476/2016

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli S ehf. gegn A, annars tveggja hluthafa og stjórnarmanna í S ehf., var vísað frá dómi. Í dómi Hæstaréttar kom fram að samkvæmt 1. mgr. 47. gr. laga nr. 138/1994 væri félagsstjórn ákvörðunarbær þegar meiri hluti stjórnarmanna sækti fund. Þar sem aðeins annar tveggja stjórnarmanna í S ehf. hefði mætt á stjórnarfundinn þar sem tekin var ákvörðun um málshöfðunina gegn A hefði ákvörðunin verið ólögmæt. Þá hefði ákvörðun um að hafa uppi skaðabótakröfu gegn A ekki verið tekin fyrir á hluthafafundi, svo sem skylt hefði verið samkvæmt 1. mgr. 109. gr. fyrrgreindra laga. Var frávísunarúrskurður héraðsdóms því staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf, E-kk-nf T-kk-nf og K-kk-nf A-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 21. júní 2016, en kærumálsgögn bárust réttinum 4. júlí sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 8. júní 2016 þar sem máli sóknaraðila á hendur varnaraðila var vísað frá dómi. Kæruheimild er í j. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

I

Eins og rakið er í hinum kærða úrskurði snýst efnislegur ágreiningur aðila meðal annars um hvor þeirra njóti réttar til vörumerkisins „Sólstafir“, en um er að ræða auðkenni hljómsveitar sem hefur verið starfrækt frá árinu 1995. Sóknaraðili telur sig njóta réttarins og að varnaraðili hafi valdið sér tjóni með því að taka til sín vörumerki og atvinnurekstur sóknaraðila. Kröfur sóknaraðila gegn varnaraðila eru í meginatriðum tvíþættar, annars vegar kröfur sem tengjast málsástæðum sóknaraðila um að hann njóti einkaréttar á vörumerkinu „Sólstafir“ og hins vegar krafa um skaðabætur á hendur varnaraðila.

Í þessum þætti málsins er einkum deilt um hvort staðið hafi verið réttilega að því að ákveða málshöfðun á hendur varnaraðila. Hluthafar í sóknaraðila eru G-kk-nf Ó-kk-nf P-kk-nf og varnaraðili, en óumdeilt virðist að hvor þeirra um sig eigi 50% hlutafjár. Samkvæmt gögnum málsins er G-kk-nf Ó-kk-nf stjórnarformaður sóknaraðila en varnaraðili meðstjórnandi og framkvæmdastjóri félagsins. Varamaður í stjórn sóknaraðila mun vera S-kk-nf M-kk-nf S-kk-nf.

Með bréfum 4. desember 2015 boðaði G-kk-nf Ó-kk-nf sem stjórnarformaður til fundar í stjórn sóknaraðila sem halda skyldi 11. sama mánaðar. Bréfin voru send í ábyrgðarpósti til varnaraðila og varamannsins S-kk-ef M-kk-ef. Í bréfunum var tekið fram að dagskrá fundarins yrði í þremur liðum. Í fyrsta lagi yrði borin undir atkvæði tillaga stjórnarformannsins um tafarlausa afturköllun ráðningar varnaraðila sem framkvæmdastjóra félagsins. Í öðru lagi tillaga hans um tafarlausa afturköllun prókúru varnaraðila og í þriðja lagi tillaga um að fela nafngreindri lögmannsstofu að höfða dómsmál á hendur varnaraðila til viðurkenningar á vörumerkjarétti félagsins, banns við notkun vörumerkis þess, afhendingar á varningi með vörumerkinu og heimtu skaðabóta og hæfilegs endurgjalds vegna ólögmætra ráðstafana varnaraðila í rekstri félagsins. Samkvæmt fundargerð stjórnarfundarins 11. desember 2015 var stjórnarformaðurinn einn mættur. Voru áðurgreindar tillögur teknar fyrir á fundinum og samþykktar af honum.

Samkvæmt símskeyti stjórnarformannsins 16. desember 2015, sem var birt varnaraðila einhvern tíma dags 28. sama mánaðar, kvaðst sá fyrrnefndi boða, fyrir hönd sóknaraðila, til aukafundar í félaginu síðargreindan dag. Á fundinum yrði tekin fyrir tillaga um að hafa uppi skaðabótakröfu á hendur varnaraðila með vísan til 109. gr., sbr. 108. gr. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög. Samkvæmt fundargerð hluthafafundarins, er hófst klukkan 12 hinn 28. desember 2015, var umboðsmaður stjórnarformannsins ein mætt á fundinn og greiddi hún atkvæði um að höfðað skyldi skaðabótamál gegn varnaraðila.

