307/2011

F og fleiri, sem voru eigendur þriggja íbúða í samstæðu raðhúsa í Grafarvogi, höfðuðu mál gegn byggingarstjóranum B og kröfðust skaðabóta vegna ýmiss konar annmarka á húsnæðinu og tjóns sem af þeim leiddi. Fallist var á bótaskyldu B og var honum því gert að greiða F og fleiri skaðabætur vegna tjóns þeirra.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, G-kvk-nf B-kvk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Aðaláfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 19. maí 2011. Hann krefst sýknu af kröfum gagnáfrýjenda og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Gagnáfrýjendur áfrýjuðu fyrir sitt leyti 10. ágúst 2011. Þau krefjast staðfestingar hins áfrýjaða dóms um annað en málskostnað. Þá krefjast þau málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

I

Gagnáfrýjendur eru eigendur þriggja húsa númer 115, 119 og 121 í samstæðu fimm raðhúsa við Sóleyjarrima 115, 117, 119, 121 og 123. Höfðuðu þau málið í héraði ásamt eigendum húsa númer 117 og 123 á hendur Byggingarfélaginu Sögu ehf., aðaláfrýjanda og Verði tryggingum hf. til réttargæslu. Er tildrögum málssóknarinnar lýst í hinum áfrýjaða dómi. Um heimild sína til að höfða málið saman vísuðu stefnendur í héraði til 1. mgr. 19. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Aðaláfrýjandi taldi skilyrði ákvæðisins fyrir þessu ekki uppfyllt og krafðist meðal annars á þeim grundvelli frávísunar málsins. Með úrskurði 15. desember 2008 var frávísunarkröfunni hafnað. Aðaláfrýjandi leitar ekki endurskoðunar á þeirri niðurstöðu með áfrýjun sinni.

Svo sem fram kemur í héraðsdómi luku upphaflegir stefnendur og Byggingarfélagið Saga ehf. ágreiningi sínum með sátt 31. mars 2009. Viðurkenndi byggingarfélagið þar kröfur stefnenda að mestu leyti, féllst á rétt þeirra til skuldajöfnuðar við það sem ógreitt var af umsömdu kaupverði eignanna og gaf út afsöl til þeirra fyrir húsunum. Byggingarfélagið féllst með sáttinni á að gangáfrýjendur ættu ógreiddar kröfur með tilteknum fjárhæðum vegna þeirra kröfuliða sem hafðir voru uppi í þessu máli og beint var að byggingarfélaginu og aðaláfrýjanda óskipt. Aðaláfrýjandi átti ekki aðild að sáttinni. Aðilar eru sammála um að eftir sáttargerðina hafi eigendur húsa nr. 117 og 123 fallið frá aðild sinni að málinu og gagnáfrýjendur fallið frá kröfum á hendur Byggingarfélaginu Sögu ehf., þó að þetta hafi ekki verið bókað í þingbók svo sem skylt var samkvæmt 2. mgr. 11. gr. laga nr. 91/1991. Liggur fyrir að byggingarfélagið hefur ekki greitt gagnáfrýjendum kröfurnar sem kveðið var á um í sáttinni að félagið ætti ógreiddar og var upplýst við munnlegan flutning málsins fyrir Hæstarétti að félag þetta væri gjaldþrota. Hélt málssókn gagnáfrýjenda áfram á hendur aðaláfrýjanda með kröfum vegna þeirra bótaliða sem byggingarfélagið hafði fallist á fyrir sitt leyti. Reisa gagnáfrýjendur kröfur sínar á því að aðaláfrýjandi sem byggingarstjóri húsanna sé með vísan til 51. gr. þágildandi skipulags- og byggingarlaga nr. 73/1997 skaðabótaskyldur þeim fyrir tjóni sem nemi þeim fjárhæðum sem fram koma í dómkröfum þeirra.

II

Kröfur gagnáfrýjenda eru samsettar úr nokkrum bótaliðum. Er þessu lýst í héraðsdómi. Meðal þeirra eru kröfur vegna afhendingardráttar á húsunum sem og kröfur vegna verkþátta sem ekki var lokið við smíði húsanna. Aðaláfrýjandi hefur fallist á að hann beri ábyrgð á kröfum gagnáfrýjenda sem varði galla á húsunum en hefur hins vegar sérstaklega mótmælt því að ábyrgð sín sem byggingarstjóra geti náð til tjóns sem gagnáfrýjendur hafi orðið fyrir vegna afhendingardráttar og vegna ólokinna verkþátta. Hafa gagnáfrýjendur samþykkt síðast nefnt sjónarmið aðaláfrýjanda en eftir stendur samt deila um hvaða kröfuliði þetta eigi við. Vísa gagnáfrýjendur til niðurstöðu meirihlutans í héraði um þetta en aðaláfrýjandi til niðurstöðu minnihlutans.

Aðaláfrýjandi lítur svo á að við sáttargerðina við Byggingarfélagið Sögu ehf. hafi með skuldajöfnuði við ógreiddar eftirstöðvar kaupverðs húsanna fyrst greiðst kröfur sem hann hafi borið ábyrgð á við hlið byggingarfélagsins og séu þær þar með fullgreiddar. Gagnáfrýjendur telja, að jafnvel þó að lagt yrði til grundvallar að aðaláfrýjandi beri ekki ábyrgð á hluta krafnanna sem sáttin tók til, hafi gagnáfrýjendum verið rétt að líta svo á að það sem eftir stóð ógreitt við sáttargerðina hafi verið sá hluti krafna gagnáfrýjenda sem aðaláfrýjandi beri samkvæmt sínum eigin sjónarmiðum ábyrgð á. Er meginágreiningur málsaðila fólginn í því sem hér var lýst.

Samkvæmt almennum reglum kröfuréttar var gagnáfrýjendum heimilt að ráðstafa hinum ógreiddu eftirstöðvum kaupverðs húsanna, sem með sáttinni 31. mars 2009 var skuldajafnað á móti kröfum þeirra á hendur Byggingarfélaginu Sögu ehf., fyrst til greiðslu á þeim hluta krafnanna á hendur byggingarfélaginu, sem aðaláfrýjandi telst ekki hafa borið ábyrgð á við hlið félagsins. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður fallist á niðurstöðu hans um þá bótaliði sem ábyrgð aðaláfrýjanda tekur til. Þar sem fjárhæð þeirra er í öllum tilvikum hærri en þær kröfur sem gagnáfrýjendur gera á hendur aðaláfrýjanda í málinu verður niðurstaða héraðsdóms staðfest.

III

Gagnáfrýjendur hafa krafist hækkunar á málskostnaði þeim sem aðaláfrýjanda var gert að greiða þeim með hinum áfrýjaða dómi. Fallist verður á með aðaláfrýjanda að matsgerðir sem gagnáfrýjendur og meðstefnendur þeirra í héraði öfluðu hafi verið víðtækari en svo að þær hafi einungis tekið til þeirra kröfuþátta sem aðaláfrýjandi ber ábyrgð á. Þá var matsgerðunum einnig ætlað að sanna kröfur stefnenda í héraði á hendur byggingarfélaginu sem stefnt var við hlið aðaláfrýjanda og vörðuðu kröfur á hendur því sem annað tveggja var ekki beint að aðaláfrýjanda eða hann ber ekki ábyrgð á. Loks er til þess að líta að matsgerðirnar áttu einnig og ekki síður að þjóna kröfugerð gagnáfrýjenda á hendur byggingarfélaginu. Með hliðsjón af þessu eru ekki efni til annars en að staðfesta niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um fjárhæð málskostnaðar gagnáfrýjendum til handa, en þó þannig að samkvæmt 2. mgr. 132. gr. laga nr. 91/1991 ber að dæma samlagsaðilum málskostnað hverjum fyrir sig.

Aðaláfrýjanda verður gert að greiða stefndu málskostnað fyrir Hæstarétti sem ákveðst í einu lagi með málskostnaði í héraði eins og í dómsorði greinir.

Það athugist að ýmsir annmarkar eru á meðferð máls þessa fyrir héraðsdómi. Þannig hefur meðferð þess tekið alltof langan tíma eftir að Hæstiréttur ómerkti fyrri héraðsdóm með dómi 7 október 2010 í máli nr. 29/2010. Þá er málatilbúnaði aðila í hinum áfrýjaða dómi að nokkru leyti lýst eins og hann var við og eftir málshöfðun, þó að verulegar breytingar hafi orðið á aðild málsins með tilheyrandi breytingum á málatilbúnaði málsaðila eftir það. Enn er þess að gæta að ekki er bókað með skilvirkum hætti um breytingar á aðild að málinu, þegar þær munu hafa verið gerðar á dómþingi 5. maí 2009 og ekkert um hvaða áhrif breytingar þessar hefðu á dómkröfur sem fram að því höfðu meðal annars beinst að málsaðilum sem þarna hurfu úr málinu. Er þetta allt aðfinnsluvert.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður um annað en málskostnað.

Aðaláfrýjandi, B-kk-nf B-kk-nf, greiði gagnáfrýjendunum F-kk-þgf V-kk-þgf F-kk-þgf og Á-kvk-þgf S-kvk-þgf E-kvk-þgf sameiginlega 1.167.994 krónur, K-kk-þgf F-kk-þgf E-kk-þgf og H-kvk-þgf D-kvk-þgf G-kvk-þgf sameiginlega sömu fjárhæð og S-kk-þgf O-kk-þgf E-kk-þgf og Á-kvk-þgf M-kvk-þgf S-kk-þgf sameiginlega sömu fjárhæð, allt samtals í málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti.