252/2010

hafnað var kröfum þeirra um að F yrði gert að greiða dánarbúi G tilteknar fjárhæðir. Í málinu voru hafðar uppi kröfur á hendur einum af erfingjum við skipti á dánarbúi. Dánarbúið var ekki aðili að málinu en það sótt af öðrum erfingjum, sem ekki voru samstíga í kröfugerð sinni og án þess að séð yrði að aðild þeirra gæti helgast af 3. mgr. 68. gr. laga nr. 20/1991. Talið var að með slík ágreiningsefni yrði ekki farið fyrir héraðsdóm samkvæmt 122. gr. laga nr. 20/1991. Heimild væri hins vegar í 1. mgr. 124. gr. laganna til að skiptastjóri gæti krafist úrlausnar héraðsdóms um slíkar kröfur dánarbúsins. Væri þess vegna ekki hjá því komist að vísa málinu frá héraðsdómi.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf og Á-kk-nf K-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Sóknaraðilar skutu málinu til Hæstaréttar með kæru 13. apríl 2010, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 20. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 30. mars 2010, þar sem bæði var hafnað kröfu sóknaraðilans A um að varnaraðila, F, yrði gert að greiða dánarbúi G 10.842.244 krónur, auk dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 26. maí 2009 til greiðsludags, og kröfu sóknaraðilanna B, C, D og E um að varnaraðila yrði gert að greiða dánarbúinu 11.749.431 krónu, auk dráttarvaxta frá 26. maí 2009 til greiðsludags. Um kæruheimild vísa sóknaraðilar til 1. mgr. 133. gr. laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl. Sóknaraðilinn A krefst þess að varnaraðila verði gert að greiða dánarbúi G 10.842.244 krónur, auk dráttarvaxta frá 26. maí 2009 til greiðsludags. Sóknaraðilarnir B, C, D og E krefjast þess að varnaraðila verði gert að greiða dánarbúinu 11.330.249 krónur, auk dráttarvaxta frá 26. maí 2009 til greiðsludags. Þá krefjast sóknaraðilar málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

G fæddist [...]. Hún eignaðist þrjú börn, sóknaraðilann A, H, sem er látinn en var faðir sóknaraðilanna B, C, E og E og varnaraðila. G lést [...] 2008 og var dánarbú hennar tekið til opinberra skipta með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur 30. janúar 2009. Eins og nánar er rakið í hinum kærða úrskurði reis ágreiningur með erfingjum. G hélt eigið heimili til dánardags en mun síðari árin hafa notið margvíslegar aðstoðar varnaraðila og fjölskyldu hennar. Á árunum 2007 og 2008 voru greiddar samtals 10.480.000 krónur af bankareikningi G og runnu þeir fjármunir til varnaraðila. Þá voru verðbréf G seld um áramótin 2007/2008 og rann andvirði þeirra, sem samkvæmt gögnum málsins sýnist hafa verið samtals 1.850.020 krónur, til varnaraðila. Varnaraðili heldur því fram að hún hafi greitt flesta reikninga móður sinnar allt frá árinu 2000 og hefur lagt fram ýtarleg gögn því til stuðnings. Hafi G viljað að varnaraðili tæki út af bankareikningi sínum vegna þessara útgjalda, sem samtals hafi numið að minnsta kosti þeirri fjárhæð er til varnaraðila rann af bankareikningi móður hennar. Þá hafi G heitin gefið varnaraðila andvirði hinna seldu verðbréfa. Sóknaraðilar gera kröfu til þess að varnaraðili endurgreiði dánarbúinu þessa fjármuni að mestu leyti, en ekki er þó fullt samræmi í kröfugerð þeirra. Með bréfi 29. maí 2009 beindi skiptastjóri þessum ágreiningi til Héraðsdóms Reykjavíkur með vísan til 122. gr. laga nr. 20/1991.

Í máli þessu eru hafðar uppi kröfur á hendur einum af erfingjum við skipti á dánarbúi. Dánarbúið er ekki aðili að málinu en þess í stað er það sótt af öðrum erfingjum, sem ekki eru samstíga í kröfugerð sinni og án þess að séð verði að aðild þeirra geti helgast af ákvæði 3. mgr. 68. gr. laga nr. 20/1991. Með slík ágreiningsefni verður ekki farið fyrir héraðsdóm samkvæmt 122. gr. laga nr. 20/1991. Heimild er hins vegar í 1. mgr. 124. gr. laganna til að skiptastjóri geti krafist úrlausnar héraðsdóms um slíkar kröfur dánarbúsins, sbr. dóm Hæstaréttar í máli nr. 147/1993 sem birtur er í dómasafni 1993 á bls. 831. Verður samkvæmt framansögðu ekki hjá því komist að vísa málinu frá héraðsdómi.

Málskostnaður í héraði og kærumálskostnaður fellur niður.

Dómsorð:

Máli þessu er vísað frá héraðsdómi.

Máskostnaður í héraði og kærumálskostnaður fellur niður.