210/2009

S gerði tvo samninga við R um umsjón, rekstur og framkvæmdir í Heiðmörk. Samkvæmt efni samninganna fór S á gildistíma þeirra með rétt til að hagnýta skógarafurðir í Heiðmörk og afla sér fjár með sölu þeirra, hvort sem var í formi sölu jólatrjáa, viðarkurls, girðingastaura eða öðrum hætti. Í héraði krafðist S þess að K og K-x-þgf yrði gert að bæta honum tjón sem hann kvaðst hafa orðið fyrir þegar trjágróður fór forgörðum við framkvæmdir á vegum K í Heiðmörk í febrúar 2007. Héraðsdómur taldi að ekki hefði verið unnt að leggja til grundvallar við úrlausn málsins að S hefði eignarrétt yfir þeim trjám í Heiðmörk sem bótakrafan næði til. Þá var jafnframt talið að bótakrafa S í skjóli þessara réttinda yrði ekki nema að litlu leyti grundvölluð á smásöluverði þeirra trjáa sem forgörðum fóru, svo sem S miðaði við í kröfugerð sinni. Samkvæmt þessu var talið að S hefði ekki markað kröfugerð sinni þann farveg að unnt væri að taka afstöðu til bóta sem hann kynni að eiga á hendur K og K-x-x S kærði úrskurð héraðsdóms til Hæstaréttar og krafðist þess að hinn kærði úrskurður yrði felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar að nýju. Í dómi Hæstaréttar kom fram að ekki hefði annað legið fyrir en að S hefði einn haft þau eignarréttindi sem fælust í heimild til fjárhagslegrar hagnýtingar þess trjágróðurs er fór forgörðum við framkvæmdirnar. Sú hagnýting hefði m.a. getað falist í því að selja trjágróðurinn á almennum markaði, ef tækifæri hefði gefist til þess. Krafa S væri metin af dómkvöddum mönnum og í samræmi við þau réttindi sem hann hefði. Samkvæmt þessu vara krafa S tekin til greina og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf og G-kk-nf G-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 21. apríl 2009, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 29. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 8. apríl 2009, þar sem máli sóknaraðila á hendur varnaraðilum var vísað frá dómi. Kæruheimild er í j. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar að nýju. Hann krefst kærumálskostnaðar úr hendi varnaraðila.

Varnaraðili Kópavogsbær krefst þess að úrskurður héraðsdóms verði staðfestur og að sóknaraðila verði gert að greiða honum kærumálskostnað.

Varnaraðili Klæðning ehf. hefur ekki látið málið til sín taka fyrir Hæstarétti.

Í héraðsdómi er rakið efni þeirra tveggja samninga, sem sóknaraðili hefur gert við Reykjavíkurborg um umsjón, rekstur og framkvæmdir í Heiðmörk, svo og efni þeirra reglna sem fyrri samningnum fylgja. Samningar þessir og reglur eru grundvöllur réttarstöðu sóknaraðila að því er lýtur að rétti til lands og trjágróðurs í Heiðmörk. Óumdeilt er að sóknaraðili fer á gildistíma samninganna með rétt til að hagnýta skógarafurðir í Heiðmörk og aflar hann sér fjár með sölu þeirra, hvort sem er í formi sölu jólatrjáa, viðarkurls, girðingastaura eða öðrum hætti. Eins og greinir í héraðsdómi liggur í málinu fyrir sú afstaða Reykjavíkurborgar að sóknaraðili sé bær til þess að leita samninga við varnaraðila Kópavogsbæ um bætur vegna trjágróðurs sem fór forgörðum við framkvæmdir á vegum þessa varnaraðila á svæðinu. Ekki liggur annað fyrir en að sóknaraðili hafi einn haft þau eignarréttindi sem felast í heimild til fjárhagslegrar hagnýtingar þess trjágróðurs er fór forgörðum við framkvæmdirnar. Sú hagnýting gat meðal annars falist í því að selja trjágróðurinn á almennum markaði, ef tækifæri hefði gefist til þess. Er grundvöllur þess hluta kröfu sóknaraðila, sem reistur er á smásöluverði trjágróðursins er fór forgörðum, metnu af dómkvöddum mönnum, því í samræmi við þau réttindi sem hann hefur og lýst er að framan.

Samkvæmt framansögðu verður krafa sóknaraðila tekin til greina.

Hver málsaðila verður látinn bera sinn kostnað af málinu fyrir Hæstarétti.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að taka kröfu sóknaraðila, Skógræktarfélags Reykjavíkur, á hendur varnaraðilum, Kópavogsbæ og Klæðningu ehf., til efnismeðferðar.

Kærumálskostnaður fellur niður.