310/2008

Deilt var um kröfu S hf. um málskostnaðartryggingu í máli sem höfðað var af I ehf., D og P en bú I ehf. hafði verið tekið til gjaldþrotaskipta skömmu eftir málshöfðunina. Í málinu lá fyrir orðsending skiptastjóra í þb. I ehf. þar sem meðal annars kom fram að hann gerði ekki að svo stöddu athugasemdir við að fyrirsvarsmenn félagsins, D og P, héldu áfram rekstri málsins en frekari ákvarðanir um það efni yrðu teknar síðar. Af orðsendingunni varð ekkert ráðið um að skiptastjórinn hefði tekið ákvörðun um að þb. I ehf. myndi ekki halda uppi hagsmunum, sem dómsmálið væri höfðað um. Í dómi Hæstaréttar var tekið fram að líta yrði svo á að skiptastjórinn hefði veitt lögmanninum, sem farið hefði með mál þetta af hálfu þb. I ehf., D og P, málflutningsumboð til að halda áfram rekstri þess að svo stöddu til hagsbóta fyrir þb. I ehf. og á kostnað þeirra síðastnefndu. Sú aðstaða gæti engu breytt um skyldu þb. I ehf. til að setja tryggingu fyrir greiðslu málskostnaðar samkvæmt b. lið 1. mgr. 133. gr. laga nr. 91/1991. Var skilyrðum ákvæðisins talið fullnægt og niðurstaða héraðsdóms um fjárhæð tryggingarinnar staðfest.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, G-kk-nf G-kk-nf og M-kk-nf S-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 22. maí 2008, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 3. júní sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur, sem kveðinn var upp 21. maí 2008 í máli sóknaraðila, D-kvk-ef P-kvk-ef og P-kk-ef Á-kk-ef Ó-kk-ef á hendur varnaraðila, en með úrskurðinum var sóknaraðila gert að leggja fram tryggingu fyrir greiðslu málskostnaðar að fjárhæð 4.500.000 krónur. Kæruheimild er í o. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess aðallega að kröfu varnaraðila um málskostnaðartryggingu verði hafnað, en til vara að fjárhæð hennar verði lækkuð. Þá krefst sóknaraðili málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

I.

Insolidum ehf., D-kvk-nf P-kvk-nf og P-kk-nf Á-kk-nf Ó-kk-nf höfðuðu mál þetta á hendur varnaraðila 7. febrúar 2008 og var það þingfest í Héraðsdómi Reykjavíkur 12. sama mánaðar. Þau þrjú fyrstnefndu kröfðust þess að viðurkennd yrði riftun þeirra 8. nóvember 2007 á kaupsamningi, sem gerður hafi verið við varnaraðila 20. júlí sama ár um stofnfjárhluti að nafnvirði 47.500.000 krónur í Sparisjóði Reykjavíkur og nágrennis, hluta lánssamnings við varnaraðila 3. ágúst 2007 að því er varðar töku láns hjá honum að fjárhæð 571.575.890 krónur og átta handveðssamningum, sem gerðir hafi verið við hann síðastnefndan dag. Að auki var krafist málskostnaðar. Varnaraðili höfðaði gagnsök í málinu 11. mars 2008 og krafðist þess að gagnaðilunum yrði gert að greiða sér 298.282.616 krónur með nánar tilteknum vöxtum auk málskostnaðar. Í greinargerð varnaraðila í aðalsök krafðist hann aðallega að málinu yrði vísað frá dómi, til vara sýknu af kröfum, sem þar voru hafðar uppi á hendur honum, en að því frágengnu sýknu að hluta.

Samkvæmt kröfu varnaraðila var bú Insolidum ehf. tekið til gjaldþrotaskipta með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur 6. maí 2008. Sá úrskurður var kærður til Hæstaréttar 16. sama mánaðar. Þegar mál þetta var tekið fyrir í héraðsdómi 19. maí 2008 var lögð fram orðsending frá skiptastjóra í þrotabúi félagsins, þar sem meðal annars kom fram að hann gerði ekki að svo stöddu athugasemdir við að fyrirsvarsmenn þess, sem voru fyrrnefnd D-kvk-nf og P-kk-nf Á-kk-nf, héldu áfram rekstri þessa máls, en frekari ákvarðanir yrðu teknar um það efni þegar fyrir lægi niðurstaða um kæru úrskurðarins um gjaldþrotaskipti. Þess væri þó óskað að yfirlýsing yrði gefin um að þetta yrði gert á kostnað fyrirsvarsmannanna fyrrverandi og til hagsbóta fyrir þrotabúið. Því til samræmis var slík yfirlýsing lögð fram í þinghaldinu. Við sama tækifæri krafðist varnaraðili þess að sóknaraðila yrði gert að leggja fram tryggingu fyrir greiðslu málskostnaðar og tók héraðsdómari þá kröfu til greina með hinum kærða úrskurði.

Með dómi Hæstaréttar, sem kveðinn var upp í dag í máli nr. 282/2008, var úrskurður héraðsdóms um gjaldþrotaskipti á búi Insolidum ehf. staðfestur.

II.

Kæra í máli þessu var borin fram í nafni sóknaraðila og í engu getið þar um málskot af hendi þeirra, sem eiga aðild að málinu í héraði við hlið hans. Í greinargerð sóknaraðila til Hæstaréttar 3. júní 2008 var á hinn bóginn tekið svo til orða að hún væri lögð fram af hálfu þrotabús Insolidum ehf., D-kvk-ef P-kvk-ef og P-kk-ef Á-kk-ef Ó-kk-ef sem sóknaraðila. Slíkri breytingu á aðild að málinu fyrir Hæstarétti verður ekki komið við á þennan hátt í greinargerð og verður því litið svo á að þrotabúið sé eitt síns liðs sóknaraðili hér fyrir dómi.

Samkvæmt 1. mgr. 130. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. getur lánardrottinn, sem lýst hefur kröfu á hendur þrotabúi, sem ekki hefur þegar verið hafnað við skiptin, haldið uppi í eigin nafni til hagsbóta fyrir búið hagsmunum, sem skiptastjóri hefur ákveðið að gæta ekki, en það verður þá gert á kostnað og áhættu þess lánardrottins. Fyrir Hæstarétti hefur verið greint frá því að D-kvk-nf P-kvk-nf og P-kk-nf Á-kk-nf Ó-kk-nf hafi lýst kröfum á hendur sóknaraðila. Til þess verður á hinn bóginn að líta að af áðurgreindri orðsendingu skiptastjóra verður ekkert ráðið um að hann hafi tekið ákvörðun um að sóknaraðili muni ekki halda uppi hagsmunum, sem dómsmál þetta var höfðað um. Við svo búið verður að líta svo á að skiptastjórinn hafi veitt lögmanninum, sem farið hefur með mál þetta af hálfu sóknaraðila, D-kvk-ef og P-kk-ef Á-kk-ef, málflutningsumboð til að halda áfram rekstri þess að svo stöddu til hagsbóta fyrir sóknaraðila og á kostnað þeirra síðastnefndu. Sú aðstaða getur engu breytt um skyldu sóknaraðila til að setja tryggingu fyrir greiðslu málskostnaðar samkvæmt b. lið 1. mgr. 133. gr. laga nr. 91/1991. Skilyrðum þess ákvæðis er því fullnægt til að verða við kröfu varnaraðila, en fjárhæð málskostnaðartryggingar er hæfilega ákveðin á þann hátt, sem í dómsorði greinir.

Sóknaraðila verður gert að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Sóknaraðila, þrotabúi Insolidum ehf., ber að leggja fram tryggingu fyrir greiðslu málskostnaðar að fjárhæð 2.000.000 krónur í því formi, sem greinir í hinum kærða úrskurði, innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu þessa dóms.

Sóknaraðili greiði varnaraðila, Saga Capital Fjárfestingarbanka hf., 150.000 krónur í kærumálskostnað.