508/2011

E ehf. og J deildu um efndir kaupsamnings um fasteign á Vopnafirði. J krafðist viðurkenningar á skyldu E ehf. til greiðslu á grundvelli kaupsamningsins en fyrirtækið bar því við að forsendur samningsins hefðu brostið, þar sem því hefði ekki verið heimilað að yfirtaka tvö veðlán af þremur sem hvíldu á fasteigninni. Fallist var á kröfu J með vísan til skýrs orðalags í samningnum um uppgjörið.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma Þ-kk-nf Ö-kk-nf hæstaréttardómari, H-kk-nf I. J-kk-nf settur hæstaréttardómari og H-kvk-nf H-kvk-nf fyrrverandi hæstaréttardómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 7. september 2011. Hann krefst sýknu af kröfum stefndu auk málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefnda krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms með þeirri breytingu að dæmd fjárhæð verði lækkuð í 1.140.356 krónur. Þá krefst hún málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Eins og greinir í hinum áfrýjaða dómi gerðu málsaðilar með sér kaupsamning í nóvember 2009 um fasteignina að Miðbraut 13, Vopnafirði, ásamt fylgifé og tilheyrandi lóðarleiguréttindum. Í samningnum var ákvæði um að áfrýjandi skyldi yfirtaka lán samkvæmt þremur áhvílandi veðskuldabréfum. Skuldareigandi samkvæmt tveimur þeirra er Íbúðalánasjóður og voru bæði bréfin gefin út 8. maí 2000, annað upphaflega að fjárhæð 3.510.000 krónur og hitt upphaflega að fjárhæð 1.350.000 krónur. Þriðja veðskuldabréfið, upphaflega að fjárhæð 2.200.000 krónur, var gefið út 29. október 2004 til Landsbanka Íslands hf. Í kaupsamningnum var kveðið skýrlega á um að við það væri miðað að áfrýjandi yfirtæki áhvílandi lán og hefði hann ekki gengið frá því 1. mars 2010 skyldi hann greiða þau upp. Þá sagði í samningnum að aðilum hefði verið gerð grein fyrir að fyrirkomulag yfirtöku áhvílandi skulda væri óhefðbundið og að almennt „skuli menn hafa aflað samþykkis veðhafa við undirritun kaupsamnings.“ Síðan sagði: „Aðilar óska engu að síður eftir því að kaupsamningur verði gerður.“

Samkvæmt vottorði hlutafélagaskrár er tilgangur áfrýjanda kaup og sala og rekstur fasteigna svo og lánastarfsemi og annar skyldur rekstur. Undir áðurnefndan kaupsamning ritaði stjórnarmaður og framkvæmdastjóri áfrýjanda, V-kk-nf S-kk-nf. Kom fram í skýrslu hans fyrir dómi að hann hefði mikla reynslu af fasteignaviðskiptum.

Áfrýjandi tókst samkvæmt framansögðu á hendur þá skyldu að efna kaupsamninginn með uppgreiðslu fyrrgreindra lána ef ekki fengist samþykki veðhafa fyrir yfirtöku hans á þeim. Slíkt samþykki fékkst ekki eins og nánar er rakið í hinum áfrýjaða dómi. Með þessum athugasemdum, en að öðru leyti vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms, verður hann staðfestur á þann hátt sem í dómsorði greinir.

Áfrýjandi verður dæmdur til að greiða stefndu í einu lagi málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Viðurkennd er skylda áfrýjanda, Eidel ehf., til að greiða upp veðskuldabréf útgefið 8. maí 2000 af stefndu, J-kvk-þgf S. R-kvk-þgf, til H-kk-ef S-kk-ef, upphaflega að fjárhæð 3.510.000 krónur, veðskuldabréf útgefið 8. maí 2000 af stefndu til Íbúðalánasjóðs, upphaflega að fjárhæð 1.350.000 krónur og veðskuldabréf útgefið 29. október 2004 af stefndu til Landsbanka Íslands hf., upphaflega að fjárhæð 2.200.000 krónur, og jafnframt er viðurkennd skylda áfrýjanda til að greiða stefndu 1.140.356 krónur, allt gegn útgáfu afsals fyrir fasteigninni að Miðbraut 13, Vopnafirði.

Áfrýjandi greiði stefndu samtals 1.100.000 krónur í málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti.