307/2005

X var ákærður fyrir kynferðisbrot gegn 10 ára telpu á þann hátt sem nánar var lýst í ákæru. Það varð niðurstaða héraðsdóms að rétt væri að sýkna X vegna þriggja atriða, sem talið var að drægju úr vægi framburðar telpunnar um málsatvik. Að mati Hæstaréttar þótti á það skorta að þessi atriði hefðu verið metin skýrlega með tilliti til annarra atriða, einkum læknisfræðilegra gagna um áverka á kynfærum telpunnar og framburðar bróður hennar. Sönnunarmat í málinu í héraði uppfyllti því ekki kröfu 46. gr. laga nr. 19/1991 um að heildarmat á öllum sönnunargögnum skuli ráða niðurstöðu máls. Héraðsdómurinn var því ómerktur og málinu vísað heim í hérað til frekari meðferðar og dómsálagningar að nýju.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, G-kk-nf G-kk-nf, G-kvk-nf E-kvk-nf, G-kk-nf C-kk-nf og H-kk-nf B-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 22. júní 2005 og krefst þess að ákærði verði sakfelldur samkvæmt ákæru og dæmdur til refsingar.

Ákærði krefst þess að héraðsdómur verði staðfestur.

Svo sem nánar er rakið í héraðsdómi var það upphaf máls þessa að 10 ára telpa sagði móður sinni frá því í ágúst 2003 að ákærði hefði gert eitthvað við hana. Nánar aðspurð sagði hún grátandi frá því að hann hefði, þegar hann átti að gæta hennar um nótt, komið við hana með höndum og sett fingurna inn í hana og henni fundist það vont. Þetta átti að hafa gerst fyrr um sumarið á heimili ákærða. Kvensjúkdómalæknir skoðaði telpuna 17. október sama ár og segir í vottorði um skoðunina meðal annars: „Við þá skoðun kom í ljós afbrigðilegt útlit meyjarhafts þar sem tvö hök voru í meyjarhaftið, annars vegar kl. 11 og hins vegar kl. 5. Þessi vik verða að teljast merki um áverka á kynfærin en þau eru vel gróin og atburðurinn því greinilega ekki nýskeður. Það er hins vegar ekki með neinni vissu hægt að segja um það hvenær þessi atburður hefur átt sér stað eða hvers konar áverki hefur valdið. Niðurstaðan er því sú að útlit meyjarhaftsins samrýmist ástandi eftir gróinn áverka og getur þetta samræmst þeirri sögu sem móðir telpunnar gaf.“

Í niðurstöðu hins áfrýjaða dóms var talið að þrjú nánar tilgreind atriði drægju svo úr vægi framburðar telpunnar að sýkna yrði ákærða af sakargiftum í málinu. Þessi atriði voru þó ekki metin skýrlega með tilliti til annarra atriða, sem komið hafa fram, einkum læknisfræðilegra gagna og framburðar bróður telpunnar. Samkvæmt 46. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála ræður heildarmat á öllum sönnunargögnum niðurstöðu máls. Þar sem á skortir að í héraðsdómi sé þetta nægilega virt verður ekki hjá því komist að fella hann úr gildi og vísa málinu heim í hérað til frekari meðferðar og dómsálagningar að nýju.

Ákvörðun um sakarkostnað bíður endanlegs dóms í héraði að öðru leyti en því að málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða fyrir Hæstarétti greiðast úr ríkissjóði og eru þau ákveðin að meðtöldum virðisaukaskatti, svo sem nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur er ómerktur og málinu vísað heim í hérað til frekari meðferðar og dómsálagningar að nýju.

Ákvörðun sakarkostnaðar bíður endanlegs dóms í héraði að öðru leyti en því að málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða fyrir Hæstarétti, H-kk-ef I-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 249.000 krónur, greiðast úr ríkissjóði.