24/2013

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu B ehf. um að K yrði borinn út úr tiltekinni fasteign. Í dómi Hæstaréttar kom fram að ýmsir annmarkar hefðu verið á málatilbúnaði B ehf. og meðal annars hefði í héraði ekki verið lagður fram húsaleigusamningur sem krafa félagsins var reist á. Einnig varð helst ráðið af gögnum málsins að K hefði greitt þá skuld sem lá til grundvallar kröfu B hf. Enda þótt B ehf. hefði fyrir Hæstarétti um sumt leitast við að bæta úr fyrri annmörkum var talið að verulega skorti á að málatilbúnaður félagsins uppfyllti þær kröfur sem gerðar yrðu samkvæmt 12. kafla laga nr. 90/1989 um aðför. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 2. janúar 2013, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 11. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 20. desember 2012, þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að varnaraðili verði með beinni aðfarargerð, ásamt öllu því sem honum tilheyrir, borinn út úr fasteigninni Veltusundi 3b í Reykjavík, með fastanúmer 228-2104, merkt 01 0302 í fasteignaskrá. Kæruheimild er í 4. mgr. 84. gr. laga nr. 90/1989 um aðför. Sóknaraðili krefst þess að beiðni hans um aðför verði tekin til greina. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst þess aðallega að málinu verði vísað frá Hæstarétti, en til vara að hinn kærði úrskurður verði staðfestur. Í báðum tilvikum krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar. Að því frágengnu krefst hann þess að teknar verði til greina kröfur „sem hann gerir í greinargerð, dags. 23. nóvember 2012 og tekin var inn í málið í héraði eftir að það var tekið þar til úrskurðar“. Verði fallist á kröfu sóknaraðila um aðför krefst hann að þessu frágengnu að aðfararfrestur verði ákveðinn fjórir mánuðir, en ella að mati réttarins. Þá krefst hann þess að sóknaraðila verði gert að greiða sér miska- og þjáningabætur að fjárhæð 900.000 krónur.

Í hinum kærða úrskurði var hafnað kröfu sóknaraðila um útburð varnaraðila úr fasteigninni Veltusundi 3b í Reykjavík þar eð líta yrði svo á að málið væri vanreifað. Af þeim annmörkum sem greinir í úrskurðinum var sá talinn vega þyngst að húsaleigusamningur, sem krafan er reist á, hafi ekki verið lagður fram í málinu. Hér fyrir rétti staðhæfir sóknaraðili engu að síður að samningurinn hafi verið lagður fram í héraði. Samninginn er ekki að finna í dómsgerðum sem Hæstarétti hafa borist. Að svo vöxnu fær staðhæfing sóknaraðila ekki haggað þeirri niðurstöðu að samningurinn hafi ekki verið lagður fram fyrir héraðsdómi. Sóknaraðili hefur á hinn bóginn lagt hann fyrir Hæstarétt ásamt fleiri gögnum, sem ætlað er að bæta úr annmörkum er taldir voru á málatilbúnaði hans. Varnaraðili sótti þing í héraði en lagði ekki fram greinargerð þar en heldur uppi vörnum fyrir Hæstarétti. Styður hann kröfur sínar meðal annars þeim rökum að vangoldin húsaleiga hafi að fullu verið innt af hendi áður en sóknaraðili beindi til hans greiðsluáskorun og síðar riftun samningsins. Telur hann gögn málsins sýna það svo ekki verði um villst.

Samkvæmt gögnum málsins hafði varnaraðili þær varnir uppi við þingfestingu málsins í héraði sem ekki var þegar vísað á bug, sbr. 1. mgr. 83. gr. laga nr. 90/1989, en bókað var eftir honum að hann hefði greitt þá skuld sem liggur til grundvallar útburðarkröfunni. Af gögnum sóknaraðila verður helst ráðið að varnaraðili hafi greitt umrædda skuld en ekki er að finna nánari umfjöllun um þetta atriði af hálfu sóknaraðila. Þá bera gögn málsins heldur ekki með sér að riftunaryfirlýsing sú sem sóknaraðili reisir rétt sinn á hafi verið birt varnaraðila.

Um meðferð þessa máls fer samkvæmt 12. kafla laga nr. 90/1989. Heimildir samkvæmt honum fela í sér undantekningu frá almennum reglum um að skyldum, eins og þeirri sem hér um ræðir, verði fullnægt á grundvelli almennra aðfararheimilda. Strangar kröfur eru þannig gerðar til að skylda til að víkja af fasteign sé skýrlega sönnuð svo henni verði fullnægt með útburðargerð. Miklu skiptir að málatilbúnaður þess, sem vill nýta sér réttarfarshagræði sem í þessu felst, sé frá upphafi skýr og glöggur. Í þessu máli skortir verulega á að svo sé og breytir þá engu þótt sóknaraðili hafi fyrir Hæstarétti um sumt leitast við að bæta úr fyrri annmörkum. Að gættu öllu því er að framan greinir verður niðurstaða hins kærða úrskurðar staðfest.

Sóknaraðili verður dæmdur til að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og nánar segir í dómsorði.

Krafa varnaraðila um greiðslu miska- og þjáningabóta verður ekki höfð uppi í máli um heimild til útburðar og verður henni sjálfkrafa vísað frá Hæstarétti.