606/2008

J krafðist viðurkenningar á bótaskyldu vegna tjóns sem hann taldi sig hafa orðið fyrir er dómstólar með ólögmætum og saknæmum hætti í nánar tilgreindum dómsmálum synjuðu kröfu hans um málskostnað. Einnig krafðist hann viðurkenningar á rétti til miskabóta af sama tilefni, auk viðurkenningar á rétti til vaxta af umræddum kröfum. Um heimild fyrir kröfum sínum vísaði J til 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Í niðurstöðu Hæstaréttar sagði að þegar haft væri í huga að kröfur hans lytu einungis að viðurkenningu þess réttar sem um ræddi yrði talið að þessi grundvöllur fyrir honum væri fullnægjandi til þess að taka bæri hann til efnislegrar úrlausnar. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóms að taka kröfur J til efnismeðferðar.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, H-kvk-nf H-kvk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 4. nóvember 2008, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 10. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 23. október 2008, þar sem máli sóknaraðila gegn varnaraðila var vísað frá dómi. Kæruheimild er í j. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess aðallega að úrskurður héraðsdóms verði felldur úr gildi og lagt fyrir hann að taka málið til efnismeðferðar. Til vara krefst hann þess „að málinu verði aftur vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar um frávísunarkröfu“ varnaraðila. Þá krefst sóknaraðili málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar en til vara að málskostnaður falli niður.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Í fyrri lið kröfu sinnar krefst sóknaraðili viðurkenningar á bótaskyldu varnaraðila vegna tjóns sem sóknaraðili telur sig hafa orðið fyrir við að hafa ekki fengið tildæmdan málskostnað í þeim dómsmálum sem í kröfuliðnum greinir. Einnig verði viðurkennt að hann eigi rétt til miskabóta af sama tilefni. Hann vísar um bótaábyrgð varnaraðila til þess að dómstólar hafi með saknæmum og ólögmætum hætti í nefndum dómsmálum synjað kröfum hans um málskostnað og beri varnaraðili bótaábyrgð á þessu samkvæmt almennu skaðabótareglunni og meginreglu íslensks réttar um ábyrgð vinnuveitanda á starfsmönnum, eins og komist er að orði. Um heimild til að gera viðurkenningarkröfu vísar sóknaraðili til 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991. Hann flutti þessi dómsmál sjálfur og telur sig ekki þurfa að tiltaka tjónsfjárhæð og vísar þá til þess að ákvörðun á fjárhæð málskostnaðar í dómsmálum sé í höndum dómstóla og krafa um málskostnað yfirleitt ekki gerð með ákveðinni fjárhæð. Um lagagrundvöll fyrir kröfu um viðurkenningu á rétti til miskabóta vísar hann að auki til 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Þegar haft er í huga að fyrri kröfuliður lýtur aðeins að viðurkenningu þess réttar sem um ræðir verður talið að þessi grundvöllur fyrir honum sé nægilega skýrt fram settur til þess að leggja megi dóm á kröfuliðinn. Síðari liður kröfugerðar sóknaraðila lýtur að viðurkenningu á rétti til vaxta af kröfu samkvæmt fyrri kröfuliðnum. Ekki verður talið að neinir réttarfarslegir annmarkar séu á því að dæma um þessa kröfu samhliða hinni fyrri. Hinn kærði úrskurður verður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Samkvæmt þessum úrslitum málsins verður ákvæði hins kærða úrskurðar um málskostnað fellt úr gildi. Sérstakur kostnaður málsaðila vegna ágreinings um frávísun málsins er hluti málskostnaðarkrafna þeirra sem koma til úrlausnar þegar málið verður dæmt að efni til.

Varnaraðili verður dæmdur til að greiða sóknaraðila kærumálskostnað sem ákveðst eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka kröfur sóknaraðila, J-kk-ef A-kk-ef T-kk-ef, til efnismeðferðar.

Varnaraðili, íslenska ríkið, greiði sóknaraðila 100.000 krónur í kærumálskostnað.