45/2012

J krafði V hf. um skaðabætur vegna slyss sem hann kvaðst hafa orðið fyrir um borð í togaranum K er hann féll á bakið á þilfari skipsins. Héraðsdómur sýknaði V hf. af kröfu J þar sem ósannað þótti að hann hefði orðið fyrir slysi. Í Hæstarétti var talið að útgerð skipsins hefði haft tilefni til að óska eftir lögreglurannsókn við komu skipsins til hafnar hafi ekki verið talið að skráning í skipsbók dygði til fullnægjandi sönnunar á að J hefði orðið fyrir slysi um borð. Var V hf. látið bera hallann af skorti á sönnun þess hvað nákvæmlega gerðist um borð er slysið varð og lagt til grundvallar við úrlausn málsins að J hefði orðið fyrir slysi við störf sín og ætti rétt til bóta úr vátryggingunni sbr. 1. mgr. 172. gr. siglingalaga nr. 34/1985. Hæstiréttur leysti síðan úr ágreiningsefnum varðandi tímabundið atvinnutjón, þjáningabætur, bætur fyrir varanlega örorku og annað fjártjón, þ. á m. lyfjakostnað sem dæmdur var að álitum.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og B-kk-nf B-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 17. janúar 2012. Hann krefst þess stefnda verði gert að greiða sér 38.630.902 krónur með 4,5% vöxtum af 4.697.176 krónum frá 18. maí 2003 til 1. október 2004, en af 31.013.927 krónum frá þeim degi til 15. október 2006, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 38.630.902 krónum frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádregnum eftirtöldum innborgunum stefnda: 573 krónum 28. nóvember 2003, 300.000 krónum 21. apríl 2004, 500.000 krónum 21. júní 2004, 200.000 krónum 29. júlí 2004 og 158.862 krónum 20. október 2004. Þá krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði, eins og málið væri eigi gjafsóknarmál, og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst aðallega staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti en til vara lækkunar á kröfum áfrýjanda og að málskostnaður verði þá felldur niður á báðum dómstigum.

I

Í máli þessu krefst áfrýjandi skaðabóta vegna slyss sem hann kveðst hafa orðið fyrir 18. maí 2003 við störf um borð í skuttogaranum Klakki SH 510, er togarinn var við flotvörpuveiðar. Togarinn var gerður út af Fiskiðjunni Skagfirðingi hf., sem síðar varð FISK-Seafood hf. Krafa áfrýjanda á hendur stefnda er byggð á slysatryggingu sem útgerð skipsins hafði keypt hjá stefnda samkvæmt 2. mgr. 172. gr. siglingalaga nr. 34/1985. Málsatvikum og ágreiningi aðila er lýst í hinum áfrýjaða dómi. Komst fjölskipaður héraðsdómur að þeirri niðurstöðu að sýkna bæri stefnda af kröfu áfrýjanda þar sem ósannað væri að áfrýjandi hefði orðið fyrir slysi í merkingu slysatryggingar sjómanna umrætt sinn. Væri þannig ósannað að áfrýjandi hefði slasast við að veiðarfæri hafi slegist í hann svo sem hann hefði haldið fram. Taldi dómurinn þá ekki þörf á að taka afstöðu til þess sérstaklega hvort það eitt að áfrýjandi hefði fallið á þilfarið í umrætt sinn væri slys samkvæmt skilmálum tryggingarinnar.

II

Meðal gagna málsins er ljósrit úr dagbók skipsins þar sem skráð er við 18. maí 2003: „Kl. 09.10 þegar verið var að láta flottrollið fara vildi það óhapp til að belgurinn slóst í J-kk-þf Ó-kk-þf J-kk-þf með þeim afleiðingum að hann skall í þilfarið og fann til í baki á eftir. Haft samband við lækni og látinn vita, J-kk-þgf voru gefin verkjalyf og látinn hafa hægt um sig. Veður SA 12 m/sek. Hægur.“ Liggur fyrir í málinu að skipstjórinn J-kk-nf S-kk-nf, sem er faðir áfrýjanda, færði þetta inn í bókina og kvaðst hafa byggt á frásögn R-kk-ef T-kk-ef 1. stýrimanns, sem var á vakt í brú skipsins á þeirri stundu þegar áfrýjandi kveðst hafa orðið fyrir slysinu. Bar R-kk-nf fyrir dómi að hann hefði séð úr brúnni þegar áfrýjandi féll á dekk skipsins. Áfrýjandi var samkvæmt málsgögnum að mestu leyti rúmliggjandi það sem eftir var veiðiferðarinnar en skipið kom til Reykjavíkur seint að kvöldi 21. maí 2003. Leitaði hann til slysadeildar Landspítalans strax daginn eftir. Við rannsóknir í kjölfarið greindist áfrýjandi með brjósklos í baki og gekkst hann í nóvember 2003 undir aðgerð þar sem fjarlægt var stórt brjósklos. Er þessu nánar lýst í hinum áfrýjaða dómi.

Af vottorðum og matsgerðum lækna sem liggja fyrir í málinu, sem og framburði fyrir dómi, verður ráðið að brjósklos áfrýjanda kunni að hafa komið fram við fall á dekk skipsins, eins og hann lýsir því, þó að jafnframt sé ljóst að brjósklos verði oft án slíks atburðar, enda sé brjósklos slitsjúkdómur. Samkvæmt þessu er ekki útilokað að áfrýjandi hafi hlotið brjósklosið á þann hátt sem hann sjálfur telur.

Í forsendum hins áfrýjaða dóms er því lýst að áfrýjandi hafi sagst hafa verið að störfum við að taka svokallað höfuðlínustykki af höfuðlínu vörpunnar. Til þess að ná til höfuðlínustykkisins muni áfrýjandi hafa þurft að fara undir vængi veiðarfærisins, sem aðeins sé hægt að gera svo framarlega á aðalþilfarinu að útilokað sé, að mati dómsins, að sjá þann sem það gerir úr brú skipsins. Við málflutning fyrir Hæstarétti var því lýst að áfrýjandi myndi hafa þurft að fara undir væng veiðarfærisins mun framar á skipinu en þar sem sjálft höfuðlínustykkið er staðsett ofan við skutrennuna. Vel megi vera að ekki hafi verið unnt að sjá til hans úr brúnni þar sem hann fór undir vænginn en þá hafi hann átt eftir að fara allnokkra vegalengd milli vængjanna aftur á skipið til að ná til höfuðlínunnar, en þar hefði hann fallið á dekkið. Var af hálfu áfrýjanda talið ljóst að vel sæist til þess staðar úr brúnni og væri þessi forsenda hins áfrýjaða dóms, sem ekki hefði farið á vettvang, því byggð á misskilningi. Samkvæmt málsgögnum er óljóst hvar áfrýjandi féll og verður ekki fullyrt að ekki sjáist til þess staðar úr brú skipsins.

Þá er þar enn til að taka að í forsendum héraðsdóms er fyrst komist að þeirri niðurstöðu að ósannað sé að áfrýjandi hafi slasast við að veiðarfæri skipsins hafi slegist í hann. Beri hann sönnunarbyrði um að svo hafi verið. Síðan segir að ekki sé þá þörf á að taka afstöðu til þess sérstaklega, hvort það eitt að áfrýjandi hafi fallið á þilfarið umrætt sinn sé slys samkvæmt því ákvæði tryggingarskilmála slysatryggingar sjómanna sem til sé vitnað í málinu, sbr. 2. mgr. 172. gr. siglingalaga. Á þetta verður ekki fallist enda byggir áfrýjandi kröfu sína á því að hann hafi fallið á þilfarið við vinnu sína um borð í skipinu þegar verið var að taka trollið inn. Getur ekki skipt höfuðmáli hvort sannað sé að veiðarfærið hafi slegist í hann eða hvort hann hafi fallið í bleytu á þilfarinu vegna veltings skipsins.

Svo sem lýst er í forsendum héraðsdóms könnuðust aðrir skipverjar, sem voru við störf á dekkinu með áfrýjanda, ekki við að hafa séð hann detta, þegar þetta var tekið til rannsóknar hjá lögreglu rúmu ári eftir að atvikið átti sér stað. Af þessu tilefni verður haft í huga að ekki er víst að þeir hafi séð fallið enda kvaðst áfrýjandi hafa staðið strax upp og haldið áfram störfum um sinn. Bendir þessi lýsing til þess að atvikið sjálft þurfi ekki að hafa verið eftirminnilegt öðrum skipverjum. Framhjá hinu verður hins vegar ekki litið að R-kk-nf T-kk-nf 1. stýrimaður kveðst hafa séð áfrýjanda falla, en þeim framburði verður ekki vísað á bug á þeim forsendum sem greinir í héraðsdómi, eins og áður var rakið.

III

Samkvæmt 3. mgr. 221. gr. siglingalaga er skipstjóra skylt að óska eftir því að lögreglurannsókn vegna mannskaða eða meiri háttar líkamstjóns fari fram. Ekki verður talið að þessi skylda hafi fortakslaust orðið virk í því tilviki sem hér um ræðir, enda lá varla fyrir að áfrýjandi hefði orðið fyrir meiri háttar líkamstjóni í skilningi ákvæðisins. Á hinn bóginn verður fallist á með áfrýjanda að útgerð skipsins hafi haft tilefni til að óska eftir lögreglurannsókn við komu skipsins til hafnar ef ekki var talið að skráning í skipsbókina dygði til fullnægjandi sönnunar á að áfrýjandi hefði orðið fyrir slysi um borð, sérstaklega vegna þess að útgerðinni hlýtur að hafa verið kunnugt um fjölskyldutengsl áfrýjanda og skipstjórans sem var ábyrgur fyrir færslu skipsbókarinnar. Þó að áfrýjandi geti beint kröfu sinni að stefnda sem vátryggjanda útgerðarinnar án aðildar hennar verður stefndi að sæta þeim málsástæðum sem áfrýjandi hefði getað haft uppi gegn útgerð skipsins.

Með vísan til alls þess sem að framan er rakið verður talið að stefndi beri hallann af skorti á sönnun þess hvað nákvæmlega gerðist um borð í togaranum Klakki SH-510 hinn 18. maí 2003 þegar áfrýjandi hlaut brjósklos með þeim afleiðingum að hann þurfti að leggjast í koju og var fluttur beint á sjúkrahús þegar í land var komið. Verður því lagt til grundvallar við úrlausn málsins að áfrýjandi hafi orðið fyrir slysi við störf sín og eigi rétt til bóta úr vátryggingunni, sbr. 1. mgr. 172. gr. siglingalaga.

IV

Áfrýjandi byggir kröfur sínar á matsgerð þriggja yfirmatsmanna 10. ágúst 2006 og er gerð grein fyrir niðurstöðum hennar í hinum áfrýjaða dómi. Þar er einnig gerð grein fyrir athugasemdum sem stefndi hafði fram að færa við yfirmatsgerðina og svörum yfirmatsmanna við þeim. Yfirmatsmenn staðfestu matsgerð sína fyrir dómi. Stefndi hefur ekki hnekkt niðurstöðum hennar og verður hún lögð til grundvallar við ákvörðun bóta til áfrýjanda.

Í málinu krefst áfrýjandi bóta úr hendi stefnda samtals að fjárhæð 38.630.902 krónur og sundurliðast krafa hans svo:

Annað fjártjón 7.616.975 krónur

Tímabundið atvinnutjón 2.524.651 króna

Þjáningabætur 584.150 krónur

Varanlegur miski 1.588.375 krónur

Varanleg örorka 26.316.751 króna

Til frádráttar komi eftirfarandi greiðslur frá stefnda miðað við þann dag er þær hafi verið inntar af hendi:

28. nóvember 2003 573 krónur

21. apríl 2004 300.000 krónur

21. júní 2004 500.000 krónur

29. júlí 2004 200.000 krónur

20. október 2004 158.862 krónur

Vaxtakröfu sína kveðst áfrýjandi byggja á 1. mgr. 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 en samkvæmt greininni skuli bætur fyrir þjáningar, varanlegan miska og tímabundið atvinnutjón bera 4,5% vexti frá því slys varð 18. maí 2003 og bætur fyrir varanlega örorku frá stöðugleikapunkti 1. október 2004. Þá miðar áfrýjandi við að höfuðstólsfjárhæðin beri dráttarvexti frá 15. október 2006, en þann dag hafi verið liðinn mánuður frá því að hann hafi lagt fram þær upplýsingar sem þörf hafi verið á til að meta tjónsatvik og fjárhæð bóta, sbr. 9. gr. laga nr. 38/2001 og 2. mgr. 16. gr. skaðabótalaga.

