716/2012

X var sakfelldur í héraði og dæmdur í 6 mánaða fangelsi fyrir tvær líkamsárásir gegn A, fyrrverandi sambýliskonu sinni. Við þingfestingu málsins neitaði X sök varðandi báða liði ákæru en játaði við aðalmeðferð að hafa slegið A einu höggi og að hafa séð blóð á nefi hennar eftir það. Hann bar hins vegar um að brotaþoli hefði haldið á skærum í undanfara þess sem hann taldi vera ógnun við sig. Í hinum áfrýjaða dómi var ekki fjallað um þennan ákærulið að öðru leyti en því að vísa til þess að X hefði játað brot sitt skýlaust. Í ljósi kröfugerðar X við aðalmeðferð málsins um sýknu af öllum sakargiftum og þess sem fram kom við aðalmeðferð um atvik málsins voru ekki talin skilyrði til að leysa úr ákæruliðnum sem játningarmáli. Var því fallist á með X að samningu dómsins hefði verið ábótavant að þessu leyti og í andstöðu við e., f. og g. lið 2. mgr. 183. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Var hinn áfrýjaði dómur því ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar að nýju.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og B-kk-nf B-kk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 8. nóvember 2012 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Af hálfu ákæruvaldsins er þess krafist að héraðsdómur verði staðfestur um annað en refsingu ákærða, sem verði þyngd.

Ákærði krefst þess aðallega að hinn áfrýjaði dómur verði ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar, til vara að hann verði sýknaður af kröfu ákæruvaldsins, en að því frágengnu að refsing hans verði milduð. Þá krefst hann þess aðallega að einkaréttarkröfu A verði vísað frá héraðsdómi, en til vara að hún verði lækkuð.

Brotaþoli hefur ekki látið málið til sín taka fyrir Hæstarétti og verður því litið svo á að hún krefjist staðfestingar á kröfu sinni, sbr. 1. mgr. 208. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Ákærði reisir kröfu sína um ómerkingu hins áfrýjaða dóms á því að héraðsdómara hafi ekki verið rétt að líta svo á að ákærði hafi játað þær sakir sem greinir í ákærulið I.2, enda hafi ákærði neitað sök með öllu við þingfestingu málsins. Þótt ákærði hafi við aðalmeðferð málsins viðurkennt að hafa slegið brotaþola einu höggi hafi ekki verið lagaskilyrði til að dæma málið á þeim grundvelli. Samningu dómsins sé því ábótavant, þar sem eingöngu sé vísað til þessa ákæruliðar í dóminum með því að ákærði hafi skýlaust játað það brot. Jafnframt byggir ákærði kröfu um ómerkingu á því að ekki hafi verið lagt mat á trúverðugleika framburðar ákærða um ákærulið I.1.

Við aðalmeðferð málsins var ákærði spurður um þau atvik er greinir í ákærulið I.2. Kvaðst ákærði viðurkenna að hafa slegið brotaþola högg á ,,kinnina eða nefið“. Hann kvaðst hafa séð áverka á brotaþola, ,,blóð“... ,,á nefi“. Spurður um aðdraganda þess kvað hann brotaþola hafa tekið upp ,,skæri - fyrst föndurskæri svo skipti hún í önnur skæri ... Ég reyni að slá skærin frá mér eða semsagt úr höndunum á henni og svo á endanum þá fékk ég nóg eða þú veist þá missti ég mig, sá svart ... Hún var kannski ekkert beint að reyna að stinga mig með þeim en hún var svona ógnandi með þau.“ Brotaþoli bar fyrir dómi við aðalmeðferð málsins að hún hefði tekið skæri og haldið þeim fyrir framan sig og ,,hann segir mér að stinga sig og gera þú veist - ögrar mér og slær síðan skærunum úr höndunum á mér og gefur mér hérna á hann.“ Brotaþoli kvaðst fyrst hafa verið með barnaskæri í höndunum, en ,,síðan tók ég skæri upp, ég man þetta ekki alveg svona, en ég man að ég hélt á skærunum fyrir framan mig inni í eldhúsinu og þau höfðu verið þarna einhvern veginn.“

Eins og að framan er rakið neitaði ákærði sök við þingfestingu málsins, en játaði við aðalmeðferð þess að hafa slegið brotaþola einu höggi og að hafa séð blóð á nefi hennar eftir höggið. Við aðalmeðferð krafðist verjandi ákærða sýknu af öllum sakargiftum. Ekki var í dóminum fjallað um ákærulið I.2 að öðru leyti en því að vísa til þess að ákærði hefði játað brotið skýlaust. Í ljósi kröfugerðar ákærða við aðalmeðferð málsins um sýknu af öllum sakargiftum og þess sem að framan er rakið og fram kom við aðalmeðferð um atvik máls voru ekki skilyrði til að leysa úr ákærulið I.2 á grundvelli skýlausrar játningar ákærða. Því var samningu dómsins ábótavant að þessu leyti og í andstöðu við e., f. og g. lið 2. mgr. 183. gr. laga nr. 88/2008. Þegar af þessari ástæðu er óhjákvæmilegt að ómerkja hinn áfrýjaða dóm og vísa málinu heim í hérað til löglegrar meðferðar.

Rétt er að ákvörðun sakarkostnaðar í héraði bíði niðurstöðu héraðsdóms en allur áfrýjunarkostnaður málsins skal greiðast úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun verjanda ákærða fyrir Hæstarétti, sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur er ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar.

Allur áfrýjunarkostnaður málsins greiðist úr ríkissjóði þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða fyrir Hæstarétti, E-kk-ef H-kk-ef B-kk-ef hæstaréttarlögmanns 300.000 krónur.