314/2001

J var einn þriggja umsækjenda um stöðu aðstoðarskólastjóra grunnskóla S. J var ekki ráðinn í stöðuna og taldi að ekki hefði verið farið að stjórnsýslulögum við ráðninguna og umsókn hans hefði ekki fengið þá faglegu umfjöllun sem hann hafi átt rétt á samkvæmt ákvæðum laga nr. 48/1986 um lögverndun á starfsheiti og starfsréttindum grunnskólakennara o.fl. Krafðist hann skaðabóta vegna þessa. Samkvæmt grunnskólalögum skyldi sveitarstjórn ráða aðstoðarskólastjóra að fenginni tillögu skólastjóra. Skyldi við ráðninguna gæta ákvæða fyrrnefndra laga nr. 48/1986. Hafði skólastjóri lagt tillögu um ráðninguna, fyrir skóla- og menningarnefnd, og rakið ítarlegar ástæður fyrir því vali. Samþykkti nefndin tillögu skólastjórans og bæjarráð og bæjarstjórn einnig, og var því gengið frá ráðningu þess umsækjanda sem skólastjóri mælti með. Talið var að samkvæmt grunnskólalögum mætti aðeins ráða þann sem fullnægði skilyrðum laga nr. 48/1986. Þá var talið ljóst að mikilvægt væri að skólastjóri og aðstoðarskólastjóri gætu unnið saman og þótti því eðlilegt að skólastjóri hefði lagt til að sá umsækjandi yrði ráðinn, sem væri að öðrum skilyrðum uppfylltum líklegastur til að ná bestum árangri í stjórnun skólans í samvinnu við hann sjálfan. Þótti ekki hafa verið sýnt fram á að ómálefnaleg sjónarmið hefðu legið að baki tillögu skólastjóra eða haft áhrif á afgreiðslu skóla- og menningarnefndar og að lokum bæjarráðs og bæjarstjórnar. Var þó fallist á að umfjöllun nefndarinnar hefði átt að vera vandaðri. Var S sýknaður af bótakröfum J.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kvk-nf E-kvk-nf, G-kk-nf G-kk-nf, H-kk-nf H-kk-nf, H-kk-nf B-kk-nf og P-kk-nf K-x-x H-kk-nf.

Áfrýjandi skaut máli þessu til Hæstaréttar 23. ágúst 2001. Hann krefst þess, að stefndi verði dæmdur til að greiða sér 8.000.000 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 25/1987 frá 26. september 2000 til 1. júlí 2001, en frá þeim degi með dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

I.

Málavextir eru raktir í héraðsdómi. Eins og þar kemur fram var áfrýjandi einn þriggja umsækjenda um stöðu aðstoðarskólastjóra grunnskóla Siglufjarðar, sem auglýst var laus til umsóknar í maí 1998. Áfrýjandi var ekki ráðinn í stöðuna og heldur hann því fram, að um ráðninguna hafi ekki verið farið að stjórnsýslulögum og að umsókn hans hafi ekki fengið þá faglegu umfjöllun, sem hann átti rétt á samkvæmt ákvæðum laga nr. 48/1986 um lögverndun á starfsheiti og starfsréttindum grunnskólakennara, framhaldsskólakennara og skólastjóra, sbr. nú lög nr. 86/1998. Telur hann sig hafa orðið fyrir tjóni vegna þessa, sem hann eigi rétt á að fá bætt úr hendi stefnda.

II.

Fallist er á með héraðsdómi, að atvik máls þessa hafi átt sér stað í gildistíð eldri sveitarstjórnarlaga nr. 8/1986, en lög nr. 45/1998 tóku gildi 10. júlí 1998. Í 3. mgr. 57. gr. laga nr. 8/1986 segir, að sveitarstjórn kjósi nefndir til að fara með einstaka málaflokka á kjörtímabilinu, sbr. 5. mgr. 40. gr. laga nr. 45/1998, og ákveði valdsvið þeirra, sbr. 44. gr.

Í 12. gr. laga nr. 66/1995 um grunnskóla segir, að skólanefnd skuli vera í hverju skólahverfi, sem fari með málefni grunnskóla eftir því sem lög og reglugerðir ákveða og sveitarstjórn kunni að fela henni. Í samþykkt um stjórn Siglufjarðarkaupstaðar og fundarsköp bæjarstjórnar segir í 62. gr. B, 2, að bæjarstjórn kjósi skóla- og menningarnefnd, sem fari með málefni grunnskóla.

Samkvæmt 2. mgr. 23. gr. laga nr. 66/1995 skal sveitarstjórn ráða aðstoðarskólastjóra að fenginni tilllögu skólastjóra, en aðstoðarskólastjóri er staðgengill skólastjóra. Samkvæmt 4. mgr. sömu greinar skal gæta ákvæða gildandi laga um lögverndun á starfsheiti og starfsréttindum grunnskólakennara og skólastjóra við ráðninguna. Í 66. og 67. gr. fyrrgreindra samþykkta kemur fram, að bæjarstjórn ræður fasta starfsmenn í helstu stjórnunarstöður en bæjarráð ræður aðra fasta starfsmenn.

Eins og fram kemur í héraðsdómi lagði skólastjóri tillögu um ráðninguna fyrir skóla- og menningarnefnd, sem féllst á hana og lagði fyrir bæjarráð, sem einnig féllst á tillögu nefndarinnar 16. júní 1998, en bæjarráð starfaði í umboði bæjarstjórnar, sem ekki hélt reglulega fundi að sumarlagi. Fundargerð bæjarráðs var síðan staðfest í bæjarstjórn 10. september 1998.

III.

Skóla- og menningarnefnd Siglufjarðar fól skólastjóra grunnskólans að kanna hæfni umsækjenda um stöðu aðstoðarskólastjóra. Í umsögn hans til skóla- og menningarnefndar kom fram, að þrjár umsóknir hefðu borist um stöðuna, frá starfandi aðstoðarskólastjóra og forstöðumanni skólaskrifstofu Siglufjarðar, auk áfrýjanda, sem var að láta af störfum sem skólastjóri grunnskólans á Hofsósi. Í umsögninni sagði skólastjóri, að hann þekkti vel til verka þeirra fyrrnefndu, en hann hafi kannað feril áfrýjanda, og eftir þá könnun hafi valið staðið milli hinna. Lagði hann til, að forstöðumaður skólaskrifstofu yrði ráðinn og rakti ítarlega ástæður fyrir því vali. Engin grein var gerð fyrir því í mati skólastjóra, að áfrýjandi kæmi ekki til greina. Hins vegar er fram komið, að skólastjórinn leitaði umsagnar fyrrverandi samstarfsmanna áfrýjanda á Hofsósi, bæði yfirmanna sveitarfélagsins, kennara við skólann og annarra, sem komu að skólamálum í sveitarfélaginu, auk þess sem hann ræddi við áfrýjanda sjálfan. Hann taldi alla umsækjendur uppfylla skilyrði um menntun og starfsreynslu, en það sem réði úrslitum um tillögu hans um ráðningu í stöðuna væri mat á starfshæfni umsækjenda, það er hæfni í persónulegum samskiptum og stjórnun, sem væru veigamiklir þættir í starfi aðstoðarskólastjóra.

Skólastjórinn kom á fund skóla- og menningarnefndar 15. júní 1998, þar sem ráðning aðstoðarskólastjóra var tekin fyrir. Umsóknir allra umsækjenda og fylgigögn þeirra lágu fyrir fundinum. Skólastjórinn kynnti umsækjendur og gerði grein fyrir tillögu sinni, en ekki verður séð, að um ítarlegan samanburð á umsækjendum hafi verið ræða. Samkvæmt því, sem fram hefur komið, voru engar ávirðingar bornar á áfrýjanda og starfslok hans á Hofsósi bar ekki á góma. Á þessum fundi var sú ákvörðun tekin að fara að tillögu skólastjóra. Bæjarráð, í umboði bæjarstjórnar, samþykkti síðan tillögu skóla- og menningarnefndar 16. júní 1998, án þess að nokkur umræða færi fram um hana.

Samkvæmt 2. mgr. 23. gr. laga nr. 66/1995 skal sveitarstjórn ráða aðstoðarskólastjóra að fenginni tillögu skólastjóra. Aðeins mátti ráða þann, sem fullnægði skilyrðum laga nr. 48/1986. Þótt tillaga skólastjóra hafi hvorki verið bindandi fyrir skóla- og menningarnefnd Siglufjarðar né bæjarráð í umboði bæjarstjórnar sem veitingarvaldshafa hlýtur hún að hafa haft mikil áhrif á niðurstöðuna. Aðstoðarskólastjóri er staðgengill skólastjóra og því mikilvægt, að þeir geti unnið vel saman. Var því eðlilegt, að skólastjóri legði til að sá umsækjandi yrði ráðinn, sem væri að öðrum skilyrðum uppfylltum líklegastur til að ná bestum árangri í stjórnun skólans í samvinnu við hann sjálfan. Hefur ekki verið sýnt fram á, að ómálefnaleg sjónarmið hafi legið að baki tillögu skólastjóra eða haft áhrif á afgreiðslu skóla- og menningarnefndar og að lokum bæjarráðs og bæjarstjórnar. Þótt fallast megi á, að umfjöllun nefndarinnar hefði átt að vera vandaðri getur það ekki, eins og hér háttar til, leitt til bótaskyldu stefnda gagnvart áfrýjanda. Ber þannig að staðfesta niðurstöðu héraðsdóms.

Rétt þykir, að málskostnaður fyrir Hæstarétti falli niður.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.