363/2012

R og H voru sakfelldir í héraði fyrir líkamsárás samkvæmt 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 fyrir að hafa veist að B. Þá voru A, G og H með sama dómi sakfelldir fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás samkvæmt 2. mgr. 218. gr. laga nr. 19/1940 með því að hafa í félagi veist að A. Jafnframt var G sakfelldur í héraði fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás á grundvelli 2. mgr. 218. gr. laganna fyrir að hafa veist að C. G og H kröfðust ómerkingar beggja hinna áfrýjuðu dóma á þeirri forsendu að héraðsdómur hafi átt að vera fjölskipaður samkvæmt 4. mgr. 3. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Hæstiréttur taldi skilyrði hafa verið fyrir hendi samkvæmt ákvæðinu til að þrír héraðsdómarar skipuðu dóm í hvoru máli um sig en ekki væru efni til að ómerkja hina áfrýjuðu dóma. Hvað varðar líkamsárás A, G og H á A taldi Hæstiréttur að brot þeirra yrði heimfært undir 1. mgr. 218. gr. laga nr. 19/1940 en ekki 2. mgr. þeirrar greinar þar sem ekki var talið hafið yfir skynsamlegan vafa að þeir hafi veist að A með höggum og spörkum í höfuð hans og andlit eins og þeim var gefið að sök í ákæru. Staðfesti Hæstiréttur sakfellingu R og H fyrir brot á 1. mgr. 217. gr.  laga nr. 19/1940 vegnar árásarinnar á B og sakfellingu G fyrir brot á 2. mgr. 218. gr. laganna vegna árásarinnar á C. Var A gert með dómi Hæstaréttar að sæta fangelsi í sex mánuði, H í eitt ár og G í þrjú ár en staðfest var niðurstaða héraðsdóms um sex mánaða fangelsisrefsingu R. Þá staðfesti Hæstiréttur einnig niðurstöðu hinna áfrýjuðu dóma um skaðabætur til handa B og C.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir E-kk-nf T-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Ríkissaksóknari skaut tveimur málum til Hæstaréttar 12. apríl og 28. júní 2012 í samræmi við yfirlýsingar ákærðu um áfrýjun, annarra en H-kk-ef A-kk-ef K-kk-ef. Að fengnu áfrýjunarleyfi skaut ríkissaksóknari síðan öðru málinu til Hæstaréttar 27. september 2012 í samræmi við yfirlýsingu ákærða H-kk-ef A-kk-ef um áfrýjun. Af hálfu ákæruvalds er þess krafist að niðurstaða hinna áfrýjuðu dóma um sakfellingu ákærðu verði staðfest, en að refsing þeirra verði þyngd.

Ákærði R-kk-nf A-kk-nf krefst aðallega sýknu, en til vara að refsing hans verði milduð og bundin skilorði. Þá krefst hann þess að bótakröfu B verði vísað frá dómi.

Ákærði H-kk-nf A-kk-nf K-kk-nf krefst aðallega ómerkingar annars af hinum áfrýjuðu dómum, uppkveðnum 28. febrúar 2012. Til vara krefst hann sýknu, en að því frágengnu að refsing hans verði milduð og bundin skilorði. Þá krefst hann þess að bótakröfu B verði vísað frá dómi.

Ákærði A-x-x L-x-x R-x-x krefst aðallega sýknu, en til vara að refsing hans verði milduð og bundin skilorði.

Ákærði G-kk-nf G-x-x G-x-x krefst aðallega ómerkingar hinna áfrýjuðu dóma. Til vara krefst hann sýknu, en að því frágengnu að refsing hans verði milduð og bundin skilorði. Þá krefst hann þess að bótakröfu C verði vísað frá dómi, en til vara að hún verði lækkuð.

Brotaþolinn B krefst þess aðallega að ákærðu R-kk-nf og H-kk-nf A-kk-nf verði dæmdir til að greiða sér óskipt 1.302.193 krónur með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 27. desember 2010 til 5. nóvember 2011, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags. Til vara krefst hann staðfestingar hins áfrýjaða dóms um bótakröfu sína.

Brotaþolinn C, áður [...], hefur ekki látið málið til sín taka fyrir Hæstarétti. Er því litið svo á að hann krefjist þess að staðfest verði ákvæði hins áfrýjaða dóms um bótakröfu sína.

Fyrir Hæstarétti hafa málin tvö verið sameinuð.

I

Með fyrri dóminum, sem kveðinn var upp í Héraðsdómi Reykjavíkur 28. febrúar 2012, voru ákærðu R-kk-nf og H-kk-nf A-kk-nf sakfelldir fyrir líkamsárás samkvæmt 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 10. gr. laga nr. 20/1981, á grundvelli ákæru 6. september 2011 fyrir að hafa veist að B að kvöldi 27. desember 2010. Með þeim dómi voru ákærðu A-x-x L-x-x, G-kk-nf G-x-x og H-kk-nf A-kk-nf jafnframt sakfelldir fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás samkvæmt 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 11. gr. laga nr. 20/1981, á grundvelli ákæru 24. október 2011 með því að hafa í félagi veist að A aðfaranótt 7. maí 2010. Með dóminum var ákærði A-x-x L-x-x dæmdur í 16 mánaða fangelsi, ákærðu G-kk-nf G-x-x og H-kk-nf A-kk-nf í tveggja ára fangelsi hvor um sig og ákærði R-kk-nf í sex mánaða fangelsi, þar af var fullnustu þriggja mánaða frestað skilorðsbundið. Ennfremur var ákærðu H-kk-þgf A-kk-þgf og R-kk-þgf gert að greiða B skaðabætur að fjárhæð 452.193 krónur ásamt nánar tilgreindum vöxtum.

Síðari dómurinn var kveðinn upp í Héraðsdómi Reykjavíkur 22. júní 2012, en með honum var ákærði G-kk-nf G-x-x sakfelldur fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás samkvæmt 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga á grundvelli ákæru 12. apríl 2012 fyrir að hafa í félagi við annan mann veist að C að morgni 9. júlí 2010. Var ákærða gerður hegningarauki vegna áðurgreinds héraðsdóms 28. febrúar 2012 og refsing hans ákveðin tólf mánaða fangelsi. Einnig var honum gert að greiða C 528.590 krónur í skaðabætur ásamt nánar tilgreindum vöxtum.

II

Ákærði G-kk-nf G-x-x krefst ómerkingar beggja hinna áfrýjuðu dóma og ákærði H-kk-nf A-kk-nf dómsins 28. febrúar 2012, fyrst og fremst á þeirri forsendu að héraðsdómur hefði átt að vera fjölskipaður samkvæmt 4. mgr. 3. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Ákvæðið felur í sér heimild dómstjóra til að ákveða að þrír héraðsdómarar skuli skipa dóm í máli ef sýnt þykir að niðurstaða kunni að verulegu leyti að ráðast af mati á sönnunargildi munnlegs framburðar fyrir dómi. Ræðst nauðsyn þessa úrræðis af aðstæðum hverju sinni.

Samkvæmt ákæru 24. október 2011 eru ákærðu sakaðir um líkamsárás sem getur varðað þá fangelsi allt að 16 árum ef sök er sönnuð. Jafnframt er ákærða G-kk-þgf G-x-x gefið að sök sams konar brot með ákæru 12. apríl 2012. Allir hafa ákærðu neitað sakargiftum. Þegar litið er til þess og hvernig framburði þeirra og vitna var háttað við rannsókn málanna voru fyrir hendi skilyrði til að beita heimild 4. mgr. 3. gr. laga nr. 88/2008 til að ákveða að þrír héraðsdómarar skipuðu dóm í hvoru máli um sig. Eins og atvikum er háttað eru þó ekki efni til þess að ómerkja hina áfrýjuðu dóma af þeirri ástæðu að einn héraðsdómari skipaði dóm í samræmi við meginreglu 2. mgr. sömu lagagreinar. Þá eru aðrar röksemdir ákærða G-kk-ef G-x-x fyrir ómerkingu dómanna haldlausar.

III

Sú meginregla gildir að dómur í sakamáli skal reistur á sönnunargögnum sem færð eru fram við meðferð máls fyrir dómi, sbr. 1. mgr. 111. gr. laga nr. 88/2008. Ef vitni hefur gefið skýrslu hjá lögreglu og staðfest það sem þar hefur verið eftir því haft við skýrslutöku fyrir dómi, með þeim hætti sem kveðið er á um í 3. mgr. 122. gr. laganna, verður sá framburður eftir atvikum lagður til grundvallar sakfellingu. Þá getur skýrsla vitnis hjá lögreglu haft sönnunargildi í sakamáli þótt vitnið hafi ekki komið fyrir dóm ef þess er ekki kostur við meðferð málsins, svo sem ef það er látið, sbr. 3. mgr. 111. gr. laganna. Ef ákærði eða vitni ber á annan hátt fyrir dómi en hjá lögreglu er dómara heimilt, samkvæmt 1. mgr. og 2. mgr. 109. gr. þeirra, að taka tillit til þess, sem fram kemur í lögregluskýrslu, ef hann telur breyttan framburð fyrir dómi ótrúverðugan, en sakfelling verður hins vegar ekki eins og áður segir reist á skýrslugjöf hjá lögreglu, einni og sér.

Samkvæmt ákæru 24. október 2011 er ákærðu A-x-x L-x-x, G-kk-þgf G-x-x og H-kk-þgf A-kk-þgf gefið að sök „að hafa aðfaranótt föstudagsins 7. maí 2010 í Þingholtsstræti og nokkru síðar í Bankastræti til móts við veitingastaðinn Sólon í Reykjavík, í félagi veist að A með ofbeldi, meðal annars með ítrekuðum höggum og spörkum víðsvegar í líkama hans, höfuð og andlit. Af þessu hlaut A 2 cm langt sár aftan á höfði, nefbrot, mar og yfirborðsáverka á andlit og yfirborðsáverka á kvið, bak, mjaðmagrind og á hendi. Háttsemi ákærðu telst varða við 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga ...“

Eins og rakið er í hinum áfrýjaða dómi hafa allir ákærðu neitað sök. Þeir viðurkenndu þó við skýrslugjöf fyrir dómi að hafa verið staddir umrætt sinn á þeim stöðum sem í ákæru greinir. Kváðust þeir allir þrír hafa farið út úr bifreiðinni, sem þeir héldu síðar á brott með, í Bankastræti, en ákærðu A-x-x L-x-x og G-kk-nf G-x-x neituðu að hafa ráðist á brotaþola, A. Ákærði H-kk-nf A-kk-nf greindi hins vegar svo frá við formlega skýrslutöku hjá lögreglu samkvæmt því sem fram kemur í skýrslu, undirritaðri af honum 7. maí 2010, að þeir hafi mætt brotaþola í Þingholtsstræti. Kvaðst ákærði H-kk-nf A-kk-nf hafa haldið á áfengisglasi og reynt að bjóða brotaþola sopa, en hann þá gripið glasið og fleygt því í götuna. Síðan er haft eftir ákærða í skýrslunni: „Mér fannst hann snúa ógnandi að mér og sló þá til hans. Honum virtist ekki vilja láta segjast og þá komu G-kk-nf og M-x-x í þetta. Ég hef líklega slegið hann niður, en G-kk-nf varð undir þegar að hann blandaði sér í þetta. Þá tók ég manninn kverkataki aftanfrá uns hann bandaði út höndunum í uppgjöf. Þá sleppti ég honum og við fórum inní bíl sem [var] að koma að ná í okkur. Við ókum þarna útá Bankastræti en maðurinn hafði farið á undan okkur. Þá hittum við hann aftur fyrir. Hann var þá með ógnandi tilburði líkt og hann ætlaði að sparka í bifreiðina. Þá fórum við þrír út og „tókum í hann“, þá fyrst var sparkað í hann. Ég get ekki sagt hvort ég sparkaði sjálfur í hann og vil ekki tjá mig um félaga mína.“ Fyrir dómi fórust ákærða H-kk-þgf A-kk-þgf meðal annars svo orð um það sem átti sér stað í Þingholtsstræti: „þetta lendir eitthvað smá svona í einhverjum ryskingum ... og ég man það að G-kk-nf kom þarna og þeir lentu saman ... strákurinn, þeir detta í götuna, ég tek strákinn hálstaki aftan frá ... og tek svona kverkatak á honum“. Sagði ákærði að brotaþoli hefði fengið gat á höfuðið við að skella í götuna og hann sjálfur orðið blóðugur af þeim sökum. Þegar borin voru undir ákærða ummæli hans í áðurnefndri lögregluskýrslu um það sem gerst hafi í Bankastræti kvað hann það vera rangt eftir sér haft, en lögreglan hefði sagt sér í skýrslutökunni að sparkað hafi verið í brotaþola.

Við formlega skýrslutöku af brotaþola hjá lögreglu með aðstoð túlks var haft eftir honum í skýrslu, sem hann undirritaði 7. maí 2010, að tildrög árásarinnar hefðu verið þau að hann hafi farið út af gistiheimili sínu til að fá sér ferskt loft. Þrír karlmenn hefðu gengið í veg fyrir sig í hliðargötu út frá Laugavegi og neitað að hleypa sér í gegn nema hann greiddi þeim einhvers konar verndargjald. Síðan segir orðrétt í skýrslunni: „Ég neitaði því og reyndi ég að halda áfram för minni en mennirnir gengu áfram í veg fyrir mig. Sá sem hafði sig mest í frammi af þeim þremur hélt á glerglasi en hann byrjaði að ýta við mér og varð ég hræddur um að hann myndi beita glasinu gegn mér og skaða mig svo ég náði glasinu af honum og henti því í burtu en þá hafi mennirnir ráðist að sér með höggum og spörkum. Sá er hélt á glasinu var þrekvaxinn um 185 cm á hæð, dökkhærður ... Sá aðili hafi verið klæddur í hvítan bol og ljósar buxur. Aðili nr. tvö hafi verið sköllóttur um 180 cm að hæð, nokkuð þrekvaxinn, klæddur í svartan bol og bláar gallabuxur að ég held.“ Í skýrslunni er tekið fram að brotaþoli treysti sér ekki til að gefa lýsingu á þriðja árásarmanninum, en síðan segir: „Árásarmennirnir náðu að koma mér í götuna og létu þeir högg og spörk dynja á mér. Ég get ekki sagt til hve höggin eða spörkin hafi verið mörg en þeir tóku allir þátt í þessu og þó sá dökkhærði einna mest. Ég reyndi að verjast höggunum eftir mætti með því að bera hendur fyrir höfuð mér og einnig sem ég öskraði eins hátt og ég gat. Árásarmennirnir hættu barsmíðunum er einhver vegfarandi kom þarna að og hringdi eftir aðstoð lögreglu. Fóru þeir inn í VW fólksbifreið og óku aðeins áfram en komu síðan akandi aftur á bak í átt til mín. Fóru árásarmennirnir út úr bílnum og héldu áfram að berja mig og sparka í mig þar sem ég lá í götunni. Það dreif að fleiri vegfarendur og ráku þeir árásarmennina í burtu. Árásarmennirnir fóru þá aftur upp í bílinn og óku á brott.“ Í læknisvottorði 8. júní 2010 er áverkum, sem brotaþoli hlaut aðfaranótt 7. maí 2010, lýst á sama hátt og í ákæru. Aðspurð fyrir dómi bar L, læknir og sérfræðingur á slysa- og bráðadeild Landspítala Háskólasjúkrahúss, sem vottorðið gaf að erfitt gæti verið að greina hvort áverkar brotaþola hafi hlotist af höggum eða spörkum. Brotaþoli lést 14. desember 2011, skömmu áður en aðalmeðferð fór fram í málinu. Er upplýst að hann hafi svipt sig lífi, en ekkert er fram komið um að það hafi átt rætur að rekja til þeirra áverka sem hann hlaut í umrætt skipti.

