466/2002

B og BS ehf. deildu um greiðslu reiknings sem átti rætur að rekja til verksamnings milli BS ehf. og tveggja einkahlutafélaga um framkvæmdir við húsbyggingu. Hélt BS ehf. því fram að B hefði ábyrgst greiðslu fyrir verkið við Lóuhraun 3 með yfirlýsingu þar um og hefði hún verið til staðfestingar munnlegum verksamningi og komið í stað fyrri verksamnings, sem rift hefði verið bæði munnlega og í verki. Á fyrrnefndum reikningi var tekið fram að hann væri vegna vinnu, efnis og leigu á verkpöllum við Lóuhraun 3 en engin frekari grein var gerð fyrir reikningsfjárhæðinni eða hún sundurliðuð. Þá hafði reikningsfjárhæðin ekki verið studd gögnum er skýrði tilurð hennar. BS ehf. hélt því fram að reikningsfjárhæðin næmi sama hlutfalli af umsaminni heildargreiðslu vegna þessarar tilteknu húsbyggingar og lokið væri við. Engra haldbærra gagna naut þó í málinu um stöðu verksins á þessum tíma eða annarra verka samkvæmt upphaflega verksamningnum. Þótti málið svo vanreifað um grundvöll kröfugerðar BS ehf. að ekki yrði hjá því komist að ómerkja hinn áfrýjaða dóm og vísa málinu frá héraðsdómi án kröfu.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir H-kk-nf B-kk-nf, H-kk-nf H-kk-nf og P-kk-nf K-x-x H-kk-nf.

Málinu var áfrýjað 14. október 2002. Áfrýjandi krefst þess, að stefndi verði dæmdur til að greiða sér 2.632.398 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 25/1987 frá 5. ágúst 2000 til 1. júlí 2001 en samkvæmt III. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags, sbr. 12. gr. laganna, auk málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Eins og fram kemur í héraðsdómi á ágreiningsefni þessa máls rætur að rekja til verksamnings frá 2. apríl 1999 milli áfrýjanda sem verktaka annars vegar og einkahlutafélaganna Gravis og Reitsins sem verkkaupa hins vegar, en með honum tók áfrýjandi að sér að reisa tíu hús á svonefndum Einarsreit í Hafnarfirði, þar á meðal á lóðunum nr. 3 og 5 við Lóuhraun. Gerðar voru lítils háttar breytingar á samningnum á verkfundi 11. janúar 2000, er meðal annars lutu að því að hækka samningsverð úr 24.300.000 krónum í 24.568.547 krónur. Með yfirlýsingu 29. mars 2000 af hálfu stefnda og Reitsins ehf., sem voru lóðarhafar framangreindra lóða við Lóuhraun, var löggiltum fasteignasala veitt umboð til að greiða áfrýjanda „hlutfallslegar greiðslur samkvæmt gangi verksins við byggingu húsanna Lóuhraun 3 og 5 í Hafnarfirði að fengnu samþykki byggingarstjórans á verkinu S-kk-ef J-kk-ef að verktakinn hafi framkvæmt tiltekna verkþætti samkvæmt áðurgerðum samningi milli Sandfells ehf, Reitsins ehf. og Gravis ehf. dagsettan 2. apríl 1999.“ Framkvæmdastjóri áfrýjanda ritaði undir yfirlýsinguna sem annar tveggja votta. Áfrýjandi reisir kröfugerð sína í málinu á því, að með þessari yfirlýsingu hafi stefndi ábyrgst greiðslu fyrir verkið við Lóuhraun 3 og hafi hún verið til staðfestingar munnlegum verksamningi milli yfirlýsingargjafanna og sín, sem komið hafi í stað fyrri verksamnings, sem rift hafi verið bæði munnlega og í verki, þegar áfrýjandi hætti vinnu við byggingu húsanna nokkru áður.

Við þingfestingu málsins í héraði lagði áfrýjandi fram reikning á hendur stefnda frá 3. janúar 2001 ásamt innheimtubréfi 27. febrúar sama ár, þar sem greind var höfuðstólsfjárhæðin 2.632.398 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti. Á reikningi kom fram, að hann væri vegna vinnu, efnis og leigu á verkpöllum við Lóuhraun 3. Eftir útivist af hálfu stefnda við þingfestingu var stefna árituð um aðfararhæfi dómkrafna, en málið var endurupptekið án andmæla áfrýjanda, eins og frá er sagt í héraðsdómi.

Þegar málið var dæmt fyrra sinni í héraðsdómi með áritun samkvæmt 1. mgr. 113. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála hafði engin frekari grein verið gerð fyrir reikningsfjárhæðinni en fólst í framangreindri skýringu á sjálfum reikningnum og var þar enga sundurliðun að finna. Við frekari dómsmeðferð eftir endurupptöku málsins hefur reikningsfjárhæðin ekki verið studd gögnum, er skýri tilurð hennar. Í greinargerð sinni í héraði andmælti stefndi reikningnum á þeim forsendum, að hann ætti sér enga stoð í raunveruleikanum og væri gerð hans og innheimta löglaus. Áfrýjandi heldur því hins vegar fram, að um 90% verkframkvæmda við Lóuhraun 3 hafi verið lokið, þegar hann hafi horfið frá verkinu vegna vanefnda verkkaupa, og nemi reikningsfjárhæðin því hlutfalli af umsaminni heildargreiðslu vegna þessa húss. Í málinu nýtur þó engra haldbærra gagna um stöðu verksins á þessum tíma eða annarra verka samkvæmt verksamningi 2. apríl 1999, sem var milli áfrýjanda og annarra aðila en stefnda.

Samkvæmt framansögðu er málið svo vanreifað um grundvöll kröfugerðar áfrýjanda, að ekki verður hjá því komist að ómerkja hinn áfrýjaða dóm og vísa málinu frá héraðsdómi án kröfu.

Eftir atvikum þykir rétt, að málskostnaður í héraði og fyrir Hæstarétti falli niður.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera ómerkur og er málinu vísað frá héraðsdómi.

Málskostnaður í héraði og fyrir Hæstarétti fellur niður.