187/2014

Felldur var úr gildi úrskurður héraðsdóms, þar sem vísað var frá dómi máli A hf. á hendur G til heimtu skuldar samkvæmt lánssamningi sem ágreiningur var um hvort væri í íslenskum krónum eða erlendum gjaldmiðlum, og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar. Í úrskurði héraðsdóms var talið að lánssamningur aðila kvæði á um ólögmæta gengistryggingu og málatilbúnaður A hf. þar af leiðandi talinn vanreifaður. Hæstiréttur komst á hinn bóginn að þeirri niðurstöðu að samningurinn væri í erlendum gjaldmiðlum og lögmætur sem slíkur og hafnaði því af þeim sökum að slíkir annmarkar væru á málatilbúnaði A hf. að varðaði frávísun málsins.

Dómur Hæstaréttar

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 6. mars 2014, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 14. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 24. febrúar 2014, þar sem vísað var frá dómi máli sóknaraðila á hendur varnaraðila. Kæruheimild er c. lið 2. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili hefur ekki látið málið til sín taka fyrir Hæstarétti.

Drómi hf. höfðaði mál þetta 12. september 2012 gegn varnaraðila til greiðslu láns, sem Sparisjóður Reykjavíkur og nágrennis veitti honum í desember 2006, en samkvæmt ákvörðun Fjármálaeftirlitsins 21. mars 2009 tók Drómi hf. við eignum sparisjóðsins, þar á meðal ætluðum kröfuréttindum á hendur varnaraðila, og er óumdeilt að þau eru nú komin í hendur sóknaraðila fyrir framsal. Lán þetta var veitt á grundvelli erindis frá varnaraðila 21. desember 2006, sem bar fyrirsögnina „beiðni um reiknislán í erlendum myntum“, en þar sagði meðal annars að hann óskaði eftir því að sparisjóðurinn veitti sér „fjölmyntareiknislán að upphæð jafnvirði ISK 7.340.000,- sbr. eftirfarandi: ... 2) Að fjárhæðin verði samsett af eftirfarandi gjaldmiðlum: CHF 64.521,80 og JPY 6.274.577.-“. Í skjali frá sparisjóðnum með fyrirsögninni „staðfesting á fjölmyntareikningsláni“, sem var dagsett degi fyrr en framangreint erindi varnaraðila, var vísað til beiðni hans um „reikningslán bundið erlendum gjaldmiðlum samkvæmt því sem að neðan greinir“, sem sparisjóðurinn hafi samþykkt. Sagði síðan að sparisjóðurinn láni varnaraðila „í formi fjölmyntareikningsláns á útgáfudegi skjals þessa í eftirfarandi myntum: CHF og JPY sbr. neðar, m.v. kaupgengi Sparisjóðabanka Íslands hf. 2 dögum fyrr.“ Þar fyrir neðan kom fram að í japönskum jenum væri lánsfjárhæð 6.274.577 og í svissneskum frönkum 64.521,80, en einnig var tiltekið hvert hafi verið kaupgengi þessara gjaldmiðla 20. desember 2006 og svonefndir LIBOR vextir vegna lána í þeim, svo og að álag á þá vexti yrði 3%. Frekari skjöl voru ekki gerð um lántöku varnaraðila hjá sparisjóðnum, en fyrir liggur að fjárhæð lánsins, 7.262.750 krónur, var lögð inn á tékkareikning hans 22. desember 2006 samkvæmt nótu, sem sparisjóðurinn gaf út vegna kaupa sinna á áðurgreindum fjárhæðum í erlendum gjaldmiðlum.

Þegar leyst hefur verið úr því hvort samningur hafi verið gerður um lán í erlendum gjaldmiðli, svo sem heimilt er, eða um sé að ræða lán í íslenskum krónum, sem bundið er gengi erlendra gjaldmiðla, hefur í dómaframkvæmd Hæstaréttar fyrst og fremst verið lagður til grundvallar texti samnings um lán, þar sem lýst er þeim skuldbindingum sem aðilarnir takast á hendur. Í framangreindri beiðni varnaraðila 21. desember 2006 var leitað eftir reikningsláni „í erlendum myntum“ og var fjárhæð þeirra skýrlega tilgreind í svissneskum frönkum og japönskum jenum. Í staðfestingu Sparisjóðs Reykjavíkur og nágrennis um veitingu lánsins komu sömu fjárhæðir fram í þessum erlendu gjaldmiðlum. Með þessum skjölum komst á lánssamningur milli aðilanna. Þegar svo hefur háttað til sem að framan greinir hefur í dómafordæmum réttarins verið lagt til grundvallar að orðalag skuldbindingar nægi til að ráða úrslitum og þurfi þá hvorki að líta frekar til þess hvernig ráðgert hafi verið í samningi að skyldur aðilanna yrðu efndar og hvernig efndir þeirra hafi orðið í raun. Verður þannig að líta svo á að lánið, sem Sparisjóður Reykjavíkur og nágrennis greiddi út til varnaraðila 22. desember 2006, hafi verið í erlendum gjaldmiðlum, svo sem heimilt var samkvæmt ákvæðum VI. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu.

Að virtu framangreindu eru ekki þeir annmarkar á málatilbúnaði sóknaraðila, sem valdið gætu því að vísa bæri málinu frá dómi. Verður hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Ákvörðun málskostnaðar í héraði bíður efnisdóms í málinu, en rétt er að kærumálskostnaður falli niður.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Kærumálskostnaður fellur niður.