37/2009

F ehf. byggði fjöleignarhúsið að H á árunum 2000 til 2001. Húsasmíðameistarinn B var byggingarstjóri hússins og hafði ábyrgðartryggingu vegna þess starfs. Haustið 2000 festu G o.fl. kaup á íbúðum í húsinu. Töldu þau síðar fasteignina vera gallaða og kröfðust skaðabóta í samræmi við matsgerðir dómkvaddra manna sem lagt höfðu mat á annmarka í fasteigninni. Með dómi Hæstaréttar í máli nr. 318/2007 var málinu vísað aftur heim í hérað þar sem hver einstakur liður í matsgerðum hefði ekki verið tekinn til sjálfstæðrar skoðunar til að leysa úr því hvort B hefði fellt á sig skaðabótaskyldu við G o.fl. Í dóminum var því slegið föstu að á byggingarstjóra hvíli ekki aðeins að sjá til þess að byggt sé í samræmi við samþykkta uppdrætti, lög og reglugerðir, heldur einnig skylda til að hafa yfirumsjón og eftirlit með byggingarframkvæmdum sem hann stýrir, þar á meðal að iðnmeistarar, sem koma að verkinu fyrir hans atbeina, sinni skyldum sínum og að framkvæmdin sé tæknilega og faglega fullnægjandi. Felli byggingarstjóri á sig skaðabótaábyrgð með saknæmri vanrækslu á þessum skyldum. Þá var talið að reglur fjármunaréttar um áhrif tómlætis á rétt til að hafa uppi kröfu í tengslum við fasteignakaup gætu ekki átt við í tilviki þessu. Með 3. mgr. 51. gr. skipulags- og byggingarlaga nr. 73/1997 væri byggingarstjóra gert að hafa fullnægjandi ábyrgðartryggingu er gildi að minnsta kosti í fimm ár frá lokum þeirra framkvæmda sem hann stýrði. G o.fl. fengu íbúðir sínar afhentar í apríl 2001. Þau gerðu reka að því að halda fram kröfu vegna annmarka á húseigninni með því að fá dómkvaddan matsmann í september 2003 og höfðuðu síðan mál þetta í apríl 2005. Að því virtu var ekki litið svo á að nokkur hluti krafna þeirra væri niður fallinn vegna tómlætis. Bótaskylda B var því metin í ljósi framangreindra atriða varðandi hvern einstakan lið í fyrirliggjandi matsgerðum, en í málinu bar hann því ekki við að G o.fl., sem stóðu ekki fyrir byggingu hússins að H, væru rangir aðilar til að hafa uppi skaðabótakröfu á hendur sér á þessum grunni. Var B dæmdur bótaábyrgur gagnvart G o.fl.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, G-kk-nf G-kk-nf, G-kk-nf C-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf og M-kk-nf S-kk-nf.

Aðaláfrýjendur skutu málinu til Hæstaréttar 22. janúar 2009. Þau krefjast þess að gagnáfrýjandi verði dæmdur til að greiða aðaláfrýjandanum Húsfélaginu Hringbraut 2c 4.680.000 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 2.856.000 krónum frá 10. febrúar 2004 til 20. júní 2006, en af 4.680.000 krónum frá þeim degi til greiðsludags. Þá verði gagnáfrýjandi dæmdur til að greiða aðaláfrýjendunum G-kk-þgf G-kk-þgf og J-kvk-þgf M. S-kvk-þgf hvoru um sig 629.750 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 af 596.000 krónum frá 10. febrúar 2004 til 20. júní 2006 og af 629.750 krónum frá þeim degi til greiðsludags. Enn verði gagnáfrýjandi dæmdur til að greiða aðaláfrýjendunum I-kvk-þgf K-kvk-þgf, N-kk-þgf H-kk-þgf, Þ-kk-þgf H-kk-þgf og Á-kvk-þgf S-kvk-þgf hverju um sig 314.875 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 af 298.000 krónum frá 10. febrúar 2004 til 20. júní 2006 og af 314.875 krónum frá þeim degi til greiðsludags. Loks krefjast aðaláfrýjendur málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Gagnáfrýjandi áfrýjaði héraðsdómi fyrir sitt leyti 9. mars 2009. Hann krefst aðallega sýknu af kröfum aðaláfrýjenda og málskostnaðar fyrir Hæstarétti, en til vara að þær verði lækkaðar og málskostnaður falli niður á báðum dómstigum.

