12/2009

I var sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa haft samræði við Y þá 12 ára og látið hana hafa við sig munnmök. Talið var sannað að I hefði vitað að Y var yngri en 15 ára er brotið átti sér stað en ekki voru efni til að fallast á það með I að brot hans hefði verið framið af gáleysi né að hann hefði vegna afsakanlegrar vanþekkingar eða misskilnings á réttarreglum mátt telja að verknaður sinn varðaði ekki refsingu, sbr. 3. tl. 1. mgr. 74. gr. almennra hegningarlaga. Var I dæmdur í 18 mánaða fangelsi en þar sem engar viðhlítandi skýringar höfðu verið gefnar á þeim töfum er málið sætti hjá lögreglu og ákæruvaldinu, þótti rétt að skilorðsbinda 15 mánuði af refsingunni í fjögur ár.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, H-kvk-nf H-kvk-nf og M-kk-nf S-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 1. desember 2008 af hálfu ákæruvaldsins, sem krefst þyngingar á refsingu ákærða og að honum verði gert að greiða Y 1.200.000 krónur ásamt vöxtum og dráttarvöxtum eins og dæmdir voru í héraði.

Ákærði krefst aðallega að refsing verði milduð, en til vara að ákvæði héraðsdóms um hana verði staðfest. Í báðum tilvikum krefst hann staðfestingar á ákvæði hins áfrýjaða dóms um einkaréttarkröfu.

Niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu ákærða er ekki til endurskoðunar fyrir Hæstarétti. Um refsingu hans er þess að gæta að brot hans var framið eftir að tekið höfðu gildi breytingar á almennum hegningarlögum nr. 19/1940, sem gerðar voru með lögum nr. 61/2007. Eins og rakið er í héraðsdómi átti atvikið sér nokkurn aðdraganda, en þegar brotið var framið var ákærði 20 ára og brotaþoli 12. Fyrir liggur að ákærði vissi að brotaþoli var yngri en 15 ára og eru hvorki efni til að fallast á að brot hans hafi verið framið af gáleysi né að hann hafi vegna afsakanlegrar vanþekkingar eða misskilnings á réttarreglum mátt telja verknað sinn ekki varða refsingu, sbr. 3. tölulið 1. mgr. 74. gr. almennra hegningarlaga. Að þessu virtu er refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í 18 mánuði. Eftir gögnum málsins hófst rannsókn lögreglunnar á því í september 2007 og lauk henni í desember á sama ári, en ákæra var ekki gefin út fyrr en 19. júní 2008. Héraðsdómur var kveðinn upp 13. nóvember 2008, en sem fyrr segir áfrýjaði ríkissaksóknari honum 1. desember sama ár. Málsgögn bárust ekki Hæstarétti fyrr en 12. ágúst 2009 og eru þau lítil að umfangi, en engin viðhlítandi skýring hefur verið færð fram á töfum í þeim efnum. Að þessu gættu er rétt að skilorðsbinda refsingu ákærða þannig að 15 mánuðir af henni komi ekki til fullnustu haldi hann almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga í fjögur ár frá uppsögu dóms þessa.

Fyrir Hæstarétti er krafa um hækkun skaðabóta til brotaþola að nokkru studd við vottorð frá 10. nóvember 2009 um greiningu hennar og meðferð hjá Barnahúsi vegna ætlaðra afleiðinga verknaðar ákærða. Sambærileg gögn voru ekki lögð fram í héraði og hefur vottorð þetta ekki verið staðfest fyrir dómi. Eru því ekki efni til að breyta niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um skaðabætur.

Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað verður staðfest.

Að virtum úrslitum málsins er rétt að ákærði beri að hálfu áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda og þóknun réttargæslumanns brotaþola, sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og nánar greinir í dómsorði, en að öðru leyti skal áfrýjunarkostnaður greiddur úr ríkissjóði.

Dómsorð:

Ákærði, I-kk-nf F-kk-nf A-kk-nf, sæti fangelsi í 18 mánuði, en fresta skal fullnustu 15 mánaða af refsingunni og sá hluti hennar falla niður að liðnum fjórum árum frá uppsögu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákvæði héraðsdóms um skaðabætur og sakarkostnað eru staðfest.

Ákærði greiði að helmingi áfrýjunarkostnað málsins, sem alls er 489.370 krónur að meðtöldum málsvarnarlaunum skipaðs verjanda hans, G-kvk-ef S-kvk-ef A-kvk-ef hæstaréttarlögmanns, 311.250 krónur og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, S-kvk-ef G-kvk-ef hæstaréttarlögmanns, 124.500 krónur, en að öðru leyti greiðist áfrýjunarkostnaður úr ríkissjóði.