246/2006

Ó slasaðist í umferðarslysi í janúar 2002 með þeim afleiðingum að hún hlaut 20% varanlega örorku. Aðila greindi á um hvort miða skyldi bætur fyrir varanlega örorku við lágmarkslaun samkvæmt 3. mgr. 7. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 eða meta árslaun sérstaklega samkvæmt 2. mgr. sömu greinar. Tekið var fram að í nánar tilgreindum dómum Hæstaréttar hefði því verið slegið föstu að þegar tjónþoli er við nám þegar slys ber að höndum, en ekki kominn svo langt á veg að námslok séu fyrirsjáanleg, eigi regla 3. mgr. 7. gr. um lágmarkslaun við. Vísað var til þess að Ó hefði verið 26 ára á slysdegi og lokið 39 einingum af 120 í hjúkrunarfræði eða tæplega þriðjungi námsins. Þótt hún hefði á þessum tíma fengist við störf á þeim vettvangi, sem nám hennar stefndi að, voru aðstæður hennar taldar sambærilegar þeim sem fyrir hendi voru í framangreindum dómsmálum. Með hliðsjón af því var talið að við uppgjör á tjóni Ó skyldi fara eftir 3. mgr. 7. gr. skaðabótalaga. Þar sem Á og V höfðu þegar greitt Ó bætur samkvæmt því var krafa þeirra um sýknu tekin til greina.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, G-kk-nf G-kk-nf og M-kk-nf S-kk-nf.

Áfrýjendur skutu málinu til Hæstaréttar 5. maí 2006 og krefjast aðallega sýknu af kröfu stefndu og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti, en til vara að krafan verði lækkuð og málskostnaður felldur niður á báðum dómstigum.

Stefnda krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti án tillits til gjafsóknar sem henni hefur verið veitt á báðum dómstigum.

Svo sem í héraðsdómi greinir er óumdeilt að áfrýjandinn Á-kk-nf J-kk-nf G-kk-nf beri skaðabótaábyrgð á tjóni, sem stefnda varð fyrir í umferðarslysi 27. janúar 2002, og að áfrýjandinn Vátryggingafélag Íslands hf. sé greiðsluskyldur vegna tjónsins. Ágreiningur málsaðila stendur hins vegar um það hvort bætur fyrir varanlega örorku stefndu skuli miðaðar við lágmarkslaun samkvæmt 3. mgr. 7. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, sbr. 6. gr. laga nr. 37/1999, eða hvort árslaun skuli metin sérstaklega þar sem óvenjulegar aðstæður séu fyrir hendi, sbr. 2. mgr. 7. gr. laganna. Verði fallist á að síðastnefnt lagaákvæði eigi við deila aðilar um við hvaða laun skuli miða, meðallaun hjúkrunarfræðinga, sem stefnda krefst, eða byrjunarlaun þeirra, eins og varakrafa áfrýjenda er reist á.

Fyrra ágreiningsefnið, hvort miða beri við 2. mgr. eða 3. mgr. 7. gr. skaðabótalaga þegar námsmenn eiga í hlut, hefur komið til kasta réttarins í allmörgum málum, eins og rakið er í dómum hans 13. febrúar 2003 í máli nr. 375/2002 og 4. nóvember 2004 í máli nr. 188/2004. Þar hefur verið slegið föstu að þegar tjónþoli er við nám þegar slys ber að höndum, en ekki kominn svo langt á veg að námslok séu fyrirsjáanleg, eigi regla 3. mgr. 7. gr. um lágmarkslaun við. Stefnda var 26 ára á slysdegi og hafði þá lokið 39 einingum af 120 í hjúkrunarfræði, eða tæplega þriðjungi námsins. Þótt hún hafi á þessum tíma fengist við störf á þeim vettvangi, sem nám hennar stefndi að, voru aðstæður hennar sambærilegar þeim, sem fyrir hendi voru í framangreindum dómsmálum. Með hliðsjón af þessu verður að fallast á með áfrýjendum að við uppgjör á tjóni stefndu skuli farið eftir núgildandi 3. mgr. 7. gr. skaðabótalaga. Áfrýjendur hafa greitt bætur samkvæmt því. Verður krafa þeirra um sýknu því tekin til greina.

Rétt er að hver aðila beri sinn málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti.

Ákvæði héraðsdóms um gjafsóknarkostnað verður staðfest. Gjafsóknarkostnaður stefndu fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Áfrýjendur, Á-kk-nf J-kk-nf G-kk-nf og Vátryggingafélag Íslands hf., eru sýknir af kröfu stefndu, Ó-kvk-ef K-kvk-ef J-kvk-ef.

Málskostnaður í héraði og fyrir Hæstarétti fellur niður.

Ákvæði héraðsdóms um gjafsóknarkostnað skal vera óraskað. Gjafsóknarkostnaður stefndu fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun lögmanns hennar, 300.000 krónur.