433/2000

F var dæmdur til 9 ára fangelsisvistar fyrir fíkniefnalagabrot. Um var að ræða vörslu 14.292 MDMA taflna, sem fundust í fórum hans á Keflavíkurflugvelli, en F var þar staddur vegna millilendingar á leið frá Amsterdam til New York. Þótt ljóst væri að F hygði ekki á dreifingu efnanna á Íslandi heldur í Bandaríkjunum var talið að verknaðarlýsing 173. gr. a almennra hegningarlaga nr. 19/1940 tæki til fyrirhugaðrar sölu hans eða afhendingar þar, en samkvæmt 1. tl. 4. gr. laganna nær íslensk refsilögsaga jafnframt til brota sem beinast að erlendum hagsmunum. Niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu var staðfest.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf G-kk-nf, G-kvk-nf E-kvk-nf, H-kk-nf H-kk-nf, H-kk-nf B-kk-nf og P-kk-nf K-x-x H-kk-nf.

Málinu var skotið til Hæstaréttar 24. nóvember 2000 að ósk ákærða, sem krefst aðallega sýknu en til vara vægari refsingar. Ákæruvaldið krefst þess, að niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu verði staðfest en refsing ákærða þyngd.

Málavöxtum er lýst í héraðsdómi. Í málinu liggja fyrir upplýsingar frá utanríkisráðuneytinu um undirritun og fullgildingu samnings Sameinuðu þjóðanna gegn ólöglegri verslun með fíkniefni og skynvilluefni frá 20. desember 1988. Samningurinn tók gildi gagnvart Bandaríkjunum 11. nóvember 1990 og gagnvart Íslandi 1. desember 1997, sbr. og auglýsingu nr. 18/1997 í C-deild Stjórnartíðinda 1997. Í 3. gr. samningsins er mælt fyrir um það, að hver aðili hans skuli meðal annars lýsa þá háttsemi refsiverða, sé hún framan af ásetningi, að flytja inn eða út ólögleg fíkniefni eða skynvilluefni eða hafa í vörslum sínum slík efni í ólögmætum tilgangi. Er ekki um það deilt í málinu, að dreifing og sala fíkniefnisins MDMA sé refsiverð í Bandaríkjunum.

Ákærði reisir varnir sínar í fyrsta lagi á því, að ósannað sé, að allar 14.292 MDMA töflurnar, sem fundust í fórum hans, hafi haft að geyma fíkniefni, en einungis 40 þeirra voru teknar til rannsóknar af Rannsóknastofu Háskóla Íslands í lyfja- og eiturefnafræði. Á þetta verður ekki fallist. Sýnataka og rannsókn efnanna fór fram í samræmi við áralanga venju um könnun ætlaðra fíkniefna og hafa dómstólar margsinnis lagt þá starfshætti til grundvallar dómum sínum.

Ákærði telur í öðru lagi, að hann hafi hætt við áformað brot sitt, er hann sagði lögreglu til fikniefnanna, og hafi því verið um að ræða afturhvarf frá tilraun í skilningi 21. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Á þetta verður heldur ekki fallist. Eins og fram kemur í héraðsdómi greindi ákærði lögreglu frá því, að hann hefði fíkniefni innan klæða, þegar hann var að því spurður, hvort hann hann hefði eitthvað í buxnavösum, eftir að lögregla hafði skoðað handfarangur hans. Kom þá í ljós það mikla magn af fíkniefninu MDMA, sem ákæra málsins lýtur að. Brot ákærða um vörslur fíkniefnanna var þá fullframið, en hann hefur játað að hafa ætlað þau til söludreifingar í Bandaríkjunum. Frásögn ákærða getur því ekki jafngilt afturhvarfi frá tilraun.

Ákærði andmælir því í þriðja lagi, að brot hans verði fellt undir 173. gr. a almennra hegningarlaga, enda sé engin sönnun komin fram um söluáform af hans hendi hér á landi. Íslensk refsilög standi ekki til þess að dæma fyrir brot, sem fremja hafi átt í öðru landi, sbr. 4. gr. laganna. Handhöfn fíkniefnanna ein og sér leiði þá til þess, að beita beri refsiákvæðum laga nr. 65/1974 um ávana- og fíkniefni. Enn er ekki unnt að samsinna ákærða um varnir. Í 2. mgr. 173. gr. a almennra hegningarlaga er það meðal annars lýst refsivert að hafa í vörslum sínum ávana- og fíkniefni í því skyni að láta þau mörgum mönnum í té eða afhenda gegn verulegu gjaldi eða á annan sérstaklega saknæman hátt, sbr. 1. mgr. Þetta ákvæði verður að skýra svo, að verknaðarlýsing þess taki ekki einungis til fyrirhugaðrar sölu eða afhendingar hér á landi heldur einnig í öðrum löndum, sem lýsa meðferð hættulegra ávana- og fíkniefna refsiverða, enda nær íslensk refsilögsaga samkvæmt 1. tl. 4. gr. laganna jafnframt til brota, sem beinast að erlendum hagsmunum.

Í allmörgum dómum Hæstaréttar á undanförnum árum hafa verið ákveðin þung refsiviðurlög vegna meðferðar á fíkniefninu MDMA hér á landi, en það hefur verið álitið eitt hið hættulegasta á fíkniefnamarkaði, sbr. H.1997.328. Í þessu máli er magn þessa fíkniefnis margfalt meira en áður hefur komið til kasta dómstóla. Eru engin efni til þess að hnika refsiákvörðun héraðsdóms, sbr. og 3. mgr. 159. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála.

Með þessum athugasemdum og annars með skírskotun til forsendna héraðsdóms verður hann staðfestur.

Ákærði skal greiða allan áfrýjunarkostnað sakarinnar, eins og greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður, en til frádráttar refsivist ákærða, F-x-x J-x-x A-x-x, skal koma gæsluvarðhaldsvist hans frá 19. september 2000 með fullri dagatölu.

Ákærði skal greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns fyrir Hæstarétti, V-kk-ef Þ-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 150.000 krónur.