68/2012

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var þeirri kröfu N hf. að fá umráð tiltekinna muna í húsnæði F ehf. Hæstiréttur vísaði til þess að þegar T hf., sem N hf. leiddi rétt sinn frá, tók á leigu húsnæði F ehf., hefðu þeir samið á þann veg að tæki þau, sem umráðakrafa N hf. tæki til, yrðu eign T hf. við lok leigusamnings um fasteignina. Voru því uppfyllt skilyrði 1. mgr. 78. gr. laga nr. 90/1989, fyrir því að taka kröfu N hf. til greina.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf hæstaréttardómari og B-kk-nf B-kk-nf og H-kk-nf I. J-kk-nf settir hæstaréttardómarar.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 19. janúar 2012, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 26. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 5. janúar 2012, þar sem hafnað var þeirri kröfu sóknaraðila að fá með beinni aðfarargerð eftirtalda lausafjármuni úr umráðum varnaraðila: Gufupott af gerðinni Culino Combi 100E, steikar-/veltipönnu (stærð 91x85x14 cm), ofnasamstæðu með sex skúffum af gerðinni Convotherm, ofnasamstæðu með 10 skúffum af gerðinni Convotherm, uppþvottavél af gerðinni Wexiodisk, vaskaborð við uppþvottavél ásamt blöndunartækjum og kæliklefa og frystiklefa af gerðinni Criocabin. Kæruheimild er í 4. mgr. 84. gr. laga nr. 90/1989 um aðför. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og áðurgreind krafa hans tekin til greina. Þá er krafist málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar úr hendi varnaraðila.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

I

Svo sem rakið er í hinum kærða úrskurði tók TM Software hf. á leigu af varnaraðila húsnæði að Urðarhvarfi 6 í Kópavogi með samningi 23. desember 2005. Samkvæmt samningnum tók leigutaki við húsnæðinu fullbúnu samkvæmt teikningum en annaðist sjálfur og kostaði að öllu leyti að hanna og innrétta tækjasal ásamt varaaflsstöð í kjallara, allan tækjabúnað í mötuneyti (eldhústæki) og létta inniveggi. Í samningnum sagði að allir veggir og múr- og naglfastar innréttingar yrðu eign varnaraðila án endurgjalds að leigutíma loknum án tillits til þess af hvaða ástæðu samningurinn félli niður. Undanskildar voru þó innréttingar sem tilheyrðu sérstaklega starfsemi leigutaka.

Hinn 1. janúar 2009 hóf dótturfélag sóknaraðila, Viðja viðskiptaumsjón ehf., starfsemi í húsnæðinu og tók það síðan á framleigu af TM Software hf. með samningi 25. mars 2009. Áður hafði sóknaraðili með samningi 2. janúar 2009 keypt nánar tiltekið lausafé af TM Software hf. þar með talið eldhústæki og innréttingar í eigu félagsins í mötuneyti húsnæðisins. Bú félagsins var tekið til gjaldþrotaskipta með úrskurði Héraðsdóms Reykjaness 17. mars 2010, en nafni þess hafði þá verið breytt í Roku ehf. Í kjölfarið höfðaði þrotabúið riftunarmál vegna þessara viðskipta á hendur sóknaraðila eftir reglum XX. kafla laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. og var málið þingfest 10. febrúar 2011. Í því máli eru hafðar uppi fjárkröfur á hendur sóknaraðila.

II

Í málinu liggur fyrir að TM Software hf. festi kaup á þeim tækjum sem umráðakrafa sóknaraðila tekur til. Þótt tæki þessi hafi verið felld inn í innréttingar á fasteign varnaraðila að Urðarhvarfi 6 í Kópavogi var umsamið að þau yrðu undanskilin þeim múr- og naglföstu innréttingum sem yrðu eign varnaraðila við lok leigusamnings um eignina. Sóknaraðili keypti tækin síðan af TM Software hf. með kaupsamningnum 2. janúar 2009. Af hálfu þrotabús félagsins hefur eignarhald sóknaraðila ekki verið vefengt og gildir einu í því tilliti gagnvart varnaraðila fyrrgreint riftunarmál sem búið hefur höfðað á hendur sóknaraðila þar sem, eins og áður segir, eru hafðar uppi fjárkröfur. Samkvæmt þessu er fullnægt skilyrðum 1. mgr. 78. gr. laga nr. 90/1989 fyrir því að umbeðin aðfarargerð nái fram að ganga.

Eftir þessum úrslitum verður varnaraðila gert að greiða sóknaraðila málskostnað í héraði og kærumálskostnað, sem ákveðinn verður í einu lagi, eins og í dómsorði greinir.

Eins og kveðið er á um í 1. mgr. 78. gr. laga nr. 90/1989 verður réttur þess sem krefst beinnar aðfarargerðar að vera skýr og ótvíræður. Samkvæmt 3. mgr. 83. gr. laganna skal hafna slíkri kröfu ef varhugvert verður talið að gerðin nái fram að ganga á grundvelli þeirra sönnunargagna sem krafan verður studd við, sbr. 1. mgr. sömu greinar, en þar segir jafnframt að veita skuli málsaðilum skamman frest til gagnaöflunar. Af þessu leiðir að dómari skal svo fljótt sem kostur er taka afstöðu til þess hvort gerðin nái fram að ganga. Á þessu varð mikill misbrestur í þessu máli sem fyrst var tekið fyrir á dómþingi 29. apríl 2011 eða liðlega þremur mánuðum eftir að aðfararbeiðnin barst héraðsdómi 11. janúar sama ár. Hinn kærði úrskurður var síðan kveðinn upp 5. janúar 2012. Þessi dráttur á meðferð málsins í héraði er aðfinnsluverður.

Dómsorð:

Sóknaraðila, Nýherja hf., er heimilt með beinni aðfarargerð að fá tekin úr umráðum varnaraðila, Faghúsa ehf., eftirtalið lausafé: Gufupott af gerðinni Culino Combi 100E, steikar-/veltipönnu (stærð 91x85x14 cm), ofnasamstæðu með sex skúffum af gerðinni Convotherm, ofnasamstæðu með 10 skúffum af gerðinni Convotherm, uppþvottavél af gerðinni Wexiodisk, vaskaborð við uppþvottavél ásamt blöndunartækjum og kæliklefa og frystiklefa af gerðinni Criocabin.

Varnaraðili greiði sóknaraðila samtals 400.000 krónur í málskostnað í héraði og kærumálskostnað.