792/2013

X var ákærður fyrir fíkniefnalagabrot með því að hafa ásamt Y staðið að innflutningi á samtals 2.388,50 g af amfetamíni til söludreifingar í ágóðaskyni hér á landi. Í dómi héraðsdóms var X fundinn sekur um þá háttsemi sem greindi í ákæru og dæmdur í tveggja ára fangelsi. Í dómi Hæstaréttar var ekki talið að fram væri komin lögfull sönnun um að X hefði veitt Y fyrirmæli og leiðbeiningar um ferðatilhögun vegna innflutningsins eða að hann hefði átt að njóta ágóða af brotinu. Á hinn bóginn var talið sannað með játningu ákærða að hann hefði afhent U umslag með farsíma og reiðufé og á þann hátt annast milligöngu milli Y og annars manns vegna fyrirhugaðs fíkniefnainnflutnings. Þá var talið sannað að X hefði greitt farmiða Y með greiðslukorti sínu. Að virtri hlutdeild X í brotinu var refsing hans ákveðin fangelsi í 12 mánuði.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma H-kk-nf I. J-kk-nf hæstaréttardómari og G-kvk-nf E-kvk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf settir hæstaréttardómarar.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 12. desember 2013 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Af hálfu ákæruvaldsins er þess krafist að refsing ákærða verði þyngd.

Ákærði krefst þess að refsing ákærða verði milduð.

Í ákæru er ákærða og meðákærða Y gefið að sök stórfellt fíkniefnalagabrot með því að hafa 26. janúar 2013 staðið saman að innflutningi á samtals 2.388,50 g af amfetamíni til söludreifingar í ágóðaskyni hér á landi. Með hinum áfrýjaða dómi var ákærði Y, sem játaði brot sitt skýlaust, dæmdur í tveggja ára fangelsi og unir hann þeim dómi.

Þætti ákærða í hinum ætlaða samverknaði ákærðu er lýst svo í ákæru að hann hafi haft milligöngu um að fá meðákærða til verksins, veitt honum leiðbeiningar um ferðatilhögun og fyrirmæli um innflutning fíkniefnanna, afhent meðákærða umslag með farsíma og reiðufé og greitt farmiða hans með greiðslukorti sínu 16. janúar 2013.

Ákærði hefur játað að hafa að beiðni meðákærða haft milligöngu um að koma á sambandi milli hins síðarnefnda og ónafngreinds manns vegna fyrirhugaðs fíkniefnainnflutnings meðákærða, sem ákærða var kunnugt um. Hafi ákærði sett sig í samband við mann þennan og ekið meðákærða til hans um mánuði áður en meðákærði fór til Þýskalands, skilið meðákærða þar eftir og sótt hann stuttu síðar. Ákærði kvað mann þennan skyndilega hafa birst heima hjá sér með umslag og beðið sig um að koma því til meðákærða. Í framhaldi af því hafi ákærði haft samband við meðákærða, sem hafi komið til sín og sótt umslagið. Meðákærði hafi ekki opnað umslagið heima hjá ákærða, en ákærði þó ímyndað sér hvað í því var, það hafi örugglega verið „aurar og upplýsingar.“ Þeir hafi ekki rætt málið frekar og ákærði ekkert viljað vita um það. Þá hafi ákærði greitt fargjald meðákærða til Þýskalands, sem hinn síðarnefndi hafi endurgreitt sér degi síðar. Enn fremur hafi ákærði ekið meðákærða út á flugvöll og ætlað að sækja hann þangað þegar hann kæmi til baka.

Í yfirheyrslu hjá lögreglu 5. apríl 2013 skýrði meðákærði frá því að ákærði hafi sagt sér nokkrum dögum fyrir ferðina til Þýskalands að best væri fyrir sig að fara til Hollands í fyrrgreindum tilgangi, en upplýst er í málinu að meðákærði tók við umræddum fíkniefnum í borginni Groningen þar í landi. Þá hafi ákærði sagt sér að kaupa farmiða og að allt yrði borgað. Meðákærði hafi síðan sjálfur ákveðið að fara fyrst til Berlínar. Hafi ákærði „alveg“ gert sér grein fyrir hvað hafi verið í fyrrnefndu umslagi og hafi þeir rætt „aðeins lauslega“ um þær leiðbeiningar sem þar voru. Í leiðbeiningunum hafi komið fram borgarnafnið G-x-x og hafi ákærði setið við hlið sér þegar meðákærði las þær yfir. Fyrir dómi dró meðákærði þennan framburð til baka.

Ákærðu ber saman um að meðákærði hafi sett sig í samband við ákærða vegna áforms hins fyrrnefnda um að flytja fíkniefni til landsins. Kvaðst meðákærði hafa átt að fá í sinn hlut 20% af andvirði sölu fíkniefnanna, sem gefið hefði sér tæpar 3.000.000 krónur.

Samkvæmt 108. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála hvílir sönnunarbyrði um sekt ákærða og atvik, sem telja má honum í óhag á ákæruvaldinu. Metur dómari hverju sinni hvort nægileg sönnun, sem ekki verði vefengd með skynsamlegum rökum, sé fram komin um hvert það atriði sem varðar sekt og ákvörðun viðurlaga við broti, þar á meðal hvaða sönnunargildi skýrslur ákærða hafi, sbr. 1. mgr. 109. gr. sömu laga. Enn fremur metur dómari eftir 2. mgr. sömu greinar, ef þörf krefur, hvert sönnunargildi þær staðhæfingar hafa sem varða ekki beinlínis það atriði sem sanna skal en ályktun má leiða af um það.

Ekkert er fram komið í málinu sem styður fyrrgreindan framburð meðákærða hjá lögreglu. Gegn neitun ákærða hefur ákæruvaldinu því ekki tekist lögfull sönnun um að hlutur ákærða í broti því, sem honum er gefið að sök í ákæru, hafi verið meiri en hann hefur sjálfur viðurkennt. Er því ósannað gegn neitun ákærða að hann hafi veitt meðákærða leiðbeiningar um ferðatilhögun og fyrirmæli um innflutning fíkniefnanna. Jafnframt er ósannað að ákærði hafi átt að njóta ágóða af brotinu. Á hinn bóginn er sannað með játningu ákærða að hann hafi afhent meðákærða umslag með farsíma og reiðufé og á þann hátt annast milligöngu milli meðákærða og hins óþekkta manns vegna fyrirhugaðs fíkniefnainnflutnings meðákærða, enda þótt ósannað sé að ákærði hafi fengið meðákærða til verksins. Á sama hátt er sannað að ákærði hafi greitt farmiða meðákærða með greiðslukorti sínu. Með þessu atferli átti ákærði sinn þátt í því að brotið var framið, sbr. 1. mgr. 22. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og fólst hlutdeild hans í brotinu í því að styrkja áform meðákærða, sem áður voru til orðin svo sem fyrr greinir, sbr. 2. mgr. sömu greinar. Að virtri hlutdeild ákærða í brotinu, sem er réttilega heimfært til refsiákvæðis í ákæru, er refsing hans ákveðin fangelsi í 12 mánuði.

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um upptöku og sakarkostnað ákærða verða staðfest.

Eftir þessum úrslitum og með vísan til 1. mgr. 220. gr. laga nr. 88/2008 verður allur áfrýjunarkostnaður málsins lagður á ríkissjóð, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða fyrir Hæstarétti, sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Mælt er fyrir um það í 1. mgr. 111. gr. laga nr. 88/2008 að dómur skuli reistur á sönnunargögnum sem færð eru fram við meðferð máls fyrir dómi. Samkvæmt því á aðeins að vísa til framburðar ákærða og vitna hjá lögreglu að þess sé þörf, svo sem vegna ósamræmis milli þess sem þar kemur fram og framburðar fyrir dómi. Í héraðsdómi er réttilega gerð grein fyrir áðurnefndu misræmi í framburði meðákærða hjá lögreglu og fyrir dómi, en að öðru leyti var ekki þörf á að rekja framburð ákærðu hjá lögreglu. Á sama hátt fer það gegn umræddri meginreglu að vísa í dómsforsendum til munnlegra skýrslna sem gefnar hafa verið hjá lögreglu nema sérstök ástæða gefi tilefni til.

Dómsorð:

Ákærði, B-kk-nf G. H-kk-nf, sæti fangelsi í 12 mánuði.

Ákvæði héraðsdóms um upptöku og sakarkostnað ákærða eru staðfest.

Allur áfrýjunarkostnaður málsins, 470.463 krónur, greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun verjanda ákærða fyrir Hæstarétti, J-kk-ef M-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 439.250 krónur.