Svo sem fyrr getur gerir stefndi til vara kröfu um lækkun á kröfu áfrýjanda. Hefur hann gert grein fyrir hvernig hann telur að reikna eigi kröfuna ef bótaskylda verði dæmd á hendur honum. Telur hann fjárhæð hennar þá eiga að vera 15.367.575 krónur og hefur þá dregið frá kröfunni 1.000.000 krónur sem hann hafi þegar greitt áfrýjanda. Fjárhæð varakröfu stefnda sundurliðast svo:

Útlagður kostnaður 1.459.240 krónur

Tímabundið atvinnutjón 369.947 krónur

Þjáningabætur 441.760 krónur

Varanlegur miski 1.588.375 krónur

Varanleg örorka 12.508.253 krónur

Stefndi mótmælir upphafsdegi dráttarvaxtakröfu áfrýjanda þar sem hann hafi ekki við málssóknina lagt fram öll þau gögn sem þurft hafi til að reikna kröfu hans. Vísar hann þá einkum til þess að áfrýjandi hafi ekki lagt fram útreikning á verðmæti bóta sem hann fái frá öðrum og draga beri frá bótakröfu hans, svo sem honum hafi borið að gera. Hafi stefndi aflað gagna um þetta á sinn kostnað.

Samkvæmt framansögðu er ágreiningur með aðilum um svonefnt annað fjártjón, sbr. 1. gr. skaðabótalaga, tímabundið atvinnutjón, þjáningabætur og bætur fyrir varanlega örorku. Þá greinir hins vegar ekki á um að bætur fyrir varanlegan miska skuli nema 1.588.375 krónum. Verður nú leyst úr þeim kröfuliðum sem ágreiningur er um.

V

Kröfu sína um annað fjártjón að fjárhæð 7.616.975 krónur sundurliðar áfrýjandi svo að kostnaður vegna læknisvottorða og matsgerða nemi 1.512.053 krónum, lyfjakostnaður sem hann þegar hafi þurft að greiða nemi 243.283 krónum og lyfjakostnaður í framtíðinni 5.861.639 krónum. Stefndi fellst á fjárhæðina 1.459.240 krónur vegna kostnaðar við læknisvottorð og matsgerðir. Hefur hann þá fallist á kröfu áfrýjanda vegna þessara þátta að undanskildum reikningi að fjárhæð 52.813 krónur sem ekki hafi verið lagður fram í málinu.

Samkvæmt e. lið 1. mgr. 129. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála telst mestur hluti þess kostnaðar sem áfrýjandi krefst undir fyrsta kröfuþætti þessa liðar til málskostnaðar. Með því að stefndi hefur með framangreindum hætti fallist á að þessi kostnaður verði talinn með skaðabótakröfu áfrýjanda verður krafan tekin til greina að því leyti sem stefndi hefur fallist á hana en athugasemd hans um reikning að fjárhæð 52.813 krónur er réttmæt. Verður því fallist á kröfu áfrýjanda undir þessum kröfuþætti með 1.459.240 krónum.

