318/2006

Ekki var fallist á kröfu X og Y um að settur ríkissaksóknari og dómstjóri Héraðsdóms Reykjavíkur yrðu kallaðir fyrir dóm sem vitni við málflutning um kröfu þeirra X og Y um frávísun opinbers máls á hendur þeim.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf G-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf og M-kk-nf S-kk-nf.

Varnaraðilar skutu málinu til Hæstaréttar með kæru 12. júní 2006, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 13. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 12. júní 2006, þar sem hafnað var kröfu varnaraðila um H-kk-þf I. J-kk-þgf, dómstjóra í Reykjavík, og S-kk-þgf T-kk-þgf M-kk-þgf, settum ríkissaksóknara í málinu, yrði gert að koma fyrir dóm sem vitni við meðferð kröfu um frávísun þess. Kæruheimild er í 1. mgr. 142. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Varnaraðilar krefjast þess að fyrrgreindum mönnum verði gert að koma fyrir dóm til að gefa skýrslu sem vitni.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Eins og greinir í hinum kærða úrskurði höfðaði settur ríkissaksóknari mál þetta á hendur varnaraðilum og Z með ákæru 31. mars 2006. Við þingfestingu málsins 27. apríl sama ár kröfðust allir ákærðu að því yrði vísað frá dómi. Í þinghaldi 23. maí 2006 var greint nánar frá helstu röksemdunum, sem þeir reistu þessa kröfu á. Að því er varðar varnaraðila var því í fyrsta lagi borið við að í sex nánar tilteknum atriðum væri málsóknin í andstöðu við ákvæði 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994 með áorðnum breytingum. Í öðru lagi hafi með áðurnefndri ákæru á þrjá vegu verið raskað grundvelli máls frá því, sem var samkvæmt fyrri ákæru frá 1. júlí 2005, en máli samkvæmt henni var vísað frá héraðsdómi, sbr. dóm Hæstaréttar 10. október sama ár í máli nr. 420/2005. Í þriðja lagi hafi rannsókn málsins verið haldin annmörkum af fjórum tilgreindum ástæðum þegar ákæran 31. mars 2006 var gefin út. Meðal þeirra sex atriða, sem varnaraðilar töldu valda því að málsóknin væri andstæð 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, var að settur ríkissaksóknari hafi skipt sér af skipan dóms í máli þessu og væri það „sérstakt brot á 1. mgr. um sjálfstæði dómstóla“, svo sem komist var að orði í bókun um þetta í þingbók. Til stuðnings því, sem þessi röksemd laut að, lögðu varnaraðilar fram í sama þinghaldi afrit bréfs síns til dómstjórans í Reykjavík, bréfs hans til þeirra og tveggja bréfa sinna til setts ríkissaksóknara. Í hinum kærða úrskurði er rakið efni þessara bréfa, svo og svarbréfs þess síðastnefnda, sem lagt var fram í þinghaldi 9. júní 2006. Við það tækifæri kröfðust varnaraðilar að dómstjórinn og settur ríkissaksóknari yrðu kvaddir til vitnisburðar við fyrirhugaða meðferð kröfu um frávísun málsins fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur 15. og 16. þessa mánaðar. Þessu hafnaði héraðsdómari með hinum kærða úrskurði.

Af málatilbúnaði varnaraðila virðist mega ætla að þeir telji vitnisburð dómstjórans í Reykjavík og setts ríkissaksóknara geta leitt í ljós að þeir síðastnefndu hafi átt eitt eða fleiri samtöl áður en ákæra í máli þessu og gögn af hendi ákæruvaldsins bárust héraðsdómi. Þar hafi meðal annars komið fram að dómstjórinn hygðist fela málið nafngreindum dómara, sem hafi farið með fyrra mál ákæruvaldsins á hendur varnaraðilum og fleirum, en settur ríkissaksóknari þá greint frá því að hann hygðist leiða tiltekið vitni í væntanlegu máli, sem stæði í þeim tengslum við þann dómara að til vanhæfis hans kæmi. Hafi þá dómstjórinn horfið frá fyrirætlan sinni og falið öðrum dómara málið. Ekki verður annað séð en að um þetta liggi þegar fyrir nægar upplýsingar í þeim bréfum, sem áður var getið. Jafnvel þótt varnaraðilar teldu að skýrslur vitnanna, sem þeir óska eftir, gætu leitt í ljós frekari atriði í þessu sambandi, gætu röksemdir, sem á þessu væru reistar, ekki orðið til þess að málinu yrði vísað frá dómi. Þegar af þeirri ástæðu og með vísan til 4. mgr. 128. gr. laga nr. 19/1991 verður hinn kærði úrskurður staðfestur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.