422/2016

A kærði úrskurð héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu hennar um að úrskurður B, þar sem ákveðið var að synir hennar yrðu vistaðir utan heimilis í allt að tvo mánuði, yrði felldur úr gildi og tekin til greina krafa um að þeir yrðu vistaðir utan heimilis í fjóra mánuði. Kröfu A sem laut að ákvörðun B var vísað frá héraðsdómi þar sem sá tími var liðinn sem ákvörðunin tók til. Úrskurður héraðsdóms um vistun drengjanna utan heimilis í fjóra mánuði var hins vegar staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir B-kk-nf B-kk-nf, G-kvk-nf B-kvk-nf og K-kk-nf A-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 1. júní 2016, en kærumálsgögn bárust réttinum 6. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 20. maí 2016, þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að felldur yrði úr gildi úrskurður varnaraðila 21. mars sama ár, þess efnis að synir hennar yrðu vistaðir utan heimilis í allt að tvo mánuði og tekin til greina krafa varnaraðila um að drengirnir yrðu vistaðir utan heimilis í fjóra mánuði. Kæruheimild er í 1. mgr. 64. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi. Þá krefst hún kærumálskostnaðar án tillits til gjafsóknar sem henni hefur verið veitt.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Hinn 21. maí 2016 rann út sá tveggja mánaða tími sem kveðið var á um í úrskurði varnaraðila 21. mars sama ár að gilda skyldi um vistun drengjanna utan heimilis sóknaraðila. Af þeim sökum hefur hún ekki lengur lögvarða hagsmuni af því að fá úrskurðinn felldan úr gildi og verður þeirri kröfu því sjálfkrafa vísað frá Hæstarétti.

Í umræddum úrskurði varnaraðila eru ítarlega rakin þau atriði sem varða samskipti sóknaraðila og sona hennar, er liggja til grundvallar tímabundinni vistun þeirra utan heimils samkvæmt heimild b. liðar 1. mgr. 27. gr. laga. nr. 80/2002, en samhliða uppkvaðningu úrskurðarins fól nefndin lögmanni sínum að gera um það kröfu fyrir dómi, sbr. 1. mgr. 28. gr. laga. nr. 80/2002, að drengirnir yrðu vistaðir í alls fjóra mánuði utan heimilis. Samkvæmt því sem fram kemur í úrskurðinum, sem og því sem ráða má af gögnum málsins um hæfi sóknaraðila, samskipti hennar við drengina og líðan þeirra, er fullnægt tilvitnuðum skilyrðum b. liðar 1. mgr. 27. gr., sbr. 1. mgr. 28. gr. laga. nr. 80/2002 til að drengirnir verði vistaðir utan heimilis í fjóra mánuði frá og með 21. mars 2016 að telja. Er þess þá jafnframt að gæta að nú fer fram mat á forsjárhæfni sóknaraðila. Verður því niðurstaða hins kærða úrskurðar staðfest eins og nánar greinir í dómsorði.

Ákvæði hins kærða úrskurðar um málskostnað og gjafsóknarkostnað verða staðfest.

Kærumálskostnaður fellur niður en um gjafsóknarkostnað sóknaraðila fyrir Hæstarétti fer eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Vísað er frá Hæstarétti þeirri kröfu sóknaraðila, A, að úrskurður varnaraðila, B, 21. mars 2016 verði felldur úr gildi.

Varnaraðila er heimilt að vista syni sóknaraðila, C og D, utan heimilis í fjóra mánuði frá 21. mars 2016 að telja.

Ákvæði hins kærða úrskurðar um málskostnað og gjafsóknarkostnað eru staðfest.

Kærumálskostnaður fellur niður.

Gjafsóknarkostnaður sóknaraðila fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hennar, 400.000 krónur.