62/2014

F lýsti kröfu við slit E ehf. á grundvelli eftirlitsgjalds vegna ársins 2012 sem F lagði á E ehf. á grundvelli laga nr. 99/1999 um greiðslu kostnaðar við opinbert eftirlit með fjármálastarfsemi. Slitastjórn E ehf. viðurkenndi kröfu F en hafnaði því að skipa henni í réttindaröð samkvæmt 2. tölul. 110. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl., heldur taldi hana eiga að njóta rétthæðar við slitin samkvæmt 113. gr. sömu laga. Ágreiningi um rétthæð kröfunnar var vísað til úrlausnar héraðsdóms sem komst að sömu niðurstöðu. Hæstiréttur skipaði kröfunni auk dráttarvaxta í réttindaröð við slit E ehf. samkvæmt 2. tölul. 110. gr. laga nr. 21/1991, sbr. 3. mgr. 102. gr. laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki á þeim grundvelli að opinber gjöld, sem lögð væru á þrotabú vegna starfsemi þess eftir upphaf gjaldþrotaskipta, teldust til skiptakostnaðar samkvæmt síðastgreindu ákvæði.

Dómur Hæstaréttar

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, B-kk-nf B-kk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 17. janúar 2014, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 28. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 6. janúar 2014, þar sem leyst var úr ágreiningi um rétthæð kröfu sóknaraðila við slit varnaraðila. Kæruheimild er í 1. mgr. 179. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Sóknaraðili krefst þess að kröfu sinni að fjárhæð 11.667.000 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 1. september 2012 til greiðsludags verði skipað í réttindaröð samkvæmt 2. tölulið 110. gr. laga nr. 21/1991 við slit varnaraðila. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Mál þetta á rætur að rekja til þess að með bréfi sóknaraðila 10. janúar 2012 var varnaraðila, sem áður hét MP banki hf., tilkynnt að lagt hafi verið á hann eftirlitsgjald vegna ársins 2012 að fjárhæð 1.135.000 krónur á grundvelli laga nr. 99/1999 um greiðslu kostnaðar við opinbert eftirlit með fjármálastarfsemi. Varnaraðili mun hafa verið tekinn til slita 1. júní 2012 samkvæmt ákvæði 4. töluliðar 2. mgr. 101. gr. laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki. Í framhaldi af því tilkynnti sóknaraðili varnaraðila 3. júlí 2012 um endurálagningu eftirlitsgjalds vegna tímabilsins eftir að hann var tekinn til slita. Gjald þetta væri að fjárhæð 11.667.000 krónur „sem samsvarar einum þriðja hluta eftirlitsgjalds á félög sem áður höfðu starfsleyfi sem viðskiptabanki“, en um leið félli niður þriðjungur gjaldsins, sem áður hafði verið lagt á varnaraðila samkvæmt framansögðu. Um heimild til töku þessa gjalds, sem yrði á gjalddaga 1. september 2012, vísaði sóknaraðili til 9. mgr. 5. gr. laga nr. 99/1999. Sóknaraðili lýsti síðan kröfu 16. ágúst 2012 um greiðslu gjaldsins við slit varnaraðila og krafðist þess að henni yrði skipað í réttindaröð samkvæmt 2. tölulið 110. gr. laga nr. 21/1991. Slitastjórn varnaraðila viðurkenndi kröfu sóknaraðila, en hafnaði því að skipa henni í réttindaröð á þann hátt, sem sá síðarnefndi hafði krafist, og taldi hana þannig eiga að njóta rétthæðar við slitin samkvæmt 113. gr. laga nr. 21/1991. Ágreiningur reis um þessa afstöðu slitastjórnar, sem vísaði honum 9. janúar 2013 til úrlausnar héraðsdóms, en mál þetta var þingfest af því tilefni 1. mars sama ár.

Óumdeilt er að eftirlitsgjaldið, sem að framan greinir, hafi verið lagt á varnaraðila vegna tímabils eftir að hann var tekinn til slita. Hér skipta því hvorki máli lögskýringargögn, sem varða reglur um rétthæð kröfu um skatta fyrir tímabil sem liðið var við upphaf gjaldþrotaskipta eða slit fjármálafyrirtækis, né sú skipan, sem leiðir af ákvæðum XII. kafla laga nr. 161/2002, að ekki verði til ný persóna að lögum við það að fjármálafyrirtæki sé tekið til slita. Samkvæmt 3. mgr. 102. gr. laga nr. 161/2002 ræðst rétthæð krafna við slit varnaraðila af ákvæðum XVII. kafla laga nr. 21/1991 og öðrum lagaákvæðum, sem í gildi voru við upphaf slitanna. Opinber gjöld, sem lögð eru á þrotabú vegna starfsemi þess eftir upphaf gjaldþrotaskipta, teljast til skiptakostnaðar samkvæmt 2. tölulið 110. gr. laga nr. 21/1991. Að því gættu leiðir af fyrrnefndri 3. mgr. 102. gr. laga nr. 161/2002 að kröfu sóknaraðila, sem deilt er um í málinu, verður að skipa á sama hátt í réttindaröð við slit varnaraðila. Um fjárhæð kröfunnar er ekki ágreiningur og ber hún dráttarvexti eins og sóknaraðili krefst, en fyrir Hæstarétti hefur varnaraðili fallið frá þeirri málsástæðu að krafa um dráttarvexti hafi ekki réttilega verið höfð uppi í kröfulýsingu sóknaraðila.

Rétt er að aðilarnir beri hvor sinn kostnað af máli þessu í héraði og fyrir Hæstarétti.

Dómsorð:

Við slit varnaraðila, EA fjárfestingarfélags ehf., skal krafa sóknaraðila, Fjármálaeftirlitsins, um greiðslu á 11.667.000 krónum með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 1. september 2012 til greiðsludags njóta stöðu í réttindaröð samkvæmt 2. tölulið 110. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl.

Málskostnaður í héraði og kærumálskostnaður fellur niður.