Aðaláfrýjendur hafa stefnt Sjóvá-Almennum tryggingum hf. til réttargæslu fyrir Hæstarétti.

I

Fjarðarmót ehf. byggði fjöleignarhúsið að Hringbraut 2c í Hafnarfirði á árunum 2000 til 2001. Í húsinu eru fjórar íbúðir og fylgir hverri þeirra bílskúr á jarðhæð hússins. Gagnáfrýjandi, sem vera mun húsasmíðameistari, var byggingarstjóri hússins og hafði ábyrgðartryggingu vegna þess starfs hjá réttargæslustefnda, sbr. 51. gr. skipulags- og byggingarlaga nr. 73/1997. Á þessum tíma var gagnáfrýjandi starfsmaður Fjarðarmóta ehf. og varamaður í stjórn félagsins. Með kaupsamningi 18. september 2000 seldi félagið aðaláfrýjendunum I-kvk-þgf og N-kk-þgf eina íbúðina, aðaláfrýjandanum J-kvk-þgf aðra 19. sama mánaðar, aðaláfrýjandanum G-kk-þgf þá þriðju 11. október sama ár, en aðaláfrýjendunum Þ-kk-þgf og Á-kvk-þgf þá fjórðu 10. nóvember sama ár. Samkvæmt kaupsamningunum skyldu íbúðirnar afhentar í febrúar og mars 2001, en ekki er ágreiningur um að það hafi verið gert í apríl sama ár. Aðaláfrýjandinn G-kk-nf fékk afsal fyrir sinni íbúð 5. nóvember 2001 og aðaláfrýjandinn J-kvk-nf 4. júní 2002, en í báðum þessum afsölum var ákvæði þess efnis að íbúðirnar væru seldar í því ástandi, sem þær voru við afhendingu, og sættu kaupendur sig við það. Aðaláfrýjendurnir Þ-kk-nf og Á-kvk-nf fengu afsal fyrir sinni íbúð 6. mars 2003 og aðaláfrýjendurnir I-kvk-nf og N-kk-nf 11. sama mánaðar, en í báðum tilvikum gerðu kaupendur tiltekna fyrirvara um ástand hins selda.

Þann 17. september 2003 var í Héraðsdómi Reykjaness dómkvaddur maður að beiðni aðaláfrýjandans Húsfélagsins Hringbraut 2c til að skoða og leggja mat á nánar tilgreinda annmarka í níu liðum, sem aðaláfrýjandinn taldi vera á fjöleignarhúsinu, ýmist á sameign eða séreign annarra aðaláfrýjenda. Verður síðar gerð grein fyrir einstökum liðum í matsgerð hins dómkvadda manns 10. janúar 2004, en hann taldi að kostnaður af úrbótum næmi samtals 5.240.000 krónum. Þá öfluðu aðaláfrýjendur úttektar Lagnakerfamiðstöðvar Íslands 8. nóvember 2004 á frárennsliskerfi, neysluvatnslögnum, loftræsilögnum og snjóbræðslukerfi hússins og í framhaldi af því áætlunar tæknifræðings á kostnaði við úrbætur á því sem áfátt þótti. Í álitsgerð 9. apríl 2005 taldi hann þann kostnað vera 920.400 krónur.

Aðaláfrýjendur höfðuðu mál þetta með stefnu 12. apríl 2005 til heimtu skaðabóta að fjárhæð 6.160.400 krónur, sem er samtala fjárhæða samkvæmt fyrrnefndri matsgerð og álitsgerð. Kröfu sinni beindu þau að Fjarðarmótum ehf. sem seljanda einstakra íbúða í húsinu ásamt hlutdeild í sameign, Hafnarfjarðarbæ sökum þess að eftirliti byggingarfulltrúa með smíði hússins hefði verið áfátt og vanrækt hafi verið að láta úttekt á henni fara réttilega fram og gagnáfrýjanda vegna starfa hans sem byggingarstjóra hússins. Að auki kröfðust aðaláfrýjendur ógildingar á tilgreindri ákvörðun byggingarfulltrúa og staðfestingu byggingarnefndar á þeirri ákvörðun. Með úrskurði 30. nóvember 2005 var málinu vísað frá héraðsdómi að því er varðaði skaðabótakröfu aðaláfrýjenda á hendur öllum gagnaðilum þeirra, meðal annars sökum þess að ekki hafi verið greint milli hlutar hvers þeirra í heildarfjárhæðinni. Í dómi Hæstaréttar 17. janúar 2006 í máli nr. 538/2005 var þessi úrskurður felldur úr gildi, þar sem aðaláfrýjendur höfðu í kæru sundurliðað kröfu sína og þar með ráðið bót á framangreindum annmarka.

Að beiðni aðaláfrýjenda var 8. febrúar 2006 dómkvaddur maður til að meta hvort gallar væru í sex nánar tilgreindum atriðum á lagnakerfum hússins. Hér á eftir verður vikið að einstökum liðum í matsgerð hans 15. maí 2006, en hann taldi að kostnaður af því að ráða bót á annmörkum sem hann hafi komist að raun um næmi samtals 2.827.000 krónum. Að fenginni þessari matsgerð höfðuðu aðaláfrýjendur framhaldssök í málinu 26. júní 2006. Með dómi Héraðsdóms Reykjaness 28. mars 2007 var krafa aðaláfrýjandans Húsfélagsins Hringbraut 2c tekin til greina gagnvart Fjarðarmótum ehf. að því er varðar annmarka samkvæmt tveimur liðum í matsgerðinni 15. maí 2006 og félaginu gert að greiða aðaláfrýjandanum skaðabætur að fjárhæð 414.000 krónur með dráttarvöxtum frá 28. júní 2006 til greiðsludags og 300.000 krónur í málskostnað. Að öðru leyti þóttu aðaláfrýjendur hafa glatað rétti á hendur félaginu fyrir tómlæti. Hafnarfjarðarbær og gagnáfrýjandi voru sýknaðir af kröfum aðaláfrýjenda. Aðaláfrýjendur undu þessari niðurstöðu um kröfur þeirra á hendur Hafnarfjarðarbæ og Fjarðarmótum ehf., sem felldi sig jafnframt við héraðsdóm og efndi skyldur sínar við aðaláfrýjandann Húsfélagið Hringbraut 2c samkvæmt honum.

Aðaláfrýjendur undu hins vegar ekki niðurstöðu héraðsdóms að því er varðaði gagnáfrýjanda og áfrýjuðu dóminum að því leyti. Í dómi Hæstaréttar 13. mars 2008 í máli nr. 318/2007 var vísað til fyrirmæla skipulags- og byggingarlaga um byggingarstjóra og dómafordæmis um skaðabótaábyrgð þeirra og talið óhjákvæmilegt á þeim grunni að hver einstakur liður í áðurnefndum tveimur matsgerðum yrði tekinn til sjálfstæðrar skoðunar til að leysa úr því hvort gagnáfrýjandi hefði fellt á sig skaðabótaskyldu við aðaláfrýjendur. Með því að héraðsdómur hafi leyst úr kröfum aðaláfrýjenda á hendur gagnáfrýjanda með þeim rökum einum að ekki yrði talið að aðfinnslur, sem matsmenn hafi gert við byggingu hússins, væru þess eðlis að þær féllu undir sakarábyrgð hans yrði að ómerkja dóminn að þessu leyti og vísa málinu heim í hérað til málflutnings og dómsálagningar á ný. Málið var síðan tekið til meðferðar á ný í héraði og hinn áfrýjaði dómur upp kveðinn 8. desember 2008.

II

Með áðurnefndum dómi Hæstaréttar 13. mars 2008 í máli nr. 318/2007 var því slegið föstu að á byggingarstjóra hvíli ekki aðeins að sjá til þess að byggt sé í samræmi við samþykkta uppdrætti, lög og reglugerðir, heldur einnig skylda til að hafa yfirumsjón og eftirlit með byggingarframkvæmdum sem hann stýrir, þar á meðal að iðnmeistarar, sem koma að verkinu fyrir hans atbeina, sinni skyldum sínum og að framkvæmdin sé tæknilega og faglega fullnægjandi, sbr. 3. mgr. 51. gr. skipulags- og byggingarlaga. Felli byggingarstjóri á sig skaðabótaábyrgð með saknæmri vanrækslu á þessum skyldum, sbr. og dóm Hæstaréttar í máli nr. 267/2005, sem birtur er í dómasafni þess árs á bls. 5276. Hér á eftir verður bótaskylda gagnáfrýjanda metin í ljósi þessa varðandi hvern einstakan lið í matsgerðunum tveimur, en í málinu hefur hann ekki borið því við að aðaláfrýjendur, sem stóðu ekki fyrir byggingu hússins að Hringbraut 2c, séu rangir aðilar til að hafa uppi skaðabótakröfu á hendur sér á þessum grunni.

Samkvæmt framansögðu ber byggingarstjóri skaðabótaábyrgð vegna tjóns, sem hlýst af saknæmri vanrækslu hans á lögbundnum skyldum sínum, og geta því ekki átt hér við reglur fjármunaréttar um áhrif tómlætis á rétt til að hafa uppi kröfu í tengslum við fasteignakaup. Með 3. mgr. 51. gr. skipulags- og byggingarlaga er byggingarstjóra gert að hafa fullnægjandi ábyrgðartryggingu er gildi að minnsta kosti í fimm ár frá lokum þeirra framkvæmda sem hann stýrði. Eins og að framan er rakið fengu aðaláfrýjendur afhentar íbúðir sínar að Hringbraut 2c í apríl 2001. Þau gerðu reka að því að halda fram kröfu vegna annmarka á húseigninni með því að fá dómkvaddan matsmann 17. september 2003 og höfðuðu síðan mál þetta í apríl 2005 og framhaldssök í júní 2006. Að því virtu verður ekki litið svo á að nokkur hluti krafna þeirra sé fallinn niður vegna tómlætis.

Fyrsti liður matsgerðar 10. janúar 2004 fjallar um klæðningu og einangrun í stigagangi. Þar er komist að þeirri niðurstöðu að stigagangur sé ekki einangraður og klæddur að utan eins og ráðgert sé í aðaluppdrætti af húsinu, sem samþykktur hafi verið 17. apríl 2000, heldur sé húsið að þessu leyti einangrað að innan og minnki íbúðir í húsinu af þessum sökum sem nemi einangrunarþykktinni. Í matsgerðinni er kostnaður af því að einangra og klæða stigahúsið að utan talinn 1.428.000 krónur og kostnaður við breytingu á eignaskiptasamningi vegna þessa 50.000 krónur. Samkvæmt framburði hönnuðar hússins fyrir héraðsdómi urðu mistök við uppslátt á fyrstu hæð þess, sem ekki hafi orðið uppvíst um fyrr en verið var að steypa aðra hæðina. Fremur en að breyta því, sem þegar hafi verið gert, hafi þá verið gripið til þess ráðs að einangra stigaganginn innan frá. Jafnframt var tekið fram í ódagsettum skilalýsingum, sem kaupendur þriggja íbúða undirrituðu í tengslum við gerð kaupsamninga, að stigahús yrði pússað að utan og einangrað innan frá. Einnig var samþykktum teikningum hússins breytt til samræmis við þetta að ósk hönnuðarins og var sú breyting staðfest af byggingarfulltrúa 4. október 2002. Í skýrslu matsmanns fyrir héraðsdómi kom fram að húsið væri fulleinangrað með núverandi frágangi og engin þörf væri að klæða það að utan með tilliti til einangrunar. Ekki er raunhæft að bregðast við þeim útlitsbreytingum, sem á húsinu urðu vegna þessara mistaka, með þeim aðgerðum, sem matsmanni var falið að meta kostnað af, og geta aðaláfrýjendur ekki talist hafa beðið tjón sem þeim kostnaði nemur. Verður því hafnað kröfu aðaláfrýjandans Húsfélagsins Hringbraut 2c um skaðabætur úr hendi gagnáfrýjanda af þessum sökum, en honum verður á hinn bóginn gert að greiða þeim aðaláfrýjanda 50.000 krónur vegna kostnaðar af gerð nýs eignaskiptasamnings vegna breyttrar stærðar íbúða í húsinu. Sem fyrr segir kom fram í matsgerð að einstakar íbúðir í húsinu hefðu vegna þessara mistaka minnkað sem einangrunarþykktinni nemur. Í öðrum gögnum málsins kemur fram að af þessum sökum skorti tæplega 0,5 m2 á að eitt herbergi í hverri íbúð nái þeirri 8 m2 lágmarksstærð, sem áskilin er í byggingarreglugerð nr. 441/1998. Um rýrnun á verðmæti einstakra íbúða í húsinu af þessum sökum eru engin gögn í málinu. Aðrir aðaláfrýjendur en Húsfélagið Hringbraut 2c hafa heldur ekki gert kröfur vegna þessa liðar og verða þeim því þegar af þeirri ástæðu ekki dæmdar bætur vegna slíkrar verðrýrnunar.

