739/2016

A hf. kærði úrskurð héraðsdóms þar sem því var hafnað að fella úr gildi ákvörðun sýslumanns um að stöðva nauðungarsölu á jörð í eigu Þ og S. A hf. hafði krafist þess að fasteignin yrði seld nauðungarsölu með vísan til veðskuldabréfs útgefnu af Þ og S þar sem eignarhluti Þ hefði verið settur að veði. Þ mótmælti kröfunni með vísan til kvittunar A hf. til S þar sem fram kæmi að hlutar lánsins í nánar tilgreindum erlendum myntum væru uppgreiddir. Í dómi Hæstaréttar kom fram að þótt Þ hefði með engu móti lýst því hvernig greiðsla samkvæmt kvittuninni hefði verið innt af hendi hefði A hf. ekki freistað þess að hnekkja henni og gildi hennar með viðhlítandi sönnunarfærslu fyrir dómi. Væri slíkur vafi um réttindi Þ að ekki væri fært að nauðungarsala til fullnustu þeirra færi fram. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kvk-nf B-kvk-nf, B-kk-nf B-kk-nf og K-kk-nf A-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 27. október 2016, en kærumálsgögn bárust réttinum 10. nóvember sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Suðurlands 14. október 2016 þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að ákvörðun sýslumannsins á Suðurlandi, um að stöðva nauðungarsölu á jörðinni Bjarkarlandi í Rangárþingi eystra, yrði felld úr gildi. Kæruheimild er 1. mgr. 79. gr. laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt fyrir sýslumann að halda áfram nauðungarsölu á eigninni. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

I

Svo sem greinir í hinum kærða úrskurði krafðist sóknaraðili þess með beiðni 11. nóvember 2015 að sýslumaðurinn á Suðurlandi seldi jörðina Bjarkarland á nauðungarsölu, en jörðin er í eigu málsaðila að jöfnum hlut. Krafan var reist á veðskuldabréfi útgefnu af varnaraðila og S-kvk-þgf B-kvk-þgf H-kvk-þgf að fjárhæð 26.100.000 krónur að jöfnum hlutum í svissneskum frönkum og japönskum jenum. Í bréfinu var tekið fram að til tryggingar því setti varnaraðili að veði eignarhluta sinn í jörðinni. Þar sagði einnig að leita mætti fullnustu kröfunnar með nauðungarsölu án undangengis dóms, sáttar eða fjárnáms samkvæmt 2. tölulið 1. mgr. 6. gr. laga nr. 90/1991.

Þegar krafa um nauðungarsöluna var tekin fyrir hjá sýslumanni 25. febrúar 2016 mætti varnaraðili og mótmælti að hún færi fram. Voru andmæli hans meðal annars reist á því að krafan, sem leita átti fullnustu á með nauðungarsölunni, væri greidd. Því til stuðnings lagði varnaraðili fram bréf sóknaraðila 24. ágúst 2015 til fyrrgreindrar S-kvk-ef sem bar yfirskriftina „KVITTUN FYRIR GREIÐSLU“. Þar kom fram að 9. mars 2013 væru hlutar lánsins bæði í frönkum og jenum uppgreiddir með 35.000.892 krónum. Einnig var tekið fram að höfuðstóll í báðum myntum eftir greiðslu væri „0“. Að ósk sóknaraðila var gerðinni frestað til 3. mars 2016 svo honum gæfist færi á að taka afstöðu til andmæla varnaraðila. Við fyrirtöku málsins þann dag hafnaði sóknaraðili þeim og því til stuðnings vísaði hann til þess að ekki væri um að ræða kvittun heldur aðeins yfirlit úr tölvukerfi bankans sem sent hefði verið í tilefni af endurútreikningi lánsins á grundvelli 18. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, svo sem þeim var breytt með lögum nr. 151/2010. Jafnframt lagði sóknaraðili fram afrit af bréfi sínu 6. nóvember 2015 til S-kvk-ef sem hafði að geyma endurútreikninginn og var tekið fram að hann væri miðaður við 9. mars 2013. Samkvæmt honum lækkaði höfuðstóll kröfunnar úr 75.006.121 krónu í 35.000.954 krónur. Sýslumaður frestaði gerðinni aftur og var hún næst tekin fyrir 15. mars 2016. Í þeirri fyrirtöku tók hann þá ákvörðun að stöðva nauðungarsöluna á grundvelli 2. mgr. 22. gr. laga nr. 90/1991. Sóknaraðili mótmælti ákvörðuninni og lýsti því yfir að leitað yrði úrlausnar héraðsdóms um hana.

Með bréfi sóknaraðila 8. apríl 2016 var krafist úrlausnar héraðsdóms um ákvörðun sýslumanns eftir reglum XIII. kafla laga nr. 90/1991. Úr þeirri kröfu var leyst með hinum kærða úrskurði.

II

Samkvæmt 2. mgr. 22. gr. laga nr. 90/1991 skulu mótmæli af hálfu gerðarþola við nauðungarsölu ekki stöðva hana nema þau varði atriði sem sýslumanni ber að gæta að sjálfsdáðum eða sýslumaður telur þau annars valda því að óvíst sé að gerðarbeiðandi eigi rétt á að nauðungarsalan fari fram.

Varnaraðili heldur því fram að sú fjárkrafa sem nauðungarsölubeiðni sóknaraðila tekur til sé að fullu greidd og byggir það á kvittun sóknaraðila fyrir greiðslu 9. mars 2013 til meðskuldara að veðskuldabréfinu, sem krafan er reist á. Þótt varnaraðili hafi með engu móti lýst því hvernig greiðsla samkvæmt kvittuninni var innt af hendi hefur sóknaraðili ekki freistað þess að hnekkja henni og gildi hennar með viðhlítandi sönnunarfærslu fyrir dómi. Að þessu virtu er slíkur vafi um réttindi sóknaraðila að ekki er fært að nauðungarsala til fullnustu þeirra fari fram og verður því staðfest niðurstaða hins kærða úrskurðar. Sóknaraðila er aftur á móti kleift eftir almennum reglum að afla dóms um réttindi sín samkvæmt veðskuldabréfinu.

Sóknaraðila verður gert að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, Arion banki hf., greiði varnaraðila, Þ-kk-þgf H-kk-þgf, 350.000 krónur í kærumálskostnað.