459/2008

I krafði B um greiðslu eftirstöðva verklauna við breytingar á bifreið í eigu B. Tók krafan til endurgjalds fyrir efni og vinnu við breytingarnar og nam 1.573.806 krónur. I gerði fyrirfram kostnaðaráætlun fyrir verkið, 3.500.000 til 3.700.000 krónur. B hélt því fram að þessi áætlun hefði tekið til verksins í heild og að ýmsir hlutir sem hann lagði til í bifreiðina og vinna hefðu svo átt að leiða til lækkunar. I hélt því fram að framangreind áætlun hefði einungis tekið til þeirrar vinnu og efnis sem hann hefði átt að leggja fram. Ósannað var í málinu að tekist hefði samningur með aðilum um greiðslu tiltekinnar fjárhæðar í verklaun og ekki var sannað að ákveðið gangverð væri til fyrir slíkt verk. Í málinu var aflað matsgerða dómkvaddra manna. Í héraðsdómi, sem skipaður var tveimur sérfróðum meðdómsmönnum auk embættisdómara, kom fram það álit að enginn ágreiningur væri um verkgæði I og að útsöluverð hans á efni, er hann lagði til, væri raunhæft. Þá væri óverulegur munur á reikningum I og matsgerðunum. Var talið að B hefði ekki sannað að verklaun þau er I krafði um væru hærri en það sem sanngjarnt mátti telja. Var því fallist á kröfu I um greiðslu eftirstöðva verklauna 1.573.806 krónur. Fallist var á að krafa B um greiðslu fyrir akstur með ferðamenn, sem hann kvaðst hafa sinnt samkvæmt samkomulagi við I, kæmi til frádráttar kröfu I og einnig þóknun hans fyrir eigin vinnu við verkið. Talið var ósannað að samið hefði verið um verklok á tilteknum tíma. Var kröfu B um skaðabætur vegna tjóns, sem hann kvaðst hafa orðið fyrir þar sem umsamin verklok hefðu dregist af hálfu I, því hafnað.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf G-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 25. ágúst 2008. Hann krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða sér 1.573.806 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 25. desember 2004 til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst aðallega staðfestingar héraðsdóms, en til vara lækkunar á kröfu áfrýjanda. Í báðum tilvikum krefst hann málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Krafa áfrýjanda er um greiðslu eftirstöðva verklauna við breytingar á bifreið af gerðinni Ford Econoline í eigu stefnda. Tekur krafan til endurgjalds fyrir efni og vinnu við breytingarnar. Verkið vann áfrýjandi frá byrjun júlí til miðs september 2004. Áfrýjandi hefur, að teknu tilliti til leiðréttingar, krafið stefnda um samtals 4.076.283 krónur í verklaun, en af þeirri fjárhæð hefur stefndi greitt í tveimur hlutum samtals 2.502.477 krónur. Mismunurinn, 1.573.806 krónur, er krafa áfrýjanda í málinu.

Áfrýjandi gerði fyrirfram kostnaðaráætlun fyrir verkið, 3.500.000 til 3.700.000 krónur. Stefndi heldur því fram að þessi áætlun hafi tekið til verksins í heild og að ýmsir hlutir, sem hann lagði til í bifreiðina og vinna, hafi svo átt að leiða til lækkunar. Áfrýjandi heldur því fram að framangreind áætlun hafi einungis tekið til þeirrar vinnu og efnis, sem hann hafi átt að leggja fram. Ósannað er í málinu að tekist hafi samningur með aðilum um greiðslu tiltekinnar fjárhæðar í verklaun og ekki er sannað að ákveðið gangverð sé til fyrir slíkt verk. Það er meginregla kröfuréttar að við slíkar aðstæður beri verkkaupa að greiða það verð sem sanngjarnt er miðað við vinnuframlag, gæði verks, efniskaup og annað sem þýðingu hefur. Meginreglu þessarar sér meðal annars stað í 45. gr. laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup og í 28. gr. laga nr. 42/2000 um þjónustukaup.

