484/2013

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu H ehf. um að D yrði borinn út af tiltekinni jörð. Ekki var talið að H ehf. hefði fært sönnur á það að réttur félagsins til að D viki af jörðinni væri svo skýr og ótvíræður að hann yrði knúinn fram með beinni aðfarargerð.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf, E-kk-nf T-kk-nf og G-kvk-nf B-kvk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 4. júlí 2013 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 17. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Vestfjarða 21. júní 2013, þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að varnaraðili yrði borinn „út úr fasteigninni Ingunnarstöðum í Reykhólahreppi, landnúmer 139603, ásamt mannvirkjum á jörðinni með fastanúmer 212-2233 og 212-2235, með beinni aðfarargerð“. Kæruheimild er í 4. mgr. 84. gr. laga nr. 90/1989 um aðför. Sóknaraðili krefst þess að framangreind krafa sín verði tekin til greina, auk þess sem varnaraðila verði gert að greiða sér málskostnað í héraði og kærumálskostnað.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Málsatvikum er lýst í hinum kærða úrskurði. Eins og þar kemur fram var bú varnaraðila tekið til gjaldþrotaskipta 13. janúar 2011. Samkvæmt gögnum málsins virðist hann frá þeim tíma hafa búið á ofangreindri jörð og stundað þar búrekstur, enda þótt mjólkurframleiðsla á jörðinni hafi verið á vegum einkahlutafélags, Ingunnarstaða ehf., uns starfsleyfi þess félags var afturkallað af Matvælastofnun frá og með 12. nóvember 2012. Þegar sóknaraðili leysti jörðina til sín með samningi við skiptastjóra, fyrir hönd þrotabús varnaraðila, 21. nóvember 2011 var tekið fram í samningnum að sóknaraðila væri kunnugt um að á eigninni hafi verið rekinn búskapur og skyldi þrotabúinu veittur hæfilegur frestur til að ráðstafa þeim eignum sem þeim rekstri tilheyrði og samningurinn tæki ekki til. Eftir að aðilar höfðu árangurslaust reynt að ná samkomulagi sín á milli krafðist sóknaraðili þess með bréfi 23. nóvember 2012 að varnaraðili viki af jörðinni eigi síðar en 15. janúar 2013.

Krafa sóknaraðila um að varnaraðili víki af jörðinni með beinni aðfarargerð á grundvelli 78. gr., sbr. 72. gr., laga nr. 90/1989 er reist á því að sóknaraðili sé eigandi jarðarinnar og að varnaraðili hafi ekki öðlast neinn afnotarétt af henni. Varnaraðili heldur því aftur á móti fram að hann hafi frá því að bú hans var tekið til gjaldþrotaskipta verið ábúandi á jörðinni í merkingu ábúðarlaga nr. 80/2004 og jarðalaga nr. 81/2004. Þar sem um hafi verið að ræða ótímabundna ábúð samkvæmt 9. gr. ábúðarlaga hafi sóknaraðila borið að gæta ákvæða 35. gr. þeirra laga þegar hann krafðist þess að varnaraðili viki af jörðinni, en það hafi hann samkvæmt framansögðu ekki gert.

Að virtu því, sem að framan greinir, verður ekki talið að sóknaraðili hafi fært sönnur á það með þeim gögnum, sem lögð hafa verið fram í málinu, að réttur hans til að varnaraðili víki af jörðinni sé svo skýr og ótvíræður að hann verði knúinn fram með beinni aðfarargerð. Af þeim sökum er fallist á með héraðsdómi að hafna beri kröfu sóknaraðila þess efnis, sbr. síðari málslið 3. mgr. 83. gr. laga nr. 90/1989. Verður hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Sóknaraðili greiði varnaraðila kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, Hömlur 1 ehf., greiði varnaraðila, D-kk-þgf H-kk-þgf J-kk-þgf, 250.000 krónur í kærumálskostnað.