694/2012

R krafði L ehf. um greiðslu bóta vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir þegar starfsmaður L ehf. veitti honum áverka fyrir utan skemmtistað í Reykjavík. Þá krafðist hann greiðslu úr frjálsri ábyrgðartryggingu félagsins hjá V hf. Í dómi Hæstaréttar kom fram að R hefði verið veitt gjafsókn í héraði vegna málsóknar gegn L ehf. og V hf. Málið hefði jafnframt verið höfðað á hendur V en gjafsóknin ekki tekið til höfðunar máls á hendur honum. Sá annmarki væri á héraðsdómi að þóknun umboðsmanns R úr ríkissjóði fyrir flutning málsins hafði ekki verið ákveðin og að allir stefndu í héraði hefðu verið dæmdir óskipt til greiðslu málskostnaðar, sem skyldi renna í ríkissjóð, þrátt fyrir að gjafsókn tæki ekki til málshöfðunar á hendur V. Vegna þessa annmarka var talið óhjákvæmilegt að ómerkja héraðsdóm og vísan málinu heim í hérað til málflutnings og dómsuppkvaðningar á ný.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf, H-kk-nf I. J-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf.

Áfrýjendur skutu málinu til Hæstaréttar 19. nóvember 2012 og 7. febrúar 2013. Þeir krefjast sýknu af kröfu stefnda og málskostnaðar í Hæstarétti. Þá krefst áfrýjandinn Linda Mjöll ehf. einnig málskostnaðar í héraði.

Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti án tillits til gjafsóknar sem honum hefur verið veitt á báðum dómstigum.

Stefnda var veitt gjafsókn í héraði vegna málsóknar gegn áfrýjendum. Málið var jafnframt höfðað á hendur V-x-x H-x-x, en gjafsóknin tók ekki til höfðunar málsins á hendur honum. Útivist varð af hálfu V-x-x H-x-x og var málið dæmt eftir kröfum og málatilbúnaði stefnda, sbr. 1. mgr. 96. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, og V-x-x H-x-x dæmdur óskipt til greiðslu skaðabóta með áfrýjendum.

Samkvæmt 2. mgr. 127. gr. laga nr. 91/1991 skal þóknun umboðsmanns gjafsóknarhafa fyrir flutning máls ákveðin í dómi. Þá segir í 4. mgr. 128. gr. sömu laga að verði gagnaðili gjafsóknarhafa dæmdur til að greiða málskostnað skuli ekki tekið tillit til þess að gjafsókn hafi verið veitt við ákvörðun málskostnaðar. Jafnframt er þar kveðið á um að ef gjafsóknarhafi hafi sjálfur haft kostnað af máli skuli honum ákveðin greiðsla málskostnaðar að því leyti í dómi, en að öðru leyti verði málskostnaður dæmdur ríkinu.

Með hinum áfrýjaða dómi voru áfrýjendur og V-x-x H-x-x dæmdir óskipt til að greiða stefnda 550.000 krónur í málskostnað sem renna skyldi í ríkissjóð. Á hinn bóginn var þóknun lögmanns stefnda úr ríkissjóði fyrir flutning málsins ekki ákveðin og þá voru allir stefndu í héraði dæmdir óskipt til greiðslu málskostnaðar, er renna skyldi í ríkissjóð, þrátt fyrir að gjafsókn tæki ekki til málshöfðunar á hendur V-x-x H-x-x. Er þetta slíkur annmarki á dóminum að óhjákvæmilegt er að ómerkja hann og vísa málinu heim í hérað til málflutnings og dómsuppkvaðningar á ný.

Rétt er að málskostnaður fyrir Hæstarétti falli niður. Gjafsóknarkostnaður stefnda hér fyrir dómi greiðist úr ríkissjóði eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur er ómerktur og málinu vísað heim í hérað til munnlegs málflutnings og dómsuppsögu á ný.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.

Allur gjafsóknarkostnaður stefnda, R-kk-ef V-kk-ef I-kk-ef, fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun lögmanns hans, 350.000 krónur.