634/2014

S höfðaði mál á hendur T hf. til greiðslu bóta vegna líkamstjóns sem hann hlaut við störf um borð í skuttogara í desember 2007. Hæstiréttur leysti úr ágreiningi um frádrátt vegna greiðslna úr lífeyrissjóði og um vexti og dráttarvexti af skaðabótakröfunni. Talið var að T hf. hefði verið rétt að draga frá bótum S vegna slyssins 40% af reiknuðu eingreiðsluverðmæti örorkulífeyris frá lífeyrissjóði, sbr. 4. mgr. 5. gr. skaðabótalaga, og var T hf. að virtum útreikningi og útskýringum tryggingastærðfræðings á þeirri fjárhæð sem koma ætti til frádráttar á þeim grunni talinn hafa sýnt nægilega fram á réttmæti útreikningsins. Var T hf. því sýknaður af kröfu S um frekari bætur vegna varanlegrar örorku og miska af völdum slyssins. Við uppgjör bótanna á grundvelli yfirmatsgerðar hafði T hf. einungis greitt vexti af höfuðstól þeirra samkvæmt 1. mgr. 16. gr. skaðabótalaga og bar því við að krafa um eldri vexti væri fyrnd. Var T hf. sýknaður af kröfu um frekari vexti með skírskotun til fjögurra ára fyrningartíma samkvæmt 2. tölul. 3. gr. laga nr. 14/1905 um fyrning skulda og annarra kröfuréttinda sökum þess að fyrningu hefði fyrst verið slitið við málshöfðun í október 2012. Þá var upphafstími dráttarvaxta ákveðinn eftir almennri reglu 4. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Ágreiningur um bætur fyrir sjúkrakostnað S og annað fjártjón hans kom ekki til úrlausnar fyrir Hæstarétti, þar sem héraðsdómur hafði vísað þeim hluta kröfunnar frá dómi og S kærði ekki þá úrlausn sérstaklega.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, E-kk-nf T-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf .

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 26. september 2014. Hann krefst þess að stefnda verði gert að greiða sér 18.074.771 krónu með 4,5% ársvöxtum frá 12. desember 2007 til 23. júní 2012, en dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádregnum innborgunum stefnda 15. apríl 2013 að fjárhæð 3.000.000 krónur, 6. desember sama ár að fjárhæð 12.136.202 krónur og 7. maí 2014 að fjárhæð 575.824 krónur. Þá krefst áfrýjandi hækkunar á dæmdum málskostnaði í héraði og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Krafa áfrýjanda fyrir Hæstarétti er sú sama og endanleg krafa hans á hendur stefnda í héraði, að teknu tilliti til fyrrgreindrar innborgunar 7. maí 2014. Með hinum áfrýjaða dómi var þeim hluta kröfunnar, sem laut að því að áfrýjanda yrðu ákveðnar bætur fyrir sjúkrakostnað og annað fjártjón að álitum, vísað frá héraðsdómi. Þar sem áfrýjandi hefur ekki kært þá úrlausn sérstaklega, sbr. j. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, sætir hún ekki endurskoðun hér fyrir dómi.

Í kjarasamningi Landssambands íslenskra útvegsmanna og Sjómannasambands Íslands, sem í gildi var 12. desember 2007 þegar áfrýjandi varð fyrir slysinu sem mál þetta snýst um, var svo um samið að útgerð skyldi tryggja hvern þann mann sem samningurinn næði til og slasaðist um borð í skipi í samræmi við ákvæði 172. gr. siglingalaga nr. 34/1985. Skyldu bætur úr vátryggingu þessari ákvarðast á grundvelli skaðabótalaga nr. 50/1993 með síðari breytingum leiddi það til hærri heildarbóta en samkvæmt áðurnefndri lagagrein. Samkvæmt þessu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður staðfest sú niðurstaða að rétt hafi verið að draga frá bótum áfrýjanda vegna slyssins 40% af reiknuðu eingreiðsluverðmæti örorkulífeyris frá lífeyrissjóði, sbr. 4. mgr. 5. gr. skaðabótalaga. Fyrir héraðsdómi lagði stefndi fram útreikning tryggingastærðfræðings á þeirri fjárhæð sem koma ætti til frádráttar á þeim grunni. Fyrir Hæstarétti hefur stefndi lagt fram nánari útskýringar tryggingastærðfræðingsins á forsendum útreikningsins og sýnt þar með nægilega fram á réttmæti hans. Að þessu virtu og með vísan til forsendna héraðsdóms um úrlausn á öðrum ágreiningsatriðum aðila í tengslum við frádrátt frá bótum til áfrýjanda verður staðfest sú niðurstaða að sýkna stefnda af kröfu áfrýjanda um frekari bætur vegna varanlegrar örorku og miska af völdum slyssins.

Við uppgjör á bótum til áfrýjanda 10. desember 2013 á grundvelli yfirmatsgerðar dómkvaddra manna greiddi stefndi einungis vexti af höfuðstól bótanna samkvæmt 1. mgr. 16. gr. skaðabótalaga frá 10. október 2008 þar sem hann taldi eldri vexti vera fyrnda. Sökum þess að vextir af höfuðstólnum fyrndust á fjórum árum samkvæmt 2. tölulið 3. gr. laga nr. 14/1905 um fyrning skulda og annarra kröfuréttinda og fyrningu var fyrst slitið þegar mál þetta var höfðað 10. október 2012 verður stefndi sýknaður af kröfu áfrýjanda um greiðslu frekari vaxta en dæmdir voru í héraði, þó þannig að upphafstími dráttarvaxta verður reiknaður frá síðastnefndum degi í samræmi við hina almennu reglu 4. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001.

Staðfest verða ákvæði héraðsdóms um málskostnað. Um gjafsóknarkostnað áfrýjanda í héraði er þess að geta að samkvæmt 2. mgr. 127. gr. laga nr. 91/1991 ber að ákveða í dómi fjárhæð þóknunar lögmanns gjafsóknarhafa, en að öðru leyti á ekki að taka þar afstöðu til þess hvað gjafsóknarhafa skuli greitt af kostnaði sínum af máli. Ákvæði héraðsdóms um þóknun lögmanns áfrýjanda verður látið standa óraskað, en um gjafsókn í héraði fer að öðru leyti samkvæmt því sem í dómsorði segir.

Samkvæmt öllu framansögðu verður sá hluti hins áfrýjaða dóms, sem til endurskoðunar er hér fyrir dómi, staðfestur á þann hátt sem greinir í dómsorði.

Rétt er að aðilar beri hvor sinn kostnað af málinu fyrir Hæstarétti.

Dómsorð:

Stefndi, Tryggingamiðstöðin hf., greiði áfrýjanda, S-kk-þgf F-kk-þgf E-kk-þgf, dráttarvexti samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 12.282.984 krónum frá 10. október 2012 til 15. apríl 2013 og af 9.282.984 krónum frá þeim degi til 6. desember sama ár, að frádregnum 4,5% ársvöxtum af kröfu áfrýjanda sem stefndi hefur greitt vegna sama tímabils.

Ákvæði héraðsdóms um málskostnað skal vera óraskað.

Allur gjafsóknarkostnaður áfrýjanda fyrir héraðsdómi greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun lögmanns hans eins og hún var ákveðin í hinum áfrýjaða dómi.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.