182/2012

R, norskt útgerðarfyrirtæki, keypti veiðarfæri af Í ehf. Flutningur veiðarfæranna til R misfórst með þeim afleiðingum að trollið sökk í hafi. Ágreiningur var með aðilum um hvernig samist hafi með þeim um afhendingu veiðarfæranna. Í málinu krafði Í ehf. R um andvirði vörunnar, en R neitaði greiðsluskyldu þar sem varan hafi aldrei verið afhent sér. Talið var að R hefði ekki tekist sönnun þess að Í ehf. hefði tekist á hendur þá skuldbindingu að sjá um flutning veiðarfæranna til Noregs og yrði hann að bera hallann af þeim sönnunarskorti. Áhættan af hinu selda hafi flust yfir til R við afhendingu veiðarfæranna í Hafnarfjarðarhöfn og bar R því að standa Í ehf. skil á kaupverði þeirra.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir E-kk-nf T-kk-nf, G-kvk-nf B-kvk-nf og H-kk-nf I. J-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 20. mars 2012. Hann krefst sýknu af kröfu stefnda og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Áfrýjandi reisir sýknukröfu sína á tveimur málsástæðum. Í fyrsta lagi að stefndi hafi tekið að sér að sjá um flutning hinna seldu veiðarfæra til áfrýjanda og þar með borið áhættuna af því að þau fórust í hafi. Í öðru lagi að stefndi hafi „valdið honum tjóni með því að senda stroffur með veiðarfærunum, sem ekki voru nægjanlega sterkar og í þeim hafi verið galli sem leitt hafi til þess að þær dugðu ekki til að koma veiðarfærunum á milli skipanna“, Arctic Viking og Remøye Viking.

Málsatvikum er skilmerkilega lýst í hinum áfrýjaða dómi. Eins og þar kemur fram var ekki samið um það með skýrum hætti milli aðila hvar veiðarfærin, sem áfrýjandi keypti af stefnda, skyldu afhent. Staðhæfir áfrýjandi að svo hafi upphaflega verið um samið að veiðarfærin skyldu afhent honum í Tromsø í Noregi þannig að stefndi sæi um flutning þeirra þangað á sína ábyrgð. Stefndi heldur því á hinn bóginn fram að veiðarfærin hafi verið seld með þeim skilmálum að hann hafi átt að afhenda þau við verksmiðjudyr hér á landi.

Samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup, sem giltu um viðskipti aðila, skal seljandi hafa söluhlut til reiðu til viðtöku fyrir kaupanda á þeim stað þar sem seljandi hafði atvinnustöð sína þegar kaup voru gerð. Í ljósi þessarar meginreglu, sbr. 1. mgr. 1. gr. sömu laga, hefur áfrýjandi, sem kaupandi veiðarfæranna, sönnunarbyrðina fyrir því að samið hafi verið á þann veg milli aðila að þau skyldu afhent annars staðar en á atvinnustöð stefnda sem var í Hafnarfirði þegar kaupin áttu sér stað. Hefur áfrýjanda ekki tekist að færa sönnur á þá staðhæfingu sína að stefndi hafi tekist á hendur þá skuldbindingu að sjá um flutning veiðarfæranna til Noregs og verður hann samkvæmt framansögðu að bera hallann af þeim sönnunarskorti.

Fallist er á með héraðsdómi að sannað sé með framburði skipstjóranna tveggja á Arctic Viking að fyrirsvarsmaður áfrýjanda hafi sett sig í samband við þá með það fyrir augum að Arctic Viking flytti veiðarfærin til móts við Remøy Viking. Samkvæmt vitnisburði annars þeirra, B-kk-ef P-kk-ef, var ekki greitt endurgjald fyrir flutninginn, heldur var þar um að ræða greiða við áfrýjanda.

Með skírskotun til þess, sem að framan greinir, fluttist áhættan af hinu selda yfir til áfrýjanda við afhendingu á veiðarfærunum í Hafnarfjarðarhöfn, sbr. 1. mgr. 13. gr. laga nr. 50/2000, og ber honum því samkvæmt 12. gr. laganna að standa stefnda skil á kaupverði þeirra. Með þessum athugasemdum, en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur.

Áfrýjandi greiði stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, Remøy Sea Viking AS, greiði stefnda, Ísfelli ehf., 700.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.