arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
9/2002

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og G-kk-nf C-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 20. desember 2001, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 7. janúar sl. Kært er ákvæði í dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 7. desember 2001 í máli sóknaraðila gegn varnaraðilum og S-kvk-þgf D-kvk-þgf um að vísa frá dómi framhaldssök í því, sem sóknaraðili beindi að varnaraðilunum eingöngu. Kæruheimild er í j. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að héraðsdóminum verði hrundið að því er varðar ákvæði um frávísun dómkrafna í framhaldssök og að lagt verði fyrir héraðsdómara að fella efnisdóm á þær. Þá krefst sóknaraðili málskostnaðar í héraði vegna þessa þáttar málsins og kærumálskostnaðar.

Varnaraðilar krefjast þess að hið kærða ákvæði í héraðsdómi verði staðfest. Þá krefjast þeir málskostnaðar í héraði vegna þessa þáttar málsins og kærumálskostnaðar.

Með vísan til forsendna héraðsdóms verður staðfest ákvæði hans um frávísun dómkrafna í framhaldssök, svo og um málskostnað í þeim þætti málsins.

Rétt er að aðilarnir beri hver sinn kostnað af kærumáli þessu.

Dómsorð:

Ákvæði héraðsdóms um frávísun framhaldssakar og málskostnað í þeim þætti málsins eru staðfest.

Kærumálskostnaður fellur niður.
103/2003

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms um að X yrði áfram gert að sæta gæsluvarðhaldi á grundvelli 2. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991. Þær tafir, sem orðið höfðu á því að mál væri höfðað gegn X um þær sakir sem hann var borinn, voru harðlega átaldar.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 22. mars 2003, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 25. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 21. mars 2003, þar sem varnaraðila var gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi allt til föstudagsins 2. maí nk. Kæruheimild er í 1. mgr. 142. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Varnaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi, en til vara að gæsluvarðhaldi verði markaður skemmri tími.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Samkvæmt gögnum málsins var varnaraðili handtekinn 7. nóvember 2002 vegna gruns um stórfelld fíkniefnabrot. Næsta dag var honum gert með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur að sæta gæsluvarðhaldi allt til 29. nóvember 2002 á grundvelli a. liðar 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991 og var sá úrskurður staðfestur með dómi Hæstaréttar 12. þess mánaðar í máli nr. 503/2002. Gæsluvarðhald yfir varnaraðila var síðan framlengt til 20. desember 2002, en þann dag krafðist sóknaraðili þess á ný að varnaraðila yrði áfram gert að sæta gæsluvarðhaldi og þá á grundvelli 2. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991. Í kröfu sóknaraðila um framlengingu gæsluvarðhalds var tekið fram að „rannsóknin er mjög langt komin og má vænta þess að málið verði sent ríkissaksóknara til ákærumeðferðar á næstunni.“ Héraðsdómari féllst 20. desember 2002 á kröfu sóknaraðila um framlengingu gæsluvarðhaldsins til 7. febrúar 2003 og var sá úrskurður staðfestur með dómi Hæstaréttar 27. desember 2002 í máli nr. 566/2002. Enn leitaði sóknaraðili framlengingar á gæsluvarðhaldinu til 21. mars 2003, sem héraðsdómur féllst á með úrskurði 7. febrúar sama árs. Þegar kom að lokum gæsluvarðhalds samkvæmt þeim úrskurði gerði sóknaraðili þá kröfu, sem til úrlausnar er í máli þessu.

Samkvæmt framansögðu hefur varnaraðili nú verið sviptur frelsi samfellt í nærri fimm mánuði vegna gruns um þau brot, sem áður er getið. Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður þó að fallast á að skilyrði séu til að gera varnaraðila að sæta gæsluvarðhaldi, en átelja verður þær tafir, sem orðið hafa á því að mál sé höfðað gegn honum um þær sakir, sem hann er borinn, til þess að úr þeim verði leyst með dómi. Hinn kærði úrskurður verður því staðfestur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.
107/2003

Kærður var úrskurður héraðsdóms, þar sem máli Í á hendur M, J, S, JE og V var vísað frá dómi. Var talið óljóst hvert ætlað tjón Í væri, og að á engan hátt yrði ráðið hver væri grundvöllur skaðabótakröfu hans. Þá væri heldur ekki að finna nokkra tilvitnun til lagaákvæða eða réttarreglna sem Í byggði málatilbúnað sinn á, nema tilvísun til 130. gr. laga nr. 91/1991. Þóttu þeir annmarkar vera á reifun málsins af hálfu Í og röksemdir félagsins fyrir kröfum þess með þeim hætti að óhjákvæmilegt væri að vísa málinu frá dómi með vísan til e. og f. liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og G-kk-nf C-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 17. mars 2003, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 27. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Suðurlands 5. mars 2003, þar sem máli sóknaraðila á hendur varnaraðilum var vísað frá dómi. Kæruheimild er í j. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að hinum kærða úrskurði verði hrundið og sér dæmdur kærumálskostnaður.

Varnaraðilarnir M-kvk-nf M-kvk-nf, J-kk-nf G-kk-nf og S-kk-nf J-kk-nf krefjast þess að úrskurður héraðsdómara verði staðfestur og sóknaraðila gert að greiða þeim kærumálskostnað.

Varnaraðilarnir Jón Erlingsson ehf. og Vinnslustöðin hf. hafa ekki látið málið til sín taka fyrir Hæstarétti.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Sóknaraðili verður dæmdur til að greiða kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, Ísbyggð ehf., greiði varnaraðilum, M-kvk-þgf M-kvk-þgf, J-kk-þgf G-kk-þgf og S-kk-þgf J-kk-þgf, hverju um sig 50.000 krónur í kærumálskostnað. Að öðru leyti fellur kærumálskostnaður niður.
108/2003

G var ákærður fyrir manndráp og líkamstjón af gáleysi og umferðarlagabrot með því að hafa ekið fólksbifreið austur Suðurlandsveg á röngum vegarhelmingi, á þeim vegarkafla þar sem vegurinn liggur í all krappri beygju ofarlega í Kömbum, án nægilegrar aðgæslu miðað við akstursskilyrði með þeim afleiðingum að bifreiðin skall framan á jeppabifreið sem ekið var í vestur. Við árekstur bifreiðanna hlaut farþegi í framsæti bifreiðar G svo mikla áverka að hann lést nær samstundis auk þess sem farþegar í báðum bifreiðunum urður fyrir líkamstjóni. Talið var sannað með framburði vitna að G hefði ekið bifreiðinni án nægilegrar aðgæslu við slæm akstursskilyrði í krappri beygju og á röngum vegarhelmingi þegar áreksturinn varð. Var G því sakfelldur fyrir brot gegn 215. og 219. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 1. mgr. 4. gr., 1. mgr. 14. gr. og c. og h. liðum 2. mgr. 36. gr. umferðarlaga nr. 50/1987. Var honum gert að sæta fangelsi í einn mánuð skilorðsbundið og sviptur ökurétti í eitt ár.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kvk-nf E-kvk-nf, H-kk-nf B-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf, M-kk-nf S-kk-nf og P-kk-nf K-x-x H-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 18. mars 2003 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun en jafnframt af hálfu ákæruvalds, sem krefst staðfestingar á sakfellingu héraðsdóms, þyngingar á refsingu ákærða og frekari sviptingar ökuréttar hans en gert var í héraðsdómi.

Ákærði krefst aðallega sýknu en til vara þess, að héraðsdómur verði ómerktur og málinu vísað heim í hérað. Að öðrum kosti krefst hann vægustu refsingar, sem lög leyfa.

Ákærði hefur ekki fært fram haldbær rök fyrir ómerkingarkröfu sinni. Eru engin efni til að ómerkja héraðsdóm.

