128/2007

E, starfsmaður V ehf., slasaðist við vinnu um borð í skipi í eigu E ehf. þegar hann missti fótanna í lóðréttum stiga, sem hann þurfti að nota á leið sinni niður í lest skipsins, og féll niður um fjóra metra. Krafði hann E ehf. og V ehf. um skaðabætur vegna þess tjóns sem hann varð fyrir við slysið. Hann reisti kröfuna á því að stiginn hefði verið hættulegur við þær aðstæður sem fyrir hendi voru og að það hefði borið að vara hann við hættunni auk þess sem stiginn hefði verið vanbúinn. Talið var að engum hefði átt að dyljast að sýna þyrfti aðgát þegar farið var um stigann og brýnt að tryggja sér næga hand- og fótfestu. Ekki var talið að svo hættulegar aðstæður hefðu skapast í umrætt sinn að verkstjóri V ehf. hefði átt að vara E sérstaklega við þegar hann fór um stigann. Þá var ekki fallist á að gerð stigans, sem var af algengri gerð í skipum sem ætluð eru til gámaflutninga, hefði brotið í bága við þær reglur sem E vísaði til. Var kröfum hans því hafnað.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf, H-kvk-nf H-kvk-nf og P-kk-nf H-kk-nf.

Aðaláfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 6. mars 2007. Hann krefst þess nú að stefnda, Véla- og skipaþjónustunni Framtaki ehf., og gagnáfrýjanda, Eimskipafélagi Íslands ehf., verði óskipt gert að greiða sér 11.260.301 krónu með 4,5% ársvöxtum frá 6. desember 2001 til 9. september 2005, og með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags, en gagnvart stefnda, Véla- og skipaþjónustunni ehf., að frádregnum 421.232 krónum sem greiddar hafi verið úr launþegatryggingu 9. ágúst 2005. Þá krefst hann úr hendi beggja málskostnaðar í héraði án tillits til gjafsóknar sem honum var þar veitt og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Gagnáfrýjandi, Eimskipafélag Íslands ehf., áfrýjaði héraðsdómi fyrir sitt leyti 11. maí 2007. Hann krefst sýknu af kröfum aðaláfrýjanda og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi, Véla- og skipaþjónustan Framtak ehf., krefst aðallega staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti, en til vara að krafa aðaláfrýjanda verði lækkuð og málskostnaður verði þá felldur niður.

Réttargæslustefndi, Sjóvá-Almennar tryggingar hf., gerir ekki kröfur fyrir Hæstarétti.

Atvikum málsins og málsástæðum aðila er lýst í hinum áfrýjaða dómi.

G-kk-nf E-kk-nf, fyrrverandi umdæmisstjóri hjá Vinnueftirliti ríkisins, sem kom á vettvang slyss áfrýjanda samdægurs, 5. apríl 2000, og skrifaði skýrslu Vinnueftirlitsins um slysið, kom fyrir héraðsdóm. Sagðist hann ekki hafa séð betur en að „olíubrún drulla“ hafi verið á þrepum stigans sem aðaláfrýjandi féll úr. Hann hafi þó ekki getað gert sér grein fyrir hvort þetta væri bleyta eða olía. Af ljósmyndum sem lögregla tók á vettvangi verður ekki séð að olíusmit hafi verið á þeim rimum stigans sem aðaláfrýjandi telur sig hafa stigið á, þegar hann féll úr stiganum. Þá eru rimarnar kantaðar og snýr hornbrík upp þannig að olía sem kann að hafa borist á stigann virðist ekki fela í sér sérstaka hættu á að þeir sem stíga á rimarnar renni fram úr þeim.

Stigi sá sem aðaláfrýjandi féll úr mun vera af algengri gerð í skipum, sem ætluð eru til gámaflutninga. Eins og stiganum var fyrir komið í skipinu gat engum dulist að sýna yrði aðgát þegar farið væri um hann. Sérstakir hættueiginleikar stigans gerðu það brýnt að þeir sem um hann fóru yrðu að tryggja sér næga hand- og fótfestu.

Með þessum athugasemdum en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur um sýknu stefnda og gagnáfrýjanda af kröfum aðaláfrýjanda. Talið verður að veruleg vafaatriði hafi verið í málinu, þannig að úrlausn héraðsdóms um að hvor aðila skuli bera sinn málskostnað verður með vísan til 3. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála einnig staðfest.

Samkvæmt úrslitum málsins verður aðaláfrýjandi með vísan til 1. mgr. 130. gr., sbr. 166. gr., laga nr. 91/1991 dæmdur til að greiða stefnda og gagnáfrýjanda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur er óraskaður.

Aðaláfrýjandi, E-kk-nf P-kk-nf, greiði stefnda, Véla- og skipaþjónustunni Framtaki ehf., og gagnáfrýjanda, Eimskipafélagi Íslands ehf., 300.000 krónur hvorum í málskostnað fyrir Hæstarétti.