170/2008

Bifreiðin SH 720 í eigu B skemmdist í árekstri við aðra bifreið. S var við stjórn bifreiðarinnar þegar áreksturinn varð. B krafði vátryggingafélagið SA um bætur úr húftryggingu bifreiðarinnar vegna skemmda á henni, en SA neitaði greiðslu. SA reisti sýknukröfu sína á því að með vísan til vátryggingaskilmála húftryggingarinnar væri félaginu óskylt að bæta tjónið þar sem ökumaður bifreiðarinnar hefði verið undir áhrifum fíkniefna og hefði því ekki getað stjórnað bifreiðinni örugglega þegar umferðaróhappið varð og jafnframt hefði hann sýnt af sér stórkostlegt gáleysi með því að aka á of miklum hraða inn á gatnamótin, þar sem áreksturinn átti sér stað, gegn rauðu ljósi. Talið var, á grundvelli framburðar vitnis, að S hefði ekki haft augun á umferðarvitanum þegar hann nálgaðist gatnamótin heldur hefði hann byrjað að hemla þegar bifreið sú, sem var fyrir framan hann á hægri akrein hemlaði. Jafnframt var talið sannað miðað við staðsetningu bifreiðanna er lentu í árekstrinum að rautt ljós hefði logað nokkra stund í akstursstefnu SH 720 þegar áreksturinn varð. Ennfremur var sannað að S hefði ekið á 70 til 80 km hraða á klukkustund, en leyfilegur hámarkshraði þar var 60 km á klukkustund. Þegar litið var til þessa atvika var fallist á með SA að S hefði valdið árekstrinum af stórkostlegu gáleysi í skilningi 20. gr. laga nr. 20/1954 um vátryggingasamninga og SA sýknað af kröfum B.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf, H-kvk-nf H-kvk-nf og P-kk-nf H-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 28. mars 2008. Hún krefst þess aðallega að stefndi verði dæmdur til að greiða sér 1.163.596 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 1. nóvember 2005 til greiðsludags. Til vara krefst hún lægri fjárhæðar að mati réttarins ásamt dráttarvöxtum eins og í aðalkröfu greinir. Þá krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

I

Hinn 10. október 2005 varð umferðaróhapp á gatnamótum Sæbrautar og Súðavogs og skemmdist bifreið áfrýjanda SH 720 eins og nánar er lýst í hinum áfrýjaða dómi. Áfrýjandi reisir kröfu sína á vátryggingarsamningi við stefnda um húftryggingu á bifreiðinni. Er á því byggt að um hafi verið að ræða óhappatilvik og sé ósannað að ökumaður bifreiðarinnar hafi sýnt af sér stófellt gáleysi þegar hann ók gegn rauðu ljósi. Ökumaður bifreiðarinnar hafi viðurkennt að hafa neytt kannabisefnis meira en sólarhring fyrir umferðaróhappið en það hafi ekki haft áhrif á aksturshæfni hans.

Stefndi reisir sýknukröfu sína á því að ökumaður bifreiðar áfrýjanda hafi verið undir áhrifum fíkniefna og því ekki getað stjórnað bifreiðinni örugglega þegar umferðaróhappið varð. Þá hafi hann sýnt af sér stórkostlegt gáleysi með því að aka á of miklum hraða inn á gatnamótin gegn rauðu ljósi. Sé stefnda af þessum ástæðum óskylt að bæta tjónið og vísar hann til greina 2.8 og 2.6 í vátryggingaskilmálum húftryggingarinnar.

II

Samkvæmt gögnum málsins ók sonur áfrýjanda, S-kk-nf A-kk-nf, bifreiðinni SH 720 á vinstri akrein norður eftir Sæbraut í átt að gatnamótum við Súðavog. Í framburði S-kk-ef fyrir dómi 13. desember 2007 kom fram að hann hafi séð grænt ljós framundan. Þegar hann hafi verið að koma að gatnamótunum hafi hann orðið var við að bíll fyrir framan hann á hægri akrein hafi verið að hemla. Hafi hann þá stigið strax á bremsuna en of seint. Aðspurður hvaða ljós hafi logað á umferðarvitanum þegar áreksturinn varð svaraði S-kk-nf því til að hann hafi varla náð að líta á það þar sem þetta hafi gerst svo hratt. Í skýrslu, sem tekin hafði verið af S-kk-þgf hjá lögreglu tveimur tímum eftir áreksturinn, kvað hann aftur á móti að grænt ljós hafi logað á umferðarvitanum og að hann hefði ekið á 70-80 km hraða á klukkustund. Í lögregluskýrslu 21. október 2006 kemur fram að leyfilegur hámarkshraði á þessum kafla Sæbrautar sé 60 km á klukkustund.

K-kk-nf S-kk-nf, sem ók bifreiðinni UO 648, bar fyrir dómi að bifreið hans hafi verið kyrrstæð á rauðu ljósi við umrædd gatnamót á Súðavogi. Á hægri hönd hans hafi verið sendibifreið. Hafi hann og bifreiðastjóri sendibifreiðainnar báðir ekið af stað þegar grænt ljós kviknaði. Í lögregluskýrslu 21. október 2005 er haft eftir K-kk-þgf að hann hafi síðan ekið Súðavog til vesturs og ætlunin hafi verið að aka inn á Sæbraut til suðurs. Hafi grænt ljós logað í akstursstefnu hans í nokkurn tíma áður en áreksturinn varð. H-kk-nf A-kk-nf, bifreiðastjóri sendibifreiðarinnar VT 413, bar að bifreiðin UO 648 hafi nánast verið komin yfir báðar akreinar Sæbrautar og inn á móts við miðeyjuna þegar bifreiðin SH 720 hafi skollið á afturhluta UO 648. H-kk-nf J-kk-nf, sem var ökumaður annarrar bifreiðar á eftir VT 413, bar að SH 720 hafi verið ekið á mikilli ferð inn á gatnamótin og hafi þá grænt ljós logað fyrir akstursstefnu frá Súðavogi. H-kk-nf A-kk-nf bar að áreksturinn hafi verið harður og bifreiðin UO 648 snúist í hálfhring. Hafi SH 720 síðan lent á sendibifreið þeirri er hann ók, en hann hafði beygt af Súðavogi norður Sæbraut. Kvað H-kk-nf að sendibifreiðin, sem er 5 tonn að þyngd, hefði kastast til við áreksturinn um meira en einn metra.

Af framburði S-kk-ef A-kk-ef, ökumanns SH 720, verður ráðið að hann hafi ekki haft augun á umferðarvitanum þegar hann nálgaðist gatnamót Sæbrautar og Súðavogs heldur hafi hann byrjað að hemla þegar bifreið sú, sem var fyrir framan hann á hægri akrein, hemlaði. Af framburði H-kk-ef A-kk-ef og K-kk-ef S-kk-ef svo og staðsetningu bifreiðinnar UO 648 verður ráðið að rautt ljós hafi logað nokkra stund í akstursstefnu SH 720 norður Sæbraut þegar áreksturinn varð. Bifreiðinni SH 720 var ekið í umrætt sinn norður Sæbraut á 70 til 80 km hraða á klukkustund, en leyfilegur hámarkshraði þar er 60 km á klukkustund. Þegar litið er til allra þessara atvika verður fallist á það með stefnda að ökumaður SH 720 hafi valdið fyrrgreindum árekstri af stórkostlegu gáleysi í skilningi 20. gr. laga nr. 20/1954 um vátryggingarsamninga. Í grein 2.6. skilmála húftryggingar bifreiðarinnar SH 720 er kveðið svo á að stefndi bæti ekki tjón sem verða kunni á ökutækinu þegar tjón verður rakið til ásetnings eða stórkostlegs gáleysis vátryggðs eða ökumanns. Verður samkvæmt framansögðu krafa stefnda um sýknu tekin til greina og niðurstaða hins áfrýjaða dóms því staðfest.

Með vísan til 3. mgr. 130. gr., sbr. 166. gr., laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála verður hvor aðili látinn beri sinn kostnað af málinu fyrir Hæstarétti.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.