55/2013

Með ákvörðun 21. mars 2009 tók FME yfir vald hluthafafundar SPRON hf., vék stjórn bankans frá störfum og skipaði skilanefnd yfir honum. Samkvæmt ákvörðuninni skyldi A hf. meðal annars taka yfir skuldbindingar SPRON hf. vegna innstæðna í bankanum. Þá skyldi stofnað sérstakt hlutafélag í eigu SPRON hf., D hf., sem átti meðal annars að taka yfir skuldbindingar gagnvart A hf. vegna yfirtöku A hf. á innstæðuskuldbindingum SPRON hf. Sem endurgjald fyrir þessar skuldbindingar skyldi D hf. gefa út skuldabréf til A hf. D hf. og A hf. komu sér ekki saman um vaxtakjör af skuldabréfinu og tók FME ákvarðanir um vaxtakjör þess. Í málinu krafðist A hf. þess að hluti einnar ákvörðunar FME, sem laut að afnámi vaxtaálags eftir nánar tilgreint tímamark, yrði felldur úr gildi, þannig að eftir stæði áður ákvarðað vaxtaálag FME samkvæmt fyrri ákvörðun þess. Talið var að rökstuðningur FME fyrir breyttu vaxtaálagi væri ítarlegur. Þá var hann ekki byggður á röngum forsendum eða ólögmætum sjónarmiðum og í fullu samræmi við boðaðar forsendur samkvæmt fyrri ákvörðun FME um vaxtakjör og vaxtagreiðslur. Að auki voru heimildir FME til töku ákvörðunarinnar ótvíræðar en hún hafði verið tekin á grundvelli bráðabirgðaákvæðis í lögum nr. 161/2002. Þá hefði A hf. mátt eiga von á þessari breytingu í ljósi endurskoðunarákvæðis í fyrri ákvörðun FME. Voru FME og D hf. því sýknuð af kröfu A hf.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf, B-kk-nf B-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 24. janúar 2013. Hann krefst þess að felld verði úr gildi ákvörðun stefnda Fjármálaeftirlitsins 4. febrúar 2011, sem tekin var vegna ágreinings milli áfrýjanda og stefnda Dróma hf. um vaxtakjör og vaxtagreiðslur á skuld þess síðarnefnda við áfrýjanda samkvæmt samningi 22. júní 2009 er gerður var í kjölfar yfirtöku áfrýjanda sem þá hét Nýi Kaupþing banki hf., á innstæðum í SPRON hf., að því er varðar niðurfellingu 1,75% vaxtaálags á REIBOR-vexti frá 30. júní 2010 og þar til skuldin hefur verið greidd að fullu. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndu krefjast staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti, hvor fyrir sitt leyti.

Eins og greinir í hinum áfrýjaða dómi tiltók stefndi Fjármálaeftirlitið í ákvörðun sinni 5. júní 2009, um ágreining áfrýjanda og meðstefnda Dróma hf. um vaxtakjör og vaxtagreiðslur af skuld hins síðarnefnda, að því væri heimilt að taka ákvörðunina til endurskoðunar að beiðni aðila á sex mánaða fresti og þá að teknu tilliti til aðstæðna á fjármálamarkaði, þróunar á yfirteknum innlánum, kostnaði og áhættu sem áfrýjandi tæki á sig og öðrum atvikum. Stefndi Drómi hf. krafðist 2. desember 2009 endurskoðunar á ákvörðuninni. Þeirri endurskoðun lauk með nýrri ákvörðun 4. febrúar 2011, sem áfrýjandi leitast nú við að hnekkja að hluta. Í héraðsdómi er einnig lýst þeim breytingum, sem stefndi Fjármálaeftirlitið taldi að orðið hefðu á forsendum sem ákvörðun þess 5. júní 2009 var reist á og hvaða forsendur hennar væru enn óbreyttar. Ákvörðunin 4. febrúar 2011 er á því reist að tilgreindar forsendur fyrri ákvörðunar hafi breyst.

Áfrýjandi reisir kröfu sína um ógildingu fyrst og fremst á því að það sé rangt mat af hálfu stefnda Fjármálaeftirlitsins að ábyrgð íslenska ríkisins á skuldbindingu stefnda Dróma hf. samkvæmt samningnum hafi fyrst komið til eftir ákvörðunina 5. júní 2009. Við töku þeirrar ákvörðunar hafi verið gengið út frá því sem vísu að íslenska ríkið myndi ábyrgjast skaðleysi áfrýjanda vegna yfirtöku innlánsskuldbindinganna. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður fallist á niðurstöðu hans um þennan þátt, en óumdeilt er í málinu að stefndi Fjármálaeftirlitið var að lögum bært til að taka ákvörðunina. Þá verður einnig staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að ákvörðun stefnda Fjármálaeftirlitins um að niðurfelling 1,75% vaxtaálagsins skuli taka gildi frá 30. júní 2010, verði ekki hnekkt.

Samkvæmt framansögðu verður hinn áfrýjaði dómur staðfestur.

Áfrýjandi greiði stefndu hvorum um sig málskostnað fyrir Hæstarétti, eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, Arion banki hf., greiði stefndu, Fjármálaeftirlitinu og Dróma hf., málskostnað fyrir Hæstarétti, hvorum um sig 600.000 krónur.