63/2009

X kærði úrskurð héraðsdóms, um að staðfesta ákvörðun dómsmálaráðherra frá 18. desember 2008 um að framselja X til Póllands. Í gögnum málsins kom fram að hér á landi væru til rannsóknar hjá lögreglu fjögur mál á hendur X fyrir refsiverð brot. Í 1. mgr. 10. gr. laga nr. 13/1984 segir að ekki sé heimilt að framselja mann ef hér á landi er til meðferðar mál fyrir annan verknað en þann, sem hann óskast framseldur fyrir, og sem getur varðað minnst tveggja ára fangelsi. Í skýringum með þessari grein í athugasemdum sem fylgdu framvarpi því er síðar varð að lögum nr. 13/1984 segir að efnislega séu ákvæði greinarinnar samhljóða 6. gr. laga nr. 7/1962 um framsal sakamanna til Danmerkur, Finnlands, Noregs og Svíþjóðar. Með samanburði við það ákvæði voru orðin ,,meðferðar mál“ í 1. mgr. 10. gr. laga nr. 13/1984 skýrð svo að skilyrði væri að gefin hefði verið út ákæra á hendur þeim sem framsalskrafa tekur til. Þá var skilyrðið um að tveggja ára hið minnsta liggi við brot skýrt til samræmis við skýringu á 1. mgr. 3. gr. laga nr. 13/1984, að vísað sé til refsiramma þess brot, sem um ræðir. Samkvæmt þessu var talið að 1. mgr. 10. gr. laganna stæði ekki í vegi fyrir því að á kröfu um framsal yrði fallist. Var því fallist á úrskurð héraðsdóms, um að staðfesta ákvörðun dómsmálaráðherra frá 18. desember 2008 um að framselja X til Póllands.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og H-kvk-nf H-kvk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 3. febrúar 2009, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 6. og 26. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 3. febrúar 2009, þar sem staðfest var ákvörðun dómsmálaráðherra 18. desember 2008, um að framselja varnaraðila til Póllands. Kæruheimild er í 24. gr. laga nr. 13/1984 um framsal sakamanna og aðra aðstoð í sakamálum. Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi. Þá er krafist kærumálskostnaðar.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Tilefni máls þessa er beiðni pólskra dómsmálayfirvalda um framsal á varnaraðila, sem er pólskur ríkisborgari, til ,,fullnustu fjögurra refsidóma“ vegna brota sem hann framdi í Póllandi. Dómsmálaráðuneytið féllst með ákvörðun 18. desember 2008 á beiðnina og var sú ákvörðun staðfest í hinum kærða úrskurði.

Samkvæmt 1. gr. laga nr. 13/1984 um framsal sakamanna og aðra aðstoð í sakmálum er heimilt eftir reglum laganna að framselja þann, sem dæmdur hefur verið fyrir refsiverðan verknað í erlendu ríki. Svo sem áréttað er í dómi Hæstaréttar 10. desember 2007 í málinu nr. 634/2007 verður framsal sakamanns, gegn vilja hans, að byggjast á skýrri lagaheimild.

Fallist er á með héraðsdómara að brot þau sem varnaraðili hefur verið sakfelldur fyrir í Póllandi gætu varðað fangelsi í meira en eitt ár samkvæmt íslenskum lögum og uppfylli því skilyrði 1. mgr. 3. gr. laga nr. 13/1984 eins og það ákvæði var skýrt í framangreindum dómi Hæstaréttar. Einnig er fallist á að skilyrðum 1. tl. 3. mgr. 3. gr. laganna sé fullnægt.

Í greinargerð sóknaraðila til Hæstaréttar og bréfi 26. febrúar 2009 til réttarins kemur fram að hér á landi séu til rannsóknar hjá lögreglu fjögur mál á hendur varnaraðila fyrir refsiverð brot. Um sé að ræða tvö þjófnaðarbrot, þar sem annað snerti „smávægilegan þjófnað í verslun“, hótunarbrot og meintan innflutning á töluverðu magni af amfetamíni, sem varðað geti við 173. gr. a almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Í 1. mgr. 10. gr. laga nr. 13/1984 segir að ekki sé heimilt að framselja mann ef hér á landi er til meðferðar mál fyrir annan verknað en þann, sem hann óskast framseldur fyrir, og sem getur varðað minnst tveggja ára fangelsi. Í skýringum með þessari grein í athugasemdum sem fylgdu frumvarpi því er síðar varð að lögum nr. 13/1984 segir að efnislega séu ákvæði greinarinnar samhljóða 6. gr. laga nr. 7/1962 um framsal sakamanna til Danmerkur, Finnlands, Noregs og Svíþjóðar. Með samanburði við það ákvæði verða orðin ,,meðferðar mál“ í 1. mgr. 10. gr. laga nr. 13/1984 skýrð svo að sá, sem framsalskrafa tekur til, sé ,,undir saksókn“ hér á landi, það er að ákæra hafi verið gefin út á hendur honum. Þá verður skilyrðið um að tveggja ára fangelsi hið minnsta liggi við broti skýrt svo, til samræmis við framangreinda skýringu á 1. mgr. 3. gr. laga nr. 13/1984, að vísað sé til refsiramma þess brots, sem um ræðir. Stendur þannig 1. mgr. 10. gr. laganna því ekki í vegi að á kröfu um framsal verði fallist. Með þessum athugasemdum verður hinn kærði úrskurður staðfestur.

