arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
423/2011

Þ fékk greiddar skaðabætur úr hendi T hf. á grundvelli matsgerðar án þess að gerður væri fyrirvari af hans hálfu. Þ aflaði síðar álits örorkunefndar sem taldi örorkustig hans hærra en lagt hafði verið til grundvallar við uppgjörið.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir E-kk-nf T-kk-nf og G-kvk-nf B-kvk-nf og B-kk-nf B-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 7. júlí 2011. Hann krefst þess að stefnda verði gert að greiða sér 23.582.638 krónur með 4,5% ársvöxtum frá 16. desember 2005 til 7. nóvember 2009, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar á báðum dómstigum.

Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Gerð er skilmerkileg grein fyrir atvikum máls þessa og málatilbúnaði aðila í hinum áfrýjaða dómi. Eins og þar er rakið varð áfrýjandi fyrir slysi um borð í togaranum Víði 11. nóvember 2002. Fékk hann greiddar skaðabætur vegna tjóns af völdum slyssins úr hendi stefnda á grundvelli matsgerðar 15. september 2004, án þess að gerður væri fyrirvari af hans hálfu. Af þeim sökum verður ofangreind krafa áfrýjanda, sem reist er á álitsgerð örorkunefndar 28. júlí 2009, því aðeins tekin til greina gegn andmælum stefnda að skilyrði 11. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 séu fyrir hendi. Skilyrðin eru „að ófyrirsjáanlegar breytingar hafi orðið á heilsu tjónþola þannig að ætla megi að miskastig eða örorkustig sé verulega hærra en áður var talið.“ Með þessu orðalagi er það gert að frumskilyrði fyrir því, að ákvörðun um bætur verði tekin upp að nýju samkvæmt 11. gr. skaðabótalaga, að breytingar hafi orðið á heilsu tjónþola sem ekki hafi verið fyrirsjáanlegar þegar ákvörðunin var tekin. Í samræmi við það kemur fram í athugasemdum, sem fylgdu frumvarpi til laganna, að ekki sé heimilt að taka slíka ákvörðun upp að nýju á grundvelli ákvæðisins þótt örorkustig reynist hærra en gert var ráð fyrir ef ástæður þess eru aðrar en breytingar á heilsu tjónþola.

Ef áðurnefnd álitsgerð örorkunefndar 28. júlí 2009 er borin saman við matsgerðina 15. september 2004 verður ekki talið, að teknu tilliti til forsendna hins áfrýjaða dóms, að áfrýjandi hafi fært sönnur á að sú niðurstaða nefndarinnar, að ákvarða örorkustig hans 70% vegna ofangreinds slyss, verði rakin til versnandi heilsu hans sem hafi verið ófyrirsjáanleg þegar lagt var mat á örorkuna fimm árum áður. Með skírskotun til þess, sem að framan greinir, verður héraðsdómur því staðfestur.

Eins og atvikum er háttað verður hvor aðili látinn bera sinn kostnað af meðferð málsins fyrir Hæstarétti.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur er óraskaður.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.
423/2012

G ehf. kærði úrskurð héraðsdóms þar sem tekin var til greina krafa F ehf. um að G ehf. yrði borið með beinni aðfarargerð út úr fasteign. Þar sem G ehf. hafði ekki greitt gjald fyrir kæru samkvæmt 1. mgr. 2. gr., sbr. 1. tölulið 2. mgr. 1. gr. laga nr. 88/1991 um aukatekjur ríkissjóðs, voru ekki talin skilyrði til að taka málið til frekari meðferðar fyrir Hæstarétti og var málinu því vísað þar frá dómi.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma M-kk-nf S-kk-nf hæstaréttardómari og B-kk-nf B-kk-nf og H-kk-nf I. J-kk-nf settir hæstaréttardómarar.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 14. júní 2012, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 18. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 11. júní 2012, þar sem tekin var til greina krafa varnaraðila um að honum yrði heimilað að fá sóknaraðila borinn með beinni aðfarargerð út úr fimm nánar tilteknum eignarhlutum í fasteigninni Miðhrauni 14 í Garðabæ. Kæruheimild er í 4. mgr. 84. gr. laga nr. 90/1989 um aðför, sbr. 102. gr. laga nr. 92/1991. Sóknaraðili krefst „sýknu“ og að sér verði dæmdur „allur kostnaður við málið“ ásamt „250.000 kr. í útlagðan kostnað.“

Varnaraðili hefur ekki látið málið til sín taka fyrir Hæstarétti.

Í kæru sóknaraðila segir meðal annars eftirfarandi: „Sóknaraðili ætlar ekki að borga kærugjald vegna þess að með því að borga kærugjald er verið að brjóta á borgaralegum réttindum með því að mega kæra. Sóknaraðili vill þó áfrýja þessu máli til æðra dómstóls. Með þessu viðurkennir sóknaraðili að skilyrði 3. mgr. 145. gr. laga nr. 91/1991 sé ekki uppfyllt en þar segir að kærandi greiðir héraðsdómara lögmætt dómsgjald fyrir Hæstarétti.“ Samkvæmt bréfi Héraðsdóms Reykjaness 18. júní 2012, sem fylgdi kærumálsgögnum til Hæstaréttar, var sóknaraðila leiðbeint um skilyrði 3. mgr. 145. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, en hann hafi kosið að greiða ekki lögmælt dómgjöld fyrir Hæstarétti.

Samkvæmt 1. mgr. 2. gr., sbr. 1. tölulið 2. mgr. 1. gr. laga nr. 88/1991 um aukatekjur ríkissjóðs, eins og þeim var breytt með 20. gr. laga nr. 130/2009, ber að greiða í ríkissjóð gjald að fjárhæð 50.000 krónur við kæru úrskurðar héraðsdóms í máli eins og hér um ræðir. Það skal gert samhliða því að kæra er afhent héraðsdómi, sbr. 3. mgr. 145. gr. laga nr. 91/1991, sem hér á við samkvæmt 4. mgr. 84. gr. laga nr. 90/1989. Með því að sóknaraðili hefur ekki greitt þetta gjald eru ekki skilyrði til að taka málið til frekari meðferðar fyrir Hæstarétti og verður því vísað héðan frá dómi.

Kærumálskostnaður dæmist ekki.

Dómsorð:

Máli þessu er vísað frá Hæstarétti.

Kærumálskostnaður fellur niður.
428/2012

X var sakfelldur fyrir kynferðislega áreitni gegn fjögurra ára gamalli telpu sem hann gætti, sem heimfærð var undir 2. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, og brot gegn 4. mgr. 210. gr. sömu laga fyrir vörslur tæplega 3000 ljósmynda á fartölvu er sýndu börn á kynferðislegan og klámfengin hátt. Var refsing X ákveðin fangelsi í sex mánuði, skilorðsbundið að hluta, auk þess sem fartölva hans var gerð upptæk.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf, G-kk-nf C-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 5. júní 2012. Hann krefst þess að ákærði verði sakfelldur samkvæmt ákæru, en refsing hans þyngd.

Ákærði krefst staðfestingar héraðsdóms.

Með vísan til forsendna héraðsdóms verður hann staðfestur.

Allan áfrýjunarkostnað málsins skal greiða úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun verjanda ákærða, sem ákveðin eru að meðtöldum virðisaukaskatti eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Allur áfrýjunarkostnaður málsins greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, P-kk-ef A-kk-ef P-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 376.500 krónur.
42/2012

Úrskurður héraðsdóms um að X skyldi áfram sæta gæsluvarðhaldi, á grundvelli 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, var staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf, E-kk-nf T-kk-nf og G-kvk-nf B-kvk-nf.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 13. janúar 2012 sem barst Hæstarétti ásamt kærumálsgögnum 16. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 13. janúar 2012, þar sem varnaraðila var áfram gert að sæta gæsluvarðhaldi þar til dómur gengur í máli hans, þó eigi lengur en til föstudagsins 10. febrúar 2012 klukkan 16. Kæruheimild er í l. lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Varnaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi, en til vara að gæsluvarðhaldinu verði markaður skemmri tími. Að því frágengnu krefst hann þess að sér verði gert að sæta banni við brottför af landinu í stað gæsluvarðhalds.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Í dómi Hæstaréttar 25. október 2011 í máli nr. 574/2011 var staðfestur úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 21. sama mánaðar um að varnaraðili skyldi sæta áfram gæsluvarðhaldi til 18. nóvember 2011. Var sú niðurstaða reist á því að sterkur grunur lægi fyrir um að varnaraðili hefði gerst sekur um brot, sem að lögum getur varðað allt að tíu ára fangelsi. Með dómum Hæstaréttar 23. nóvember og 20. desember 2011 í málum nr. 615/2011 og 680/2011 voru staðfestir úrskurðir Héraðsdóms Reykjavíkur um að varnaraðili skyldi sæta áfram gæsluvarðhaldi til 13. janúar 2012.

Ákæra var gefin út á hendur varnaraðila 7. desember 2011 og hún þingfest 16. sama mánaðar. Samkvæmt fyrirliggjandi gögnum er aðalmeðferð málsins fyrirhuguð á morgun, 18. janúar 2012. Í ljósi þessa þykir meðferð þess ekki hafa farið í bága við fyrirmæli um hraða málsmeðferð, sbr. 2. mgr. 53. gr. og 1. mgr. 171. gr. laga nr. 88/2008, þannig að skilyrði séu fyrir áframhaldandi gæsluvarðhaldi.

Að framangreindu virtu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.
430/2011

Aðila greindi á um uppgjör vegna dráttar V á að greiða Í hf. kaupverð lands. Með því að ekkert var fram komið í málinu sem studdi þá staðhæfingu V að hann hefði ekki átt að reiða fram hina umsömdu greiðslu í samræmi við afdráttarlaust orðalag kaupsamnings var fallist á að V bæri að greiða Í hf. dráttarvexti.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf og H-kk-nf I. J-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Aðaláfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 12. júlí 2011. Hann krefst aðallega sýknu af kröfum gagnáfrýjanda, en til vara lækkunar á þeim. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Gagnáfrýjandi áfrýjaði héraðsdómi fyrir sitt leyti 21. september 2011. Hann krefst þess aðallega að aðaláfrýjandi greiði sér 54.001.080 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 37.388.264 krónum frá 19. desember 2007 til 25. júlí 2008, af 51.826.514 krónum frá þeim degi til 10. desember 2008 og af 54.001.080 krónum frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádreginni innborgun 29. desember 2008 að fjárhæð 54.001.080 krónur sem dragist frá kröfunni miðað við stöðu hennar á innborgunardegi. Til vara krefst hann þess að aðaláfrýjandi greiði sér 14.454.618 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 29. desember 2008 til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Ágreiningur málsaðila lýtur að því hvort gagnáfrýjandi eigi rétt til vaxta eða verðbóta úr hendi aðaláfrýjanda vegna dráttar aðaláfrýjanda á að greiða á réttum tíma kaupverð lands þess er hann keypti af gagnáfrýjanda. Umrædd landakaup voru tvíþætt. Upphaflega keypti aðaláfrýjandi 21.166 m² undir vegstæði með samningi 19. desember 2007 og var hlutdeild gagnáfrýjanda í þeirri landstærð 19.784 m². Síðar var aukið við landstærðina eins og nánar er rakið í hinum áfrýjaða dómi.

Í samningi aðila 19. desember 2007 var skýrlega kveðið á um gagnkvæmar skyldur þeirra sem fólust í afhendingu lands gegn greiðslu kaupverðs er inna skyldi af hendi við undirskrift samningsins. Samkvæmt samningnum og í samræmi við almennar reglur færðist eignarréttur að landinu þá yfir til aðaláfrýjanda. Með því að ekkert er fram komið í málinu sem styður þá staðhæfingu aðaláfrýjanda að hann hafi ekki átt að reiða fram hina umsömdu greiðslu í samræmi við afdráttarlaust orðalag 2. mgr. 5. gr. samningsins ber gagnáfrýjanda réttur til þeirra dráttarvaxta sem dæmdir voru með hinum áfrýjaða dómi. Samkvæmt þessu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur.

Eftir þessum úrslitum og í samræmi við 1. mgr. 130. gr., sbr. 166. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála verður aðaláfrýjandi dæmdur til að greiða gagnáfrýjanda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Aðaláfrýjandi, Vegagerðin, greiði gagnáfrýjanda, Ístaki hf., 600.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.
431/2011

Í hf. krafði M ehf. um greiðslu skuldar vegna innistæðulausra færslna á bankareikningi M ehf. í G hf. M ehf. krafðist þess að kröfu Í hf. yrði skuldajafnað við kröfu sem hann átti á hendur G hf. Með hliðsjón af því að M ehf. hefði lýst því yfir að hann hefði daginn fyrir frestdag eignast kröfuna á hendur G taldi Hæstiréttur að skilyrðum 1.mgr. 100. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti til skuldajafnaðar hefði ekki verið fullnægt. Staðfesti Hæstiréttur því niðurstöðu héraðsdóms um greiðsluskyldu M ehf.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf, J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 12. júlí 2011. Hann krefst sýknu af kröfu stefnda og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Eins og greinir í héraðsdómi andmælir áfrýjandi því ekki að skulda stefnda fjárhæð þá sem stefndi krefst og á rót sína að rekja til yfirdráttar á tékkareikningi í útibúi stefnda að Suðurlandsbraut 30 í Reykjavík. Við flutning málsins fyrir Hæstarétti var því lýst yfir af hálfu stefnda að ekki væri vefengt að áfrýjandi ætti kröfu á hendur honum á grundvelli skuldabréfs þess sem áfrýjandi byggir rétt sinn til skuldajafnaðar á, en því hins vegar mótmælt að fullnægt sé skilyrðum skuldajafnaðar.

Með lögum nr. 129/2008 voru gerðar breytingar á lögum nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki. Samkvæmt 2. mgr. ákvæðis til bráðabirgða í breytingarlögunum miðast frestdagur í þeim fjármálafyrirtækjum sem Fjármálaeftirlitið hafði þegar skipað skilanefndir yfir við gildistöku laganna. Lögin skyldu samkvæmt 5. gr. öðlast þegar gildi. Þau voru birt 14. nóvember 2008 og tóku því gildi daginn eftir, það er 15. nóvember 2008, sbr. 2. mgr. 8. gr. laga nr. 15/2005 um Stjórnartíðindi og Lögbirtingablað. Sá dagur telst því frestdagur við slit Glitnis-banka hf.

Samkvæmt 1. mgr. 100. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. getur hver sá sem skuldar þrotabúi dregið það frá sem hann á hjá því hvernig sem skuld og gagnkröfu er varið ef hann hefur eignast kröfuna áður en þrír mánuðir voru til frestdags. Þetta skilyrði, sem gildir við slit Glitnis-banka hf., er óundanþægt. Áfrýjandi hefur ítrekað lýst yfir því undir rekstri málsins að hann hafi daginn fyrir frestdag, það er 14. nóvember 2008, eignast skuldabréf það sem hann styður skuldajafnaðarrétt sinn við. Er því ekki fullnægt skilyrðum 1. mgr. 100. gr. laga nr. 21/1991 til skuldajafnaðar og ber þegar af þeirri ástæðu að staðfesta niðurstöðu hins áfrýjaða dóms.

Eftir þessum málsúrslitum ber að dæma áfrýjanda til greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, Mardrangar ehf., greiði stefnda, Íslandsbanka hf., 500.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.
432/2012

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem ákvörðun innanríkisráðherra um framsal X til Póllands var staðfest.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma G-kk-nf G-kk-nf hæstaréttardómari og B-kk-nf B-kk-nf og H-kk-nf I. J-kk-nf settir hæstaréttardómarar.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 18. júní 2012 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum degi síðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 18. júní 2012, þar sem staðfest var ákvörðun innanríkisráðherra 11. apríl sama ár um að framselja varnaraðila til Póllands. Kæruheimild er í 24. gr. laga nr. 13/1984 um framsal sakamanna og aðra aðstoð í sakamálum. Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Samkvæmt 2. mgr. 16. gr. laga nr. 13/1984 greiðist kærumálskostnaður úr ríkissjóði, þar með talin þóknun skipaðs réttargæslumanns varnaraðila vegna meðferðar málsins fyrir Hæstarétti, sem ákveðin verður eins og greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Kærumálskostnaður greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun skipaðs réttargæslumanns varnaraðila, B-kk-ef E-kk-ef héraðsdómslögmanns, 150.000 krónur.
433/2012