Ákærði teflir meðal annars fram því sjónarmiði, að rannsókn slyssins hafi verið ábótavant og ekki sé útilokað, að orsaka þess sé að leita í því, að vinstri framhjólbarði á bíl hans hafi sprungið. Af framlögðum myndum sýnist ljóst, að hjólbarðinn hefur farið af felgunni í árekstrinum, eins og segir í rannsóknargögnum lögreglu. Í slysaskoðunarskýrslu Frumherja hf. 15. janúar 2002 kemur fram, að allir hjólbarðar á bifreið ákærða voru ónegldir með lítið slitnu eða óslitnu vetrarmynstri og vinstri framhjólbarði loftlaus. Allur hjólabúnaður hafi verið genginn til en ekkert slit hafi komið í ljós við sjónskoðun. Hefur ákærði engum stoðum rennt undir þá tilgátu, að vinstri framhjólbarði hafi sprungið fyrir áreksturinn.

Að þessu athuguðu og annars með skírskotun til forsendna héraðsdóms verður hann staðfestur um annað en sakarkostnað, sbr. og 3. mgr. 159. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála, eins og ákvæðinu var breytt með 19. gr. laga nr. 37/1994.

Ákærði skal greiða allan sakarkostnað í héraði og áfrýjunarkostnað, eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður um annað en sakarkostnað.

Ákærði, G-kk-nf J-kk-nf, greiði allan sakarkostnað í héraði og áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns á báðum dómstigum, F-kk-ef A-kk-ef F-kk-ef hæstaréttarlögmanns, samtals 400.000 krónur.
10/2003

Bifreiðarstjórinn V var sakfelldur fyrir hegningar- og umferðarlagabrot með því að hafa ekið strætisvagni gegn rauðu ljósi með þeim afleiðingum að harður árekstur varð við fólksbifreið þannig að farþegi í þeirri bifreið hlaut alvarleg líkamsmeiðsl og ökumaður hennar nokkra áverka. Var V gert að greiða 80.000 króna sekt í ríkissjóð, en sæta ella fangelsi í 26 daga.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf G-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og G-kk-nf C-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 27. desember 2002 að fengnu áfrýjunarleyfi í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun og jafnframt af hálfu ákæruvalds, sem krefst þess að refsing ákærða verði þyngd og hann sviptur ökurétti.

Ákærði krefst þess aðallega að hinn áfrýjaði dómur verði ómerktur, en til vara að hann verði sýknaður af kröfum ákæruvaldsins.

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns fyrir Hæstarétti, G-kk-ef Á. H-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 175.000 krónur.
110/2003

K varð fyrir slysi í september 2000 og viðurkenndu H og S hf. bótaskyldu vegna þess. Var varanlegur miski K metinn 10% en varanleg örorka 5% vegna slyssins. K var 19 ára og hafði lokið 115 einingum af 162 einingum í námi í rafeindavirkjun þegar slysið átti sér stað. Í málinu deildu aðilar um það hvort beita ætti ákvæði 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 við ákvörðun bóta fyrir varanlega örorku eða lágmarkstekjuviðmiði 3. mgr. sömu lagagreinar. Í héraðsdómi var talið að K hefði ekki verið kominn í framtíðaratvinnu, er hann slasaðist og atvinnutekjur hans síðustu þrjú ár fyrir tjónsatburð gæfu því ekki rétta mynd af framtíðartekjum hans. Töldust námslok K fyrirsjáanleg á slysdegi og því bæri að meta árslaun hans á grundvelli sérreglu 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga og sanngjarnt og eðlilegt væri í því sambandi að miða við meðaltekjur iðnaðarmanna. Hæstiréttur staðfesti héraðsdóm með þeirri athugasemd að ekki væri lagastoð fyrir því að við ákvörðun árslauna samkvæmt 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga væri tekið tillit til áhrifa aldurs í stuðli samkvæmt 6. gr. sömu laga eins og H og S hf. höfðu byggt á. Var því fallist á bótakröfur K.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, G-kk-nf C-kk-nf og H-kk-nf B-kk-nf.

Áfrýjendur skutu máli þessu til Hæstaréttar 28. mars 2003. Þeir krefjast þess aðallega að verða sýknaðir af kröfu stefnda og þeim dæmdur málskostnaður í héraði og fyrir Hæstarétti. Til vara krefjast þeir lækkunar á kröfu stefnda og að málskostnaður verði felldur niður.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Ekki verður á það fallist með áfrýjendum að lagastoð sé fyrir því að við ákvörðun árslauna samkvæmt 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, sbr. 6. gr. laga nr. 37/1999, verði tekið tillit til áhrifa aldurs í stuðli samkvæmt 6. gr. skaðabótalaga með áorðnum breytingum. Með þessari athugasemd verður héraðsdómur staðfestur með skírskotun til forsendna hans.

Áfrýjendur greiði stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti, svo sem greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Áfrýjendur, H-kk-nf B-kk-nf og Sjóvá-Almennar tryggingar hf., greiði stefnda, K-kk-þgf Þ-kk-þgf S-kk-þgf, óskipt 225.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.
113/2003

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu P um að ákæruvaldinu yrði bannað að leiða átján nafngreind vitni við aðalmeðferð máls ákæruvaldsins gegn P. Í dómi Hæstaréttar segir að ráðið verði af gögnum málsins að tíu af þeim átján einstaklingum, sem P hafi krafist að ákæruvaldinu væri meinað að kveðja fyrir dóm sem vitni í málinu, hafi unnið að sérfræðilegum rannsóknum fyrir lögreglu við rannsókn málsins, sbr. 70. gr. laga nr. 19/1991. Af þeim sökum yrði talið heimilt að leiða umrædda einstaklinga fyrir dóm sem vitni, í því skyni að skýra þær rannsóknir sem þeir höfðu komið að, eða atriði sem þeim tengdust. Með þessum athugasemdum en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar var hann staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kvk-nf E-kvk-nf, H-kk-nf H-kk-nf og H-kk-nf B-kk-nf.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 28. mars 2003, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 31. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 28. mars 2003, þar sem hafnað var kröfu varnaraðila um að sóknaraðila yrði bannað að leiða átján nafngreind vitni við aðalmeðferð máls sóknaraðila gegn varnaraðila og öðrum manni. Kæruheimild er í 1. mgr. 142. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Varnaraðili krefst þess að sóknaraðila „verði synjað um að leiða eftirtalin vitni fyrir dóm til skýrslugjafar um atriði sem varða álit þeirra, skoðanir og ályktanir, sem byggðar séu á sérþekkingu þeirra eða meintri sérþekkingu þeirra á atriðum sem varða það hvort málverk teljast upprunaleg eða ekki, breytt eða ekki eða hverjir séu réttir höfundar málverka og mynda sem ákæra í málinu snýst um, en teljast ekki til sakaratriða málsins í skilningi 2. mgr. 59. gr. laga nr. 19/1991.“ Nöfn umræddra vitna eru talin upp í hinum kærða úrskurði.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Samkvæmt 70. gr. laga nr. 19/1991 leitar rannsóknari til kunnáttumanna, þegar þörf er á sérfræðilegri rannsókn vegna opinbers máls. Getur slík rannsókn á málsatvikum verið nauðsynleg til þess að ákveða hvort sækja skuli mann til sakar og afla nauðsynlegra gagna til undirbúnings málsmeðferðar, sbr. 67. gr. laganna. Af þessu leiðir einnig að nauðsynlegt kann að vera að kveðja þann, er veitt hefur slíka sérfræðilega aðstoð, sem vitni fyrir dóm til þess að skýra þau gögn málsins, er frá honum stafa eða atriði, sem þeim tengjast. Verður að telja slíka vitnaleiðslu sérfræðings heimila, sbr. 1. mgr. 48. gr. laga nr. 19/1991, sbr. einnig dóm Hæstaréttar í dómasafni 1999, bls. 2452. Af gögnum málsins verður ráðið að tíu af þeim átján einstaklingum, sem varnaraðili hefur krafist að sóknaraðila verði meinað að kveðja fyrir dóm sem vitni í máli þessu, hafi unnið að sérfræðilegum rannsóknum fyrir lögreglu við rannsókn málsins, sbr. 70. gr. laga nr. 19/1991. Af þeim sökum verður talið heimilt að leiða umrædda einstaklinga fyrir dóm sem vitni í því skyni að skýra þær rannsóknir sem þeir hafa komið að, eða atriði sem þeim tengjast.

Með þessum athugasemdum en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.
114/2003

X var gert að sæta gæsluvarðhaldi á grundvelli a. og b. liða 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 30. mars 2003, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 31. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 28. mars 2003, þar sem varnaraðila var gert að sæta gæsluvarðhaldi allt til fimmtudagsins 3. apríl nk. Kæruheimild er í 1. mgr. 142. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Varnaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi, en til vara að honum verði gert að sæta farbanni í stað gæsluvarðhalds. Að því frágengnu krefst hann þess að gæsluvarðhaldi verði markaður skemmri tími.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.
118/2003

Samkvæmt arðskrá fyrir Eystri-Rangá áttu K og fimm aðrar jarðir sameiginlega tiltekinn hluta arðs vegna veiðihlunninda í ánni. Deilur höfðu staðið um innbyrðis skiptingu arðsins. Á aðalfundi V var ákveðið að úthluta öllum arðinum til fyrrgreindra fimm jarða og jafnframt skuldbundu eigendur jarðanna sig til að greiða hlut K, ef síðar kæmi í ljós að hún ætti rétt til hluta greiðslunnar. S, eigandi K, fékk lagt lögbann við útborgun arðsins. Í héraðsdómi, sem staðfestur var með vísan til forsendna hans, var talið að þar sem arðskrá tiltæki ekki innbyrðis skiptingu milli jarðanna sex, stæðu ákvæði laga um lax- og silungsveiði nr. 76/1970 því ekki í vegi að V úthlutaði arðinum með þeim hætti sem það gerði, enda hefðu þeir sem greiðslurnar fengju heitið endurgreiðslu. Talið var að réttarreglur um skaðabætur vernduðu hagsmuni S nægjanlega og því þóttu ekki skilyrði til lögbannsins og var kröfum S hafnað.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir H-kk-nf B-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og G-kk-nf G-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 3. apríl 2003 og krefst þess að staðfest verði lögbann sem sýslumaðurinn á Hvolsvelli lagði 22. nóvember 2002 við því að stefndi ráðstafaði arði til eigenda jarðanna Vallar I, Vallar II, Bakkavallar, Vallarhjáleigu og Markarskarðs í samræmi við samþykkt aðalfundar stefnda 17. nóvember sama ár. Ennfremur, að viðurkennt verði að stefnda sé óheimilt að ráðstafa arði til eigenda nefndra jarða í samræmi við samþykktina. Hann krefst og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Með vísan til forsendna héraðsdóms verður hann staðfestur.

Áfrýjandi greiði stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði segir.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, Skógræktarfélag Rangæinga, greiði stefnda, Veiðifélagi Eystri-Rangár, 200.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.
119/2003

Kærður var úrskurður héraðsdóms, þar sem hafnað var kröfu L um að héraðsdómari leitaði álits læknaráðs um nánar tiltekin atriði, sem vörðuðu kröfu L í máli hennar á hendur V til heimtu skaðabóta vegna líkamstjóns. Í dómi Hæstaréttar er vísað til þess að samkvæmt 1. mgr. 2. gr. laga nr. 14/1942 um læknaráð sé það hlutverk þess að láta meðal annars dómstólum í té sérfræðilegar álitsgerðir varðandi læknisfræðileg efni. Láti læknaráð meðal annars í té umsagnir um hvers konar læknisvottorð, sem lögð eru fyrir dómstóla, sé eftir því leitað með úrskurði dómara. Samkvæmt þessu eigi það undir ákvörðun dómstóla án tillits til almennra reglna 46. gr. laga nr. 91/1991 hvort efni séu til að leita álitsgerðar af þessum toga í dómsmáli. Með hinum kærða úrskurði hafi héraðsdómari hafnað því að slíkt tilefni sé fyrir hendi og sé engin ástæða til að hnekkja því mati. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Dómur Hæstaréttar

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, G-kk-nf C-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 1. apríl 2003, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 3. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 26. mars 2003, þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að héraðsdómari leitaði álits læknaráðs um nánar tiltekin atriði, sem varða kröfu varnaraðila í máli hennar á hendur sóknaraðila til heimtu skaðabóta vegna líkamstjóns. Kæruheimild felst í c. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að fallist verði á beiðni hans um að héraðsdómari afli álits læknaráðs á því hvort annars vegar vefjagigt og hins vegar þunglyndi, sem varnaraðili sé haldin, sé að einhverju leyti afleiðing umferðarslyss 10. nóvember 1994 og þá í hvaða mæli. Sóknaraðili krefst einnig kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst þess að úrskurður héraðsdómara verði staðfestur og sér dæmdur kærumálskostnaður.

Samkvæmt 1. mgr. 2. gr. laga nr. 14/1942 um læknaráð er það hlutverk þess að láta meðal annars dómstólum í té sérfræðilegar álitsgerðir varðandi læknisfræðileg efni. Lætur læknaráð meðal annars í té umsagnir um hvers konar læknisvottorð, sem lögð eru fyrir dómstóla, ef eftir því er leitað með úrskurði dómara, sbr. 2. mgr. sömu lagagreinar. Samkvæmt þessu á það undir ákvörðun dómstóla án tillits til almennra reglna 46. gr. laga nr. 91/1991 hvort efni séu til að leita álitsgerðar af þessum toga í dómsmáli. Með hinum kærða úrskurði hefur héraðsdómari hafnað því að slíkt tilefni sé fyrir hendi og er engin ástæða til að hnekkja því mati. Verður hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Sóknaraðili verður dæmdur til að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, Vátryggingafélag Íslands hf., greiði varnaraðila, L-kvk-þgf S-kvk-þgf, 150.000 krónur í kærumálskostnað.
121/2003

S, starfsmaður H, skrikaði fótur í lausum tröppum, sem komið hafði verið fyrir við færiband. Féll S á verksmiðjugólfið og slasaðist. Fallist var á það með H að óhapp hefði valdið slysinu og það yrði ekki rakið til vanbúnaðar á þeirri aðstöðu sem starfsmenn þurftu að notast við. Var H sýknaður af kröfum S.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, G-kk-nf C-kk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 4. apríl 2003. Hún krefst þess að stefndi verði dæmdur til greiða sér 4.176.316 krónur með 4,5% ársvöxtum frá 8. júlí 1999 til 24. ágúst 2001, en dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 13. september 2001 til greiðsludags, allt að frádreginni innborgun á 492.853 krónum þann 14. febrúar 2002. Þá krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti án tillits til gjafsóknar, sem henni hefur verið veitt fyrir báðum dómstigum.

Stefndi krefst aðallega staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti, en til vara að krafa áfrýjanda verði lækkuð og málskostnaður felldur niður.

Áfrýjandi hefur stefnt Vátryggingafélagi Íslands hf. til réttargæslu.

Svo sem rakið er í héraðsdómi varð áfrýjandi fyrir vinnuslysi 9. júlí 1999 í rækjuverksmiðju stefnda á Hólmavík. Hafði hún farið upp í lausar tröppur, sem komið var fyrir við færiband, til að losa um rækju, sem safnaðist fyrir á bandinu. Á leið niður tröppurnar aftur skrikaði áfrýjanda fótur er hún stóð í öðru þrepi þeirra og hugðist stíga niður á fyrsta þrepið. Féll hún við það á verksmiðjugólfið og slasaðist. Verður fallist á með stefnda að óhapp hafi valdið slysinu og að það verði ekki rakið til vanbúnaðar, sem áfrýjandi telur hafa verið á þeirri aðstöðu, sem starfsmenn þurftu að notast við til að komast að umræddum stað á færibandinu. Að þessu virtu og að öðru leyti með vísan til forsendna héraðsdóms verður hann staðfestur.

Rétt er að aðilarnir beri hvor sinn kostnað af málinu fyrir Hæstarétti. Gjafsóknarkostnaður áfrýjanda verður ákveðinn eins og nánar segir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.

Allur gjafsóknarkostnaður áfrýjanda, S-kvk-ef A-kvk-ef, fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hennar, 300.000 krónur.