700/2011

G ehf. kærði úrskurð héraðsdóms þar sem máli félagsins gegn R var vísað frá dómi vegna skorts á lögvörðum hagsmunum. Í dómi Hæstaréttar kom fram að eins og atvikum málsins væri háttað yrði ekki fallist á að G ehf. skorti lögvarða hagsmuni af viðurkenningardómi um kröfur sínar. Til þess væri hins vegar að líta að samkvæmt e. lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála skyldi í stefnu greina svo glöggt sem verða mætti málsástæður sem stefnandi byggði málsókn sína á, svo og önnur atvik sem þyrfti að greina til þess að samhengi málsástæðna yrði ljóst, en þessi lýsing skyldi vera gagnorð og skýr þannig að ekki færi milli mála hvert sakarefnið væri. Taldi Hæstiréttur að með málatilbúnaði sínum hefði G ehf. ekki lagt þann grundvöll að málsókn sinni á hendur R sem áskilinn væri í e. lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991. Staðfesti Hæstiréttur því þá niðurstöðu hins kærða úrskurðar að vísa málinu sjálfkrafa frá héraðsdómi.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf G-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru sem barst Héraðsdómi Reykjavíkur 21. desember 2011 og Hæstarétti ásamt kærumálsgögnum 23. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 13. desember 2011 þar sem máli sóknaraðila á hendur varnaraðila var vísað frá dómi. Kæruheimild er í j. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

I

Varnaraðili lagði fasteigna- og holræsagjöld á fasteignina Þjóðhildarstíg 2-6 í Reykjavík árin 2007-2011 á grundvelli fasteignamats er gilti fyrir eignina umrædd gjaldár. Sóknaraðili var eigandi fasteignarinnar á þessu tímabili og allt þar til hún var seld nauðungarsölu á uppboði 21. júní 2011. Samkvæmt gögnum málsins voru gjöldin öll í vanskilum þegar nauðungarsalan fór fram, en þau voru greidd af uppboðsandvirði eignarinnar. Ágreiningur málsaðila snýst um það hvort sóknaraðili eigi rétt til þess að varnaraðili endurreikni gjöldin fyrir gjaldárin 2007 og 2008, en sóknaraðili telur gjöldin of há. Rétt sinn til málsóknarinnar kveður sóknaraðili byggjast á eignarrétti sínum þegar umrædd gjöld voru lögð á eignina. Gjöldin hafi frá þeim tíma verið skuld hans og þar til þau voru að fullu gerð upp með hluta af uppboðsandvirði eignarinnar. Sú staðreynd að gjöldin hafi verið allt of há hafi haft þau áhrif á fjárhag sóknaraðila að hann skuldi síðari veðhöfum hærri fjárhæðir en ella.

II

Samkvæmt gögnum málsins leitaði sóknaraðili ekki eftir því að fasteignamat fyrrgreindrar eignar sem gilti fyrir árið 2007 yrði endurmetið eftir þeim leiðum og innan þeirra tímamarka sem mælt er fyrir um í lögum nr. 6/2001 um skráningu og mat fasteigna. Það gerði sóknaraðili hins vegar vegna fasteignamats sem gilti fyrir árið 2008 og var það lækkað úr 818.570.000 krónum í 658.220.000 krónur, og breytti varnaraðili gjaldtöku sinni í samræmi við það. Í stefnu málsins kemur fram að Fasteignaskrá Íslands hafi endurmetið eignina fyrir árið 2009 og lækkað fasteignamatið úr 658.220.000 krónum í 477.240.000 krónur. Á þeim grundvelli mun Fasteignaskrá Íslands að beiðni sóknaraðila hafa endurreiknað fasteignamatið sem gilti fyrir árið 2007 í 331.416.640 krónur og matið sem gilt hafi fyrir árið 2008 í 397.699.980 krónur. Segir í stefnu að dómkröfur stefnanda séu á þessum endurútreikningi byggðar. Útreikningur sá sem hér er vísað til er ódagsettur og ber fyrirsögnina „Til þess er málið varðar“ og er undirritaður af deildarstjóra skráningar- og matssviðs Fasteignaskrár Íslands. Segir þar að samkvæmt beiðni hafi deildarstjórinn reiknað áætlað fasteignamat Þjóðhildarstígs 2-6 fyrir árin 2008 og 2007 út frá úrskurðuðu fasteignamati 2009.

III

Sóknaraðili höfðar mál þetta til viðurkenningar á því „að stefnda beri að breyta viðmiðunarstofni álagðra fasteignagjalda ... og holræsagjalda ... á fasteign stefnanda, Þjóðhildarstíg 2-6, 113 Reykjavík ... sem gilti fyrir árið 2007 úr kr. 688.580.000 í kr. 331.416.640 ... og ... fyrir árið 2008 úr kr. 658.220.000 eftir breytingu frá kr. 818.570.000 og í kr. 397.699.980.“ eins og segir í stefnu. Jafnframt krefst sóknaraðili viðurkenningar á því eins og í stefnu segir „ að stefnda beri að endurreikna álögð gjöld sín frá því, sem þau voru ... að því sem þar er krafist, og að breyta viðskiptareikningi stefnanda hjá stefnda það varðar fasteignagjöld og holræsagjöld í samræmi við þá leiðréttingu.“

Ekki þykir loku fyrir það skotið að sóknaraðili geti haft hagsmuni að fá úr skorið hvort stofn þeirra opinberu gjalda sem lögð hafa verið á hann samkvæmt 3. gr. laga nr. 4/1995 um tekjustofna sveitarfélaga og áðurgildandi 87. gr. vatnalaga nr. 15/1923 gjaldárin 2007 og 2008 hafi verið í samræmi við ákvæði V. kafla laga nr. 6/2001 um skráningu og mat fasteigna. Verður því eins og atvikum málsins háttar ekki fallist á að vísa beri málinu frá héraðsdómi vegna þess að sóknaraðila skorti lögvarða hagsmuni af því að leita viðurkenningardóms um fyrrnefndar kröfur sínar.

Til þess er hins vegar að líta að samkvæmt e. lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 skal í stefnu greina svo glöggt sem verða má málsástæður sem stefnandi byggir málsókn sína á, svo og önnur atvik sem þarf að greina til þess að samhengi málsástæðna verði ljóst, en þessi lýsing skal vera gagnorð og svo skýr að ekki fari milli mála hvert sakarefnið er. Í stefnu málsins segir það eitt um málsástæður og lagarök sóknaraðila, að hann hafi lengi bent á að álögð fasteigna- og holræsagjöld á fyrrnefnda eign væru hóflaus og ekki í samræmi við álögur á sambærilegar eignir. Fasteignamat það sem gilt hafi fyrir árin 2007 og 2008 og varnaraðili byggði á um álagningu gjaldanna hafi verið bersýnilega rangt og ósanngjarnt og í engu samræmi við ákvæði 27. og 28. gr. laga nr. 6/2001, og hafi varnaraðila lengi mátt vera þetta ljóst. Í stefnu eru hins vegar engin rök færð að því á hvaða grundvelli sóknaraðili geti að lögum átt rétt til þess að varnaraðili breyti því sem í stefnunni er kallaður „viðmiðunarstofn álagðra fasteignagjalda“ fyrrnefndrar eignar fyrir árin 2007 og 2008. Þá eru heldur ekki færð nein rök að því í stefnunni hvernig breyting á fasteignamati eignarinnar vegna ársins 2009 geti að lögum haft þau áhrif að varnaraðila beri þar með að kröfu sóknaraðila að endurreikna álögð fasteigna- og holræsagjöld eignarinnar fyrir árin 2007 og 2008 á þeim grundvelli. Með framangreindum málatilbúnaði lagði sóknaraðili ekki þann grundvöll að málsókn sinni á hendur varnaraðila sem áskilinn er í e. lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991. Verður þegar af þeirri ástæðu staðfest sú niðurstaða hins kærða úrskurðar að vísa máli þessu sjálfkrafa frá héraðsdómi, enda verður ekki undir rekstri málsins bætt úr þeim ágöllum sem á málatilbúnaðinum eru.

Sóknaraðila verður gert að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, GH2 ehf., greiðir varnaraðila, Reykjavíkurborg, 200.000 krónur í kærumálskostnað.