376/2001

H ehf. tók að sér verk fyrir V, sem að hluta fólst í því að reisa brú. Tók S hf. að sér brúarsmíðina sem undirverktaki H ehf. Af hálfu V var gerð athugasemd við frágang á brúarstöpli, sem leiddi til þess að S hf. breytti honum og krafði síðan H ehf. um greiðslu kostnaðar af þessu, sem félagið taldi nema 1.706.319 kr. Eftir að H ehf. hafði gengið frá sátt við V um uppgjör samnings þeirra, bauðst H ehf. til þess að greiða S hf. 600.000 kr. vegna lagfæringa á stöplinum. S hf. sendi þá reikning að fjárhæð 1.000.000 kr., sem H ehf. hafnaði að greiða, einkum með vísan til þess að S hf. hefði áður lagt fram lokareikning fyrir verkið og þar hefði ekki verið gert ráð fyrir greiðslu vegna viðgerðar á brúarstöplinum. Þessu til stuðnings vísaði H ehf. til greina 31.6 og 31.8 í ÍST 30, sem verið hefði hluti verksamnings málsaðila. Talið var að með því að H ehf. hafði boðið S hf. greiðslu fyrir verkið umfram það sem fólst í lokareikningi S hf., gæti ÍST 30 þegar af þeirri ástæðu ekki átt við um uppgjör fyrir þennan þátt í verki S hf. Þá hafði H ehf. ekki hnekkt því að S hf. ætti rétt á að fá bættan kostnaðinn úr hendi H ehf., svo sem krafist var. Samkvæmt þessu var staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að H ehf. skyldi greiða S hf. 1.000.000 kr.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, G-kk-nf C-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 8. október 2001. Hann krefst sýknu af kröfu stefnda og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

I.

Með verksamningi 2. nóvember 1998 tók áfrýjandi að sér fyrir Vegagerðina að leggja veg á norðanverðu Snæfellsnesi. Hluti verksins fólst í því að reisa brú yfir Tunguós og tók stefndi að sér brúarsmíðina sem undirverktaki áfrýjanda með samningi 4. maí 1999. Samkvæmt samningnum skyldi verkinu lokið 1. ágúst sama árs, en verklok urðu þó ekki fyrr en rúmum mánuði síðar. Í byrjun ágúst gerði fulltrúi verkkaupa athugasemd við frágang á brúarstöpli, sem leiddi til þess að stefndi breytti honum með þeim hætti, sem nánar er lýst í héraðsdómi. Krafði hann áfrýjanda sem viðsemjanda sinn um greiðslu kostnaðar af þessu, sem hann taldi nema 1.706.319 krónum. Áfrýjandi bar upp kröfu af þessu tilefni á verkfundum með verkkaupanum, sem hafnaði greiðsluskyldu og taldi missmíði á brúarstöplinum vera sök stefnda sjálfs. Á verkfundi 7. mars 2000 bauðst hann engu að síður til að „taka þátt í tjóni verktaka sem nemur óbeinum kostnaði hans við breytinguna“ með 1.000.000 krónum.

Með bréfi 30. mars 2000 greindi áfrýjandi stefnda frá því að hann hafi gengið frá sátt við verkkaupann um uppgjör samnings þeirra. Bauðst áfrýjandi þar til þess að greiða stefnda 600.000 krónur vegna lagfæringa, sem stefndi hafi orðið að gera á brúarstöplinum, og óskaði eftir að hann sendi sér reikning fyrir þeirri fjárhæð. Sendi stefndi honum degi síðar reikning að fjárhæð 1.000.000 krónur, sem áfrýjandi hafnaði að greiða. Krefur stefndi hann í máli þessu um greiðslu reikningsins. Tekur stefndi fram að þótt kostnaður við að breyta brúarstöplinum hafi orðið mun meiri sætti hann sig við að fá hann ekki bættan nema að því marki, sem í reikningnum felst.

II.

Í málatilbúnaði sínum fyrir Hæstarétti ber áfrýjandi einkum fyrir sig að stefndi hafi lagt fram lokareikning fyrir verkið 29. september 1999 og þar hafi ekki verið gert ráð fyrir greiðslu vegna viðgerðar á brúarstöplinum. Vísar hann til greina 31.6 og 31.8 í almennum útboðs- og samningsskilmálum um verkframkvæmdir, ÍST 30, með sérskilmálum Flugmálastjórnar, Siglingastofnunar og Vegagerðarinnar, en þessi staðall hafi verið hluti verksamnings málsaðila. Í fyrrnefndu greininni segi að verktaki skuli senda verkkaupa fullnaðarreikning vegna verksins innan tveggja mánaða frá því að hann skilar verkinu í hendur verkkaupa og í reikningnum skuli greina allar kröfur um greiðslur vegna aukaverka og breytinga. Í hinni síðari komi fram að eftir að verktaki hefur lagt fram fullnaðarreikning geti hann ekki haft uppi frekari kröfur. Þar sem þessa hafi ekki verið gætt telur áfrýjandi að stefndi hafi firrt sig rétti til að hafa uppi þá síðbúnu kröfu, sem komið hafi fram í reikningi hans 31. mars 2000. Stefndi mótmælir því að ÍST 30 hafi verið hluti af samningi málsaðila þótt víst sé að hann hafi átt við í verksamningi áfrýjanda og verkkaupans. Þá hafi áfrýjandi fylgt kröfunni eftir gagnvart verkkaupanum haustið 1999 og aðilunum verið fyllilega ljóst að málið væri ekki útkljáð þegar lokareikningur var gerður.

Þótt fallist yrði á með áfrýjanda að ákvæði ÍST 30 hafi átt við um lögskipti aðilanna fengi það því ekki breytt að áfrýjandi hefur boðið stefnda greiðslu fyrir verkið umfram það, sem fólst í lokareikningi hins síðarnefnda. Getur ÍST 30 þegar af þeirri ástæðu ekki átt við um uppgjör fyrir þennan þátt í verki stefnda. Áfrýjandi hefur ekki sýnt fram á að kenna megi stefnda um missmíðina á brúarstöplinum og að hann eigi af þeim sökum ekki rétt á að fá bættan kostnað sinn við að lagfæra mannvirkið. Mótmælti áfrýjandi heldur ekki að kostnaður stefnda hafi verið 1.706.319 krónur, eins og hinn síðarnefndi hélt fram, heldur fylgdi hann kröfunni eftir við verkkaupann. Hefur því ekki verið hnekkt að stefndi eigi rétt á að fá bættan kostnaðinn úr hendi viðsemjanda síns, svo sem hann krefst í málinu. Að þessu virtu og að öðru leyti með vísan til forsendna héraðsdóms verður niðurstaða hans staðfest.

Áfrýjandi verður dæmdur til að greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti, eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, Héraðsverk ehf., greiði stefnda, Skipasmíðastöðinni Skipavík hf., 200.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.