66/2014

H var sakfelldur fyrir tilraun til manndráps með því að hafa veist að A og stungið hann einu sinni með hníf í bakið þannig að hnífurinn gekk inn í vinstra lunga A með þeim afleiðingum að hann hlaut stungusár aftan á brjóstkassa, lunga hans féll saman og hann hlaut blæðingu í lungnavefjum. Að virtri geðrannsókn sem H sætti undir meðferð málsins og með hliðsjón af málsatvikum að öðru leyti var talið nægilega í ljós leitt að hann hefði borið skynbragð á eðli afbrotsins og verið fær um að stjórna gerðum sínum þegar hann veittist að A. Á grundvelli játningar H var hann einnig sakfelldur fyrir þjófnaði úr tveimur verslunum og bifreið og umferðarlagabrot, með því að hafa ekið bifreið sviptur ökurétti og óhæfur til að stjórna henni örugglega vegna áhrifa ávana- og fíkniefna. Var refsing H ákveðin fangelsi í fimm ár og sex mánuði og hann sviptur ökurétti ævilangt. Þá var H gert að greiða skaðabætur til A að fjárhæð 1.000.000 krónur og B að fjárhæð 13.799 krónur, en síðargreind fjárhæð kom ekki til endurskoðunar fyrir Hæstarétti, sbr. 1. mgr. 208. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, E-kk-nf T-kk-nf, Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf og G-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 20. janúar 2014 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Af hálfu ákæruvaldsins er þess krafist að refsing ákærða verði þyngd.

Ákærði krefst aðallega ómerkingar hins áfrýjaða dóms og þess málinu verði vísað heim í hérað til meðferðar að nýju. Til vara krefst hann sýknu af ákæru 4. október 2013 og refsimildunar. Þá krefst hann þess að einkaréttarkröfu A verði vísað frá dómi.

A krefst þess aðallega að ákærða verði gert að greiða sér 2.000.000 krónur með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 20. maí 2013 til 16. september sama ár, en dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags. Til vara krefst hann staðfestingar héraðsdóms um einkaréttarkröfu sína.

Ómerkingarkrafa ákærða er einkum reist á því að héraðsdómur hefði með réttu átt að vera skipaður þremur dómurum, rannsókn lögreglu hafi verið áfátt í tilteknum atriðum og að svo mikill vafi leiki á um hvort hann hafi verið sakhæfur þegar hann framdi þann verknað, sem honum er gefin að sök í ákæru 4. október 2013, að rannsaka þurfi það atriði frekar, auk þess sem kveðja hefði átt sérfróða meðdómendur til setu í héraðsdómi til að leysa úr síðastgreindu álitaefni. Eins og fram kemur í hinum áfrýjaða dómi sætti ákærði geðrannsókn á grundvelli 2. mgr. 77. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Var það niðurstaða Q geðlæknis sem framkvæmdi hana að ákærði hafi á þeim degi þegar hann framdi verknaðinn ekki verið haldinn þeim einkennum sem talin eru upp í 15. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Staðfesti læknirinn niðurstöðu sína fyrir dómi. Það álitaefni hvort ákærði hafi verið alls ófær um að stjórna gerðum sínum í merkingu lagagreinarinnar umrætt sinn lýtur endanlegri úrlausn dómstóla og eru þeir ekki í því efni bundnir af áliti læknisfróðra manna. Að þessu virtu og með hliðsjón af málsatvikum að öðru leyti er nægilega í ljós leitt að ákærði hafi borið skynbragð á eðli þess afbrots sem hann er ákærður fyrir og verið fær um að stjórna gerðum sínum þegar hann veittist að brotaþolanum A á þann hátt sem lýst er í ákærunni. Aðrar röksemdir fyrir kröfu ákærða um ómerkingu héraðsdóms eru haldlausar og verður hún því ekki tekin til greina.

Samkvæmt framansögðu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur um sakfellingu, refsingu og ökuréttarsviptingu ákærða. Í ljósi hinnar lífshættulegu atlögu ákærða að brotaþola verða bætur til hans ákveðnar 1.000.000 krónur með vöxtum eins og í dómsorði greinir. Ákærði hefur ekki krafist þess hér fyrir dómi að breyting verði gerð á ákvæði héraðsdóms um bætur til handa B og verður ekki við því hróflað, sbr. 1. mgr. 208. gr. laga nr. 88/2008.

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um sakarkostnað verða staðfest. Ákærði verður dæmdur til að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola sem ákveðin verða með virðisaukaskatti eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður að öðru leyti en því að ákærði, H-kk-nf P-kk-nf R-kk-nf, greiði A 1.000.000 krónur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 20. maí 2013 til 16. september sama ár, en dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, 756.685 krónur, þar með talin málsvarnarlaun verjanda síns, K-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 502.000 krónur, og þóknun réttargæslumanns brotaþola, M-kk-ef B-kk-ef B-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 188.250 krónur.