707/2017

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu Á og H um að felld yrði úr gildi nauðungarsala á tiltekinni fasteign þeirra sem fram fór að kröfu A hf. Á og H héldu því fram að við byrjun uppboðs á fasteigninni hefði ekki verið leitað boða í fasteignina og ekkert boð hefði komið fram þrátt fyrir að það kæmi fram í bókun í gerðabók sýslumanns. Um þetta vísuðu Á og H til þess að gerð hefði verið hljóðupptaka á síma Á og kæmi þetta hvergi fram. Hefði því ekkert boð verið gert í eignina við byrjun uppboðsins og sýslumanni af þeim sökum borið að fella nauðungarsöluna niður, sbr. 1. mgr. 34. gr. laga nr. 90/1991. Vegna þessara málsástæðna Á og H ákvað Hæstiréttur að gefa aðilunum kost á að leggja fram nánar tiltekin gögn. Af þessu tilefni afhenti A hf. Hæstarétti ljósrit úr gerðabókinni sem bar ekkert með sér sem stutt gæti staðhæfingar Á og H um hvað þar hefði gerst. Taldi rétturinn að ekki yrði slegið föstu að áðurnefnd hljóðupptaka gæfi rétta mynd af því sem fram fór umrætt sinn. Á og H hefðu ekki neytt þess kosts sem þeim var gefinn á að afla vitnisburðar um þessi efni. Að því gættu hefðu Á og H ekki axlað sönnunarbyrði fyrir staðhæfingum sínum gagnstætt ákvæði 3. mgr. 71. gr. laga nr. 91/1991 sem leiddi til þess að byggja yrði á því sem fulltrúi sýslumanns færði í gerðabók. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Þ-kk-nf Ö-kk-nf, G-kvk-nf B-kvk-nf og M-kk-nf S-kk-nf.

Sóknaraðilar skutu málinu til Hæstaréttar með kæru 8. nóvember 2017, en kærumálsgögn bárust réttinum 9. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 26. október 2017, þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að felld yrði úr gildi nauðungarsala á fasteigninni Háhæð 1 í Garðabæ. Kæruheimild er í 1. mgr. 85. gr. laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu. Sóknaraðilar krefjast þess að nauðungarsalan verði felld úr gildi og þeim dæmdur málskostnaður í héraði ásamt kærumálskostnaði.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Samkvæmt gögnum málsins krafðist varnaraðili nauðungarsölu á fasteign sóknaraðila að Háhæð 1 og tilkynnti sýslumaðurinn á höfuðborgarsvæðinu þeim 9. febrúar 2017 að við fyrirtöku á beiðni varnaraðila hefði verið ákveðið að uppboð á eigninni myndi byrja á skrifstofu sýslumanns á tilteknum tíma 27. mars sama ár. Í málinu liggur fyrir endurrit úr gerðabók sýslumanns frá byrjun uppboðsins þann dag, þar sem meðal annars var tiltekið að nafngreindur lögmaður hafi mætt af hálfu varnaraðila, svo og sóknaraðilar hafi bæði mætt og lagt fram yfirlýsingu, sem virðist hafa haft að geyma mótmæli gegn framgangi nauðungarsölunnar. Fulltrúi sýslumanns hafi hafnað mótmælum sóknaraðila og ákveðið að nauðungarsölunni yrði fram haldið, en þau hafi áskilið sér rétt til „að fara með ákvörðun sýslumanns fyrir héraðsdóm.“ Sóknaraðilum hafi verið kynnt framlögð gögn og leiðbeint um réttarstöðu sína og hafi jafnframt verið gætt að því, sem segir í 2. og 3. mgr. 31. gr. laga nr. 90/1991. Fulltrúi sýslumanns hafi síðan leitað boða í fasteignina og lögmaðurinn boðið 300.000 krónur af hálfu varnaraðila. Frekari boð hafi ekki komið fram og hafi verið ákveðið eftir kröfu varnaraðila að uppboðinu yrði fram haldið á eigninni sjálfri á tilteknum tíma 19. apríl 2017. Samkvæmt endurritinu undirrituðu sóknaraðilar þessa bókun ásamt fulltrúa sýslumanns og lögmanninum, sem mætti af hálfu varnaraðila. Eftir gögnum málsins mun uppboðinu síðan hafa verið fram haldið síðastnefndan dag og varnaraðili þá orðið hæstbjóðandi í eignina.

Eins og greinir í hinum kærða úrskurði halda sóknaraðilar því fram að áðurgreind bókun í gerðabók sýslumanns sé röng, því við byrjun uppboðs hafi ekki verið leitað boða í fasteign þeirra og ekkert boð komið fram. Um þetta vísa þau til þess að sóknaraðilinn Á-kvk-nf hafi gert í síma hljóðupptöku af því, sem fram fór við byrjun uppboðsins, og komi þetta þar hvergi fram, en eftirgerð af upptökunni og endurrit af henni liggja fyrir í málinu. Hafi því ekkert boð verið gert í eignina við byrjun uppboðsins og sýslumanni af þeim sökum borið að fella nauðungarsöluna niður, sbr. 1. mgr. 34. gr. laga nr. 90/1991.

Vegna framangreindra málsástæðna sóknaraðila ákvað Hæstiréttur 23. nóvember 2017 að gefa aðilunum kost á að leggja annars vegar fram ljósrit úr gerðabók sýslumanns af því, sem þar var fært við byrjun uppboðsins 27. mars sama ár, og hins vegar að leiða fyrir dóm til skýrslugjafar fulltrúa sýslumanns, sem tók nauðungarsöluna þá fyrir, og lögmanninn, sem mætti af hálfu varnaraðila, til að bera um hvað hafi farið þar fram í einstökum atriðum eða afla eftir atvikum skriflegra yfirlýsinga þeirra um það efni. Af þessu tilefni afhenti varnaraðili Hæstarétti ljósrit úr gerðabókinni, sem er samhljóða áðurnefndu endurriti og ber ekkert með sér sem stutt getur staðhæfingar sóknaraðila um hvað þar hafi gerst. Að öðru leyti var ekki aflað gagna, sem kostur hafði verið gefinn á.

Rétt er, sem sóknaraðilar vísa til samkvæmt áðursögðu, að af framlagðri hljóðupptöku verður ekki ráðið að fulltrúi sýslumanns hafi leitað boða í fasteign þeirra við byrjun uppboðsins. Ekkert liggur á hinn bóginn fyrir til að slegið yrði föstu að upptakan gefi af þessu rétta mynd. Sóknaraðilar neyttu ekki kosts, sem þeim var gefinn á að afla vitnisburðar um þetta efni. Að þessu gættu hafa sóknaraðilar ekki axlað sönnunarbyrði fyrir staðhæfingum sínum gagnstætt ákvæði 3. mgr. 71. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, sem leiðir þannig til að byggja verður á því sem fulltrúi sýslumanns færði í gerðabók. Niðurstaða hins kærða úrskurðar verður því staðfest.

Sóknaraðilum verður gert að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðilar, Á-kvk-nf L-kvk-nf Þ-kvk-nf og H-kk-nf Ó-kk-nf, greiði óskipt varnaraðila, Arion banka hf., 350.000 krónur í kærumálskostnað.