380/2013

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu K um að kaupmáli hennar og M yrði metinn ógildur. Deildu aðilar um hvort kaupmálinn uppfyllti skilyrði 1. mgr. 80. gr. hjúskaparlaga nr. 31/1991. Í dómi Hæstaréttar kom fram að skilja yrði umrætt ákvæði svo að ekki væri þörf á að tiltaka sérstaklega í áritun votta að skjal væri kaupmáli. Þá væri fram komið að nafnritun aðila hefði átt sér stað í viðurvist þeirra tveggja votta sem einnig rituðu nafn sitt á skjalið og að K hefði gert sér grein fyrir efni þess. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf, B-kk-nf B-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 24. maí 2013 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 4. júní sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 10. maí 2013, þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að kaupmáli aðila 31. ágúst 1999 yrði metinn ógildur. Kæruheimild er í 1. mgr. 133. gr. laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl. Sóknaraðili krefst þess aðallega að kaupmálinn verði metinn ógildur en til vara að viðurkennt verði að 50% eignarinnar að [...], sé hjúskapareign og komi til fjárskipta milli aðila. Í báðum tilvikum er krafist kærumálskostnaðar.

Varnaraðili kærði úrskurð héraðsdóms fyrir sitt leyti 7. júní 2013. Hann krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og þess að sóknaraðila verði gert að greiða honum málskostnað í héraði og kærumálskostnað.

Varakröfu sóknaraðila var vísað frá héraðsdómi og kemur sú krafa ekki til úrslausnar hér fyrir dómi.

Í máli þessu er deilt um gildi kaupmála milli aðila sem gerður var 31. ágúst 1999, skömmu áður en þau gengu í hjúskap. Samkvæmt 80. gr. hjúskaparlaga nr. 31/1993 skal kaupmáli vera skriflegur og undirritun hjóna eða hjónaefna staðfest af lögbókanda, héraðsdóms- eða hæstaréttarlögmanni eða fulltrúa þeirra eða af tveimur vottum sem skulu vera samtímis viðstaddir og rita nöfn sín og kennitölur á kaupmálann. Í vottorði þeirra skal samkvæmt fyrrgreindu lagaákvæði koma fram að skjalið, sem vottað er, sé kaupmáli. Í athugasemdum við þetta ákvæði í greinargerð sem fylgdi frumvarpi til laganna kemur meðal annars fram að sú formkrafa gildi ekki að löggerningur sé nefndur kaupmáli eða það orð komi fyrir í meginmáli skjals. Vottar eigi þó að ganga úr skugga um að skjalið geymi kaupmála að efni til og votta um það.

Umrætt skjal ber yfirskriftina kaupmáli. Efni þess er rakið í hinum kærða úrskurði og ber það skýrlega með sér að um sé að ræða kaupmála, en það heiti kemur þrisvar fyrir í meginmáli þess. Í niðurlagsákvæði skjalsins segir svo: „Öllu framanskráðu til staðfestu ritum við nöfn okkar undir kaupmála þennan í viðurvist votta.“ Samkvæmt þessu og svo sem 80. gr. hjúskaparlaga verður skilin í ljósi fyrrgreindra ummæla í greinargerð með frumvarpi til laganna var ekki þörf á að tiltaka sérstaklega í áritun votta að skjalið væri kaupmáli. Þá er fram komið í málinu að nafnritun aðila hafi átt sér stað í viðurvist þeirra tveggja votta sem einnig rita nafn sitt á skjalið og að sóknaraðili hafi gert sér grein fyrir efni þess. Verður hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Sóknaraðili verður gert að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, K, greiði varnaraðila, M, 150.000 krónur í kærumálskostnað.