Annar liður matsgerðarinnar lýtur að því að svonefnt snjófang vanti á þaki hússins. Í matsgerðinni er vísað til þess að í skýringartexta á nánar tilgreindri verkfræðiteikningu komi fram að útfæra skuli „loftun í þakið/þakkant ásamt snjógildru í þakkant skv. teikningu arkitekts og í samráði við arkitekt.“ Tekur matsmaður fram að sérteikningar af þakkanti hafi ekki fundist hjá byggingarfulltrúa, en á teikningum af sams konar þakkanti á húsinu við hliðina, sem teiknað sé af sama hönnuði, sé ekki getið um snjófang. Þá segir í matsgerðinni að á aðaluppdrætti sé halli á þakinu skráður 14o en samkvæmt málum á teikningu sé hallinn 13,8o. Loks telur matsmaður að kostnaður við uppsetningu slíks snjófangs sé 147.000 krónur og gerir aðaláfrýjandinn Húsfélagið Hringbraut 2c kröfu um greiðslu þeirrar fjárhæðar. Af framburði hönnuðar hússins fyrir héraðsdómi virðist ljóst að í framangreindum skýringartexta á verkfræðiteikningu sé ekki fjallað um snjófang á þaki þess, heldur frágang á þakkanti sem eigi að koma í veg fyrir að skafi inn um loftunarrör. Í 136.5 gr. byggingarreglugerðar er kveðið á um að setja skuli upp snjógrindur á þök húsa fyrir ofan innganga og yfir gangstétt þar sem þakhalli er meiri en 14o. Af framansögðu er ljóst að hvorki er skylt samkvæmt byggingarreglugerð að setja snjófang á umrætt þak né verður séð að gert hafi verið ráð fyrir því í teikningum hússins. Verður gagnáfrýjandi því sýknaður af þessum kröfulið.

Þriðji liður sömu matsgerðar snýr að snjóbræðslu í tröppum, bifreiðastæðum og aðkeyrslu hússins. Þar kemur fram að snjóbræðsla virðist að flestu leyti í lagi, en þó sé henni áfátt á svæðum, þar sem halli sé mestur frá inngangi í húsið og niður í átt að bílskúrum. Í matsgerðinni er talið að lagnir á þessu svæði séu of djúpt í jörðu og er kostnaður við úrbætur metinn 108.000 krónur. Þá er tekið þar fram að dæla hafi verið sett á snjóbræðslukerfið, sem ekki sé nauðsynlegt, en veiti þó vissa tryggingu fyrir því að ekki frjósi í kerfinu. Árlegur rekstrarkostnaður af dælunni sé 9.000 krónur. Aðaláfrýjandinn Húsfélagið Hringbraut 2c krefur gagnáfrýjanda á þessum grunni um greiðslu á 117.000 krónum. Þeirri niðurstöðu matsgerðar að snjóbræðslukerfinu sé að hluta áfátt vegna mistaka við lögn þess hefur ekki verið hnekkt. Með viðhlítandi eftirliti gagnáfrýjanda hefði mátt koma í veg fyrir þessi mistök, sem meta verður þannig honum til sakar. Því til samræmis verður gagnáfrýjandi dæmdur til að greiða aðaláfrýjandanum 108.000 krónur. Á hinn bóginn hafa engin haldbær rök verið færð fyrir því að gagnáfrýjanda verði gert að endurgreiða þessum aðaláfrýjanda kostnað af rekstri dælunnar í eitt ár.

Fjórði liður matsgerðarinnar varðar frágang lóðar milli inngangs í húsið og bílastæða framan við bílskúra. Í henni er flái á malbiki á tilteknu svæði talinn of mikill, en samkvæmt mælingum hafi ekki verið farið eftir teikningum að þessu leyti. Kostnaður við lagfæringar á þessu er metinn 600.000 krónur og gerir aðaláfrýjandinn Húsfélagið Hringbraut 2c kröfu um greiðslu þeirrar fjárhæðar. Í skýrslu hönnuðar hússins fyrir héraðsdómi kom fram að vikið hafi verið að þessu leyti frá teikningu að beiðni kaupenda íbúða í húsinu og vísaði hann sérstaklega til símtals við aðaláfrýjandann Þ-kk-þf í því sambandi. Þessum framburði vitnisins hefur ekki verið hnekkt og verður gagnáfrýjandi því sýknaður af kröfu samkvæmt þessum lið.

