237/2003

Staðfest var niðurstaða héraðsdóms um að F ætti rétt á bótum vegna ólögmætrar handtöku en bótafjárhæð var lækkuð. Kröfu A var vísað sjálfkrafa frá Hæstarétti þar sem hann hafði ekki áfrýjað málinu fyrir sitt leyti innan lögmælts frests.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, G-kk-nf G-kk-nf og G-kvk-nf E-kvk-nf.

Aðaláfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 19. júní 2003 að fengnu áfrýjunarleyfi. Hann krefst aðallega sýknu af kröfu gagnáfrýjandans F-kk-ef K-kk-ef S-kk-ef og að sér verði dæmdur málskostnaður í héraði og fyrir Hæstarétti, en til vara að krafan verði lækkuð og málskostnaður felldur niður á báðum dómstigum. Þá krefst aðaláfrýjandi þess aðallega að héraðsdómur verði staðfestur um kröfu gagnáfrýjandans A-kk-ef J-kk-ef Ö-kk-ef, en til vara að hún verði lækkuð. Í báðum tilvikum krefst aðaláfrýjandi þess að málskostnaður verði felldur niður milli sín og þessa gagnáfrýjanda.

Héraðsdómi var gagnáfrýjað 2. september 2003. Gagnáfrýjandinn F-kk-nf krefst þess að aðaláfrýjandi verði dæmdur til að greiða sér 1.030.640 krónur með dráttarvöxtum af nánar tilteknum fjárhæðum frá 15. ágúst 2001 til greiðsludags. Gagnáfrýjandinn A-x-x krefst þess að aðaláfrýjandi verði dæmdur til að greiða sér 1.000.000 krónur með dráttarvöxtum frá 21. mars 2002 til greiðsludags. Þeir krefjast báðir að staðfest verði ákvæði héraðsdóms um málskostnað og að aðaláfrýjanda verði gert að greiða þeim málskostnað fyrir Hæstarétti án tillits til gjafsóknar, sem gagnáfrýjandanum F-kk-þgf hefur verið veitt hér fyrir dómi.

I.

Hinn áfrýjaði dómur var kveðinn upp 19. desember 2002. Með honum var aðaláfrýjandi dæmdur til að greiða gagnáfrýjandanum F-kk-þgf 120.000 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 21. mars 2002 til greiðsludags, en sýknaður af kröfu gagnáfrýjandans A-kk-ef. Aðaláfrýjandi fékk áfrýjunarstefnu gefna út 19. júní 2003 að fengnu áfrýjunarleyfi, sem hann sótti um 13. mars sama ár. Beindist áfrýjun hans að gagnáfrýjandanum F-kk-þgf, sem neytti heimildar samkvæmt 3. mgr. 153. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, sbr. 7. gr. laga nr. 38/1994, til að gagnáfrýja héraðsdómi innan þess sérstaka frests, sem þar er kveðið á um. Sá frestur gilti á hinn bóginn ekki fyrir gagnáfrýjandann A-x-x, enda varðaði málskot aðaláfrýjanda hann ekki. Hefði þessum gagnáfrýjanda því borið að áfrýja fyrir sitt leyti innan þeirra almennu fresta, sem um ræðir í 1. mgr., sbr. 2. mgr. 153. gr. laga nr. 91/1991, en engu breytir í því efni að gagnáfrýjandinn F-kk-nf komi fram í málinu sem fyrirsvarsmaður þessa samlagsaðila síns, sem er ólögráða sakir æsku. Verður því að vísa málinu sjálfkrafa frá Hæstarétti að því er gagnáfrýjandann A-x-x varðar.

II.

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður staðfest sú niðurstaða hans að gagnáfrýjandinn F-kk-nf eigi rétt á skaðabótum samkvæmt a. lið 176. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála vegna þeirrar ólögmætu handtöku, sem þar er nánar greint frá og hann sætti af hendi lögreglunnar í Hafnarfirði 28. janúar 2001. Verður jafnframt fallist á með héraðsdómara að gagnáfrýjandinn geti ekki krafið aðaláfrýjanda um skaðabætur vegna annarra atriða, sem þessu atviki tengdust. Gagnáfrýjandinn var sviptur frelsi í tæpar tvær klukkustundir í umrætt sinn. Þegar þetta er virt með tilliti til atvika málsins að öðru leyti, þar á meðal að gagnáfrýjandinn hefur áður mátt sæta ólögmætum aðgerðum lögreglu í sinn garð, eru bætur handa honum hæfilega ákveðnar 50.000 krónur. Af þeirri fjárhæð skulu greiðast dráttarvextir eins og nánar greinir í dómsorði.

Ákvæði héraðsdóms um málskostnað og gjafsóknarkostnað skulu vera óröskuð.

Rétt er að málskostnaður fyrir Hæstarétti falli niður. Um gjafsóknarkostnað gagnáfrýjandans F-kk-ef fer samkvæmt því, sem í dómsorði segir.

Dómsorð:

Máli þessu er vísað frá Hæstarétti að því er varðar gagnáfrýjanda A-x-x J-kk-þf Ö-kk-þf.

Aðaláfrýjandi, íslenska ríkið, greiði gagnáfrýjanda F-kk-þgf K-kk-þgf S-kk-þgf 50.000 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 21. mars 2002 til greiðsludags.

Ákvæði héraðsdóms um málskostnað og gjafsóknarkostnað eru staðfest.

Allur gjafsóknarkostnaður gagnáfrýjanda F-kk-ef K-kk-ef S-kk-ef fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hans, 200.000 krónur.