413/2015

F höfðaði mál á hendur G ehf. til heimtu þóknunar vegna setu í stjórn þess síðarnefnda frá maí 2010 til mars 2011. Málinu lauk með dómsátt í apríl 2013 en með henni féllst G ehf. á að greiða F 500.000 krónur með dráttarvöxtum frá gerð sáttarinnar. Áður en sáttin komst á hafði G ehf. með úrskurði í mars 2013 fengið heimild til að leita nauðasamnings eftir reglum 3. þáttar laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. og var kröfum á hendur G ehf. breytt í hlutafé. F krafðist fjárnáms hjá G ehf. á grundvelli sáttarinnar. Í september 2014 stöðvaði sýslumaður gerðina þar sem krafan hefði verið efnd á grundvelli nauðasamningsins. Í dómi Hæstaréttar kom fram að F hefði öðlast kröfu sína á hendur G ehf. á árunum 2010 og 2011 og að ný krafa hefði ekki stofnast þótt gerð hefði verið dómsátt um hana, sbr. 2. mgr. 31. gr. laga nr. 21/1991. Félli krafan því undir nauðasamninginn og yrði efnd eftir honum. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og staðfest ákvörðun sýslumanns um að stöðva aðförina.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf, B-kk-nf B-kk-nf og E-kk-nf T-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 12. júní 2015 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 22. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 1. júní 2015 þar sem felld var úr gildi ákvörðun sýslumannsins í Reykjavík 5. september 2014 um að stöðva aðfarargerð hjá sóknaraðila og lagt fyrir sýslumann að halda gerðinni áfram. Kæruheimild er í 4. mgr. 91. gr. laga nr. 90/1989 um aðför. Sóknaraðili krefst þess að úrskurður héraðsdóms verði felldur úr gildi og ákvörðun sýslumanns staðfest. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Svo sem greinir í hinum kærða úrskurði höfðaði varnaraðili mál á hendur sóknaraðila til heimtu þóknunar vegna setu í stjórn þess síðarnefnda frá maí 2010 til mars 2011. Málinu lauk með dómsátt 26. apríl 2013 en með henni féllst sóknaraðili á að greiða varnaraðila 500.000 krónur með dráttarvöxtum frá gerð sáttarinnar. Áður en sáttin komst á hafði sóknaraðili með úrskurði 6. mars 2013 fengið heimild til að leita nauðasamnings eftir reglum 3. þáttar laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Með úrskurði 5. júlí sama ár var staðfestur nauðasamningur fyrir sóknaraðila. Samkvæmt honum var kröfum á hendur sóknaraðila breytt í hlutafé.

Með nauðasamningi eftir lögum nr. 21/1991 er átt við samning um greiðslu skulda eða eftirgjöf af skuldum sem kemst á milli skuldara og áskilins meiri hluta lánardrottna hans og hlýtur staðfestingu fyrir dómi. Nauðasamningur, sem þannig er gerður, bindur einnig aðra lánardrottna skuldarans eftir því sem nánar er mælt fyrir um í lögunum, sbr. 27. gr. þeirra. Þær kröfur á hendur skuldaranum, sem ekki eru undanþegnar áhrifum nauðasamnings og falla ekki niður vegna hans eftir ákvæðum 28. gr. laganna, nefnast samningskröfur, sbr. 1. mgr. 29. gr. þeirra. Teljast kröfur til samningskrafna án tillits til þess hvort vitað sé um þær eða þær háðar ókomnu skilyrði við gerð samnings, sbr. 1. mgr. 31. gr. laganna. Þá breytir ágreiningur um réttmæti kröfu því ekki að hún verði talin samningskrafa eins og endanlega verður úr henni leyst, sbr. 2. mgr. sömu greinar.

Meðal þeirra krafna sem nauðasamningur hefur ekki áhrif á eru kröfur sem orðið hafa til eftir að úrskurður gekk um heimild skuldara til að leita nauðasamnings, sbr. 1. tölulið 1. mgr. 28. gr. laga nr. 21/1991. Varnaraðili heldur því fram að krafa hans á hendur sóknaraðila hafi stofnast með dómsáttinni 26. apríl 2013 eftir að sá síðarnefndi fékk heimild 6. mars sama ár til að leita nauðasamnings. Því taki nauðasamningurinn ekki til kröfunnar. Sóknaraðili telur aftur á móti að krafan falli undir samninginn þar sem hún hafi þegar verið fyrir hendi þegar heimildarinnar var aflað.

Varnaraðili öðlaðist kröfu sína á hendur sóknaraðila um þóknun fyrir setu í stjórn hans á þeim tíma sem varnaraðili sat í stjórninni á árunum 2010 og 2011. Frá þeim tíma var krafan fyrir hendi og stofnaðist ekki ný krafa þótt gerð væri dómsátt um hana, sbr. 2. mgr. 31. gr. laga nr. 21/1991. Fellur krafan því undir nauðasamninginn og verður efnd eftir honum. Samkvæmt þessu verður hinn kærði úrskurður felldur úr gildi og staðfest ákvörðun sýslumanns um að stöðva framgang aðfarargerðar hjá sóknaraðila á grundvelli sáttarinnar.

Varnaraðila verður gert að greiða sóknaraðila málskostnað í héraði og kærumálskostnað, sem ákveðinn er í einu lagi eins og greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi og staðfest ákvörðun sýslumannsins í Reykjavík 5. september 2014 um að stöðva aðför hjá sóknaraðila, Green Diamond International ehf., að kröfu varnaraðila, F-kk-ef H-kk-ef V-kk-ef.

Varnaraðili greiði sóknaraðila samtals 600.000 krónur í málskostnað í héraði og kærumálskostnað.