arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
220/2013

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu X, Y, Z og Þ um að ákæruvaldinu yrði gert að afhenda þeim nánar tilgreind gögn. Kærunni var vísað frá Hæstarétti þar sem úrskurðurinn sætti ekki kæru samkvæmt 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Dómur Hæstaréttar

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf, B-kk-nf B-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf.

Varnaraðilar skutu málinu til Hæstaréttar með kæru 27. mars 2013 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 3. apríl sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 26. mars 2013 þar sem synjað var kröfu varnaraðila um að þeim yrði afhent yfirlit um öll rafræn gögn, sem aflað hafi verið í máli ákæruvaldsins gegn þeim, öll tölvuskeyti og öll símtöl, þar á meðal yfirlit um gögn sem aflað hefur verið við rannsóknina og afmörkuð voru í Clearwell leitarforriti og fengu nánar tiltekin heiti og enn fremur yfirlit um gögn sem aflað hefur verið við rannsóknina og afmörkuð voru í áðurnefndu leitarforriti með notkun tiltekinna leitarorða. Um kæruheimild er vísað til 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Varnaraðilar krefjast þess aðallega að þeim verði afhent yfirlit um öll gögn sem aflað var við rannsókn málsins hjá lögreglu og ekki voru lögð fram með ákæru. Til vara krefjast þeir þess að þeim verði afhent yfirlit um öll gögn sem aflað var við rannsókn málsins hjá lögreglu og afmörkuð voru í Clearwell leitarforriti og fengu nánar tilgreind heiti og ekki voru lögð fram með ákæru. Að þessu frágengnu krefjast þeir að þeim verði afhent yfirlit um öll gögn, sem aflað var við rannsókn málsins hjá lögreglu og afmörkuð voru með leit í áðurnefndu leitarforriti með notkun tiltekinna leitarorða og ekki voru lögð fram með ákæru.

Sóknaraðili krefst þess aðallega að málinu verði vísað frá Hæstarétti en til vara að hinn kærði úrskurður verði staðfestur.

Samkvæmt c. lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 sætir kæru til Hæstaréttar úrskurður héraðsdóms um synjun um að láta af hendi afrit af gögnum. Þetta tekur til gagna sem þegar eru fyrir hendi. Kröfur varnaraðila lúta á hinn bóginn að því að lögregla eða ákæruvald láti vinna tiltekin gögn en með hinum kærða úrskurði var þessum kröfum hafnað. Úrskurður þess efnis sætir ekki kæru eftir fyrrgreindri heimild eða öðrum stafliðum 1. mgr. 192. gr. laganna, sbr. einnig dómur Hæstaréttar 21. nóvember 2012 í máli nr. 692/2012. Kæruheimild er því ekki fyrir hendi og verður málinu vísað frá Hæstarétti.

Dómsorð:

Máli þessu er vísað frá Hæstarétti.
221/2013

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu X, Y, Z og Þ um að fresta aðalmeðferð í sakamáli sem ákæruvaldið hafði höfðað gegn þeim. Kærunni var vísað frá Hæstarétti þar sem úrskurðurinn sætti ekki kæru samkvæmt gagnályktun frá s. lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf, B-kk-nf B-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf.

Varnaraðilar skutu málinu til Hæstaréttar með kæru 27. mars 2013 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 3. apríl sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 26. mars 2013 þar sem synjað var kröfu varnaraðila um „að horfið verði frá ákvörðun um aðalmeðferð málsins 11. apríl nk. og þess í stað ákveðið nýtt þinghald í málinu eftir 6-8 vikur þar sem verjendum gefist kostur á að bregðast við nýjum gögnum frá ákærandanum, eftir atvikum með framlagningu nýrra gagna.“ Um kæruheimild er vísað til 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Varnaraðilar krefjast þess aðallega að framangreind krafa þeirra verði tekin til greina. Til vara krefjast þeir þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi.

Sóknaraðili krefst þess aðallega að málinu verði vísað frá Hæstarétti en til vara að hinn kærði úrskurður verði staðfestur.

Í kröfugerð varnaraðila felst að fyrirhugaðri aðalmeðferð málsins 11. apríl n.k. verði frestað. Samkvæmt s. lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 sæta kæru til Hæstaréttar úrskurðir héraðsdóms um að frestur skuli veittur. Samkvæmt gagnályktun frá þessu ákvæði sæta ekki kæru úrskurðir þar sem slíkri kröfu er hafnað. Verður málinu því vísað frá Hæstarétti.

Það athugast að kæra þessi er að ófyrirsynju.

Dómsorð:

Máli þessu er vísað frá Hæstarétti.
226/2013

Í krafðist skaðabóta vegna tjóns sem það taldi sig hafa orðið fyrir vegna ólögmæts samráðs K hf., O hf. og S hf. um verð sem félögin buðu í útboðum í maí og október 1996. Öllum tilboðum var hafnað, en Í taldi að samráðið hefði leitt til þess að ekki varð sú lækkun á innkaupsverði á olíuvörum sem að hefði verið stefnt með útboðunum. K hf., O hf. og S hf. töldu kröfu Í vegna tiltekinna viðskipta vera fyrnda og að ekki hefði verið sýnt fram á að samráð hefði átt sér stað vegna þess tíma sem fyrningin tæki ekki til. Í niðurstöðu héraðsdóms, sem staðfest var í Hæstarétti með vísan til forsendna, kom m.a. fram að fyrningu kröfunnar hefði verið slitið við málshöfðun 29. desember 2011. Líta yrði svo á að skaðabótakrafan hefði orðið gjaldkræf samkvæmt 1. mgr. 5. gr. laga nr. 14/1905 um fyrning skulda og annarra kröfuréttinda þegar einstök viðskipti hefðu átt sér stað, en ekki þegar Í fékk upplýsingar um hið ólögmæta samráð. Yrði því að líta svo á að allar kröfur Í, sem ættu rætur að rekja til viðskipta sem áttu sér stað fyrir 29. desember 2001, eða tíu árum fyrir höfðun málsins, væru fyrndar. Því næst var vísað til þess að í útboðum Í hefði verið miðað við það að gerður yrði samningur til tveggja ára við það félag sem ætti hagstæðasta tilboðið, með möguleika á framlengingu til tveggja ára. Ef samningar hefðu komist á í kjölfar útboðanna hefðu þeir lengst getað gilt í viðskiptum aðila til ársins 2001, en um miðjan desember það ár hefði rannsókn Samkeppnisstofnunar hafist. Var ekki talið sannað að samráð olíufélaganna í útboðunum 1996 hefði leitt til tjóns í viðskiptum stofnana Í við þau á árunum 2002 og 2003. Voru K hf., O hf. og S hf. því sýknuð af kröfu Í.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf, Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 4. apríl 2013. Hann krefst þess að stefndu verði óskipt gert að greiða sér aðallega 24.642.030 krónur en til vara aðra lægri fjárhæð með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 12. janúar 2008 til 2. september 2011, en dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi Ker hf. krefst aðallega staðfestingar hins áfrýjaða dóms, en til vara að krafa áfrýjanda verði lækkuð og dráttarvextir fyrst dæmdir frá uppsögu dóms í málinu. Í báðum tilvikum krefst hann málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Stefndi Olíuverzlun Íslands hf. krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Stefndi Skeljungur hf. krefst aðallega staðfestingar hins áfrýjaða dóms, en til vara að krafa áfrýjanda verði lækkuð. Í báðum tilvikum krefst hann málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur.

Áfrýjanda verður gert að greiða stefndu málskostnað fyrir Hæstarétti eins og greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, íslenska ríkið, greiði stefndu, Keri hf., Olíuverzlun Íslands hf. og Skeljungi hf., hverjum fyrir sig 500.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.
227/2013

Í krafðist skaðabóta vegna tjóns sem það taldi sig hafa orðið fyrir vegna ólögmæts samráðs O hf. og S hf. um verð sem félögin buðu í útboðum á árunum 1994 til 2001. Taldi Í að samráðið hefði komið í veg fyrir fjárhagslegt hagræði af samkeppnisútboðunum, en búast hefði mátt við að þau leiddu til lægra verðs en Í hefði áður greitt. O hf. og S hf. töldu kröfu Í vegna viðskiptanna vera fyrnda, en töldu allt að einu að Í hefði ekki sýnt fram á tjón sitt. Í niðurstöðu héraðsdóms, sem staðfest var í Hæstarétti með vísan til forsendna, kom m.a. fram að fyrningu kröfunnar hefði verið slitið við málshöfðun 29. desember 2011. Líta yrði svo á að skaðabótakrafan hefði orðið gjaldkræf samkvæmt 1. mgr. 5. gr. laga nr. 14/1905 um fyrning skulda og annarra kröfuréttinda þegar einstök viðskipti hefðu átt sér stað, en ekki þegar Í fékk upplýsingar um hið ólögmæta samráð. Yrði því að líta svo á að allar kröfur Í, sem ættu rætur að rekja til viðskipta sem áttu sér stað fyrir 29. desember 2001, eða tíu árum fyrir höfðun málsins, væru fyrndar. Þá þótti ósannað að tvær færslur úr bókhaldi S hf. um viðskipti eftir framangreint tímamark væru til marks um að V hefði átt viðskipti við S hf. eftir þann tíma þannig að Í gæti krafist skaðabóta á grundvelli þeirra viðskipta. Voru O hf. og S hf. því sýknuð af kröfu Í.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf, Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 4. apríl 2013. Hann krefst þess aðallega að stefndu verði óskipt gert að greiða sér 39.923.703 krónur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 12. janúar 2008 til 2. september 2011, en dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags. Til vara krefst hann þess að stefnda Olíuverzlun Íslands hf. verði gert að greiða sér 13.706.809 krónur og stefnda Skeljungi hf. gert að greiða sér 26.216.894 krónur með vöxtum eins og áður greinir, en að því frágengnu að stefndu verði óskipt dæmdir til að greiða sér aðra lægri fjárhæð með sömu vöxtum. Í öllum tilvikum krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi Olíuverzlun Íslands hf. krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Stefndi Skeljungur hf. krefst aðallega staðfestingar hins áfrýjaða dóms, en til vara að krafa áfrýjanda verði lækkuð. Í báðum tilvikum krefst hann málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur.

Áfrýjanda verður gert að greiða stefndu málskostnað fyrir Hæstarétti eins og greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, íslenska ríkið, greiði stefndu, Olíuverzlun Íslands hf. og Skeljungi hf., hvorum fyrir sig 300.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.
231/2013

M höfðaði mál gegn sveitarfélaginu R og krafðist greiðslu biðlauna sem hún taldi sig eiga að fá óskert greidd í kjölfar þess að henni hafði verið sagt upp störfum og deildarstjórastaða hennar við grunnskóla R verið lögð niður. Í kjarasamningi var kveðið á um að starfsmaður með eins langan starfsaldur og M skyldi jafnan frá föst laun er starfi fylgdi í tólf mánuði frá því að látið væri af starfi, enda hefði starfsmaðurinn ekki hafnað annarri sambærilegri stöðu hjá sveitarfélögum. Hélt M því fram að R hefði verið óheimilt að draga frá biðlaunum hennar laun sem hún fékk á meðan hún starfaði út þriggja mánaða uppsagnarfrest. Talið var að efnislegt inntak umrædds kjarasamningsákvæðis ætti rót sína að rekja til ákvæðis í  brottföllnum lögum nr. 38/1954 um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins. Með vísan til dómafordæma Hæstaréttar um beitingu þess ákvæðis var talið að telja bæri uppsagnarfrest til biðlaunatíma. Var R því sýknað af kröfum M.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir E-kk-nf T-kk-nf, G-kvk-nf B-kvk-nf og H-kk-nf I. J-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 9. apríl 2013. Hún krefst þess að stefnda verði gert að greiða sér 1.280.178 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 426.726 krónum frá 1. apríl 2012 til 1. maí sama ár, af 853.452 krónum frá þeim degi til 1. júní sama ár, en af 1.280.178 krónum frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur.

