49/2005

A krafði þá B, C og D um miskabætur samkvæmt 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 fyrir að hafa brotið gegn kynfrelsi sínu með því að hafa haft við hana samfarir gegn vilja hennar. Eins og málið lá fyrir var talið nægilega sannað að þeir hefðu með athöfnum sínum brotið gegn frelsi og persónu A á þann hátt að það varðaði þá bótaábyrgð samkvæmt b. lið 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga. Voru athafnir þeirra í garð A það samtengdar að þeir voru álitnir sameiginlega ábyrgir gagnvart henni. Voru henni því dæmdar miskabætur að fjárhæð 1.100.000 krónur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf, G-kk-nf G-kk-nf, G-kk-nf C-kk-nf og H-kk-nf B-kk-nf.

Aðaláfrýjendur skutu máli þessu til Hæstaréttar 9. febrúar 2005. Krefjast þeir aðallega sýknu og greiðslu málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti, en til vara að krafa gagnáfrýjanda verði lækkuð og málskostnaður látinn falla niður.

Gagnáfrýjandi áfrýjaði héraðsdómi fyrir sitt leyti 11. apríl 2005. Hún krefst aðallega að aðaláfrýjendum verði in solidum gert að greiða 2.500.000 krónur í miskabætur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 2. mars 2004 til greiðsludags, en til vara aðra og lægri fjárhæð með sömu vöxtum. Til þrautavara krefst hún þess að héraðsdómur verði staðfestur. Þá krefst hún málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti. Gagnáfrýjandi hafði gjafsókn í héraði og hefur gjafsókn fyrir Hæstarétti.

Í héraði hafði gagnáfrýjandi einnig uppi kröfu á hendur íslenska ríkinu, en héraðsdómur sýknaði af þeirri kröfu vegna aðildarskorts. Gagnáfrýjandi unir þeirri niðurstöðu.

Gagnáfrýjandi sækir aðaláfrýjendur um miskabætur samkvæmt 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, sbr. 13. gr. laga nr. 37/1999, fyrir að hafa brotið gegn kynfrelsi hennar með því að hafa haft við hana samfarir gegn vilja hennar. Málsvörn aðaláfrýjenda er á því reist að samfarirnar hafi farið fram að vilja gagnáfrýjanda og þeir ekki haft ástæðu til að ætla annað. Málsatvikum er lýst nánar í héraðsdómi.

Eins og málið liggur fyrir verður ráðið að aðaláfrýjandinn B hafi átt allt frumkvæði að samförum sínum við gagnáfrýjanda. Í framburði hans fyrir dómi kom ítrekað fram að hann hafi þurft að beita hana aga í umrætt sinn. Samkvæmt framburði allra aðaláfrýjenda kallaði B þá D og C til, svo að þeir gætu hvor á eftir öðrum einnig haft kynmök við gagnáfrýjanda á meðan samfarir þess fyrstnefnda við hana stóðu yfir, án þess að hún veitti nokkurt tilefni til þess eða léti í ljós að hún væri þessu samþykk. Aðaláfrýjendurnir D og C gátu ekki ætlað að þeir væru kallaðir til þeirra athafna, sem þar fóru fram, að vilja gagnáfrýjanda. Er því nægilega sannað að aðaláfrýjendur brutu gegn frelsi og persónu gagnáfrýjanda á þann hátt að varðar þá bótaábyrgð samkvæmt b. lið 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga. Athafnir aðaláfrýjenda í garð gagnáfrýjanda voru það samtengdar að telja verður þá sameiginlega ábyrga gagnvart henni. Ber því að staðfesta niðurstöðu héraðsdóms um bætur til handa henni.

Ákvæði héraðsdóms um málskostnað og gjafsóknarkostnað eru staðfest.

Aðaláfrýjendur greiði málskostnað fyrir Hæstarétti, svo sem nánar greinir í dómsorði. Gjafsóknarkostnaður gagnáfrýjanda greiðist úr ríkissjóði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Aðaláfrýjendur, B, C og D, greiði sameiginlega 300.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti, sem rennur í ríkissjóð.

Gjafsóknarkostnaður gagnáfrýjanda greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningslaun lögmanns hennar, 300.000 krónur.