821/2013

H varð fyrir alvarlegu líkamstjóni er hann féll ofan í grunn viðbyggingar sumarhúss. Höfðaði H mál á hendur V hf. og krafðist þess að viðurkenndur yrði réttur hans til óskertra bóta úr frítímaslysatryggingu V hf. Með fyrri dómi Hæstaréttar hafði bótaábyrgð að hluta verið felld á byggingastjóra framkvæmdanna og eiganda fasteignarinnar. V hf. viðurkenndi rétt H til bóta að ¾ hlutum úr frítímaslysatryggingunni en taldi að skerða ætti þær að ¼ hluta. Talið var að H hefði með stórkostlegu gáleysi aukið hættuna á að því slysið yrði og að V hf. hefði því verið heimilt að lækka bætur til hans á grundvelli 1. mgr. 90. gr. laga nr. 30/2004 um vátryggingasamninga. Var V hf. því sýknað af kröfum H.

Dómur Hæstaréttar

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og B-kk-nf B-kk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 27. desember 2013. Hann krefst þess að viðurkenndur verði réttur sinn til óskertra bóta úr frítímaslysatryggingu F-plús 3 fjölskyldutryggingar áfrýjanda hjá stefnda vegna þess tjóns sem áfrýjandi varð fyrir er hann féll niður í grunn viðbyggingar að Hátorfu 4 í Hrunamannahreppi í Árnessýslu aðfaranótt 22. nóvember 2009. Þá krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti án tillits til gjafsóknar sem honum hefur verið veitt á báðum dómstigum.

Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Málsástæðu áfrýjanda um að mælingar á áfengismagni í blóðsýni úr honum séu ómarktækar meðal annars vegna lyfja sem honum voru gefin í kjölfar slyssins var ekki hreyft í héraði. Er hún of seint fram komin, sbr. 2. mgr. 163. gr. laga nr. 91/1991.

Eins og greinir í hinum áfrýjaða dómi hefur stefndi viðurkennt rétt áfrýjanda til bóta að ¾ hlutum úr frítímaslysatryggingunni en telur að skerða eigi þær að ¼ hluta á þeim grundvelli að áfrýjandi hafi sýnt af sér stórfellt gáleysi og stuðlað með því að slys varð. Vísar stefndi til skilmála sem gilda um tryggingu þessa. Í þeim er ákvæði sem svarar til 1. mgr. 90. gr. laga nr. 30/2004 um vátryggingasamninga, þar sem segir að hafi vátryggður í öðrum vátryggingum en líftryggingum valdið því af stórkostlegu gáleysi að vátryggingaratburður varð, eða afleiðingar hans urðu meiri en ella hefðu orðið, megi lækka eða fella niður ábyrgð félagsins. Hið sama eigi við ef vátryggður hafi af stórkostlegu gáleysi valdið því að vátryggingaratburður varð með því að hlíta ekki varúðarreglum. Við úrlausn á þessum atriðum skuli litið til sakar vátryggðs, hvernig vátryggingaratburð bar að, hvort vátryggður var undir áhrifum áfengis eða fíkniefna sem hann hafði sjálfviljugur neytt og atvika að öðru leyti.

Með dómi Hæstaréttar 28. febrúar 2013 í máli nr. 536/2012 var áfrýjanda gert að bera tjón sitt vegna slyssins að einum þriðja hluta sjálfur vegna eigin sakar. Með vísan til 4. mgr. 116. gr. laga nr. 91/1991 er lagt til grundvallar sem segir í dóminum, að áfrýjandi hafi verið undir allnokkrum áfengisáhrifum er slysið varð og að orsakir þess væru að einhverjum hluta raktar til þeirra áhrifa. Í dóminum var litið til þess að áfrýjandi þekkti til aðstæðna í sumarhúsinu og hafði aðstoðað við byggingaframkvæmdir við það nokkrum klukkustundum áður en slysið varð. Einnig var talið sannað að áfrýjandi hafi fallið út um dyr á austurhlið hússins, en dyrunum hafði verið læst innan frá og hafði tveimur golfpokum með kylfum og einni golfkerru verið raðað upp fyrir framan hurðina.

Ekki verður ráðið af gögnum málsins hvort áfrýjandi færði til golfpoka og golfkerru sem fyrir hurðinni voru, eða gekk milli þeirra, en sannað er að hann féll út um dyrnar niður í grunninn, eftir að dyrnar höfðu verið teknar úr lás og opnaðar. Í skýrslugjöf hans fyrir héraðsdómi kom fram að hann hefði vitað að búið var að taka úr pallinum fyrir framan dyrnar og að hættulegt væri að ganga þar út. Af gögnum málsins verður ekki ráðið að slys áfrýjanda verði rakið til annars en þess að hann hafi sjálfur opnað dyrnar og fallið niður. Með þessari athugasemd verður hinn áfrýjaði dómur staðfestur.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður, en gjafsóknarkostnaður áfrýjanda greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hans, eins og segir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður, en gjafsóknarkostnaður áfrýjanda, H-kk-ef S-kk-ef, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hans, 800.000 krónur, greiðist úr ríkissjóði.