Krafa áfrýjanda vegna lyfjakostnaðar er annars vegar vegna kostnaðar sem hann þegar hafi þurft að greiða og hins vegar vegna kostnaðar í framtíðinni. Fyrri þáttur þessa kröfuliðar er byggður á yfirlitum frá fyrirtækinu Lyf og heilsa hf. um viðskipti áfrýjanda við fyrirtækið einkum á árinu 2007, en áfrýjandi hefur haldið síðari þættinum óbreyttum frá upphaflegri kröfugerð í stefnu, 5.861.639 krónur, þrátt fyrir að hann hafi eftir að málið var höfðað aflað útreiknings S-kvk-ef G-kvk-ef tryggingastærðfræðings á „eingreiðsluverðmæti framtíðarlyfjakostnaðar“ áfrýjanda. Kemur fram í bréfi S-kvk-ef 15. mars 2010 að útreikningur hennar miðist við að lyfjakostnaður áfrýjanda hafi numið 129.111 krónum á árinu 2007 og hafi verið óskað eftir að útreikningur hennar miðaðist við „þá upphæð á ári greitt frá janúar 2008.“ Telur hún að eingreiðsluverðmæti lyfjakostnaðar til æviloka muni samkvæmt þessari forsendu nema 2.491.489 krónum. Stefndi hefur með öllu mótmælt kröfu áfrýjanda um lyfjakostnað. Bendir hann á að örorkumat áfrýjanda sé miðað við ástand hans óháð inntöku lyfja. Með lyfjum geti áfrýjandi unnið bug á hluta þeirra einkenna sem áhrif hafi haft á örorkumatið. Ekki sé unnt að krefjast bæði bóta vegna lyfjakostnaðar í framtíðinni, sem lækki raunverulegan miska og örorku, og einnig fullra bóta fyrir varanlegan miska og örorku.

Talið verður að kostnaður við kaup á lyfjum falli undir „annað fjártjón“ þess sem fyrir slysi verður samkvæmt 1. gr. skaðabótalaga. Reifun kröfu áfrýjanda vegna þessa liðar er ófullnægjandi og verður ekki lögð til grundvallar dómi. Hins vegar þykja nægar upplýsingar liggja fyrir í málinu til þess að unnt sé að dæma áfrýjanda bætur vegna lyfjakostnaðar og verður sá kostnaður metinn að álitum 600.000 krónur.

Áfrýjandi gerir kröfu vegna tímabundins atvinnutjóns tímabilið 22. maí 2003, daginn eftir að skipið kom til hafnar, og til 1. október 2004, en það er sá dagur sem talinn var marka lok tímabundins atvinnutjóns hans í yfirmatsgerð. Áfrýjandi miðar kröfu sína í þessum lið við fullan tekjumissi allt fyrrgreint tímabil, en dregur frá þær fjárhæðir sem hann kveðst hafa fengið greiddar frá vinnuveitanda sínum og stefnda, auk 60% af greiðslum frá lífeyrissjóðum af sama tilefni. Hér veldur sérstökum ágreiningi milli aðila afleiðingar umferðarslyss sem áfrýjandi varð fyrir 16. janúar 2004, en yfirmatsmenn töldu tímabundið atvinnutjón hans vegna þess slyss „100% frá slysdegi til 1. október 2004.“ Telur stefndi að einungis beri að miða við að helmingur hins tímabundna atvinnutjóns tímabilið frá síðast nefndu slysi og til 1. október 2004 teljist til afleiðinga slyssins um borð í Klakki SH 510 hinn 18. maí 2003. Áfrýjandi bendir á að í dómi Hæstaréttar 19. apríl 2011 í máli nr. 508/2010 hafi vátryggjandi bifreiðarinnar, sem var bótaskyldur honum vegna umferðarslyssins 16. janúar 2004, verið sýknaður af kröfu hans um bætur fyrir tímabundið atvinnutjón, þar sem hann hafi verið óvinnufær og ekki í vinnu 16. janúar 2004 vegna slyssins 18. maí 2003 sem um er fjallað í þessu máli. Við þessar aðstæður og með vísan til niðurstöðu yfirmatsgerðarinnar, sem ekki hefur verið hnekkt, verður fallist á að áfrýjandi eigi kröfu á hendur stefnda vegna tímabundins atvinnutjóns að fullu allt frá upphafsdegi kröfunnar 22. maí 2003 til 1. október 2004. Áfrýjandi hefur miðað við að staðgengilslaun hans allt tímabilið hefðu numið 6.188.699 krónum, en stefndi telur sambærilega fjárhæð 6.188.577 krónur. Í greinargerð til Hæstaréttar hefur áfrýjandi gert nákvæma grein fyrir því að eftir að þessi kröfuliður hafi sætt frádrætti, vegna þeirra greiðslna sem áfrýjandi hefur notið umrætt tímabil, séu ógreiddar eftirstöðvar tjónsins lítillega hærri en nemur kröfu hans. Þessu hefur stefndi ekki hnekkt og verður kröfuliðurinn því tekinn til greina að fullu með 2.524.651 krónu.

Í máli því sem dæmt var í Hæstarétti 19. apríl 2011 fékk áfrýjandi ekki tildæmdar þjáningabætur fyrir tímabilið 16. janúar 2004 til 1. október sama ár, að öðru leyti en því að honum voru dæmdar bætur vegna 17 daga sem hann var rúmliggjandi að frádreginni fjárhæð sem nam þjáningabótum án rúmlegu. Þær bætur hafa því ekki áhrif á ákvörðun þjáningabóta í þessu máli. Stefndi hefur byggt á því að hann geti ekki borið ábyrgð á nema helmingi þjáningabóta frá þeim degi er umferðarslysið varð 16. janúar 2004 og til 1. október sama ár. Með hliðsjón af því sem rakið hefur verið og með vísan til niðurstöðu yfirmatsgerðar verða áfrýjanda dæmdar fullar þjáningabætur frá slysdegi til 1. október 2004 með þeirri fjárhæð sem hann krefst, 584.150 krónum.

Samkvæmt yfirmatsgerðinni hlaut áfrýjandi 40% varanlega örorku í slysinu. Krafa hans um bætur fyrir varanlegt örorkutjón nemur 26.316.751 krónu. Stefndi telur hins vegar að óbætt tjón áfrýjanda í þessum þætti málsins nemi 12.508.253 krónum. Ágreiningurinn um fjárhæð þessa liðar snýst um tvennt. Í fyrsta lagi telur áfrýjandi að skilyrði séu til að beita heimild 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga til að meta árslaun hans sérstaklega við ákvörðun bóta fyrir varanlega örorku. Kröfu sína miðar hann við laun sem hann aflaði sér árið 2002 en ekki þrjú síðustu almanaksár fyrir slys svo sem gert er ráð fyrir í 1. mgr. 7. gr. skaðabótalaga. Skýrir hann þetta svo að hann hafi árið 2001 ákveðið að vinna í landi og haft þá minni tekjur en fyrir sjómannsstörfin. Honum hafi ekki líkað það og því farið aftur til sjós, svo sem verið hefði fyrir árið 2001. Stefndi mótmælir þessu og telur að ekki séu skilyrði til annars en að beita þeirri viðmiðun sem aðalreglan í 1. mgr. 7. gr. skaðabótalaga kveður á um. Áfrýjandi, sem er fæddur á árinu 1974, aflaði sér atvinnutekna öll þrjú síðustu árin fyrir slys. Verður ekki fallist á með honum að skilyrði séu til að beita undantekningarákvæði 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga við útreikning á bótum til hans fyrir varanlega örorku.

Í öðru lagi telur stefndi að frá kröfu áfrýjanda beri að draga bætur sem hann muni njóta vegna slyssins frá lífeyrissjóðum og vegna barna- og örorkulífeyris frá Tryggingastofnun ríkisins. Vísar stefndi til 4. mgr. 5. gr. skaðabótalaga um þennan frádrátt og lagði fram í héraði útreikning Talnakönnunar hf. 14. október 2008 þar sem eingreiðsluverðmæti þessara bóta er reiknað miðað við stöðugleikapunkt 1. október 2004. Stefndi telur fjárhæð örorkutjóns miðað við tekjuöflun áfrýjanda þrjú síðustu almanaksárin fyrir slys nema alls 23.236.158 krónum. Samkvæmt fyrrgreindum útreikningi Talnakönnunar hf. nemur eingreiðsluverðmæti lífeyris frá lífeyrissjóðum 36.875.000 krónum og bóta frá Tryggingastofnun ríkisins 9.228.000 krónum. Í bréfi frá Talnakönnun hf. 7. nóvember 2011, sem lagt var fram í héraði var að ósk stefnda endurtekinn fyrri útreikningur en að þessu sinni tekið „tillit til áhrifa fjármagnstekna á greiðslur frá Tryggingastofnun.“ Varð niðurstaðan sú að fyrri útreikningur stæði óhaggaður. Fyrir Hæstarétt voru lagðir fram enn nýir útreikningar frá sama aðila. Málsaðilar hafa ekki gert grein fyrir þýðingu þessara nýju útreikninga og verður því litið fram hjá þeim við úrlausn málsins.

