736/2014

A hf. höfðaði mál á hendur A til heimtu greiðslukortaskuldar sem féll í gjalddaga á fyrri hluta árs 2009. Talið var að kröfurnar A hf. á hendur A teldust lán í merkingu 2. málsliðar 2. mgr. 5. gr. laga nr. 150/2007 um fyrningu kröfuréttinda og fyrndust á fjórum árum samkvæmt 3. gr. laganna. Samkvæmt fyrirmælum laganna hefði nýr fyrningarfrestur tekið að líða þegar A innti síðast af hendi innborgun á kröfurnar í september 2009, en hann var liðinn þegar A hf. höfðaði málið á hendur A í febrúar 2014. Voru kröfur A hf. af þeim sökum fallnar niður samkvæmt 24. gr. laga nr. 150/2007 og A því sýknaður af kröfu A hf. Fyrir Hæstarétti hafði A uppi kröfu um frávísun málsins frá réttinum með skírskotun til þess að krafa A hf. næði ekki áfrýjunarfjárhæð samkvæmt 1. mgr. 152. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Hæstiréttur hafnaði þeirri kröfu einkum þar sem A hafði ekki teflt fram röksemdum um að A hf. hefði að virtum fyrirmælum 2. mgr. 152. gr. laga nr. 91/1991 verið óheimilt að haga kröfugerð sinni á þann veg sem gert var, með því að miða áfrýjunarfjárhæð við samtölu greiðslukortaskuldar A án tillits til innborgana hans.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf og E-kk-nf T-kk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 18. nóvember 2014. Hann krefst þess að stefnda verði gert að greiða sér 1.075.824 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af nánar tilgreindum fjárhæðum frá 2. janúar 2009 til greiðsludags, allt að frádregnum innborgunum stefnda 12. febrúar 2009 og 6. september sama ár samtals að fjárhæð 609.813 krónur. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst þess aðallega að málinu verði vísað frá Hæstarétti, en til vara staðfestingar héraðsdóms. Í báðum tilvikum krefst hann málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Krafa stefnda um frávísun málsins frá Hæstarétti er á því reist að höfuðstóll kröfu áfrýjanda nái ekki áfrýjunarfjárhæð samkvæmt 1. mgr. 152. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, sem á árinu 2014 hafi verið 761.423 krónur. Kveður stefndi höfuðstól kröfu áfrýjanda í raun vera 466.011 krónur þegar tekið hafi verið tillit til þeirra tveggja innborgana stefnda sem áður greinir. Telur hann að við mat á því hvort krafa uppfylli skilyrði til áfrýjunar að þessu leyti skuli eingöngu miða við höfuðstól hennar, en ekki taka tillit til vaxta eða kostnaðar sem á hana hefur fallið.

Takmarkanir á heimildum til að skjóta málum til Hæstaréttar hafa lengi verið við lýði hér á landi og hefur helsta takmörkunin falist í reglum sem áskilja að hagsmunir þeir, sem um er deilt í máli, nái tilteknu lágmarki. Slíkar reglur fela í sér takmarkanir á því að málsaðilar eigi þess kost að fá mál sitt prófað á tveimur dómstigum. Í 2. mgr. 152. gr. laga nr. 91/1991 er mælt fyrir um að áfrýjunarfjárhæð skuli ákveða eftir höfuðstól kröfu í áfrýjunarstefnu. Af skýringum í almennum hluta athugasemda með frumvarpi sem varð að lögum nr. 38/1994, um breyting á lögum nr. 91/1991, en þau lög fólu meðal annars í sér verulega hækkun áfrýjunarfjárhæðar, kom fram að þegar metið sé hvort krafa nái áfrýjunarfjárhæð beri aðeins að líta til höfuðstóls hennar, án vaxta eða framreiknings vegna verðlagsbreytinga frá því að hún féll í gjalddaga.

Áfrýjandi hagaði kröfugerð sinni í héraði með sama hætti og í áfrýjunarstefnu. Sú tilhögun sætti engum athugasemdum af hálfu stefnda við meðferð málsins í héraði og ekki er um það deilt að sá höfuðstóll, sem tilgreindur er, sé samtala úttekta stefnda samkvæmt reikningsyfirlitum VISA greiðslukorts hans, án tillits til þeirra tveggja innborgana sem áður greinir. Í héraði tefldi stefndi ekki fram röksemdum um að áfrýjanda hafi verið óheimilt að haga kröfugerð sinni á þennan veg. Samkvæmt því verður kröfu stefnda um frávísun málsins frá Hæstarétti hafnað.

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur.

Áfrýjandi greiði stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir, en við ákvörðun hans er tekið tillit til þess að kröfu stefnda um frávísun málsins frá Hæstarétti er hafnað.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, Arion banki hf., greiði stefnda, Á-kk-þgf Þ-kk-þgf Á-kk-þgf, 400.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.