38/2006

H og S voru ásamt stjórnarformanni Í hf. ákærðir fyrir að hafa ekki staðið skil á staðgreiðslu opinberra gjalda, sem haldið hafði verið eftir af launum starfsmanna félagsins gjaldatímabilin júní, júlí og ágúst 2002. Með skírskotun til skyldu S sem stjórnarmanns í félaginu var hann sakfelldur fyrir þá háttsemi, sem hann var ákærður fyrir. H var annar tveggja framkvæmdastjóra félagsins en ráðning hans hafði ekki verið tilkynnt hlutafélagaskrá. Taldi hann sig hafa verið faglegan framkvæmdastjóra, sem fyrst og fremst hefði séð um sölumál félagsins, og fékk það stoð í framburði meðákærðu og vitna. Engu að síður lá fyrir að H hafði undirritað mörg bréf sem framkvæmdastjóri félagsins í ágúst og september 2002 til fjármálaeftirlitsins, sem vörðuðu meðal annars fjármál þess og staðgreiðsluskatta, auk þess sem hann hafði setið fundi stjórnar félagsins á sama tímabili sem framkvæmdastjóri þess. Með vísan til þessara atriða og ákvæða í samþykktum félagsins og með skírskotun til verkefna framkvæmdastjóra samkvæmt 2. mgr. 68. gr. laga nr. 2/1995 var H einnig sakfelldur fyrir þá háttsemi, sem í ákæru greindi. Með þessu höfðu H og S gerst sekir um brot gegn 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 og voru þeir því hvor um sig dæmdir til greiðslu sektar að fjárhæð 1.500.000 króna. Sú fjárhæð, sem félagið hafði ekki staðið skil á, var ekki talin veruleg samkvæmt 3. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga og var þeim því ekki gert að sæta fangelsisrefsingu.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og M-kk-nf S-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 13. desember 2005 í samræmi við yfirlýsingar ákærðu um áfrýjun, en jafnframt af hálfu ákæruvaldsins, sem krefst þess að refsing þeirra verði þyngd.

Ákærðu krefjast aðallega sýknu en til vara að refsing þeirra verði milduð.

Málið var höfðað með ákæru 12. maí 2005 gegn ákærðu og þriðja manni. Er ákærðu gefið að sök, S-kk-þgf K-kk-þgf G-kk-þgf sem stjórnarmanni Ísvár hf. en H-kk-þgf H-kk-þgf sem framkvæmdastjóra í félaginu, að hafa ekki staðið skil á staðgreiðslu opinberra gjalda, sem haldið var eftir af launum starfsmanna félagsins á greiðslutímabilunum júní, júlí og ágúst 2002, samtals að fjárhæð 2.033.192 krónur en 1.674.388 krónur að frádregnum launum ákærða H-kk-ef. Meðákærði, sem var stjórnarformaður félagsins, unir héraðsdómi.

Ekki er ágreiningur um að af hálfu Ísvár hf. voru ekki staðin skil á þeim fjárhæðum, sem tilgreindar eru í ákæru. Ákærðu telja sig hins vegar ekki bera refsiábyrgð á því að skil á afdreginni staðgreiðslu starfsmanna félagsins væru í réttu horfi.

Ákærði S-kk-nf K-kk-nf tók sæti í stjórn félagsins á aðalfundi sem haldinn var 26. apríl 2002. Hann sat í stjórn þess þar til félagið var tekið til gjaldþrotaskipta 15. nóvember sama ár. Samkvæmt framburði meðákærðu kom ákærði að rekstri félagsins fyrri hluta sumars 2002. Sem stjórnarmanni bar honum að fylgjast með rekstrinum og annast um að skipulag félagsins og starfsemi væri í góðu horfi og að eftirlit væri haft með bókhaldi og meðferð fjármuna þess, sbr. 1. mgr. og 3. mgr. 68. gr. laga nr. 2/1995 um hlutafélög. Verður hann því sakfelldur fyrir þá háttsemi, sem í ákæru greinir.

