769/2014

Ríkissaksóknari höfðaði mál gegn X fyrir kynferðisbrot með því að hafa keypt vændi, sbr. 1. mgr. 206. gr. almennra hegningarlaga. Héraðsdómari ákvað að öll þinghöld í málinu skyldu vera lokuð. I krafðist þess sem blaðamaður og ritstjóri að héraðsdómari úrskurðaði um framangreinda ákvörðun sína, sbr. 2. mgr. 10. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Í héraði var kröfu I vísað frá á þeim grundvelli að þeir hagsmunir sem hann byggði aðild sína á væru ekki fullnægjandi til aðildar að kröfu samkvæmt 2. mgr. 10. gr. laga nr. 88/2008. Hæstiréttur vísaði til þess að í dómi Hæstaréttar 13. nóvember 2000  í máli nr. 407/2000 hefði verið fallist á að fréttamenn gætu átt aðild að kröfu samkvæmt lagaákvæðinu. Að virtum þeim dómi yrði að telja að héraðsdómi hefði borið að leysa efnislega úr kröfu I. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka kröfu I til efnislegrar meðferðar.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir E-kk-nf T-kk-nf, B-kk-nf B-kk-nf og H-kk-nf I. J-kk-nf.

Kærandi, I-kk-nf K-kk-nf H-kk-nf, skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 20. nóvember 2014, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 26. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 14. nóvember 2014, þar sem vísað var frá dómi kröfu kæranda um að þinghöld í máli sóknaraðila á hendur varnaraðila fari fram í heyranda hljóði. Kæruheimild er í b. lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Kærandi krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og að kærumálskostnaður verði greiddur úr ríkissjóði.

Sóknaraðili og varnaraðili hafa ekki látið málið til sín taka fyrir Hæstarétti.

Svo sem nánar er gerð grein fyrir í hinum kærða úrskurði ákvað héraðsdómari við útgáfu fyrirkalls að þinghald til þingfestingar málsins yrði lokað, svo og öll þinghöld eftir það, og var sú ákvörðun færð til bókar í því þinghaldi með vísan til a. og d. liðar 1. mgr. 10. gr. laga nr. 88/2008. Við þingfestinguna var lagt fram ódagsett bréf kæranda, þar sem þess var krafist að „formlegur úrskurður verði kveðinn upp um lokað þinghald í réttarhöldum yfir grunuðum vændiskaupanda í máli nr. S-[...]/2014, ... svo hægt sé að láta reyna á réttmæti þeirrar ákvörðunar fyrir æðra dómstigi. Setur undirritaður fyrrgreinda kröfu fram sem blaðamaður og ritstjóri Reykjavíkur vikublaðs“.

Hinn kærði úrskurður var kveðinn upp eftir að málsaðilum hafði verið gefinn kostur á að tjá sig um kröfu kæranda. Var frávísun á kröfu hans reist á því að þeir hagsmunir, sem hann byggði aðild sína á, væru ekki fullnægjandi til aðildar að kröfu samkvæmt 2. mgr. 10. gr. laga nr. 88/2008. Í kæru sinni til Hæstaréttar vísar kærandi um aðild til umræddrar lagagreinar og gerir grein fyrir henni á sama hátt og í áðurgreindu bréfi til héraðsdóms.

Í 1. mgr. 10. gr. laga nr. 88/2008 er mælt fyrir um þá meginreglu að þinghald skuli háð í heyranda hljóði, en dómari geti þó í nánar tilgreindum tilvikum ákveðið að það skuli fara fram fyrir luktum dyrum. Þá segir í 2. mgr. sömu greinar að sá sem sætti sig ekki við ákvörðun dómara um að þinghald skuli vera lokað geti krafist þess að hann kveði upp úrskurð um þá ákvörðun sína. Í dómi Hæstaréttar 13. nóvember 2000 í máli nr. 407/2000, sem birtur er í dómasafni réttarins það ár á bls. 3697, var fallist á að fréttamenn geti átt aðild að kröfu samkvæmt 2. mgr. 10. gr. laga nr. 88/2008. Að virtum þeim dómi verður að telja að héraðsdómi hafi borið að leysa efnislega úr kröfu kæranda. Verður hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka kröfu hans til efnismeðferðar.

Kærumálskostnaður dæmist ekki, sbr. 3. mgr. 220. gr. laga nr. 88/2008.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka kröfu kæranda, I-kk-ef K-kk-ef H-kk-ef, um að þinghöld í málinu skuli háð í heyranda hljóði, til efnismeðferðar.