361/2012

X var ákærður fyrir þrjár líkamsárásir gegn fyrrverandi eiginkonu sinni. Sú fyrsta átti sér stað 11. mars 2010 og var í ákæru talin varða við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, önnur 1. maí 2010 sem var talin varða við 1. mgr. 218. gr. laga nr. 19/1940 og sú þriðja 21. desember 2010 er talin var varða við 1. mgr. 217. gr. laganna. Sakfelldi héraðsdómur X samkvæmt ákæru. Hvað varðar líkamsárásina 1. maí 2010 taldi Hæstiréttur, gegn eindreginni neitun X, það ekki hafið yfir skynsamlegan vafa, sbr. 1. mgr. 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, að X hafi slegið A með þeim afleiðingum að hún hafi rifbeinsbrotnað. Teldist háttsemi hans varða við 1. mgr. 217. gr. laga nr. 19/1940 en ekki 1. mgr. 218. gr. laganna. Hvað hinar líkamsárásirnar tvær varðar var talið sannið að X hefði í öðru tilvikinu slegið A í kviðinn og í hinu tilvikinu veitt henni högg á andlit en hvoru tveggja hafði hann neitað. Var staðfest sakfelling X hvað varðar þessar tvær líkamsárásir og heimfærslu þeirra til refsiákvæða. Var X gert að sæta þriggja mánaða fangelsi. Til refsiþyngingar horfði, sbr. 3. mgr. 70. gr. laga nr. 19/1940, að brot hans beindust að fyrrverandi eiginkonu hans og voru tvö þeirra að nokkru í viðurvist ungs barns þeirra.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Þ-kk-nf Ö-kk-nf og G-kvk-nf B-kvk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 22. maí 2012 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Af hálfu ákæruvalds er þess krafist að staðfest verði niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sakfellingu ákærða en að refsing hans verði þyngd.

Ákærði krefst aðallega sýknu af sakargiftum samkvæmt liðum i og ii í I. kafla ákæru, sýknu af þeirri háttsemi að hafa veitt högg á andlit 21. desember 2010 samkvæmt lið iii í I. kafla ákæru og að honum verði gerð vægasta refsing fyrir aðra háttsemi samkvæmt þeim lið ákæru. Til vara krefst hann sýknu af i lið í I. kafla ákæru, að háttsemi samkvæmt ii lið í I. kafla ákæru verði heimfærð undir 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og honum gerð vægasta refsing fyrir þá háttsemi sem og þá háttsemi sem honum er gefin að sök í lið iii í I. kafla ákæru.

I

Framburður brotaþola um það að ákærði hafi slegið hana í kviðinn laugardaginn 11. mars 2010 fyrir utan veitingastaðinn [...] við [...] í Reykjavík fær nokkra stoð í vætti B sem skýrði svo frá fyrir dómi að brotaþoli hefði komið til hennar eftir umræddan atburð og lýst fyrir henni atvikum. Hinu sama gegnir um framburð G-kk-ef J-kk-ef G-kk-ef lögreglumanns sem staðfesti fyrir dómi að brotaþoli og B hefðu komið á lögreglustöð 11. mars 2010 og brotaþoli þá skýrt svo frá að ákærði hafi „veitt sér áverka og hún finni til í maganum ... Ég man að hún talaði um að hún fann til í kringum magann.“ Samkvæmt þessu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur um sakfellingu ákærða samkvæmt lið i í I. kafla ákæru og heimfærslu til refsiákvæða.

II

Fyrir Hæstarétti lýsti ákæruvaldið því yfir að það felldi sig við þá afstöðu, sem fram komi í hinum áfrýjaða dómi, að tilvísun í ákærulið I.ii til hnífs og þvingunar með ofbeldi sé ekki hluti af lýsingu á líkamsárás þeirri sem ákærða er þar gefin af sök og að ekki felist í þeirri tilvísun sakargiftir á hendur ákærða.

