149/2004

G var sakfelldur fyrir líkamsárás með því að hafa slegið X með flösku í andlitið með þeim afleiðingum að hægri framtönn brotnaði. Var refsing G ákveðin skilorðsbundið fangelsi í 30 daga. Þá var G gert að greiða X bætur fyrir miska og fjártjón samtals að fjárhæð 105.964 krónur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 13. apríl 2004 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun, en einnig af hálfu ákæruvalds, sem krefst staðfestingar á niðurstöðu héraðsdóms um sakfellingu ákærða og að refsing hans verði þyngd. Jafnframt krefst ákæruvaldið þess að höfuðstóll miskabóta, sem ákærða var með héraðsdómi gert að greiða X, verði hækkaður í 150.000 krónur.

Ákærði krefst sýknu af kröfu ákæruvalds. Þá krefst hann þess að skaðabótakröfu X verði vísað frá héraðsdómi.

I.

Í málinu er ákærða gefin að sök líkamsárás með því að hafa aðfaranótt 19. apríl 2003 á Hverfisbarnum, Hverfisgötu 20 í Reykjavík, slegið X með flösku í andlitið með þeim afleiðingum að hægri framtönn brotnaði.

Ákærði hefur neitað sök við rannsókn málsins hjá lögreglu og fyrri dómi. Í frumskýrslu lögreglu kemur fram að dyraverðir hafi haldið ákærða og X aðskildum þegar lögreglumenn komu á vettvang. Þeir hafi haft tal af ákærða og X á vettvangi og hafi ákærði neitað að hafa verið hér að verki. X hafi hins vegar sagt að þeir hafi verið inni á salerni staðarins og ákærði og hann rekist þar saman. Ákærði hafi tekið upp flösku og lamið hann í andlitið með þeim afleiðingum að framtönn sín hafi brotnað. X hafi verið mjög æstur í viðræðum við lögreglumenn og viljað berja ákærða en róast. Í héraðsdómi er að öðru leyti rakið efni frumskýrslunnar, meðal annars það sem haft er eftir vitninu Y.

X lagði fram kæru á hendur ákærða 6. maí 2003. Í skýrslu sinni hjá lögreglu þann dag kvaðst hann hafa verið að dansa umrætt sinn við vinkonu sína Y. Hann hafi hætt að dansa og snúið sér við til þess að ganga af dansgólfinu og rekist utan í ákærða, sem hann ekki þekkti. Þá hafi komið til orðaskaks milli þeirra og báðir orðið frekar æstir. Hafi Y og fleiri gengið á milli og hún gengið með honum á brott. Ákærði hafi kallað eitthvað á eftir sér og hafi hann svarað ákærða fullum hálsi. Engum togum hafi skipt að ákærði hafi hlaupið að sér með flösku í hendi. Kvaðst X ekki vita hvort hann sló hann eða beindi flöskunni að andliti sér en hún hafi rekist í framtennur hans og hægri framtönn í efra gómi brotnað. Ekki hafi komið til frekari átaka milli þeirra og dyraverðir fært ákærða afsíðis. Lögregla hafi verið kvödd á staðinn og lögreglumenn þar rætt við þá báða. Fyrir dómi bar X í meginatriðum á sama veg og hjá lögreglu. Kvaðst hann hafa verið að dansa á dansgólfinu með Y, unnusta hennar og fleira fólki fyrir framan salernið þegar hann og ákærði byrjuðu að rífast. Hafi hann gengið á brott en ákærði þá kallað eitthvað til sín og hann svarað á móti. Ákærði hafi þá komið og slegið hann með flösku. Nánar aðspurður sagði X að ákærði hafi ekki barið sig með flöskunni og sagði í því sambandi „þetta var ekkert högg.“ Hafi ákærði otað flöskunni að sér eða slegið hann létt með henni í tönnina. Ákærði hafi haldið um stútinn á flöskunni og botn hennar lent á framtönninni með áðurnefndum afleiðingum, en flaskan hafi ekki brotnað. Vörin á sér hafi sprungið en lítið sem ekkert blætt úr henni. X kannaðist ekki við að hafa sagt við lögreglu á vettvangi að þessi atburður hafi orðið á salerninu og sagði ítrekað aðspurður að þeir ákærði hafi þá verið á dansgólfinu fyrir framan salernið. Sagðist hann hafa verið búinn að drekka um sex bjóra og verið undir áfengisáhrifum en „ekkert ofurölvi“ og fullyrti að hann myndi bæði hvar þetta gerðist og hvernig það bar að.

Ákærði var yfirheyrður um sakargiftir hjá lögreglu 21. nóvember 2003. Hann kvaðst muna nokkuð vel eftir atburði þessum. Hann hafi verið með vini sínum, Z, á veitingastaðnum. Hann hafi verið að dansa við einhverja stúlku, sem hann þekkti ekki. Einhver strákur, sem hafi verið mjög ölvaður og látið ófriðlega, hafi byrjað að ýta við sér og vinir stráksins dregið hann í burtu. Strákurinn hafi rifið sig lausan, en svo skyndilega gripið um munninn og sagt að ákærði hefði brotið í honum tönn. Dyraverðir hafi komið og farið með sig út. Hann hafi svo rætt við lögreglumenn þegar þeir komu á vettvang. Strákurinn hafi verið mjög æstur og ráðist á vin sinn Z fyrir utan staðinn. Fyrri dómi skýrði ákærði frá á sama veg. Hann kvaðst hafa drukkið um fjóra bjóra þessa nótt og verið lítið drukkinn. Hann skýrði svo frá að X hafi komið aðvífandi þar sem ákærði var að dansa á dansgólfinu á neðri hæðinni við einhverjar stelpur, meðal annars við stúlku sem var með ákærða. Hafi X verið verulega drukkinn. Einhverjar orðahnippingar hafi orðið milli þeirra, sem hann kvaðst ekki muna hvernig hófust. X hafi ýtt á bringuna á sér og ákærði ýtt X á móti inn í hóp kunningja hans, sem hafi gripið um X. Ákærði kveðst þá hafa ætlað að forða sér en X náð að rífa sig lausan, gripið um munninn og sakað hann um að hafa brotið í sér tönn. Ákærði sagði að dyraverðir hafi strax komið og leitt hann út. Ákærði kvaðst ekki hafa haldið flösku á þeim tíma sem samskipti þeirra ákærða stóðu. Lögreglumenn hafi fært hann í lögreglubifreið eftir að hafa rætt við hann á staðnum. Hann kvaðst enga skýringu hafa á því hvers vegna þess var ekki getið í frumskýrslu lögreglu að hann hafi verið með vitninu Z á staðnum, en fullyrti að það hafi hann sagt lögreglu á vettvangi.

Vitnið Y var yfirheyrð hjá lögreglu 17. nóvember 2003. Hún sagðist hafa verið með X í gleðskap fyrr um kvöldið og hitt hann á ný á Hverfisbarnum. Hún hafi verið alsgáð umrætt sinn, en X hins vegar mjög ölvaður. Hún hafi séð til X þar sem hann var að rífast við einhvern strák, en ekki vitað ástæðu þess. Þeim hafi verið heitt í hamsi. Hún hafi því dregið X út úr þvögunni á dansgólfinu og nánast verið komin með hann út af gólfinu, töluvert á brott frá stráknum miðað við rýmið á staðnum. Skyndilega hafi strákurinn verið kominn til þeirra og kallað eitthvað til X, sem þá hafi snúið sér við. Hún hafi einnig snúið sér við og þá hafi strákurinn skyndilega og að tilefnislausu slegið X í andlitið með flösku. Strákurinn hafi haldið um „skaftið“ á flöskunni og hafi botninn á henni komið í munninn á X. Hún hafi séð tannbrotið en flaskan hafi ekki brotnað. Hún kvaðst ekki hafa séð blóð á munni X. Lögreglumenn hafi komið á vettvang og hún séð er þeir ræddu við árásarmanninn. Vitnið bar í öllum meginatriðum á sama veg fyrir dómi. Sagði hún að X hafi verið mjög drukkinn. X og árásarmaðurinn hafi farið að rífast, báðir verið mjög æstir og hún því dregið X á brott, en maðurinn staðið eftir með vini sínum. Þegar þau voru komin nokkra metra frá hafi maðurinn kallað og komið aftan að þeim X og þau litið við. Maðurinn hafi haldið á flösku í hendi og hún séð flöskuna koma beint í „smettið á” X. Hann hafi verið með opinn munninn og flaskan farið beint í tennurnar. Hafi hún strax séð brotnar tennur í honum, en hins vegar enga áverka í andliti.

Vitnið Z var yfirheyrður hjá lögreglu sama dag og ákærði. Hann kvaðst hafa orðið þess var að ákærði hafi verið að rífast við einhvern mann umrætt sinn. Hann sagðist ekki muna hvað þeim fór á milli en maðurinn hafi verið mjög æstur og ölvaður að sjá. Líklega hafi einhverjir vinir mannsins dregið hann á brott, en fljótlega hafi dyraverðir komið. Maðurinn hafi haldið fyrir andlit sitt og „bent á ákærða.“ Z sagðist ekki hafa vitað þá að maðurinn hafi sakað ákærða um að hafa brotið í sér tönn. Kvaðst Z hafa fylgst með orðaskiptum ákærða og mannsins en engin átök orðið milli þeirra. Hafi ákærði ekki slegið manninn í andlitið með flösku. Z bar á svipaðan hátt fyrir dómi. Sagðist hann hafa staðið við hlið ákærða og fylgst með honum og umræddum manni allan tímann „þegar þeir voru að rífast“ á dansgólfinu og ekki séð nein átök milli þeirra. Þetta hafi eingöngu verið „orðaskipti“. Hann hafi ekki orðið þess var að þeir hafi ýtt hvor við öðrum. Z sagði að þeir félagarnir hafi verið að dansa við einhverjar stelpur á dansgólfinu. Hafi hann séð að vinkonur eða vinir mannsins hafi farið með hann á brott. Hann sagðist ekki hafa fylgst sértaklega með því þar sem hann og ákærði hafi snúið sér við og verið áfram á dansgólfinu. Síðar aðspurður um það hvort hann hefði séð manninn dansa á dansgólfinu svaraði hann því neitandi og kvaðst aðeins hafa séð hann og ákærða „í ryskingum”.

