206/2005

X var ákærður fyrir brot gegn 193. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa svipt A fyrrum eiginkonu sína, valdi og umsjá barns þeirra með því að fara með það til Frakklands og halda því þar. Með úrskurði héraðsdóms, sem féll rúmum átta mánuðum áður, hafði A verið falin forsjá barnsins til bráðabirgða og foreldrum verið bannað að fara með það úr landi. Óumdeilt var að X fór með barnið til Frakklands án samráðs við A og talið var sannað að honum hefði verið kunnugt um úrskurð héraðsdóms. Þótt gögn málsins bentu til þess að andlegu ástandi barnsins hefði verið áfátt þegar það sætti læknisskoðun í Frakklandi, var ekki fallist á að háttsemi X hefði verið honum refsilaus samkvæmt 13. gr. almennra hegningarlaga. Var refsing X ákveðin skilorðsbundið fangelsi í tíu mánuði.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 26. apríl 2005 samkvæmt ósk ákærða. Hann krefst staðfestingar á sakfellingu ákærða, þyngingar á refsingu hans og greiðslu miskabóta samkvæmt ákæru.

Ákærði krefst aðallega sýknu af refsikröfu ákæruvaldsins, en til vara að honum verði ekki gerð refsing í málinu. Þá krefst hann þess að miskabótakröfu verði vísað frá dómi eða hafnað.

Með dómi Hæstaréttar 10. febrúar 2005 í máli nr. 279/2004 var staðfest niðurstaða Héraðsdóms Reykjavíkur frá 21. janúar 2004 um að A, fyrrum eiginkona ákærða, skyldi fara með forsjá barns þeirra. Fyrir Hæstarétt hefur verið lagður úrskurður áfrýjunardómstóls í Frakklandi 31. janúar 2006 þar sem vísað var frá dómi gagnkvæmum kærum ákærða og fyrrum eiginkonu hans vegna brottnáms barnsins frá Íslandi og Frakklandi. Fram er komið að ákærði hyggst freista þess að fá úrskurð dómstólsins endurskoðaðan.

Ákærði hefur haldið því fram að honum hafi verið nauðugur sá kostur að fara með barn sitt til Frakklands. Þótt gögn málsins bendi til þess að andlegu ástandi barnsins hafi verið áfátt þegar það sætti læknisskoðun í Frakklandi, er fallist á með héraðsdómi að háttsemi ákærða hafi ekki verið honum refsilaus samkvæmt ákvæði 13. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Að þessu gættu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur um sakfellingu ákærða. Með þeim rökum sem fram koma í héraðsdómi, en einkum með hliðsjón af refsimörkum 193. gr. almennra hegningarlaga, verður refsing ákærða ákveðin fangelsi í tíu mánuði. Þykir mega binda refsingu hans almennu skilorði eins og nánar greinir í dómsorði.

Með háttsemi þeirri sem ákærði er sakfelldur fyrir hefur hann gerst sekur um ólögmæta meingerð gegn persónu A samkvæmt b. lið 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, sbr. 13. gr. laga nr. 37/1999. Verður því staðfest ákvæði hins áfrýjaða dóms um miskabætur.

Fyrir héraðsdómi var nafngreindur hæstaréttarlögmaður skipaður réttargæslumaður fyrir A. Ákæruvaldið hefur fallið frá kröfu um að ákærða verði gert að greiða þóknun vegna skipaðs réttargæslumanns en ekki var fullnægt skilyrðum 44. gr. b., sbr. 1. mgr. 44. gr. c., laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála, svo sem þeim var breytt með 14. gr. laga nr. 36/1999, til skipunar hans. Fellur þessi hluti sakarkostnaðar á ríkissjóð. Ákærði verður dæmdur til að greiða annan sakarkostnað í héraði og fyrir Hæstarétti samkvæmt yfirliti ríkissaksóknara um sakarkostnað og ákvörðun Hæstaréttar um málsvarnarlaun á báðum dómstigum, sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Ákærði, X, sæti fangelsi í tíu mánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún niður falla að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákvæði héraðsdóms um miskabætur skal vera óraskað.

Ákærði greiði sakarkostnað málsins í héraði og fyrir Hæstarétti, samtals 1.048.240 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns á báðum dómstigum, S-kk-ef A-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, samtals 996.000 krónur.