II

Samkvæmt 1. mgr. 47. gr. laga nr. 138/1994 er fjölskipuð félagsstjórn ákvörðunarbær þegar meiri hluti stjórnarmanna sækir fund. Sambærilegt ákvæði er í 16. grein samþykkta sóknaraðila, en þó er þar tekið fram að verði atkvæði jöfn ráði atkvæði formanns úrslitum, sbr. síðari málslið 2. mgr. 47. gr. laga nr. 138/1994. Samkvæmt 48. gr. sömu laga má stjórnarmaður ekki taka þátt í meðferð máls um málshöfðun gegn sér.

Eftir 1. mgr. 108. gr. laga nr. 138/1994 er stjórnarmönnum, framkvæmdastjórum og öðrum trúnaðarmönnum einkahlutafélags skylt að bæta félagi það tjón er þeir hafa valdið því í störfum sínum, hvort sem er af ásetningi eða gáleysi. Ákvörðun um að einkahlutafélag hafi uppi kröfu sem þessa skal tekin á hluthafafundi, sbr. 1. mgr. 109. gr. laganna. Í 1. mgr. 62. gr. þeirra segir að félagsstjórn annist boðun til hluthafafundar. Sambærilegt ákvæði er í 12. grein samþykkta sóknaraðila. Þá eru í 11. grein samþykktanna ákvæði um að boðun til slíkra funda skuli vera með 14 daga fyrirvara. Ef félagsstjórn lætur hjá líða að boða til hluthafafundar sem halda skal samkvæmt lögum, félagssamþykktum eða ákvörðun hluthafafundar skal ráðherra láta boða til fundarins ef stjórnarmaður, framkvæmdastjóri, endurskoðandi, skoðunarmaður eða hluthafi krefst þess, sbr. 2. mgr. 62. gr. laga nr. 138/1994. Þá segir í 60. gr. laganna að aukafund skuli halda þegar félagsstjórn telji þess þörf.

III

Í 1. mgr. 47. gr. laga nr. 138/1994 er afdráttarlaust kveðið á um að félagsstjórn sé ákvörðunarbær þegar meiri hluti stjórnarmanna sækir fund. Í því efni skiptir ekki máli þótt varnaraðili hefði verið vanhæfur til þess að taka þátt í meðferð tillögunnar um að höfða skyldi mál á hendur honum, sbr. 48. gr. laganna. Þar sem aðeins annar af tveimur mönnum í stjórn sóknaraðila var mættur á stjórnarfundinn 11. desember 2015 gat hún ekki tekið ákvarðanir með bindandi hætti. Sú ákvörðun að höfða dómsmál á hendur varnaraðila og gera kröfur um viðurkenningu á einkarétti sóknaraðila til notkunar vörumerkisins „Sólstafir“, að varnaraðila verði bannað að nota vörumerkið í atvinnustarfsemi og honum gert að afhenda sóknaraðila sölu- og markaðsvarning að viðlögðum dagsektum var því ólögmæt. Samkvæmt 1. mgr. 55. gr. laga nr. 138/1994 fer hluthafafundur með æðsta vald í málefnum einkahlutafélags og getur hann af þeim sökum tekið ákvörðun um málshöfðun sem þessa. Stjórnarformanninum voru því aðrar leiðir færar til að fá tillögu sína tekna fyrir á vettvangi sóknaraðila, sbr. 60. gr. og 2. mgr. 62. gr. laganna.

Hvað varðar skaðabótakröfu sóknaraðila er ljóst að stjórnarformaður sóknaraðila gat ekki boðað sjálfur til hluthafafundarins 28. desember 2015, enda lá ekki fyrir að félagsstjórn hafi tekið ákvörðun um að boða til slíks fundar, sbr. 1. mgr. 62. gr. laga nr. 138/1994. Var ákvörðun um að hafa uppi skaðabótakröfu gegn varnaraðila í nafni sóknaraðila því ekki tekin fyrir á lögmætum hluthafafundi, svo sem skylt var samkvæmt 1. mgr. 109. gr. laga nr. 138/1994.

Samkvæmt öllu framanrituðu verður hinn kærði úrskurður staðfestur.

Sóknaraðila verður gert að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, Svalbard music group ehf., greiði varnaraðila, A-kk-þgf T-kk-þgf, 350.000 krónur í kærumálskostnað.