64/2003

F, sem seljandi, rifti kaupsamningi við kaupandann S ehf. Krafðist S ehf. í framhaldi af því endurgreiðslu fjár sem félagið hafði innt af hendi, alls 22.465.728 kr. F andmælti ekki þeirri kröfu, en hafði uppi gagnkröfu til skuldajafnaðar að fjárhæð 21.320.388 kr. Deilt var um hvort F ætti kröfu á S ehf. umfram þær 8.100.000 kr. sem S ehf. hafði samþykkt að greiða. Héraðsdómur taldi svo ekki vera og var sú niðurstaða staðfest af Hæstarétti með þeirri viðbót að lækkuð dráttarvaxtakrafa F, 3.475.233 kr., var einnig tekin til greina.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kvk-nf E-kvk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf og P-kk-nf K-x-x H-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 20. febrúar 2003. Hann krefst þess að krafa hans um skuldajöfnun að fjárhæð 16.505.642 krónur verði tekin til greina á móti kröfu stefnda. Þá krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Eftir uppkvaðningu hins áfrýjaða dóms var bú F-kvk-ef P-kvk-ef tekið til gjaldþrotaskipta með úrskurði Héraðsdóms Vesturlands 14. febrúar 2003. Bú Styrmis KE 11 ehf. var tekið til gjaldþrotaskipta með úrskurði Héraðsdóms Reykjaness 26. september sama ár. Þrotabúin hafa tekið við aðild til sóknar og varnar.

Með kaupsamningi 12. janúar 2001 seldi F-kvk-nf P-kvk-nf Styrmi KE 11 ehf. bátinn Snorra Afa ÍS 519, sem er 6,11 brúttólesta plastbátur smíðaður 1992. Aðilar deila um uppgjör í kjölfar riftunar samningsins í mars 2002. Er efni kaupsamnings og málavöxtum að öðru leyti rétt lýst í hinum áfrýjaða dómi. Var með honum fallist á kröfu kaupanda um að seljanda hafi borið að endurgreiða kaupanda 22.465.728 krónur vegna greiðslna sem sá síðarnefndi hafði innt af hendi á grundvelli kaupsamningsins og viðgerðar á bátnum. Áfrýjandi unir þeirri niðurstöðu. Fyrir héraðsdómi var gerð gagnkrafa til skuldajafnaðar að fjárhæð 21.320.388 krónur og hafnaði héraðsdómari þeirri kröfu að hluta.

Málatilbúnaður áfrýjanda fyrir Hæstarétti snýst eingöngu um gagnkröfuna, sem nú nemur 16.505.642 krónum og er hún sett fram í sex liðum. Í héraði laut 1. liður kröfunnar að sölulaunum án virðisaukaskatts, 1.012.500 krónum, 2. liður að leigu á aflaheimildum, 8.573.994 krónum, 3. liður að kostnaði vegna riftunar, 587.500 krónum, og 4. liður að leigu á bátnum, 2.175.000 krónum. Þá var í 5. lið krafist greiðslu á 8.229.979 krónum vegna „dráttarvaxta til 20/3 2002“ og loks í 6. lið 681.415 krónum vegna viðgerðar á bátnum auk 60.000 króna vegna síma. Fyrir Hæstarétti lækkaði áfrýjandi kröfu sína um dráttarvexti úr 8.229.979 krónum í 3.475.233 krónur og féll frá kröfu vegna síma. Stefndi hefur samþykkt að greiða 1. og 3. lið kröfunnar, samtals 1.600.000 krónur, og 6.500.000 krónur vegna 2. og 4. liða hennar, eða samtals 8.100.000 krónur. Að öðru leyti hefur hann hafnað kröfu áfrýjanda um skuldajöfnun.

Með vísan til forsendna héraðsdóms er staðfest niðurstaða hans um sölulaun, leigu á aflaheimildum, kostnað vegna riftunar og leigu og viðgerð á bátnum.

Eins og greinir í hinum áfrýjaða dómi gerði seljandi kröfu um að kaupandi greiddi sér 8.229.979 krónur vegna dráttarvaxta, sem hafi fallið á afborganir kaupsamningsgreiðslna og áhvílandi veðskuldir, sem kaupandi yfirtók við kaupin. Byggðist sú krafa á útreikningi sem var ýmsum annmörkum háður, eins og nánar er lýst í héraðsdómi. Fyrir Hæstarétt hefur áfrýjandi hins vegar lagt nýjan og endurbættan útreikning á kröfu sinni um dráttarvexti. Ekki er tölulegur ágreiningur um hann, en stefndi hefur mótmælt kröfunni á þeim forsendum að áfrýjandi geti ekki átt rétt á þessum dráttarvöxtum samhliða því að seljandi hafi haldið sig við kaupin og krafist greiðslu fyrir afnotamissi sama tímabil og vaxtakrafan tekur til. Samkvæmt umræddum kaupsamningi 12. janúar 2001 skyldi kaupandi greiða dráttarvexti af tveimur útborgunum, 20. febrúar 2001 og 20. apríl sama ár, ef þær yrðu ekki greiddar á gjalddaga. Óumdeilt er að hvorugar greiðslurnar voru inntar af hendi á umsömdum tíma. Bar kaupanda því að greiða seljanda dráttarvexti af þeim frá ofangreindum gjalddögum. Er jafnframt ljóst að á seljanda féllu dráttarvextir vegna vanskila kaupanda á greiðslu afborgana af lánum á gjalddaga þeirra og þar til kaupsamningi var rift í mars 2002. Verður dráttarvaxtakrafa áfrýjanda, að fjárhæð 3.475.233 krónur, samkvæmt þessu tekin til greina, enda hefur hún sem fyrr segir ekki sætt tölulegum andmælum. Samkvæmt þessari niðurstöðu verður hinn áfrýjaði dómur staðfestur, þó þannig að frá kröfu áfrýjanda með þar tilgreindum vöxtum dragist samtals 11.575.233 krónur og málskostnaður skal falla niður.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður um annað en málskostnað og það að frá kröfu stefnda, þrotabús Styrmis KE 11 ehf., með þar tilgreindum vöxtum dragist samtals 11.575.233 krónur.

Málskostnaður í héraði og fyrir Hæstarétti fellur niður.