200/2012

S var sakfelldur fyrir tilraun til brots gegn 1. mgr. 206. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa á dvalarstað A boðið greiðslu fyrir vændi, lagt féð frá sér í íbúð hennar og óskað eftir kynlífsþjónustu. S var einnig sakfelldur fyrir 1. mgr. 194. gr. og 252. gr. sömu laga með því að hafa þröngvað A með ofbeldi til samræðis og annarra kynferðismaka, er hún neitaði að verða við ósk S um kynlíf, og tekið fartölvu hennar er hann hafði sig á brott úr íbúðinni. Með broti S rauf hann skilorð samkvæmt eldri dómi og var refsing hans ákveðin fangelsi í fimm ár, sbr. 60. gr. og 77. gr. almennra hegningarlaga. Þá var S dæmdur til að greiða A nánar tilgreindar miskabætur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf, G-kk-nf G-kk-nf, G-kk-nf C-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 29. desember 2011 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Af hálfu ákæruvaldsins er krafist staðfestingar á sakfellingu ákærða, en refsing hans verði þyngd.

A krefst þess að ákærða verði gert að greiða sér 1.800.000 krónur með vöxtum eins og dæmdir voru í héraði.

Ákærði krefst sýknu og að einkaréttarkröfu verði vísað frá héraðsdómi.

Í málinu er ákærða gefið að sök að hafa 20. september 2009 á dvalarstað brotaþola greitt henni 20.000 krónur fyrir vændi, lagt féð á borð í íbúð hennar eftir að hann kom þangað inn og óskað eftir kynlífsþjónustu. Í ákæru er þetta talið varða við 1. mgr. 206. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Þá er honum gefið að sök er brotaþoli neitaði þeirri þjónustu að hafa þröngvað henni með ofbeldi til samræðis og annarra kynferðismaka. Hafi ákærði meðal annars slegið brotaþola í andlitið, er hann hafi haft við hana munnmök, slegið hana með hálskeðju í læri, og haldið höndum hennar meðan hann hafði við hana samræði. Að því loknu hafi hann tekið um hár hennar, dregið hana á hárinu um íbúðina, brotið leirtau, hótað henni að svipta hana vegabréfi sínu, ógnað henni með hnífi, hótað henni lífláti, sprautað yfir hana og íbúðina úr slökkvitæki, neytt hana til að afhenda sér 20.000 krónur og tekið fartölvu hennar er hann hafði sig á brott úr íbúðinni. Er þessi háttsemi hans talin varða við 1. mgr. 194. gr. og 252. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærði var sýknaður í héraði af þeim sakargiftum að hafa slegið brotaþola í andlitið, dregið hana á hárinu og ógnað henni með hnífi. Ákæruvaldið unir við þá niðurstöðu.

Ákærði hefur viðurkennt við rannsókn málsins og fyrir dómi að hann hafi hringt í brotaþola og falast eftir kynlífi gegn greiðslu, komið í framhaldi þess á heimili hennar í því skyni og greitt henni 20.000 krónur fyrir „tott án smokks“. Hann hafi síðan viljað fá til baka peningana, sem hafi legið á hillu við rúm í íbúð brotaþola, þar sem hún hafi ekki viljað veita þá þjónustu sem hann bað um. Til stympinga hafi komið milli þeirra og „þegar við fórum að rífast og ég var að ná í peninginn og tölvuna og þá hélt ég henni bara frá mér.“ Nánar aðspurður um þetta kvaðst hann hafa ýtt henni frá til að komast að tölvunni og peningunum, sem hann hafi svo haft á brott með sér. Brotaþoli hefur neitað að um hafi samist með þeim að hún myndi veita ákærða kynlífsþjónustu þegar hann kæmi á heimili hennar. Hún hafi sagt honum að hún væri þreytt og beðið hann um að koma seinna. Hann hafi neitað því og tekið upp 20.000 krónur, sett á borðið og heimtað þjónustu. Í kjölfarið hafi hann neytt sig til kynmaka og sagt að hún hefði stolið 20.000 krónunum sem hann hafði sett á borðið og hún þá látið hann hafa úr veski sínu 20.000 krónur, þar sem hún hafi gert sér grein fyrir að ekki þýddi að öskra, þar sem enginn myndi heyra til hennar. Ákærði hefur hins vegar neitað að hafa haft á brott með sér aðra peninga en þá sem hann kom með í því skyni að fá kynlífsþjónustu hjá brotaþola.