Fimmti liður sömu matsgerðar lýtur að klæðningu á svölum hússins, en fyrir liggur að þar hafi verið notaðar álþynnur til klæðningar á grindum úr galvanhúðuðu járni. Í matsgerðinni er talið að alltaf sé nokkur hætta á tæringu vegna spennumunar þegar galvanhúðað járn sé notað með álklæðningu, en úr því verði bætt með því að taka klæðninguna niður og setja millilegg, til dæmis úr plasti, milli efna og setja síðan klæðninguna aftur á grindina með festingum með fóðringu til að hindra leiðni. Kostnaður af þessu er metinn 312.000 krónur og gerir aðaláfrýjandinn Húsfélagið Hringbraut 2c kröfu um greiðslu þeirrar fjárhæðar. Þótt héraðsdómur hafi við vettvangsgöngu ekki séð skemmdir vegna þessa hefur ekki verið hnekkt þeirri niðurstöðu matsgerðar að þessi frágangur sé til þess fallinn að skapa tæringu. Ber gagnáfrýjandi ábyrgð á því að ekki var fylgt forsvaranlegum vinnubrögðum við þennan frágang og verður krafa samkvæmt þessum lið því tekin til greina.

Sjötti liður matsgerðarinnar snýr að frágangi á tröppum í sameign og svölum íbúða. Í matsgerðinni kemur fram að niðurföll séu á svölum en gólf halli ekki að þeim nema að óverulegu leyti. Niðurfall sé ekki á opnum stigapalli, sem regn nái inn á. Sé þessi frágangur ekki ásættanlegur, en kostnaður af því að bæta úr þessu sé 504.000 krónur. Aðaláfrýjandinn Húsfélagið Hringbraut 2c krefur gagnáfrýjanda af þessu tilefni um 72.000 krónur, aðaláfrýjendurnir G-kk-nf og J-kvk-nf krefjast hvort um sig 108.000 króna en hver aðaláfrýjendanna I-kvk-nf, N-kk-nf, Þ-kk-nf og Á-kvk-nf krefst 54.000 króna. Því hefur ekki verið hrundið að þessir annmarkar séu á húsinu og að þeir verði raktir til handvammar við smíð þess. Með því að gagnáfrýjandi ber ábyrgð á verkinu að þessu leyti verða framangreindar kröfur teknar til greina.

Sjöundi liður sömu matsgerðar tekur til einangrunar á loftplötu undir þaki hússins. Í matsgerðinni er talið að frágangur einangrunar sé í aðalatriðum viðunandi en þó þurfi að lagfæra hana á nokkrum stöðum og vefja útloftunarrör til að koma í veg fyrir slaga. Kostnaður af því var metinn 50.000 krónur, sem aðaláfrýjandinn Húsfélagið Hringbraut 2c krefur gagnáfrýjanda um. Á sama hátt og segir um næsta lið hér að framan hefur ekki verið hrundið niðurstöðu matsgerðarinnar um að þessi missmíð sé á húsinu. Á henni ber gagnáfrýjandi ábyrgð og verður krafa aðaláfrýjandans um greiðslu fyrrgreindrar fjárhæðar því tekin til greina.

Áttundi liður matsgerðarinnar snýr að frágangi milliveggja í séreignarhlutum hússins. Samkvæmt henni er staðfest að ekki sé steinull í milliveggjunum, en þar er jafnframt vísað til þess að í aðaluppdrætti hússins, sem hafi verið samþykktur 17. apríl 2000, segi meðal annars: „Veggir (eldhindrandi) milli einstakra eininga, aðrir en steyptir veggir eru a.m.k. EI60 eldhindrandi veggir.... Léttir EI60 veggir, léttir milliveggir á milli einstakra eininga eru uppbyggðir sem hér segir: 35x120 mm blikkgrind fyllt með steinullareinangrun og klæddir beggja vegna með 2x13 mm gifsplötum.“ Á hinn bóginn sé ekki getið um steinull í milliveggjunum í skilalýsingum, en eins og fyrr segir voru ódagsettar skilalýsingar undirritaðar af kaupendum þriggja íbúða. Í matsgerðinni er kostnaður af því að bæta úr þessu talinn nema 1.464.000 krónum. Aðaláfrýjendurnir G-kk-nf og J-kvk-nf gera hvort um sig kröfu að fjárhæð 366.000 krónur af þessu tilefni, en hver aðaláfrýjendanna I-kvk-nf, N-kk-nf, Þ-kk-nf og Á-kvk-nf krefjast 183.000 króna. Af matsgerðinni er ljóst að frágangur milliveggja er ekki í samræmi við samþykktar teikningar af húsinu, þar sem gert var ráð fyrir að þeir yrðu fylltir með steinull. Ber gagnáfrýjandi sem byggingarstjóri ábyrgð á því að teikningum var ekki fylgt að þessu leyti. Sú lýsing á frágangi veggjanna, sem vitnað er til í matsgerðinni og rakin er að framan, var í verklýsingu sem lá frammi á fasteignasölu, sem hafði milligöngu um sölu íbúða í húsinu. Breytir engu um skaðabótarétt aðaláfrýjenda þótt steinullar sé ekki sérstaklega getið í stuttorðum texta skilalýsingar og verða kröfur þeirra samkvæmt þessum lið því teknar til greina.

Níundi og síðasti liður matsgerðarinnar 10. janúar 2004 varðar einangrun undir plötu fyrstu hæðar hússins. Þar segir að á samþykktum aðaluppdrætti komi fram að neðan á lofti fyrstu hæðar skuli vera 50 mm þéttpressuð steinull. Í stað þeirrar einangrunar hafi á hinn bóginn verið sett neðan á loftplötuna 25 mm herakustik. Í matsgerðinni er talið að kostnaður af því að bæta steinull við þá einangrun nemi 568.000 krónum. Aðaláfrýjendurnir G-kk-nf og J-kvk-nf gera hvort um sig kröfu að fjárhæð 122.000 krónur af þessu tilefni og hver aðaláfrýjendanna I-kvk-nf, N-kk-nf, Þ-kk-nf og Á-kvk-nf 61.000 krónur, en að auki krefst aðaláfrýjandinn Húsfélagið Hringbraut 2c skaðabóta að fjárhæð 80.000 krónur undir þessum lið vegna húshluta í sameign. Af gögnum málsins er ljóst að við byggingu hússins hefur teikningum ekki verið fylgt að þessu leyti og ber gagnáfrýjandi ábyrgð á tjóni er af því kann að leiða. Héraðsdómur, sem skipaður var sérfróðum meðdómsmönnum, komst á hinn bóginn að þeirri niðurstöðu að einangrun með svokölluðu herakustik væri vandaðri en sú einangrun sem teikningar gerðu ráð fyrir. Samkvæmt því geta aðaláfrýjendur ekki talist hafa orðið fyrir tjóni vegna þessara frávika frá uppdrætti hússins og verður kröfum þeirra að þessu leyti því hafnað.

Fjarðarmót ehf. hefur þegar greitt aðaláfrýjendum kröfur, sem þau höfðu uppi á grundvelli 1., 2. og 6. liðar matsgerðarinnar 15. maí 2006, og eru þeir því ekki til umfjöllunar hér. Þá gera aðaláfrýjendur ekki sérstaka kröfu á grundvelli 5. liðar matsgerðarinnar.

Í þriðja lið matsgerðarinnar frá 15. maí 2006 var komist að þeirri niðurstöðu að hreinsilok vanti á fallpípur í frárennsliskerfi hússins, sem þó sé gert ráð fyrir í skýringartexta á teikningu lagnahönnuðar, en kostnaður af úrbótum á þessu var talinn nema 48.000 krónum. Í framburði matsmannsins fyrir héraðsdómi kom meðal annars fram að vegna bættrar tækni við hreinsun frárennslislagna væru lok af þessum toga nú sjaldan sett upp. Héraðsdómur, sem skipaður var sérfróðum meðdómsmönnum, komst og að þeirri niðurstöðu að slík lok væru óþörf. Ekki hefur því hlotist tjón vegna þessara frávika frá teikningu og verður staðfest niðurstaða héraðsdóms um að hafna kröfu aðaláfrýjandans Húsfélagsins Hringbraut 2c samkvæmt þessum lið.