Úrskurður héraðsdóms um að X skyldi sæta gæsluvarðhaldi, á grundvelli 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, var staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma G-kk-nf G-kk-nf hæstaréttardómari og B-kk-nf B-kk-nf og H-kk-nf I. J-kk-nf settir hæstaréttardómarar.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 18. júní 2012 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum degi síðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 18. júní 2012, þar sem varnaraðila var gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi allt til miðvikudagsins 20. júní 2012 klukkan 16. Kæruheimild er í b. lið 2. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Varnaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi, en til vara að gæsluvarðhaldi verði markaður skemmri tími.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.
434/2012

Úrskurður héraðsdóms um að Y skyldi sæta gæsluvarðhaldi, á grundvelli 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, var staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma G-kk-nf G-kk-nf hæstaréttardómari og B-kk-nf B-kk-nf og H-kk-nf I. J-kk-nf settir hæstaréttardómarar.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 18. júní 2012 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum degi síðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 18. júní 2012, þar sem varnaraðila var gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi allt til miðvikudagsins 20. júní 2012 klukkan 16. Kæruheimild er í b. lið 2. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Varnaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi, en til vara að gæsluvarðhaldi verði markaður skemmri tími.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.
435/2012

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms um að A yrði sviptur sjálfræði á grundvelli a. og b. liða 4. gr. lögræðislaga nr. 71/1997.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma G-kk-nf G-kk-nf hæstaréttardómari og B-kk-nf B-kk-nf og H-kk-nf I. J-kk-nf settir hæstaréttardómarar.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 14. júní 2012, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 19. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 6. júní 2012, þar sem sóknaraðili var að kröfu varnaraðila sviptur sjálfræði í eitt ár. Kæruheimild er í 1. mgr. 16. gr. lögræðislaga nr. 71/1997. Sóknaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi, en til vara að sóknaraðila verði gert að sæta sjálfræðissviptingu í sex mánuði. Þá krefst hann þóknunar úr ríkissjóði til handa skipuðum verjanda sínum.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Samkvæmt 1. mgr. 17. gr. lögræðislaga greiðist kærumálskostnaður úr ríkissjóði, þar með talin þóknun skipaðs verjanda sóknaraðila, sem ákveðin verður eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Kærumálskostnaður greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun skipaðs verjanda sóknaraðila, B-kk-ef Þ-kk-ef héraðsdómslögmanns, 150.000 krónur.
438/2011

X kom á skrifstofu ríkissaksóknara 24. júní 2011 og vildi áfrýja héraðsdómi sem honum hafði verið birtur 27. maí 2011. Hann kom ekki bréflegri tilkynningu um áfrýjun til ríkissaksóknara fyrr en 27. júní 2011 en þá var liðinn sá fjögurra vikna frestur til áfrýjunar héraðsdóms frá birtingu hans sem mælt er fyrir um í 2. mgr. 199. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Af þeim sökum var ekki hjá því komist að vísa málinu frá Hæstarétti. Fékk ekki haggað þeirri niðurstöðu þótt skort hafi á leiðbeiningar af hálfu ríkissaksóknara þegar ákærði kom á skrifstofu hans innan hins lögmælta áfrýjunarfrests.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og E-kk-nf T-kk-nf og B-kk-nf B-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 29. júní 2011 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Ákæruvaldið krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms um sakfellingu ákærða, en að refsing hans verði þyngd.

Ákærði krefst aðallega sýknu, en til vara mildunar refsingar.

Hinn áfrýjaði dómur var birtur ákærða 27. maí 2011 í samræmi við ákvæði 3. mgr. 185. gr., sbr. 156. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Í yfirlýsingu, sem ákærði undirritaði í viðurvist lögreglumanns, staðfesti hann að honum hafi verið birtur dómurinn. Jafnframt að hann hafi tekið við leiðbeiningum um rétt sinn til áfrýjunar og áfrýjunarfrest.

Fyrir liggur í málinu að ákærði kom á skrifstofu ríkissaksóknara 24. júní 2011 og vildi áfrýja dóminum. Á hinn bóginn kom ákærði ekki bréflegri tilkynningu um áfrýjun til ríkissaksóknara, svo sem áskilið er í 2. mgr. 199. gr. laga nr. 88/2008, fyrr en 27. sama mánaðar. Var þá liðinn sá fjögurra vikna frestur til áfrýjunar frá birtingu dóms sem mælt er fyrir um í þeirri málsgrein. Verður ekki hjá því komist að vísa málinu frá Hæstarétti. Það fær ekki haggað þeirri niðurstöðu þótt skort hafi á leiðbeiningar af hálfu ríkissaksóknara þegar ákærði kom á skrifstofu hans innan hins lögmælta áfrýjunarfrests eins og að framan greinir. Í munnlegum málflutningi fyrir Hæstarétti var því hreyft af verjanda ákærða að fyrrgreint ákvæði um áfrýjunarfrest væri í andstöðu við fyrirmæli mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994. Ekki er fallist á að svo sé, sbr. dóm Hæstaréttar frá árinu 1996, bls. 2972 í dómasafni réttarins það ár.

Þótt gögn málsins hafi borið með sér að áðurgreindur annmarki stæði í vegi fyrir áfrýjun dómsins til Hæstaréttar virðist athygli ákærða ekki hafa verið vakin á þessu áður en áfrýjunarstefna var út gefin og málsgögn útbúin í hendur Hæstaréttar. Er því rétt að leggja allan kostnað af áfrýjun sakarinnar á ríkissjóð eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Máli þessu er vísað frá Hæstarétti.

Allur sakarkostnaður fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, K-kk-ef G-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 125.500 krónur.
43/2012

Úrskurður héraðsdóms um að X skyldi áfram sæta gæsluvarðhaldi, á grundvelli 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, var staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf, E-kk-nf T-kk-nf og G-kvk-nf B-kvk-nf.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 13. janúar 2012 sem barst Hæstarétti ásamt kærumálsgögnum 16. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 13. janúar 2012, þar sem varnaraðila var áfram gert að sæta gæsluvarðhaldi þar til dómur gengur í máli hans, þó eigi lengur en til föstudagsins 10. febrúar 2012 klukkan 16. Kæruheimild er í l. lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Varnaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi, en til vara að sér verði gert að sæta banni við brottför af landinu í stað gæsluvarðhalds. Að því frágengnu krefst hann þess að gæsluvarðhaldi verði markaður skemmri tími.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Í dómi Hæstaréttar 25. október 2011 í máli nr. 575/2011 var staðfestur úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 21. sama mánaðar um að varnaraðili skyldi sæta áfram gæsluvarðhaldi til 18. nóvember 2011. Var sú niðurstaða reist á því að sterkur grunur lægi fyrir um að varnaraðili hefði gerst sekur um brot, sem að lögum getur varðað allt að tíu ára fangelsi. Með dómum Hæstaréttar 23. nóvember og 20. desember 2011 í málum nr. 616/2011 og 681/2011 voru staðfestir úrskurðir Héraðsdóms Reykjavíkur um að varnaraðili skyldi sæta áfram gæsluvarðhaldi til 13. janúar 2012.

Ákæra var gefin út á hendur varnaraðila 7. desember 2011 og hún þingfest 16. sama mánaðar. Samkvæmt fyrirliggjandi gögnum er aðalmeðferð málsins fyrirhuguð á morgun, 18. janúar 2012. Í ljósi þessa þykir meðferð þess ekki hafa farið í bága við fyrirmæli um hraða málsmeðferð, sbr. 2. mgr. 53. gr. og 1. mgr. 171. gr. laga nr. 88/2008, þannig að skilyrði séu fyrir áframhaldandi gæsluvarðhaldi.

Að framangreindu virtu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.