97/2005

Talið var að sveitarstjórn Norður-Héraðs hefði farið að sveitarstjórnarlögum þegar hún ákvað sameiningu sveitarfélagsins við Fellahrepp og Austur-Hérað og var því hafnað kröfu nokkurra íbúa sveitarfélagsins um að ógiltur yrði úrskurður félagsmálaráðuneytisins, sem staðfesti ákvörðunina. Hafði upphaflega staðið til að Fljótsdalshreppur tæki þátt í sameiningunni en í kosningum var tillaga um sameiningu felld í þeim hreppi, en samþykkt í hinum þremur. Nýttu sveitarstjórnir þeirra hreppa sér heimildarákvæði í 2. mgr. 91. gr. sveitarstjórnarlaga til sameiningar framagreindra þriggja sveitarfélaga. Stóðu nokkrir íbúar Norður-Héraðs að málsókninni þar sem þeir töldu að fjárhagslegar forsendur sameiningar væru brostnar og því bæri að kjósa um sameininguna að nýju. Málsástæðum, sem lutu að hæfi nafngreinds starfsmanns ráðuneytisins til úrlausnar málsins, var fyrst haldið fram við munnlegan flutning málsins í héraði og var þá mótmælt af hálfu gagnaðila. Þóttu þær of seint fram komnar og komust því ekki að í málinu.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, G-kk-nf G-kk-nf, G-kvk-nf E-kvk-nf, G-kk-nf C-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Áfrýjendur skutu málinu til Hæstaréttar 7. mars 2005 og krefjast þess að ógiltur verði úrskurður félagsmálaráðuneytisins 23. ágúst 2004 þar sem staðfest var ákvörðun sveitarstjórnar Norður-Héraðs um sameiningu sveitarfélagsins við Austur-Hérað og Fellahrepp. Þau krefjast og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti án tillits til gjafsóknar sem þeim hefur verið veitt.

Stefndi krefst þess aðallega að málinu verði vísað frá héraðsdómi, en til vara að héraðsdómur verði staðfestur. Hann krefst og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Með dómi Hæstaréttar 17. nóvember 2004 í máli nr. 422/2004 var tekin afstaða til þeirra atriða er stefndi reisir kröfu sína um frávísun máls þessa frá héraðsdómi nú á. Kemur krafan því ekki frekar til álita í málinu.

Í héraðsdómsstefnu lutu málsástæður áfrýjenda um vanhæfi að því að nafngreindur starfsmaður félagsmálaráðuneytisins, sem undirritaði úrskurðinn 23. ágúst 2004 fyrir hönd ráðherra, hafi verið vanhæfur til þess að fara með málið þar sem hann hafi sem formaður nefndar ráðuneytisins um sameiningu sveitarfélaga lýst sig fylgjandi sameiningunni auk þess sem hann hafi verið ráðgefandi gagnvart sveitarstjórnum og sameiningarnefnd við undirbúning hinnar fyrirhuguðu sameiningar. Af hálfu áfrýjenda voru aðrar málsástæður um vanhæfi, bæði þessa starfsmanns og annarra, fyrst bornar fram við munnlegan málflutning í héraði og þá mótmælt af stefnda hálfu. Þær voru því of seint fram komnar og koma ekki til álita. Með þessari athugasemd en að öðru leyti með vísan til forsendna héraðsdóms ber að staðfesta hann um annað en gjafsóknarkostnað.

Áfrýjendur skulu greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir. Gjafsóknarkostnaður áfrýjenda í héraði og fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun, sem ákveðst í einu lagi, eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður um annað en gjafsóknarkostnað.

Áfrýjendur, A-kk-nf J-kk-nf, B-kk-nf G-kk-nf, A-kvk-nf B-kvk-nf S-kvk-nf, K-kvk-nf R-kvk-nf, J-kvk-nf S. Á-kvk-nf, B-kk-nf Þ-kk-nf Á-kk-nf, V-kk-nf V-kk-nf og E-kk-nf J. Á-kk-nf, greiði sameiginlega stefnda, Fljótsdalshéraði, 300.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.

Gjafsóknarkostnaður áfrýjenda í héraði og fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanna þeirra, samtals 1.000.000 krónur.