525/2006

SH og SS deildu um eignarhald á skemmu sem reist var á árunum 1985 til 1986 á jörð sem SS erfði í Grímsneshreppi. Þau voru í hjúskap sem lauk 1983 og síðar sambúð með hléum um árabil. Efnið í skemmuna var hús við Sigöldu sem SH keypti af Landsvirkjun og flutti á áðurnefnda jörð. SH reist skemmuna ásamt sonum sínum og SS. SS var þinglýstur eigandi jarðarinnar og mannvirkja á henni, þar á meðal skemmunnar. Í dóminum var meðal annars litið til þess að á skattframtali SS 1986 kæmi fram að hún hefði keypt skemmuna af SH á 500.000 krónur og að gögn málsins sýndu að hún hefði greitt af henni skatta og skyldur. Þá lágu frammi í málinu kvittanir um millifærslur á árinu 1985 frá SS til SH að fjárhæð 476.000 krónur sem SH kvittaði fyrir móttöku á. SH hafði aldrei talið skemmuna til eigna sinna á skattframtölum né greitt af henni skatta og skyldur. Loks höfðu aðilar gert samkomulag árið 2003 um afnot SH af skemmunni en jafnframt kom þar fram að SH gerði ekki kröfur til neinna eigna sem skráðar væru á nafn SS. Var krafa SS um viðurkenningu á eignarrétti að skemmunni því tekin til greina.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf, J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Aðaláfrýjandi skaut málinu upphaflega til Hæstaréttar 4. ágúst 2006. Ekki varð af fyrirhugaðri þingfestingu 20. september 2006 og var áfrýjað öðru sinni 5. október sama ár. Hann krefst sýknu af kröfu gagnáfrýjanda og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Gagnáfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 19. desember 2006. Hún krefst þess að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur að öðru leyti en því að aðaláfrýjanda verði gert að greiða sér málskostnað í héraði. Þá krefst hún málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Málavextir eru raktir í héraðsdómi í tvennu lagi með þeim hætti að taka í beinni ræðu upp lýsingar aðila á málavöxtum, annars vegar úr stefnu og hins vegar úr greinargerð í héraði. Þetta er ekki í samræmi við d. lið 1. mgr. 114. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og er aðfinnsluvert.

Ágreiningslaust er að hin umdeilda skemma var reist á árunum 1985 til 1986. Á skattframtali gagnáfrýjanda 1986 kemur fram að hún hafi keypt skemmuna af aðaláfrýjanda á 500.000 krónur og gögn málsins sýna að hún hefur greitt af henni skatta og skyldur. Þá liggja frammi í málinu tvær kvittanir um millifærslur frá gagnáfrýjanda til aðaláfrýjanda að fjárhæð samtals 476.000 krónur sem aðaláfrýjandi kvittaði fyrir móttöku á í maí og júlí 1985. Aðaláfrýjandi hefur viðurkennt að hafa hvorki talið skemmuna til eigna sinna á skattframtölum né greitt af henni skatta og skyldur. Að þessum gögnum virtum ber aðaláfrýjandi sönnunarbyrði fyrir þeirri staðhæfingu að hann hafi ekki tekið á móti þessum greiðslum vegna skemmunnar. Honum hefur ekki tekist þessi sönnun. Að þessu athuguðu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur um annað en málskostnað.

Eftir þessum málsúrslitum verður aðaláfrýjandi dæmdur til að greiða gagnáfrýjanda málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður um annað en málskostnað.

Aðaláfrýjandi S-kk-nf H-kk-nf greiði gagnáfrýjanda S-kvk-þgf S-kvk-þgf samtals 600.000 krónur í málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti.