262/2012

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu L hf. um að bú Þ ehf. yrði tekið til gjaldþrotaskipta. Hæstiréttur felldi hinn kærða úrskurð úr gildi með vísan til þess að Þ ehf. hefði ekki sýnt fram á gjaldfærni félagsins, sbr. 2. mgr. 65. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma E-kk-nf T-kk-nf hæstaréttardómari og B-kk-nf B-kk-nf og H-kk-nf I. J-kk-nf settir hæstaréttardómarar.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 13. apríl 2012 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 18. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 30. mars 2012, þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að bú varnaraðila yrði tekið til gjaldþrotaskipta. Kæruheimild er í 1. mgr. 179. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Sóknaraðili krefst þess að bú varnaraðila verði tekið til gjaldþrotaskipta. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

I

Með bréfi 31. mars 2011 skoraði sóknaraðili á varnaraðila, með vísan til 5. töluliðar 2. mgr. 65. gr. laga nr. 21/1991, að lýsa því yfir með skriflegum hætti að hann væri fær um að greiða tiltekna gjaldfallna skuld við sig innan skamms tíma og færa fram sannanir þess efnis. Tekið var fram að yrði varnaraðili ekki við þessari áskorun áskildi sóknaraðili sér rétt til að krefjast gjaldþrotaskipta á búi hans. Í hinum kærða úrskurði er gerð grein fyrir þeim samningum sem umrædd fjárkrafa sóknaraðila á hendur varnaraðila er byggð á. Hinn 19. júlí 2011 eða sama dag og fyrrgreind áskorun sóknaraðila var birt varnaraðila var henni svarað bréflega af hans hálfu. Í svarinu var því haldið fram að útreikningar á kröfu sóknaraðila, sem höfðu fylgt áskorun hans, styddu ekki vel kröfufjárhæðina sem þar hafi verið tilgreind. Jafnframt voru áréttuð fyrri mótmæli varnaraðila sem lutu meðal annars að notkun sóknaraðila á hugtakinu fagfjárfestir og óforsvaranlegri meðferð hans á fjárhagslegum hagsmunum varnaraðila. Á hinn bóginn brást varnaraðili ekki við áskorun sóknaraðila um að lýsa því yfir að hann væri fær um að greiða umrædda skuld sína við sóknaraðila á þann veg sem farið hafði verið fram á og kveðið er á um í fyrrgreindu ákvæði laga nr. 21/1991.

Af þeim gögnum, sem fyrir liggja í málinu, verður talið að sóknaraðili hafi leitt að því nægjanleg rök að hann eigi þá fjárkröfu á hendur varnaraðila sem krafa hans um gjaldþrotaskipti er reist á. Hefur varnaraðili ekki hnekkt því, enda gefst til þess takmarkað svigrúm í máli þessu sem rekið er eftir 3. mgr. 166. gr. og XXIV. kafla laga nr. 21/1991, sbr. 2. mgr. 168. gr. laganna.

II

Svo sem að framan er rakið varð varnaraðili ekki við áskorun sóknaraðila um að lýsa því yfir að hann væri fær um að greiða skuld sína við sóknaraðila á þann hátt sem kveðið er á um í 5. tölulið 2. mgr. 65. gr. laga nr. 21/1991, sbr. 17. gr. laga nr. 95/2010. Samkvæmt upphafsákvæði sömu málsgreinar verður bú varnaraðila því tekið til gjaldþrotaskipta nema hann sýni fram á að hann sé allt að einu fær um að standa full skil á skuldbindingum sínum þegar þær falla í gjalddaga eða verði það innan skamms tíma.

Í greinargerð varnaraðila í héraði kom fram að hann ætti umtalsverðar eignir og mætti telja að þær dygðu fyrir þeim kröfum sem sóknaðili byggði gjaldþrotakröfu sína á. Nánar tiltekið væri um að ræða átta tilgreindar fasteignir. Samkvæmt mati fasteignasölu, sem varnaraðili lagði fyrir héraðsdóm, var verðmæti eignanna áætlað alls 633.000.000 krónur. Fyrir Hæstarétti lýsir varnaraðili því yfir að eignastaða sín sé mjög traust. Því til sönnunar hefur hann lagt fram mat löggilts fasteignasala 24. apríl 2012 á núverandi verðmæti fyrrgreindra átta fasteigna, auk byggingarréttar á tilteknum lóðum. Samkvæmt matinu er heildarverðmæti þessara eigna 806.000.000 krónur og kemur þar fram að áhvílandi veðkröfur Landsbankans hf. nemi samtals 574.900.000 krónum.

Eins og að framan greinir ber varnaraðili sönnunarbyrði fyrir því að hann sé fær um að standa full skil á öllum skuldbindingum sínum eða muni að minnsta kosti verða það innan skamms tíma, sbr. upphafsákvæði 2. mgr. 65. gr. laga nr. 21/1991. Þar sem hann hefur ekki lagt fram tæmandi upplýsingar um eignir sínar og skuldir hefur hann ekki fært fullnægjandi sönnur á að hann sé gjaldfær í skilnings þess ákvæðis. Samkvæmt framansögðu verður krafa sóknaraðila um gjaldþrotaskipti á búi hans því tekin til greina.

Varnaraðili greiði sóknaraðila málskostnað í héraði og kærumálskostnað í einu lagi eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Krafa sóknaraðila, Landsbanka Íslands hf., um að bú varnaraðila, Þráins ehf., skuli tekið til gjaldþrotaskipta er tekin til greina.

Varnaraðili greiði sóknaraðila 350.000 krónur í málskostnað í héraði og kærumálskostnað.