502/2013

S var sakfelldur fyrir kynferðisbrot með því að hafa í sjö skipti frá febrúar eða mars 2009 til sumars 2010 tælt A, sem þá var 15 til 17 ára, til að hafa við sig kynferðismök, með gjöfum, fjárstuðningi, loforðum um peninga og með því að láta hann hafa áfengi og fíkniefni Þótti S hafa notfært sér þá yfirburðarstöðu sem hann hafði gagnvart A. Var háttsemi S talin varða við 3. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 18. gr., sbr. 1. mgr. 27. gr. áfengislaga nr. 75/1998. Við ákvörðun refsingar var m.a. litið til þess að S hefði brotið gróflega gegn A. Hefðu brot hans verið ítrekuð, brotavilji hans einbeittur og hefði honum mátt vera ljóst hversu alvarlegar afleiðingar það hefði fyrir A. Þá hefði S með háttsemi sinni gerst sekur um ítrekað brot í skilningi 205. gr. almennra hegningarlaga. Með vísan til 1., 2. og 6. töluliðar 1. mgr. 70. gr., 77. gr. og 78. gr. almennra hegningarlaga var refsing S ákveðin fangelsi í 18 mánuði, en í ljósi atvika breytti það ekki niðurstöðunni að óhæfilegur dráttur hafði orðið á málinu hjá ákæruvaldinu. Þá var S gert að greiða A 1.200.000 krónur í miskabætur.

Dómur Hæstaréttar

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, E-kk-nf T-kk-nf, Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf, V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 4. júlí 2013 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Af hálfu ákæruvaldsins er þess krafist að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur að því er varðar sakfellingu ákærða, þó þannig að miðað verði við að ákærði hafi haft kynferðismök við brotaþola í sjö skipti. Þá er þess krafist að refsing ákærða verði þyngd.

Ákærði krefst aðallega sýknu en til vara mildunar á refsingu. Þá krefst hann þess aðallega að einkaréttarkröfu verði vísað frá dómi en til vara að hún verði lækkuð.

A krefst þess að ákærða verði gert að greiða sér 1.800.000 krónur með vöxtum eins og dæmdir voru í héraði.

Fyrir Hæstarétti hefur ákærði réttilega gert athugasemd við að í héraðsdómi sé ranghermt að hann hafi greitt fyrir leigubifreið sem brotaþoli og félagar hans hafi tekið úr Hafnarfirði að [...] í Reykjavík, er ákærði og brotaþoli hittust fyrsta sinni. Samkvæmt framburði ákærða fyrir dómi, sem fær stoð í vitnisburði brotaþola fyrir dómi og hjá lögreglu, sótti ákærði brotaþola og félaga hans umrætt sinn á veitingahúsið [...] í Hafnarfirði og ók þeim þaðan í samkvæmið að [...], en þar var einnig staddur einn félagi ákærða. Á hinn bóginn bar ákærði fyrir dómi að hann hefði greitt fyrir far brotaþola með leigubifreið daginn eftir samkvæmið frá [...] að heimili brotaþola í [...].

Samkvæmt framburði ákærða fyrir dómi, sem fær stoð í vitnisburði brotaþola, telst sannað að ákærði hafi viðhaft þá háttsemi sem í ákæru greinir í sjö skipti. Fyrst var um samræði og önnur kynferðismök að ræða í tvígang í febrúar eða mars 2009, fyrst um kvöldið í bílageymslu og síðar um nóttina í íbúðarhúsnæði að [...], einu sinni í desember 2009 í íbúðarhúsnæði að [...] í Kópavogi, einu sinni í janúar 2010 í bifreið í Laugardal í Reykjavík, einu sinni í febrúar 2010 að [...] í Reykjavík, einu sinni í mars eða apríl 2010 í íbúð [...] ákærða í [...] í Reykjavík og einu sinni á heimili ákærða að [...] í Reykjavík, að líkindum sumarið 2010.

Með þessum athugasemdum en að öðru leyti með skírskotun til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur um sakfellingu ákærða og heimfærslu brota hans til refsiákvæða.

Eins og greinir í héraðsdómi braut ákærði gróflega gegn brotaþola sem var á viðkvæmu aldurs- og þroskaskeiði þegar brotin voru framin, þau voru ítrekuð og vörðu um nokkurn tíma, brotavilji ákærða var einbeittur og honum mátti vera ljóst hversu alvarlegar afleiðingar háttsemi hans hlyti að hafa fyrir líf og sálarheill brotaþola. Með hliðsjón af þessu og þar sem ákærði hefur eins og í héraðsdómi greinir gerst sekur um ítrekað brot í skilningi 205. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 verður fallist á niðurstöðu héraðsdóms um ákvörðun refsingar. Í ljósi atvika breytir það ekki þessari niðurstöðu að 10 mánuðir liðu frá því málið barst ríkissaksóknara og þar til ákæra var gefin út og 8 mánuðir liðu frá útgáfu áfrýjunarstefnu og þar til málsgögn voru tilbúin til afhendingar hjá embætti hans. Hefur engin haldbær skýring verið gefin á þeim óhæfilega drætti sem varð hjá embættinu við meðferð málsins.

Niðurstaða héraðsdóms um miskabætur og vexti verður staðfest. Einn dómenda, Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf, telur rétt, með tilliti til eðlis brota ákærða og alvarlegra afleiðinga sem það hefur haft fyrir brotaþola, að ákveða bætur til hans úr hendi ákærða 1.500.000 krónur.

Ákærði verður dæmdur til að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun verjanda síns og þóknun réttargæslumanns brotaþola, sem ákveðin eru að meðtöldum virðisaukaskatti eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Ákærði, S-kk-nf A-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf, greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, 752.114 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, V-kk-ef H-kk-ef V-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 502.000 krónur, og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, E-kk-ef G-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 188.250 krónur.