390/2008

GÓ krafðist viðurkenningar á skaðabótaskyldu GG vegna tjóns sem hann varð fyrir við að golfkúla sem GG sló lenti í hægra auga GÓ með þeim afleiðingum að rifa kom á augað við höggið og augntóftarbein brotnaði. Hæstiréttur taldi að þótt fallast mætti á það, sem segði í forsendum héraðsdóms um viðhorf um vægara sakarmat við iðkun golfíþróttarinnar og raunar íþrótta almennt, væri ekki unnt að fallast á að þau viðhorf leiddu til þess að sök yrði ekki lögð á GG. Var þá haft í huga að GÓ hefði verið staddur nánast beint í skotlínu GG, GÓ hlyti að hafa séð GG þegar hann sló og auðvelt hefði verið að gera honum og félögum hans viðvart áður en slegið var. Þá taldi Hæstiréttur ekki unnt að fallast á málflutning GG um að sjónarmið um áhættutöku leiddu til þess að hann yrði ekki gerður bótaábyrgur fyrir tjóni GÓ, en litið hefði verið til slíkra sjónarmiða við sakarmatið. Var því fallist á með GÓ að GG bæri fébótaábyrgð á tjóni hans. Hæfilegt þótti að GÓ bæri helming tjóns síns, þar sem hann hefði ekki uppfyllt nægilega aðgæslukröfur sem gerðar hefðu verið til hans.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 16. júlí 2008. Hann krefst þess að viðurkennt verði með dómi að stefndi beri skaðabótaábyrgð á tjóni, sem áfrýjandi varð fyrir 16. nóvember 2002 við að golfkúla sem stefndi sló á golfvelli Golfklúbbsins Kjalar í Mosfellsbæ lenti í hægra auga áfrýjanda. Þá krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Áfrýjandi hefur stefnt Vátryggingafélagi Íslands hf. til réttargæslu.

Fyrir Hæstarétt var lagður uppdráttur af golfvelli Golfklúbbsins Kjalar í Mosfellsbæ, sem var sagður gerður eftir loftmynd, tekinni á slysárinu 2002. Á uppdráttinn voru auðkenndir þeir staðir á þriðju og fjórðu brautum vallarins sem skipta máli við úrlausn málsins. Voru aðilar sammála um staðsetningu þeirra. Áður en munnlegur málflutningur hófst fyrir Hæstarétti gengu dómarar og málflytjendur á vettvang slyss áfrýjanda, sbr. niðurlagsákvæði 2. mgr. 103. gr., sbr. 166. gr., laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Málsástæðum aðila er lýst í hinum áfrýjaða dómi. Af hálfu stefnda var meðal annars byggt á því að við mat á sök stefnda yrði að skoða „innbyrðis staðsetningu“ aðila þegar óhappið varð. Taldi stefndi að áfrýjandi hefði ekki verið í „svokallaðri skotlínu“ fyrir golfhöggið sem slysinu olli. Við úrlausn um þetta var í hinum áfrýjaða dómi tekin afstaða til þess hvort stefndi hefði slegið höggið af svonefndum sumarteig fjórðu brautar golfvallarins eða vetrarteig. Liggur fyrir að áfrýjandi hefði verið nokkurn veginn í beinni skotlínu ef slegið hefði verið af sumarteignum en lítið eitt til hliðar ef slegið hefði verið af vetrarteig. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður fallist á niðurstöðu hans um að áfrýjanda hafi ekki tekist sönnun um að stefndi hafi slegið höggið af sumarteignum og beri því að leggja til grundvallar að slegið hafi verið af vetrarteignum.

Af uppdrættinum sem lagður var fyrir Hæstarétt verður ráðið að stefnan frá höggstaðnum að þeim stað þar sem áfrýjandi stóð var varla nema um 10-15 gráður frá því sem telja má eðlilega eða æskilega höggstefnu við upphafshögg stefnda frá vetrarteig fjórðu brautar. Það verður því ekki fallist á niðurstöðu héraðsdóms um að hér hafi verið um að ræða „talsvert frávik“ frá slíkri stefnu. Fyrir liggur í málinu að fjarlægðin milli þessara tveggja staða er 60-80 metrar svo sem lagt er til grundvallar í héraðsdómi. Golfhóparnir tveir vissu hvor af öðrum. Teigur fjórðu brautar stendur nokkru hærra en völlurinn fyrir neðan, þar sem áfrýjandi stóð. Virðist stefndi hafa ætlað slá bolta sinn hátt yfir og lítið eitt til hliðar við áfrýjanda og félaga hans. Eftir vettvangsgöngu Hæstaréttar og raunar miðað við gögn málsins er ekki vafi á að ekkert bar í milli stefnda og áfrýjanda þegar höggið var slegið. Þeir gátu því séð hvor til annars. Þó að fallast megi á það sem segir í forsendum hins áfrýjaða dóms um meginviðhorf við sakarmat við iðkun golfíþróttarinnar, og raunar íþrótta almennt, er ekki unnt að fallast á, eins og þetta mál liggur fyrir, að þau viðhorf leiði til þess að sök verði ekki lögð á stefnda. Er þá haft í huga að áfrýjandi var staddur nánast beint í skotlínu hans, stefndi hlaut að hafa séð áfrýjanda þegar hann sló og auðvelt var að gera honum og félögum hans viðvart, áður en slegið var.

Ekki er unnt að fallast á málflutning stefnda um að sjónarmið um áhættutöku leiði til þess að hann verði ekki gerður bótaábyrgur fyrir tjóni áfrýjanda. Sjónarmið sem að þessu lúta hafa fyrst og fremst áhrif á sakarmatið að framan og hefur þar verið litið til þeirra. Samkvæmt framansögðu verður fallist á með áfrýjanda að stefndi beri fébótaábyrgð á tjóni hans.

Svo sem áður sagði vissi áfrýjandi af ráshópi stefnda og jafnframt að sá hópur hafði lokið við að leika þriðju holu og var kominn á teig þeirrar fjórðu. Áfrýjandi hafði slegið boltann sinn á svæði milli brautanna og var því miklu nær skotlínu af fjórða teig en annars hefði verið. Hann hafði óskerta sjónlínu að þeim stað þar sem stefndi sló. Leikreglur í golfi gera ráð fyrir, eins og í héraðsdómi greinir, að sá sem leikur holu með hærra númeri njóti forgangs gagnvart þeim sem á eftir honum leika. Við þessar aðstæður verða gerðar aðgæslukröfur til áfrýjanda, sem hann sinnti ekki nægilega umrætt sinn. Þykir hæfilegt að láta hann af þessum sökum sjálfan bera helming tjóns síns.

Miðað við þessi málsúrslit og með vísan til 3. mgr. 130. gr., sbr. 166. gr., laga nr. 91/1991 verður stefndi dæmdur til að greiða áfrýjanda upp í málskostnað hans í héraði og fyrir Hæstarétti fjárhæð sem ákveðst eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Viðurkennt er að stefndi, G-kk-nf G-kk-nf, beri skaðabótaábyrgð á helmingi þess tjóns sem áfrýjandi, G-kk-nf Þ-kk-nf Ó-kk-nf, varð fyrir 16. nóvember 2002 á golfvelli Golfklúbbsins Kjalar í Mosfellsbæ, þegar stefndi sló golfbolta sem lenti í hægra auga áfrýjanda.

Stefndi greiði áfrýjanda samtals 750.000 krónur í málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti.