348/2005

K taldi KS hafa brotið gegn samningsskyldum sínum með þeim hætti að réttlætt hafi fyrirvaralausa riftun hans á tveimur verksamningum um þrif og fleira, og kæru á hendur E til lögreglu. KS og E kröfðust bóta vegna riftunarinnar. K var ekki talinn hafa fært sönnur á að E hafi tekið peningaseðla upp af gólfi verslunar K við afgreiðslukassa, svo sem K hafði haldið fram og byggði á heimild sína til fyrirvaralausrar riftunar samninganna. Var krafa KS um skaðabætur því tekin til greina. E reisti kröfu sína um miskabætur eingöngu á því að K hafi gerst sekur um ólögmæta meingerð gegn persónu sinni og æru í skilningi b. liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga með því að kæra sig til lögreglunnar fyrir þjófnað. Miðað við gögn málsins var talið að K hafi verið rétt að óska eftir lögreglurannsókn á hvarfi peningaseðlanna, sem hann sagði hafa vantað í uppgjör úr afgreiðslukassa í verslun sinni. Gat þetta ekki orðið grundvöllur fyrir miskabótakröfu E samkvæmt Tilvitnuðu ákvæði og var K sýknaður af henni.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf prófessor.

Áfrýjandinn Kristjánssynir ehf. skaut málinu upphaflega til Hæstaréttar með stefnu 5. ágúst 2005 til þingfestingar fyrir 21. september 2005. Málið varð ekki þingfest þá og skaut þessi áfrýjandi því á ný til réttarins 26. september 2005 samkvæmt heimild í 4. mgr. 153. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, sbr. 7. gr. laga nr. 38/1994. Hann krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða sér 996.923 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 1. maí 2002 til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Áfrýjandinn E-kk-nf R-kk-nf K-kk-nf áfrýjaði málinu til Hæstaréttar 5. september 2005 að fengnu áfrýjunarleyfi. Hann krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða sér miskabætur að fjárhæð 200.000 krónur, með sömu dráttarvöxtum og greinir í kröfu áfrýjandans Kristjánssona ehf. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Í héraði krafðist áfrýjandinn Kristjánssynir ehf. skaðabóta úr hendi stefnda sem námu þriggja mánaða endurgjaldi fyrir starf hans í þágu stefnda við þrif og fleira að viðbættum virðisaukaskatti. Við munnlegan flutning málsins fyrir Hæstarétti lækkaði þessi áfrýjandi kröfu sína sem skattinum nam og varð fjárhæð kröfunnar þá sú sem að framan greinir.

Í greinargerð til Hæstaréttar tekur stefndi fram að ágreiningsefni málsins sé, hvort hann hafi haft nægilega ástæðu til að rifta verksamningunum um þrif og fleira sem málið greinir og kæra áfrýjandann E-kk-þf R-kk-þf K-kk-þf til lögreglu, þannig að áfrýjendur eigi ekki rétt til bóta úr hans hendi. Við munnlegan flutning málsins fyrir Hæstarétti lýsti stefndi yfir því að ekki væri gerður ágreiningur um tölulegar forsendur í kröfu áfrýjandans Kristjánssona ehf.

Stefndi ber sönnunarbyrði fyrir, að áfrýjandinn Kristjánssynir ehf. hafi brotið gegn samningsskyldum sínum með þeim hætti að réttlætt hafi fyrirvaralausa riftun verksamninganna tveggja. Dómendur í Hæstarétti hafa skoðað myndskeið úr öryggismyndavél sem liggur fyrir í málinu og lýst er í héraðsdómi. Myndskeiðið sannar ekki að áfrýjandinn E-kk-nf R-kk-nf K-kk-nf hafi tekið peningaseðla upp af gólfi verslunar stefnda við afgreiðslukassa svo sem stefndi heldur fram og byggir á heimild sína til fyrirvaralausrar riftunar á samningunum tveimur. Verður krafa áfrýjandans Kristjánssona ehf. því tekin til greina.

Áfrýjandinn E-kk-nf R-kk-nf K-kk-nf reisir kröfu sína um miskabætur eingöngu á því að stefndi hafi gerst sekur um ólögmæta meingerð gegn persónu sinni og æru í skilningi b-liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, sbr. 13. gr. laga nr. 37/1999, með því að kæra sig til lögreglunnar í Vestmannaeyjum fyrir þjófnað. Miðað við gögn málsins verður talið, að stefnda hafi verið rétt að óska eftir lögreglurannsókn á hvarfi peningaseðlanna sem hann segir hafa vantað í uppgjör úr afgreiðslukassa í verslun sinni að kvöldi 17. apríl 2002. Getur þetta ekki orðið grundvöllur fyrir miskabótakröfu þessa áfrýjanda samkvæmt fyrrgreindu lagaákvæði og verður stefndi sýknaður af henni.

Krafa áfrýjanda Kristjánssona ehf. um dráttarvexti, þar á meðal um upphafstíma þeirra, hefur ekki sætt sérstökum andmælum stefnda og verður hún tekin til greina.

Stefndi verður dæmdur til að greiða áfrýjanda Kristjánssonum ehf. málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti sem ákveðinn verður í einu lagi svo sem í dómsorði greinir.

Málskostnaður milli áfrýjandans E-kk-ef R-kk-ef K-kk-ef og stefnda fellur niður á báðum dómstigum.

Dómsorð:

Stefndi, Kaupás hf., greiði áfrýjanda Kristjánssonum ehf. 996.923 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 1. maí 2002 til greiðsludags.

Stefndi er sýkn af kröfu áfrýjanda E-kk-ef R-kk-ef K-kk-ef.

Stefndi greiði áfrýjanda Kristjánssonum ehf. samtals 500.000 krónur í málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti. Málskostnaður fellur að öðru leyti niður.