Stefndi vísar til þess að samkvæmt matsgerð S-kk-ef T-kk-ef læknis sem fyrir liggi í málinu megi rekja örorkuna sem skapar áfrýjanda bótarétt frá nefndum aðilum að hálfu leyti til 18. maí 2003 sem um er fjallað í þessu máli. Stefndi reiknar með 40% af reiknuðu eingreiðsluverðmæti lífeyrisins frá lífeyrissjóðum og 67% reiknaðrar fjárhæðar vegna örorkulífeyrisins en allri fjárhæðinni vegna barnalífeyrisins til 18 ára aldurs barns hans. Samtals nemi þessir frádráttarliðir 21.455.810 krónum. Með vísan til nefnds mats S-kk-ef T-kk-ef dregur stefndi helming þessarar fjárhæðar, þ.e. 10.727.905 krónur frá kröfu áfrýjanda vegna varanlegrar örorku og fær þannig út fjárhæðina 12.508.253, sem greinir í varakröfu hans.

Fallist verður á sjónarmið stefnda sem hér hefur verið gerð grein fyrir um útreikning á fjárhæð bóta fyrir varanlega örorku áfrýjanda.

VI

Samkvæmt öllu því sem að framan er rakið verður fallist á kröfu áfrýjanda með eftirgreindum hætti:

Læknisvottorð og matsgerðir 1.459.240 krónur

Lyfjakostnaður 600.000 krónur

Tímabundin örorka 2.524.651 króna

Þjáningabætur 584.150 krónur

Varanlegur miski 1.588.375 krónur

Varanleg örorka 12.508.253 krónur

Samtals 19.264.669 krónur

Ágreiningslaust er með aðilum að frá bótunum, sem byggjast á framangreindum forsendum, eigi aðeins að dragast greiðslur frá stefnda 300.000 krónur 21. apríl 2004, 500.000 krónur 21. júní 2004 og 200.000 krónur 29. júlí 2004, eða samtals 1.000.000 krónur.

Áfrýjandi gerir kröfu um að upphafstími dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 verði ákveðinn 15. október 2006. Telur hann að þann dag hafi verið liðinn mánuður frá því hann hafi lagt fram þær upplýsingar sem þörf hafi verið á til að meta tjónsatvik og fjárhæð bóta, sbr. 9. gr. laga nr. 38/2001. Svo sem fram er komið lagði áfrýjandi ekki fram nægilegar upplýsingar um frádráttarliði samkvæmt 4. mgr. 5. gr. skaðabótalaga og aflaði stefndi gagna um þetta og lagði fram í héraði. Við þessar aðstæður og með vísan til niðurlagsákvæðis 9. gr. laga nr. 38/2001 verður upphafsdagur dráttarvaxta ákveðinn dómsuppsögudagur í héraði 5. desember 2011. Fram að þeim tíma dæmast með hliðsjón af 16. gr. skaðabótalaga 4,5% vextir frá tjónsdegi af öðrum kröfuliðum en varanlegri örorku og læknisvottorðum og matsgerðum en frá 1. október 2004 að því er þá liði varðar.

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um gjafsóknarkostnað áfrýjanda verður staðfest.

Stefndi verður dæmdur til að greiða málskostnað í héraði í ríkissjóð og áfrýjanda málskostnað fyrir Hæstarétti, hvort tveggja eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Stefndi, Vátryggingafélag Íslands hf., greiði áfrýjanda, J-kk-þgf Ó-kk-þgf J-kk-þgf, 19.264.669 krónur með 4,5% vöxtum af 5.297.176 krónum frá 18. maí 2003 til 1. október 2004, en af 19.264.669 krónum frá þeim degi til 5. desember 2011, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af síðastnefndri fjárhæð frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádregnum 300.000 krónum miðað við 21. apríl, 500.000 krónum miðað við 21. júní og 200.000 krónum miðað við 29. júlí í öllum tilvikum árið 2004.

Ákvæði héraðsdóms um gjafsóknarkostnað er staðfest.

Stefndi greiði í ríkissjóð 850.000 krónur vegna málskostnaðar í héraði.

Stefndi greiði áfrýjanda 1.200.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.