631/2017

A varð fyrir líkamstjóni í umferðarslysi 8. desember 1999. Þann 2. maí 2001 greiddi V hf. honum bætur á grundvelli matsgerðar sem þá lá fyrir og tók A við bótunum með fyrirvara. A höfðaði síðan mál gegn V hf., B og C til heimtu frekari bóta vegna slyssins. Byggði A kröfu sína á matsgerð dómkvaddra matsmanna sem hann hafði aflað af því tilefni. Í héraði var sakarefni málsins skipt með heimild í 1. mgr. 31. gr. laga nr. 91/1991 þannig að fyrst var fjallað um hvort bótakrafa A væri fyrnd og hvort áðurnefnt bótauppgjör teldist fullnaðaruppgjör. Í dómi Hæstaréttar var vísað til þess að í matsgerð þeirri sem A hafði aflað vegna málsins, kæmi fram að heilsufar hans hefði verið orðið stöðugt í skilningi skaðabótalaga 4. febrúar 2004. Þótt upphaf fyrningarfrests réðist ekki almennt séð af því hvenær heilsufar tjónþola telst orðið stöðugt, þá hefði A ekki leitað sérstaklega mats á því hvenær hefði verið tímabært að meta afleiðingar slyssins. Eins og atvikum væri háttað væru því ekki efni til annars en að líta svo á að A hefði átt að geta hafist handa við að leita fullnustu kröfu sinnar á árinu 2004. Hefði krafa A því verið fyrnd samkvæmt 99. gr. umferðarlaga þegar hann höfðaði fyrst dómsmál til heimtu hennar 7. desember 2009. Var niðurstaða héraðsdóms um sýknu V, B og C því staðfest.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma K-kk-nf A-kk-nf hæstaréttardómari, G-kk-nf G-kk-nf settur hæstaréttardómari og I-kvk-nf B-kvk-nf fyrrverandi hæstaréttardómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 2. október 2017. Hann krefst þess aðallega að hinn áfrýjaði dómur verði ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar, en til vara að viðurkennt verði með dómi „að skaðabótakrafa áfrýjanda á stefndu, vegna þess líkamstjóns sem hann varð fyrir í umferðarslysi þann 8. 12. 1999, sé ekki fyrnd.“ Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndu krefjast staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Málavöxtum er lýst í hinum áfrýjaða dómi. Svo sem þar greinir nánar lýtur mál þetta að afleiðingum umferðarslyss sem áfrýjandi lenti í 8. desember 1999. Reisir hann dómkröfu sína í málinu á matsgerð þriggja manna 8. júní 2016, sem hann fékk dómkvadda til þess að meta afleiðingar slyssins. Við fyrirtöku málsins í héraði 15. maí 2017 var ákveðið að skipta sakarefni þess með heimild í 1. mgr. 31. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, þannig að í þessum þætti málsins yrði aðeins um það fjallað hvort bótakrafa áfrýjanda væri fyrnd og hvort bótauppgjör 2. maí 2001 teldist fullnaðaruppgjör, hvað sem liði fyrirvara áfrýjanda við það.

I

Fyrir Hæstarétti hefur áfrýjandi gert þá kröfu aðallega að hinn áfrýjaði dómur verði ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar. Hvað þá kröfu varðar verður að líta til þess að í forsendum hins áfrýjaða dóms er nægileg afstaða tekin til málatilbúnaðar áfrýjanda um þýðingu matsgerðar dómkvaddra manna 8. júní 2016 og þýðingu 11. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 um skilyrði endurupptöku. Þá var engin þörf á því, með hliðsjón af skiptingu sakarefnisins, að í dómi sætu sérfróðir meðdómendur auk embættisdómara. Er kröfu áfrýjanda um ómerkingu því hafnað.

II

Með bréfi þáverandi lögmanns áfrýjanda 16. ágúst 2004 til stefnda Vátryggingafélags Íslands hf. var af hans hálfu farið fram á „endurupptöku málsins“ og þá þess bótauppgjörs sem fram hafði farið 2. maí 2001 vegna afleiðinga umferðarslyssins 8. desember 1999. Kemur auk þess fram í bréfinu að farið sé fram á að „afleiðingar slyssins verði metnar að nýju þar sem ekki var vitað um og því ekki tekið tillit til þessara afleiðinga við fyrra örorkumat.“

Í áðurgreindri matsgerð frá 8. júní 2016 kom fram að heilsufar áfrýjanda í kjölfar slyssins hafi verið orðið stöðugt, í skilningi skaðabótalaga, 4. febrúar 2004. Þó svo upphaf fyrningarfrests ráðist ekki af því almennt séð hvenær heilsufar tjónþola er orðið stöðugt, enda um afturvirkt læknisfræðilegt mat að ræða, þá er þess að gæta að áfrýjandi leitaði ekki jafnframt sérstaklega mats á því hvenær tímabært hefði verið að meta afleiðingar slyssins 8. desember 1999. Eins og atvikum er háttað eru því ekki efni til annars en að líta svo á að áfrýjandi hafi átt að geta hafist handa við að leita fullnustu kröfu sinnar á árinu 2004, sbr. til hliðsjónar dóm Hæstaréttar 18. mars 2008 í máli nr. 449/2007.

Með hliðsjón af því að krafa áfrýjanda á hendur stefnda laut fyrningu á fjórum árum frá lokum þess almanaksárs, sem hann fékk vitneskju um hana og átti þess fyrst kost að leita fullnustu hennar, sbr. 99. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, hófst fyrningartími kröfunnar 31. desember 2004. Hún var því fyrnd þegar áfrýjandi höfðaði dómsmál á hendur stefndu til heimtu hennar 7. desember 2009 en með þeirri málsókn gat fyrst komið til þess að rofin yrði fyrning kröfunnar. Þegar af þessari ástæðu verður staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sýknu stefndu af kröfu áfrýjanda.

Rétt er að málskostnaður í héraði og fyrir Hæstarétti falli niður.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.