Strax í kjölfar þeirra atvika, sem hér um ræðir, tók lögregla saman frumskýrslu þar sem því er lýst í stuttu máli er borið hafði við og síðan raktar frásagnir vitna sem gáfu sig fram á vettvangi af því sem þau töldu sig hafa séð og heyrt. Ekki voru teknar formlegar skýrslur af þessum sjónarvottum hjá lögreglu, en rúmu hálfu ári síðar voru teknar óformlegar skýrslur af þeim gegnum síma. Þegar umrædd vitni gáfu skýrslu fyrir dómi, meira en einu og hálfu ári eftir að atburðir höfðu átt sér stað, áttu þau erfitt með að rifja sjálfstætt upp það sem gerst hafði. Það var ekki fyrr en vitnisburður þeirra í fyrrgreindri frumskýrslu og eftir atvikum í símaskýrslu var borinn undir þau að atvik virtust rifjast upp fyrir sumum þeirra.

Vitnið H kvaðst við upphaf skýrslugjafar fyrir dómi „eiginlega ekkert“ muna eftir atvikum umrætt sinn. Þegar vitnisburður hennar í símaskýrslu var borinn undir hana kvaðst hún þó geta staðfest að átökin hafi verið að mestu yfirstaðin þegar hún kom á vettvang, en þeir sem stóðu að árásinni hafi verið þrír. Þegar þau ummæli vitnisins I í frumskýrslu lögreglu, að hann hafi séð þrjá menn hlaupa á eftir einum, látið högg dynja á honum og síðan sparkað ítrekað í andlit hans eftir að hann féll í götuna, voru borin undir vitnið fyrir dómi svaraði hann fyrst: „Sko náttúrulega, öllu er ofaukið ... kannski er maður búinn að smitast af of miklu þannig að ég vil allavega eftir á að hyggja ekki vera að segja eitthvað sem að er kannski ekki alveg ... eins og það var.“ Spurður frekar um hvort mennirnir þrír hafi sparkað í andlit brotaþola lét vitnið meðal annars þessi orð falla: „en eins og ég segi svona eftir á að hyggja þá gæti ... einhver skruðningur og hlaup hafa lúkkað eins og eitthvað annað. En það er náttúrulega - áverkarnir voru samt í andlitið þannig að ég veit ekki.“ Vitnið staðfesti að sú lýsing sem eftir honum var höfð í frumskýrslunni á tveimur árásarmannanna hafi verið rétt. Þannig hafi annar þeirra „verið í rauðum bol með mikið húðflúr á arminum, dökkhærður, og einn í hvítri peysu með hettu, svolítið breiður að sjá, hann hafði sig mikið í frammi.“ Síðan var borið undir vitnið það sem eftir honum var haft í áðurnefndri símaskýrslu að hann hafi séð „þrjá menn elta árásarþolann og kýla hann niður þar sem tekið var til við að sparka í hann.“ Spurður hvort vitnið staðfesti að hann hafi sagt hér satt og rétt frá svaraði hann: „Já ég myndi halda það“. Þá staðfesti vitnið lýsingu sína í símaskýrslunni á einum árásarmannanna að hann hafi verið „dökkhærður með sítt hár og í rauðum bol og með mikið húðflúr“. Vitnið G bar í skýrslu sinni fyrir dómi að hann hafi séð „tvo menn vera að berja einn mann og eru farnir að stappa ofan á honum meðan hann liggur á jörðinni“. Nánar spurður kvaðst vitnið sig minna að árásarmennirnir hafi verið tveir. Þegar hann var beðinn um að lýsa því betur hvernig þeir hefðu stappað á manni sem lá á jörðinni svaraði hann: „Ja við sáum bara þegar maður var kominn í jörðu að þá byrjuðu einhverjar sparkingar“.

Framburður brotaþola hjá lögreglu, sem áður er rakinn, er skýr og skilmerkilegur. Því hefur framburðurinn ótvírætt sönnunargildi í málinu, sbr. 3. mgr. 111. gr. laga nr. 88/2008, þótt hann verði ekki lagður að jöfnu við skýrslu sem gefin hefur verið fyrir dómi. Hélt brotaþoli því sem áður greinir fram að árásarmennirnir hafi verið þrír og gaf greinargóða lýsingu á tveimur þeirra sem kemur heim og saman við klæðaburð og útlit ákærðu H-kk-ef A-kk-ef og G-kk-ef G-x-x. Vitnin H og I báru fyrir dómi að þrír menn hafi ráðist á brotaþola umrætt sinn og hefur sá síðarnefndi gefið lýsingu á einum árásarmannanna sem er í samræmi við fatnað og útlit ákærða A-x-x L-x-x. Með vísan til þessa, fyrirliggjandi áverkavottorðs og annars þess, sem rakið er að framan, svo og niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um sakfellingu ákærðu, verður talið að fram sé komin lögfull sönnun um að ákærðu hafi í sameiningu veist að brotaþola með ofbeldi aðfaranótt 7. maí 2010, fyrst í Þingholtsstræti og síðar í Bankastræti, með þeim afleiðingum sem í ákæru greinir. Ennfremur telst sannað með skýrslu ákærða H-kk-ef A-kk-ef fyrir dómi og framburði brotaþola og vitnisins I, sem áður er vitnað til, að H-kk-nf A-kk-nf hafi haft sig meira í frammi en hinir tveir þegar þeir réðust á brotaþola.

Ákærðu er meðal annars gefið að sök í ákæru að hafa veist að brotaþola með ítrekuðum spörkum í höfuð hans og andlit. Sú verknaðarlýsing er í samræmi við framburð brotaþola hjá lögreglu þar sem hann kvað árásarmennina hafi náð að koma sér í götuna og látið spörk dynja á sér. Eins og áður greinir kom einnig fram í skýrslu ákærða H-kk-ef A-kk-ef hjá lögreglu að sparkað hafi verið í brotaþola, en hann hvarf síðan frá þeim framburði fyrir dómi. Þótt tekið sé undir með héraðsdómara að þessi breytti framburður ákærða fyrir dómi sé ótrúverðugur verða þessi ummæli hans ekki lögð til grundvallar við úrlausn málsins þar sem þau voru höfð eftir honum í lögregluskýrslu, sbr. 1. mgr. 111. gr. laga nr. 88/2008. Þá staðfesti vitnið I fyrir dómi það sem eftir honum var haft í óformlegum skýrslum lögreglu að hann hafi séð árásarmennina þrjá sparka í árásarþola liggjandi. Ennfremur bar vitnið G fyrir dómi að tveir menn hafi stappað ofan á þolandanum þar sem hann lá á jörðinni. Á hinn bóginn dregur það úr sönnunargildi vitnisburðarins um þetta atriði að hvorugt vitnið gat gefið nákvæma lýsingu á því hvernig að árásinni var staðið. Fyrir dómi hefur L læknir borið að erfitt geti verið að greina hvort áverkarnir á brotaþola hafi hlotist af höggum eða spörkum. Þá fór ekki fram rannsókn á skóm ákærðu eða verksummerkjum á vettvangi í því skyni að leiða í ljós hvort líklegt sé að ákærðu hafi veist að brotaþola liggjandi á götunni með spörkum í höfuð hans og andlit. Þegar allt þetta er virt verður ekki talið að ákæruvaldinu hafi tekist að sanna, svo að hafið sé yfir skynsamlegan vafa, að ákærðu hafi gerst sekir um þá háttsemi sem hér um ræðir, sbr. 108. gr. laga nr. 88/2008.

Samkvæmt þessu verður brot ákærðu ekki heimfært til 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga, heldur 1. mgr. þeirrar greinar, sbr. 11. gr. laga nr. 20/1981. Verða þeir því sakfelldir fyrir það brot á grundvelli ákæru 24. október 2011, en sú hegðun rúmast innan verknaðarlýsingar ákærunnar og hefur málið verið reifað nægilega að því leyti, sbr. 1. mgr. 180. gr. laga nr. 88/2008.

Með vísan til forsendna hinna áfrýjuðu dóma verður staðfest sakfelling ákærðu R-kk-ef og H-kk-ef A-kk-ef fyrir brot á 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga samkvæmt ákæru 6. september 2011. Ennfremur sakfelling ákærða G-kk-ef G-x-x fyrir brot á 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga samkvæmt ákæru 12. apríl 2012. Samkvæmt framburði Æ, læknis og sérfræðings á slysa- og bráðadeild Landspítala Háskólasjúkrahúss, fyrir dómi mátti litlu muna að atlaga ákærða að brotaþolanum C, sem síðastnefnda ákæran tekur til, yrði honum lífshættuleg.

IV

Í hinum áfrýjuðu dómum er gerð grein fyrir sakarferli ákærðu. Við ákvörðun refsingar þeirra er í fyrsta lagi að líta til þess sem segir í héraðsdómi 28. febrúar 2012 um harkalega árás ákærðu R-kk-ef og H-kk-ef A-kk-ef á brotaþolann B að kvöldi 27. desember 2010. Með vísan til forsendna dómsins verður staðfest sú refsing sem ákærða R-kk-nf var þar gerð fyrir það brot.

Við ákvörðun refsingar annarra ákærðu verður í öðru lagi að horfa til þess að þeir hafa verið sakfelldir fyrir að hafa ráðist ítrekað og í félagi á brotaþolann A aðfaranótt 7. maí 2010 og veitt honum alvarlega áverka, meðal annars á höfði og andliti. Var um að ræða harðskeytta árás sem bar vott um einbeittan brotavilja ákærðu. Samkvæmt öllu framansögðu verður refsing þeirra ákveðin með hliðsjón af 1., 3. og 6. tölulið 1. mgr. og 2. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærði A-x-x L-x-x rauf með broti sínu skilorð samkvæmt dómi 7. desember 2009. Verður hinn skilorðsbundni dómur tekinn upp og dæmdur með þeirri refsingu sem hér er ákveðin, sbr. 60. gr. og 77. gr. almennra hegningarlaga. Það hefur áhrif til refsiþyngingar samkvæmt 1. mgr. 218. gr. b þeirra laga að hann var dæmdur fyrir brot á 1. mgr. 218. gr. laganna með áðurnefndum dómi. Að því virtu og með tilliti til alls þess sem að framan greinir skal ákærði sæta fangelsi í 6 mánuði. Ekki eru efni til að skilorðsbinda refsinguna.

Ákærði H-kk-nf A-kk-nf hefur eins og áður greinir verið sakfelldur fyrir tvö brot, annars vegar á 1. mgr. 218. gr. og hins vegar á 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga. Samkvæmt öllu framangreindu og að gættri 77. gr. sömu laga skal ákærði sæta fangelsi í eitt ár. Ekki eru efni til að skilorðsbinda refsinguna.

Við ákvörðun refsingar G-kk-ef G-x-x verður til viðbótar öllu því sem áður er fram komið að líta til þess að hann hefur verið sakfelldur fyrir brot á 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás á brotaþolann C að morgni 9. júlí 2010 auk árásarinnar aðfaranótt 7. maí það ár. Ákærða hafði verið veitt reynslulausn 25. desember 2008 í tvö ár á eftirstöðvum refsingar samkvæmt dómi 16. apríl 2007, 250 dögum. Með síðarnefnda brotinu rauf hann skilorð reynslulausnarinnar og verða eftirstöðvarnar því dæmdar nú, sbr. 60. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 1. mgr. 65. gr. laga nr. 49/2005 um fullnustu refsinga. Við ákvörðun refsingar ákærða ber að gæta ákvæða 77. gr. og 78. gr. þeirra laga, auk þess sem 1. mgr. 218. gr. b laganna hefur áhrif til þyngingar hennar þar sem hann hafði tvívegis verið dæmdur fyrir brot á 2. mgr. 218. gr. þeirra áður en hann gerðist sekur um þau brot sem að framan greinir. Samkvæmt öllu framansögðu sæti ákærði fangelsi í þrjú ár. Ekki eru efni til að skilorðsbinda refsinguna.

