264/2012

S krafðist viðurkenningar á bótaskyldu SA hf. úr frítímaslysatryggingu vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir er hann féll í stiga á veitingahúsi. Deildu aðilar um það hvort S væri bundinn af tilkynningu SA hf. þar sem greiðsluskyldu var hafnað og hefði þar með glatað rétti til bóta þar sem hann hefði hvorki borið synjunina undir dómstóla né úrskurðarnefnd í vátryggingarmálum innan árs frá því tilkynningin barst honum. Í niðurstöðu Hæstaréttar sagði meðal annars að tilkynning SA hf. hefði verið stíluð á S og beint til lögheimilis hans, sem hefði verið hið sama og tilgreint hefði verið sem heimilisfang S í tjónstilkynningu hans til SA hf. Taldi Hæstiréttur að forsvaranlegt hefði verið að senda tilkynninguna með almennum pósti og að það væri ekki á ábyrgð félagsins þótt S kynni að hafa farið mis við hana vegna nánar tilgreindra ástæðna. Staðfesti Hæstiréttur því niðurstöðu héraðsdóms um sýknu SA hf.

Dómur Hæstaréttar

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og G-kvk-nf B-kvk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 20. apríl 2012. Hann krefst þess að viðurkennd verði bótaskylda stefnda úr frítímaslysatryggingu maka áfrýjanda hjá félaginu vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir 4. mars 2006, er hann féll í stiga á veitingastaðnum Café Amsterdam og slasaðist. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti eins og málið væri ekki gjafsóknarmál, en hann nýtur gjafsóknar á báðum dómstigum.

Stefndi krefst aðallega staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti, en til vara að bótaskylda verði einungis dæmd að hluta og að málskostnaður falli niður.

Eins og að framan greinir höfðar áfrýjandi mál þetta sem viðurkenningarmál. Af gögnum málsins verður með vissu ráðið að hagsmunir þeir sem áfrýjandi leitar dómsviðurkenningar um svari til áfrýjunarfjárhæðar, sbr. 3. mgr. 152. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Svo sem lýst er í hinum áfrýjaða dómi slasaðist áfrýjandi alvarlega er hann féll niður stiga á veitingahúsi í Reykjavík aðfaranótt 4. mars 2006. Hann sendi stefnda tilkynningu um slysið 23. sama mánaðar. Tilkynningin var rituð á eyðublað frá stefnda og í henni fólst krafa um greiðslu bóta úr frítímaslysatryggingu fjölskyldutryggingar, sem félagið hafði veitt. Jafnframt var félaginu veitt heimilt til gagnaöflunar vegna slyssins. Í tilkynningunni kom fram að heimili áfrýjanda sé að Melgerði, 311 Borgarnesi. Þá kemur fram að vátryggingartaki sé tilgreind kona, sem mun þá hafa verið maki áfrýjanda. Stefndi kveðst hafa sent áfrýjanda bréf 24. ágúst 2006 þar sem fram hafi komið að félagið hafni greiðsluskyldu úr frítímaslysatryggingunni vegna þess að ,,bein orsakatengsl“ hafi verið milli ölvunar hans og þess að slysið varð. Óumdeilt er í málinu að efni bréfs þessa fullnægir skilyrðum 2. mgr. 124. gr. laga nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga, sem tekur meðal annars til slysatrygginga. Áfrýjandi telur sig óbundinn af tilkynningunni þar sem hún hafi ekki borist honum fyrr en löngu seinna. Með því á áfrýjandi við, eftir því sem fram kom í skýrslu hans fyrir dómi, að hann hafi fyrst séð tilkynninguna ,,veturinn 2007-2008“ en þá hafi hann fengið afrit af henni frá stefnda. Áfrýjandi skaut synjun stefnda á greiðsluskyldu félagsins til úrskurðarnefndar í vátryggingamálum 27. október 2008. Varð niðurstaða nefndarinnar á þann veg að áfrýjandi hefði, hvað sem öðru liði, glatað rétti til bóta úr tryggingunni þar sem hann hefði ekki krafist meðferðar málsins fyrir nefndinni innan árs frá því að hann fékk bréf félagsins um synjun á greiðsluskyldu þess, sbr. 2. mgr. 124. gr. laga nr. 30/2004.

Í síðastnefndu lagaákvæði segir meðal annars svo: ,,Hafni félagið kröfu um bætur í heild eða að hluta glatar sá sem rétt á til bóta þeim rétti ef hann hefur ekki höfðað mál eða krafist meðferðar málsins fyrir úrskurðarnefnd skv. 141. gr. innan árs frá því að hann fékk skriflega tilkynningu um höfnunina.“ Í hinum tilvitnuðu orðum er ekki að finna fyrirmæli um sendingarhátt þeirra tilkynninga sem um ræðir. Verður því að gera þá kröfu að slíkar tilkynningar séu sendar á þann hátt sem forsvaranlegt er að nota miðað við aðstæður, sbr. til dæmis 82. gr. laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup. Fallist er á með héraðsdómi að sannað sé að stefndi hafi sent tilkynningu sína, sem dagsett er 24. ágúst 2006. Hún var stíluð á áfrýjanda og beint til lögheimilis hans, sem var hið sama og hann tilgreindi sem heimilisfang sitt í tjónstilkynningunni til stefnda. Í tilkynningunni var hvorki gefið upp tölvupóstfang né bréfasímanúmer. Upplýst er að tilkynningin var send í almennum pósti. Sá háttur á sendingu hennar verður, meðal annars með tilliti til tjónstilkynningarinnar, að teljast hafa verið forsvaranlegur. Var það því ekki á ábyrgð félagsins þótt áfrýjandi kunni að hafa farið á mis við tilkynninguna vegna skilnaðar við eiginkonu sína, búferlaflutninga, sem hann ekki lét stefnda vita af, eða af öðrum ástæðum sem hann hefur borið fyrir sig.

Með vísan til alls framangreinds verður hinn áfrýjaði dómur staðfestur.

Rétt þykir að hvor aðili greiði sinn kostnað af málinu fyrir Hæstarétti.

Gjafsóknarkostnaður áfrýjanda fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði þar með talin þóknun lögmanns hans sem ákveðst eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.

Gjafsóknarkostnaður áfrýjanda, S-kk-ef Á-kk-ef F-kk-ef, fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hans, 500.000 krónur.