Áfrýjanda verður gert að greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, M-kvk-nf Ó-kvk-nf Í-kvk-nf, greiði stefnda, Reykjavíkurborg, 300.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.

I.
234/2013

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms um að X skyldi gert að afplána eftirstöðvar fangelsisrefsingar.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Þ-kk-nf Ö-kk-nf, G-kvk-nf B-kvk-nf og H-kk-nf I. J-kk-nf.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 8. apríl 2013 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum degi síðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 5. apríl 2013, þar sem varnaraðila var gert að afplána eftirstöðvar fangelsisrefsingar sem honum var gerð með fjórum nánar tilgreindum dómum. Kæruheimild er í 2. mgr. 65. gr. laga nr. 49/2005 um fullnustu refsinga. Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.
235/2013

Hæstiréttur staðfesti úrskurð héraðsdóms þar sem A var sviptur sjálfræði í eitt ár.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, B-kk-nf B-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 5. apríl 2013 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 9. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 3. apríl 2013 þar sem sóknaraðili var að kröfu varnaraðila sviptur sjálfræði í eitt ár. Kæruheimild er í 1. mgr. 16. gr. lögræðislaga nr. 71/1997. Sóknaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi en til vara að sjálfræðissviptingu verði markaður skemmri tími. Þá krefst hann staðfestingar á niðurstöðu héraðsdóms um þóknun skipaðs verjanda þar fyrir dómi og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar úr ríkissjóði.

Með skírskotun til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Þóknun skipaðs verjanda sóknaraðila, A-kk-ef Þ-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, vegna meðferðar málsins fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, sbr. 1. mgr. 17. gr. lögræðislaga. Samkvæmt gögnum málsins var E-kvk-nf Ó-kvk-nf H-kvk-nf héraðsdómslögmaður skipuð talsmaður varnaraðila í héraði. Varnaraðili er sveitarfélag og var krafa um sjálfræðissviptingu sóknaraðila sett fram af lögmanni þess. Voru því ekki efni til að skipa varnaraðila talsmann samkvæmt 3. mgr. 10. gr. lögræðislaga. Þar sem hún var þrátt fyrir það skipuð talsmaður varnaraðila ber samkvæmt 1. mgr. 17. gr. lögræðislaga að ákveða henni þóknun úr ríkissjóði vegna meðferðar málsins fyrir Hæstarétti.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Þóknun skipaðs verjanda sóknaraðila, A-kk-ef Þ-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, og þóknun skipaðs talsmanns varnaraðila, E-kvk-ef Ó-kvk-ef H-kvk-ef héraðsdómslögmanns, vegna meðferðar málsins fyrir Hæstarétti, 150.000 krónur til hvors þeirra, greiðist úr ríkissjóði.
236/2013