Eins og rakið er í héraðsdómi bar vitnið R, sem var dyravörður á Hverfisbarnum umrætt sinn, að hann kannaðist bæði við X og ákærða. Bar hann að X hafi fyrir utan skemmtistaðinn umrætt sinn sakað ákærða um að hafa slegið sig í andlitið með flösku. Hann hafi séð að X var með brotna tönn. Ákærði og X hafi báðir verið sjáanlega undir áfengisáhrifum. Ákærði hafi verið rólegur og „ekki mjög fullur“ en X æstur en „ekkert rosa fullur.“ Einhver stúlka hafi bent á ákærða og sagt hann vera árásarmanninn, en ákærði hafi ekkert við það kannast. Þá bar S lögreglumaður, sem kom á vettvang, fyrir dómi að ákærði hafi verið rólegur og ekki kannast við að hafa veitt X áverkann. X hafi verið mjög æstur en hún sagðist ekki muna hvernig ölvunarástand þeirra var háttað, en bar að þeir hafi ekki verið „dauðadrukknir“. Hún hafi séð að X var með brotna framtönn.

II.

Samkvæmt læknisvottorði T, sem rakið er í héraðsdómi, kom X á slysa- og bráðamóttökudeild Landspítala-Háskólasjúkrahúss með brotna hægri framtönn, en ekki aðra áverka, að morgni 19. nóvember 2002 um klukkustund eftir að lögregla var kvödd að Hverfisbarnum.

Ljóst er af framburði ákærða og X, sem fær stoð í vitnisburði Y, að til orðahnippinga kom á milli þeirra á dansgólfi skemmtistaðarins. Hafa öll þrjú borið að í framhaldi þessa hafi ákærði og X ýtt hvor við öðrum. Er óumdeilt að báðir voru þá undir áfengisáhrifum. X og vitnið Y hafa bæði staðfastlega borið við rannsókn málsins og fyrir dómi að í framhaldi þessa hafi Y farið með X á brott, en ákærði fylgt þeim eftir og kallað á eftir X. Þegar X sneri sér við hafi ákærði að tilefnislausu slegið hann í opinn munninn með þeim afleiðingum að framtönn hans brotnaði. R, dyravörður á staðnum umrædda nótt, og S lögreglumaður, sem kom á vettvang, báru bæði fyrir dómi að X hafi þá verið með brotna tönn og sakað ákærða um að hafa valdið tannbrotinu. Í frumskýrslu er haft eftir X að þeir ákærði hafi verið á salerni veitingastaðarins þegar atvikið átti sér stað. Er það ekki í samræmi við framburð annarra vitna í málinu. X neitaði fyrir dómi að þessi ummæli væru rétt eftir sér höfð. Eru þau hvorki í samræmi við framburð hans hjá lögreglu né fyrir dómi. Verður því ekki á þeim byggt í málinu. Framburður vitnisins Y og brotaþolans X hefur verið afdráttarlaus, stöðugur og í meginatriðum í innbyrðis samræmi. Vitnið Z, sem var með ákærða á staðnum, kvaðst hins vegar ekki hafa séð ákærða slá X með flösku. Sagðist hann geta fullyrt að ákærði hafi staðið við hlið sér allan tímann „þegar þeir voru að rífast“ og engin átök hafi verið þeirra á milli. Þessi framburður vitnisins, sem er vinur ákærða, útilokar ekki að ákærði hafi án vitundar vitnisins getað veitt X áverkann. Ákærði hefur staðfastlega neitað sakargiftum, en viðurkennt að hann hafi lent í rifrildi við X og í framhaldi þess hafi þeir ýtt hvor við öðrum. Héraðsdómari hefur lagt mat á sönnunargildi munnlegs framburðar ákærða og vitna og verður ekki fyrir Hæstarétti hróflað við því mati, sbr. 4. mgr. 159. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála með áorðnum breytingum. Eru ekki efni til að beita þeim úrræðum sem um getur í 5. mgr. ákvæðisins. Þegar allt framangreint er virt þykir hafið yfir skynsamlegan vafa að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem hann er sakaður um í ákæru. Er ljóst að ákærða hlaut að vera ljóst er hann sló X með flösku á munninn að af því gæti hlotist tannbrot. Telst samkvæmt þessu sannað að ákærði hafi gerst sekur um brot gegn 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með áorðnum breytingum. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms er fallist á ákvörðun hans um refsingu ákærða og skaðabætur.

Ákærði verður dæmdur til að greiða allan kostnað sakarinnar í héraði og áfrýjunarkostnað eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður um annað en sakarkostnað.

Ákærði, G-kk-nf S-kk-nf, greiði allan sakarkostnað í héraði og áfrýjunarkostnað, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns í héraði og fyrir Hæstarétti, G-kk-ef Á-kk-ef héraðsdómslögmanns, samtals 250.000 krónur.