552/2013

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu C um viðurkenningu á rétti hans til skuldajafnaðar við slit K hf. Forsaga málsins var sú að aðilar þess gerðu með sér rammasamning um afleiðuviðskipti, svokallaðan ISDA samning, 7. janúar 2003 og áttu á grundvelli hans með sér ýmis afleiðuviðskipti. C gjaldfelldi þá samninga 9. október 2008 á grundvelli ákvæðis í samningnum og í kjölfar þess voru afleiðuviðskiptin gerð upp. Niðurstaða uppgjörs á þeim samningum var sú að K hf. átti inni tiltekna fjárhæð hjá C. Samkvæmt gögnum málsins fékk C framselda kröfu á hendur K hf. og lýsti bankinn þeirri kröfu við slit K hf. 29. desember 2009. Krafðist C viðurkenningar á henni sem almennri kröfu og jafnframt skuldajafnaðar við fyrrgreinda kröfu K hf. á hendur C. Í málinu var á því byggt af hálfu C að samkvæmt áðurnefndum ISDA samningi aðila skyldu ensk lög um hann gilda og þar með um heimild til skuldajafnaðar en ef á það yrði ekki fallist þá væri skuldajöfnuður C heimill samkvæmt íslenskum lögum. Í dómi Hæstaréttar kom fram að í dómum réttarins í málum nr. 723/2012 og 166/2013 hefði því verið slegið föstu að um rétt C við slit K hf. til að lýsa gagnkröfu til skuldajafnaðar við kröfu K hf. á hendur C giltu ákvæði laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. en ekki ensk lög. Yrði sú niðurstaða lögð til grundvallar í málinu. Með þessum athugasemdum en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar, þar sem komist var að þeirri niðurstöðu að lagaskilyrði væru ekki uppfyllt fyrir skuldajöfnuði þeim er C hafði lýst yfir sökum þess að C sem eignast hafði kröfuna degi fyrir frestdag við slit K hf. og verið þá kunnugt um ógjaldfærni K hf. við framsalið svo og að atvik máls þóttu benda til þess að kröfunnar hafði verið aflað gagngert til þess að lýsa yfir skuldajöfnuði, var hann staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf og G-kvk-nf B-kvk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 2. ágúst 2013 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 20. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 22. júlí 2013, þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um viðurkenningu á rétti hans til að nota kröfu hans til skuldajafnaðar við slit varnaraðila. Kæruheimild er í 1. mgr. 179. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Sóknaraðili krefst þess að viðurkenndur verði réttur sinn til að skuldajafna kröfunni, eins og hún hefur verið samþykkt í réttindaröð sem almenn krafa af slitastjórn varnaraðila, að fjárhæð 2.715.727.952 krónur, gegn kröfu varnaraðila á hendur sér sem rekja má til uppgjörs á nánar tilgreindum afleiðuviðskiptum aðila. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Eins og fram kemur í hinum kærða úrskurði hefur mál þetta þrisvar áður komið til kasta Hæstaréttar. Í dómum réttarins í málum nr. 723/2012 og nr. 166/2013 hefur því verið slegið föstu að um rétt sóknaraðila við slit varnaðaraðila til að lýsa gagnkröfu til skuldajafnaðar við kröfu varnaraðila á hendur sóknaraðila gildi ákvæði laga nr. 21/1991, en ekki ensk lög. Verður sú niðurstaða lögð til grundvallar í máli þessu.

Sóknaraðili hefur lagt fyrir Hæstarétt afsal 14. nóvember 2008 frá Erste Europäische Pfandbrief- und Kommunalkreditbank Aktiengesellschaft í Luxemborg til sóknaraðila fyrir kröfu þeirri er sóknaraðili teflir fram til skuldajafnaðar við kröfu varnaraðila. Verður miðað við að framsal kröfunnar hafi orðið þann dag.

Með framangreindum athugasemdum en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur. Sóknaraðili greiði varnaraðila kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, Commerzbank AG, greiði varnaraðila, Kaupþingi hf., 1.000.000 krónur í kærumálskostnað.