602/2006

L var sakfelldur fyrir brot gegn 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa á veitingahúsi í Mosfellsbæ slegið A hnefahögg í hálsinn með þeim afleiðingum að hann lést. Hann var jafnframt sakfelldur fyrir umferðarlagabrot með því að hafa ekið bifreið sviptur ökurétti. Við ákvörðun refsingar L varð ekki litið fram hjá því hversu alvarlegar afleiðingar hlutust af broti hans og að árásin var algjörlega tilefnislaus. Á hinn bóginn var ekki talið að L hefði verið ljóst að afleiðingar hnefahöggs hans gætu orðið svo alvarlegar sem raun bar vitni. Hann hafði ekki áður hlotið dóm fyrir ofbeldisbrot, en frá 18 ára aldri sætt refsingu tíu sinnum fyrir umferðarlagabrot. Ekkert í gögnum málsins benti til þess að L hefði eftir brotið leitað sér aðstoðar vegna óreglu sinnar eða reynt á einhvern hátt að bæta fyrir brotið, auk þess sem málið hafði tafist af hans völdum. Þótti ekki sýnt að L ætti sér nokkrar málsbætur. Að framangreindu virtu og þegar litið var til sviptingarakstursbrots hans þótti ekki hjá því komist að þyngja refsingu hans og var hún ákveðin fangelsi í 3 ár. Honum var jafnframt gert að greiða eiginkonu og börnum A bætur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir H-kk-nf B-kk-nf, G-kk-nf G-kk-nf og M-kk-nf S-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut máli þessu til Hæstaréttar 14. nóvember 2006 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun, en jafnframt af hálfu ákæruvalds, sem krefst staðfestingar á sakfellingu og þyngingar á refsingu. Jafnframt er krafist að ákærði greiði Y 9.306.386 krónur, Z 3.357.534 krónur og Þ og Æ 3.000.000 krónur hvorum, allt með vöxtum og dráttarvöxtum svo sem í ákæru greinir.

Ákærði krefst þess aðallega vegna ákæru 10. júní 2005 að héraðsdómur verði ómerktur og málinu vísað heim í hérað til nýrrar málsmeðferðar. Til vara krefst hann sýknu, en komi til sakfellingar verði refsing milduð og skilorðsbundin. Þá krefst hann aðallega að bótakröfum verði vísað frá héraðsdómi, en til vara að þær verði lækkaðar og vextir aðeins dæmdir frá dómsuppsögu í héraði. Vegna ákæru 10. október 2005 krefst hann vægustu refsingar sem lög leyfa og að hún verði skilorðsbundin, en komi til áfellis samkvæmt fyrri ákæru krefst hann þess að honum verði ekki gerð sérstök refsing vegna síðara brotsins.

Af hálfu ákærða hafa nokkur ný gögn verið lögð fyrir Hæstarétt. Hafa þau ekki þýðingu fyrir úrlausn málsins og er fallist á það með ákæruvaldinu að ekki sé þörf á frekari skýrslutökum fyrir dómi þeirra vegna. Krafa ákærða um ómerkingu héraðsdóms er einkum reist á því að dómurinn hafi átt að vera fjölskipaður samkvæmt 2. mgr. 5. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Ákvæðið felur í sér heimild fyrir héraðsdómara til að kveðja sérfróða meðdómendur til dómstarfa með sér og ræðst nauðsyn þessa úrræðis af aðstæðum hverju sinni. Læknisfræðigögn málsins bera öll að sama brunni og veita ekki ástæðu til þess að mati héraðsdóms verði haggað að þessu leyti. Að þessu athuguðu eru ekki efni til að taka til greina ómerkingarkröfu ákærða, sem önnur haldbær rök hafa heldur ekki verið færð fyrir.

Með vísan til forsendna héraðsdóms verður staðfest niðurstaða hans um sakfellingu ákærða og heimfærslu brota hans til refsiákvæða samkvæmt báðum ákærum. Ákærði er því sekur um að hafa aðfaranótt 12. desember 2004 framið stórfellda líkamsárás sem leiddi til dauða og einnig sakfelldur fyrir umferðarlagabrot með því að hafa 10. september 2005 ekið bifreiðinni [...] sviptur ökurétti.

Við ákvörðun refsingar verður ekki litið fram hjá því hversu alvarlegar afleiðingar hlutust af líkamsárás ákærða. Af framburði vitna að árásinni verður ráðið að hún hafi verið óvænt og algjörlega tilefnislaus. Hafi hinum látna ekkert ráðrúm gefist til að verjast henni. Á hinn bóginn verður ekki talið að ákærða hafi verið ljóst að afleiðingarnar af hnefahöggi hans gætu orðið svo alvarlegar sem raun ber vitni. Ákærði hefur ekki áður hlotið dóm fyrir ofbeldisbrot. Í héraðsdómi er hins vegar rakið að hann hefur frá 18 ára aldri sætt refsingu tíu sinnum fyrir umferðarlagabrot og skipta þar mestu svokölluð ölvunar- og sviptingarakstursbrot. Þegar hann framdi fyrra brot sitt, sem hér er til meðferðar, var hann að sögn vitna ofurölvi, hafði lent í útistöðum við kunningja sinn og verið til vandræða á veitingastaðnum. Ekkert í gögnum málsins bendir til þess að hann hafi eftir brotið leitað sér aðstoðar vegna óreglu sinnar eða reynt á einhvern hátt að bæta fyrir brot sitt. Þess í stað hefur hann svo sem síðara brotið, sem mál þetta lýtur að, ber vitni um ekið sviptur ökuréttindum. Þá hefur málið tafist af hans völdum þar sem hann hefur að ástæðulausu borið brigður á niðurstöður krufningarskýrslu um dánarorsök hins látna. Hefur ekki verið sýnt fram á að ákærði eigi sér nokkrar málsbætur. Þegar framanritað er virt og jafnframt litið til sviptingarakstursbrots hans verður ekki hjá því komist að þyngja refsingu hans frá því er ákveðið var í héraðsdómi. Er hún hæfilega ákveðin fangelsi í 3 ár, en til frádráttar henni skal koma níu daga gæsluvarðhald sem ákærði sætti vegna málsins. Í ljósi alvarleika brots ákærða eru ekki efni til að skilorðsbinda refsingu hans.

Ákvæði héraðsdóms um skaða- og miskabætur svo og sakarkostnað eru staðfest með skírskotun til forsendna dómsins.

Ákærða verður gert að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, sem ákveðin eru að meðtöldum virðisaukaskatti, allt eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Ákærði, L-kk-nf J-kk-nf M-kk-nf, sæti fangelsi í þrjú ár, en til frádráttar komi gæsluvarðhaldsvist hans frá 12. desember 2004 til 20. sama mánaðar.

Ákvæði héraðsdóms um bætur og sakarkostnaðar skulu vera óröskuð.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, samtals 466.556 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, B-kk-ef Ó-kk-ef H-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 373.500 krónur.