6/2014

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi í tengslum við opinber skipti til fjárslita milli aðila vegna hjónaskilnaðar, en lagt var til grundvallar að við fjárslit milli M og K skyldi beita helmingaskiptareglu 103. gr. hjúskaparlaga nr. 31/1993, að nánar tiltekið málverk og krítarteikning skyldu teljast hjúskapareign K og að áunnin lífeyrisréttindi M skyldu ekki koma undir skiptin.

Dómur Hæstaréttar

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, E-kk-nf T-kk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 13. desember 2013, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 3. janúar 2014. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 2. desember 2013, þar sem leyst var úr nánar tilteknum ágreiningi aðilanna í tengslum við opinber skipti til fjárslita milli þeirra vegna hjónaskilnaðar. Kæruheimild er í 1. mgr. 133. gr. laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl. Sóknaraðili krefst þess að hinum kærða úrskurði verði breytt að því leyti að tekin verði til greina krafa hans um að vikið verði við fjárslit milli aðilanna frá helmingaskiptum á þann hátt að honum „verði heimilað að taka að óskiptu eignir eða verðgildi eigna af hjúskapareign hans“, aðallega að fjárhæð 46.395.817 krónur, til vara 42.529.499 krónur, að þessu frágengnu 38.663.181 krónu, en ella 34.796.863 krónur eða aðra lægri fjárhæð að mati réttarins. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili kærði úrskurð héraðsdóms fyrir sitt leyti 16. desember 2013. Hún krefst þess að úrskurðurinn verði látinn standa óraskaður að öðru leyti en því að viðurkennt verði í fyrsta lagi að lífeyrisréttindi aðilanna, aðallega öll slík réttindi en til vara þau sem áunnust meðan á hjúskap þeirra stóð, teljist til hjúskapareigna og komi til helmingaskipta, í öðru lagi að nánar tilgreindum myndverkum eftir E-kvk-þf og A-kk-þf F-kk-þf skuli haldið utan skipta og í þriðja lagi að andvirði [...]skírteinistryggingar sóknaraðila verði talið hjúskapareign hans og komi til helmingaskipta. Þá krefst varnaraðili málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Meðal ágreiningsefna aðilanna, sem leyst var úr í hinum kærða úrskurði, var deila þeirra um hvort andvirði lífeyrisréttinda sóknaraðila ætti að koma til skipta við fjárslit milli þeirra. Varnaraðili byggði á því að til skipta ætti að koma verðmæti lífeyrisréttinda, sem sóknaraðili hafi aflað sér hjá Eftirlaunasjóði [...], og séreignarlífeyrissparnaðar hans hjá tilteknum lífeyrissjóði. Að frátöldu því að getið var á þennan hátt í málatilbúnaði beggja aðila fyrir héraðsdómi um að réttindi sóknaraðila vörðuðu þessa tvo sjóði var rætt þar um þau í einu lagi sem lífeyrisréttindi, rök voru færð fyrir kröfum varðandi þau án nokkurrar aðgreiningar og kröfurnar studdar með tilvísun til 2. töluliðar 1. mgr. 102. gr. hjúskaparlaga nr. 31/1993. Hvergi var á hinn bóginn á því byggt að séreignarlífeyrissparnaður kynni í þessu tilliti að lúta sérstökum reglum, meðal annars vegna ákvæða laga nr. 129/1997 um skyldutryggingu lífeyrisréttinda og starfsemi lífeyrissjóða. Með hinum kærða úrskurði var hafnað kröfum varnaraðila, sem vörðuðu þessi réttindi, og leitar hún endurskoðunar þeirrar niðurstöðu fyrir Hæstarétti, en í málatilbúnaði hennar hér fyrir dómi er sem fyrr fjallað í þessu sambandi í einu lagi um lífeyrisréttindi og hvergi vikið sérstaklega að séreignarlífeyrissparnaði sóknaraðila. Verður því að leysa á þeim grundvelli úr ágreiningi, sem lýtur að þessum réttindum.

Eftir uppkvaðningu hins kærða úrskurðar fékk sóknaraðili dómkvaddan mann 9. desember 2013 til að leggja mat á hvert hafi verið markaðsvirði fasteignarinnar að [...] í [...] 1. júlí 2005. Í matsgerð 20. desember 2013, sem staðfest var fyrir dómi 6. janúar 2014, var komist að þeirri niðurstöðu að þetta markaðsvirði hafi verið 56.000.000 krónur. Þessi síðbúna gagnaöflun sóknaraðila fær því ekki breytt að hinn kærði úrskurður verður með fyrrgreindri athugasemd staðfestur með vísan til forsendna hans.

Rétt er að aðilarnir beri hvort sinn kostnað af kærumáli þessu.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Kærumálskostnaður fellur niður.