326/2007

H ehf. flutti út fisk útgerðarfélagsins T ehf. í eigin nafni en fyrir reikning síðargreinda félagsins til þýska félagsins I og var um umsýsluviðskipti að ræða. I veitti útgerðinni ýmsa lánafyrirgreiðslu til að unnt væri að halda skipi hennar til veiða. H ehf. lét það óátalið að I héldi eftir hluta af andvirði fisksins vegna þessarar lánafyrirgreiðslu. Hins vegar gerði hann athugasemd þegar greiðslur sem I skilaði til H ehf. dugðu ekki fyrir kostnaði síðargreinda félagsins. Félagið höfðaði mál gegn I og krafðist aðallega greiðslu söluandvirðis níu gáma af fiski en til vara tiltekinnar, lægri fjárhæðar, er tók mið af útlögðum kostnaði vegna fiskflutninganna og greiðslum sem H ehf. átti að standa skil á auk eigin þóknunar. Þar sem um umsýsluviðskipti hafði verið að ræða var talið að I hefði verið óheimilt að skuldajafna andvirði þess, sem félagið hafði lagt út fyrir útgerðina, við söluandvirðið umfram það sem samþykkt hafði verið af H ehf. Fyrir Hæstarétti krafðist félagið staðfestingar héraðsdóms sem fallist hafði á varakröfu þess er tók mið af því að endurgjald fyrir hvern gám ætti að vera 6.500 evrur. Fyrir Hæstarétti kvaðst H ehf. sætta sig við að þetta endurgjald væri 6.000 evrur á hvern gám í samræmi við tiltekna yfirlýsingu sem lá fyrir í málinu. I var því gert að greiða H ehf. 54.000 evrur með nánar tilteknum vöxtum til greiðsludags.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf, H-kvk-nf H-kvk-nf og P-kk-nf H-kk-nf.

Áfrýjandi skaut máli þessu upphaflega til Hæstaréttar 18. apríl 2007 en ekki varð af fyrirhugaðri þingfestingu málsins 30. maí sama ár. Með heimild í 4. mgr. 153. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála áfrýjaði hann héraðsdómi öðru sinni 20. júní 2007. Hann krefst sýknu af kröfum stefnda auk málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Stefndi flutti út fisk útgerðaraðilans Torfness ehf. í eigin nafni en fyrir reikning Torfness ehf. Áfrýjandi var móttakandi vörunnar erlendis og eigandi fiskmarkaðar þar sem varan var seld. Áfrýjandi skilaði uppgjöri eða afreikningum til stefnda svo sem honum bar. Stefndi skilaði síðan til útgerðaraðilans því sem umfram var af söluandvirði vörunnar þegar hann hafði dregið frá útlagðan kostnað, gjöld sem hann átti að standa skil á og eigin þóknun. Um var að ræða umsýsluviðskipti.

Torfnes ehf. átti í rekstrarerfiðleikum og náði samkomulagi við áfrýjanda um lánafyrirgreiðslu, meðal annars til að greiða fyrir kvóta og eldsneyti á skipið sem stundaði veiðarnar. Á þeim afreikningum sem áfrýjandi sendi stefnda var jafnan gerð grein fyrir því, þegar einhver hluti söluandvirðisins var dreginn frá vegna slíkrar fyrirgreiðslu. Verður að líta svo á að stefndi hafi látið þetta óátalið. Gegn andmælum stefnda er hins vegar ekki sönnuð sú fullyrðing áfrýjanda, að stefndi hafi ekki hreyft mótmælum þegar svo var komið að sá hluti söluandvirðisins, sem áfrýjandi skilaði stefnda, dugði ekki fyrir þeim greiðslum sem hann bar ábyrgð á og umsýsluþóknun hans. Má í því sambandi vísa til þess að í bréfi Torfness ehf. til áfrýjanda 9. desember 2004 var minnt á að stefnda þyrfti að lágmarki að berast greiðsla að fjárhæð 6.500 evrur fyrir hvern gám, og einnig liggur fyrir yfirlýsing 24. febrúar 2005 á bréfsefni stefnda, undirrituð af Torfnesi ehf. en ekki af áfrýjanda. Er sú yfirlýsing efnislega samhljóða fyrrgreindu bréfi að öðru leyti en því að fjárhæðin er þar tilgreind 6.000 evrur. Fyrir dómi kvaðst forsvarsmaður áfrýjanda ekki hafa ritað undir þessa yfirlýsingu vegna þess hversu mikið Torfness ehf. hafi þá skuldað honum.

Þar sem um umsýsluviðskipti var að ræða var áfrýjanda óheimilt að skuldajafna andvirði þess sem hann hafði lagt út fyrir Torfnes ehf. við söluandvirðið umfram það sem samþykkt var af stefnda. Aðalkrafa stefnda í héraði var grundvölluð á fimm afreikningum vegna níu gáma af fiski. Fyrir Hæstarétti gerir hann, í samræmi við varakröfu sína í héraði, aðeins kröfu um ákveðið endurgjald á hvern gám, sem áætlað var að nægði fyrir útlögðum kostnaði hans og greiðslum sem hann átti að standa skil á auk eigin þóknunar. Fyrir Hæstarétti kvaðst hann sætta sig við að þetta endurgjald yrði 6.000 evrur á hvern gám í samræmi við yfirlýsinguna frá 24. febrúar 2005. Verður áfrýjandi samkvæmt þessu dæmdur til að greiða stefnda 54.000 evrur. Ákvörðun hins áfrýjaða dóms um vexti og málskostnað er staðfest.

Samkvæmt úrslitum málsins verður áfrýjandi með vísan til 1. mgr. 130. gr., sbr. 166. gr., laga nr. 91/1991 dæmdur til að greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Áfrýjandi, Isey Fischimport GmbH, greiði stefnda, Hafróti Ármúla ehf., 54.000 evrur með 5.5% ársvöxtum af 12.000 evrum frá 17. febrúar 2005 til 24. febrúar sama ár, en af 24.000 evrum frá þeim degi til 7. mars sama ár, en af 36.000 evrum frá þeim degi til 9. mars sama ár, en af 42.000 evrum frá þeim degi til 31. mars sama ár, en af 54.000 evrum frá þeim degi til greiðsludags.

Ákvæði héraðsdóms um málskostnað er staðfest.

Áfrýjandi greiði stefnda 500.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.