538/2011

Ó keypti fasteignina að Laugavegi 16 af B ehf. í febrúar 2009 og skuldbatt hinn síðarnefndi sig til að aflétta áhvílandi skuld á 2. veðrétti eignarinnar fyrir 15. júlí sama ár. Til tryggingar efndum þeirrar skuldbindingar lagði B ehf. fram tryggingavíxil, útgefinn af K og samþykktan til greiðslu af seljandanum, en E ehf. tók að sér að varðveita víxilinn. B ehf. aflétti ekki veðskuldinni og lagði Ó því í mars 2011 fram við héraðsdóm beiðni um að sér yrði afhentur víxillinn með beinni aðfarargerð. Hæstiréttur taldi að hlutverk E ehf., um að varðveita víxil seljanda fasteignarinnar, yrði ekki skilið öðru vísi en svo að E ehf. hafi borið að afhenda B ehf. víxilinn, sýndi hann fram á með órækum hætti að skuldbindingin væri efnd. Með sama hætti hafi E ehf. borið að afhenda Ó víxilinn, sýndi hann fram á vanefnd skuldbindingarinnar. Rétturinn vísaði til þess að Ó hefði lagt fram aðfararbeiðni tæpum tveimur árum eftir að B ehf. bar að aflétta veðskuldinni. Þá lágu fyrir í málinu upplýsingar um að bú eiganda B ehf. hefði verið tekið til gjaldþrotaskipta og að útgefandi áðurgreinds veðskuldabréfs, sem hvíldi á 2. veðrétti fasteignarinnar, hefði verið úrskurðaður gjaldþrota. Var krafa Ó því tekin til greina.

Dómur Hæstaréttar

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf G-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 22. september 2011, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 30. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 9. september 2011, þar sem varnaraðila var heimilað að fá tekinn með beinni aðfarargerð úr vörslum sóknaraðila ódagsettan víxil að fjárhæð 27.000.000 krónur, sem gefinn var út af K-kk-þgf S-kk-þgf og samþykktur af Borgarmiðjunni ehf., með árituninni: „Til tryggingar efndum á aflýsingu veðskuldar við SPRON á 2. veðrétti eignar Laugavegur 16, Rvk, sbr. kaups. um eignina dags. 20.02.2009.“ Kæruheimild er í 4. mgr. 84. gr. laga nr. 90/1989 um aðför, sbr. 102. gr. laga nr. 92/1991. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Sóknaraðili tók að sér að varðveita víxil þann sem seljandi fasteignarinnar að Laugavegi 16 lagði fram til tryggingar efndum þeirrar skuldbindingar sinnar að aflétta áhvílandi skuld á 2. veðrétti eignarinnar. Það hlutverk sóknaraðila verður með vísan til gagna málsins ekki skilið öðru vísi en svo, að sóknaraðila hafi borið að afhenda seljanda eignarinnar víxilinn sýndi hann fram á með órækum hætti að skuldbindingin væri efnd, og með sama hætti hafi sóknaraðila borið að afhenda kaupanda eignarinnar, varnaraðila þessa máls, víxilinn sýndi hann fram á vanefnd skuldbindingarinnar. Þegar varnaraðili lagði hinn 11. mars 2011 fram við Héraðsdóm Reykjavíkur beiðni um að sér yrði afhentur víxillinn með beinni aðfarargerð voru tæp tvö ár liðin frá því seljandi eignarinnar skyldi hafa aflétt veðskuldinni. Þá er fram komið í málinu að seljandi fasteignarinnar, Borgarmiðjan ehf. er félag sem er að fullu í eigu Eignarhaldsfélagsins Vindasúlna ehf., en það félag mun hafa verið tekið til gjaldþrotaskipta 25. janúar 2011. Þá mun Eignamiðjan ehf., útgefandi veðskuldabréfs þess sem hvílir á 2. veðrétti Laugavegar 16 hafa verið úrskurðuð gjaldþrota 7. janúar 2011. Samkvæmt þessu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Sóknaraðili greiði varnaraðila kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, Eignasýslan ehf., greiði varnaraðila, Ó-kk-þgf B-kk-þgf Ó-kk-þgf, 250.000 krónur í kærumálskostnað.