441/2009

A lét af störfum sem aðstoðarbankastjóri Ú í maí 1987. Á fundi bankaráðs Ú 2. apríl 1987 var ákveðið að A skyldi njóta eftirlauna sem næmu 70,5% af föstum launum bankastjóra. Þessi launakjör voru ákveðin einhliða af bankaráði Ú í samræmi við þágildandi lög um bankann. Ekki þótti sýnt fram á annað en að fjármálaráðuneytið hefði yfirtekið vald bankaráðsins til að ákvarða eftirlaun A þegar Ú var lagður niður. Í febrúar 1998 ákvað ráðuneytið að stofn til ákvörðunar eftirlauna skyldi miðaður við lokalaun bankastjóra L og skyldu eftirlaunin framvegis fylgja almennum launabreytingum bankastarfsmanna. A höfðaði síðar mál og krafðist þess að viðurkennt yrði að viðmiðunarfjárhæð lífeyrisgreiðslna hans eins og hún var 1. janúar 1998 skyldi fylgja vísitölu lífeyrisskuldbindinga fyrir opinbera starfsmenn, sem Hagstofa Íslands reiknar og birtir, og taka mánaðarlegum breytingum í samræmi við hana. Ekki var ágreiningur með aðilum um að viðmiðunarfjárhæð lífeyrisgreiðslna til A skyldi vera eins og hún var ákveðin 1. janúar 1998. Ágreiningur var hins vegar með aðilum um það hvað fælist í orðalaginu almennar launabreytingar. A taldi að túlka bæri hugtakið „almennar launabreytingar“ svo að þær tækju til allra launahækkana, sem yrðu á launum bankastarfsmanna á hverjum tíma, þar með taldar flokkatilfærslur og launaskrið. Það yrði eingöngu gert með því að styðjast við vísitölu lífeyrisskuldbindinga fyrir opinbera starfsmenn. Talið var að orðalagið „almennar launabreytingar bankastarfsmanna“ gæti aðeins vísað til almennra launahækkana sem ákveðnar væru í kjarasamningum, en einstaklingsbundnar launahækkanir, flokkatilfærslur og aðrar hækkanir, sem ekki væru almennar, gætu þar ekki komið til álita. Var Í sýknað af kröfu A.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf og G-kk-nf G-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 7. ágúst 2009. Hann krefst þess nú að viðurkennt verði að viðmiðunarfjárhæð lífeyrisgreiðslna hans eins og hún var 1. janúar 1998 skuli fylgja vísitölu lífeyrisskuldbindinga fyrir opinbera starfsmenn, sem Hagstofa Íslands reiknar og birtir, frá 1. janúar 1998 og framvegis meðan hann nýtur lífeyrisréttar sem fyrrverandi aðstoðarbankastjóri Útvegsbanka Íslands og taka mánaðarlegum breytingum í samræmi við hana. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Ágreiningur málsaðila lýtur einkum að því hvað felist í orðunum „almennar launabreytingar bankastarfsmanna“ sem eftirlaun fyrrverandi bankastjóra og aðstoðarbankastjóra Útvegsbanka Íslands skyldu miðuð við samkvæmt bréfi fjármálaráðuneytisins til Seðlabanka Íslands 2. febrúar 1998. Í málflutningi sínum fyrir Hæstarétti hefur áfrýjandi lagt áherslu á, að túlka beri hugtakið „almennar launabreytingar“ svo að þær taki til allra launahækkana, sem verði á launum bankastarfsmanna á hverjum tíma, þar með taldar flokkatilfærslur og launaskrið. Það verði einungis gert með því að styðjast við vísitölu lífeyrisskuldbindinga fyrir opinbera starfsmenn, sem Hagstofa Íslands reiknar og gefur út.

Fallast verður á með héraðsdómi að orðalagið „almennar launabreytingar bankastarfsmanna“ geti aðeins vísað til almennra launahækkana sem ákveðnar séu í kjarasamningum, en einstaklingsbundnar launahækkanir, flokkatilfærslur og aðrar hækkanir, sem ekki séu almennar, geti þar ekki komið til álita. Að þessu athuguðu og með vísan til forsendna héraðsdóms verður hann staðfestur.

Áfrýjanda verður gert að greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður um sýknu stefnda, íslenska ríkisins, af kröfu áfrýjanda, A-kk-ef K-kk-ef.

Áfrýjandi greiði stefnda 300.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.