438/2012

Aðilar deildu um það hvort G ætti ógreidd laun hjá S ehf. vegna vinnu sinnar á tilteknu tímabili. Hafði G verið í sambúð með stjórnarmanni og eiganda S ehf. og var hann jafnframt í framkvæmdastjórn S ehf. á því tímabili sem um ræddi auk þess sem hann fékk þá greiddar atvinnuleysisbætur. Hæstiréttur taldi að G hefði engin gögn lagt fram til stuðnings því að komist hefði á samningur milli aðila um frekari laun en honum hefðu verið greidd af hálfu S ehf. Hefði G borið að mótmæla án ástæðulausrar tafar ef hann hefði talið sig eiga rétt á frekari launagreiðslum úr hendi S ehf. í stað þess að taka fyrirvaralaust við launauppgjöri. Þá gat G ekki borið fyrir sig 1. gr. laga nr. 55/1980 um starfskjör launþega og skyldutryggingu lífeyrisréttinda þar sem hann hefði verið í framkvæmdastjórn S ehf. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu S ehf.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf, B-kk-nf B-kk-nf og H-kk-nf I. J-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 21. júní 2012. Hann krefst þess aðallega að stefnda verði gert að greiða sér 1.854.527 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af nánar tilgreindum fjárhæðum frá 1. ágúst 2009 til 1. nóvember sama ár, en af framangreindri fjárhæð frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádregnum innborgunum 1. september, 1. október og 1. nóvember 2009 hver að fjárhæð 55.085 krónur. Til vara krefst hann þess að stefnda verði gert að greiða sér 1.040.112 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 af nánar tilgreindum fjárhæðum frá 1. ágúst 2009 til 1. nóvember sama ár, en af framangreindri fjárhæð frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádregnum sömu innborgunum og í aðalkröfu greinir. Í báðum tilvikum krefst hann aðallega málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti, en til vara að málskostnaður verði felldur niður.

Stefndi krefst aðallega staðfestingar hins áfrýjaða dóms, en til vara að kröfur áfrýjanda verði lækkaðar. Í báðum tilvikum krefst hann málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Aðalkröfu sína reisir áfrýjandi á því að vegna bágrar lausafjárstöðu stefnda hafi aðilar gert með sér samkomulag um að áfrýjandi fengi greidd lágmarkslaun vegna vinnu í þágu stefnda í ágúst, september og október 2009, en þegar greiðsla fengist fyrir verk, sem stefndi hafði með höndum á því ári, og seldir hefðu verið tilteknir lausfjármunir hans fengi áfrýjandi greidda vinnu sína að fullu í samræmi við þau mánaðarlaun sem hann hafi áður haft hjá stefnda, 500.000 krónur, auk orlofs að fjárhæð 50.850 krónur.

Áfrýjandi hefur gert lítið úr aðkomu sinni að stofnun og rekstri stefnda þrátt fyrir að hann hafi sannanlega verið í sambúð með stjórnarmanni og eiganda stefnda um þriggja ára skeið, en sambúðinni lauk í nóvember 2009. Hann var jafnframt í framkvæmdastjórn stefnda samkvæmt vottorði úr hlutafélagaskrá. Verður ráðið af gögnum málsins að hann hafi gegnt slíku hlutverki hjá stefnda á þeim tíma sem atvik máls þessa taka til. Í vottorði stefnda 3. mars 2009 á þar til gerðu eyðublaði samkvæmt 1. mgr. 16. gr. laga nr. 54/2006 um atvinnuleysistryggingar, sem áfrýjandi skilaði til Vinnumálastofnunar vegna umsóknar sinnar um atvinnuleysisbætur, kemur fram að hann hafi verið í fullu starfi hjá stefnda frá 1. nóvember 2007 til 31. desember 2008. Þá segir þar í svari við spurningu um ástæðu þess að áfrýjandi hafi látið af störfum hjá stefnda að um hafi verið að ræða „Uppsögn v/samdráttar.“ Áfrýjandi hefur ekki andmælt því að þau laun, er honum voru greidd af hálfu stefnda fyrir ágúst, september og október 2009, hafi verið þau hámarkslaun sem honum mátti greiða án þess að atvinnuleysisbætur, sem hann þáði eftir því sem fram er komið í málinu frá mars 2009 til loka þess árs, myndu skerðast. Þá er ágreiningslaust með aðilum að fjárhagsstaða stefnda var afar slæm á umræddum tíma.

Sönnunarbyrði um að samningur um frekari laun en áfrýjanda voru greidd af hálfu stefnda samkvæmt framansögðu hafi komist á milli aðila hvílir á áfrýjanda. Samningur þess efnis er eðli máls samkvæmt óvenjulegur þar sem áfrýjandi var á fyrrgreindum tíma í framkvæmdastjórn stefnda, auk þess sem hann þáði bætur úr atvinnuleysistryggingasjóði og laun úr hendi stefnda fyrrgreinda mánuði, er námu þeirri hámarksfjárhæð sem greiða mátti honum án þess að bæturnar yrðu skertar.

Áfrýjandi hefur engin gögn lagt fram til stuðnings þeirri staðhæfingu sinni að samningur þess efnis, sem hann heldur fram, hafi komist á. Þá er þess að gæta að áfrýjanda bar við framangreindar aðstæður að mótmæla án ástæðulausrar tafar ef hann taldi sig eiga rétt á frekari launagreiðslum úr hendi stefnda en hann hafði þegar þegið, svo sem áður er rakið, í stað þess að taka fyrirvaralaust við áðurnefndu launauppgjöri. Er því ósannað að slíkur samningur hafi verið gerður. Samkvæmt þessu verður ekki fallist á aðalkröfu hans.

Með því að áfrýjandi var í framkvæmdastjórn stefnda getur hann ekki borið fyrir sig 1. gr. laga nr. 55/1980 um starfskjör launþega og skyldutryggingu lífeyrisréttinda og verður varakröfu hans hafnað þegar af þeirri ástæðu.

Af framansögðu leiðir að niðurstaða hins áfrýjaða dóms verður staðfest, þar með talið málskostnaðarákvæði hans.

Eftir þessum úrslitum verður áfrýjandi dæmdur til að greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, G-kk-nf G-kk-nf, greiði stefnda, Skímu ehf., 600.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.