577/2013

D ehf. höfðaði mál á hendur Í hf. til heimtu skaðabóta vegna tjóns er félagið taldi sig hafa orðið fyrir vegna niðurfellingar framkvæmdaláns sem bankinn hafði veitt N ehf. vegna byggingar svonefnds Norðurturns við verslunarmiðstöðina Smáralind í Kópavogi og stöðvun framkvæmda við bygginguna í kjölfarið. D ehf. hafði 4. júlí 2008 keypt tíu skuldabréf í útboði vegna byggingarinnar sem tryggð voru með veði í henni og lóðarréttindum. Hafði forveri Í hf. milligöngu um kaupin. Í héraðsdómi var D ehf. ekki talinn hafa fært sönnur á að stjórn N ehf. hefði gengið nauðug til samninga í merkingu 28. eða 29. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga eða öðrum þeim aðferðum verið beitt við samningsgerðina að varðað gæti Í hf. bótaskyldu á grundvelli almennu skaðabótareglunnar, laga nr. 30/2004 um vátryggingasamninga eða laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög. Staðfesti Hæstiréttur niðurstöðu hins áfrýjaða dóms.

Dómur Hæstaréttar

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf, H-kk-nf I. J-kk-nf, og Þ-kk-nf Ö-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 30. ágúst 2013. Hann krefst þess að stefndi greiði sér 113.758.510 krónur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 16. mars 2010 til 2. maí 2011 en dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Í hinum áfrýjaða dómi er nánar lýst verksamningi þeim sem Norðurturninn ehf. og Byggingarfélag Gylfa og Gunnars hf. gerðu 20. apríl 2008 um byggingu svonefnds Norðurturns við verslunarmiðstöðina Smáralind í Kópavogi. Samkvæmt gögnum málsins var Norðurturninn ehf. dótturfélag Fasteignafélags Íslands hf. sem var dótturfélag Eik Properties ehf. Síðastnefnda félagið var í eigu Saxbygg ehf. sem átti 52% hlutafjár, Glitnir banki hf. átti 46% hlutafjárins og 2% voru í eigu annarra. Með lánssamningi milli Norðurturnsins ehf. og Glitnis banka hf., sem undirritaður var 17. september 2008, tók sá síðarnefndi að sér að sér veita þeim fyrrnefnda lán til fjármögnunar framkvæmdanna. Í byrjun júlí 2008 réðst Norðurturninn ehf. í skuldabréfaútboð og gaf 4. júlí það ár út til áfrýjanda tíu skuldabréf fyrir samtals 100.000.000 krónur en Glitnir banki hf. hafði milligöngu um kaupin. Skuldabréfin voru tryggð með 1. veðrétti í lóðinni Hagasmára 3 í Kópavogi ásamt síðari viðaukum og breytingum en þar er um að ræða hinn svonefnda Norðurturn og lóðina sem hann stendur á.

Áður en til útgáfu fyrrgreindra skuldabréfa kom mun fyrirsvarsmaður áfrýjanda hafa tekið þátt í kynningu á vegum Glitnis banka hf. og fengið afhent ódagsett kynningarefni þar sem gerð var grein fyrir heildarkostnaði og fjármagnsþörf fyrirhugaðra framkvæmda við Norðurturninn. Þá mun hann einnig hafa fengið afhenta lánsskilmála Glitnis banka hf. vegna væntanlegs framkvæmdaláns. Í kynningarefninu kom fram að forsendur Norðurturnsins ehf. um langtímafjármögnun framkvæmdanna miðuðust meðal annars við að leigutekjur yrðu 43.000.000 krónur á mánuði. Þá sagði að áætlun félagsins gerði ráð fyrir að um 66% af rými yrði leigt „við opnun en húsið fyllist síðan á 5 árum.“ Miðað við þessar forsendur þyrfti að koma til viðbótar fjármögnun sem gæti numið allt að 400.000.000 krónum til að standa undir afborgunum fyrstu fimm árin. Fyrirsvarsmaður áfrýjanda kvaðst fyrir dómi ekki minnast þess að hafa farið sérstaklega yfir forsendur leigutekna enda „ákvað ég ... í viðræðum við I-kk-þf J-kk-þf að kaupa þetta. Þar var aðal áherslan á fulla framkvæmdafjármögnun og verðmæti lánsins og í rauninni skipti litlu máli fasteignaverðmætið út af þessu láni ... ég ... man nú ekki sérstaklega eftir að hafa farið í gegnum þetta, en ... þetta var áherslan og ástæðan fyrir mínum kaupum.“

Nýi Glitnir banki hf., sem nú ber heiti stefnda, tók í framhaldi af ákvörðun Fjármálaeftirlitsins 14. október 2010 yfir skuldbindingar Glitnis banka hf. samkvæmt framkvæmdalánssamningnum 17. september 2008. Í hinum áfrýjaða dómi er gerð nánari grein fyrir viðauka þeim við framkvæmdalánssamninginn sem Norðurturninn ehf. og Nýi Glitnir banki hf. gerðu 14. nóvember 2008 og lánssamningi þeirra sama dag. Samkvæmt því sem að framan greinir og með skírskotun til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur.

Eftir þessum málsúrslitum ber að dæma áfrýjanda til að greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, Draupnir fjárfestingafélag ehf., greiði stefnda, Íslandsbanka hf., 500.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.