559/2002

Í opinberu máli þar sem S var ákærður fyrir líkamsárás á E, krafðist E þess að S yrði dæmdur til að greiða sér skaðabætur vegna vinnutaps, miska og kostnaðar af lögmannsaðstoð. Héraðsdómari vísaði frá dómi þeim hluta kröfu E sem snerti vinnutap, en hafnaði bótum fyrir miska og kostnað af lögmannsaðstoð. E áfrýjaði niðurstöðu héraðsdóms um tvo síðastgreindu liðina til Hæstaréttar. Talið var að fyrir hendi væru skilyrði a. liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga til að dæma S til að greiða miskabætur. Þá var talið að krafa E um greiðslu lögmannskostnaðar væri í hóf stillt og hún því tekin til greina.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir H-kk-nf B-kk-nf, G-kk-nf C-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 19. desember 2002 að fengnu áfrýjunarleyfi. Hann krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða sér 117.350 krónur með vöxtum samkvæmt 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 af 80.000 krónum frá 23. júní 2001 til 5. október sama árs, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 117.350 krónum frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar fyrir Hæstarétti án tillits til gjafsóknar, sem honum hefur verið veitt fyrir réttinum.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms að því er bótakröfu varðar og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

I.

Með ákæru sýslumannsins í Vestmanneyjum 22. febrúar 2002 var höfðað opinbert mál á hendur stefnda fyrir líkamsárás á áfrýjanda 23. júní 2001 í Vestmannaeyjum og að hafa með því brotið gegn 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með áorðnum breytingum. Var stefnda og öðrum manni auk þess gefin að sök önnur líkamsárás 8. júlí sama árs. Með dómi Héraðsdóms Suðurlands 5. júlí 2002 var stefndi sakfelldur fyrir líkamsárás í báðum tilvikunum og dæmdur í fjögurra mánaða fangelsi, skilorðsbundið í þrjú ár. Sá hluti héraðsdómsins sætir ekki endurskoðun fyrir Hæstarétti.

Áfrýjandi varð fyrir minni háttar meiðslum við árás stefnda, en þeim er nánar lýst í héraðsdómi. Í máli ákæruvaldsins gegn stefnda krafðist áfrýjandi skaðabóta, sem hann sundurliðaði þannig að fyrir vinnutap greiddi stefndi 9.672 krónur, miska 80.000 krónur og fyrir aðstoð lögmanns við að halda fram kröfu áfrýjanda 37.350 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti. Samtals nam krafa áfrýjanda því 127.022 krónum. Niðurstaða héraðsdómara varð sú að kröfulið fyrir vinnutap var vísað frá dómi og krafa um bætur fyrir miska var ekki tekið til greina þar eð „ekki eru skilyrði til að beita ákvæðum 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 í málinu.“ Á sama veg fór um kröfu vegna lögmannsaðstoðar þar eð ekki þóttu „efni til að dæma ákærða til að greiða lögmannsþóknun, sbr. 4. mgr. 172. gr. laga nr. 19/1991...“. Áfrýjandi unir ekki niðurstöðu héraðsdóms um bótakröfu sína og skaut hann þessum þætti málsins til Hæstaréttar á grundvelli heimildar í 2. mgr. 173. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Krefst hann þess að kröfuliðir fyrir miska og lögmannsaðstoð verði dæmdir sér með samtals 117.350 krónum og vöxtum, eins og lýst er í kröfugerð, en upphafstíma dráttarvaxta miðar hann við þann dag er mánuður var liðinn frá dagsetingu kröfubréfs lögmanns hans.

II.

Stefndi ber fyrir sig að skilja beri rökstuðning héraðsdómara um miskabótakröfuna með þeim hætti að dómarinn hafi ekki tekið efnislega afstöðu til hennar, heldur vísað þessum kröfulið frá dómi. Hæstiréttur geti því einungis skorið úr um kröfulið fyrir lögmannsaðstoð, sem beri að hafna með sömu rökum og héraðsdómarinn hafi gert.

Fyrir héraðsdómi reisti áfrýjandi kröfu sína um miskabætur á 26. gr. skaðabótalaga, svo sem henni var breytt með 13. gr. laga nr. 37/1999. Er krafan sótt fyrir Hæstarétti á sama grunni og í héraði. Eru uppfyllt skilyrði samkvæmt a. lið 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga til að dæma stefnda til að greiða miskabætur, sem að virtum öllum atvikum eru hæfilega ákveðnar 30.000 krónur. Sú viðbára stefnda að kröfunni hafi verið vísað frá héraðsdómi er haldlaus. Fjárhæðin, sem krafist er til að bæta áfrýjanda kostnað af aðstoð lögmanns, 37.350 krónur, er í hóf stillt og verður fallist á þann lið kröfunnar. Samkvæmt öllu framansögðu verður stefndi dæmdur til að greiða áfrýjanda alls 67.350 krónur með vöxtum, eins og segir í dómsorði.

Stefndi verður dæmdur til að greiða málskostnað fyrir Hæstarétti, sem renni í ríkissjóð. Gjafsóknarkostnaður áfrýjanda fyrir Hæstarétti verður ákveðinn eins og í dómsorði segir.

Dómsorð:

Stefndi, S-kk-nf F-kk-nf P-kk-nf, greiði áfrýjanda, E-kk-þgf I-kk-þgf B-kk-þgf, 67.350 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 5. október 2001 til greiðsludags.

Stefndi greiði 100.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti, sem renni í ríkissjóð.

Allur gjafsóknarkostnaður áfrýjanda fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun lögmanns hans, 100.000 krónur.