Um frágang lagna í milliveggjum er rækilega fjallað í 4. lið matsgerðarinnar 15. maí 2006. Þar eru rakin ýmis atriði í lagnakerfi hússins, sem matsmaður telur að séu ekki í samræmi við fyrirmæli hönnuðar, en einkum sé festingu lagna áfátt. Þá séu lagnirnar ekki þar sem þær eiga að vera samkvæmt teikningu. Rennslishljóð í neysluvatnslögnum og frárennslislögnum séu meiri en ásættanlegt geti talist og frá ofnakerfi umfram það sem eðlilegt megi telja. Leggur matsmaður til að gripið verði til margþættra aðgerða til að ráða bót á þessu og metur kostnað við þær. Á grundvelli matsgerðarinnar krefst aðaláfrýjandinn Húsfélagið Hringbraut 2c 1.999.000 króna en aðrir aðaláfrýjendur 33.750 króna vegna hverrar íbúðar. Af matsgerðinni, sem ekki hefur verið hnekkt, er ljóst að í ýmsum greinum hefur verið vikið frá teikningum og að lagnirnar eru fjarri því að vera tæknilega og faglega fullnægjandi, en á því ber gagnáfrýjandi ábyrgð. Verður krafa aðaláfrýjandans Húsfélagsins Hringbraut 2c samkvæmt þessum lið því tekin til greina. Kröfur annarra aðaláfrýjenda lúta að kostnaði við að skipta um blöndunartæki í íbúðum þeirra vegna neysluvatns. Í skýrslu matsmanns fyrir héraðsdómi kom fram að hann hefði ekki kannað sérstaklega gæði þeirra blöndunartækja, sem hann lagði til að skipt yrði út, en undir rekstri málsins fyrir héraðsdómi var því borið við af hálfu Fjarðarmóta ehf. að þessi tæki væru fullnægjandi og voru lögð fram gögn því til stuðnings. Að þessu virtu verður ekki fallist á að þessir aðaláfrýjendur hafi sýnt fram á að frágangi hússins hafi verið ábótavant að þessu leyti og verður kröfum þeirra af því tilefni hafnað.

Samkvæmt öllu framansögðu verður gagnáfrýjandi dæmdur til að greiða aðaláfrýjandanum Húsfélaginu Hringbraut 2c 2.591.000 krónur, aðaláfrýjendunum G-kk-þgf og J-kvk-þgf hvoru um sig 474.000 krónur og hverjum aðaláfrýjendanna I-kvk-þgf, N-kk-þgf, Þ-kk-þgf og Á-kvk-þgf 237.000 krónur, allt með dráttarvöxtum eins og nánar segir í dómsorði.

Gagnáfrýjandi verður dæmdur til að greiða aðaláfrýjendum málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti sem ákveðinn verður í einu lagi eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Gagnáfrýjandi, B-kk-nf S-kk-nf, greiði aðaláfrýjanda Húsfélaginu Hringbraut 2c 2.591.000 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 592.000 krónum frá 10. febrúar 2004 til 20. júní 2006, en af 2.591.000 krónum frá þeim degi til greiðsludags.

Gagnáfrýjandi greiði aðaláfrýjendum G-kk-þgf G-kk-þgf og J-kvk-þgf M. S-kvk-þgf hvoru um sig 474.000 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 10. febrúar 2004 til greiðsludags.

Gagnáfrýjandi greiði hverjum aðaláfrýjenda I-kvk-þgf K-kvk-þgf, N-kk-þgf H-kk-þgf, Þ-kk-þgf H-kk-þgf og Á-kvk-þgf S-kvk-þgf 237.000 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 10. febrúar 2004 til greiðsludags.

Gagnáfrýjandi greiði aðaláfrýjanda Húsfélaginu Hringbraut 2c 700.000 krónur, hvorum aðaláfrýjenda G-kk-þgf G-kk-þgf og J-kvk-þgf M. S-kvk-þgf 175.000 krónur og hverjum aðaláfrýjenda I-kvk-þgf K-kvk-þgf, N-kk-þgf H-kk-þgf, Þ-kk-þgf H-kk-þgf og Á-kvk-þgf S-kvk-þgf 87.500 krónur samtals í málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti.