611/2009

S hf. kærði frávísun héraðsdóms á hluta gagnsakar sem hann höfðaði á hendur G ehf. Í dómi Hæstaréttar var vísað til þess að krafa G ehf. í aðalsök og krafa S hf. í gagnsök væru báðar um greiðslu skuldar og yrðu báðar efndar með peningagreiðslu. Þær væru því samkynja í skilningi 28. gr. laga nr. 91/1991 og mætti af þeim sökum hafa þær uppi í einu og sama máli án tillits til þess hvort þær væru af sömu rót runnar. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka gagnsökina í heild til efnismeðferðar.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, H-kvk-nf H-kvk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 14. október 2009, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 23. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 5. október 2009, þar sem gagnsök, sem sóknaraðili höfðaði í máli varnaraðila á hendur honum, var að hluta vísað frá dómi. Kæruheimild er í j. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að hinum kærða úrskurði verði hrundið og lagt fyrir héraðsdóm að taka gagnsök hans í heild til efnismeðferðar. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst þess að úrskurður héraðsdóms verði staðfestur um annað en málskostnað, sem sóknaraðila verði gert að greiða ásamt kærumálskostnaði.

Varnaraðili hefur ekki kært úrskurð héraðsdóms fyrir sitt leyti og kemst því krafa hans um breytingu á ákvæði úrskurðarins um málskostnað ekki að fyrir Hæstarétti.

Eins og nánar greinir í hinum kærða úrskurði höfðaði varnaraðili mál þetta til heimtu skuldar úr hendi sóknaraðila að fjárhæð 1.238.924 krónur og var það þingfest 8. apríl 2009. Skuld þessa kvað varnaraðili eiga rætur að rekja til reiknings, sem hann hafi gefið út 19. desember 2008 fyrir hluta verklauna samkvæmt verksamningi aðilanna frá 30. október sama ár. Sóknaraðili höfðaði gagnsök í málinu 5. maí 2009 og krafðist að varnaraðila yrði gert að greiða sér 3.408.336 krónur. Samkvæmt málatilbúnaði sóknaraðila andmælti hann ekki kröfu varnaraðila í aðalsök með öðru en því að hann taldi hana greidda á þann hátt að hann hafi veitt varnaraðila peningalán að fjárhæð 4.000.000 krónur með innborgun á bankareikning hans 24. nóvember 2008, sem að hluta hafi átt að mæta áðurnefndri reikningskröfu. Að greiddum reikningnum, sem sóknaraðili miðar ranglega við að hafi numið 1.238.294 krónum, hafi staðið eftir af fjárhæð lánsins 2.761.706 krónur. Þá hafi varnaraðili horfið frá verki samkvæmt samningi þeirra frá 30. október 2008 og kostnaður sóknaraðila af því að ljúka verkinu orðið 646.630 krónum hærri en umsamin verklaun til varnaraðila hafi átt að verða. Samanlagðar nema síðastgreindar tvær fjárhæðir kröfu sóknaraðila í gagnsök. Með hinum kærða úrskurði var vísað frá héraðsdómi þeim hluta kröfu sóknaraðila, sem sneri að greiðslu á 2.761.706 krónum, en hafnað á hinn bóginn kröfu varnaraðila um frávísun kröfunnar að öðru leyti.

Samkvæmt 2. mgr. 28. gr. laga nr. 91/1991 er stefnda fyrir héraðsdómi heimilt að höfða gagnsök í máli til að hafa uppi gagnkröfu til sjálfstæðs dóms og eftir atvikum skuldajafnaðar við kröfu í aðalsök. Þessi heimild er háð því að krafa í gagnsök sé annaðhvort samkynja kröfu í aðalsök eða þær eigi báðar rætur að rekja til sama atviks, aðstöðu eða löggernings, nema samið hafi verið um að sækja mætti gagnkröfuna í sama máli og aðalkröfuna. Í máli þessu eru krafa varnaraðila í aðalsök og krafa sóknaraðila í gagnsök um greiðslu skuldar og yrðu þær báðar efndar með peningagreiðslu. Þessar kröfur eru því samkynja í skilningi 28. gr. laga nr. 91/1991 og má af þeim sökum hafa þær uppi í einu og sama máli án tillits til þess hvort þær séu af sömu rót runnar. Eru því ekki efni til að vísa gagnsök sóknaraðila frá dómi að hluta með þeim rökum, sem færð eru í hinum kærða úrskurði. Hann verður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka gagnsökina í heild til efnismeðferðar.

Rétt er að ákvörðun málskostnaðar í héraði bíði efnisdóms í málinu, en varnaraðila verður gert að greiða sóknaraðila kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka kröfu sóknaraðila, Sveinbjörns Sigurðssonar hf., í gagnsök í heild til efnismeðferðar.

Varnaraðili, Glymur fasteignir ehf., greiði sóknaraðila 150.000 krónur í kærumálskostnað.