Með vísan til forsendna hinna áfrýjuðu dóma eru staðfest ákvæði þeirra um skaðabætur, annars vegar til brotaþolans B og hins vegar brotaþolans C.

Ákvæði hinna áfrýjuðu dóma um sakarkostnað í héraði skulu vera óröskuð sem og ákvæði héraðsdóms 28. febrúar 2012 um málskostnað til handa brotaþolanum B.

Eftir framangreindum málsúrslitum er rétt að ákærðu greiði helming kostnaðar vegna áfrýjunar héraðsdóms 28. febrúar 2012, þar á meðal málsvarnarlaun verjenda sinna fyrir Hæstarétti sem ákveðin eru með virðisaukaskatti, eins og greinir í dómsorði, en að öðru leyti skal sá kostnaður greiddur úr ríkissjóði. Ákærði G-kk-nf G-x-x skal greiða kostnað vegna áfrýjunar héraðsdóms 22. júní 2012, annan en málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns fyrir Hæstarétti sem rétt er að greiðist að hálfu af honum og að hálfu úr ríkissjóði, svo sem nánar kemur fram í dómsorði.

Ákærðu R-kk-nf og H-kk-nf A-kk-nf skulu greiða brotaþolanum B 150.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.

Dómsorð:

Ákvæði héraðsdóms 28. febrúar 2012 um refsingu ákærða, R-kk-ef A-kk-ef, skal vera óraskað.

Ákærði, A-x-x L-x-x R-x-x, sæti fangelsi í 6 mánuði.

Ákærði, H-kk-nf A-kk-nf K-kk-nf, sæti fangelsi í eitt ár.

Ákærði, G-kk-nf G-x-x G-x-x, sæti fangelsi í þrjú ár.

Ákvæði hinna áfrýjuðu dóma um skaðabætur til handa B og C skulu vera óröskuð.

Ákvæði hinna áfrýjuðu dóma um sakarkostnað í héraði skulu vera óröskuð. Ennfremur ákvæði héraðsdóms 28. febrúar 2012 um málskostnað til handa B.

Ákærði R-kk-nf greiði helming málsvarnarlauna skipaðs verjanda síns, B-kk-ef Þ-kk-ef hæstaréttarlögmanns, sem eru alls 313.750 krónur. Ákærði A-x-x L-x-x greiði helming málsvarnarlauna skipaðs verjanda síns, S-kk-ef A-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, sem eru alls 313.750 krónur. Ákærði H-kk-nf A-kk-nf greiði helming málsvarnarlauna skipaðs verjanda síns, B-kk-ef N-kk-ef hæstaréttarlögmanns, sem eru alls 439.250 krónur. Ákærði G-kk-nf G-x-x greiði helming málsvarnarlauna skipaðs verjanda síns, K-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, sem eru alls 502.000 krónur. Ákærðu greiði í sameiningu helming af öðrum kostnaði vegna áfrýjunar héraðsdóms 28. febrúar 2012, sem er alls 52.820 krónur. Ákærði G-kk-nf G-x-x greiði annan kostnað en málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns vegna áfrýjunar héraðsdóms 22. júní 2012, 25.390 krónur. Kostnaður vegna áfrýjunar beggja dómanna greiðist að öðru leyti úr ríkissjóði.

Ákærðu R-kk-nf og H-kk-nf A-kk-nf greiði í sameiningu B 150.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.