162/2002

Lögregla krafðist þess með vísan til 2. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála að X yrði gert að sæta gæsluvarðhaldi. Hafði X gengist við því að hafa tekið við um 4 kg af amfetamíni, sem talið var að Y hefði sent hingað til lands frá Þýskalandi. Þá hafði X skýrt svo frá að hefði áður tekið við nokkru magni fíkniefna frá sama manni, þar á meðal 1 kg af amfetamíni og 300 g af kókaíni auk ótilgreinds magns af fíkniefninu MDMA, svo og sent peninga til hans. Í dómi Hæstaréttar segir að þegar metið sé hvort skilyrði séu til gæsluvarðhalds yfir X samkvæmt 2. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991 verði ekki horft til þeirra fíkniefna, annarra en amfetamíns, sem X hafi gengist við að hafa tekið við. Í 1. mgr. 2. gr. laga nr. 65/1974 um ávana- og fíkniefni komi fram að varsla og meðferð ávana- og fíkniefna, sem talin séu upp í 6. gr. laganna, sbr. 3. gr. laga nr. 68/2001, sé óheimil á íslensku yfirráðasvæði. Amfetamín sé ekki meðal þeirra ávana- og fíkniefna. Í 2. mgr. 2. gr. áðurgreindra laga sé heilbrigðis- og tryggingamálaráðherra veitt heimild til að mæla svo fyrir í reglugerð að varsla og meðferð annarra ávana- og fíkniefna, sem sérstaklega mikil hætta sé talin stafa af samkvæmt alþjóðasamningum, sé á sama hátt óheimil á íslensku yfirráðasvæði. Þegar X hafi tekið við því amfetamíni, sem um ræði í málinu, hafi verið í gildi fyrrnefnd reglugerð nr. 233/2001 eins og henni hafði verið breytt með reglugerð nr. 490/2001. Eftir hljóðan hennar hafi amfetamín ekki verið flokkað sem efni, sem bannað sé á íslensku yfirráðasvæði samkvæmt 2. gr. laga um ávana- og fíkniefni, sbr. 2. gr. reglugerðar nr. 233/2001, heldur sem efni, sem getið sé á fylgiskjali II með alþjóðasamningi um ávana- og fíkniefni frá 1971 með síðari breytingum. Á gildistíma þeirrar breytingar á reglugerð nr. 233/2001, sem gerð hafi verið með reglugerð nr. 490/2001, hafi amfetamín því  fallið undir ákvæði 3. gr. laga um ávana- og fíkniefni. Innflutningur, sala og varsla efnisins á þessum tíma hafi því eingöngu verið heimil lyfsölum og þeim, sem ráðherra hafi veitt sérstakt leyfi til slíks, en öðrum bönnuð, sbr. 2. mgr. og 4. mgr. 3. gr. laganna. Þótt brot gegn því banni geti varðað refsingu samkvæmt 5. gr. laganna séu ekki skilyrði til að beita af því tilefni gæsluvarðhaldi á grundvelli 2. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991. Var kröfu lögreglunnar því hafnað.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf, G-kk-nf G-kk-nf, H-kk-nf H-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 6. apríl 2002, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 9. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 6. apríl 2002, þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að varnaraðila yrði gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi. Kæruheimild er í 1. mgr. 142. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Sóknaraðili krefst þess að varnaraðila verði gert að sæta gæsluvarðhaldi allt til þriðjudagsins 21. maí nk. kl. 16.

Varnaraðili krefst þess að úrskurður héraðsdómara verði staðfestur.

Varnaraðili var handtekinn 27. janúar 2002 vegna gruns um að hann ætti hlut að stórfelldum innflutningi og sölu fíkniefna. Hann sætti gæsluvarðhaldi vegna málsins frá 28. sama mánaðar þar til héraðsdómari kvað upp hinn kærða úrskurð. Við rannsókn málsins gekkst varnaraðili við því að hafa þá nýverið tekið við um 4 kg af amfetamíni, sem talið er að Y hafi sent hingað til lands frá Þýskalandi. Þá hefur varnaraðili skýrt svo frá að hann hafi áður tekið við nokkru magni fíkniefna frá sama manni, þar á meðal 1 kg af amfetamíni og 300 g af kókaíni auk ótilgreinds magns af fíkniefninu MDMA, svo og sent peninga til hans. Í tengslum við rannsókn málsins lagði lögreglan 27. janúar 2002 hald á 5 kg af amfetamíni auk 158 g af kókaíni.

Varnaraðili andmælir kröfu sóknaraðila um gæsluvarðhald með vísan til þess að við breytingu á reglugerð nr. 233/2001 um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni með reglugerð nr. 490/2001 hafi amfetamín fallið af skrá um þau efni, sem óheimilt sé að flytja inn á íslenskt yfirráðasvæði, selja þar eða hafa í vörslum sínum. Með því að þessa efnis sé heldur ekki getið í 6. gr. laga nr. 65/1974 um ávana- og fíkniefni sem eins af þeim efnum, sem falli undir ákvæði 2. gr. sömu laga, sé sú háttsemi, sem hann hafi gengist við í málinu, ekki refsiverð.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar er fallist á það með héraðsdómara að þegar metið er hvort skilyrði séu til gæsluvarðhalds yfir varnaraðila samkvæmt 2. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991, sem sóknaraðili reisir kröfu sína eingöngu á, verði ekki horft til þeirra fíkniefna, annarra en amfetamíns, sem varnaraðili hefur gengist við að hafa tekið við. Í 1. mgr. 2. gr. laga nr. 65/1974 kemur fram að varsla og meðferð ávana- og fíkniefna, sem talin eru upp í 6. gr. laganna, sbr. 3. gr. laga nr. 68/2001, sé óheimil á íslensku yfirráðasvæði. Amfetamín er ekki meðal þeirra ávana- og fíkniefna. Í 2. mgr. 2. gr. laga nr. 65/1974 er heilbrigðis- og tryggingamálaráðherra veitt heimild til að mæla svo fyrir í reglugerð að varsla og meðferð annarra ávana- og fíkniefna, sem sérstaklega mikil hætta er talin stafa af samkvæmt alþjóðasamningum, sé á sama hátt óheimil á íslensku yfirráðasvæði. Þegar varnaraðili tók við því amfetamíni, sem um ræðir í málinu, var í gildi fyrrnefnd reglugerð nr. 233/2001 eins og henni hafði verið breytt með reglugerð nr. 490/2001. Eftir hljóðan hennar var amfetamín ekki flokkað sem efni, sem bannað er á íslensku yfirráðasvæði samkvæmt 2. gr. laga nr. 65/1974, sbr. 2. gr. reglugerðar nr. 233/2001, heldur sem efni, sem getið er á fylgiskjali II með alþjóðasamningi um ávana- og fíkniefni frá 1971 með síðari breytingum. Samkvæmt þessu féll amfetamín á gildistíma þeirrar breytingar á reglugerð nr. 233/2001, sem gerð var með reglugerð nr. 490/2001, undir ákvæði 3. gr. laga nr. 65/1974, sbr. til hliðsjónar dóm Hæstaréttar í dómasafni 1987, bls. 890. Var innflutningur, sala og varsla þessa efnis því eingöngu á þessum tíma heimil lyfsölum og þeim, sem ráðherra hafði veitt sérstakt leyfi til slíks, en öðrum bönnuð, sbr. 2. mgr. og 4. mgr. 3. gr. laga nr. 65/1974. Þótt brot gegn því banni geti varðað refsingu samkvæmt 5. gr. laganna með áorðnum breytingum eru ekki skilyrði til að beita af því tilefni gæsluvarðhaldi á grundvelli 2. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991. Verður hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.