Samkvæmt 2. mgr. 16. gr. laga nr. 13/1984 greiðist allur sakarkostnaður málsins úr ríkissjóði, þar með talin þóknun skipaðs réttargæslumanns varnaraðila í héraði og fyrir Hæstarétti sem ákveðst að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur um annað en þóknun skipaðs réttargæslumanns varnaraðila.

Sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun skipaðs réttargæslumanns varnaraðila, B-kk-ef E-kk-ef héraðsdómslögmanns, í héraði og fyrir Hæstarétti, samtals 311.250 krónur.

Sératkvæði

Ó-kk-ef B-kk-ef Þ-kk-ef

Í greinargerð sóknaraðila til Hæstaréttar 11. febrúar 2009 kemur fram að til rannsóknar séu hjá lögreglu fjögur mál á hendur varnaraðila fyrir refsiverð brot. Um sé að ræða fjársvik, „smávægilegan þjófnað í verslun“ og tvö hótunarbrot. Í bréfi sóknaraðila til réttarins 26. febrúar 2009 segir meðal annars: „Þær breytingar hafa orðið frá því að fyrri greinargerð ríkissaksóknara var send að tvö af fjórum óloknum málum hafa verið felld niður með vísan til 145. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008. Þessi mál vörðuðu meint fjársvik annars vegar og hótanir í garð fyrrum eiginkonu varnaraðila og fjölskyldu hennar hins vegar. Þá hafa bæst við tvö ný mál nú í febrúar. Annað málið varðar innflutning á töluverðu magni af amfetamíni, þ.e. meint brot gegn 173. gr. a. almennra hegningarlaga og þjófnaðarbrot.“ Samkvæmt gögnum málsins verður helst ráðið að þrátt fyrir að tvö mál hafi verið felld niður þá sé varnaraðili enn undir grun um þjófnað og að hafa hótað manni með því að leggja hníf að kinn og hálsi mannsins, auk þeirra tveggja mála sem fyrr er getið.

Í máli þessu er til meðferðar stjórnvaldsákvörðun sem telst íþyngjandi fyrir varnaraðila, en hann hefur andmælt kröfu um framsal. Í 10. gr. laga nr. 13/1984 um framsal sakamanna og aðra aðstoð í sakamálum er lagt bann við að framselja mann ef hér á landi er til meðferðar mál fyrir annan verknað en þann sem hann óskast framseldur fyrir og sem getur varðað minnst 2 ára fangelsi. Fallast má á með meirihluta dómenda að leiða megi líkur að því að til hafi staðið að hafa ákvæði 10. gr. laga nr. 13/1984 sama efnis og 6. gr. laga nr. 7/1962 um framsal sakamanna til Danmerkur, Finnlands, Noregs og Svíþjóðar. Hins vegar varð það ekki niðurstaðan samkvæmt lagatextanum þar sem í 1. mgr. 10. gr. eru notuð orðin „til meðferðar mál“ en í 6. gr. laga nr. 7/1962 orðin „undir saksókn“. Auk þess má líta til annarra ákvæða laga 13/1984 þar sem fram kemur að erlent ríki getur óskað eftir framsali „til meðferðar máls“ án þess að málið sé komið á það stig að viðkomandi maður sé undir saksókn í því landi, sbr. 3. gr. og 12. gr. laganna. Þá tel ég heldur ekki að rétt sé að skýra orðalag í 10. gr. laganna „sem getur varðað minnst 2 ára fangelsi“ á þá lund að miða skuli við refsiákvæði þar sem lægri mörk refsiramma eru tilgreind að lágmarki tvö ár. Vísast um þessa niðurstöðu mína einnig til dóms Hæstaréttar 12. nóvember 2007 í máli nr. 569/2007. Samkvæmt framansögðu tel ég ekki vera skilyrði fyrir framsali varnaraðila og að fella beri ákvörðun dómsmálaráðherra úr gildi. Ég er hins vegar sammála niðurstöðu meirihluta dómenda um sakarkostnað.