628/2013

Kært var ákvæði í úrskurði héraðsdóms þar sem kröfu Í hf. um viðurkenningu á rétti hans til að fá gert fjárnám í fasteigninni var vísað frá dómi af sjálfsdáðum með vísan til þess að með staðfestingu veðréttar Í hf. í fasteigninni hefði hann þegar fengið þá fjárnámsheimild sem hann leitaði eftir og skorti hann því lögvarða hagsmuni af því að fá úrlausn um þá kröfu sína. Í dómi Hæstaréttar var vísað til þess að það tryggingarbréf sem um ræddi hefði hvorki að geyma beina aðfararheimild né beina uppboðsheimild. Taldi rétturinn að dómur á hendur A ehf. um viðurkenningu á veðrétti samkvæmt tryggingarbréfi í fasteign gæti ekki veitt Í hf. heimild til aðfarar, enda fæli dómur um þetta efni ekki í sér fyrirmæli um skyldu sem framfylgt yrði með slíkri gerð. Samkvæmt því var Í hf. talinn hafa lögvarða hagsmuni af því að fá leyst úr kröfu sinni um fjárnám í fasteigninni og var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar að þessu leyti.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf og H-kk-nf I. J-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 5. september 2013 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 23. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 23. ágúst 2013, þar sem staðfestur var veðréttur sóknaraðila samkvæmt tryggingarbréfi, útgefnu 29. október 2009, tryggðu með 3. veðrétti og uppfærslurétti í fasteigninni Bjargi 123616 í Mosfellsbæ með fastanúmerið 208-1867, fyrir 5.413.147 krónum með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 30. mars 2012 til greiðsludags. Á hinn bóginn var kröfu sóknaraðila um viðurkenningu á rétti hans til að fá gert fjárnám í fyrrgreindri fasteign vísað frá dómi af sjálfsdáðum. Kæruheimild er í j. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að fellt verði úr gildi ákvæði hins kærða úrskurðar, þar sem vísað var frá dómi kröfu sóknaraðila um viðurkenningu á rétti hans til að fá gert fjárnám í fyrrgreindri fasteign, og lagt fyrir héraðsdóm að taka kröfuna til efnismeðferðar. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

Varnaraðili hefur ekki látið málið til sín taka fyrir Hæstarétti.

Í héraðsdómi krafðist sóknaraðili viðurkenningar á 3. veðrétti og uppfærslurétti í fasteigninni Bjargi 123616, Mosfellsbæ, fyrir 5.579.091 krónu samkvæmt tryggingarbréfi 29. október 2009 auk tilgreindra vaxta frá 30. mars 2012 til greiðsludags. Jafnframt því að krefjast staðfestingar veðréttarins krafðist sóknaraðili þess að varnaraðili yrði dæmdur til að þola að fjárnám yrði gert í fasteigninni fyrir sömu fjárhæð og vöxtum og í umræddri viðurkenningarkröfu sóknaraðila á veðrétti hans. Héraðsdómur féllst á kröfu sóknaraðila um viðurkenningu á veðréttinum fyrir 5.413.147 krónum, en komst að þeirri niðurstöðu að með staðfestingu veðréttarins í fasteigninni hafi sóknaraðili þegar fengið þá fjárnámsheimild sem hann leitaði eftir. Hafi sóknaraðili því ekki lögvarða hagsmuni af því að fá úrlausn um kröfu sína um fjárnám í eigninni og var henni vísað frá héraðsdómi af sjálfsdáðum.

Umrætt tryggingarbréf hefur hvorki að geyma beina aðfararheimild gagnvart veðsala samkvæmt 1. gr. laga um aðför nr. 90/1989 né beina uppboðsheimild samkvæmt 6. gr. laga um nauðungarsölu nr. 90/1991. Dómur á hendur varnaraðila um viðurkenningu á veðrétti samkvæmt tryggingarbréfinu í fyrrnefndri fasteign getur ekki veitt sóknaraðila heimild til aðfarar samkvæmt 1. tölulið 1. mgr. 1. gr. laga nr. 90/1989, enda fæli dómur um þetta efni ekki í sér fyrirmæli um skyldu, sem framfylgt yrði með slíkri gerð, sbr. dóm Hæstaréttar 11. mars 1999 í máli nr. 90/1999, sem birtur er á bls. 1073 í dómasafni það ár. Sóknaraðili hefur því lögvarða hagsmuni af því að fá leyst úr kröfu sinni um fjárnám í fasteigninni, sbr. 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991. Hið kærða ákvæði dómsins verður því fellt úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar að þessu leyti.

Kærumálskostnaður verður ekki dæmdur.

Dómsorð:

Ákvæði héraðsdóms um að vísa af sjálfsdáðum frá dómi kröfu sóknaraðila, Íslandsbanka hf., um viðurkenningu á rétti hans til að fá gert fjárnám í fasteigninni Bjargi 123616, Mosfellsbæ, er fellt úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar að þessu leyti.

Kærumálskostnaður fellur niður.