661/2007

G höfðaði mál á hendur tryggingafélaginu L til greiðslu bóta í tilefni af umferðarslysi sem hún lenti í árið 2000. Í málinu var deilt um það hvort ætluð skaðabótakrafa G væri fyrnd með vísan til 99. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, en G höfðaði málið í apríl 2007. Talið var að miða bæri upphaf fyrningarfrests við það tímamark er G hefði fyrst verið ljóst að hún hefði hlotið varanleg mein af slysinu, en frá því tímamarki hefði hún fyrst átt kost á því að gera nauðsynlegar ráðstafanir til að leita fullnustu kröfu sinnar, sbr. dómur Hæstaréttar í máli nr. 615/2007. Var það tímamark miðað við það er hún leitaði til sérfræðings í bæklunarlækningum í nóvember 2005 og var krafa G því ekki fallin niður fyrir fyrningu þegar málið var höfðað. Var niðurstaða héraðsdóms um skaðabótaskyldu L því staðfest.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, G-kk-nf G-kk-nf, G-kk-nf C-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf og M-kk-nf S-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 20. desember 2007 og krefst sýknu af kröfu stefndu og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefnda krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti án tillits til gjafsóknar sem henni hefur verið veitt.

Svo sem nánar greinir í héraðsdómi lenti stefnda, sem var þá nýlega orðin 18 ára, í umferðarslysi 28. nóvember 2000. Hún var flutt á slysadeild Landspítalans, þar sem hún var skoðuð og tekin röntgenmynd af neðri hluta brjósthryggs og lendhryggs, sem sýndi ekki beináverka. Samkvæmt vottorði læknis 14. desember sama ár var stefnda sett á verkja- og bólgueyðandi lyf og ráðlagt að leita aftur á slysadeildina ef henni versnaði. Í vottorði sama læknis 8. júní 2004 segir að hún hafi verið greind með hálstognun, tognun á brjóst- og lendhrygg og mar á nefi. Hún hafi verið útskrifuð með almennar ráðleggingar, en eftir tognunaráverka sem þessa jafni fólk sig oftast á fjórum til sex vikum. Samkvæmt gögnum málsins var stefnda í framhaldi af þessu lítið undir læknishendi vegna afleiðinga slyssins fyrr en í lok nóvember 2005, þegar hún leitaði til bæklunarlæknis vegna álagsbundinna einkenna, bæði frá hálsi og baki, en samkvæmt aðilaskýrslu stefndu gerði hún það í tilefni af því að einkennin hafi versnað þegar hún hóf fullt starf að loknu námi á árinu 2004. Samkvæmt vottorði bæklunarlæknisins 12. maí 2006 hafi hún verið „misjöfn bæði í hálsi og baki frá því að þetta gerðist og hefur hún þolað illa allt álag á bakið og á tímabili var hún mjög slæm og leitaði þá til heimilislækna og fékk bólgueyðandi og verkjalyf, þá skánaði henni yfirleitt það mikið að hún gerði ekki meira í þessu.“ Hann hafi talið ráðlegt að tekin yrði röntgenmynd af hálsliðum og tölvusneiðmynd af mjóbaki, en sú rannsókn hafi ekkert óeðlilegt sýnt. Ályktun læknisins var sú að stefnda hafi hlotið tognun í hálsi og mjóbaki við umferðarslysið, sem valdið hafi álagsbundnum einkennum, en þau leiði til þess að hún hafi minna úthald til ýmissa verka og einkenni sem hái henni í daglegu lífi. Svo langur tími hafi liðið frá því að hún hlaut áverkann að ekki væri að vænta frekari bata. Ekki væri kostur á frekari meðferð og tímabært að meta afleiðingar slyssins. Mat tveggja lækna á líkamstjóni stefndu lá fyrir 5. október 2006 og höfðaði hún mál þetta 16. apríl 2007.

Samkvæmt 99. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 fyrnast allar bótakröfur samkvæmt XIII. kafla laganna á fjórum árum frá lokum þess almanaksárs sem kröfuhafi fékk vitneskju um kröfu sína og átti þess fyrst kost að leita fullnustu hennar, en þó í síðasta lagi á tíu árum frá tjónsatburði. Í málinu liggur ekki fyrir mat á því hvenær fyrst hefði getað verið tímabært fyrir stefndu að láta meta afleiðingar slyssins. Á hinn bóginn liggur fyrir að stefnda leitaði á fyrstu árunum eftir slysið lítillega til heimilislæknis og fékk verkjalyf og bólgueyðandi lyf. Þegar sýnt þótti að árangur fengist ekki af því og einkenni jukust samhliða auknum störfum stefndu leitaði hún til sérfræðings í bæklunarlækningum 29. nóvember 2005. Á því tímamarki mátti stefndu fyrst vera ljóst að hún hafi hlotið varanleg mein af slysinu og átti hún þar með kost á að gera nauðsynlegar ráðstafanir til að leita fullnustu kröfu sinnar, sbr. dóm Hæstaréttar 12. júní 2008 í máli nr. 615/2007. Samkvæmt þessu var krafa stefndu ekki fallin niður fyrir fyrningu þegar mál þetta var höfðað og verður niðurstaða hins áfrýjaða dóms því staðfest.

Áfrýjanda verður gert að greiða málskostnað fyrir Hæstarétti, sem rennur í ríkissjóð. Um gjafsóknarkostnað stefndu hér fyrir dómi fer samkvæmt því sem nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, Lloyd's of London, greiði í ríkissjóð 400.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.

Allur gjafsóknarkostnaður stefndu, G-kvk-ef H-kvk-ef S-kvk-ef, greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hennar, 400.000 krónur.