136/2011

H krafðist bóta vegna varanlegrar og tímabundinnar örorku úr hendi B ehf. og V hf. vegna slyss er hann varð fyrir 28. nóvember 1998 er bifreið sem hann var farþegi í valt en H var þá liðlega 15 ára gamall. Féllst Hæstiréttur á með héraðsdómi að meta yrði bætur vegna varanlegrar örorku H eftir reglum þágildandi 8. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Taldi Hæstiréttur að greinin yrði ekki skýrð svo að hún tæki fortakslaust til allra þeirra sem ekki hefðu náð 18 ára aldri á slysdegi. Á hinn bóginn yrði að líta til þess að H var rétt liðlega 15 ára gamall er hann slasaðist en hafði ekki hafið störf á almennum vinnumarkaði. Að þessu gættu var staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu B ehf. og V hf. af kröfu um frekari bætur vegna varanlegrar örorku. Þá var ekki talið að H hefði sýnt fram á að raunverulegt tekjutap hans hefði verið meira en sem næmi þeirri fjárhæð sem V ehf. hafði þegar greitt honum vegna tímabundins atvinnutjóns.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og E-kk-nf T-kk-nf og B-kk-nf B-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 4. mars 2011. Hann krefst þess aðallega að stefndu verði dæmdir til þess að greiða sér óskipt 10.811.472 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 27. nóvember 2004 til greiðsludags, en til vara með 2% ársvöxtum frá 27. nóvember 2004 til 8. júlí 2009 og dráttarvöxtum eins og að framan greinir frá þeim degi til greiðsludags. Til vara krefst hann 9.262.784 króna en að því frágengnu 2.272.780 króna, í báðum tilvikum með sömu vöxtum og að framan greinir. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti án tillits til gjafsóknar, sem honum hefur verið veitt á báðum dómstigum.

Stefndu krefjast aðallega sýknu af kröfu áfrýjanda og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti en til vara að krafa áfrýjanda verði lækkuð og málskostnaður felldur niður á báðum dómstigum.

Stefndu hafa ekki áfrýjað héraðsdómi fyrir sitt leyti og kemst því krafa þeirra um málskostnað í héraði ekki að fyrir Hæstarétti.

Áfrýjandi gerir kröfu um bætur úr hendi stefndu vegna slyss er hann varð fyrir 28. nóvember 1998 þegar bifreið sem hann var farþegi í valt. Höfðaði hann mál á hendur stefndu 21. nóvember 2008 án tilgreiningar á fjárhæð kröfu samkvæmt heimild í d. lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Á þeim tíma var óvíst um fjárhæð kröfunnar en rjúfa þurfti fyrningu hennar með málsókninni. Að fenginni matsgerð dómkvaddra manna 8. júní 2009 lagði áfrýjandi fram endanlega kröfugerð sína.

Aðilar deila ekki um bótaskyldu stefndu, heldur um fjárhæð bóta vegna varanlegrar og tímabundinnar örorku áfrýjanda. Í héraði var einnig deilt um þjáningabætur til handa áfrýjanda, en stefndu undu niðurstöðu héraðsdóms um þær og hefur áfrýjanda verið greiddur sá hluti kröfunnar. Þá er ágreiningur um upphafstíma dráttarvaxta, komi til þess að fallist verði á kröfu áfrýjanda.

Eins og greinir í héraðsdómi fer um ákvörðun bóta áfrýjanda eftir ákvæðum skaðabótalaga nr. 50/1993 eins og þau voru áður en þeim var breytt með lögum nr. 37/1999. Samkvæmt 8. gr. fyrrgreindu laganna skyldi ákvarða á grundvelli miskastigs bætur vegna varanlegrar örorku til barna og tjónþola, sem að verulegu leyti nýttu vinnugetu sína þannig að þeir höfðu engar eða takmarkaðar vinnutekjur. Fallist er á með áfrýjanda að greinin verði ekki skýrð svo að hún taki forstakslaust til allra þeirra sem ekki höfðu náð 18 ára aldri á slysdegi. Á hinn bóginn ber að líta til þess að áfrýjandi var rétt liðlega 15 ára er hann slasaðist. Hann var á skólaskyldualdri og stundaði nám í grunnskóla þótt hann hefði einnig unnið í hlutastörfum með námi og verið í sveit að sumarlagi. Af þeim sökum hafði hann ekki hafið störf á almennum vinnumarkaði. Samkvæmt þessu verður fallist á niðurstöðu héraðsdóms um að meta verði varanlega örorku áfrýjanda eftir reglum 8. gr. þágildandi skaðabótalaga. Þá verður niðurstaða héraðsdóms um tímabundið atvinnutjón áfrýjanda staðfest með vísan til forsendna hans. Verður hinn áfrýjaði dómur því staðfestur.

Ákvæði héraðsdóms um málskostnað og gjafsóknarkostnað verða staðfest.

Rétt er að málskostnaður fyrir Hæstarétti falli niður.

Gjafsóknarkostnaður áfrýjanda greiðist úr ríkissjóði, eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.

Allur gjafsóknarkostnaður áfrýjanda, H-kk-ef L-kk-ef J-kk-ef, fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hans 500.000 krónur.