607/2015

B var sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 8. gr., sbr. 1. mgr. 26. gr., laga nr. 73/2005 um skipan ferðamála með því að hafa starfrækt ferðaskrifstofu án þess að hafa til þess leyfi Ferðamálastofu. Var ekki talið að refsiákvæði 1. mgr. 26. gr. laganna væri þess efnis að það takmarkaði frelsi þeirra sem rækju leyfisskylda þjónustustarfsemi á borð við þá sem B starfrækti með þeim hætti sem rakið væri í 5. tölulið 1. gr. tilskipunar 2006/123/EB um þjónustu á innri markaðnum sem innleidd var í íslenskan rétt með lögum nr. 76/2011 um þjónustuviðskipti á innri markaði Evrópska Efnahagssvæðisins. Þá var hvorki fallist á með B að áskilnaður um leyfisskyldu samkvæmt lögum nr. 73/2005 bryti í bága við 75. gr. stjórnarskrárinnar um atvinnufrelsi né 72. gr. hennar um friðhelgi eignarréttar. Var refsing B ákveðin sekt að fjárhæð 500.000 krónur að viðlagðri vararefsingu.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma H-kk-nf I. J-kk-nf hæstaréttardómari og I-kvk-nf B-kvk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf settir hæstaréttardómarar.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 8. september 2015 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun og að fengnu áfrýjunarleyfi. Af hálfu ákæruvaldsins er þess krafist að refsing ákærða verði þyngd.

Ákærði krefst aðallega sýknu af kröfum ákæruvaldsins, en til vara mildunar á refsingu.

Tilskipun 2006/123/EB um þjónustu á innri markaðnum frá 12. desember 2006 var innleidd í íslenskan rétt með lögum nr. 76/2011 um þjónustuviðskipti á innri markaði Evrópska Efnahagssvæðisins. Samkvæmt 1. mgr. 9. gr. hennar skulu aðildarríkin ekki gera aðgang að þjónustustarfsemi eða ástundun hennar háða fyrirkomulagi leyfisveitinga, nema að uppfylltum eftirfarandi skilyrðum: (a) fyrirkomulag leyfisveitinga feli ekki í sér mismunun gagnvart viðkomandi þjónustuveitanda, (b) þörfin á fyrirkomulagi leyfisveitinga sé rökstudd með vísan til brýnna almannahagsmuna og (c) að markmið, sem að sé stefnt, náist ekki með minna takmarkandi ráðstöfunum, einkum vegna þess að skoðun eftir á færi fram of seint til að skila raunverulegum árangri. Í 5. tölulið 1. gr. kemur fram að tilskipunin hafi ekki áhrif á refsirétt aðildarríkjanna en þó geti aðildarríkin ekki takmarkað frelsi til að veita þjónustu með því að beita ákvæðum hegningarlaga sem sérstaklega stýri eða hafi áhrif á aðgang að þjónustustarfsemi eða ástundun hennar og sniðgengið með því reglur tilskipunarinnar. Refsiákvæði 1. mgr. 26. gr. laga nr. 73/2005 um skipan ferðamála, sbr. 5. gr. laga nr. 142/2007, er ekki þess efnis að það takmarki frelsi þeirra sem reka leyfisskylda þjónustustarfsemi á borð við þá sem ákærði starfrækti með þeim hætti sem rakið er í 5. tölulið 1. gr. tilskipunar 2006/123/EB. Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna héraðsdóms verður hann staðfestur.

Ákærði flutti mál sitt sjálfur fyrir Hæstarétti. S-kk-nf G-kk-nf K-kk-nf hæstaréttarlögmaður var skipaður verjandi hans fyrir réttinum 17. september 2015, en óskaði eftir að verða leystur undan starfanum 7. desember sama ár áður en til þess kom að greinargerð yrði skilað í málinu. Verður ákærði dæmdur til að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin laun tengd málsvörn skipaðs verjanda síns, sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, 326.592 krónur, þar með talin laun tengd málsvörn skipaðs verjanda síns, S-kk-ef G-kk-ef K-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 248.000 krónur.