71/2016

L hf. höfðaði málið gegn S ehf. til heimtu skuldar vegna yfirdráttar á myntveltureikningi. Fallist var á með L hf. að S ehf. hefði með nánar greindum viðskiptum stofnað til yfirdráttarins og að á þann hátt hefði bankinn veitt félaginu lán það sem lægi til grundvallar stefnufjárhæðinni í málinu. Var S ehf. gert að greiða L hf. umkrafða fjárhæð.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 28. janúar 2016. Hann krefst aðallega sýknu af kröfu stefnda, en til vara að hún verði lækkuð. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Með kaupsamningi 9. júní 2008 keypti áfrýjandi, sem þá bar heitið Kistumelur 20 ehf., af Dyrhamri ehf., sem síðar fékk heitið KM20 ehf. en nú hefur verið afskráð, fasteignina að Fossnesi 13, Árborg. Með kaupsamningi sama dag seldi áfrýjandi Dyrhamri ehf. fasteignina Kistumel 20, Reykjavík. Í fyrrnefnda samningnum var tilgreint að hann væri „hluti makaskiptasamnings um þessa eign og alla fasteignina nr. 20 við Kistumel ... og eru efndir og vanefndir annars samningsins jafnframt efndir og vanefndir hins.“ Kaupverðið var 75.000.000 krónur og við undirritun kaupsamnings skyldi greiðsla fara fram meðal annars „með yfirtöku á veðskuldum við Landsbanka Íslands hf. (myntvelta og yfirdr.lán.) kr. 44.403.058“. Eftir gögnum málsins tók áfrýjandi ekki yfir tiltekna skuld Dyrhamars ehf. við Landsbanka Íslands hf., en á hinn bóginn sótti áfrýjandi 30. júní 2008 um að stofna myntveltureikning hjá bankanum í evrum. Samkvæmt umsóknargögnum tilgreindi áfrýjandi að „uppruni fjármuna“ væri „lántaka“ og óskaði hann eftir að reikningurinn yrði tengdur við svokallaðan fyrirtækjabanka. Var umsóknin samþykkt sama dag. Kveður stefndi áfrýjanda hafa jafnframt verið veitt heimild til yfirdráttar allt að 270.000 evrum, en samkvæmt yfirlitum var 269.995 evrum ráðstafað af þessum reikningi inn á bankareikning Dyrhamars ehf. degi eftir stofnun hans. Fé var aldrei lagt inn á reikninginn og 3. september 2008 var yfirdráttarheimildin aukin í 277.000 evrur, sem skyldi gilda til 22. júní 2009. Hinn 30. september 2008 nam yfirdráttarskuld á reikningi áfrýjanda 274.807 evrum að teknu tilliti til vaxta. Reikningnum var lokað 30. september 2011. Í skýrslu stjórnar áfrýjanda með ársreikningi fyrir árið 2008 voru framangreind fasteignaviðskipti tíunduð. Þá var í ársreikningum greint frá skammtímaskuld hans við Landsbanka Íslands hf. sem stofnað var til á því ári. Var upplýsingar um þessa skuld áfram að finna í ársreikningum áfrýjanda fyrir árin 2009 og 2010. Af ársreikningunum verður ráðið að áfrýjandi hafi talið sig standa í skuld við stefnda í samræmi við áðurnefnd reikningsyfirlit, sem samkvæmt gögnum málsins voru reglulega send á lögheimili áfrýjanda, er einnig hafði beinan aðgang að reikningnum með tengingu við svokallaðan fyrirtækjabanka.

Samkvæmt framansögðu varð ekki af þeirri ráðagerð eftir áðurgreindum kaupsamningum að áfrýjandi yfirtæki skuld Dyrhamars ehf. við Landsbanka Íslands hf. að tilgreindri fjárhæð. Er nægilega í ljós leitt að til efnda á kaupsamningunum stofnaði áfrýjandi þess í stað áðurnefndan myntveltureikning hjá bankanum, sá reikningur var í kjölfarið skuldfærður fyrir fjárhæð sem svaraði til skuldar Dyrhamars ehf. og sú fjárhæð millifærð á reikning þess félags. Með þessu varð til yfirdráttarskuld á reikningi áfrýjanda og veitti Landsbanki Íslands hf. á þann hátt áfrýjanda lán það sem liggur til grundvallar stefnufjárhæð, en óumdeilt er að stefndi hafi nú tekið við þeim kröfuréttindum.

Með þessum athugasemdum en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur.

Áfrýjandi verður dæmdur til að greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, Stekkjafjall ehf., greiði stefnda, Landsbankanum hf., 800.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.