326/2008

E höfðaði mál vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir 8. október 1995. T hafði greitt honum skaðabætur 12. ágúst 1998 á grundvelli álitsgerðar örorkunefndar 30. júní 1998, þar sem varanlegur miski hans var metinn 25 stig og örorka 60%. Um lokauppgjör hafði verið að ræða og hafði greiðslan verið móttekin án fyrirvara af hálfu E. Frá árinu 2001 hafði E ítrekað leitað til lækna vegna vaxandi óþæginda og gengist undir ýmsar rannsóknir. Fékk hann nýtt álit örorkunefndar 10. janúar 2006, þar sem fram kom að engar breytingar hefðu orðið á heilsu hans sem ekki mátti búast við þegar fyrra matið fór fram. Í kjölfarið fékk E dómkvadda tvo matsmenn, sem hækkuðu varanlega örorku E úr 60% í 80%, en töldu varanlegan miska óbreyttan. Með matsbeiðninni var óskað heildarmats á varanlegum afleiðingum líkamstjóns þess sem E hlaut í slysinu, en ekki var óskað eftir mati á þeirri breytingu sem kynni að hafa orðið á varanlegum afleiðingum slyssins frá því fyrri álitsgerð örorkunefndar lá fyrir. Þá voru matsmenn ekki sérstaklega beðnir um að svara því hvort ófyrirsjáanlegar breytingar hefðu orðið á varanlegum miska hans eða örorku frá fyrra mati. Skilyrði fyrir endurupptöku ákvörðunar bóta fyrir líkamstjón eru að ófyrirsjáanlegar breytingar hafi orðið á heilsu tjónþola og af því leiði að ætla megi að miskastig eða örorkustig sé verulega hærra en áður var talið, sbr. 11. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Taldi Hæstiréttur að þar sem E hefði ekki sýnt fram á að ófyrirsjáanlegar breytingar hefðu orðið á varanlegum miska eða varanlegri örorku hans frá 30. júní 1998, sem rekja mætti til slyssins, voru D og T sýknaðir.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf G-kk-nf og H-kvk-nf H-kvk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 12. júní 2008. Hann krefst þess að stefndu greiði sér óskipt 7.828.328 krónur með vöxtum samkvæmt 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 frá 8. október 1995 til 20. október 2006, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndu krefjast aðallega staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti. Til vara krefjast stefndu lækkunar á kröfu áfrýjanda og að hún beri 4,5% ársvexti frá 30. október 2002 til dómsuppsögudags, en dráttarvexti samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags og niðurfellingar málskostnaðar.

Áfrýjandi slasaðist alvarlega í umferðarslysi 8. október 1995. Stefndi Tryggingamiðstöðin hf. greiddi honum skaðabætur 12. ágúst 1998 á grundvelli álitsgerðar örorkunefndar 30. júní 1998, þar sem varanlegur miski hans var metinn 25 stig og varanleg örorka 60%. Um lokauppgjör var að ræða og var greiðslan móttekin án fyrirvara af hálfu áfrýjanda.

Um endurupptöku ákvörðunar bóta fyrir líkamstjón fer samkvæmt 11. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Skilyrði slíkrar endurupptöku eru tvíþætt, að ófyrirsjáanlegar breytingar hafi orðið á heilsu tjónþola og af því leiði að ætla megi að miskastig eða örorkustig sé verulega hærra en áður var talið.

Frá árinu 2001 hefur áfrýjandi ítrekað leitað til lækna vegna vaxandi óþæginda frá hálsi og baki, höfuðverkja og svefntruflana. Hefur hann gengist undir ýmsar rannsóknir og dvaldist á endurhæfingarmiðstöðinni að Reykjalundi í um fimm vikur vorið 2005. Áfrýjandi fékk nýtt álit örorkunefndar 10. janúar 2006. Niðurstaða nefndarinnar var að engar breytingar hefðu orðið á heilsu hans sem ekki mátti búast við þegar fyrra matið fór fram. Áfrýjandi vildi ekki una þessari niðurstöðu og fékk dómkvadda tvo matsmenn. Í matsgerð þeirra segir að í matsbeiðni sé óskað svara við eftirfarandi spurningum: „1. Hver sé varanlegur miski af völdum slyssins sbr. 4. grein laga nr. 50/1993. 2. Hver sé varanleg örorka af völdum slyssins sbr. 5. gr. laga nr. 50/1993.“ Matsmenn taka fram að slitbreytingar í hálsi geti komið fram hjá öllum einstaklingum með aldrinum, en ekki sé útilokað að í tilviki áfrýjanda sé um ótímabærar slitbreytingar að ræða. Þeir taka fram að hann hafi fyrst kvartað verulega um óþægindi frá baki hausið 1997. Þau hafi þá verið rakin til þess áverka sem hann hlaut á vinstra fót, en ekki sé útilokað að hann hafi fengið mjóbakstognun í slysinu. Matsmenn hækkuðu varanlega örorku úr 60% í 80%, en töldu varanlegan miska óbreyttan. Eins og fram er komið var matsbeiðni háttað þannig að óskað var heildarmats á varanlegum afleiðingum líkamstjóns þess sem áfrýjandi hlaut í slysinu. Ekki var óskað eftir mati á þeirri breytingu sem kynni að hafa orðið á varanlegum afleiðingum slyssins frá því álitsgerð örorkunefndar 30. júní 1998 lá fyrir, svo sem rétt hefði verið. Þá voru matsmenn ekki sérstaklega beðnir um að svara því hvort ófyrirsjáanlegar breytingar hefðu orðið á heilsufari áfrýjanda. Áfrýjandi hefur því ekki sýnt fram á að ófyrirsjáanlegar breytingar hafi orðið á varanlegum miska eða varanlegri örorku hans frá 30. júní 1998, sem rekja megi til slyssins. Verður niðurstaða hins áfrýjaða dóms staðfest.

Eins og aðstæðum er hér háttað þykir rétt að aðilar beri hvor sinn kostnað af málinu fyrir Hæstarétti.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Málskostnaður fellur niður.