341/2008

H var gefið að sök að hafa sem framkvæmdastjóri, stjórnarmaður og prókúruhafi F.H. Verks ehf. eigi skilað virðisaukaskattskýrslum félagsins á lögmæltum tíma vegna tilgreindra uppgjörstímabila og að hafa eigi staðið ríkissjóði skil á virðisaukaskatti vegna sömu tímabila, samtals að fjárhæð 11.658.207 krónur. Þá var honum gefið að sök að hafa ekki á lögmæltum tíma staðið skil á skilagreinum vegna staðgreiðslu opinberra gjalda vegna tilgreindra tímabila og að hafa eigi skilað staðgreiðslu opinberra gjalda sem haldið var eftir af launum starfsmanna félagsins vegna tilgreindra tímabila, samtals að fjárhæð 12.618.906 krónur. H játaði brot sín og var því farið með málið samkvæmt ákvæðum 125. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Við flutning um lagaatriði og viðurlög í héraði lét ákæruvaldið bóka: „Ákæruvaldið kveðst fallast á það með vísun til framlagðra gagna að ákærðu hafi fyrir útgáfu ákæru þegar greitt 1/3 hluta vangoldins virðisaukaskatts og vangoldinnar staðgreiðslu.“ Var H dæmdur í héraði til að sæta fangelsi í tvo mánuði, en fullnustu refsingarinnar var frestað. Þá var honum gert að greiða 2.500.000 krónur í sekt til ríkissjóðs en sæta ella fangelsi í 68 daga. Fyrir Hæstarétti krafðist ákæruvaldið þyngingar á refsingu H og byggðist krafan einkum á því að við mat á refsingu hans hefðu innborganir á skattskuldir verið metnar ranglega. Í dómi Hæstaréttar sagði meðal annars að í héraði hefði ákæruvaldið byggt á því að H hefði fyrir útgáfu ákæru innt af hendi greiðslu á verulegum hluta skatts vegna hvers gjaldtímabils og hefði málið verið rekið sem játningarmál á þeirri forsendu. Þótti því ekki ástæða til að hnekkja ákvörðun héraðsdóms um refsingu H og var hinn áfrýjaði dómur staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf, H-kvk-nf H-kvk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut máli þessu til Hæstaréttar 6. maí 2008 af hálfu ákæruvalds og krefst þyngingar á refsingu ákærða.

Ákærði krefst aðallega staðfestingar hins áfrýjaða dóms, en til vara vægari refsingar en ákæruvaldið krefst fyrir Hæstarétti.

Eins og rakið er í héraðsdómi er ákærða gefið að sök að hafa sem framkvæmdastjóri, stjórnarmaður og prókúruhafi F.H. Verks ehf. eigi skilað virðisaukaskattskýrslum félagsins á lögmæltum tíma vegna uppgjörstímabilanna janúar-febrúar, mars-apríl og maí-júní rekstrarárið 2006 og að hafa eigi staðið ríkissjóði skil á virðisaukaskatti vegna sömu tímabila, samtals að fjárhæð 11.658.207 krónur. Þá er ákærða gefið að sök að hafa ekki á lögmæltum tíma staðið skil á skilagreinum vegna staðgreiðslu opinberra gjalda vegna tímabilanna júní, júlí og september 2006 og að hafa eigi skilað staðgreiðslu opinberra gjalda sem haldið var eftir af launum starfsmanna félagsins vegna tímabilanna frá maí til og með september 2006, samtals að fjárhæð 12.618.906 krónur. Málið var upphaflega einnig höfðað gegn F.H. Verki ehf. Í héraði var farið með málið samkvæmt ákvæðum 125. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála og telst ákærði hafa gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök og réttilega er færð til refsiákvæða í ákæru.

Krafa ákæruvaldsins fyrir Hæstarétti um þyngingu refsingar ákærða lýtur einkum að því að við mat á refsingu hans hafi innborganir á skattskuldir verið metnar ranglega.

Á dómþingi 3. mars 2008 lagði ákæruvaldið fram yfirlit um greiðslur inn á skattskuldir F.H. Verks ehf. frá 18. maí 2007 til 22. febrúar 2008. Á sama dómþingi lagði verjandi ákærða fram bréf hans til sýslumannsins í Kópavogi 19. júlí 2007 með fyrirmælum um ráðstöfun innborgunar á skattkröfur. Á sama dómþingi var bókað eftir ákærða: „Ákærði viðurkennir skýlaust að hafa gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákæru með þeim andmælum þó að verulegur hluti meints vangoldins virðisaukaskatts og staðgreiðslu sé greiddur.“ Málinu var frestað á ný til öflunar frekari gagna. Í næsta þinghaldi lækkaði ákæruvaldið fjárhæðir í ákæru varðandi vangoldinn virðisaukaskatt, eins og rakið er í héraðsdómi. Við svo búið var bókað að dómari teldi að ekki væri þörf á að frekari sönnunarfærsla færi fram í málinu og að það skyldi sæta meðferð samkvæmt 125. gr. laga nr. 19/1991 og jafnframt var bókað að þessi ákvörðun sætti ekki athugasemdum af hálfu sakflytjenda. Við flutning um lagaatriði og viðurlög lét ákæruvaldið bóka: „Ákæruvaldið kveðst fallast á það með vísun til framlagðra gagna að ákærðu hafi fyrir útgáfu ákæru þegar greitt 1/3 hluta vangoldins virðisaukaskatts og vangoldinnar staðgreiðslu.“ Málið var síðar endurupptekið og dómtekið á ný eftir að fallið hafði verið frá ákæru á hendur F.H. Verki ehf., þar sem félagið hefði verið úrskurðað gjaldþrota. Í héraðsdómi er frekar rakið það sem fór fram í þinghaldi um heimfærslu brota ákærða og þess getið að ákæruvaldið hafi fallist á að rétt væri að ákvarða ákærða fésekt sem samsvaraði 10% af þeim fjárhæðum sem ekki hafi verið staðið skil á.

Fram er komið að 24. júlí 2007 voru 12.239.000 krónur greiddar inn á skuld F.H. Verks ehf. vegna virðisaukaskatts og staðgreiðslu opinberra gjalda, meðal annars vegna þeirra tímabila sem ákært er fyrir, en ákæra hafði þá ekki verið gefin út. Greiðslunni fylgdi framangreint bréf ákærða 19. júlí 2007 þar sem fram komu „fyrirmæli um ráðstöfun greiðslu skattkrafna.“ Þar er tíundað hvernig ákærði vildi að fjárhæðinni yrði ráðstafað inn á einstök greiðslu- og uppgjörstímabil. Í lok bréfsins segir: „Þess er óskað að skjal þetta verði áritað um móttöku þessara greiðslufyrirmæla.“ Í málinu nýtur ekki við sérstakrar kvittunar innheimtumanns ríkissjóðs fyrir ráðstöfun þessarar greiðslu, en á framangreint bréf er að finna svofellda áritun: „Fyrir hönd Sýslum í Kóp samþ. hér með að greiðsla að 12.239.000 verði ráðst. með þessum hætti.“

Samkvæmt framansögðu byggði ákæruvaldið á því í héraði að ákærði hefði fyrir útgáfu ákæru innt af hendi greiðslu á verulegum hluta skatts vegna hvers gjaldatímabils og var málið rekið sem játningarmál á þeirri forsendu. Að virtu því sem rakið hefur verið og að öðru leyti með vísan til þess sem í héraðsdómi greinir þykir í máli þessu ekki ástæða til að hnekkja ákvörðun hans um refsingu ákærða. Verður hinn áfrýjaði dómur því staðfestur.

Eftir þessum úrslitum og með vísan til 1. mgr. 169. gr. laga nr. 19/1991 skal áfrýjunarkostnaður falla á ríkissjóð, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti, eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Allur áfrýjunarkostnaður málsins greiðist úr ríkissjóði þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, K-kvk-ef E-kvk-ef hæstaréttarlögmanns, 311.250 krónur.