Við mat á því hvort sú fjárhæð sem áfrýjandi krefur um í verklaun sé ósanngjörn verður að líta til þess að aflað var matsgerðar dómkvadds manns til að skoða og meta auk annars hvort tilteknir verkþættir hefðu verið nauðsynlegir og eðlilegir og hvort verð fyrir þá verkþætti væri eðlilegt og sanngjarnt. Áfrýjandi óskaði yfirmats á nokkrum þáttum í undirmatsgerðinni. Í héraðsdómi, sem skipaður var tveimur sérfróðum meðdómsmönnum, auk embættisdómara, kemur fram það álit að enginn ágreiningur sé um verkgæði áfrýjanda og að útsöluverð hans á efni, er hann lagði til, sé raunhæft. Þá kemur þar einnig fram að óverulegur munur sé á reikningum áfrýjanda og matsgerðum dómkvaddra manna. Hefur stefndi ekki sannað að verklaun þau er áfrýjandi krefur um séu hærri en það sem sanngjarnt má telja. Verður því fallist á kröfu áfrýjanda um greiðslu eftirstöðva verklauna 1.573.806 krónur.

Stefndi krefst til vara lækkunar á kröfu áfrýjanda vegna gagnkröfu sem hann telur sig eiga.

Í fyrsta lagi krefst hann greiðslu, 149.000 krónur, fyrir akstur með ferðamenn, sem hann kveðst hafa sinnt samkvæmt samkomulagi við áfrýjanda. Ekki er umdeilt að stefndi ók með ferðamenn samkvæmt samkomulagi við áfrýjanda á árinu 2004 og að ekki hefur verið greitt fyrir þá þjónustu. Stefndi hefur gert reikninga vegna þessa en áfrýjandi hefur haldið því fram að þeim reikningum hafi verið beint að röngum aðila. Ágreiningslaust er að þessi krafa stefnda er ógreidd. Verður fallist á að hún komi til frádráttar kröfu áfrýjanda.

Í öðru lagi krefst stefndi skaðabóta, sem hann í málflutningi fyrir Hæstarétti lækkaði í 700.000 krónur, vegna tjóns er hann kveðst hafa orðið fyrir þar sem umsamin verklok hafi dregist af hálfu áfrýjanda. Kveðst stefndi hafa samið um að verkinu yrði hraðað sérstaklega og því lokið fyrir ágúst 2004 en því hafi fyrst lokið um miðjan september það ár. Hafi hann því ekki getað sinnt verkefnum sem honum hafi staðið til boða á þessu tímabili. Gegn andmælum áfrýjanda er ósannað að samið hafi verið um verklok á tilteknum tíma. Einnig er ósannað að tími sá sem fór til verksins hafi verið lengri en stefndi mátti búast við. Ekki liggur því fyrir að orðið hafi dráttur á verklokum. Verður því þessum kröfulið stefnda hafnað.

Í þriðja lagi krefst stefndi lækkunar vegna þóknunar, 50.000 krónur, fyrir eigin vinnu við verkið, sem hann kveður ógreidda. Óumdeilt er að stefndi vann eitthvað við verkið samkvæmt samkomulagi við áfrýjanda, en aðilar deila um hve mikið vinnuframlag stefnda var og hvað greiða beri fyrir það. Áfrýjandi hefur ekki sýnt fram á að sú þóknun, sem stefndi krefur um fyrir þessa vinnu, sé svo há að ósanngjarnt teljist og verður því á hana fallist. Kemur hún til lækkunar á kröfu áfrýjanda.

Samkvæmt framansögðu verður stefndi dæmdur til að greiða áfrýjanda 1.374.806 krónur (1.573.806 - 149.000 - 50.000) með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 19. febrúar 2005, en þá var liðinn mánuður frá því að áfrýjandi sendi stefnda kröfubréf vegna skuldarinnar, til greiðsludags.

Eftir þessum úrslitum verður stefnda gert að greiða áfrýjanda málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti í einu lagi eins og í dómsorði greinir og er við ákvörðun hans meðal annars tekið tillit til kostaðar við öflun yfirmatsgerðar.

Dómsorð:

Stefndi, B-kk-nf S-kk-nf H-kk-nf, greiði áfrýjanda, Icecool á Íslandi ehf., 1.374.806 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 19. febrúar 2005 til greiðsludags.

Stefndi greiði áfrýjanda samtals 1.100.000 krónur í málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti.