141/2009

J var ákærður fyrir nauðgun með því að hafa haft önnur kynferðismök en samræði við A, gegn vilja hennar, með því að nudda kynfæri konunnar með kynlífstæki og setja tækið inn í leggöng hennar, en við kynferðismökin notfærði J sér það að A gat ekki spornað við þeim sökum andlegra annmarka. Var háttsemin talin varða við 2. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Talið var sannað að J hefði nuddað kynfæri A en hins vegar taldist sönnun ekki komin fram um að J hefði beitt kynlífstæki í því skyni eða stungið því eða fingri inn í kynfæri hennar. Samkvæmt fyrirliggjandi álitsgerðum sálfræðinga sýndu niðurstöður greindarprófs A að greind hennar væri neðarlega á stigi vægrar þroskahömlunar. Þá var ekki um það ágreiningur að J og A hefðu þekkst í langan tíma þegar umrætt atvik átti sér stað. Var því talið að J hefði ekki getað dulist að A ætti við andlega annmarka að stríða og að hann hefði notfært sér andlega fötlun A í því skyni að hafa við hana kynferðismök. Var héraðsdómur staðfestur um annað en sakarkostnað og J gert að sæta fangelsi í 15 mánuði. Þá var hann dæmdur til að greiða A 600.000 krónur auk vaxta.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, G-kk-nf G-kk-nf, G-kk-nf C-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf og M-kk-nf S-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 9. mars 2009 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Af hálfu ákæruvalds er aðallega krafist að ákærði verði sakfelldur samkvæmt ákæru, en til vara að sakfelling samkvæmt hinum áfrýjaða dómi verði staðfest. Í báðum tilvikum er gerð krafa um að refsing verði þyngd.

A krefst þess að ákærða verði gert að greiða sér 1.500.000 krónur með vöxtum eins og dæmdir voru í héraði.

Ákærði krefst aðallega að málinu verði vísað frá héraðsdómi, en til vara sýknu. Að því frágengnu krefst hann ómerkingar héraðsdóms, en ella að refsing verði milduð og skaðabótakrafa lækkuð.

Kröfur ákærða um frávísun málsins frá héraðsdómi og ómerkingu hins áfrýjaða dóms eru ekki studdar haldbærum rökum og verður þeim því hafnað.

Af hálfu ákæruvalds hefur ekki verið krafist ómerkingar héraðsdóms, en í ljósi röksemda fyrir niðurstöðu hans getur ekki komið til álita að sakfella ákærða fyrir háttsemi, sem þar taldist ósönnuð, sbr. 2. mgr. 208. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Að þessu gættu og með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur um annað en sakarkostnað, en um hann fer samkvæmt því sem segir í dómsorði.

Ákærði verður dæmdur til að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins þar með talin málsvarnarlaun verjanda síns og þóknun réttargæslumanna brotaþola, sem ákveðin eru að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður um refsingu ákærða, J-kk-ef E-kk-ef, svo og skaðabætur.

Ákærði greiði þóknun H-kvk-ef L-kvk-ef héraðsdómslögmanns, skipaðs réttargæslumanns brotaþola í héraði, 249.000 krónur. Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað, samtals 1.025.844 krónur, skulu að öðru leyti vera óröskuð.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, samtals 541.609 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef H-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 373.500 krónur, og þóknun skipaðra réttargæslumanna brotaþola, hæstaréttarlögmannanna S-kvk-ef G-kvk-ef og D-kvk-ef P-kvk-ef, 62.250 krónur í hlut hvorrar.