Í læknisvottorði V-kk-ef A-kk-ef A-kk-ef sem skoðaði brotaþola 1. maí 2010 á bráðamóttöku Landspítala í Fossvogi segir meðal annars: „Þá er hún hvellaum yfir cirka 7 og 8 rifi vinstra megin. Sennilega áverkar eftir högg á síðuna eða fall ... Áverkar þannig sem geta passað við lýsingu á líkamsárás og áverkum er hún hlaut ... Rifbrot, S22.3,Obs ... Allt eru þetta áverkar sem ættu að jafna sig ágætlega, spurning með rifbrotið sem er óvíst en gæti haft óþægindi af í margar vikur ... Þrítug kona sem að verður fyrir líkamsárás með aðallega maráverkum í andliti, brjóstkassa og hugsanlegu rifbroti.“ Aðspurður fyrir dómi um það hvort brotaþoli hefði hlotið rifbeinsbrot umrætt sinn sagði læknirinn meðal annars: „Þegar maður sér þetta svona nýlegt þá er svo sem ekki hægt að útiloka að þetta sé brákun eða jafnvel bara slæmt mar þarna. Það bendir allt til þess að þetta sé brákað rifbein ... Alla vega bendir þetta til þess að hafi verið áverki þarna yfir rifbeinið og það hugsanlega líklega brákað eða brotið ... Það getur verið að þetta hafi verið óljóst orðað að hún hafi fengið þarna áverka á rifbeinið, en þegar hún er skoðuð í þetta eina skipti strax á eftir þá hef ég bent henni á það að það væri þarna hugsanlega rifbrot sem hún mætti eiga von á að hafa óþægindi af í framhaldinu. Ef það hefur ekki verið að hún hafi haft nein óþægindi samsvarandi þessum rifjum þá hefur þetta sennilega verið bara mar eða rifjatognun. Klíníska greiningin mín við skoðunina er að þarna sé líklega um rifbrot að ræða.“

Fyrir dómi var brotaþoli beðin um að lýsa því hvaða áverka hún hafi hlotið að [...] í Reykjavík 1. maí 2010. Sagðist hún þá hafa fengið marbletti á mörgum stöðum og meðal annars verið „með sár aftan á bakinu, ég missti mjög mikið af hárum, ég var marin alls staðar og ég var með verki í öllum líkamanum.“ Aðspurð um það hvort hún hefði hlotið einhver beinbrot svaraði brotaþoli því neitandi.

Þegar framangreint er virt þykir, gegn eindreginni neitun ákærða, ekki hafið yfir skynsamlegan vafa, sbr. 1. mgr. 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, að ákærði hafi umrætt sinn veist að brotaþola með þeim afleiðingum að hún hafi rifbeinsbrotnað. Að þessu gættu en að öðru leyti með skírskotun til forsendna hins áfrýjaða dóms þykir sannað að ákærði hafi eins og í ákærulið I.ii greinir ráðist á brotaþola með því að slá hana í andlit, rífa í hár henni og skella í gólfið með þeim afleiðingum að hún hafi hlotið mar og eymsli á höfði, brjóstkassa og í andliti auk þess sem hárlokkar losnuðu. Telst þessi háttsemi varða við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga.

III

H-kk-nf G-kk-nf J-kk-nf lögreglumaður var kvaddur á vettvang á [...] á [...] í Reykjavík 21. desember 2010 vegna þeirra atburða er greinir í ákærulið I.iii. Aðspurður fyrir dómi hvort hann hefði séð áverka á brotaþola umrætt sinn svaraði hann: „Það voru áverkar í andlitinu, ég man ekki hvorum megin nákvæmlega, hvort það var eftir kinnhest eða eitthvað, ég man það ekki nákvæmlega, en að öðru leyti ekki. Svo var hún bara í áfalli.“ Samkvæmt þessu og að öðru leyti með skírskotun til forsendna hins áfrýjaða dóms er staðfest sakfelling ákærða samkvæmt þessum lið ákæru og heimfærsla þar til refsiákvæða.

IV

Ákærði hefur ekki áður gerst sekur um ofbeldisbrot en hann hefur fjórum sinnum hlotið refsidóma, síðast árið 2004 er hann var dæmdur í þriggja mánaða skilorðsbundið fangelsi fyrir þjófnað. Það þykir horfa refsingu ákærða til þyngingar, sbr. 3. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga, að brot hans beindust að fyrrverandi eiginkonu hans og voru tvö brotanna að nokkru framin í viðurvist ungs barns þeirra. Þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í þrjá mánuði.

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um málsvarnarlaun, sakarkostnað og réttargæsluþóknun skulu vera óröskuð.

Ákærða verður gert að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun verjanda síns, sem ákveðin eru að meðtöldum virðisaukaskatti eins og greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Ákærði, X, sæti fangelsi í þrjá mánuði.

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um málsvarnarlaun, sakarkostnað og réttargæsluþóknun skulu vera óröskuð.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, 271.656 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, G-kvk-ef S-kvk-ef A-kvk-ef hæstaréttarlögmanns, 251.000 krónur.