63/2017

Í málinu krafðist P skaðabóta vegna refsiverðrar háttsemi sem A var fundinn sekur um með dómi Hæstaréttar 9. júní 2016 í máli nr. 182/2015, en A var sakfelldur fyrir að hafa skotið eignarhluta sínum í nánar tilgreindri fasteign undan búskiptum. Bú A hafði verið tekið til gjaldþrotaskipta á árinu 2010 og lauk skiptum í september 2012, án þess að greiðsla fengist upp í lýstar kröfur. Héraðsdómur komst að þeirri niðurstöðu að A hefði með háttsemi sinni valdið P tjóni með saknæmum og ólögmætum hætti og ætti P því rétt til skaðabóta úr hendi A. Í dómi Hæstaréttar kom meðal annars fram að P hefði ekki lýst skaðabótakröfunni á hendur A við gjaldþrotaskiptin og gilti því um hana fyrningarfrestur samkvæmt 3. málslið 2. mgr. 165. gr. laga nr. 21/1991. P hefði ekki höfðað mál innan þess tveggja ára fyrningarfrests sem þar greini samkvæmt 3. mgr. 165. gr. laganna til viðurkenningar á fyrningarslitum og hefði skaðabótakrafan því verið fyrnd í lok september 2014. Yrði því ekki jafnað til málshöfðunar í skilningi 3. mgr. 165. gr. laga nr. 21/1991 að skaðabótakröfunnar hefði verið getið í ákæru í sakamáli því sem ákæruvaldið hefði höfðað á hendur A og hefði lokið með áðurgreindum dómi réttarins. Hins vegar leiddi af ákvæðum 11. gr. laga nr. 150/2007 að þótt fyrningarfrestur skaðabótakröfunnar hefði liðið hefði P getað haft kröfuna uppi í sakamálinu og fengið um hana dóm. Að þessu gættu staðfesti Hæstiréttur niðurstöðu hins áfrýjaða dóms með vísan til forsendna hans.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma Þ-kk-nf Ö-kk-nf hæstaréttardómari, G-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari og A-kk-nf E. J-kk-nf landsréttardómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 30. janúar 2017. Hann krefst aðallega sýknu af kröfum stefnda en til vara að dómkröfur verði lækkaðar verulega. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Eins og nánar greinir í hinum áfrýjaða dómi er til úrlausnar í máli þessu skaðabótakrafa stefnda á hendur áfrýjanda vegna þeirrar refsiverðu háttsemi, sem áfrýjandi var fundinn sekur um með dómi Hæstaréttar 9. júní 2016 í máli nr. 182/2015, en ekki krafa stefnda á hendur áfrýjanda á grundvelli lánssamningsins frá árinu 2007. Um skaðabótakröfuna hefur eins og í hinum áfrýjaða dómi greinir ekki gengið dómur og hefur stefndi lögvarða hagsmuni af því að fá dóm um hana.

Bú áfrýjanda var tekið til gjaldþrotaskipta með úrskurði Héraðsdóms Reykjaness 18. febrúar 2010 og voru skiptalok 28. september 2012 án þess að greiðsla fengist upp í lýstar kröfur. Samkvæmt 1. málslið 2. mgr. 165. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. ber þrotamaður ábyrgð á skuldum sínum sem ekki fást greiddar við gjaldþrotaskiptin. Í 2. málslið málsgreinarinnar kemur fram að hafi kröfu verið lýst við gjaldþrotaskiptin og ekki fengist greidd við þau er fyrningu slitið gagnvart þrotamanninum og byrjar þá nýr tveggja ára fyrningarfrestur að líða frá þeim degi er skiptunum er lokið. Í 3. málslið málsgreinarinnar segir að þótt kröfu hafi ekki verið lýst við skiptin gildir þessi sami fyrningarfrestur um hana enda fyrnist hún ekki á skemmri tíma. Samkvæmt 3. mgr. 165. gr. laganna verður fyrningu aðeins slitið á ný með því að kröfuhafi höfði innan fyrningarfrests mál á hendur þrotamanninum og fái þar dóm um viðurkenningu á fyrningarslitum gagnvart honum.

Skaðabótakröfunni á hendur áfrýjanda lýsti stefndi ekki við gjaldþrotaskiptin og gildir því um hana fyrningarfrestur samkvæmt 3. málslið 2. mgr. 165. gr. laga nr. 21/1991. Stefndi höfðaði ekki innan þess tveggja ára fyrningarfrests sem þar greinir mál samkvæmt 3. mgr. 165. gr. laganna til viðurkenningar á fyrningarslitum og var skaðabótakrafan því fyrnd 28. september 2014. Verður því ekki jafnað til málshöfðunar í skilningi 3. mgr. 165. gr. laga nr. 21/1991 að skaðabótakröfunnar var getið í ákæru í sakamáli því sem ákæruvaldið höfðaði á hendur áfrýjanda og lauk með áðurgreindum dómi Hæstaréttar í máli nr. 182/2015. Hins vegar leiðir af ákvæðum 11. gr. laga nr. 150/2007 um fyrningu kröfuréttinda að þótt fyrningarfrestur skaðabótakröfunnar hafi liðið gat stefndi haft kröfuna uppi í sakamálinu og fengið um hana dóm. Að þessu gættu verður hinn áfrýjaði dómur staðfestur með vísan til forsendna hans.

Eftir framangreindum úrslitum verður áfrýjandi dæmdur til að greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétt eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, A-kk-nf S-kk-nf J-kk-nf, greiði stefnda, Pillar Securitisation S.á.r.l., 700.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.