617/2016

Í málinu deildu G og Í um það frá hvaða tímamarki ætti að reikna dráttarvexti á fjárhæð sem G hafði fengið endurgreidda í kjölfar niðurfellingar yfirskattanefndar á úrskurði ríkisskattstjóra um hækkun á opinberum gjöldum hans. Fjárhæðina hafði G fengið endurgreidda með dráttarvöxtum þar sem upphafstími þeirra var ákvarðaður samkvæmt 3. mgr. 114. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt og miðaður við þann dag er yfirskattanefnd bar í síðasta lagi að lögum að kveða upp úrskurð í málinu. G byggði hins vegar á því að miða ætti upphaf dráttarvaxta við þann dag er hann hafði gert kröfu um endurgreiðslu fjárhæðarinnar og vísaði í þeim efnum til 2. mgr. 2. gr. laga nr. 29/1995 um endurgreiðslu oftekinna skatta og gjalda. Í dómi sínum vísaði Hæstiréttur til þess að í 3. mgr. 114. gr. laga nr. 90/2003 væri að finna sérstaka reglu um endurgreiðslu tekjuskatts sem gengi framar ákvæðum 2. gr. laga nr. 29/1995 og stæðu því engin rök til annars en að ákvæði 3. mgr. 114. giltu um endurgreiðsluna til G. Var Í því sýknað af kröfum G.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf, G-kvk-nf B-kvk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 8. september 2016. Hann krefst sýknu af kröfu stefnda og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

I

Eins og nánar greinir í hinum áfrýjaða dómi hækkaði ríkisskattstjóri með endurákvörðun tekjuskatt og útsvar stefnda með álagi um samtals 640.107.507 krónur samkvæmt úrskurði 13. desember 2013. Jafnframt lækkaði hann með sama úrskurði fjármagnstekjuskatt stefnda með álagi um 143.120.740 krónur. Nam hækkun opinberra gjalda því samtals 496.986.767 krónum. Hinn 21. janúar 2014 greiddi stefndi tollstjóra í samræmi við úrskurðinn, en að frádreginni inneign stefnda, 463.563.744 krónur. Gerði hann það með fyrirvara og krafðist jafnframt endurgreiðslu með dráttarvöxtum með vísan til 2. mgr. 2. gr. laga nr. 29/1995 um endurgreiðslu oftekinna skatta og gjalda. Með úrskurði 26. janúar 2015 felldi yfirskattanefnd niður fyrrgreinda hækkun ríkisskattstjóra og í samræmi við það endurgreiddi tollstjóri stefnda fjárhæðina að viðbættum 33.159.445 krónum í dráttarvexti miðað við 27. nóvember 2014 með vísan til 3. mgr. 114. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt, en það var sá dagur er yfirskattanefnd bar í síðasta lagi að lögum að kveða upp úrskurð vegna kæru stefnda. Hinn 6. febrúar 2015 sendi stefndi tollstjóra bréf og fór fram á dráttarvexti frá greiðsludegi 21. janúar 2014 með vísan til 2. mgr. 2. gr. laga nr. 29/1995. Tollstjóri hafnaði erindi stefnda 4. mars 2015 og skaut stefndi málinu til fjármála- og efnahagsráðuneytisins sem staðfesti ákvörðun tollstjóra með úrskurði 18. september 2015. Stefndi krefst ógildingar síðastgreindra úrlausna.

II

Ágreiningur málsaðila er um frá hvaða tímamarki reikna eigi dráttarvexti á þá fjárhæð sem stefndi öðlaðist rétt á að fá endurgreidda í kjölfar framangreinds úrskurðar yfirskattanefndar 26. janúar 2015. Vill stefndi miða við 21. janúar 2014 er hann greiddi tollstjóra en það hafi verið sá dagur er hann sannanlega lagði fram kröfu um endurgreiðslu. Vísar stefndi einkum um það til 2. mgr. 2. gr. laga nr. 29/1995. Áfrýjandi vill á hinn bóginn miða við 27. nóvember 2014 sem var sá dagur er frestur yfirskattanefndar til úrskurðar í kærumáli stefnda rann út og vísar til 3. mgr. 114. gr. laga nr. 90/2003.

III

Í 1. mgr. 2. gr. laga nr. 29/1995 segir að við endurgreiðslu oftekinna skatta og gjalda samkvæmt 1. gr. skuli greiða gjaldanda sömu vexti og Seðlabanki Íslands ákveður og birtir samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, af því fé sem oftekið var frá þeim tíma sem greiðslan átti sér stað og þar til endurgreiðsla fer fram. Þá segir í 2. mgr. greinarinnar að þrátt fyrir ákvæði 1. mgr. skuli greiða dráttarvexti samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá þeim tíma er gjaldandi sannanlega lagði fram kröfu um endurgreiðslu ofgreiddra skatta eða gjalda. Loks segir í 4. mgr. greinarinnar að ákvæði þessarar greinar gildi ekki þar sem lög mæla fyrir á annan veg.

Í 2. mgr. 114. gr. laga nr. 90/2003 segir að verði ljóst þegar álagningu skatta, annarra en tekjuskatts manna, lýkur eða við endurákvörðun þessara sömu skatta að gjaldandi hefur greitt meira en endanlega álögðum sköttum nemur skuli endurgreiða það sem ofgreitt var ásamt vöxtum fyrir það tímabil sem féð var í vörslu ríkissjóðs. Skulu vextir þessir vera jafnháir vöxtum sem Seðlabanki Íslands ákveður og birtir á hverjum tíma samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001. Sama gildi þegar í ljós kemur við endurákvörðun á tekjuskatti manna að um ofgreiðslu hafi verið að ræða að öðru leyti en því að vextir reiknast aldrei fyrr en frá 1. júlí á álagningarári.

Þá segir í 3. mgr. greinarinnar að sé kæra til meðferðar hjá yfirskattanefnd og nefndin leggur ekki úrskurð á kæru innan lögboðins frests samkvæmt 1. og 2. mgr. 8. gr. laga nr. 30/1992 um yfirskattanefnd skuli greiða skattaðila dráttarvexti af fjárhæð sem yfirskattanefnd úrskurðar að skuli endurgreiða, eða dæmd er síðar, frá þeim tíma þegar frestur nefndarinnar til að kveða upp úrskurð leið. Loks kemur fram í 4. mgr. að ætíð megi krefjast dráttarvaxta frá þeim tíma er dómsmál telst höfðað til endurgreiðslu skatta samkvæmt lögum þessum.

Í framangreindri 3. mgr. 114. gr. laga nr. 90/2003 er að finna sérstaka reglu um endurgreiðslu tekjuskatts sem gengur framar ákvæðum 2. gr. laga nr. 29/1995 um það við hvaða tímamark skuli miða upphafstíma dráttarvaxta. Samkvæmt framanrituðu standa ekki rök til annars en að ákvæði 3. mgr. 114. gr. laga nr. 90/2003 skuli gilda um endurgreiðslu þá sem um ræðir í þessu máli. Er óumdeilt að áfrýjandi endurgreiddi stefnda ofgreidd opinber gjöld hans í samræmi við það ákvæði. Verður áfrýjandi því sýknaður af kröfu stefnda.

Rétt þykir að hvor aðila beri sinn kostnað af rekstri málsins á báðum dómstigum.

Dómsorð:

Áfrýjandi, íslenska ríkið, er sýkn af kröfu stefnda, G-kk-ef I. H-kk-ef, í máli þessu.

Málskostnaður í héraði og fyrir Hæstarétti fellur niður.