760/2017

G höfðaði mál á hendur M hf. vegna vangoldinna launa. Gerði G kröfu um tilekna fjárhæð og hafði þá tekið tillit til greiðslna sem M hf. hafði greitt inn á ætlaða kröfu, með því að láta þær koma jafnharðan til lækkunar á höfuðstólnum. Héraðsdómur tók kröfu G til greina en mælti hins vegar fyrir um það í dómsorði að greiðslur M hf. skyldu koma til frádráttar heildarkröfu G eins og hún stæði á tilgreindum greiðsludögum. Í dómi sínum vísaði H-kk-nf til þess að sökum þessa væri höfuðstóll kröfunnar sem G hefði verið dæmd í raun hærri en hann hefði krafist dóms um. Þá hefði M hf. samkvæmt dómsorði í nær öllum tilvikum verið gert að greiða dráttarvexti af hærri fjárhæðum á einstökum tímabilum en G hefði krafist, auk þess sem ekki væri samræmi milli kröfugerðar hans annars vegar og dómsorðs hins vegar um dagsetningar þegar fjárhæðir, sem bera áttu dráttarvexti, voru látnar taka breytingum. Hefði með þessu verið farið út fyrir kröfugerð G í hinum áfrýjaða dómi í andstöðu við 1. mgr. 111. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Var hinn áfrýjaði dómur því ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf og K-kk-nf A-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf landsréttardómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 5. desember 2017. Hann krefst aðallega sýknu af kröfu stefnda, en til vara að fjárhæð hennar verði lækkuð. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Stefndi höfðaði mál þetta með stefnu 24. febrúar 2017. Þar krafðist hann þess að áfrýjanda yrði gert að greiða sér 1.838.609 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 370.506 krónum frá 1. janúar 2013 til 1. febrúar sama ár, af 428.670 krónum frá þeim degi til 1. apríl sama ár, af 378.670 krónum frá þeim degi til 1. janúar 2014, af 970.308 krónum frá þeim degi til 1. nóvember sama ár, af 1.369.015 krónum frá þeim degi til 1. febrúar 2015, af 2.438.514 krónum frá þeim degi til 1. ágúst sama ár og af 1.838.609 krónum frá þeim degi til greiðsludags. Þá krafðist stefndi málskostnaðar. Af gögnum málsins verður ráðið að með þessari kröfugerð, sem sætti engum breytingum undir rekstri þess í héraði, hafi stefndi tekið tillit til greiðslna áfrýjanda á samtals 599.905 krónum inn á ætlaða kröfu 30. apríl 2013, 30. desember 2013 og 31. júlí 2015 á þann hátt að hann hafi látið þær koma jafnharðan til lækkunar á höfuðstól hennar og þar með einnig á þeim fjárhæðum, sem hann krafðist að bæru dráttarvexti á hverjum tíma.

Samkvæmt því, sem fram kemur í hinum áfrýjaða dómi, varð niðurstaða málsins þar sú að krafa stefnda yrði tekin að fullu til greina. Eftir dómsorði var það þó gert á þann hátt að áfrýjandi var dæmdur til að greiða stefnda 2.438.514 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt fyrrnefndu lagaákvæði af 408.186 krónum frá 24. desember 2012 til 24. janúar 2013, af 472.265 krónum frá þeim degi til 24. ágúst sama ár, af 961.270 krónum frá þeim degi til 24. desember sama ár, af 1.021.440 krónum frá þeim degi til 24. október 2014, af 1.613.078 krónum frá þeim degi til 24. janúar 2015 og af 2.438.514 krónum frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádregnum greiðslum áfrýjanda 30. apríl 2013, 30. desember 2013 og 31. júlí 2015 á samtals 599.905 krónum en að viðbættum 800.000 krónum í málskostnað.

Með framangreindu dómsorði var stefnda án nokkurra skýringa dæmd fjárhæð, sem að höfuðstól var 599.905 krónum hærri en hann gerði kröfu um. Virðist því sem héraðsdómur hafi tekið upp hjá sér að lækka ekki höfuðstól kröfu stefnda um fjárhæðir, sem svöruðu til greiðslna áfrýjanda eins og stefndi hafði gert í kröfugerð sinni, og mæla þess í stað sérstaklega fyrir um að greiðslurnar kæmu til frádráttar heildarkröfu stefnda eins og hún stæði á tilgreindum greiðsludögum. Höfuðstóll kröfunnar, sem stefnda var þannig dæmd, er þrátt fyrir þessa frádrætti í raun ekki sá sami og hann krafðist dóms um samkvæmt kröfugerð sinni, enda verður að gæta að því að eftir dómsorðinu áttu greiðslur áfrýjanda að ganga á tilgreindum dögum inn á skuld hans að meðtöldum áföllnum dráttarvöxtum og koma þá samkvæmt viðtekinni venju fyrst til uppgjörs á þeim vöxtum en afgangur síðan eftir atvikum til skerðingar á höfuðstól, sem bæri upp frá því dráttarvexti. Af þessum sökum er heildarfjárhæðin, sem áfrýjandi var þannig dæmdur til að greiða samkvæmt dómsorði, að öllu samanlögðu hærri en stefndi gerði kröfu um. Að auki var áfrýjanda samkvæmt dómsorðinu í nær öllum tilvikum gert að greiða dráttarvexti af hærri fjárhæðum á einstökum tímabilum en stefndi hafði krafist, en í hinum áfrýjaða dómi voru þær fjárhæðir ekkert skýrðar út og verður munurinn á þeim og kröfugerð stefnda ekki rakinn eingöngu til þess hvernig þar var farið með fyrrnefndar greiðslur áfrýjanda. Þá er ekki samræmi milli kröfugerðar stefnda annars vegar og dómsorðs hins áfrýjaða dóms hins vegar um dagsetningar þegar fjárhæðir, sem bera áttu dráttarvexti, voru látnar taka breytingum, en frávik í dómsorði í þessum efnum eru áfrýjanda í óhag.

Með framangreindu var farið í hinum áfrýjaða dómi út fyrir kröfugerð stefnda í andstöðu við 1. mgr. 111. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Verður því án kröfu að ómerkja dóminn og vísa málinu heim í hérað til löglegrar meðferðar og dómsálagningar á ný.

Rétt er að málskostnaður fyrir Hæstarétti falli niður.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur er ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.