120/2007

X var gefið að sök að hafa ráðist á fyrrum unnustu sína með nánar tilgreindum hætti á göngustíg í Víðidal í Reykjavík. Í dómi Hæstaréttar var rakinn framburður stúlkunnar, X og vitna, fyrir lögreglu og dómi, um aðdraganda hinnar ætluðu árásar, hana sjálfa og eftirmála hennar. Þá var vikið að mati héraðsdóms á trúðverðugleika stúlkunnar og því sem fram kom í gögnum málsins, svo sem læknisvottorði. Talið var óhjákvæmilegt að ómerkja hinn áfrýjaða dóm og vísa málinu heim í hérað til aðalmeðferðar og dómsálagningar á ný. Þá þótti rétt að héraðsdómarinn neytti heimildar 1. mgr. 5. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála til að kveðja tvo aðra héraðsdómara til setu með sér í dómi við nýja meðferð málsins.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf, H-kvk-nf H-kvk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut máli þessu til Hæstaréttar 29. janúar 2007. Ákæruvaldið krefst sakfellingar samkvæmt ákæru og refsiákvörðunar, en til vara ómerkingar á héraðsdómi og heimvísunar málsins.

Ákærði krefst þess að héraðsdómur verði staðfestur.

Í málinu er ákærða gefin að sök líkamsárás aðfaranótt sunnudagsins 23. október 2005 á hendur fyrrum unnustu sinni með því að hafa ráðist á hana á þann hátt sem nánar er lýst í ákæru og með þeim afleiðingum sem þar greinir. Er brot hans talið varða við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Málavöxtum er lýst í héraðsdómi. Ljóst er af gögnum málsins að unnusta ákærða hafi fyrr þessa nótt farið heim með honum en þeim hafi sinnast og hún ákveðið að fara heim til sín. Hafi hún gengið áleiðis að göngustíg sem liggur að Breiðholtsbraut. Ákærða og stúlkunni ber ekki saman um atburði eftir að hún fór frá heimili ákærða. Stúlkan sagði hjá lögreglu daginn eftir atburðinn að eftir að þeim sinnaðist hafi hún tekið bakpoka sinn og farið út, en ákærði hafi komið hlaupandi á eftir henni. Hann hafi verið mjög ölvaður og hún óttast hann. Hafi hún því tekið til fótanna en hann náð henni og kastað í jörðina, gripið hana föstu hálstaki og hafi hún haldið að hann væri að reyna að kyrkja hana. Einnig hafi hann gripið um hár hennar og slegið höfði hennar margsinnis við jörðina. Þegar hann hafi byrjað að kasta í hana steinum hafi hún náð að hlaupa burtu. Hún kvaðst ekki muna hvort hann hafi náð henni í annað sinn á hlaupunum. Kona og maður hafi tekið hana upp í bifreið þeirra við Breiðholtsbraut. Fyrir dómi lýsti hún á sama veg för sinni úr húsinu og aðdraganda þess að hún tók til fótanna. Lýsti hún atlögu ákærða á þann veg að hann hafi „kippt“ henni niður með því að grípa í bakpokann sem hún var með. Þegar hún ætlaði að hringja hafi hann tekið síma hennar og „smallað“ hann, tekið í höfuð hennar og „smallað ... í jörðina og sparkaði í magann á mér og dró mig á hárinu ... og byrjaði að kirkja mig þarna,- hélt í hálsinn á mér.“ Hún hafi svo staðið upp og hlaupið af stað og losað sig á hlaupunum við dótið sitt en hann hafi kastað í sig grjóti. Taldi hún að á meðan á atlögunni stóð hafi ákærði að minnsta kosti tvisvar fellt hana í jörðina. Aðspurð kvaðst hún ekki hafa dottið nema þegar ákærði hafi rifið hana niður. Ákærði hefur staðfastlega neitað sakargiftum. Lýsti hann fyrir dómi að stúlkan hafi farið út í bræðiskasti eftir að hafa séð númer vinstúlkna hans í farsíma hans. Hún hafi farið út með símann og hann farið á eftir henni í því skyni að ná símanum. Hann hafi náð að hrifsa af henni símann og ætlað á eftir henni þar sem hún hafi verið ölvuð og hún hafi átt það til að „hætta lífinu sínu ... undir áhrifum ef ég fer svona frá henni.“ Stúlkan hefur alfarið neitað að hafa tekið síma ákærða með sér. Framburði ákærða hjá lögreglu og fyrir dómi er nánar lýst í héraðsdómi. Eins og þar kemur fram hafa tvö vitni borið að stúlkan hafi stöðvað akstur bifreiðar þeirra á Breiðholtsbraut umrætt sinn. Kemur fram í vætti þeirra að nokkuð myrkur hafi verið og stúlkan hafi stokkið fyrir bifreiðina til að stöðva hana. Lýsa þau bæði ástandi hennar svo að hún hafi verið illa til reika og með áverka. Hún hafi verið mjög hrædd og sagt að „hann“ hafi ætlað að drepa sig. Er ljóst af framburði vitnanna að þau telja að ekki hafi farið á milli mála að geðshræring stúlkunnar hafi stafað af ofsahræðslu hennar en ekki áfengisneyslu eða öðrum orsökum. D-kk-nf G-kk-nf lögreglumaður sem kom á vettvang bar efnislega á sama veg um ástand stúlkunnar. Sagði hann að hún hafi verið í „rosalegu uppnámi“, grátið og með mikinn ekka. Nánar spurður um ástand hennar sagði hann: „Þetta er svona annarlegt ástand eins og kom fyrir mér-, nánast ólýsanlegt ástand, bara mikið hræðsluástand ... “. Kvaðst hann ekki hafa áður séð ástand þessu líkt áður.

Í héraðsdómi er ranglega við mat á trúverðugleika stúlkunnar byggt á því sem eftir henni er haft í frumskýrslu og læknisvottorði. Þá hafi hún ekki með staðföstum hætti greint frá hversu oft ákærði hafi „náð henni niður“. Hún hafi einnig neitað að hafa dottið, en bæði vitnin sem tóku hana upp í bíl sinn hafi borðið að hún hafi tjáð þeim að svo hafi verið. Eins og fram kemur í héraðsdómi bera gögn málsins með sér að stúlkan hafi verið í gríðarlegu uppnámi greint sinn. Er því vart við því að búast að hún hafi munað atburðarásina í smáatriðum. Framburður hennar um að hún hafi dottið af völdum ákærða hefur frá upphafi verið staðfastur svo og um að ákærði hafi tekið hana hálstaki og eru áverkar á hálsi hennar samkvæmt læknisvottorði og vætti þess læknis sem það gaf út í samræmi við þann framburð hennar. Þá hafði stúlkan kúlu ofan á höfði sem ólíklegt er að hún hafi fengið af því að detta á hlaupum undan ákærða auk margvíslegra annarra áverka. Þó að stúlkan hafi dregið kæru sína á hendur ákærða til baka hélt hún henni til streitu tæpum þremur mánuðum síðar og gaf hún þá sennilegar skýringar á því. Lögreglan hafðist ekkert að í málinu þá átta mánuði sem liðu frá því að kæran kom fram og uns hún var afturkölluð. Er það aðfinnsluvert.

Þegar allt framangreint er virt er óhjákvæmilegt að ómerkja hinn áfrýjaða dóm og vísa málinu heim í hérað til aðalmeðferðar og dómsálagningar á ný. Eins og málinu er nú komið þykir rétt að héraðsdómarinn neyti heimildar 1. mgr. 5. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála til að kveðja tvo aðra héraðsdómara til setu með sér í dómi við nýja meðferð málsins. Rétt er að ákvörðun um sakarkostnað í héraði bíði þess að efnisdómur gangi þar á ný, en allur áfrýjunarkostnaður málsins skal greiðast úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, sem ákveðin eru að meðtöldum virðisaukaskatti eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur er ómerktur og málinu vísað heim í hérað til aðalmeðferðar og dómsálagningar á ný.

Allur áfrýjunarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða fyrir Hæstarétti, S-kk-ef A-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 311.250 krónur.