348/2004

Íslenska ríkið bar ábyrgð á mistökum sem talið var að hafi átt sér stað við meðferð B á Sjúkrahúsi Akraness og síðar eftirliti með honum þar. Mistökin voru talin hafa leitt til þess að beinsýking greindist svo seint að hálsliður B var eyddur og ekki annað unnt en að spengja háls og höfuð B með þeim afleiðingum að hann hlaut varanlega örorku. Gat álitsgerð læknaráðs engu breytt um úrlausn málsins. L ehf. sem annaðist tilteknar rannsóknir á B, var ekki talið bera ábyrgð á tjóni hans.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, G-kk-nf G-kk-nf, G-kvk-nf E-kvk-nf, G-kk-nf C-kk-nf og H-kk-nf B-kk-nf.

Aðaláfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 17. ágúst 2004 og krefst þess að hann verði sýknaður af kröfu gagnáfrýjanda og sér dæmdur málskostnaður í héraði og fyrir Hæstarétti.

Gagnáfrýjandi áfrýjaði héraðsdómi 17. desember 2004. Hann krefst þess aðallega að aðaláfrýjandi og gagnstefndi Læknisfræðileg myndgreining ehf. verði in solidum dæmdir til að greiða sér 6.992.307 krónur með vöxtum samkvæmt 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 frá 27. október 1997 til 30. apríl 2000 og með dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 25/1987 frá þeim degi til 1. júlí 2001, en samkvæmt III. og V. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags, svo og málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti. Til vara krefst gagnáfrýjandi þess að aðaláfrýjandi greiði sér sömu fjárhæð og í aðalkröfu greinir, svo og málskostnað á báðum dómstigum, en málskostnaður milli hans og gagnstefnda falli þá niður. Til þrautavara krefst hann staðfestingar hins áfrýjaða dóms um annað en skyldu sína til að greiða gagnstefnda málskostnað. Í því tilviki krefst hann þess að málskostnaður falli niður milli sín og gagnstefnda á báðum dómstigum, en að aðaláfrýjandi greiði sér málskostnað fyrir Hæstarétti.

Gagnstefndi Læknisfræðileg myndgreining ehf. krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Svo sem í héraðsdómi greinir telur gagnáfrýjandi að bótaskyld mistök hafi verið gerð hjá gagnstefnda og af starfsmönnum Landspítala háskólasjúkrahúss og Sjúkrahúss Akraness við sjúkdómsgreiningu, í læknismeðferð og við eftirlit og eftirmeðferð vegna veikinda hans, sem hófust í lok október 1997 og leiddu til þess að gerð var á honum hálsspenging 23. janúar 1998. Málavextir eru raktir í hinum áfrýjaða dómi og eru þeir óumdeildir.

Í niðurstöðu héraðsdóms, sem skipaður var sérfróðum meðdómsmönnum, var í fyrsta lagi komist að þeirri niðurstöðu að gagnstefndi hafi ekki gert mistök, sem leitt gætu til skaðabótaskyldu hans. Var hann því sýknaður af kröfu gagnáfrýjanda, sem leitast við að fá þeirri niðurstöðu breytt. Í öðru lagi rakti héraðsdómur ýtarlega læknismeðferð á gagnáfrýjanda eins og henni er lýst í gögnum málsins og komst að þeirri niðurstöðu að ekkert hafi verið athugavert við greiningu og meðferð hans er hann lá á Sjúkrahúsi Akraness frá 27. til 30. október 1997 og á Landspítala háskólasjúkrahúsi frá síðastnefndum degi til 12. nóvember sama ár. Hins vegar voru gerðar athugasemdir við meðferð gagnáfrýjanda er hann lá á Sjúkrahúsi Akraness frá 12. til 25. nóvember 1997 og eftirlit með honum eftir að hann útskrifaðist þann dag uns hann lagðist þar inn að nýju 28. desember sama ár. Var í héraðsdómi komist að þeirri niðurstöðu að læknar, sem þá komu að meðferð gagnáfrýjanda og eftirliti, hafi sýnt af sér gáleysi, sem leitt hafi til þess að beinsýking greindist ekki fyrr en svo seint að hálsliður var eyddur og ekkert annað unnt að gera en að spengja háls hans og höfuð með þeirri örorku, sem af hlaust. Aftur á móti þóttu ekki næg efni til að fella ábyrgð á lækna Landspítala háskólasjúkrahúss vegna þáttar þeirra í meðferð gagnáfrýjanda og eftirliti með honum. Aðaláfrýjandi og gagnáfrýjandi sætta sig hvorugur við þessa niðurstöðu og leitast við að fá henni breytt.

Með úrskurði 4. febrúar 2003 leitaði héraðsdómur umsagnar læknaráðs um nánar tiltekin atriði málsins. Í áliti læknaráðs 13. maí sama ár var komist að þeirri niðurstöðu að vísbendingar um beinsýkingu, sem komu fram í svokölluðu beinaskanni 30. desember 1997, hefðu átt að kalla á þau viðbrögð að frekari myndgreining yrði strax gerð á hálsi gagnáfrýjanda. Slík rannsókn hafi ekki verið gerð fyrr en 12. janúar 1998. Á hinn bóginn hafi gagnáfrýjandi fengið sýklalyfjameðferð frá 28. desember 1997 og hafi hún átt jafnt við beinsýkingu og blóðsýkingu, sem þá hafi verið talið að hrjáði hann. Því var og lýst að læknismeðferð gagnáfrýjanda teldist vera í samræmi við fyrirliggjandi greiningar og voru ekki að öðru leyti gerðar athugasemdir við eftirlit og eftirmeðferð hans. Í forsendum héraðsdóms er ekki sérstaklega vikið að þessari álitsgerð, en eins og röksemdafærslu fyrir niðurstöðu hennar er hagað getur hún engu breytt við úrlausn málsins.

Með vísan til forsendna héraðsdóms verður staðfest niðurstaða hans um sýknu gagnstefnda af kröfu gagnáfrýjanda.

Í forsendum héraðsdóms er með ýtarlegum læknisfræðilegum rökstuðningi komist að þeirri niðurstöðu að mistök hafi átt sér stað fyrir gáleysi lækna þeirra, sem komu að meðferð gagnáfrýjanda á Sjúkrahúsi Akraness og síðar eftirliti með honum þar. Aðaláfrýjandi hefur ekki aflað neinna sönnunargagna til að hnekkja þeirri niðurstöðu. Með því að leggja verður af þessum sökum niðurstöðu héraðsdóms til grundvallar um að mistök þessi hafi verið gerð, hvílir á aðaláfrýjanda að sýna fram á að ekki séu orsakatengsl milli þeirra og tjóns gagnáfrýjanda. Það hefur aðaláfrýjanda ekki tekist og verður því bótaábyrgð felld á hann vegna þess tjóns, sem gagnáfrýjandi varð fyrir, en um fjárhæð þess er ekki deilt fyrir Hæstarétti. Gagnáfrýjanda er ekki þörf á að fá frekari viðurkenningu á ábyrgð aðaláfrýjanda á tjóni sínu og eru því ekki efni til að fjalla nánar um þátt starfsmanna Landspítala háskólasjúkrahúss í meðferð hans. Samkvæmt þessu verður niðurstaða héraðsdóms um skaðabótaskyldu aðaláfrýjanda við gagnáfrýjanda staðfest á þann hátt, sem í dómsorði segir.

Eftir þessum úrslitum verður gagnáfrýjanda gert að greiða gagnstefnda málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti. Einnig verður aðaláfrýjanda gert að greiða gagnáfrýjanda málskostnað á báðum dómstigum, allt eins og segir í dómsorði.

Dómsorð:

Gagnstefndi, Læknisfræðileg myndgreining ehf., er sýkn af kröfu gagnáfrýjanda, B-kk-ef Ó-kk-ef.

Aðaláfrýjandi, íslenska ríkið, greiði gagnáfrýjanda 6.992.307 krónur með 2% ársvöxtum frá 27. október 1997 til 30. apríl 2000, en með dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 25/1987 frá þeim degi til 1. júlí 2001 og samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags.

Gagnáfrýjandi greiði gagnstefnda samtals 400.000 krónur í málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti.

Aðaláfrýjandi greiði gagnáfrýjanda samtals 1.000.000 krónur í málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti.