212/2007

VÞ hf. var úrskurðað gjaldþrota 7. september 2004. Þrotabúið krafðist riftunar á gjafagerningi félagsins í tengslum við sölu á vörubirgðum þess til VB ehf. Þá var þess krafist að síðargreinda félagið greiddi þrotabúinu 46.941.306 krónur en sú fjárhæð svaraði til mismunarins á verðmæti vörubirgðanna samkvæmt mati dómkvaddra matsmanna og því verði sem VB ehf. hafði greitt fyrir þær. Fjárkröfunni var að auki beint að fyrirsvarsmönnum VÞ hf. Í héraðsdómi var með vísan til niðurstöðu dómkvaddra matsmanna og að teknu tilliti til þess að viðskiptin hefðu ekki verið virðisaukaskattsskyld talið að mismunur á söluverði og verðmæti vörubirgðanna hefði verið 26.044.108 krónur. Væri hann svo verulegur að fallast yrði á að um gjafagerning hefði verið að ræða að því leyti og að þrotabúið gæti krafist riftunar á honum samkvæmt 1. mgr. 131. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Einnig var fallist á fjárkröfu þrotabúsins á hendur VB ehf., sbr. 1. mgr. 142. gr. laga nr. 21/1991, og á hendur framkvæmdastjóra VÞ hf., G, en sú krafa var reist á almennu skaðabótareglunni og 1. mgr. 134. gr. laga nr. 2/1995 um hlutafélög. Hæstiréttur staðfesti þessa niðurstöðu héraðsdóms með þeirri athugasemd að ekki væru efni til að ómerkja héraðsdóminn, eins og krafist hefði verið af hálfu VB ehf. og G, þar sem þeir hefðu ekki neytt þess úrræðis að skora á þrotabúið að leggja fram tilgreind gögn eða krefjast yfirmats.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf, H-kvk-nf H-kvk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Áfrýjendur skutu málinu til Hæstaréttar 23. apríl 2007 að fengnu áfrýjunarleyfi. Þeir krefjast aðallega að hinn áfrýjaði dómur verði ómerktur og málinu vísað heim í hérað til munnlegs málflutnings og dómsálagningar að nýju en til vara að þeir verði sýknaðir af kröfum stefnda. Í báðum tilvikum er krafist málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Kröfu sína um heimvísun málsins reisa áfrýjendur á því að héraðsdómari hafi ranglega reist niðurstöðu sína á matsgerð dómkvaddra manna, sem haldin hafi verið verulegum göllum. Þá hafi stefndi, án vitundar áfrýjenda, átt samskipti við matsmenn eftir matsgerð um atriði er vörðuðu matið.

Eins og nánar er rakið í héraðsdómi voru að ósk stefnda dómkvaddir tveir sérfróðir menn til að meta hæfilegt endurgjald fyrir umræddar vörubirgðir miðað við verðlag þegar reikningur var gefinn út. Matsgerð er frá 26. október 2005. Greinargerð áfrýjenda í héraði var lögð fram í þinghaldi 30. maí 2006. Þar gerðu þeir kröfu um sýknu, meðal annars á þeim grunni að matsgerð sannaði ekki nægilega tjón stefnda. Í tilefni af athugasemdum áfrýjenda í greinargerð sendi lögmaður stefnda tölvubréf til matsmanna 1. júní 2006 þar sem spurt var hvort þeir teldu sig ekki hafa fengið þau skjöl sem þeir hefðu óskað eftir. Þetta bréf og svarbréf matsmanna 2. júní 2006 lagði stefndi fram við framhald aðalmeðferðar 28. nóvember 2006, jafnframt því sem áfrýjendur lögðu fram tiltekin gögn. Höfðu matsmenn þá gefið skýrslu fyrir dómi. Ekki kom fram ósk frá áfrýjendum um að matsmenn skyldu kallaðir til skýrslugjafar á ný. Úrlausn sína reisti héraðsdómari svo á umræddri matsgerð, meðal annars með skírskotun til þess að matsmenn hefðu staðfest hana fyrir dómi og talið að ekki hafi skort gögn frá málsaðilum til að unnt væri að ljúka mati. Áfrýjendur létu hjá líða að neyta þess úrræðis sem eiga að lögum og skora á stefnda að leggja fram tilgreind gögn samkvæmt 2. mgr. 67. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála eða að krefjast yfirmats samkvæmt 64. gr. sömu laga. Af framangreindum ástæðum eru ekki efni til að ómerkja hinn áfrýjaða dóm, sem verður staðfestur með skírskotun til forsendna.

Samkvæmt 1. mgr. 130. gr., sbr. 166. gr. laga nr. 91/1991 verða áfrýjendur dæmdir til að greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir.

Athuga ber að máli þessu, sem þingfest var fyrir héraðsdómi 28. júní 2005, var frestað í samtals 10 skipti í reglulegum þinghöldum áður en ákveðin var fyrirtaka til úrskurðar um beiðni áfrýjenda um frekari frest til að skila greinargerð. Þegar málið var þá tekið fyrir lögðu áfrýjendur fram greinargerð sína. Var þessi meðferð málsins í andstöðu við ákvæði 1. mgr. og 2. mgr. 99. gr. laga nr. 91/1991. Eftir það var málinu úthlutað til þess dómara sem fór með málið.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Áfrýjendur, Vélaborg ehf. og G-kk-nf V-kk-nf B-kk-nf, greiði stefnda, þrotabúi V & Þ hf., 600.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.