63/2006

R, verkkaupi, rifti verksamningi aðila um jarðvinnu vegna meintra vanefnda B, verktaka. B krafði R um greiðslu vegna tilgreindra aukaverka auk skaðabóta vegna ólögmætrar riftunar R á verksamningi aðila. Í stefnu var ekki að finna útlistun á kröfu B um skaðabætur en boðað að slíkir útreikningar yrðu lagðir fram við þingfestingu. Það var ekki gert og var það ekki fyrr en við aðalmeðferð málsins að B lagði fram slíka útreikninga. Hafði R því ekki tækifæri til að fjalla um og taka afstöðu til skaðabótakröfu B í greinargerð sinni í héraði. Framlagðir útreikningar B voru ekki nægjanlega skýrir auk þess sem kröfugerð hans um greiðslur fyrir aukaverk var um margt óljós. Voru því slíkir annmarkar á málatilbúnaði B að málinu var vísað sjálfkrafa frá héraðsdómi.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf, H-kvk-nf H-kvk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 31. janúar 2006. Hann krefst þess að stefnda verði gert að greiða sér 14.810.031 krónu með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 1.250.031 krónu frá 1. nóvember 2003 til 29. júní 2004 en af 14.810.031 krónu frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádregnum 418.157 krónum sem stefndi greiddi áfrýjanda 17. nóvember 2005. Þá krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms um annað en málskostnað. Hann krefst málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi hefur ekki gagnáfrýjað héraðsdómi fyrir sitt leyti. Kemur krafa hans um málskostnað í héraði því ekki til álita hér fyrir dómi.

Mál þetta snýst um efndir á verksamningi um jarðvinnu áfrýjanda fyrir stefnda við Sundahöfn, en stefndi rifti samningi aðila vegna meintra vanefnda áfrýjanda. Samkvæmt stefnu í héraði nam upphafleg dómkrafa áfrýjanda á hendur stefnda 16.876.500 krónum. Var annars vegar um að ræða kröfu vegna aukaverka að fjárhæð 923.500 krónur en hins vegar 15.953.000 krónur vegna hagnaðarmissis í kjölfar riftunar stefnda á verksamningi aðila. Í stefnunni var krafan vegna aukaverka að nokkru skýrð og sundurliðuð. Hins vegar var þar ekki að finna útlistun á kröfu áfrýjanda um bætur vegna missis hagnaðar en þess einungis getið að sú fjárhæð sé „fundin með því að reikna út kostnað stefnanda við flutning á ákveðnu magni efnis og þá greiðslu sem honum bar skv. verksamningi. Sú tala er síðan margfölduð með því heildarefnismagni sem stefnanda var falið að hliðra skv. verksamningi aðila.“ Var sagt að hagnaðarmissir áfrýjanda næmi fyrrgreindri fjárhæð „sbr. dskj. 36.“ Við þingfestingu málsins var þetta skjal, sem ætlað var að sýna útreikninga þessarar kröfu, ekki lagt fram og frekari skýringar á kröfunni var ekki að finna í öðrum gögnum sem þá voru lögð fram. Það var ekki fyrr en við aðalmeðferð málsins að áfrýjandi lagði fram slíka útreikninga. Við það tækifæri breytti hann dómkröfu sinni þannig að krafa vegna missis hagnaðar lækkaði í 13.560.000 krónur, jafnframt því sem fram kom ný krafa vegna samþykktra reikninga að fjárhæð 326.531 króna. Nam höfuðstóll dómkröfu hans þá alls 14.810.031 krónu.

Í greinargerð sinni í héraði gerði stefndi athugasemd við að krafa áfrýjanda væri ekki studd gögnum og ítrekaði hann þetta í greinargerð sinni hér fyrir dómi. Við meðferð málsins í héraði viðurkenndi stefndi hins vegar greiðsluskyldu sína á 326.531 krónu ásamt tilgreindum vöxtum og var það sú fjárhæð sem hann var dæmdur til að greiða með hinum áfrýjaða dómi. Stefndi greiddi áfrýjanda þá fjárhæð með vöxtum 17. nóvember 2005.

Framangreind gögn, sem ætlað var að skýra kröfu áfrýjanda um missi hagnaðar af verkinu, voru ekki lögð fram fyrr en við upphaf aðalmeðferðar í héraði. Stefndi hafði því ekki tækifæri til að fjalla um þau og taka afstöðu til þeirra í greinargerð sinni í héraði. Þar að auki byggjast útreikningar áfrýjanda á einhliða áætlun hans ásamt töflum frá Heklu hf. um kostnað vegna reksturs tilgreindrar tegundar vinnuvéla eins og þeirrar sem áfrýjandi notaði við umrætt verk. Einnig er sumt óljóst í kröfugerð hans um greiðslur fyrir aukaverk. Samkvæmt framanrituðu voru slíkir annmarkar á málatilbúnaði áfrýjanda að ekki verður komist hjá því að vísa málinu sjálfkrafa frá héraðsdómi.

Með gagnstefnu 18. október 2004 hafði stefndi uppi gagnkröfu í héraði til sjálfstæðs dóms. Samkvæmt gögnum málsins virðist gagnsökin hafa verið þingfest 19. október 2004. Á dómþingi í málinu 28. sama mánaðar var bókað að veittur væri frestur „til greinargerðar í gagnsök“. Eftir þetta er ekkert að finna um gagnsökina í þingbók. Þá ber að nefna, að þrátt fyrir það sem að framan er rakið um breytingar á dómkröfu áfrýjanda við meðferð málsins í héraði, segir í þeim kafla dómsins þar sem fjallað er um málsástæður og lagarök áfrýjanda, að krafa hans vegna missis hagnaðar nemi samtals 15.953.000 krónum, en það er sú fjárhæð sem hann krafðist af þessu tilefni í stefnu. Í niðurstöðukafla dómsins er heildarkrafa hans sögð vera 16.876.500 krónur, sem er hin sama og upphafleg dómkrafa. Er meðferð málsins að þessu leyti aðfinnsluverð.

Þá athugast að deila málsaðila lýtur að slíkum álitaefnum að héraðsdómara hefði verið rétt beita heimild 2. mgr. 2. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og kveðja til tvo sérfróða meðdómsmenn til setu í dómi.

Eftir atvikum er rétt að hvor aðili beri sinn kostnað af málinu fyrir Hæstarétti.

Dómsorð:

Máli þessu er vísað frá héraðsdómi.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.