132/2009

Í málinu deildu aðilar um það hvort stofnast hefði samningur milli þeirra um að K ehf. hefði milligöngu um kaup J og eiginkonu hans á fyrirtæki. Krafðist K ehf. þóknunar fyrir þá milligöngu. J hélt því hins vegar fram að samkomulag hefði orðið milli hans og kunningja hans B um að hann myndi aðstoða þau við að finna fyrirtæki og hefði sú vinna átt að vera vinargreiði sem ekki hefði átt að koma endurgjald fyrir. B var á þessum tíma sjálfstæður verktaki hjá K ehf. Í dómi Hæstaréttar kom fram að samkvæmt 9. gr. laga nr. 99/2004 um sölu fasteigna, fyrirtækja og skipa hefði K ehf. borið að gera skriflegan samning um þjónustuna þar sem m.a. kæmi fram hvaða verkefnum K ehf. skyldi sinna og hver þóknun félagsins væri fyrir starfann eða hvernig hún væri ákveðin. Sönnunarbyrðin um að samningur hefði tekist með félaginu og J hvíldi á K ehf., enda bar því lagaskylda til þess að tryggja að skriflegar upplýsingar lægju fyrir um þjónustuna. Hefði sú sönnun K ehf. ekki tekist og var J því sýknaður af kröfu félagsins.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 18. mars 2009. Hann krefst aðallega sýknu af kröfu stefnda en til vara að hún verði lækkuð. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Málsaðila greinir meðal annars á um, hvort stofnast hafi samningur milli þeirra um að stefndi hefði milligöngu um hugsanleg kaup áfrýjanda á fyrirtæki, en stefndi krefst þóknunar fyrir þá milligöngu. Áfrýjandi andmælir því að til slíks samnings hafi stofnast. Hann kveður samkomulag hafa orðið milli sín og B-kk-ef Ó-kk-ef H-kk-ef um að hinn síðarnefndi aðstoðaði hann við að finna og kaupa fyrirtæki, sem myndi henta honum og eiginkonu hans. Það hafi af hálfu B-kk-ef Ó-kk-ef verið vinargreiði, sem ekki hafi átt að koma endurgjald fyrir.

Um starfsemi stefnda, sem mál þetta varðar, gilda lög nr. 99/2004 um sölu fasteigna, fyrirtækja og skipa. Samkvæmt 9. gr. þeirra bar stefnda, ef óskað var milligöngu hans um kaup eða sölu fyrirtækis eða aðra þjónustu, að gera um það skriflegan samning við þann, sem til hans leitaði. Slíkan samning bar að gera áður en stefndi tæki til við starfa sinn. Í samningnum átti einnig að koma fram hvaða verkefnum stefndi átti að sinna og hver þóknun hans væri fyrir starfann eða hvernig hún yrði ákveðin. Óumdeilt er að slíkur samningur var ekki gerður. Á stefnda hvílir sönnunarbyrði um að samningur hafi tekist með honum og áfrýjanda um þá þjónustu sem hér greinir, enda bar honum, eins og lýst er að framan, lagaskylda til þess að tryggja að skriflegar upplýsingar lægju fyrir um þetta. Gegn andmælum áfrýjanda hefur þessi sönnun ekki tekist. Verður áfrýjandi því sýknaður af kröfu stefnda, sbr. 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Stefndi greiði áfrýjanda málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti sem ákveðinn verður í einu lagi eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Áfrýjandi, J-kk-nf M-kk-nf, skal vera sýkn af kröfu stefnda, Kontakts ehf.

Stefndi greiði áfrýjanda málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti samtals 700.000 krónur.