252/2007

Þ krafðist skaðabóta vegna vinnuslyss frá J fyrrum vinnuveitanda sínum. Þ var við byggingarvinnu í þágu J þegar mótafleki losnaði frá vegg og féll yfir Þ. Ljóst var eftir slysið að flekinn hafði verið losaður og var það talin vera meginorsök slyssins. Var ekki vitað hver hefði verið þar að verki en var J talinn bera skaðabótaábyrgð vegna þessa. Óumdeilt var að Þ hafði klifrað sjálfur upp mótaflekann í stað þess að nota stiga. Var talið að hann hefði mátt gera sér grein fyrir hættunni samfara þessu og var honum því gert að bera þriðjung tjóns síns sjálfur vegna eigin sakar. Varðandi tjón Þ var lögð fram matsgerð læknanna A og R auk álits örorkunefndar. Þar sem J hafði ekki verið gefinn kostur á að neyta andmælaréttar á meðan málið var til meðferðar hjá örorkunefnd varð ekki byggt á álitsgerð hennar heldur á matsgerð A og R. Upplýst var í málinu að þær greiðslur sem Þ hafði fengið greiddar í kjölfar slyssins og draga ber frá skaðabótum, sbr. 2. mgr. 2. gr., 2. mgr. 3. gr., 4. mgr. 4. gr. og 4. mgr. 5. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, námu hærri fjárhæð en nam þeirri bótaskyldu sem á J hafði verið lögð samkvæmt framansögðu. Var J því sýknaður af kröfu Þ.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf, H-kvk-nf H-kvk-nf og P-kk-nf H-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 12. mars 2007. Ekki varð af fyrirhugaðri þingfestingu þess 25. apríl 2007 og var áfrýjað öðru sinni 9. maí 2007. Áfrýjandi krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða sér 3.315.954 krónur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 frá 22. febrúar 2002 til 26. október 2005 og dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst aðallega staðfestingar héraðsdóms en til vara að kröfur áfrýjanda verði lækkaðar. Í báðum tilvikum krefst hann málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður staðfest niðurstaða hans um að stefndi beri skaðabótaábyrgð á tjóni áfrýjanda.

Aðspurður fyrir dómi lýsti áfrýjandi því, að almennt hefðu þeir ekki farið upp á steypumótin nema að búið væri að krækja í þau með krana til þess að „það myndi ekki eitthvað falla niður.“ Af þessu verður ráðið að hann átti, á þeim tíma sem slysið varð, að geta gert sér grein fyrir hættunni samfara því að klifra upp á steypumótið, sem ekki var þannig tryggt. Með þessari athugasemd en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður staðfest niðurstaða hans um að áfrýjanda verði gert að bera þriðjung tjóns síns vegna eigin sakar.

Í greinargerð stefnda í héraði kemur fram að ekki hafi verið tekið tillit til þess af hálfu örorkunefndar að áfrýjandi hafði átt við „kvilla og verki að stríða í baki og vinstri öxl fyrir slys“. Eftir það voru lögð fram í héraði nokkur læknisfræðileg gögn og sjúkraskrá áfrýjanda hefur verið lögð fram í heild sinni fyrir Hæstarétt. Engar nýjar upplýsingar sem hér skipta máli er að finna í henni.

Af málsgögnum má sjá að áfrýjandi kvartar um „leiðni út í vinstri öxl“ fljótlega eftir slysið 2001 við R-kk-þf G-kk-þf lækni og í apríl 2003 „um verk í vinstri öxl“ við J-x-x K-x-x lækni. Skráð er í sjúkragögnum að fyrir slysið tognaði áfrýjandi í mjóbaki í knattspyrnuleik í júlí 2000, var með verk á milli herðablaða í nóvember sama ár sem talinn var vöðvabólga, tognaði á vinstri öxl í janúar 2001, og fékk bylmingshögg á vinstri hönd í maí sama ár. Ekkert hefur komið fram um að áfrýjandi hafi orðið fyrir áfalli á vinstri öxl eftir slysið. Læknarnir A-kk-nf Þ-kk-nf Ó-kk-nf og R-kk-nf J-kk-nf lýsa umkvörtunum áfrýjanda og eymslum við skoðun, og segja að eftir slysið hafi hann haft „óþægindi í brjósthrygg á milli herðablaða sem leiða upp í háls.“ Niðurstaða mats þeirra 5. nóvember 2003 ræðst hins vegar af því, að ekki verði séð að vinnuhæfni áfrýjanda hafi eða muni skerðast. Þeir leggja aftur á móti ekki mat á það hverjar líkamlegar afleiðingar slyssins hafi verið. Í álitsgerð örorkunefndar 13. september 2005 er tekin afstaða til þess að við slysið hafi áfrýjandi „hlotið tognunaráverka á vinstri öxl og mögulega væga tognun á hálsi og brjóstbaki, en auk þess ... fjölmörg rifbrot bæði hægra og vinstra megin, mar á báðum lungum, blóð hægra megin í brjósthol og loftleka frá hægra lunga.“ Telja þeir að viðvarandi einkenni áfrýjanda vegna þessa hafi áhrif á möguleika hans til þess að afla sér atvinnutekna í framtíðinni og leiði til þeirrar örorku sem honum er metin. Bæði í mati læknanna tveggja og í álitsgerð örorkunefndar eru rakin þau gögn sem skipta máli úr heilsufarssögu áfrýjanda.

Það var niðurstaða hins áfrýjaða dóms, sem skipaður var sérfróðum meðdómendum, að í álitsgerð örorkunefndar hafi ekki verið að finna fullnægjandi skýringar á því að umræddur áverki í vinstri öxl áfrýjanda hafi komið til vegna slyssins. Var það því niðurstaða dómsins að byggja ekki á álitsgerð nefndarinnar. Skilja verður hinn áfrýjaða dóm svo að leiðni út í vinstri öxl sem áfrýjandi kvartaði yfir við R-kk-þf G-kk-þf lækni árið 2001 segi ekkert um að hann hafi orðið fyrir áverka á vinstri öxl. Þegar litið er til vottorðs J-x-x K-x-x læknis frá apríl 2003 er það hins vegar ofsagt í hinum áfrýjaða dómi að áfrýjandi hafi fyrst kvartað um verki í vinstri öxl í læknisskoðun hjá S-kk-þgf Á-kk-þgf K-kk-þgf 15. júní 2004.

Stefndi byggir á því að honum hafi ekki verið gefinn kostur á að neyta andmælaréttar á meðan málið var til meðferðar hjá örorkunefnd, sem starfar samkvæmt 10. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Samkvæmt 2. mgr. 1. gr. reglugerðar nr. 549/1996 um breytingu á reglugerð um starfsháttu örorkunefndar, nr. 335 16. ágúst 1993, segir: „Skal örorkunefnd kynna aðilum fram komna beiðni og fylgigögn og gefa þeim kost á að koma skriflega á framfæri við nefndina gögnum og sjónarmiðum sínum varðandi matsmálið, innan hæfilegs frests.“ Þessarar skyldu var ekki gætt gagnvart stefnda og verður af þeim sökum ekki byggt á álitsgerð örorkunefndar. Ábending um þetta kom fram hjá stefnda þegar í greinargerð hans í héraði. Af því leiðir að það var á ábyrgð áfrýjanda að afla frekari sönnunar um tjón sitt með nýrri álitsgerð nefndarinnar eða mati. Ekki er um tölulegan ágreining að ræða og er því með þessum athugasemdum niðurstaða hins áfrýjaða dóms um tjón áfrýjanda staðfest.

Með vísan til 3. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála þykir rétt að aðilar beri hvor sinn kostnað af málinu í héraði. Áfrýjanda verður gert að greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur er óraskaður um annað en málskostnað.

Málskostnaður í héraði fellur niður.

Áfrýjandi, Þ-kk-nf H-kk-nf, greiði stefnda, J-kk-þgf H-kk-þgf, 300.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.