S krafði B ehf. um endurgreiðslu kaupverðs bifreiðar sem hún kvaðst hafa keypt af B ehf. en síðar skilað. Upplýst var í málinu að aðkoma S að umræddum bifreiðakaupum hefði verið sú að nafn hennar var skráð sem kaupandi bifreiðarinnar en bróðir hennar innt af hendi fjármuni vegna kaupanna. Fyrir Hæstarétti féll S frá þeim málsástæðum að B ehf. hefði rift kaupunum eða að þau hefðu gengið til baka samkvæmt samkomulagi aðila og að B ehf. bæri af þeim sökum að standa skil á endurgreiðslu kaupverðsins. Stóð þá aðeins eftir sú málsástæða S að B ehf. bæri að endurgreiða henni með vísan til reglu um endurgreiðslu ofgreidds fjár. Talið var að ekkert í gögnum málsins benti til þess að sú regla ætti við í málinu. Þá var málsástæða S ehf. um að B ehf. hefði haldið eftir fé á ólögmætan hátt of seint fram komin. Var B ehf. því sýknað af kröfu S.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 9. apríl 2013. Hann krefst þess aðallega að stefnda verði gert að greiða sér 218.716 evrur, til vara 217.803 evrur, en að því frágengnu 205.000 evrur, allt með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 4. mars 2008 til greiðsludags, en til vara frá sama degi með vöxtum samkvæmt 3. gr., sbr. 4. gr. sömu laga. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Í hinum áfrýjaða dómi er lýst bifreiðakaupum þeim sem mál þetta snýst um. Í héraði var málatilbúnaður áfrýjanda á því reistur að stefndi sem seljandi bifreiðarinnar hafi rift kaupum eða þau gengið til baka samkvæmt samkomulagi aðila og beri stefnda að standa sér skil á endurgreiðslu kaupverðsins. Í hinum áfrýjaða dómi var réttilega leyst úr ágreiningi aðila eins og málið var lagt fyrir héraðsdóm. Við flutning málsins fyrir Hæstarétti féll áfrýjandi frá ofangreindum málsástæðum og koma þær því ekki til úrlausnar fyrir Hæstarétti. Þá hefur áfrýjandi jafnframt vísað til reglna um endurgreiðslu ofgreidds fjár til stuðnings kröfu sinni. Þær reglur eiga almennt við um þá aðstöðu þegar greitt er í rangri trú um að það sé skylt og greiðandinn leitar síðan eftir endurgreiðslu. Af gögnum málsins verður ekki ráðið að slíkt geti átt við í málinu og hefur áfrýjandi því ekki fært fram haldbær rök til stuðnings þessari málsástæðu. Auk þessa virðist áfrýjandi í greinargerð sinni fyrir Hæstarétti vísa til sjónarmiða um að stefndi hafi haldið eftir fé á ólögmætan hátt. Málsástæða áfrýjanda sem að þessu lýtur er of seint fram komin og verður þegar af þeim sökum ekki tekin til greina, sbr. 2. mgr. 163. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Samkvæmt framansögðu verður hinn áfrýjaði dómur staðfestur og áfrýjandi dæmd til að greiða stefnda málskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, S-kvk-nf S-kvk-nf B-kvk-nf, greiði stefnda, Bílabúð Benna ehf., 500.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.
237/2013

T ehf. krafði N um skaðabætur vegna galla í steypu sem félagið hafði fengið afhent frá steypustöðinni M ehf. og notað til byggingar á fasteign. Byggði T ehf. á því að starfsmönnum N hefði orðið á mistök við lögbundið gæðamat steypunnar sem hafi leitt til tjóns fyrir félagið. Talið var að fyrirsvarsmaður T ehf., sem jafnframt var byggingarstjóri framkvæmdanna, hefði gert starfsmönnum steypustöðvarinnar M ehf. grein fyrir því hvers konar steypu væri óskað eftir og hefði hann afhent þeim blað frá verkfræðistofu þar sem nánari fyrirmæli hefðu komið fram. Þá var jafnframt talið að það væri á ábyrgð steypuframleiðanda að steypa stæðist þær kröfur sem gerðar væru til hennar en að auki hafði T ehf. ekki sýnt fram á að í eftirlitshlutverki N hefði falist skylda til þess að fylgjast með daglegri steypuframleiðslu M ehf. Var N því sýknað af kröfu T ehf.

Dómur Hæstaréttar

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir E-kk-nf T-kk-nf, G-kvk-nf B-kvk-nf og H-kk-nf I. J-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 10. apríl 2013. Hann krefst þess að viðurkennt verði að stefndi beri skaðabótaábyrgð á tjóni sínu vegna galla á steypu sem keypt var af Steypustöðinni Mest ehf. á tímabilinu 12. júní 2007 til 30. maí 2008 og notuð var til byggingar á fasteigninni nr. 35 við Austurveg á Selfossi. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Bú TAP ehf. var tekið til gjaldþrotaskipta með úrskurði Héraðsdóms Suðurlands 28. ágúst 2013 og hefur þrotabúið tekið við rekstri málsins.

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur.

Áfrýjanda verður gert að greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, þrotabú TAP ehf., greiði stefnda, Nýsköpunarmiðstöð Íslands, 500.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.
239/2013

Staðfest var niðurstaða héraðsdóms um að A, sem um langa hríð hafði glímt við vímuefnavanda, skyldi sviptur forsjá sonar síns á grundvelli a. og d. liðar 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002, en reynt hafði verið til hlítar að beita öðrum og vægari úrræðum en forsjársviptingu en þau ekki borið árangur, sbr. 7. mgr. 4. gr. og 2. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 10. apríl 2013. Hann krefst sýknu af kröfu stefnda og málskostnaðar fyrir Hæstarétti án tillits til gjafsóknar sem honum hefur verið veitt.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms.

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti dæmist ekki, en um gjafsóknarkostnað áfrýjanda fer samkvæmt því sem í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.

Allur gjafsóknarkostnaður áfrýjanda, A, fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hans, 500.000 krónur.
240/2013

S o.fl. kröfðu B hf. um greiðslu lögbundins gjalds inná svokallaða „greiðslumiðlunarreikninga“, sem B hf. hafði ekki staðið skil á þrátt fyrir skýr ákvæði laga nr. 24/1986 um skiptaverðmæti og greiðslumiðlun innan sjávarútvegsins. Með dómi héraðsdóms var komist að þeirri niðurstöðu að S o.fl. ættu lögvarið tilkall til greiðslunnar í þeim hlutföllum sem dómkrafa þeirra byggði á og var kröfu B hf. um sýknu vegna aðildarskorts því hafnað. Þá var talið að greiðsluskylda B hf. samkvæmt lögunum væri afdráttarlaus og óumdeilt að félagið hafði ekki staðið skil á greiðslunum. Hæstiréttur staðfesti niðurstöðu héraðsdóms um greiðsluskyldu B hf. með vísan til forsendna, þó með þeirri athugasemd að II. kafli laga nr. 24/1986, sem kvað á um greiðslumiðlun innan sjávarútvegsins, hefði ekki falið í sér nýja gjaldtöku heldur einungis breytt þeirri aðferð við gjaldtökuna sem áður hafði tíðkast.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf og B-kk-nf B-kk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 10. apríl 2013. Hann krefst sýknu af kröfum stefndu og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndu krefjast staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Málsástæðum áfrýjanda er lúta að því að lög nr. 24/1986 um skiptaverðmæti og greiðslumiðlun innan sjávarútvegsins feli í sér fyrirkomulag sem andstætt sé ákvæðum 40., 72. og 77. gr. stjórnarskrárinnar var ekki hreyft í héraði. Með þeim yrði grundvelli málsins raskað og koma þær því ekki til umfjöllunar fyrir Hæstarétti, sbr. 2. mgr. 163. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Í athugasemdum með frumvarpi til laga nr. 24/1986 kom meðal annars fram að samkvæmt þeirri skipan sem áður gilti væri lagt 5,5% útflutningsgjald á nær allan fiskútflutning og skyldi 1,2% þeirra renna til samtaka sjómanna og útvegsmanna. Í skýringum við II. kafla frumvarpsins sem bar yfirskriftina um greiðslumiðlun innan sjávarútvegsins sagði að þegar sjóðakerfi sjávarútvegsins yrði afnumið, eins og lagt væri til með frumvarpinu, yrði breyting á greiðslustraumum innan sjávarútvegsins. Þótt sjóðirnir væru lagðir af, þætti rétt og nauðsynlegt að tryggja örugga greiðslu á nokkrum mikilvægum þáttum í útgerðarrekstrinum, ásamt framlögum til samtaka sjómanna og útvegsmanna. Lög nr. 24/1986 fólu því ekki í sér nýja gjaldtöku heldur breyttu einungis þeirri aðferð við gjaldtökuna sem áður var tíðkuð. Með þessum athugasemdum, en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms, verður hann staðfestur.

Eftir þessum úrslitum málsins verður áfrýjanda gert að greiða stefndu málskostnað fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, Brim hf., greiði stefndu, Sjómannasambandi Íslands, Afli starfsgreinafélagi Austurlands, Alþýðusambandi Vestfjarða, Farmanna- og fiskimannasambandi Íslands og Félagi vélstjóra- og málmtæknimanna, hverju fyrir sig 150.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.