367/2017

K slasaðist við skíðaiðkun á skíðasvæði S árið 2013. Í málinu var ekki ágreiningur um afleiðingar slyssins heldur deildu aðilar um bótaskyldu S og eigin sök K. Þá var ágreiningur um við hvaða laun skyldi miða útreikning bóta vegna varanlegrar örorku yrði bótaskylda lögð á S. Í dómi Hæstaréttar kom fram að fallist væri á þá niðurstöðu héraðsdóms sem reist var á framburði vitna að K hefði slasast við fall eftir að hafa rennt sér fram af stalli sem starfsmenn S hefðu myndað á leið þar sem búast hefði mátt við umferð skíðamanna og öryggisnet hefði ekki verið strengt nægilega langt til að loka leiðinni að stallinum. Var því bótaskylda S staðfest en talið að K ætti að bera tjón sitt að þriðjungi sjálf. Þá var fallist á með S að fjölbreyttur starfsferill K kæmi skýrlega fram í tekjum hennar á síðustu þrem árum fyrir slysdag og gæfi útreikningur í ýtrustu varakröfu hennar því réttan mælikvarða á líklegar framtíðartekjur við útreikning bóta fyrir varanlega örorku samkvæmt 1. mgr. 7. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma M-kk-nf S-kk-nf hæstaréttardómari, G-kk-nf G-kk-nf settur hæstaréttardómari og V-kk-nf S-kk-nf fyrrverandi ríkissaksóknari.

Aðaláfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 12. júní 2017. Hann krefst aðallega sýknu af kröfu gagnáfrýjanda en til vara að fjárhæð hennar verði lækkuð. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Gagnáfrýjandi áfrýjaði héraðsdómi fyrir sitt leyti 11. ágúst 2017. Hún krefst þess að aðaláfrýjanda verði gert að greiða sér aðallega 11.656.117 krónur, til vara 11.341.538 krónur, að því frágengnu 11.177.667 krónur en að öðrum kosti 8.857.929 krónur, í öllum tilvikum með 4,5% ársvöxtum af nánar tilgreindum fjárhæðum frá 2. febrúar 2013 til 3. janúar 2016, en dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst hún málskostnaðar fyrir Hæstarétti án tillits til gjafsóknar sem hún nýtur hér fyrir dómi.

I

Eins og nánar greinir í hinum áfrýjaða dómi slasaðist gagnáfrýjandi við skíðaiðkun á skíðasvæði aðaláfrýjanda í Böggvisstaðafjalli 2. febrúar 2013. Í málinu er ekki ágreiningur um afleiðingar slyssins heldur deila aðilar um bótaskyldu aðaláfrýjanda og eigin sök gagnáfrýjanda. Verði bótaskylda lögð á aðaláfrýjanda er og ágreiningur um við hvaða laun skuli miða í útreikningi bóta vegna varanlegrar örorku.

Aðaláfrýjandi hefur lagt fyrir Hæstarétt ljósmyndir sem hann kveður sér hafa borist eftir að áfrýjunarstefna var gefin út. Það séu annars vegar myndir sem teknar hafi verið og dagsettar séu sama dag og slysið varð og staðfesti þær að öryggisnet hafi þá í raun náð út fyrir alla mishæðina sem gagnáfrýjandi hafi farið fram af. Hins vegar séu myndir teknar og dagsettar daginn fyrir slysið sem sýni netið styttra. Myndirnar sýni að hin umdeilda mishæð hafi eingöngu verið milli bifreiðastæðis og skíðabrautar og til að fara þar fram af hafi þurft að stefna beint á bifreiðastæðið. Hvað sem öðru líði hefði ekki verið hætta á að fara fram af mishæðinni hefði gagnáfrýjandi farið troðna slóð sem skíðamenn noti almennt til að skíða að ökutækjum sínum. Hún hafi legið mun norðar en mishæðin.

