381/2010

Ágreiningur var á milli S og L ehf. um það hvort S hefði átt rétt á þriggja eða sex mánaða uppsagnarfresti  eftir að honum var sagt upp hjá L ehf. Samkvæmt kjarasamningi sem gilti um ráðningarsamband aðila átti uppsagnarfrestur eftir sex mánaða starf að vera þrír mánuðir en sex mánuðir eftir fimm ára samfellt starf. Í dómi Hæstaréttar kom fram að leggja yrði þann skilningi í skilyrði kjarasamningsins um samfellt starf að starfsmaður yrði að hafa stundað starf á sama vinnustað í hverjum mánuði síðustu fimm ár eða 60 mánuði fyrir uppsögn til að skilyrðið teldist uppfyllt. Staðgreiðsluyfirlit gáfu til kynna að S hefði ekki starfað tiltekinn mánuð á því tímabili sem S hélt fram að hann hefði starfað hjá L hf. S var því ekki talinn hafa unnið samfellt í þágu L ehf. í full fimm ár þegar honum var sagt upp störfum. L ehf. var því sýknað.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og G-kk-nf G-kk-nf

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 16. júní 2010. Hann krefst sýknu af kröfu stefnda og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

I

Stefndi, sem er lyfjafræðingur, kvaðst í aðilaskýrslu fyrir héraðsdómi hafa hafið störf hjá áfrýjanda í febrúarmánuði 2003. Samkvæmt yfirliti úr staðgreiðsluskrá skattstjórans í Reykjavík fékk stefndi fyrst laun fyrir störf hjá áfrýjanda í marsmánuði það ár og síðan í mánuðunum maí til og með nóvember en hvorki í apríl né desember. Á árunum 2004 og 2005 sést af staðgreiðsluyfirlitunum að hann fékk greidd laun frá áfrýjanda í hverjum mánuði. Skriflegan ráðningarsamning undirrituðu aðilar ekki fyrr en 20. apríl 2005. Samkvæmt honum var stefndi ráðinn í ótímabundið hlutastarf, sem nánar var kveðið á um hvernig skyldi háttað, en auk þess skyldi stefndi starfa „í tilfallandi afleysingum“. Í ráðningarsamningnum var um uppsagnarfrest vísað til ákvæða kjarasamnings lyfjafræðinga. Með bréfi 31. október 2008 var stefnda sagt upp störfum með þriggja mánaða fyrirvara og tekið fram að óskað væri eftir vinnuframlagi hans á uppsagnarfresti, til og með 31. janúar 2009. Þann 12. janúar 2009 sendi stefndi áfrýjanda tölvupóst þar sem fram kom að hann teldi, eftir að hafa ráðfært sig við stéttarfélag sitt, að hann ætti 6 mánaða uppsagnarfest. Áfrýjandi svaraði tölvupóstinum samdægurs og kvaðst myndu „skoða málið“ og tók fram að ætti stefndi þennan rétt væri farið fram á að hann ynni út uppsagnarfrestinn. Með tölvupósti 16. janúar 2009 kvaðst áfrýjandi að athuguðu máli hafna því að stefndi ætti 6 mánaða uppsagnarfrest, enda hefði hann ekki unnið samfellt í fimm ár hjá áfrýjanda. Með bréfi dagsettu 27. janúar 2009, sem barst stefnda samdægurs, bauð áfrýjandi honum að gera tímabundinn ráðningarsamning til þriggja mánaða frá 1. febrúar 2009 með óbreyttum kjörum. Lögmaður stefnda sendi áfrýjanda bréf dagsett 26. janúar 2009, sem póstlagt var 28. eða 29. sama mánaðar, þar sem hann krafði áfrýjanda um þriggja mánaða laun vegna ólögmætrar uppsagnar og með tölvupósti 30. sama mánaðar hafnaði stefndi tilboði áfrýjanda um þriggja mánaða tímabundinn ráðningarsamning, meðal annars vegna áforma um störf erlendis. Stefndi höfðaði mál þetta 4. júní 2009.

II

Aðila greinir fyrst og fremst á um hvort uppsagnarfrestur stefnda hafi verið þrír eða sex mánuðir. Eins og að framan er rakið var í ráðningarsamningi aðila 20. apríl 2005 vísað um uppsagnarfrest til ákvæða kjarasamnings lyfjafræðinga. Frá maí 2000 gilti í lögskiptum aðila kjarasamningur milli Samtaka atvinnulífsins annars vegar og Lyfjafræðingafélags Íslands vegna apóteka hins vegar. Í grein 12.1. eru í samningnum svofelld ákvæði um uppsagnarfrest: „12.1.1. Uppsagnarfrestur á 1. starfsári. Starfsuppsögn skal af beggja hálfu vera ein vika á fyrstu þrem mánuðum sem er reynslutími. Að honum loknum skal uppsagnarfrestur vera einn mánuður á næstu þremur mánuðum. Eftir sex mánaða starf skal gagnkvæmur uppsagnarfrestur vera þrír mánuðir. 12.1.2. Uppsagnarfrestur eftir fimm ára samfellt starf. Fyrir lyfjafræðing sem unnið hefur á sama vinnustað í alls fimm ár er gagnkvæmur uppsagnarfrestur sex mánuðir.“ Samkvæmt framangreindum texta í grein 12.1.2. er fimm ára samfellt starf á sama vinnustað skilyrði fyrir því að uppsagnarfrestur verði sex mánuðir í stað þriggja, en skilyrði um að starf skyldi vera samfellt var ekki í hliðstæðu ákvæði eldri kjarasamnings frá 13. júní 1997 milli Vinnuveitendasambands Íslands og Stéttarfélags íslenskra lyfjafræðinga. Verður að leggja þann skilning í áskilnað ákvæðisins um samfellt starf að starfsmaður þurfi að hafa stundað starf á sama vinnustað í hverjum mánuði síðustu fimm ár eða 60 mánuði fyrir uppsögn. Fær ákvæði greinar 14.1. í fyrrgreinda kjarasamningum um áunnin réttindi þessu ekki breytt, enda fjallar það um réttarstöðu starfsmanns við endurráðningu. Þá verður ekki séð að ákvæði laga nr. 10/2004 um starfsmenn í hlutastörfum, sem tóku gildi 31. mars 2004, skipti máli við úrlausn ágreinings aðila. Samkvæmt staðgreiðsluyfirlitum starfaði stefndi, eins og að framan greinir, ekki hjá áfrýjanda í desembermánuði 2003 og hafði því ekki unnið samfellt í hans þágu í full fimm ár þegar honum var sagt upp störfum 31. október 2008. Uppsagnarfrestur hans var því þrír mánuðir og ber þar af leiðandi að sýkna áfrýjanda af kröfu stefnda. Í ljósi þeirra málsúrslita verður stefnda gert að greiða áfrýjanda málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti, sem ákveðinn verður í einu lagi eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Áfrýjandi, Lyf og heilsa ehf., er sýkn af kröfu stefnda, S-kk-ef N-kk-ef S-kk-ef.

Stefndi greiði áfrýjanda samtals 600.000 krónur í málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti.