9/2001

H kærði úrskurð Héraðsdóms Reykjavíkur þar sem máli hans á hendur T var vísað frá dómi. Í málinu krafðist H ógildingar á haldlagningu og síðari upptöku tollstjóra á vökva sem notaður er til matargerðar, en inniheldur nokkurt áfengi. Krafðist H einnig skila á vökvanum. Talið var að H bæri réttur til þess að fá úrlausn um réttindi þau, er kröfugerð hans lyti að. Ekki var fallist á að með mál, er höfðað væri af einkaaðila til ógildingar á haldlagningu og upptöku eigna og skila á þeim, með þeim hætti sem gert væri í málinu, bæri að fara eftir lögum um meðferð opinberra mála nr. 19/1991. Talið var að með mál H ætti þess í stað að fara eftir reglum laga um meðferð einkamála nr. 91/1991. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf G-kk-nf og G-kk-nf C-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 4. janúar 2001, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 9. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 29. desember 2000, þar sem máli sóknaraðila á hendur varnaraðila var vísað frá dómi. Kæruheimild er í j. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að úrskurði héraðsdómara verði hrundið og lagt fyrir hann að taka málið til efnismeðferðar. Þá krefst hann einnig kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði staðfestur og sóknaraðili dæmdur til að greiða kærumálskostnað.

I.

Sóknaraðili höfðaði mál þetta til ógildingar á haldlagningu og upptöku varnaraðila á 483 flöskum af vörunni Mirin Sweetened Sake og til þess að viðurkennd verði skylda hans til þess að afhenda sóknaraðila muni þessa á ný. Ágreiningslaust er að þeir höfðu verið tollafgreiddir réttilega. Lagt var hald á þá og þeir síðar gerðir upptækir á þeim grundvelli að vökvinn væri áfengi samkvæmt skilgreiningu 2. gr. áfengislaga nr. 75/1998. Haldlagningin fór fram 19. nóvember 1999. Hinn 21. sama mánaðar var einnig lagt hald á 8 flöskur af sama vökva hjá öðrum seljanda, en sú aðgerð er ekki til úrlausnar hér eða síðari upptaka. Með bréfi varnaraðila 16. júní 2000 var sóknaraðila um síðir tilkynnt að flöskurnar væru gerðar upptækar. Lauk þar með meðferð málsins af hálfu tollyfirvalda. Varnaraðili hafði áður með bréfi 21. janúar 2000 einnig tilkynnt að sömu flöskur væru gerðar upptækar, en sóknaraðila þó ekki gert að greiða sekt samkvæmt 5. mgr. 136. gr. tollalaga nr. 55/1987, eins og segir í bréfinu.

II.

Sóknaraðila ber réttur til þess að fá úrlausn fyrir dómi um réttindi þau, er kröfugerð hans lýtur að. Samkvæmt 1. mgr. 1. gr. laga nr. 91/1991 taka þau til dómsmála, sem hvorki sæta sérstakri meðferð eftir fyrirmælum annarra laga né eiga undir sérdómstóla lögum samkvæmt. Í 1. til 3. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála er mælt fyrir um það, hvaða mál skuli sæta meðferð samkvæmt þeim lögum. Mál, sem höfðað er af einkaaðila til ógildingar á haldlagningu og upptöku eigna og skila á þeim, með þeim hætti sem gert er í þessu máli, fellur ekki undir síðast nefnd lagaákvæði. Ákvæði 1. mgr. 139. gr. tollalaga, sem mælir fyrir um að með mál vegna brota á þeim skuli farið að hætti opinberra mála, breyta ekki þessari niðurstöðu. Ber því að fara með mál sóknaraðila eftir reglum laga um meðferð einkamála. Verður hinn kærði úrskurður því úr gildi felldur og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar. Varnaraðili verður dæmdur til að greiða kærumálskostnað eins og greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er úr gildi felldur og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar.

Varnaraðili, tollstjórinn í Reykjavík, greiði sóknaraðila, Heilsu ehf., 60.000 krónur í kærumálskostnað.