Gagnáfrýjandi mótmælir því að ljósmyndirnar komi til álita við úrlausn málsins fyrir Hæstarétti og segir ótrúverðugt að þær komi fyrst fram fjórum og hálfu ári eftir slysið. Hvorki sé unnt að leggja til grundvallar að dagsetningar né tímasetningar á þeim séu réttar. Fyrir liggi vitnisburður tveggja óvilhallra vitna sem voru fyrst á slysstað um aðstæður þar, svo og starfsmanns aðaláfrýjanda til 20 ára sem hafi varað við aðstæðum áður en slysið varð. Gagnáfrýjandi bendir á að þær ályktanir sem aðaláfrýjandi dragi af hinum nýju gögnum og beri nú fram sem málsástæður séu í mótsögn við málatilbúnað hans til þessa. Í greinargerð sinni í héraði hafi aðaláfrýjandi áréttað þann skilning að enginn ágreiningur virtist vera um þá leið sem gagnáfrýjandi hafi farið og lýst sé í fyrirliggjandi gögnum. Á þeirri leið hafi verið hin umdeilda mishæð, sem myndast hefði fyrir tilverknað starfsmanna aðaláfrýjanda.

Hvort sem litið er til hinna nýju gagna aðaláfrýjanda eða ekki verður að fallast á þá niðurstöðu héraðsdóms, sem reist er á framburði vitna sem báru um mishæðina og öryggisnetið, að gagnáfrýjandi hafi slasast við fall eftir að hafa rennt sér fram af stalli sem starfsmenn aðaláfrýjanda höfðu myndað á leið þar sem búast hafi mátt við umferð skíðamanna og öryggisnet hafi ekki verið strengt nægilega langt til að loka leiðinni að stallinum. Samkvæmt þessu og að öðru leyti með vísan til forsendna héraðsdóms verður hann staðfestur um bótaskyldu aðaláfrýjanda en einnig um skiptingu sakar.

II

Þá snýst ágreiningur aðila um hvaða árslaun skuli lögð til grundvallar útreikningi bóta fyrir varanlega örorku gagnáfrýjanda, en um þau er ekki tölulegur ágreiningur.

Samkvæmt 1. mgr. 7. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 skulu árslaun til ákvörðunar bóta fyrir varanlega örorku teljast vera meðalatvinnutekjur tjónþola að meðtöldu framlagi vinnuveitanda til lífeyrissjóðs þrjú síðustu almanaksárin fyrir þann dag er tjón varð, leiðrétt samkvæmt launavísitölu til þess tíma sem upphaf varanlegrar örorku miðast við. Fallast ber á með aðaláfrýjanda að fjölbreyttur starfsferill gagnáfrýjanda komi skýrlega fram í tekjum hennar á síðustu þrem árum fyrir slysdag og gefi útreikningur í ýtrustu varakröfu því réttan mælikvarða á líklegar framtíðartekjur. Verður aðaláfrýjanda því gert að greiða gagnáfrýjanda 2/3 hluta af 8.857.929 krónum eða 5.905.286 krónur með vöxtum eins og í dómsorði greinir.

Ákvæði héraðsdóms um málskostnað og gjafsóknarkostnað verða staðfest.

Rétt er að málskostnaður fyrir Hæstarétti falli niður, en um gjafsóknarkostnað gagnáfrýjanda hér fyrir dómi fer samkvæmt því sem í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Aðaláfrýjandi, Skíðafélag Dalvíkur, greiði gagnáfrýjanda, K-kvk-þgf A-kvk-þgf S-kvk-þgf, 5.905.286 krónur með 4,5% ársvöxtum af 1.489.700 krónum frá 2. febrúar 2013 til 2. febrúar 2014 og af 5.905.286 krónum frá þeim degi til 3. janúar 2016 en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af þeirri fjárhæð frá þeim degi til greiðsludags.

Ákvæði héraðsdóms um málskostnað og gjafsóknarkostnað skulu vera óröskuð.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.

Allur gjafsóknarkostnaður gagnáfrýjanda fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hennar, 1.000.000 krónur.