204/2004

M var undir lok október 2002 fyrirvaralaust sagt upp starfi sínu sem hlaðmaður hjá F, eftir að ýfingar urðu með honum og hlaðstjóra í afdrepi hlaðmanna, en ágreiningslaust var að M sló kaffibolla úr hendi hlaðstjórans að mörgum mönnum ásjáandi. Var ekki talið sannað, að M hafi tekið á hlaðstjóranum eða gerst sekur um líkamsárás á hann. Þá var ekki litið svo á að þessi háttsemi M hafi verið svo alvarleg í eðli sínu að heimilt hafi verið hennar vegna að víkja honum fyrirvaralaust úr starfi án undangenginnar áminningar. Var því fallist á að M bæru bætur, sem svöruðu til fullra mánaðarlauna hans í þriggja mánaða uppsagnarfresti, auk þess hluta október sem eftir lifði. Var ekki fallist á að M ætti sem trúnaðarmaður rétt til frekari bóta. Hins vegar þótti sýnt að M hafi orðið af hlutabréfum í Flugleiðum hf., sem starfsmönnum F hafði verið lofað, vegna hinnar fyrirvaralausu uppsagnar. Var F gert að bæta M missi þeirrar launauppbótar.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, G-kk-nf G-kk-nf og H-kk-nf B-kk-nf.

Aðaláfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 18. maí 2004 og krefst þess aðallega að gagnáfrýjandi greiði sér 1.328.039 krónur, en til vara 1.278.039 krónur, auk dráttarvaxta samkvæmt lögum nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af tilgreindum fjárhæðum frá 1. nóvember 2002 til greiðsludags. Í varakröfu er þess einnig krafist að gagnáfrýjandi afhendi aðaláfrýjanda til eignar hlutabréf í Flugleiðum hf. að nafnvirði 10.500 krónur. Aðaláfrýjandi krefst og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Gagnáfrýjandi áfrýjaði héraðsdómi 15. júlí 2004 og krefst aðallega sýknu af kröfum aðaláfrýjanda en til vara lækkunar þeirra. Hann krefst og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Svo sem í héraðsdómi greinir er mál þetta sprottið af fyrirvaralausri uppsögn aðaláfrýjanda úr starfi hlaðmanns hjá gagnáfrýjanda 23. október 2002, vegna þess atburðar er varð í afdrepi hlaðmanna snemma laugardagsmorguninn 12. sama mánaðar, þegar fyrstu flugvélar dagsins voru að koma inn til lendingar. Þar urðu ýfingar með aðaláfrýjanda og hlaðstjóranum, sem var að kalla menn út til starfa, eins og nánar er lýst í héraðsdómi, en ágreiningslaust er að aðaláfrýjandi sló kaffibolla úr hendi hlaðstjórans að mörgum mönnum ásjáandi. Fallist verður á sönnunarmat héraðsdómara um lýsingu á atburði þessum. Verður fallist á að hann hafi ekki tekið á hlaðstjóranum eða gerst sekur um líkamsárás á hann. Einnig er fallist á með héraðsdómara að þessi háttsemi aðaláfrýjanda hafi ekki verið svo alvarleg í eðli sínu að heimilt hafi verið hennar vegna að víkja honum fyrirvaralaust úr starfi án undangenginnar áminningar. Er því staðfest niðurstaða héraðsdóms um að aðaláfrýjanda beri bætur, sem svara til fullra mánaðarlauna hans í þriggja mánaða uppsagnarfresti, auk þess hluta október sem eftir lifði.

Aðalkrafa aðaláfrýjanda er um bætur sem svara til þriggja mánaðarlauna til viðbótar þeim sem honum voru dæmdar í héraði. Er krafan reist á þeim forsendum að hann hafi verið trúnaðarmaður og eigi sem slíkur rétt til frekari bóta samkvæmt dómvenju. Vísar hann til fordæmis í Hrd. 1994 bls. 2768, en þar hafi trúnaðarmanni á vinnustað, sem sagt var upp störfum án áminningar, verið dæmdar bætur sem miðaðar voru við þriggja mánaða laun til viðbótar launum í uppsagnarfresti. Krafa aðaláfrýjanda um sex mánaða laun frá því hann lét af starfi fær ekki stoð í nefndu fordæmi réttarins. Eru ekki skilyrði til að verða við þessum kröfulið hans.

Fyrir Hæstarétti hefur aðaláfrýjandi breytt einum kröfulið, sem lýtur að greiðslu vegna áunnins vetrarleyfis. Fellst hann á þá úrlausn héraðsdóms að krafa þessi nemi 25.091 krónu með gjalddaga 1. febrúar 2003. Verður þessi niðurstaða héraðsdóms staðfest sem og niðurstaða hans um orlof. Um aðra kröfuliði aðaláfrýjanda er vísað til forsendna héraðsdóms og fallist á niðurstöðu hans varðandi lífeyrissjóðsgjöld og stéttarfélagsgjöld, enda ósannað um hin síðarnefndu að tilkynning hafi verið send gagnáfrýjanda um að félagsgjöld ætti að greiða til Verkalýðs- og sjómannafélags Sandgerðis. Hins vegar er sýnt að vegna fyrirvaralausrar uppsagnar varð aðaláfrýjandi af hlutabréfum í Flugleiðum hf., sem lofað var í bréfi forstjóra félagsins 7. mars 2003 til þeirra sem voru starfsmenn gagnáfrýjanda, sem er dótturfélag Flugleiða hf., á árinu 2002 og ekki annað í ljós leitt en hann hefði fengið hefði honum ekki verið sagt upp fyrirvaralaust. Verður því að telja að gagnáfrýjandi þurfi að bæta aðaláfrýjanda missi þessarar launauppbótar og verður krafa hans um markaðsverð hlutabréfanna, 50.000 krónur, tekin til greina.

Samkvæmt framansögðu verður gagnáfrýjandi dæmdur til að greiða aðaláfrýjanda samtals 668.039 krónur (618.039 + 50.000) með vöxtum eins og í dómsorði greinir.

Eftir þessum úrslitum verður gagnáfrýjanda gert að greiða aðaláfrýjanda málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti, sem ákveðst í einu lagi, eins og í dómsorði segir.

Dómsorð:

Gagnáfrýjandi, Flugþjónustan Keflavíkurflugvelli ehf., greiði aðaláfrýjanda, M-kk-þgf S. M-kk-þgf, 668.039 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 39.706 krónum frá 1. nóvember 2002 til 1. desember sama ár, af 202.833 krónum frá þeim degi til 1. janúar 2003, af 365.960 krónum frá þeim degi til 1. febrúar sama ár, af 618.039 krónum frá þeim degi til 7. mars sama ár, en af 668.039 krónum frá þeim degi til greiðsludags.

Gagnáfrýjandi greiði aðaláfrýjanda samtals 550.000 krónur í málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti.