503/2009

M krafðist viðurkenningar á greiðsluskyldu V úr húftryggingu bátsins S vegna altjóns er varð þegar báturinn sökk. Talið var að M hefði brotið gegn varúðarreglu sem fram kæmi í vátryggingaskilmálum V, þar sem kveðið væri á um að M hefði borið að sjá til þess að skipið væri „fullkomlega haffært“. Þó var ekki talið að M hefði með þessu glatað öllum rétti til vátryggingarbóta og samkvæmt lokamálslið 26. gr. nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga  voru atvik að bátskaðanum metin svo að V bæri að greiða M helming vátryggingarbóta fyrir altjónið á bátnum umrætt sinn.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 4. september 2009. Hann krefst viðurkenningar á greiðsluskyldu stefnda úr húftryggingu bátsins Sigurvin GK 119 vegna altjóns er varð á bátnum er hann sökk á Breiðafirði 25. ágúst 2006. Þá krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti en til vara að málskostnaður verði felldur niður.

Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Við meðferð málsins í héraði var gætt ákvæðis 1. mgr. 115. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Samkvæmt skilmálum fyrir húftryggingu fiskiskipa, sem aðilar eru sammála að hafi gilt um vátryggingu Sigurvins GK 119 þegar báturinn sökk, skyldi bæta algert tjón í því tilviki að báturinn færist. Atvikið sem dómkrafa áfrýjanda lýtur að fellur því undir vátrygginguna.

Stefndi heldur því fram að áfrýjandi hafi ekki virt þá varúðarreglu sem fram komi í skilmálunum, að vátryggðum beri að sjá um að skipið sé „fullkomlega haffært“. Þó að báturinn hafi haft gilt haffærisskírteini á þeim tíma sem um ræðir, telur stefndi að báturinn hafi ekki verið haffær vegna leka sem áfrýjanda hafi verið kunnugt um og lýst er í héraðsdómi. Einnig hafi staðsetning rafgeyma í gólfhæð í vélarrúmi bátsins verið varhugaverð þar sem rafmagni hafi slegið út þegar sjór komst að geymunum, en dælur sem hafi átt að dæla sjó úr bátnum hafi verið rafknúnar. Þá vísar stefndi einnig til ákvæðis í skilmálum vátryggingarinnar um að vátryggður skuli ekki eiga kröfu á hendur félaginu ef vátryggingaratburðurinn verði rakinn til stórkostlegs gáleysis vátryggðs. Telur hann áfrýjanda hafa gerst sekan um slíkt gáleysi með því að halda bátnum til veiða þrátt fyrir vitneskju sína um lekann og staðsetningu rafgeyma, sem hafi leitt til þess að dælur, sem hafi verið ætlað að dæla sjó úr bátnum, hafi orðið óvirkar strax og sjór komst að rafgeymunum.

Fallist verður á með stefnda að áfrýjandi hafi brotið gegn fyrrgreindri varúðarreglu skilmálanna á þann hátt sem stefndi heldur fram. Þó að fallast megi á með stefnda að áfrýjandi hafi með þessu sýnt af sér gáleysi, sem ekki var óverulegt, verður ekki talið að hann glati vegna þess öllum rétti til vátryggingabóta. Við mat á atvikum að tjónsatburðinum verður annars vegar að líta til þess að báturinn hafði lekið um alllanga hríð en verið allt að einu haldið til veiða með þeim ráðstöfunum varðandi dælingu sem beitt var í umræddri veiðiferð. Þá er upplýst að áfrýjandi lét taka bátinn í slipp til úrbóta á lekanum í júlí 2006. Samkvæmt lokamálslið 26. gr. laga nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga verða atvik að bátsskaðanum metin svo að stefnda beri að greiða áfrýjanda helming vátryggingarbóta fyrir altjónið á bátnum umrætt sinn. Verður talið að slík niðurstaða rúmist innan kröfugerðar áfrýjanda. Ekki verður heldur fallist á að stefndi geti borið fyrir sig það ákvæði vátryggingarskilmála að áfrýjandi eigi að glata rétti til bóta af því að hann hafi valdið vátryggingaratburðinum með stórkostlegu gáleysi, sbr. 2. mgr. 27. gr. laga nr. 30/2004. Krafa áfrýjanda verður því tekin til greina að hluta á þann hátt sem í dómsorði greinir.

Samkvæmt þessum málsúrslitum verður stefndi dæmdur til að greiða áfrýjanda vegna málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti þá fjárhæð sem í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Viðurkenndur er réttur áfrýjanda, Marons ehf., til helmings vátryggingarbóta úr húftryggingu fyrir Sigurvin GK 119 hjá stefnda, Verði tryggingum hf., vegna altjóns á bátnum þegar hann fórst á Breiðafirði 25. ágúst 2006.

Stefndi greiði áfrýjanda samtals 700.000 krónur í málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti.