknaraðili hefði „skrifað undir kaupsamning þar sem fram [kæmi] skýr fyrirvari um samþykki stjórnar Byggðastofnunar.“ Stjórn Byggðastofnunar hefði ekki samþykkt kaupsamninginn og hefði bindandi kaupsamningur því ekki komist á með aðilum.

II.

Í dómsmáli því sem sóknaraðili hefur höfðað á hendur varnaraðila krefst hann þess að viðurkennt verði að í gildi sé bindandi kaupsamningur milli aðila frá 18. maí 2007 um kaup sóknaraðila á Hafnarbraut 6, Blönduósi og að varnaraðila verði gert að gefa út afsal til sóknaraðila fyrir fasteigninni gegn greiðslu umsamins kaupverðs, að viðlögðum dagsektum. Byggir sóknaraðili á því að bindandi kaupsamningur hafi komist á milli hans og varnaraðila 18. maí 2007, þegar hann tók gagntilboði varnaraðila um kaup hans á fasteigninni. Samningurinn hafi engum skilyrðum eða fyrirvörum verið háður og sé því skuldbindandi fyrir aðila. Þá byggir sóknaraðili á því að varnaraðili geti ekki borið fyrir sig hinn síðar tilkomna fyrirvara 21. maí 2007 þar sem það hafi ekki verið ætlun sóknaraðila að í honum fælist breyting á samningi aðila eða afturköllun hans. Hafi það verið ætlun varnaraðila hefði hann þurft að semja um það sérstaklega við sóknaraðila og beri hann hallann af sönnunarskorti um að svo hafi verið gert. Jafnframt heldur sóknaraðili fram að ekki sé unnt að byggja á umræddum fyrirvara vegna ákvæða III. kafla laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga, einkum 33. og 36. gr. laganna.

III.

Samkvæmt 1. mgr. 28. gr. þinglýsingalaga getur dómari ákveðið með úrskurði að þinglýsa megi stefnu í máli er varðar réttindi yfir fasteign eða útdrætti úr stefnu. Markmið þessarar heimildar er að gera viðsemjendum þinglýsts eiganda viðvart um ágreining sem varðar réttindi yfir fasteign. Í athugasemdum með ákvæðinu í frumvarpi til þinglýsingalaga kemur fram að til þess að rétt sé að taka til greina kröfu um þinglýsingu stefnu þurfi aðstæður að vera svipaðar því sem 2. mgr. 27. gr. laganna gerir ráð fyrir. Sá sem þess krefst þarf því að færa fram veigamikil rök fyrir staðhæfingu um réttindi sín yfir viðkomandi fasteign, þótt ekki verði á því stigi máls tekin efnisleg afstaða til ágreinings aðila. Þegar litið er til þeirra atriða sem fram eru komin um ágreiningsefni máls þessa verður ekki talið að fullnægt sé skilyrðum til að fallast á kröfu sóknaraðila um að þinglýst verði stefnu í málinu á fasteignina Hafnarbraut 6, Blönduósi. Verður hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Rétt er að aðilarnir beri hvor sinn kostnað af málinu fyrir Hæstarétti.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Kærumálskostnaður fellur niður.