9/2009

X var sakfelld fyrir rán sem hún framdi í félagi við annan mann. Hún huldi andlit sitt og ógnaði starfsmanni með hnífi. Þá var hún einnig sakfelld fyrir nytjastuld og að hafa í tvígang ekið óhæf um að stjórna ökutæki örugglega vegna áhrifa ávana- og fíkniefna. Með brotunum rauf X skilorð sem hún hafði fengið fyrir umferðarlagabrot og brot gegn valdstjórninni. Hún hafði áður verið dæmd í skilorðsbundið fangelsi fyrir ránsbrot en var ekki fullra 18 ára er hún framdi það brot. Henni höfðu einnig verið gerðar sektir fyrir auðgunar- og umferðarlagabrot. Háttsemi ákærðu við ránið var talin ógnandi og því metin henni til refsiþyngingar. Hins vegar voru ekki miklir fjármunir teknir og ákærða játaði brot sín að mestu leyti. Með hliðsjón af 60. gr. og 77. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 var refsing hennar ákveðin fangelsi í 12 mánuði. Um tvö umferðarlagabrot var að ræða og ýmis ólögleg efni mældust í blóði og þvagi ákærðu í bæði skiptin. Var ákærða svipt ökurétti í 18 mánuði frá birtingu héraðsdóms að telja.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og H-kvk-nf H-kvk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Ríkissaksóknari skaut máli þessu til Hæstaréttar 18. desember 2008 í samræmi við yfirlýsingu ákærðu um áfrýjun, en jafnframt af hálfu ákæruvalds, sem krefst nú staðfestingar á dæmdri refsingu ákærðu og að henni verði gert að greiða S-kk-þgf Þ-kk-þgf G-kk-þgf 788.745 krónur í skaðabætur.

Ákærða krefst þess að refsing verði milduð og jafnframt skilorðsbundin, en niðurstaða hins áfrýjaða dóms um skaðabætur verði staðfest.

Mál þetta er höfðað samkvæmt þremur ákærum útgefnum 1. apríl, 6. maí og 16. maí 2008. Í upphafi aðalmeðferðar 10. október 2008 var bókað að sækjandi afturkalli 2. ákærulið í ákæru dagsettri 1. apríl 2008, en hann laut að broti gegn 2. mgr. 44. gr. umferðarlaga nr. 50/1987. Ekki var vikið að 2. tölulið ákærunnar í skýrslutökum fyrir dómi. Þrátt fyrir framangreinda bókun fjallar dómari um þennan ákærulið og sakfellir ákærðu samkvæmt honum. Með vísan til 1. mgr. 208. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála verður ákærða sýknuð af broti samkvæmt þessum ákærulið.

Að því er varðar ákæru 16. maí 2008 segir í dómi héraðsdóms að ákærða hafi sagt framburð sinn hjá lögreglu um nytjastuld réttan þegar hann var borinn undir hana. Það athugast að samkvæmt endurriti úr þingbók segist hún ekki muna atvikið þegar á hana er gengið. Þykir þetta þó ekki breyta því að staðfesta beri sakarmat dómsins.

Ákærða er sakfelld fyrir rán sem hún framdi í félagi við annan mann. Hún huldi andlit sitt og ógnaði starfsmanni með hnífi. Hún er einnig sakfelld fyrir nytjastuld og að hafa í tvígang ekið óhæf um að stjórna ökutæki örugglega vegna áhrifa ávana- og fíkniefna. Sakarferill ákærðu er nægilega rakinn í hinum áfrýjaða dómi. Eins og þar greinir var hún dæmd í tveggja mánaða fangelsi skilorðsbundið til tveggja ára 5. maí 2006 fyrir brot gegn 2. mgr. 44. gr. og 1. mgr. 47. gr. a umferðarlaga og einnig fyrir brot gegn valdstjórninni. Hún hefur rofið það skilorð. Hún hefur áður verið dæmd í skilorðsbundið fangelsi fyrir ránsbrot en var ekki fullra 18 ára er hún framdi það brot og stóðst skilorðið. Hún hefur hlotið sektir fyrir auðgunarbrot og umferðarlagabrot. Háttsemi hennar við ránið var eins og áður segir ógnandi og er hún metin henni til refsiþyngingar. Hins vegar voru ekki miklir fjármunir teknir. Þá hefur hún játaði brot sín að mestu leyti. Að þessu virtu og með hliðsjón af 60. gr. og 77. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 verður refsing hennar ákveðin fangelsi í 12 mánuði.

Með hinum áfrýjaða dómi var ákærða svipt ökurétti í þrjú ár með „vísan til lagaákvæða í ákæru“. Ekki var farið fram á endurskoðun Hæstaréttar á þessari ákvörðun. Engu að síður þykir með vísan til 1. mgr. 208. gr. laga nr. 88/2008 verða að taka hana upp án kröfu. Ákærða var með dómi 5. maí 2006 svipt ökurétti í fjóra mánuði frá 28. júlí 2006 vegna brots gegn 2. mgr. 44. umferðarlaga. Hefur það brot ekki ítrekunaráhrif samkvæmt 6. mgr. 102. gr. sömu laga. Í þessu máli er um að ræða tvö brot og ýmis ólögleg efni mældust í blóði og þvagi ákærðu í bæði skiptin, í síðara skiptið mældist meðal annars MDMA í miklu magni. Þegar allt framangreint er virt verður ákærða svipt ökurétti í 18 mánuði frá birtingu héraðsdóms að telja.

Ákæruvaldið krefst þess að brotaþola, S-kk-þgf Þ-kk-þgf G-kk-þgf, verði dæmdar 788.745 krónur í skaðabætur en fallið var frá kröfu um dráttarvexti enda er þeirra hvorki krafist í ákæru né við aðalmeðferð, sbr. 171. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Verður fjallað um kröfuna samkvæmt d. lið II. kafla ákvæðis til bráðabirgða með lögum nr. 88/2008. Héraðsdómur ákvað miskabætur að álitum hæfilegar 150.000 krónur sameiginlega úr hendi ákærðu og meðákærða, sem ekki hefur áfrýjað af sinni hálfu. Með vísan til forsendna dómsins er þetta staðfest að því er ákærðu varðar, en engin gögn hafa verið lögð fram sem benda til þess að frekara tjón hafi orðið. Héraðsdómur hafnar að öðru leyti kröfu um bætur vegna fjártjóns á þeirri forsendu að hún sé ekki studd neinum gögnum. Verður að skilja þetta orðalag svo að dómarinn hafi synjað að taka þennan kröfulið til meðferðar samkvæmt heimild 1. mgr. 172. gr. þágildandi laga nr. 19/1991 og kemur þessi hluti bótakröfunnar ekki til endurskoðunar fyrir Hæstarétti. Staðfest verður ákvæði héraðsdóms um lögmannskostnað brotaþola.

Staðfest er niðurstaða héraðsdóms um sakarkostnað, en allur áfrýjunarkostnaður málsins verður greiddur úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærðu fyrir Hæstarétti sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Ákærða, E-kvk-nf R-kvk-nf H-kvk-nf, skal sæta fangelsi í 12 mánuði.

Ákærða er svipt ökurétti í 18 mánuði frá 19. nóvember 2008.

Ákærða greiði S-kk-þgf Þ-kk-þgf G-kk-þgf 150.000 krónur í miskabætur. Ákvæði héraðsdóms um lögmannskostnað til hans skal vera óraskað.

Allur áfrýjunarkostnaður málsins, samtals 199.346 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærðu, H-kk-ef I-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 186.750 krónur greiðist úr ríkissjóði.