103/2009

Í málinu krafðist E ehf. þess að Y ehf. yrði gert að greiða félaginu eftirstöðvar verkgreiðslna samkvæmt samkomulagi aðila en félögin höfðu gert með sér samning um að hið fyrrnefnda félag tæki að sér framleiðslu og uppsetningu á forsteyptum húseiningum fyrir Y ehf. sem það félag hafði hannað. Samkvæmt matsgerð sem lá fyrir í málinu var óskað eftir rökstuddu áliti á 13 matsliðum en aðeins 5 matsliðir voru til endurskoðunar fyrir Hæstarétti. E ehf. hafði unað úrlausn héraðsdóms um þá liði sem fallist var á með Y ehf. að kæmu til frádráttar kröfu E ehf., auk þess sem Y ehf. hafði borgað inn á eftirstöðvarnar. Einn af þessum 5 matsliðum var „um orsök þess að rifur væru á milli glugga og steinsteypu að utanverðu í öllum íbúðum.“ Samkvæmt mati hinna dómkvöddu matsmanna var talið að E ehf. hefði hvað þennan matslið varðaði, vikið frá því sem gert var ráð fyrir á teikningu fyrir húsin. Væru því ekki efni til að telja annmarka sem fram komu vegna þessa hafa stafað af rangri hönnun húsbygginganna. Bæri E ehf. því ábyrgð á þeim göllum sem matsmenn töldu vera á ísetningu glugganna. Með þessari niðurstöðu voru gagnkröfur Y ehf. orðnar hærri en krafa E ehf. í málinu og var Y ehf. því sýknað.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, H-kvk-nf H-kvk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Aðaláfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 3. mars 2009. Hann krefst aðallega sýknu af kröfu gagnáfrýjanda en til vara að dæmd fjárhæð samkvæmt hinum áfrýjaða dómi verði lækkuð. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Gagnáfrýjandi áfrýjaði fyrir sitt leyti 11. maí 2009. Hann krefst þess nú aðallega að aðaláfrýjandi verði dæmdur til að greiða sér 16.944.087 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 12. júní 2004 til greiðsludags, að frádreginni innborgun 24. júní 2004 að fjárhæð 12.543.000 krónur. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði. Til vara krefst hann staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar í héraði en að því frágengnu staðfestingar héraðsdóms. Í öllum tilvikum krefst hann málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Gagnáfrýjandi byggir aðalkröfu sína eingöngu á því að líta eigi með öllu framhjá matsgerð dómkvaddra matsmanna 1. nóvember 2006 vegna greinargerðar sem matsmenn skiluðu lögmanni aðaláfrýjanda 25. október 2007. Með vísan til forsendna í hinum áfrýjaða dómi verður staðfest sú niðurstaða að matsgerðin hafi sönnunargildi sem matsgerð, en að atvik sem varða gerð hennar og efni komi eftir atvikum til athugunar við mat á gildi hennar til sönnunar á þeim atriðum sem hún fjallar um.

Að þessari niðurstöðu fenginni um gildi matsgerðarinnar hefur gagnáfrýjandi lýst yfir því að hann felli sig við úrlausn héraðsdóms um þá liði sem þar var fallist á að kæmu til frádráttar kröfu hans. Samkvæmt þessu og með vísan til yfirlýsinga málsaðila fyrir Hæstarétti greinir þá nú á um niðurstöður fyrrnefndrar matsgerðar um liði nr. 1, 7, 9, 10 og 13, en grein er gerð fyrir þessum matsliðum í héraðsdómi.

Í 1. lið matsgerðarinnar er fjallað um „orsök þess að rifur eru á milli glugga og steinsteypu að utanverðu í öllum íbúðunum.“ Þá eru matsmenn spurðir hvað gera þurfi til að bæta úr þessu og hvað það kosti. Í matsgerðinni segir svo orðrétt til svars við þessu: „Ástæður þess að rifur hafa myndast milli trés og steins við glugga- og hurðakarma eru að áliti matsmanna þær að vatn komist inn milli trés og steins og sitji í fræstri rauf sem er í karmi og frostþenslur þrýsti karminum frá steini. Til að glöggva sig betur á þessu var sagað úr karmi yfir svalahurð á jarðhæð á Hraunbæ 109.“ Í matsgerðinni er síðan sýnd ljósmynd sem matsmenn tóku af sniðinu sem þeir söguðu. Síðan segir áfram: „Á teikningu arkitekta nr. S.01 er teiknaður annar frágangur, en þar er ekki sýnd rauf í karminn og gert ráð fyrir að steypt sé út á karminn.“

Aðila greinir ekki á um að til verks gagnáfrýjanda hafi heyrt að koma gluggum fyrir í veggeiningunum. Fyrir liggur að aðaláfrýjandi sá um að kaupa gluggana sjálfa og fá gagnáfrýjanda þá til ísetningar. Gluggarnir voru af viðurkenndri gerð og verður talið að gagnáfrýjandi hafi í lögskiptum aðila borið ábyrgð á að gluggunum yrði komið á fullnægjandi hátt fyrir í veggeiningunum. Samkvæmt mati hinna dómkvöddu matsmanna vék gagnáfrýjandi beinlínis frá því sem gert var ráð fyrir á teikningu fyrir húsin um þetta með því að steypa ekki veggeininguna út á karm glugga, eins og þar var gert ráð fyrir. Engin efni eru því til að telja annmarkana sem fram komu hafa stafað af rangri hönnun húsbygginganna, svo sem talið er í hinum áfrýjaða dómi án þess að haldbær rök séu þar færð fram fyrir þeirri niðurstöðu. Ber gagnáfrýjandi samkvæmt þessu ábyrgð á þeim göllum sem matsmenn töldu vera á ísetningu glugganna. Svo sem fram kemur í héraðsdómi töldu þeir kostnað við lagfæringar á þessu nema 4.482.000 krónum og hefur þeirri niðurstöðu ekki verið hnekkt. Frá þessari fjárhæð dregst 60% af virðisaukaskatti af kostnaði við vinnu á byggingarstað en við bætist samkvæmt matsgerðinni viðeigandi hlutdeild í sameiginlegum kostnaðarliðum.

Með þessari úrlausn eru gagnkröfur aðaláfrýjanda orðnar hærri en krafa gagnáfrýjanda. Ber þá ekki nauðsyn til að fjalla um réttmæti sjónarmiða málsaðila sem lúta að öðrum umdeildum liðum matsgerðarinnar, lið nr. 7 um einingar sem hafa sprungið undir útihurðum, liði nr. 9 og 10 um sig og halla á gólfum og lið nr. 13 um vatn sem lekur inn með útveggjum.

Samkvæmt framansögðu verður aðaláfrýjandi sýknaður af kröfu gagnáfrýjanda og með vísan til 1. mgr. 130. gr., sbr. 166. gr., laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála tildæmdur málskostnaður í héraði og fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir. Við ákvörðun málskostnaðar verður tekið tillit til kostnaðar aðaláfrýjanda af matsgerð hinna dómkvöddu matsmanna, sem nam 1.332.150 krónum.

Dómsorð:

Aðaláfrýjandi, YL-hús ehf., er sýkn af kröfu gagnáfrýjanda, Einingaverksmiðjunnar ehf.

Gagnáfrýjandi greiði aðaláfrýjanda samtals 2.400.000 krónur í málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti.