263/2007

S var sakfelldur fyrir fíkniefnalagabrot, þjófnað og akstur undir áhrifum slævandi lyfja sem endaði með því að hann ók aftan á aðra bifreið. Með brotunum rauf hann skilorð dóms frá 19. apríl 2006, þar sem hann hlaut 45 daga skilorðsbundið fangelsi fyrir gripdeild og fíkniefnalagabrot. Í samræmi við 60. gr. almennra hegningarlaga var þessi dómur tekinn upp og bæði málin dæmd í einu lagi og var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að S skyldi sæta fjögurra mánaða fangelsi fyrir þessi brot. Í ljósi nýrra upplýsinga um aðstæður S þótti rétt að skilorðsbinda refsinguna að fullu. Þá var staðfest niðurstaða héraðsdóms um ökuleyfissviptingu S og upptöku fíkniefna.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf G-kk-nf, H-kvk-nf H-kvk-nf og P-kk-nf H-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 30. apríl 2007 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun, en jafnframt af hálfu ákæruvalds, sem krefst staðfestingar á sakfellingu og ökuréttarsviptingu ákærða og þyngingar á refsingu.

Ákærði krefst þess að hann verði sýknaður af ákæru 27. nóvember 2006, honum verði ekki gert að sæta sviptingu ökuréttar og að refsing hans verði milduð og hún bundin skilorði.

Fyrir Hæstarétt hafa verið lagðir úrskurðir Héraðsdóms Reykjavíkur 31. ágúst 2006 og 16. nóvember 2007. Í fyrrnefnda úrskurðinum var ákærði sviptur sjálfræði í eitt ár en í þeim síðarnefnda í tvö ár. Í vottorði Ó-kk-ef Í-kk-ef geðlæknis 5. maí 2006, sem fram kemur í hinum fyrrnefnda úrskurði, segir að ákærði sé haldinn aðsóknargeðklofa og sé auk þess haldinn truflunum vegna neyslu ávana- og fíkniefna. Í síðarnefnda úrskurðinum er getið um vottorð G-kk-ef S-kk-ef geðlæknis 11. nóvember 2007 þar sem fram kemur að ákærði hafi átt við langvarandi fíkniefnavanda að stríða og að ekki fari á milli mála að hann sé haldinn alvarlegum fíknisjúkdómi. Samkvæmt vottorði T-kk-ef Z-kk-ef geðlæknis, sem fram kemur í úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur frá 31. ágúst 2006, er áréttað að ákærði hafi aldrei hlotið neina langvarandi meðferð í formi lyfjagjafar vegna geðklofasjúkdóms síns. Á hinn bóginn hafi hann misnotað mikið af lyfjum. Samkvæmt vottorði Ó-kk-ef Í-kk-ef geðlæknis, sem fyrr var nefnt, kemur fram að ákærði hafi einnig misnotað lyf inni á geðdeild en í herbergi hans hafi fundist tóm sprautuglös og í þvagsýni hans hafi mælst Rivotril.

Ákærði neitar að hafa verið undir áhrifum slævandi lyfja þannig að hann hafi ekki getað stjórnað bifreið örugglega 12. júní 2006 eins og honum er gefið að sök í ákæru 27. nóvember 2006. Við munnlegan málflutning fyrir Hæstarétti var á því byggt í vörn ákærða að hann hefði tekið lyfið Rívotríl (klónazepam) reglulega að læknisráði og hafi því öðlast þol gegn verkun þess.

Samkvæmt matsgerð Rannsóknarstofu í lyfja- og eiturefnafræði reyndust 55 ng/ml af klónazepami vera í blóði ákærða samkvæmt sýni sem tekið var 12. júní 2006. Fram kom hjá vitninu J-kk-þgf K-kk-þgf dósent og lyfjafræðingi hjá Rannsóknarstofu í lyfja- og eiturefnafræði að þetta lyf sé notað við flogaveiki en einnig sé unnt að nota það sem kvíðastillandi lyf. Dæmi væru um að þetta lyf væri misnotað af fíklum eins og önnur lyf af flokki benzódíazepína. Klónazepam væri á markaði sem lyf undir nafninu Rívotríl. Einnig kom fram hjá honum að hefði ákærði ekki tekið lyfið oft eða samfellt í langan tíma væri nokkuð öruggt að hann væri undir meiri áhrifum en svo að hann gæti stjórnað bifreið með öruggum hætti. Vitnið Á-kvk-nf G-kvk-nf læknir framkvæmdi hæfnispróf á ákærða 12. júní 2006 og taldi hann ekki færan um að stjórna ökutæki örugglega. Hún bar fyrir dómi að fyrrnefnt lyf væri ekki gefið við geðklofasýki. Með fyrrnefndu vottorði T-kk-ef Z-kk-ef geðlæknis er upplýst að ákærði hafi aldrei hlotið neina langvarandi meðferð í formi lyfjagjafar vegna geðklofasjúkdóms síns og ekki liggur heldur fyrir í málinu að ákærði hafi tekið lyfið Rívotríl í langtímameðferð.

Af framansögðu athuguðu verður talið að fram sé komin lögfull sönnun fyrir því að ákærði hafi ekki verið fær um að stjórna bifreið örugglega vegna lyfjanotkunar er hann ók 12. júní 2006 af bifreiðastæði við Snorrabraut 56 í Reykjavík út á götuna.

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður staðfest niðurstaða hans um sakfellingu ákærða og heimfærslu brota til refsiákvæða.

Samkvæmt framansögðu hefur ákærði verið sviptur sjálfræði í tvö ár og mun hann dveljast næstu sex mánuði á sambýlinu að Hólabrekku í Hornafirði frá 30. nóvember 2007 til þess að takast á við sjúkdóm sinn og fíkniefnavanda. Þegar til þessa er litið þykir mega skilorðsbinda refsingu hans að fullu.

Ákvæði héraðsdóms um sviptingu ökuréttar, upptöku fíkniefna og sakarkostnað verða staðfest.

Ákærða verður gert að greiða áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun verjenda síns fyrir Hæstarétti, sem ákveðin eru að meðtöldum virðisaukaskatti, allt eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Ákærði, S-kk-nf Þ-kk-nf S-kk-nf, sæti fangelsi í fjóra mánuði, en fullnustu refsingarinnar skal frestað og hún falla niður að liðnum þremur árum frá uppkvaðningu dómsins, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákvæði héraðsdóms um sviptingu ökuréttar, upptöku fíkniefna og sakarkostnað skulu vera óröskuð.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, samtals 245.316 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns fyrir Hæstarétti, K-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 224.100 krónur.