172/2015

KS krafðist ógildingar á úrskurði úrskurðarnefndar lögmanna um þóknun lögmannsins KA og lögmannsstofu hans vegna vinnu sem unnin var af þeirra hálfu í þágu KS. Byggði KS meðal annars á því að úrskurðarnefndin hefði farið út fyrir valdssvið sitt samkvæmt lögum um lögmenn nr. 77/1998 er hún kvað upp úrskurð um þóknun lögmannsins og lögmannsstofunnar og að KA hefði framselt málflutningsumboð sitt án samþykkis KS til annarra lögmanna á stofunni. Talið var að heimild samkvæmt 26. gr. laga um lögmenn, til að bera ágreining um endurgjald undir úrskurðarnefnd lögmanna, tæki bæði til vinnu lögmannsins sjálfs og annarra sem ynnu á hans ábyrgð og gæti það ekki haft áhrif á málskotsréttinn samkvæmt áðurnefndu ákvæði hvort reikningar hefðu verið gefnir út í nafni félags eða lögmannsins persónulega. Hefði úrskurðarnefndin því ekki farið út fyrir valdsvið sitt er hún kvað á um hæfilegt endurgjald fyrir vinnu KA og annarra á lögmannsstofunni. Þá hefði KS verið ljóst að annar lögmaður á stofu KA myndi vinna að málinu og ósannað var að það hefði sætt sérstökum andmælum af hálfu KS. KA hefði haft yfirumsjón með vinnunni, borið á henni ábyrgð gagnvart KS og farið með fyrirsvar málsins, enda yrði ekki annað ráðið af málsgögnum en að KA hefði ætlað að flytja málið sjálfur fyrir dómi, sbr. 4. mgr. 21. gr. laga um lögmenn. Var niðurstaða héraðsdóms um sýknu KA því staðfest.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma E-kk-nf Ó-kk-nf fyrrverandi héraðsdómari, Á-kk-nf M-kk-nf dómstjóri og S-kvk-nf I-kvk-nf fyrrverandi héraðsdómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 5. mars 2015. Hann krefst þess að felldur verði úr gildi úrskurður úrskurðarnefndar lögmanna í málinu nr. 14/2012: K-kk-nf S-kk-nf gegn K-kk-þgf A-kk-þgf. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

I

Áfrýjandi leitaði til stefnda um lögmannsþjónustu í ágúst 2011 vegna ágreinings er upp var kominn milli áfrýjanda og byggingarverktakans Fonsa ehf., sem tekið hafði að sér að ljúka uppsteypu á einbýlishúsi hans að Fagraþingi 5 í Kópavogi samkvæmt verksamningi 18. júní 2010. Stefndi var á þeim tíma starfandi hæstaréttarlögmaður og einn af eigendum lögmannsstofunnar LEX. Áfrýjandi mætti á fund hjá stefnda á lögmannsstofunni LEX 18. ágúst 2011 ásamt samstarfsmanni sínum. Fundinn sat einnig Þ-kk-nf B-kk-nf héraðsdómslögmaður sem starfaði á lögmannsstofunni. Var áfrýjanda gerð grein fyrir því að hann myndi vinna að málinu með stefnda. Byggingarverktakinn höfðaði mál á hendur áfrýjanda fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur, með stefnu birtri 25. janúar 2012, vegna vangreiddra reikninga samkvæmt verksamningnum og fól áfrýjandi stefnda jafnframt að gæta hagsmuna sinna í því máli. Af hálfu stefnda var unnið að gagnaöflun í málinu í þágu áfrýjanda og greinargerð lögð fram í héraðsdómi 29. mars 2012, þar sem teflt var fram gagnkröfum vegna ofgreiddra verklauna, dagsekta og ýmissa galla sem áfrýjandi taldi vera á verki verktakans. Ekki kom til þess að stefndi færi með flutning málsins fyrir dómi þar sem hann sagði sig frá því í ágúst 2012. Áður var kominn brestur í samskipti aðila og reikningar frá lögmannsstofunni LEX voru í vanskilum. Af hálfu lögmannsstofunnar var óskað eftir því að áfrýjandi greiddi reikningana ella yrðu þeir innheimtir með atbeina dómstóla. Í nóvember 2012 lagði áfrýjandi fyrir úrskurðarnefnd lögmanna kvörtun vegna lögmannsþóknunar stefnda. Í úrskurði úrskurðarnefndarinnar 14. mars 2013 var kveðið á um það hvað væri hæfilegt endurgjald fyrir vinnu stefnda og lögmannsstofu hans, LEX, í þágu áfrýjanda.

Í máli þessu gerir áfrýjandi ekki kröfu um að fá niðurstöðu úrskurðarnefndarinnar breytt en leitar fyrir dómi ógildingar á úrskurði hennar, svo sem heimilt er samkvæmt 5. mgr. 28. gr. laga um lögmenn nr. 77/1998. Er sú krafa meðal annars á því byggð að úrskurðarnefndin hafi farið út fyrir lögboðið valdsvið sitt og kveðið upp úrskurð í þágu stefnda og félags, sem hann eigi eignarhlut í. Lögin kveði aðeins á um heimild úrskurðarnefndar til að úrskurða um þóknun lögmanna fyrir vinnu sína að einstökum verkefnum en ekki lögmannsstofu. Einnig er á því byggt að stefndi hafi framselt málflutningsumboð sitt, án samþykkis áfrýjanda, til annarra lögmanna sem starfandi voru á lögmannsstofunni LEX. Stefndi geti ekki átt rétt á þóknun úr hendi áfrýjanda vegna vinnu sem hann hafi látið aðra lögmenn vinna án samþykkis áfrýjanda.

II

Samkvæmt 3. mgr. 3. gr. laga um lögmenn er úrskurðarnefnd lögmanna sjálfstæð nefnd sem leysir úr málum eftir ákvæðum þeirra laga og hefur lögsögu yfir lögmönnum sem starfa hér á landi. Lögmönnum er heimilt að stofna félag um rekstur sinn í því formi sem þeir sjálfir kjósa samkvæmt 3. mgr. 19. gr. laganna. Þá er þeim heimilt að ráða til starfa hjá sér löglærða fulltrúa samkvæmt 1. mgr. 11. gr. laganna og samkvæmt 3. mgr. sama ákvæðis er þeim jafnframt heimilt að ráða aðra lögmenn til starfa hjá sér enda bera þeir fébótaábyrgð á störfum þeirra. Verður því fallist á með héraðsdómi að heimild samkvæmt 26. gr. laga um lögmenn til að bera ágreining um endurgjald undir úrskurðanefnd lögmanna taki bæði til vinnu lögmannsins sjálfs og annarra sem vinna á ábyrgð hans og jafnframt að það hafi ekki áhrif á þennan málskotsrétt hvort reikningar eru gefnir út í nafni félags eða lögmannsins persónulega. Úrskurðarnefndin fór því ekki út fyrir valdsvið sitt er hún kvað á um hæfilegt endurgjald fyrir vinnu stefnda og annarra lögmanna á lögmannsstofunni LEX í þágu áfrýjanda.

Óumdeilt er að áfrýjanda var frá upphafi ljóst að lögmaðurinn Þ-kk-nf B-kk-nf myndi vinna að málinu með stefnda. Reikningar, vinnuskýrslur og tölvupóstsamskipti vegna málsins bera og með sér aðkomu hans að málinu og ósannað er að það hafi sætt sérstökum andmælum af hálfu áfrýjanda. Stefndi hafði yfirumsjón með vinnunni og bar á henni ábyrgð gagnvart áfrýjanda. Með hliðsjón af þessu, og áður tilvitnuðum ákvæðum laga nr. 77/1998 um lögmenn, verður ekki á það fallist með áfrýjanda að stefnda hafi verið óheimilt að hafa þennan háttinn á við þá lögmannsþjónustu sem hann hafði tekið að sér fyrir áfrýjanda. Sú tilhögun fól ekki í sér framsal á því málflutningsumboði sem áfrýjandi hafði veitt stefnda. Stefndi fór eftir sem áður með fyrirsvar málsins og verður ekkert annað ráðið af málsgögnum en að til hafi staðið að hann annaðist jafnframt flutning þess fyrir dómi, sbr. ákvæði 4. mgr. 21. gr. laga um lögmenn.

Með þessum athugasemdum og að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur.

Áfrýjanda verður gert að greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, K-kk-nf S-kk-nf, greiði stefnda, K-kk-þgf A-kk-þgf, 400.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.