Samkvæmt 1. mgr. 206. gr. almennra hegningarlaga er sú háttsemi refsiverð að greiða eða heita greiðslu fyrir vændi. Ljóst er af skýrslum ákærða og brotaþola að hann hét henni 20.000 króna greiðslu og lagði hana fram. Brotaþoli hefur neitað því að hún hafi orðið við ósk ákærða um kynlíf gegn greiðslu og hafi hún ekki tekið við greiðslunni. Samkvæmt þessu hefur ákærði ekki gerst sekur um fullframið brot gegn þessu ákvæði almennra hegningarlaga, en háttsemi hans fól í sér tilraun til slíks brots, sbr. 1. mgr. 20. gr. laganna. Hann verður því sakfelldur fyrir það, sbr. 1. mgr. 180. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Hæstaréttardómarinn I-kvk-nf B-kvk-nf gerir þá athugasemd að framangreind háttsemi ákærða hafi falið í sér fullframið brot gegn 1. mgr. 206. gr. almennra hegningarlaga.

Í skýrslu fyrir dómi kannaðist brotaþoli ekki við að ákærði hafi hótað henni lífláti og verður hann þegar af þeirri ástæðu sýknaður af þeirri háttsemi. Í forsendum hins áfrýjaða dóms er fullyrt að brotaþoli hafi ekki greint frá því í viðtali við lækni við réttarlæknisfræðilega skoðun á neyðarmóttöku fyrir þolendur kynferðisofbeldis að ákærði hafi sett getnaðarlim sinn inn í kynfæri hennar. Ljóst er af gögnum neyðarmóttökunnar að brotaþoli skýrði frá þessu og gætti því ekki misræmis í frásögn hennar um þetta atriði. Að þessu athuguðu og með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms að öðru leyti verður staðfest niðurstaða hans um að ákærði hafi gerst sekur um brot gegn 1. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga með því að hafa þröngvað brotaþola með líkamlegu ofbeldi til samræðis og annarra kynferðismaka, slegið hana í læri, sprautað úr slökkvitæki og hótað henni að svipta hana vegabréfi hennar, allt eins og nánar er lýst í héraðsdómi.

Eins og að framan segir hefur ákærði játað að hann hafi beitt valdi þegar hann tók tölvu brotaþola á brott með sér ófrjálsri hendi og varðar sú háttsemi hans við 252. gr. almennra hegningarlaga. Ákærði hefur hins vegar neitað að hafa slegið eign sinni á þá peninga, sem brotaþoli kvaðst hafa tekið úr veski sínu. Hann hafi á hinn bóginn tekið þá peninga sem hann hafi lagt á borðið. Gegn neitun ákærða telst ósannað að hann hafi slegið eign sinni á peninga í eigu brotaþola og verður hann því sýknaður af þeirri háttsemi.

Fyrir Hæstarétt hafa verið lögð gögn sem staðfesta að ákærði var með dómi héraðsdóms Nordhorn í Þýskalandi 22. nóvember 2007 dæmdur í 21 mánaða fangelsi, skilorðsbundið í þrjú ár, fyrir fíkniefnalagabrot. Ákærði hefur með brotum þeim sem hann er hér sakfelldur fyrir rofið skilorð dómsins og ber því að taka hann upp og dæma í einu lagi með máli þessu, sbr. 60. gr. almennra hegningarlaga. Er refsing hans með vísan til þeirra atriða sem um hana er fjallað í héraðsdómi og 77. gr. almennra hegningarlaga ákveðin fangelsi í 5 ár.

Í málinu krefst brotaþoli miskabóta að fjárhæð 1.800.000 krónur auk tilgreindra vaxta. Í greinargerð með bótakröfu hennar segir að brot ákærða hafi valdið henni gífurlegu andlegu tjóni og að hún hafi átt í andlegum erfiðleikum eftir brotið. Ljóst er að brot ákærða hefur valdið brotaþola miska en hún hefur ekki lagt fram viðhlítandi gögn um andlega líðan sína eftir að brotið var framið. Með hliðsjón af því eru miskabætur henni til handa ákveðnar 600.000 krónur með vöxtum eins og dæmdir voru í héraði.

Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað verða staðfest.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun verjanda síns og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, sem ákveðin eru að meðtöldum virðisaukaskatti, allt eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Ákærði, S-kk-nf Þ-kk-nf G-kk-nf, sæti fangelsi í 5 ár.

Ákærði greiði A 600.000 krónur með vöxtum eins og dæmdir voru í héraði.

Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað skulu vera óröskuð.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, samtals 625.802 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, B-kk-ef N-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 439.250 krónur, og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, Þ-kvk-ef B-kvk-ef hæstaréttarlögmanns, 125.500 krónur.