415/2015

Í málinu krafðist Þ viðurkenningar á því að H sf. o.fl. bæru óskipta skaðabótaábyrgð á líkamstjóni sem hann kvaðst hafa orðið fyrir árið 2006 er hann féll tæpra níu ára gamall við klifur í byggingarkrana á lóð H sf. Með hliðsjón af gögnum málsins og framburði vitna fyrir dómi var talið nægilega í ljós leitt að slysið hefði orðið með þeim hætti sem Þ hefði lýst. Fallist var á með Þ að H sf. o.fl. hefðu ekki viðhaft fullnægjandi öryggisráðstafanir eða varnaraðgerðir til að koma í veg fyrir að börn yrðu þar við hættulegan leik. Þá þótti ekki standa rök til að fella eigin sök á Þ, sem var barn að aldri þegar slysið varð. Var krafa Þ því tekin til greina.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, G-kvk-nf B-kvk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 24. júní 2015. Hann krefst þess að viðurkennt verði að stefndu beri óskipta skaðabótaábyrgð á líkamstjóni sem hann varð fyrir í slysi 16. mars 2006 á byggingarlóð stefnda Húsafls sf. við Gylfaflöt 22 í Reykjavík. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti, án tillits til gjafsóknar sem sér hefur verið veitt.

Stefndu krefjast aðallega staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti, en til vara að þeir verði „einungis dæmdir skaðabótaskyldir að hluta vegna þess tjóns sem áfrýjandi varð fyrir þann 16. mars 2006, er hann féll og handleggsbrotnaði“ og að málskostnaður verði felldur niður. Ekki eru gerðar sérstakar kröfur af hálfu réttargæslustefnda.

I

Óumdeilt er að áfrýjandi brotnaði á hægri hendi 16. mars 2006 á byggingarsvæði við Gylfaflöt í Reykjavík. Var hann þá rétt tæpra 9 ára gamall að leik með jafnaldra sínum, P-x-x J-kk-nf S-x-x T-x-x. Bjó áfrýjandi á þessum tíma í fjölbýlishúsi um það bil 120 metrum frá byggingarsvæðinu. Svæðið var ógirt en náði yfir lóðir nr. 16 til 22 við Gylfaflöt og var á hverri lóð hús í smíðum, mislangt á veg komið. Voru byggingarframkvæmdir á lóð nr. 22 á vegum stefnda Húsafls, sem er sameignarfélag í eigu annarra stefndu, með þann tilgang að annast verktakastarfsemi í byggingariðnaði. Félagið var með ábyrgðartryggingu hjá réttargæslustefnda.

Áfrýjandi var fluttur á bráðamóttöku landspítalans sama dag og slysið varð þar sem gert var að brotinu. Áfrýjandi útskrifaðist úr meðferð nær einkennalaus 11. apríl 2006 en á hinn bóginn kom í ljós síðar að afleiðingar slyssins urðu varanlegar og verulegar. Varð áfrýjandi fyrir vaxtarskerðingu í fjærenda sveifar hægri handar og gekkst hann meðal annars undir skurðaðgerð 15. mars 2010 í því skyni að stýra vexti beina hægri handar hans. Af hálfu áfrýjanda er því lýst að ástæða þess að ekki var krafist bóta úr hendi stefndu fyrr en nokkrum árum eftir slys séu hinar síðbúnu og ófyrirséðu afleiðingar þess.

Áfrýjandi kveður slysið hafa komið þannig til að hann hafi klifrað upp í steyptar einingar aftan á byggingarkrana sem verið hafi á vegum stefnda Húsafls sf., en fallið á jörðina úr rúmlega tveggja metra hæð. Stefndu kveðast fyrst hafa fengið tilkynningu um slysið með bréfi lögmanns áfrýjanda 22. september 2010 og geti því eðli málsins samkvæmt ekkert fullyrt nánar um málsatvik, sem þeir telja ósönnuð. Hafi áfrýjandi fallið úr vinnukrana verði að líta til þess að á einhverjum tíma að minnsta kosti hafi einnig verið annar vinnukrani á nærliggjandi lóðum sem síðar hafi verið fjarlægður. Kunni það að vera sá krani sem áfrýjandi hafi verið að klifra upp í.

Eins og nánar er rakið í héraðsdómi deila málsaðilar að öðru leyti um hvort frágangi byggingarsvæðisins og þess krana sem áfrýjandi hafi fallið úr hafi verið svo áfátt að stefndu beri af þeim sökum skaðabótaábyrgð á því tjóni sem áfrýjandi varð fyrir umrætt sinn.

