380/2001

H og U kærðu úrskurð héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu þeirra um að ógilt yrði nauðungarsala sýslumanns á íbúð þeirra og samþykki sýslumanns á boði í hana. Uppboði á umræddri fasteign lauk þegar sýslumaður lét hamar falla við framhald þess 13. mars 2001, sbr. 4. mgr. 36. gr. laga nr. 90/1991. Hófst þá fjögurra vikna frestur samkvæmt 1. mgr. 80. gr. laganna handa H og U til að leggja fyrir héraðsdómara kröfu um að leyst yrði úr um gildi nauðungarsölunnar. Krafa þeirra barst ekki héraðsdómi fyrr en 6. júní 2001 og var frestur þeirra þá löngu liðinn án þess að þau hefðu gert ráðstafanir samkvæmt 2. mgr. 80. gr. laga nr. 90/1991 til að neyta undanþágu frá 1. mgr. sömu greinar. Var málinu af þessum sökum vísað frá héraðsdómi.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Sóknaraðilar skutu málinu til Hæstaréttar með kæru 28. september 2001, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 9. október sl. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 17. september 2001, þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að ógilt yrði nauðungarsala sýslumannsins í Reykjavík á íbúð merktri nr. 0302 að Rofabæ 31 í Reykjavík, sem fór fram að kröfu varnaraðila, svo og að ógilt yrði samþykki sýslumanns á boði varnaraðila, Frjálsa fjárfestingarbankans hf., í íbúðina. Kæruheimild er í 85. gr. laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu. Sóknaraðilar krefjast þess að ógilt verði fyrrgreind nauðungarsala sýslumannsins í Reykjavík, svo og samþykki hans á áðurnefndu boði varnaraðila í íbúðina að Rofabæ 31. Þá krefjast sóknaraðilar málskostnaðar fyrir héraðsdómi án tillits til gjafsóknar, sem þau nutu þar, og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili, Frjálsi fjárfestingarbankinn hf., krefst þess að úrskurður héraðsdómara verði staðfestur um annað en málskostnað, sem sóknaraðilar verði dæmd til að greiða sér ásamt kærumálskostnaði.

Varnaraðili, Íbúðalánasjóður, hefur ekki látið málið til sín taka fyrir Hæstarétti.

Samkvæmt gögnum málsins krafðist varnaraðilinn Íbúðalánasjóður 11. september 2000 nauðungarsölu á íbúð sóknaraðila að Rofabæ 31 til fullnustu á kröfu samkvæmt skuldabréfi frá 13. febrúar 1999, sem tryggt var með veði í eigninni. Beiðnin barst sýslumanninum í Reykjavík 15. september 2000. Þá barst sýslumanni 23. október 2000 beiðni sama varnaraðila frá 11. sama mánaðar um nauðungarsölu á íbúðinni til fullnustu á þremur veðskuldum samkvæmt skuldabréfum frá 11. mars 1985, 1. apríl 1987 og 3. nóvember 1987. Sýslumaður fékk birta auglýsingu um nauðungarsöluna í Lögbirtingablaði 8. desember 2000 og tók hana fyrir í fyrsta sinn 11. janúar 2001. Var þá ákveðið að uppboð myndi byrja á eign sóknaraðila á nánar tilgreindum tíma 19. febrúar sama árs. Áður en til þess kom barst sýslumanni 10. þess mánaðar beiðni varnaraðilans Frjálsa fjárfestingarbankans hf. frá 24. janúar 2001 um nauðungarsölu á sömu íbúð til fullnustu á kröfu samkvæmt fjárnámi, sem gert var 22. október 1999 í eigninni fyrir skuld sóknaraðilans U-kvk-ef Þ-kvk-ef. Við byrjun uppboðs 19. febrúar 2001 varð varnaraðilinn Íbúðalánasjóður hæstbjóðandi í eignina, en ákveðið var að því yrði fram haldið á nánar tilteknum tíma 13. mars sama árs á henni sjálfri. Við framhald uppboðsins var lögð fram kröfulýsing Tollstjórans í Reykjavík vegna kröfu um fasteignagjöld, sem nytu lögveðréttar í íbúðinni. Var mætt við uppboðið af hálfu beggja varnaraðila auk þess að mættur var sóknaraðilinn H-kk-nf E-kk-nf. Að ósk hans og með samþykki varnaraðila var ákveðið að breyta uppboðsskilmálum þannig að frestur sýslumanns til að samþykkja boð í eignina yrði átta vikur. Að þessu búnu var leitað boða í eignina og varð varnaraðilinn Frjálsi fjárfestingarbankinn hf. hæstbjóðandi. Var uppboðinu lokið og hæstbjóðanda greint frá því að boð hans yrði samþykkt ef greiðsla samkvæmt því bærist sýslumanni 9. maí 2001 kl. 11.30. Varnaraðilinn innti af hendi greiðslu þann dag, en eftir þann tíma, sem sýslumaður hafði ákveðið.

Mál þetta er rekið samkvæmt ákvæðum XIV. kafla laga nr. 90/1991. Samkvæmt því, sem að framan greinir, lauk uppboði á fasteign sóknaraðila að Rofabæ 31 þegar sýslumaður lét hamar falla við framhald þess 13. mars 2001, sbr. 4. mgr. 36. gr. sömu laga. Hófst þá fjögurra vikna frestur samkvæmt 1. mgr. 80. gr. laganna handa sóknaraðilum til að leggja fyrir héraðsdómara kröfu um að leyst yrði úr um gildi nauðungarsölunnar. Krafa þeirra barst ekki Héraðsdómi Reykjavíkur fyrr en 6. júní 2001. Frestur sóknaraðila til að leita úrlausnar héraðsdómara var því löngu liðinn þegar krafa þeirra kom fram án þess að þau gerðu ráðstafanir samkvæmt 2. mgr. 80. gr. laga nr. 90/1991 til að neyta undanþágu frá ákvæði 1. mgr. sömu lagagreinar. Þegar af þeirri ástæðu verður að vísa málinu sjálfkrafa frá héraðsdómi.

Rétt er að aðilarnir beri hvert sinn kostnað af málinu í héraði og fyrir Hæstarétti, en um gjafsóknarkostnað sóknaraðila fyrir héraðsdómi fer samkvæmt því, sem í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Máli þessu er vísað frá héraðsdómi.

Málskostnaður í héraði og kærumálskostnaður fellur niður.

Allur gjafsóknarkostnaður sóknaraðila, H-kk-ef E-kk-ef og U-kvk-ef Þ-kvk-ef, fyrir héraðsdómi greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns þeirra, 165.000 krónur.