279/2004

M og K deildu um forsjá fimm ára dóttur sinnar, B. Talið var mikilvægt eftir það umrót og þá erfiðleika í samskiptum aðila, sem B hafði mátt búa við, að ró skapaðist um hana og hún fengi að búa við stöðugleika. Öryggi og festa virtist hafa ríkt í lífi hennar síðastliðið eitt og hálft ár sem hún hafði búið hjá K. Á þessum tíma virtist B hafa náð ágætu jafnvægi og ekki annað komið fram en að henni liði vel í dag og dafnaði vel. Því yrði ekki séð að breyting á umhverfi og aðstæðum yrði henni til góðs. Þegar litið væri til framangreinds og ungs aldurs B yrði að telja hagsmunum hennar betur borgið fengi móðir forsjá hennar. Var K því falin forsjá B.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, G-kk-nf G-kk-nf, G-kvk-nf E-kvk-nf, G-kk-nf C-kk-nf og H-kk-nf B-kk-nf.

Áfrýjandi skaut máli þessu upphaflega til Hæstaréttar 7. apríl 2004. Ekki varð af fyrirhugaðri þingfestingu þess 2. júní, en áfrýjandi skaut því á ný til Hæstaréttar 30. sama mánaðar. Hann krefst þess aðallega, að málinu verði vísað frá héraðsdómi en til vara að honum verði fengin forsjá dóttur aðila. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefnda krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti án tillits til gjafsóknar, sem henni hefur verið veitt.

Aðilar máls þessa eru [erlendir] ríkisborgarar, sem gengu í hjúskap hér á landi [...] 1996. Þau fluttust til Íslands 1998 og bjuggu þar saman þar til þau slitu samvistum í júní 2001. Dóttir þeirra, sem deilt er um forsjá á, fæddist hér [...] 1999. Með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 14. október 2003, sem staðfestur var í Hæstarétti 28. október 2004, var aðilum veittur skilnaður að borði og sæng.

Áfrýjandi reisir frávísunarkröfu sína á því, að mál þetta heyri undir lögsögu franskra dómstóla en ekki íslenskra. Stefnda höfðaði mál þetta 19. júní 2001 en áfrýjandi höfðaði skilnaðarmál í Frakklandi 5. september 2001. Þegar af þeirri ástæðu verður málinu ekki vísað frá dómi.

Frá því að héraðsdómur gekk hafa orðið þær breytingar á högum stefndu, að hún hefur fest kaup á nýrri og stærri íbúð, þar sem hún býr með dóttur sinni og sambúðarmanni, og eiga þau von á barni. Sýslumaðurinn í Reykjavík kvað upp úrskurð 7. júní 2004 um umgengni áfrýjanda við dóttur sína aðra hverja helgi frá föstudegi til sunnudags og frá þriðjudegi til miðvikudagsmorguns í þeirri viku, sem helgarumgengni nýtur ekki við. Fyrir liggur, að aðilar komust að samkomulagi 18. júní 2004 um enn rýmri umgengni en kveðið var á um í úrskurðinum, og kom fram í málflutningi fyrir Hæstarétti að umgengnin hafi gengið vel frá þeim tíma.

Með vísan til forsendna héraðsdóms, sem var kveðinn upp með sérfróðum meðdómendum, ber að staðfesta hann.

Það athugist, að meðferð máls þessa hefur dregist úr hófi, en að verulegum hluta verður áfrýjanda um það kennt.

Rétt þykir, að áfrýjandi greiði 150.000 krónur upp í málskostnað fyrir Hæstarétti, sem renni í ríkissjóð. Um gjafsóknarkostnað stefndu fer svo sem nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, M, greiði 150.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti, sem renni í ríkissjóð.

Gjafsóknarkostnaður stefndu, K, fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hennar, 250.000 krónur.