II

Samkvæmt vottorðum landspítalans var bókuð við komu áfrýjanda þangað á slysdegi sú frásögn að slysið hafi orðið vegna klifurs hans í byggingarkrana. Degi eftir slysið skráði T-kk-nf G-kk-nf G-kk-nf, starfsmaður heilbrigðiseftirlits Reykjavíkurborgar sem bjó í sama húsi og áfrýjandi, kvörtun um ástand vinnusvæðisins þar sem sérstaklega var tilgreind hætta vegna kranans. Þá eru í gögnum málsins loftmynd tekin 7. júlí 2006 er sýnir einn krana á vinnusvæðinu við Gylfaflöt nr. 22 og ljósmynd sem málsaðilar eru sammála um að sé af krana sömu gerðar. Voru myndir þessar bornar undir áfrýjanda og vitni við meðferð málsins í héraði. Staðfesti áðurnefndur P-x-x J-kk-nf, frásögn áfrýjanda um að hann hafi fallið vegna klifurs í krana við lóð nr. 22 á þann hátt sem að framan greinir. Þá báru áðurnefndur T-kk-nf G-kk-nf og foreldrar áfrýjanda að þau hefðu þekkt til vettvangsins og að krani sá sem áfrýjandi hafi fallið úr hafi staðið við lóð nr. 22. Af framburði þeirra verður einnig ályktað að á þeim tíma sem slysið varð hafi þetta verið eini kraninn á svæðinu. Loks kom fram hjá stefnda E-kk-þgf E-kk-þgf E-kk-þgf, sem var byggingarstjóri að verkinu, að þótt annar krani hafi verið við lóðir nr. 16 til 20 á vinnusvæðinu á einhverjum tíma þá hafi krani sá sem kæmi fram á áðurnefndri loftmynd af svæðinu örugglega verið sá krani sem notaður var við framkvæmdir stefnda Húsafls sf. á þeim tíma sem um ræðir, en verið var að reisa sökkla á lóðinni. Samkvæmt framansögðu er nægilega í ljós leitt að slys áfrýjanda varð með þeim hætti sem hann lýsir.

Framkvæmdum á byggingarsvæðinu fylgdi mikið rask og bera gögn málsins með sér að frágangur þar hafi ekki verið í góðu horfi þegar litið er til aðstæðna allra. Þannig lá svæðið við þétta íbúðarbyggð og var krani sá sem um ræðir staðsettur við göngustíg. Mátti beinlínis gera ráð fyrir að börn myndu nýta svæðið til leikja, sem var og raunin, með afleiðingum eins og þeim sem um ræðir í máli þessu. Þótt fallist verði á með stefndu að um kranann hafi legið keðja með þeim hætti sem þeir lýsa, var hún á engan hátt hindrun fyrir börn sem leika vildu sér í honum. Verður ekki séð að reynt hafi verið að ganga þannig frá á vinnusvæðinu að börn yrðu hindruð við hættulegan leik. Bera stefndu því skaðabótaábyrgð á slysi áfrýjanda eftir almennum reglum skaðabótaréttar og standa ekki rök til þess að fella eigin sök á áfrýjanda, sem var tæpra 9 ára gamall er slysið varð.

Stefndu verða dæmdir til að greiða málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir.

Um gjafsóknarkostnað áfrýjanda hér fyrir dómi fer eins og í dómsorði greinir.

Það athugast að í hinum áfrýjaða dómi er ítrekað rætt um móður áfrýjanda sem stefnanda málsins í héraði þótt hún hafi þar aðeins komið fram sem fyrirsvarsmaður hans í málinu þar til hann varð lögráða fimm dögum fyrir uppsögu dómsins.

Dómsorð:

Viðurkennt er að stefndu, Húsafl sf., Á-kk-nf K-kk-nf, E-kk-nf Ö-kk-nf E-kk-nf, G-kk-nf K-kk-nf G-kk-nf, K-kk-nf K-kk-nf og V-kk-nf J-kk-nf, beri óskipta skaðabótaábyrgð á líkamstjóni sem áfrýjandi, Þ-kk-nf V-kk-nf H-kk-nf, varð fyrir 16. mars 2006 á byggingarlóð stefnda Húsafls sf. við Gylfaflöt 22 í Reykjavík.

Stefndu greiði óskipt áfrýjanda 1.200.000 krónur í málskostnað í héraði.

Stefndu greiði óskipt 1.000.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti sem renni í ríkissjóð.

Gjafsóknarkostnaður áfrýjanda fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hans 1.000.000 krónur.