195/2008

Í máli sem Í höfðaði til greiðslu skaðabóta á hendur C og B vegna tjóns sem Í hefði orðið fyrir við neyslu sælgætis, sem C hafði flutt inn en B selt, krafðist B þess að leitað yrði ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins um nánar tilgreind atriði. Var fallist á þá kröfu í héraði og var sú úrlausn til endurskoðunar fyrir Hæstarétti. Talið var að í þeim spurningum sem B óskaði eftir að lagðar yrðu fyrir EFTA-dómstólinn væri byggt á þeirri forsendu að nánar tilgreind skaðabótaskylda hvíldi á dreifingaraðila vöru í skilningi laga nr. 25/1991 um skaðsemisábyrgð, en leitað væri svara við því hvernig sú skipan samræmdist nánar tilgreindum reglum sem gildi á Evrópska efnahagssvæðinu. B taldist ekki hafa fært fyrir því viðhlítandi rök, hvernig svör við umræddum spurningum, sem kynnu að fela í sér það álit að íslensk lög væru í einhverjum þessum atriðum eða öllum í andstöðu við reglur á Evrópska efnahagssvæðinu, fengju einhverju breytt um réttarstöðu aðilanna í skiptum þeirra innbyrðis. Þá lá fyrir í málinu dómur EB-dómstólsins þar sem fjallað var um sambærilegt álitaefni í dönskum rétti. Var kröfu B því hafnað.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf, G-kk-nf C-kk-nf og M-kk-nf S-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 27. mars 2008, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 8. apríl sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 14. mars 2008, þar sem tekin var til greina beiðni varnaraðilans Biðskýlisins Njarðvík ehf. um að leitað verði ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins um nánar tilgreind atriði í tengslum við mál sóknaraðila á hendur varnaraðilum. Kæruheimild er í 3. mgr. 1. gr. laga nr. 21/1994 um öflun álits EFTA-dómstólsins um skýringu samnings um Evrópska efnahagssvæðið. Sóknaraðili krefst þess að framangreindri beiðni varnaraðilans verði hafnað. Þá krefst hún kærumálskostnaðar.

Varnaraðilinn Biðskýlið Njarðvík ehf. krefst þess að úrskurður héraðsdómara verði staðfestur og sér dæmdur kærumálskostnaður.

Varnaraðilinn Cu2 ehf. hefur ekki látið þetta ágreiningsefni til sín taka.

Samkvæmt málatilbúnaði sóknaraðila keypti hún 19. ágúst 2003, þá fimm ára að aldri, svokallaðan sælgætisúða af gerðinni Sour Blast í söluturni varnaraðilans Biðskýlisins Njarðvík ehf. Þessum sælgætisúða lýsir hún á þann veg að um hafi verið að ræða mjög súran vökva í úðabrúsa, sem ætlast hafi verið til að neytt væri með því að úða í munn sér hverju sinni afar litlum skammti beint úr umbúðunum, en hann hafi verið framleiddur í Bandaríkjum Norður Ameríku og fluttur inn til landsins af varnaraðilanum Cu2 ehf. Eftir að hafa keypt sælgætisúðann fyrrgreindan dag hafi sóknaraðili náð að opna umbúðirnar og tekið sopa af vökvanum, en sökum þess hve súr hann var hafi henni svelgst á og hluti hans borist ofan í lungu hennar. Þetta hafi valdið margvíslegum meinsemdum í lungum og hafi dómkvaddir menn metið varanlegan miska hennar af þessu 8% og varanlega örorku þá sömu. Í málinu krefur sóknaraðili varnaraðila um skaðabætur vegna þessa, en kröfu sína á hendur þeim reisir hún á ákvæðum laga nr. 25/1991 um skaðsemisábyrgð. Um ábyrgð varnaraðilanna vísar sóknaraðili nánar til ákvæðis 2. mgr. 4. gr. og 6. gr. laganna að því er varðar Cu2 ehf., sem hafi í atvinnuskyni flutt sælgætisúðann til landsins til þess að selja hann og teljist þar með framleiðandi vörunnar í skilningi laganna, en til 3. mgr. 4. gr. og 10. gr. þeirra að því er Biðskýlið Njarðvík ehf. varðar, enda hafi sá varnaraðili dreift vörunni í atvinnuskyni án þess að teljast framleiðandi hennar.

Í þinghaldi í héraði 28. janúar 2008 lagði varnaraðilinn Biðskýlið Njarðvík ehf. fram beiðni um að leitað yrði í málinu ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins samkvæmt 1. mgr. 1. gr. laga nr. 21/1994 um þrjú atriði. Í fyrsta lagi hvort það „samrýmist ... túlkun á 1. og 3. gr. tilskipunar nr. 85/374/EBE, sbr. c-lið 23. gr. og III. viðauka EES samningsins, að í landslögum ríkis sem á aðild að samningnum sé byggt á því að dreifingaraðili skuli bera hlutlæga ábyrgð á skaðsemistjóni beint gagnvart tjónþola og síðari dreifingaraðilum“. Yrði svo talið, þá í öðru lagi hvort það „samrýmist ... 1. og 3. gr. tilskipunarinnar, sbr. c-lið 23. gr. og III. viðauka EES samningsins, að í landslögum ríkis sem á aðild að samningnum sé byggt á því að dreifingaraðili skuli bera hlutlæga ábyrgð á skaðsemistjóni, án sakar, gagnvart tjónþola og síðari dreifingaraðilum, ef vitað er hver umræddur framleiðandi, eða eftir atvikum innflytjandi, vörunnar er“. Í þriðja lagi hvort það „samrýmist ... túlkun á 1., 3. og 13. gr. tilskipunarinnar, sbr. c-lið 23. gr. EES samningsins, að í landslögum ríkis sem á aðild að samningnum sé byggt á því að dreifingaraðili skuli ábyrgjast bótaskyldu framleiðanda sem sá síðarnefndi ber á grundvelli almennra skaðabótareglna er byggja á sök hans“. Með hinum kærða úrskurði féllst héraðsdómari á að þessi atriði yrðu lögð fyrir EFTA-dómstólinn til að fá ráðgefandi álit hans.

Eins og háttað er orðalagi framangreindra atriða, sem varnaraðilinn Biðskýlið Njarðvík ehf. óskar eftir að EFTA-dómstóllinn verði fenginn til að láta uppi álit á, er í öllum þremur tilvikum byggt á þeirri forsendu að skaðabótaskylda hvíli eftir íslenskum lögum á þeim, sem telst dreifingaraðili vöru í skilningi laga nr. 25/1991, en leitað sé svara við því hvort sú skipan samrýmist nánar tilteknum reglum, sem gildi á Evrópska efnahagssvæðinu. Varnaraðilinn hefur engin viðhlítandi rök fært fyrir því hvernig svör við þessu, sem kynnu að fela í sér það álit að íslensk lög væru í einhverjum þessum atriðum eða öllum í andstöðu við reglur á Evrópska efnahagssvæðinu, fengju einhverju breytt um réttarstöðu aðilanna í skiptum þeirra innbyrðis. Að auki er til þess að líta að varnaraðilinn hefur í málatilbúnaði sínum vísað til dóms dómstóls Evrópubandalaganna 10. janúar 2006, þar sem afstaða hafi verið tekin til þess hvort tiltekin ákvæði danskra laga um skaðsemisábyrgð, sem hann kveður efnislega samhljóða íslenskri löggjöf um sömu efni, samrýmist reglum tilskipunar nr. 85/374/EBE, en eintak af þeim dómi hefur verið lagt fram í málinu. Að þessu virtu eru ekki efni til að verða við beiðni þessa varnaraðila um að leitað verði ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins og verður hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi.

Varnaraðilanum Biðskýlinu Njarðvík ehf. verður gert að greiða sóknaraðila kærumálskostnað eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi.

Varnaraðilinn Biðskýlið Njarðvík ehf. greiði sóknaraðila, Í-kvk-þgf R-kvk-þgf S-kvk-þgf, 150.000 krónur í kærumálskostnað.