171/2010

X var gefin að sök tilraun til manndráps með því að hafa farið grímuklæddur og vopnaður hlaðinni haglabyssu að heimili A, bankað á útidyrnar, rekið byssuhlaup í enni A þegar hann opnaði og síðan skotið fimm skotum úr haglabyssunni, en A hafi áður tekist að loka hurðinni og hafi hann staðið fyrir innan hana. Tvö skotanna hafi hæft hurðina en þrjú farið inn í íbúðina í gegnum rúðu við útidyrnar. Við þetta hafi A hlotið rispu á nefi og hringlaga sár á enni. Fjölskipaður héraðsdómur mat framburð A trúverðugan en lýsingar X á atvikum afar ótrúverðugar. Var talið að ekkert væri fram komið sem gæfi ástæðu til að ætla að sú niðurstaða héraðsdóms væri röng svo að einhverju skipti um úrslit málsins. Var niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu X og heimfærslu brots hans til refsiákvæða því staðfest. Var brot hans talið varða við 211. gr., sbr. 20. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Við ákvörðun refsingar X var litið til þess að verknaður hans hefði verið stórhættulegur og beinst að lífi og heilsu A. Varð þó ekki fullyrt að ásetningur X til skotárásarinnar hefði myndast fyrr en á þeirri stundu er A skellti aftur hurðinni. Með hliðsjón af atvikum öllum þótti refsing X hæfilega ákveðin fangelsi í fimm ár. Þá þóttu skaðabætur A til handa hæfilega ákveðnar 600.000 krónur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf, G-kk-nf G-kk-nf, G-kk-nf C-kk-nf og M-kk-nf S-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 1. mars 2010 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Af hálfu ákæruvaldsins er krafist staðfestingar héraðsdóms.

A krefst þess að staðfest verði ákvæði héraðsdóms um einkaréttarkröfu sína.

Ákærði krefst aðallega sýknu en til vara mildunar á refsingu. Þá krefst hann þess aðallega að einkaréttarkröfu verði vísað frá héraðsdómi, en til vara að dæmd fjárhæð verði lækkuð.

Eins og nánar er rakið í hinum áfrýjaða dómi er ákærða gefin að sök tilraun til manndráps með því að hafa aðfaranótt 15. nóvember 2009 farið grímuklæddur og vopnaður hlaðinni haglabyssu að heimili A, bankað á útidyrnar, rekið byssuhlaup í enni A þegar hann opnaði og síðan skotið fimm skotum úr haglabyssunni, en A hafi áður tekist að loka hurðinni og hafi hann staðið fyrir innan hana. Tvö skotanna hafi hæft hurðina en þrjú farið inn í íbúðina í gegnum rúðu við útidyrnar. Við þetta hafi A hlotið rispu á nefi og hringlaga sár á enni.

Lýsing atvika í ákæru er í samræmi við framburð A hjá lögreglu. Samkvæmt hljóðupptökum af framburði A hjá lögreglu 15. og 20. nóvember 2009 er ljóst að hann lýsir atburðum þá í grundvallaratriðum á sama hátt og hann gerði síðar fyrir dómi við aðalmeðferð málsins. Er því fallist á með héraðsdómi að framburður hans hafi verið staðfastur og breytir þar engu þótt það, sem greindi um frásögn hans í frumskýrslu lögreglu, hafi verið nokkuð á annan veg, en fram hefur komið að A taldi það ekki réttilega eftir sér haft.

Samkvæmt skýrslu ákærða við aðalmeðferð málsins gekk hann rakleiðis að útidyrum á húsi A og hleypti af fimm skotum úr haglabyssu að læsingarbúnaði hurðarinnar án þess að banka á undan. Dyrnar hafi ekki opnast við þetta og hafi hann þá ætlað að opna með því að stinga hendinni inn um gat á gleri við hlið útihurðarinnar, sem brotnað hafi við skotin. Gatið hafi hins vegar ekki verið nógu stórt og hann ætlað að brjóta glerið frekar með byssuhlaupinu, en í því hafi maður litið út um gluggann og fengið byssuhlaupið í ennið. Eins og rakið er í héraðsdómi gaf ákærði fyrst skýrslu hjá lögreglu 16. nóvember 2009, en mundi þá lítið eftir atburðum næturinnar. Síðar sama dag var tekin fyrir í Héraðsdómi Reykjavíkur krafa lögreglu um gæsluvarðhald yfir ákærða. Í skýrslu, sem hann gaf fyrir dóminum af því tilefni og ekki er getið í hinum áfrýjaða dómi, kom fram lýsing hans á atburðum, sem í aðalatriðum samræmist því sem að ofan er rakið úr skýrslu hans fyrir dómi, en þá var búið að kynna honum gæsluvarðhaldskröfu lögreglu, þar sem lýsing A á atburðum kom fram. Þetta raskar því ekki þeirri ályktun héraðsdóms að skýrslur ákærða beri þess merki að hann hafi reynt að laga framburð sinn eftir því sem nýjar upplýsingar komu fram í málinu.

Fjölskipaður héraðsdómur mat framburð A trúverðugan en lýsingar ákærða á atvikum afar ótrúverðugar. Er ekkert fram komið sem gefur ástæðu til að ætla að sú niðurstaða héraðsdóms sé röng svo að einhverju skipti um úrslit málsins. Verður niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu ákærða og heimfærslu brots hans til refsiákvæða því staðfest.

Með hliðsjón af atvikum öllum og þeim atriðum sem rakin eru í hinum áfrýjaða dómi er refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í fimm ár. Til frádráttar henni kemur gæsluvarðhald sem hann hefur sætt frá 16. nóvember 2009.

Engin sérfræðigögn eru í málinu um afleiðingar brots ákærða fyrir andlega hagi A. Að því virtu eru skaðbætur honum til handa hæfilega ákveðnar 600.000 krónur með vöxtum eins og í héraðsdómi greinir.

Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað verður staðfest.

Ákærði verður dæmdur til að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun verjanda síns og þóknun réttargæslumanns brotaþola, sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Ákærði, B-kk-nf A-kk-nf J-kk-nf, sæti fangelsi í fimm ár. Gæsluvarðhaldsvist hans frá 16. nóvember 2009 kemur til frádráttar refsingunni.

Ákærði greiði A 600.000 krónur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 15. nóvember 2009 til 7. febrúar 2010, en dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað skal vera óraskað.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, samtals 671.958 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, B-kk-ef N-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 439.250 krónur, og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, G-kk-ef Á. H-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 125.500 krónur.