302/2003

BK kærði úrskurð héraðsdóms þar sem staðfest var ákvörðun sýslumanns um að fella ekki niður nauðungarsölu á fasteign hans og taka við greiðslu á hluta söluverðs hennar úr hendi BÁ til samþykkis á boði hans í eignina. Við uppboð á eigninni var BÁ hæstbjóðandi og var honum greint frá því að boð hans yrði samþykkt ef greiðsla bærist samkvæmt því og í samræmi við breytta uppboðsskilmála. BK sem var viðstaddur uppboðið, ritaði undir bókun um það í gerðabók, svo og sérstakt skjal um framangreinda breytingu á uppboðsskilmálum. Um það leyti sem BÁ bar að inna af hendi greiðslu til samþykkis boðs síns, leitaðist BK við að fá nauðungarsöluna fellda niður. BÁ innti af hendi greiðslu samkvæmt uppboðsskilmálum á þeim tíma sem ákveðinn hafði verið og var boð hans í fasteignina þar með samþykkt. Boð BK um greiðslu á 500.000 krónum upp í tæplega 6.500.000 kr. kröfu, sem sýslumaðurinn leitaði fullnustu á við nauðungarsöluna, skyldaði hann á engan hátt til að fella niður beiðni sína um hana og það gerði hann heldur ekki. Án tillits til þess hvort aðrir gerðarbeiðendur hefðu fyrir samþykki boðs BÁ í eigninga verið búnir að fella niður beiðnir sínar voru af þessum ástæðum engin efni til að fella niður nauðungarsöluna í heild vegna ákvæða 1. mgr. og 4. mgr. 15. gr. laga nr. 90/1991. Breytti engu í þessu sambandi að sýslumaðurinn hefði ekki mátt vænta greiðslu upp í kröfu sína af þeirri fjárhæð, sem varnaraðilinn BÁ hafði boðið í fasteignina. Þegar af þessari ástæðu var niðurstaða hins kærða úrskurðar staðfest.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 11. júlí 2003, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 31. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Suðurlands 25. júní 2003, þar sem staðfest var ákvörðun sýslumannsins á Selfossi um að fella ekki niður nauðungarsölu á fasteigninni Hlíðartungu í Sveitarfélaginu Ölfusi og um að taka við greiðslu á hluta söluverðs hennar úr hendi varnaraðilans B-kk-ef Á-kk-ef til samþykkis á boði hans í hana. Kæruheimild er í 79. gr. laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu. Sóknaraðili krefst þess að staðfest verði að sýslumanni hafi borið að fella niður nauðungarsölu á fyrrgreindri fasteign, svo og að honum hafi ekki verið rétt að taka við greiðslu á hluta söluverðs hennar til samþykkis á boði hæstbjóðanda. Þá krefst sóknaraðili málskostnaðar.

Varnaraðilinn B-kk-nf Á-kk-nf krefst þess aðallega að málinu verði vísað frá Hæstarétti, en til vara að hinn kærði úrskurður verði staðfestur. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

Varnaraðilinn sýslumaðurinn á Selfossi hefur ekki látið málið til sín taka fyrir Hæstarétti.

I.

Aðalkrafa varnaraðilans B-kk-ef er einkum reist á því að kæra sóknaraðila hafi ekki komið fram í tæka tíð. Hinn kærði úrskurður hafi verið kveðinn upp á dómþingi 25. júní 2003, sem aðeins var sótt af hendi varnaraðilans sýslumannsins á Selfossi, en lögmönnum annarra málsaðila hafi verið sendur úrskurðurinn með símbréfi 26. sama mánaðar. Kærufresti hafi þannig lokið 10. júlí 2003, en kæran fyrst komið fram degi síðar.

Í gögnum málsins liggur ekki fyrir staðfesting, hvorki af hendi héraðsdómara né sóknaraðila, um hvenær sá síðastnefndi kann að hafa fengið hinn kærða úrskurð sendan og þar með fengið vitneskju um efni hans, sbr. 1. mgr. 144. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, sem hér á við samkvæmt 2. mgr. 79. gr. laga nr. 90/1991. Af þeim sökum er ekki unnt að slá því föstu að sóknaraðila eða lögmanni hans hafi orðið kunnugt um lyktir málsins svo fljótt að kærufrestur geti talist hafa verið liðinn þegar kæra kom fram. Vegna þessa og með því að varnaraðili hefur ekki fært önnur haldbær rök fyrir aðalkröfu sinni verður henni hafnað.