Meðal gagna málsins er starfssamningur 10. apríl 2002, þar sem ákærði H-kk-nf var ráðinn framkvæmdastjóri sölusviðs Ísvár hf. Með bréfi félagsins til fjármálaeftirlitsins 4. apríl 2002, sem ákærði H-kk-nf undirritaði ásamt C þáverandi framkvæmdastjóra félagsins, var tilkynnt að H-kk-nf hafi þann dag tekið við starfi F, sem verið hafði annar tveggja framkvæmdastjóra þess. Ekki verður á hinn bóginn séð að ráðning hans í starf framkvæmdastjóra hafi verið tilkynnt til hlutafélagaskrár. Ákærði telur sig hafa verið faglegan framkvæmdastjóra félagsins og fyrst og fremst séð um sölumál þess. Fær það stoð í framburði meðákærðu og vitna. Engu að síður undirritaði hann sem framkvæmdastjóri félagsins, ýmist einn eða með stjórnarformanni þess, mörg bréf í ágúst og september 2002 til fjármálaeftirlitsins, sem vörðuðu meðal annars fjármál þess og skil staðgreiðsluskatta. Þá sat hann á sama tímabili fundi stjórnar félagsins sem framkvæmdastjóri þess. Í 18. gr. samþykkta félagsins 4. apríl 2002 var kveðið á um að framkvæmdastjóri hefði með höndum stjórn á daglegum rekstri þess og kæmi fram fyrir þess hönd í öllum málum, er vörðuðu venjulegan rekstur. Var þar engin sérákvæði að finna um verksvið faglegs framkvæmdastjóra. Með vísan til þess, er að framan er rakið, og verkefna framkvæmdastjóra samkvæmt 2. mgr. 68. gr. laga nr. 2/1995 verður ákærði H-kk-nf sakfelldur fyrir þá háttsemi, sem í ákæru greinir.

Ákærðu hafa með háttsemi sinni gerst sekir um brot gegn 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 um staðgreiðslu opinberra gjalda, sbr. 2. gr. laga nr. 42/1995. Þær fjárhæðir, sem brot þeirra lúta að, verða hins vegar ekki taldar verulegar samkvæmt. 3. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. gr. laga nr. 39/1995. Verða brot þeirra því ekki heimfærð undir 1. mgr. þeirrar greinar með áorðnum breytingum. Vegna þessa verður ákærðu ekki gerð fangelsisrefsing. Staðfest verða ákvæði héraðsdóms um ákvörðun sekta vegna brota þeirra á 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 með áorðnum breytingum, en um vararefsingu fer samkvæmt því, sem í dómsorði greinir.

Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað skulu vera óröskuð.

Ákærðu verða hvor um sig dæmdir til að greiða málsvarnarlaun skipaðra verjenda sinna fyrir Hæstarétti, sem ákveðin verða með virðisaukaskatti eins og nánar greinir í dómsorði. Ákærðu verða dæmdir til að greiða óskipt annan sakarkostnað fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Ákærði H-kk-nf H-kk-nf greiði 1.500.000 krónur í sekt í ríkissjóð innan fjögurra vikna frá uppsögu þessa dóms en sæti ella fangelsi í 48 daga.

Ákærði S-kk-nf K-kk-nf G-kk-nf greiði 1.500.000 krónur í sekt í ríkissjóð innan fjögurra vikna frá uppsögu þessa dóms en sæti ella fangelsi í 48 daga.

Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað skulu vera óröskuð.

Ákærði H-kk-nf greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns fyrir Hæstarétti, B-kk-ef N-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 311.250 krónur.

Ákærði S-kk-nf K-kk-nf greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns fyrir Hæstarétti, Ó-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 311.250 krónur.

Ákærðu greiði óskipt annan áfrýjunarkostnað málsins, 57.336 krónur.