724/2010

Þ var ákærður fyrir stórfellda líkamsárás með því að hafa veist að A og slegið hann að minnsta kosti fjórum höggum í andlitið með slökkvitæki. Með játningu Þ var sannað að hann hefði slegið A þrjú högg í andlitið með slökkvitækinu en áverkar sem sannanlega voru taldir leiða af árás hans voru ekki taldir stórfelldir. Ekki var fallist á að atlagan hefði verið nauðsynleg til að verjast eða afstýra ólögmætri árás sem byrjuð var eða vofði yfir og var skilyrðum 12. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 því ekki fullnægt. Þ var sakfelldur fyrir brot á 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga og honum gert að sæta fangelsi í 8 mánuði. Frestað var framkvæmd 5 mánaða af refsingunni og fellur sá hluti hennar niður að liðnum 2 árum frá dómsuppsögu haldi Þ almennt skilorð. Þ var gert að greiða A 250 þúsund krónur með vöxtum í miskabætur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, E-kk-nf T-kk-nf og G-kvk-nf B-kvk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 14. desember 2010 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Af hálfu ákæruvaldsins er þess krafist að refsing ákærða verði þyngd.

Ákærði krefst aðallega sýknu af kröfum ákæruvaldsins og að einkaréttarkröfu verði vísað frá dómi, en til vara að refsing verði milduð, fjárhæð kröfunnar lækkuð og hún beri dráttarvexti frá dómsuppsögu.

A krefst þess að ákærða verði gert að greiða sér 1.000.000 krónur með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 21. nóvember 2008 til 29. mars 2009, en dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags. Til vara krefst hann þess að krafan beri dráttarvexti frá því að mánuður var liðinn frá því að hún var kynnt honum. Þá krefst hann málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

I

Með ákæru 4. mars 2010 var ákærða og B gefið að sök að hafa aðfaranótt 21. nóvember 2008 í sameiningu veist að A, B með því að slá A einu höggi með sleggju í höfuðið, en ákærða fyrir að slá hann að minnsta kosti fjórum höggum í andlitið með slökkvitæki. Við þetta hafi A hlotið hálsbrot, 7 cm langan skurð á hnakka, skurð á enni og mar á kinnbeinum. Var þetta talið varða við 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Með hinum áfrýjaða dómi var B sýknaður, en ákærði fundinn sekur um að hafa slegið A nokkrum sinnum með slökkvitæki í höfuðið.

Eins og nánar greinir í héraðsdómi var aðdragandi atburðanna aðfaranótt 21. nóvember 2008 sá að tveimur dögum fyrr hafði C ásamt tveimur öðrum nafngreindum mönnum ruðst inn á heimili D og móður hans í þeim erindagjörðum að innheimta ætlaða skuld af D. Aðfaranótt 21. nóvember þegar þeir D og meðákærði í héraði B sátu að sumbli á heimili þess síðarnefnda áttu þeir í símasambandi við C og verður ráðið að í þeim símtölum hafi verið hafðar uppi hótanir á báða bóga vegna fyrrgreindrar innheimtutilraunar. Í framhaldi af þessum símtölum ók A C upp í [...] til fundar við þá D og B. Fundum þeirra bar saman á bifreiðastæði við [...]. Hélt D til fundarins vopnaður golfkylfu, en B 9 kg sleggju. Ákærði, sem er bróðir B, kveðst hafa verið sofandi, en vaknað við hávaða og heyrt að haft var í hótunum. Hafi hann gripið slökkvitæki og haldið á eftir þeim D. Slökkvitæki þetta var 716,5 g þungur sívalur brúsi 29,5 cm að lengd. Vitnum ber ekki saman um hvort þeir C og A hafi verið vopnaðir, en eins og nánar er rakið í héraðsdómi telja sum þeirra að C hafi verið vopnaður hnífi og A hamri eða öðru barefli. Eftir samskipti á fyrrgreindu bifreiðastæði, sem nánar er lýst í hinum áfrýjaða dómi, en þar mun A hafa slegið ákærða niður, hopuðu þeir C og A á hæli og lögðu síðan á flótta út [...] og niður [...]. D, B og ákærði ráku flóttann. Kemur fram í skýrslum ákærða og B að A hafi fleygt hamri í átt að þeim í þann mund er hann lagði á flótta. B var fyrstur þeirra er á eftir fóru og náði hann A og hafði hann undir. Þegar ákærða kom þar að ber þeim bræðrum saman um að B hafi staðið upp og hlaupið áfram á eftir C, en ákærði tekið við A. Í skýrslu ákærða fyrir dómi kemur fram að eftir að A hafi ögrað honum með orðum hafi hann slegið A þrjú högg í andlitið með slökkvitækinu. Hafi tvö högganna lent á kinnbeinum hans, en það þriðja á enni.

II

Með játningu ákærða er sannað að hann sló A þrjú högg í andlitið með áðurnefndu slökkvitæki. Ákærði heldur því fram að það verk sé refsilaust þar sem það hafi verið unnið í neyðarvörn, sbr. 12. gr. almennra hegningarlaga. Að framan er rakið að A var á flótta þegar þeir bræður náðu honum og höfðu hann undir og að hann var þegar þar var komið sögu vopnlaus, hvað sem líður óvissu um hvort hann hafi mætt til fundarins vopnaður barefli. Atlaga ákærða var því ekki nauðsynleg til að verjast eða afstýra ólögmætri árás sem byrjuð var eða vofði yfir og er skilyrðum 12. gr. almennra hegningarlaga því ekki fullnægt. Ákærði verður því sakfelldur fyrir að slá A þrisvar sinnum í andlitið með slökkvitæki.

Í ákæru er ákærðu gefin að sök stórfelld líkamasárás. Eins og að framan greinir veittust þeir bræður ekki samtímis að A, heldur tók ákærði við þegar B hélt áfram eftirför eftir C. Þá verður með vísan til framburðar læknanna E og F að telja ólíklegt að högg á andlit hafi valdið broti á hálslið A og það sama á raunar við um skurð á hnakka hans. Er því ósannað að ákærði sé valdur að þessum áverkum og verða þeir áverkar sem sannanlega leiddu af árás hans ekki taldir stórfelldir. Með því að beina höggum með slökkvitæki því sem getið er um í ákæru og lýst er hér að framan að höfði A hefur ákærði engu að síður gerst sekur um sérlega hættulega líkamsárás og er brotið því réttilega heimfært til 2. mgr. 218. gr.almennra hegningarlaga, sbr. 11. gr. laga nr. 20/1981.

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður staðfest niðurstaða hans um refsingu ákærða.

Eins og að framan segir verður ekki nema hluti þeirra áverka brotaþola sem í ákæru greinir sannanlega rakinn til atlögu ákærða. Í ljósi þess eru miskabætur úr hendi hans til A hæfilega ákveðnar 250.000 krónur. Fer um vexti af þeim eins og í dómsorði greinir, en þær bera dráttarvexti frá 17. apríl 2010 þegar mánuður var liðinn frá því að málið var þingfest í héraði og ákærða kynnt bótakrafan.

Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað og málskostnað til handa brotaþola verða staðfest.

Ákærði verður dæmdur til að greiða allan áfrýjunarkostað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns fyrir Hæstarétti, sem ákveðin eru með virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Ákærði verður dæmdur til að greiða málskostnað brotaþola fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vara óraskaður um refsingu ákærða, Þ-kk-ef Þ-kk-ef, sakarkostnað og málskostnað brotaþola, A.

Ákærði greiði brotaþola 250.000 krónur með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 21. nóvember 2008 til 17. apríl 2010, en dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Áfrýjandi greiði allan áfrýjunarkostnað málsins samtals 358.175 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns fyrir Hæstarétti, S-kk-ef H-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 313.750 krónur.

Ákærði greiði brotaþola 150.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti