361/2017

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem svipting réttinda R til að vera héraðsdómslögmaður var felld niður. Í dómi Hæstaréttar var meðal annars vísað til þess að liðin væru níu ár frá því að R hefði verið sviptur fyrrgreindum réttindum og að hann hefði öðlast óflekkað mannorð, sbr. 2. mgr. 85. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Þá hefði Á ekki sýnt fram á að varhugavert væri að R öðlaðist að nýju réttindi sín.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir H-kk-nf I. J-kk-nf, G-kvk-nf B-kvk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 2. júní 2017, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 9. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 31. maí 2017, þar sem svipting réttinda varnaraðila til að vera héraðsdómslögmaður var felld niður. Kæruheimild er í w. lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Svo sem greinir í hinum kærða úrskurði var varnaraðili með dómi Hæstaréttar 15. maí 2008 í máli nr. 539/2007 sakfelldur fyrir kynferðisbrot gegn fjórum stúlkum og voru brotin talin varða við 3. og 4. mgr. 202. gr. og 209. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Hlaut varnaraðili þriggja ára fangelsisrefsingu fyrir brotin og þá var hann sviptur réttindum til að vera héraðsdómslögmaður, sbr. 2. mgr. 68. gr. almennra hegningarlaga. Varnaraðili hóf afplánun refsingarinnar 6. febrúar 2009 og var veitt reynslulausn frá og með 2. febrúar 2011, en þá hafði hann lokið afplánun ⅔ hluta refsingarinnar. Hinn 16. september 2016 féllst forseti Íslands síðan á tillögu innanríkisráðherra um að varnaraðila yrði veitt uppreist æru og var varnaraðila tilkynnt sú niðurstaða með bréfi innanríkisráðuneytisins 27. sama mánaðar. Samkvæmt því hefur varnaraðili öðlast óflekkað mannorð, sbr. 2. mgr. 85. gr. almennra hegningarlaga.

Sú háttsemi varnaraðila, sem hann var sakfelldur fyrir með áðurnefndum dómi Hæstaréttar, varðaði ekki störf hans sem lögmanns, sbr. 1. mgr. 14. gr. laga nr. 77/1998 um lögmenn, og eiga ákvæði 2. mgr. 16. gr. laganna því ekki við í máli þessu.

Brot varnaraðila voru stórfelld og taldist hann ekki framar verður þess að rækja lögmannsstarf eða njóta þeirra réttinda. Með dómi Hæstaréttar 16. október 1980 í máli nr. 187/1980, sem er að finna í dómasafni réttarins það ár á bls. 1647, var svipting lögmannsréttinda manns, sem sakfelldur hafði verið fyrir manndráp samkvæmt 211. gr. almennra hegningarlaga og dæmdur í 16 ára fangelsi, felld niður. Af þeirri niðurstöðu verður ráðið að jafnvel svo alvarlegt brot standi því ekki í vegi að svipting lögmannsréttinda verði felld niður.

Liðin eru rúm níu ár frá því varnaraðili var sviptur héraðsdómslögmannsréttindum sínum og þá hefur hann sem fyrr segir öðlast óflekkað mannorð. Að öllu framansögðu virtu hefur sóknaraðili ekki sýnt fram á að varhugavert sé að varnaraðili öðlist að nýju réttindi til málflutnings fyrir héraðsdómi. Verður hinn kærði úrskurður því staðfestur um annað en málskostnað.

Rétt er að málskostnaður varnaraðila í héraði og kærumálskostnaður, sem ákveðinn verður í einu lagi á báðum dómstigum eins og í dómsorði segir, greiðist úr ríkissjóði.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur um annað en málskostnað.

Málskostnaður varnaraðila, R-x-x D-x-x, í héraði og kærumálskostnaður, samtals 800.000 krónur, greiðist úr ríkissjóði.