369/2014

H hf. höfðaði mál á hendur L hf. og krafðist þess að viðurkennt yrði að skuldbindingar hans samkvæmt annars vegar lánssamningi við LÍ hf. og hins vegar lánssamningi D ehf. við LÍ hf. væru bundnir ólögmætri gengistryggingu. Fram kom að þegar textaskýring lánssamnings tæki ekki af skarið um hvers efnis hann væri hefði í dómaframkvæmd Hæstaréttar verið litið til atriða á borð við efndir samnings og hvernig hann hefði að öðru leyti verið framkvæmdur. Að því virtu að efndir samkvæmt fyrrnefnda samningnum hefðu að verulegu leyti falist í því að erlendar myntir skiptu um hendur var talið að um hefði verið að ræða lán í erlendum myntum. Hvað síðarnefnda samninginn snerti kom fram að eftirstöðvar hans hefðu, þegar H hf. gekkst undir viðauka við samninginn, verið tilgreindar í erlendum myntum og því væri skuldbindingin í erlendum gjaldmiðlum. Var L hf. því sýknaður af kröfum H hf.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir H-kk-nf I. J-kk-nf og B-kk-nf B-kk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 28. maí 2014. Hann krefst þess að viðurkennt verði að lánssamningur 3. desember 2004 milli sín og Landsbanka Íslands hf. og lánssamningur milli Devon ehf. og sama banka 30. júní 2005 séu bundnir ólögmætri gengistryggingu í skilningi 14. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Eins og nánar er rakið í hinum áfrýjaða dómi lýtur ágreiningur aðila að því hvort fyrrgreindir lánssamningar séu um lán í erlendri mynt eða íslenskum krónum bundið gengi erlendra gjaldmiðla. Þess er að geta að áfrýjandi yfirtók skyldur lántaka með viðauka 29. nóvember 2005 við lánssamninginn milli Devon ehf. og Landsbanka Íslands hf.

Í dómum sínum um hvort lán sé í erlendri mynt eða íslenskum krónum bundið gengi erlendra gjaldmiðla hefur Hæstiréttur fyrst og fremst lagt til grundvallar skýringu á texta þeirrar skuldbindingar sem lántaki hefur gengist undir. Þegar sú textaskýring tekur ekki af skarið um hvers efnis skuldbindingin er að þessu leyti, eins og á við um þá lánssamninga sem hér reynir á, hefur verið litið til atriða sem lúta að því hvernig hún hefur verið efnd og framkvæmd að öðru leyti. Þau atriði eru rakin í hinum áfrýjaða dómi að því er varðar lánssamninginn 3. desember 2004 og með vísan til forsendna hans að því leyti verður staðfest sú niðurstaða hans að um hafi verið að ræða lán í erlendum gjaldmiðlum. Hvað snertir lánssamninginn 30. júní 2005 er þess að gæta að þegar áfrýjandi gekkst undir skuldbindingu samkvæmt honum með fyrrgreindum viðauka 29. nóvember sama ár voru eftirstöðvar lánsins tilgreindar í fjárhæð erlendra gjaldmiðla. Þegar af þeirri ástæðu verður fallist á það með héraðsdómi að það lán hafi einnig verið í erlendum gjaldmiðlum. Skiptir þá ekki máli hvernig staðið hafði verið að efndum samningsins áður en áfrýjandi gekkst undir hann með viðaukanum. Samkvæmt þessu verður hinn áfrýjaði dómur staðfestur.

Áfrýjanda verður gert að greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, Hraðfrystihúsið Gunnvör hf., greiði stefnda, Landsbankanum hf., 800.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.