631/2013

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á beiðni L ehf. um að leiða sem vitni fyrir héraðsdóm þrjá lækna í því skyni að færa sönnur á hvort skilyrðum 1. mgr. 36. gr. sjómannalaga nr. 35/1985 væru uppfyllt í máli sem J höfðaði á hendur L ehf. til heimtu veikindalauna á grundvelli ákvæðisins, en málsaðila greindi á um hvenær J hefði veikst í merkingu þess. Hæstiréttur felldi úrskurð héraðsdóms úr gildi að því er varðaði heimild L ehf. til að leiða læknana JK og ÓÁ sem vitni í málinu þar sem fyrir lægi að þeir hefðu ekki annast J í veikindum sem hann reisti málsókn sína á og að því yrðu skýrslugjafir þeirra fyrir dómi ekki reistar á reglum VIII. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Hæstiréttur staðfesti á hinn bóginn hinn kærða úrskurð varðandi heimild L ehf. til að leiða lækninn ÓG sem vitni í málinu þar sem talið var að skilyrði 3. mgr. 18. gr. laga nr. 34/2012 um heilbrigðisstarfsmenn væru uppfyllt hvað hann varðaði, enda gætu úrslit málsins oltið á framburði þess læknis sem annast hefði J í veikindum hans.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf, B-kk-nf B-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 18. september 2013 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 25. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Austurlands 17. september 2013, þar sem fallist var á beiðni varnaraðila um að leiða sem vitni við aðalmeðferð málsins þá J-kk-þf K-kk-þf trúnaðarlækni varnaraðila og heilsugæslulæknana Ó-kk-þf G-kk-þf og Ó-kk-þf Á-kk-þf. Kæruheimild er í b. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Eins og nánar greinir í hinum kærða úrskurði krefur sóknaraðili varnaraðila um greiðslu launa í veikindum einkum með vísan til 1. mgr. 36. gr. sjómannalaga nr. 35/1985. Greinir málsaðila á um hvenær sóknaraðili hafi veikst í merkingu ákvæðisins og reisir varnaraðili kröfu sína um sýknu á 4. mgr. sömu lagagreinar. Í 1. málslið 1. mgr. 36. gr. sjómannalaga segir að verði skipverji óvinnufær vegna sjúkdóms eða meiðsla sem hann verður fyrir meðan á ráðningartíma stendur skuli hann eigi missa neins í af launum sínum í hverju sem þau eru greidd svo lengi sem hann er óvinnufær af framangreindum ástæðum, þó ekki lengur en í tvo mánuði. Í 1. málslið 4. mgr. 36. gr. laganna segir að skipverji eigi ekki rétt á kaupi þann tíma, sem hann hliðrar sér ólöglega hjá að inna störf sín af hendi, né fyrir þann tíma sem hann er óstarfhæfur vegna sjúkdóms eða meiðsla sem hann hefur leynt vísvitandi við ráðningu sína. Varnaraðili hefur óskað eftir að læknarnir J-kk-nf K-kk-nf, Ó-kk-nf G-kk-nf og Ó-kk-nf Á-kk-nf gefi skýrslu sem vitni í málinu í því skyni að færa sönnur á hvort skilyrðum 1. mgr. 36. gr. laganna sé fullnægt.

Upplýst er í málinu að Ó-kk-nf G-kk-nf heilsugæslulæknir hefur annast sóknaraðila á Heilbrigðisstofnun Austurlands á tímabili sem hér kann að skipta máli en því er ekki að heilsa um Ó-kk-þf Á-kk-þf heilsugæslulækni við sömu stofnun. Hann mun aftur á móti í símtali hafa veitt J-kk-þgf K-kk-þgf trúnaðarlækni varnaraðila upplýsingar um komur sóknaraðila á stofnunina og þá daga er hann undirgekkst rannsóknir þar. J-kk-nf K-kk-nf hefur ekki meðhöndlað sóknaraðila en undir rekstri málsins veitt umsögn á grundvelli upplýsinga frá Ó-kk-þgf G-kk-þgf heilsugæslulækni.

Af 1. mgr. 44. gr. og 1. mgr. 51. gr. laga nr. 91/1991 verður ályktað að aðili einkamáls megi færa sönnur að umdeildu atviki með því að leiða fyrir dóm vitni sem svari munnlega spurningum um atvik af eigin raun en ekki sérfræðileg atriði, þar sem lögin gera ráð fyrir að leitað sé svara við slíkum spurningum með öðrum hætti, sbr. meðal annars dóm Hæstaréttar sem birtur var í dómsafni réttarins árið 1996, bls. 1785 og dóm réttarins 3. júní 2013 í máli nr. 321/2013. Þá segir í 3. mgr. 46. gr. laganna að telji dómari bersýnilegt að atriði, sem aðili vill sanna, skipti ekki máli eða gagn sé tilgangslaust til sönnunar geti hann meinað aðila um sönnunarfærslu.

Fyrir liggur að læknarnir J-kk-nf K-kk-nf og Ó-kk-nf Á-kk-nf önnuðust ekki sóknaraðila í veikindum sem hann reisir málsókn sína á. Af þeim sökum verða skýrslugjafir þeirra fyrir dómi ekki reistar á reglum VIII. kafla laga nr. 91/1991. Verður hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi að því er varðar heimild varnaraðila til að leiða þá til skýrslugjafar sem vitni í málinu.

Í 17. gr. laga nr. 34/2012 um heilbrigðisstarfsmenn, sem sóknaraðili vísar til, eru reglur um trúnað og þagnarskyldu heilbrigðisstarfsmanna um málefni sjúklinga. Í 3. mgr. 18. gr. laganna er mælt fyrir um undantekningar frá reglum 17. gr., en í 1. málslið 3. mgr. 18. gr. segir meðal annars að heilbrigðisstarfsmaður verði ekki leiddur sem vitni í einkamáli gegn vilja sjúklings nema ætla megi að úrslit málsins velti á vitnisburði hans að mati dómara. Fallist er á með varnaraðila að niðurstaða í málinu kunni að ráðast af því hvenær sóknaraðili hafi veikst. Af því leiðir að úrslit málsins geta oltið á framburði þess læknis sem annaðist sóknaraðila veikindum hans. Samkvæmt öllu framansögðu verður hinn kærði úrskurður staðfestur hvað varðar heimild varnaraðila til að leiða Ó-kk-þf G-kk-þf sem vitni í málinu.

Kærumálskostnaður verður ekki dæmdur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur um að varnaraðila, Lukku ehf., sé heimilt að leiða fyrir héraðsdóm sem vitni Ó-kk-þf G-kk-þf heilsugæslulækni.

Kærumálskostnaður fellur niður.