46/2013

Hafnað var kröfu ákæruvaldsins um að X yrði gert að sæta gæsluvarðhaldi á grundelli 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir E-kk-nf T-kk-nf, G-kvk-nf B-kvk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 21. janúar 2013 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum degi síðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 21. janúar 2013 þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að varnaraðila yrði gert að sæta gæsluvarðhaldi allt til mánudagsins 18. febrúar 2013 klukkan 16. Kæruheimild er í l. lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Sóknaraðili krefst þess að fallist verði á áðurgreinda kröfu um gæsluvarðhald yfir varnaraðila.

Varnaraðili krefst aðallega staðfestingar hins kærða úrskurðar, en til vara að gæsluvarðhaldi verði markaður skemmri tími.

Samkvæmt gögnum málsins hefur varnaraðili játað við skýrslutöku hjá lögreglu að hafa undir fölsku yfirskini fengið tvær sjö ára stúlkur til að fara upp í bifreið sína í [...] og ekið með þær á afvikinn stað við [...]. Þar kveðst varnaraðili hafa sett höndina á vanga annarrar stúlkunnar og kysst hana á kinnina. Einnig hafi hann klappað stúlkunum báðum á magann og strokið læri þeirra utanklæða. Þessi frásögn varnaraðila samrýmist því sem fram kom hjá stúlkunum við skýrslutöku af þeim fyrir dómi. Önnur þeirra sagði að vísu að varnaraðili hafi kysst sig tvisvar sinnum og við það hafi hún orðið óttaslegin og farið að gráta. Svo virðist sem varnaraðili hafi við þetta látið af framangreindri háttsemi sinni og ók hann stúlkunum þangað sem hann hafði upphaflega hitt þær.

Samkvæmt 193. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 skal hver, sem sviptir foreldra eða aðra rétta aðilja valdi eða umsjá yfir barni, sem ósjálfráða er fyrir æsku sakir, sæta sektum eða fangelsi allt að 16 árum eða ævilangt. Sú háttsemi sem að framan greinir að svipta stúlkurnar frelsi, þótt ekki væri nema í skamman tíma, getur falið í sér brot á þessari lagagrein, sbr. dóm Hæstaréttar 6. maí 1993 í máli nr. 440/1992 sem birtur er í dómasafni 1993, bls. 906.

Með gæsluvarðhaldi eru skert mikilsverð réttindi manna sem njóta verndar 1. mgr. 67. gr. stjórnarskrárinnar þar sem svo er fyrir mælt að engan megi svipta frelsi nema samkvæmt heimild í lögum. Samkvæmt 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008, sem krafa sóknaraðila um gæsluvarðhald yfir varnaraðila er reist á, má úrskurða sakborning í gæsluvarðhald þótt skilyrði a. til d. liðar 1. mgr. greinarinnar séu ekki fyrir hendi ef sterkur grunur leikur á að hann hafi framið afbrot sem að lögum getur varðað 10 ára fangelsi, enda sé brotið þess eðlis að ætla megi varðhald nauðsynlegt með tilliti til almannahagsmuna. Með vísan til þess sem að framan greinir eru tvö fyrstnefndu skilyrðin fyrir gæsluvarðhaldi eftir 2. mgr. 95. gr. uppfyllt. Á hinn bóginn er það ekki nægilegt til að fallist verði á kröfu sóknaraðila, heldur verður þriðja skilyrðið, að ætla megi varðhald nauðsynlegt með tilliti til almannahagsmuna, jafnframt að vera til staðar.

Háttsemi varnaraðila fól í sér alvarlegt athæfi í garð stúlknanna tveggja. Það eitt og sér nægir þó ekki til þess að honum verði gert að sæta gæsluvarðhaldi í þágu almannahagsmuna, heldur verður meira að koma til. Af gögnum málsins verður ekki ráðið að varnaraðili hafi gerst sekur um sams konar háttsemi og að framan greinir. Að teknu tilliti til þess og að virtum þeim brotum, sem honum eru gefin að sök, verður ekki talið að sýnt hafi verið fram á að nauðsyn beri til að úrskurða hann í gæsluvarðhald á grundvelli þess ákvæðis sem hér um ræðir. Samkvæmt því brestur lagaskilyrði til að fallast á kröfu sóknaraðila um gæsluvarðhald yfir varnaraðila og verður hinn kærði úrskurður þar af leiðandi staðfestur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.