486/2008

L krafði F um greiðslu tveggja reikninga vegna lögmannsþjónustu. Var fallist á höfuðstól kröfu L, en reikningarnir studdust við sundurliðaða vinnuskýrslu og gögn málsins. Hins vegar var F ekki gert að greiða dráttarvexti fyrr en við þingfestingu máls í héraði þar sem dráttur varð á því að L skilaði fullnægjandi gögnum reikningunum til stuðnings.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf, H-kvk-nf H-kvk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 5. september 2008. Hann krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða sér 738.996 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 28. október 2005 til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

I

Eftir að stefndi hafði skilað greinargerð til Hæstaréttar féll þingsókn hans niður. Farið var með málið samkvæmt 4. mgr. 158. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og var það tekið til dóms að fenginni skriflegri sókn áfrýjanda.

Eins og fram kemur í héraðsdómi er áfrýjandi lögmannsstofa hæstaréttarlögmannanna B-kk-ef Ó-kk-ef H-kk-ef og H-kk-ef M-kk-ef og var stefndi í viðskiptum við stofuna um árabil. Áfrýjandi krefur stefnda um greiðslu samkvæmt tveimur reikningum útgefnum 28. október 2005. Annar þeirra, nr. 1262, er að fjárhæð 444.118 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti. Þar kemur fram að hann varði: „Rekstur innheimtumáls á hendur Ós, eignarhaldsfélagi ehf. fyrir héraðsdómi og eftirfarandi fullnustutilraunir. Kröfulýsing í þrotabú og fl.“ Í nánari sundurliðun segir að „málfl.þóknun v/héraðsdóms“ sé 301.406 krónur, en kostnaður við „mót, kröfulýsingar, mótmæli og akstur“ sé 51.500 krónur og „útlagður kostnaður“ er sagður vera 4.750 krónur. Hinn reikningurinn, nr. 1263, er að fjárhæð 294.878 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti. Þar segir í texta: „Kærumeðferð fyrir lögreglustjóranum í Reykjavík og fyrir ríkissaksóknara v/meintrar fölsunar tryggingabréfs á Öldugötu 44 Rvík. (LR-mál 010-2001-3199 og mál Ríkissaksóknara nr. 010-2002-1475) Lokið m/afstöðu Ríkissaksóknara.“ Sundurliðast hann nánar í „lögfræðiþjónusta“ 232.050 krónur og „akstur“ 1.200 krónur.

Áður hafði áfrýjandi gefið út tvo reikninga vegna vinnu sinnar í þágu stefnda og eru þeir báðir dagsettir 12. júlí 2001; annars vegar reikning nr. 112 að fjárhæð 149.400 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti þar sem segir í texta „ýmis lögfræðiþjónusta skv. verkbókhaldi“ og hins vegar reikning nr. 113 að fjárhæð 218.124 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti þar sem segir í texta: „Fasteignasöluaðstoð Þóknun v/aðstoð við sölu á Öldugötu o.fl. Akstur”. Stefndi greiddi síðastnefnda tvo reikninga í lok júlí 2001, hinn síðari með fyrirvara, en ekki nýtur við kvittunar vegna greiðslu á hinum reikningnum. Stefndi mun hafa gert athugasemdir við þessa reikninga og óskað eftir tímaskýrslum sem hann síðan mun hafa fengið afhentar.

Áfrýjandi höfðaði mál út af sömu kröfu á hendur stefnda 14. desember 2005. Málinu var vísað frá héraðsdómi án kröfu með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur 10. maí 2007 sem staðfestur var í Hæstarétti með dómi 6. júní 2007. Ástæður frávísunar málsins var vanreifun áfrýjanda og tiltekið var sérstaklega í því sambandi að hann hefði ekki gert reka að því að tengja reikninga þá, sem voru grundvöllur kröfugerðar hans, vinnuskýrslu, eða gert grein fyrir vinnu að baki þeim reikningum, sem krafa hans byggði á.

II

Eins og nánar greinir í héraðsdómi reisir stefndi sýknukröfu sína einkum á því að krafa áfrýjanda sé óljós og umþrættir reikningar ekki studdir nægilega glöggum vinnuskýrslum. Stefndi hafi lokið öllum skilum við áfrýjanda með greiðslu reikninga nr. 112 og 113 í júlí 2001, en þá reikninga hafi hann greitt með fyrirvara. Þá byggir stefndi á því að áfrýjandi hafi sýnt af sér tómlæti. Áfrýjandi hafi látið hjá líða lengur en hæfilegt þyki að gefa út þá reikningana sem hér er deilt um og engin samskipti hafi verið á milli áfrýjanda og stefnda í langan tíma. Því hafi stefndi verið í góðri trú um að uppgjöri hafi verið lokið með greiðslu á reikningum nr. 112 og 113. Stefndi telur jafnframt að reikningagerð áfrýjanda samkvæmt reikningum 1262 og 1263 sé í engu samræmi við venju í fyrri viðskiptum þeirra. Þá bendir stefndi á að lögmaður á annarri lögmannsstofu hefði séð um málefni sín samkvæmt umboði 29. október 2002. Sá hefði óskað eftir gögnum frá áfrýjanda vegna vinnu hans í þágu stefnda, án árangurs.

Áfrýjandi kveðst hafa eftir föngum haldið aðgreint utan um vinnuframlag sitt fyrir stefnda vegna ýmissa verkefna. Í héraðsdómi eru tíundaðar skýringar áfrýjanda vegna umþrættra reikninga. Kemur þar meðal annars fram að hann hafi gert reikninga eftir lok hvers verkefnis fyrir það og þá óháð því hvernig vinnuframlag stóð í öðrum óloknum verkefnum. Áfrýjandi kveðst ekki hafa fengið vitneskju um að stefndi hafi leitað til fyrrgreinds lögmanns fyrr en um sumarmál 2004. Bendir hann á að hann hafi starfað fyrir stefnda eftir þann tíma. Áfrýjandi andmælir því jafnframt að stefndi eða lögmaðurinn hefðu óskað eftir gögnum frá honum vegna óafgreiddra mála eða tímaskýrslum vegna óuppgerðra reikninga fyrr en með bréfi 1. desember 2005.

III

Stefndi greiddi framangreinda reikninga nr. 112 og 113 í júlí 2001 og heldur því fram að með greiðslu þeirra hefði hann gert upp sínar skuldir við áfrýjanda. Af gögnum málsins er ljóst að áfrýjandi starfaði í þágu stefnda að hans ósk eftir að þessir reikningar voru greiddir. Stefndi mun hafa fengið tímaskýrslur frá áfrýjanda vegna þeirra, en þær lúta að annarri vinnu en áfrýjandi krefst greiðslu fyrir í þessu máli. Verður því ekki fallist á með stefnda að greiðsla þessara reikninga hafi falið í sér lokauppgjör milli aðila.

Samkvæmt gögnum málsins er reikningur nr. 1262 vegna vinnu áfrýjanda í tengslum við mál stefnda á hendur Ósi fasteignafélagi ehf. sem keypt hafði fasteign af stefnda að Öldugötu 44, Reykjavík en ekki staðið í skilum með kaupverð. Ritaði áfrýjandi innheimtubréf 6. desember 2000 og í framhaldi af því var höfðað dómsmál á hendur kaupandanum. Áfrýjandi kveðst hafa haldið utan um verkefni þetta í innheimtukerfi til að byrja með en þar sem málið hafi vikið frá stöðluðum ferlum innheimtukerfisins, þegar það hafi farið fyrir héraðsdóm, hafi það einnig verið skráð í tímaskrárkerfi áfrýjanda. Málinu lauk með dómsátt 31. október 2001 þess efnis að kaupandinn féllst á að greiða stefnda 3.850.000 krónur með tilgreindum dráttarvöxtum, auk 380.000 króna í málskostnað. Hinn 12. febrúar 2002 gaf stefndi áfrýjanda sérstakt umboð til að „lýsa kröfu minni í söluandvirði eignarinnar sbr. dómsátt í Héraðsdómi Reykjavíkur 31.10.2001 og gæta hagsmuna minna við uppboðið, þó þannig að honum er ekki heimilt að bjóða meira en kr. 12.000.000,00 í eignina.“ Innheimtutilraunir stefnda héldu því áfram og var fasteignin seld á nauðungaruppboði 12. febrúar 2002. Bú Óss eignarhaldsfélags ehf. var svo tekið til gjaldþrotaskipta 2. október 2002. Skiptum mun hafa lokið 2. júní 2003, án þess að stefndi fengi fullnustu kröfu sinnar. Lauk þá vinnu áfrýjanda vegna þessa máls. Þessi vinna áfrýjanda er nú tíunduð í sundurliðaðri vinnuskýrslu og styðst hún við gögn málsins.

Hinn reikningurinn nr. 1263 var vegna vinnu áfrýjanda sem hann innti af hendi frá 24. janúar 2001 til 11. október 2002 í tengslum við opinbera rannsókn vegna meintrar fölsunar á nafni stefnda á tryggingarbréf. Stefndi kom sjálfur nokkuð að þessu máli, en hann óskaði skriflega eftir því 24. janúar 2001 „að B-kk-nf Ó-kk-nf H-kk-nf hrl. kæri umrædda fölsun til lögreglunnar auk þess sem bréfinu verði tafarlaust aflýst af eigninni.“ Í tilefni kærunnar mætti hann svo með H-kk-þgf M-kk-þgf hæstaréttarlögmanni til skýrslugjafar á lögreglustöð 12. september 2001 og veitti rithandasýnishorn 23. janúar 2002 sem lögmaðurinn mun hafa sent lögreglu sama dag. Þá er vinna áfrýjanda vegna þessa máls einnig tíunduð í vinnuskýrslu hans, sem styðst við gögn málsins, en rannsókn lauk með ákvörðun ríkissaksóknara 10. október 2002 um að staðfesta ákvörðun lögreglustjóra um niðurfellingu málsins.

IV

Reikningarnir tveir, sem krafa áfrýjanda byggist á, voru gefnir út 28. október 2005. Tímaskýrslur að baki þeim voru fyrst lagðar fram við meðferð fyrra máls aðila fyrir héraðsdómi Reykjavíkur. Í gögnum málsins er að finna umboð frá stefnda til S-kk-ef G-kk-ef héraðsdómslögmanns 29. október 2001 til þess „að taka við öllum gögnum frá H-kk-þgf M-kk-þgf, hdl. ... í þeim málum sem hann hefur verið að vinna í fyrir mig á liðnum árum.“ Gegn mótmælum áfrýjanda hefur stefndi ekki sýnt fram á að hann hafi fyrr en með bréfi 1. desember 2005 gert skriflegar athugasemdir við vinnu áfrýjanda og gert kröfu um afhendingu gagna. Verður því miðað við þá fullyrðingu áfrýjanda að hann hafi ekki fengið vitneskju um ætlað umboðsleysi sitt fyrr en um sumarmál 2004 eftir að vinnu hans fyrir stefnda var lokið. Samkvæmt þessu verður ekki annað séð en að áfrýjandi hafi unnið að þeim verkefnum sem greinir í reikningum nr. 1262 og 1263 að beiðni stefnda og að þeir séu ógreiddir. Með hliðsjón af því að hér var um föst viðskipti að ræða um margra ára bil þar sem áfrýjandi gerði stefnda reikninga eftir verkefnum verður ekki fallist á með stefnda að áfrýjandi hafi glatað kröfu sinni vegna tómlætis. Verður stefndi því dæmdur til að greiða höfuðstól stefnukröfu áfrýjanda.

Svo sem fyrr var rakið var fyrra máli áfrýjanda á hendur stefnda vísað frá dómi vegna vanreifunar. Með hliðsjón af því eru ekki efni til að dæma dráttarvexti af kröfu áfrýjanda fyrr frá þingfestingu máls þessa í héraði 13. nóvember 2007.

Með vísan til 3. mgr. 130. gr., sbr. 166. gr., laga nr. 91/1991 skal hvor aðili bera sinn kostnað af málinu á báðum dómstigum.

Dómsorð:

Stefndi, F-kk-nf G-kk-nf, greiði áfrýjanda, Lögskilum ehf., 738.996 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 13. nóvember 2007 til greiðsludags.

Málskostnaður í héraði og fyrir Hæstarétti fellur niður.