II.

Eins og greinir í úrskurði héraðsdómara hélt sýslumaðurinn á Selfossi 12. desember 2002 áfram uppboði við nauðungarsölu á fasteigninni Hlíðartungu. Gerðarbeiðendur við nauðungarsöluna voru Lífeyrissjóðurinn Framsýn, tollstjórinn í Reykjavík og sýslumaðurinn á Selfossi, en sóknaraðili var gerðarþoli. Áður en leitað var boða í eignina var uppboðsskilmálum breytt á þann veg að frestur kaupanda til að greiða fjórðung söluverðs hennar til að fá boð sitt samþykkt var ákveðinn til 16. janúar 2003, en bjóðendur skyldu vera bundnir við boð sín til og með 23. sama mánaðar. Við uppboðið varð varnaraðilinn B-kk-nf hæstbjóðandi. Honum var greint frá því að boð hans yrði samþykkt ef greiðsla bærist samkvæmt því og í samræmi við breytta uppboðsskilmála 16. janúar 2003 kl. 15. Sóknaraðili, sem var viðstaddur uppboðið, ritaði undir bókun um það í gerðabók, svo og sérstakt skjal um framangreinda breytingu á uppboðsskilmálum.

Um það leyti dags 16. janúar 2003, sem varnaraðilanum B-kk-þgf bar að inna af hendi greiðslu til samþykkis boðs síns, leitaðist sóknaraðili við að fá nauðungarsöluna fellda niður. Eins og nánar greinir í hinum kærða úrskurði barst sýslumanni bréf frá lögmanni Lífeyrissjóðsins Framsýnar kl. 14.26 þennan dag, þar sem kom fram að hæstbjóðandi í fasteignina hafi komið veðskuld við lífeyrissjóðinn í skil. Nokkru eftir kl. 15 barst síðan sýslumanni annað bréf frá lögmanninum, þar sem lýst var yfir að hann afturkallaði beiðni sína um nauðungarsölu, en þar með hafði þeirri afstöðu verið lýst af hendi annarra gerðarbeiðenda en sýslumannsins. Þá liggur fyrir að sama dag bauð sóknaraðili sýslumanni greiðslu að fjárhæð 500.000 krónur upp í skuld, sem sá síðastnefndi hafði krafist nauðungarsölu til að fá fullnægt, en heildarfjárhæð hennar mun hafa verið 6.459.599 krónur. Vildi sóknaraðili fá beiðni sýslumanns afturkallaða gegn þessari greiðslu, en hann varð ekki við því. Varnaraðilinn B-kk-nf innti af hendi greiðslu samkvæmt uppboðsskilmálum á þeim tíma, sem ákveðinn hafði verið. Var boð hans í fasteignina þar með samþykkt.

III.

Svo sem að framan greinir var varnaraðilinn sýslumaðurinn á Selfossi meðal gerðarbeiðenda við nauðungarsöluna á fasteigninni Hlíðartungu, sem mál þetta varðar. Áðurnefnt boð sóknaraðila 16. janúar 2003 um greiðslu á 500.000 krónum upp í kröfuna, sem þessi varnaraðili leitaði fullnustu á við nauðungarsöluna, skyldaði hann á engan hátt til að fella niður beiðni sína um hana. Það gerði varnaraðilinn heldur ekki. Án tillits til þess hvort aðrir gerðarbeiðendur hafi fyrir samþykki boðs varnaraðilans B-kk-ef í eignina verið búnir að fella niður beiðnir sínar voru af þessum ástæðum engin efni til að fella niður nauðungarsöluna í heild vegna ákvæða 1. mgr. og 4. mgr. 15. gr. laga nr. 90/1991. Breytir engu í því sambandi að varnaraðili þessi hafi ekki mátt vænta greiðslu upp í kröfu sína af þeirri fjárhæð, sem varnaraðilinn B-kk-nf hafði boðið í fasteignina. Þegar af þessari ástæðu verður niðurstaða hins kærða úrskurðar staðfest.

Sóknaraðili verður dæmdur til að greiða varnaraðilanum B-kk-þgf kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir, en að öðru leyti verður kærumálskostnaður ekki dæmdur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, B-kk-nf K-kk-nf, greiði varnaraðila, B-kk-þgf Á-kk-þgf, 150.000 krónur í kærumálskostnað.