304/2009

S var ákærður fyrir brot gegn 3., sbr. 2. mgr. 47. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, með því að hafa neitað að láta lögreglu í té þvagsýni í þágu rannsóknar á ætluðu umferðarlagabroti hans. Í dómi Hæstaréttar kom fram að lögreglu hefði verið rétt við yfirheyrslu að gera ákærða grein fyrir því hvaða viðurlögum það kynni að varða ef hann léti ekki í té þvagsýni til rannsóknar og að þau kynnu að verða þyngri ef slíkt sýni yrði ekki gefið. Á hinn bóginn var ekki talið að ákærði losnaði undan refsiábyrgð á synjun sinni af þeirri ástæðu einni að honum hafi ekki verið veitta leiðbeiningar um þetta. Var S því sakfelldur fyrir ofangreint umferðarlagabrot og sviptur ökurétti samkvæmt 2. mgr. 102. gr. umferðarlaga.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 8. apríl 2009 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Af hálfu ákæruvalds er þess krafist að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur um sakfellingu ákærða og tímalengd ökuréttarsviptingar, en að refsing hans verði þyngd.

Ákærði krefst sýknu af kröfu ákæruvaldsins vegna ætlaðs umferðarlagabrots hans.

Af hálfu Íslandsbanka hf., sem kemur í stað Glitnis banka hf., er gerð sú krafa að ákvæði hins áfrýjaða dóms um bætur til hans verði staðfest.

Fyrir Hæstarétti er einungis deilt um ætlað umferðarlagabrot ákærða 24. júní 2008 og ákvörðun viðurlaga fyrir það.

Að beiðni ákærða féllst Héraðsdómur Vestfjarða með úrskurði 28. maí 2009 á að fresta framkvæmd ökuréttarsviptingar samkvæmt hinum áfrýjaða dómi vegna áfrýjunar hans.

Ákærði var í Héraðsdómi Suðurlands 24. apríl 2009 dæmdur til greiðslu sektar vegna umferðarlagabrots og sviptur ökurétti í ,,fjóra mánuði frá 9. mars 2010 að telja.“

Í kjölfar aksturs ákærða var tekin skýrsla af honum að viðstaddri móður hans á lögreglustöð vegna gruns um akstur undir áhrifum ávana- og fíkniefna. Rituðu ákærði og móðir hans bæði undir skýrsluna. Í henni kemur fram að honum hafi verið gerð grein fyrir því að honum væri óskylt að tjá sig um sakarefnið, en ef hann kysi að gera það væri hann áminntur um sannsögli. Jafnframt kemur fram að honum sé kynnt að ,,hann eigi rétt á aðstoð verjanda á öllum stigum málsins.“ Lögreglu var við þessar aðstæður rétt að gera ákærða grein fyrir því hvaða viðurlögum það kynni að varða ef hann ekki léti í té þvagsýni til rannsóknar og að þau kynnu að verða þyngri en ef slíkt sýni yrði látið í té. Það verður á hinn bóginn ekki talið að ákærði losni undan refsiábyrgð á synjun sinni af þeirri ástæðu að honum voru ekki veittar leiðbeiningar um þetta.

Ákærða var samkvæmt 3., sbr. 2. mgr. 47. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 skylt að láta í té þvagsýni í þágu rannsóknar á ætluðu umferðarlagabroti. Með því að neita að sinna þessari skyldu hefur hann unnið til þeirrar sviptingar ökuréttar, sem getur í 2. mgr. 102. gr. laganna og tilgreind er í héraðsdómi.

Með þessum athugasemdum, en öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur. Vegna frestunar ökuréttarsviptingar, sem getið er að framan, og áðurnefnds dóms Héraðsdóms Suðurlands, verður sá hluti ökuréttarsviptingar sem frestað hefur verið hagað eins og í dómsorði greinir.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns fyrir Hæstarétti, sem ákveðast að meðtöldum virðisaukaskatti eins og greinir í dómsorði. Við ákvörðun þóknunar verjandans hefur verið litið til starfa hans vegna kröfu um frestun á ökuréttarsviptingu.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður. Ökuréttarsviptingu ákærða, S-kk-ef Á-kk-ef S-kk-ef, skal haga svo að hann sé sviptur ökurétti frá 26. nóvember 2009 til 9. mars 2010 og frá 9. júlí 2010 til 31. desember 2010.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins 270.955 krónur þar með talin málsvarnarlaun verjanda síns fyrir Hæstarétti, R-kk-ef A-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 249.000 krónur.