500/2006

Ó krafðist þess að AR og AG efndu kaupsamning sem komst á með aðilum um rúmlega 50 m² herbergi í íbúð AR og AG í Mosfellsbæ með því að gefa út afsal til hans fyrir herberginu og afhenda honum það, ásamt tilheyrandi hlutdeild í sameign og lóðarréttindum, að viðlögðum dagsektum, gegn greiðslu á nánar tilgreindri fjárhæð. Í dómi Hæstaréttar kom fram að ákvæði 11. gr. laga nr. 75/1997 um samningsveð stæði því ekki í vegi að fasteign væri seld þó að á henni hvíldu veðskuldir. Talið var að AR og AG hefðu vanefnt kaupsamninginn við Ó með því að afhenda eignarhlutann ekki á umsömdum degi og aflétta ekki veðskuldum af honum, en þau hefðu ekki lagt fram gögn um að þeim hafi verið þetta ómögulegt. Ó hafði greitt fyrri greiðslu kaupverðs í samræmi við kaupsamninginn en honum var ekki skylt að greiða síðari greiðsluna vegna vanefnda AR og AG. Ekki var talið að AR og AG hefðu haft lögmætar forsendur fyrir riftun kaupanna sem þau höfðu lýst yfir. Þá voru engin efni til að taka til greina málsástæðu AR og AG um að 36. gr. samningalaga leiddi til þess að sýkna bæri þau af kröfu Ó. Var krafa Ó því tekin til greina.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf, H-kvk-nf H-kvk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 19. september 2006. Hann krefst þess að stefndu verði gert að gefa út afsal til sín og afhenda sér 52,3 m² rými, sem merkt er vinnustofa í norðvesturhorni íbúðar nr. 227-0804, á 3. hæð hússins nr. 23 við Álafossveg í Mosfellsbæ, ásamt tilheyrandi hlutdeild í sameign og lóðarréttindum, að viðlögðum 50.000 króna dagsektum frá uppkvaðningu dómsins að telja, gegn greiðslu á 1.850.000 krónum. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndu krefjast staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Áfrýjandi hefur við munnlegan flutning málsins skýrt kröfugerð sína þannig, að krafa sú sem hann gerði í héraði um viðurkenningu á eignarrétti að umþrættum eignarhluta falli saman við aðfararkröfu hans og hafi ekki sjálfstætt gildi.

Við munnlegan málflutning fyrir Hæstarétti kváðust stefndu vilja halda uppi varakröfu þeirri sem þau gerðu í héraði um að greiðsla áfrýjanda verði 2.000.000 krónur auk nánar tilgreindra dráttarvaxta frá 1. mars 2003 til greiðsludags, fari svo að þau verði dæmd til að efna kaupsamninginn um eignina. Ekki var gagnstefnt í héraði, en kröfu þessa gátu stefndu ekki haft uppi án þess. Kemur þessi þáttur kröfugerðar stefndu því ekki frekar til álita.

Kaupsamningur komst á með aðilum 10. janúar 2003. Hið selda var herbergi í íbúð stefndu sem skyldi sameina íbúð áfrýjanda. Kaupverðið, 3.550.000 krónur, skyldi greiðast í tvennu lagi, við undirritun kaupsamnings 1.550.000 krónur og 2.000.000 krónur 1. mars 2003, sem var sami dagur og afhenda átti eignina. Í kaupsamningnum var tilgreint að eignaskiptayfirlýsing hefði ekki verið gerð fyrir húsið í heild, sem er gamalt fjöleignarhús með íbúðum og vinnustofum, og kynni það að hafa áhrif á hvenær eignarheimild fyrir hinu selda yrði þinglýst. Þá var tilgreint í samningnum að gerðar skyldu ráðstafanir af hálfu stefndu fyrir 1. mars 2003 til þess að leysa hinn selda eignarhluta úr veðböndum sem hvíldu á eign þeirra.

Ákvæði 11. gr. laga nr. 75/1997 um samningsveð standa því ekki í vegi að fasteign sé seld þó að á henni hvíli veðskuldir. Stefndu vanefndu því kaupsamninginn um eignarhlutann með því að afhenda áfrýjanda hann ekki 1. mars 2003 eins og samningurinn kvað á um. Á sama degi bar þeim einnig að hafa aflétt veðskuldum af eignarhlutanum. Þau hafa ekki lagt fram gögn í málinu um að þeim hafi verið þetta ómögulegt. Fólst einnig í þessu vanefnd á kaupsamningnum.

Áfrýjandi greiddi fyrri greiðslu kaupverðs í samræmi við kaupsamninginn, en honum var ekki skylt að greiða síðari greiðsluna 1. mars 2003 vegna framangreindra vanefnda stefndu. Í tölvubréfum milli aðila 20. maí 2003 kemur fram að áfrýjandi greiddi þann dag 150.000 krónur að beiðni stefnda A-kk-ef inn á síðari greiðsluna. Stefndu höfðu samkvæmt framangreindu ekki lögmætar forsendur fyrir riftun kaupanna 15. ágúst 2004, sbr. 51. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup.

Ekki eru nein efni til að taka til greina málsástæðu stefndu um að 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga leiði til þess að sýkna beri þau af kröfu áfrýjanda.

Með vísan til alls framangreinds eru kröfur áfrýjanda teknar til greina að öðru leyti en því að hæfilegt þykir að stefndu greiði 25.000 króna dagsektir að liðnum tveimur vikum frá uppsögu dóms þessa, fullnægi þau ekki skyldu sinni samkvæmt honum.

Stefndu skulu greiða áfrýjanda málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti svo sem nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Stefndu, A-kk-nf J-kk-nf og A-kvk-nf K-kvk-nf, skulu gefa út afsal til áfrýjanda, Ó-kk-ef J-kk-ef, fyrir 52,3 m² rými, sem merkt er vinnustofa í norðvesturhorni íbúðar nr. 227-0804 á 3. hæð hússins nr. 23 við Álafossveg í Mosfellsbæ, ásamt tilheyrandi hlutdeild í sameign og lóðarréttindum, og afhenda honum eignina að viðlögðum dagsektum 25.000 krónur fyrir hvern dag að liðnum tveimur vikum frá uppsögu dóms þessa, allt gegn greiðslu á 1.850.000 krónum.

Stefndu greiði áfrýjanda samtals 600.000 krónur í málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti.