447/2007

X var ákærður fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás með því að hafa slegið eða fleygt glasi í andlit A fyrir utan veitingahús í miðbæ Reykjavíkur með þeim afleiðingum að hann hlaut skurð á efri vör og tvær framtennur brotnuðu. X neitaði sök en var sakfelldur í héraði með vísan til framburða vitna. Í dómi Hæstaréttar var tekið fram að atvikið hefði gerst innan um hóp fólks. Langur tími hefði liðið þar til lögregla hóf rannsókn en það hefði áhrif á sönnunarmat í málinu og drægi úr vægi myndsakbendingar sem sönnunargagns. Þá var litið til þess að A hefði fengið upplýsingar um nafn X strax eftir líkamsárásina en X var á þeim tíma þekktur handknattleiksmaður. Þá varð ekki litið fram hjá þeim vafa sem hefði hlotist af skýrslugjöf B fyrir lögreglu þar sem fram kom að hann hefði hent glasi í átökum fyrir utan sama veitingahús. Eins og sönnunarfærslu var háttað var ekki talið að ákæruvaldinu hefði tekist að sanna sök X. Hann var því sýknaður af kröfum ákæruvaldsins og bótakröfu A vísað frá dómi.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf, J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og P-kk-nf H-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut máli þessu til Hæstaréttar 15. ágúst 2007 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun, en jafnframt af hálfu ákæruvalds, sem krefst staðfestingar á sakfellingu ákærða og greiðslu skaðabóta en þyngingar á refsingu.

Ákærði krefst aðallega sýknu en til vara að viðurlög verði milduð. Þá krefst hann aðallega að bótakröfu verði vísað frá dómi en til vara að bætur verði lækkaðar.

Samkvæmt gögnum málsins var málið dómtekið í Héraðsdómi Reykjavíkur 25. júní 2007 og hinn áfrýjaði dómur upp kveðinn 6. júlí 2007.

Ákærða er gefin að sök sérstaklega hættuleg líkamsárás, með því að hafa aðfararnótt laugardagsins 22. október 2005, fyrir utan veitingahúsið Hverfisbarinn, Hverfisgötu 20 í Reykjavík, veist að A og slegið eða fleygt glasi í andlit hans, með þeim afleiðingum sem lýst er nánar í hinum áfrýjaða dómi. Ákærði hefur frá upphafi neitað sök.

Hinn 24. október 2005 kærði A líkamsárásina til lögreglustjórans í Reykjavík. Viðtalsskýrsla var næst tekin af A 27. september 2006 eða rúmum 11 mánuðum síðar. Fyrsta skýrsla var tekin af ákærða 2. ágúst 2006. Vitnin C og H gáfu fyrst skýrslu hjá lögreglu 8. september 2006. Myndsakbending fór fram hjá lögreglu 25. september 2006 að því er varðaði C og H og að því er snertir A 13. október 2006.

Við þingfestingu málsins neitaði ákærði sem fyrr sök og benti á að annar maður, [...] að nafni, hefði gert það sem í ákæru greinir. Af þessu tilefni var haft uppi á B og hann boðaður til að gefa skýrslu hjá lögreglu 3. maí 2007. Þar skýrði hann svo frá að hann hafi verið fyrir utan Hverfisbarinn og hefðu orðið einhverjar stimpingar við röð fólks sem beið inngöngu. Hafi hann þar kannast við ákærða. Þá segir í lögregluskýrslunni: „Þetta var bara rifrildi framan af en allt í einu upphófust slagsmál og ég var kýldur í andlitið. Ég brást við með því að slá frá mér, en ég var með bjórglas í hendinni. Svo var ég dreginn í burtu og slagsmálin leystust upp. Bjórglasið fór í einhvern og brotnaði þar.“ Áverkavottorð um meiðsl A var borið undir B og er eftirfarandi bókað eftir honum: „Ég ætlaði aldrei að gera eitthvað svona. Ég kastaði glasinu sem varnarviðbrögðum við að vera kýldur sjálfur. Ég kom ekki út af staðnum með glasið í þessum tilgangi. Ég var bara að drekka bjórinn.“

B var á ný boðaður til skýrslugjafar hjá lögreglu 9. maí 2007 þar sem hann upplýsti að hann hefði frétt af málinu hjá I sem iðki handbolta með ákærða. Hefði hann þá áttað sig á að X hefði verið ákærður fyrir það sem hann hefði gert. Aðspurður upplýsti hann einnig að vinur sinn G hefði staðið rétt hjá sér þegar slagsmálin urðu og hefði fylgt sér á brott eftir hann fleygði glasinu.

Í skýrslu G, sem sögð er hafa verið gefin hjá lögreglu 14. eða 15. maí 2007, kom fram að hann hefði verið að skemmta sér við Hverfisbarinn með B þegar átök urðu þar. Hefði B verið kýldur og hann fylgt honum á brott. Hann kvaðst ekki hafa tekið eftir hvort B hefði verið með glas í hendi þegar þetta gerðist. Aðspurður kvaðst hann hafa séð ákærða um kvöldið og ráma í það að hafa séð ákærða í þvögunni fyrir utan staðinn. Framburður G fyrir dómi var á sömu lund.

Í skýrslu sinni hjá lögreglu 9. maí 2007 upplýsti ákærði hvernig hann hefði frétt að B tengdist málinu. Kvaðst hann eftir útgáfu ákæru hafa hitt B á förnum vegi í miðbænum. Hefði B minnst atvik að fyrra bragði og viðurkennt fyrir honum að það hefði verið hann sem henti glasi í mann.

D yfirdyravörður á Hverfisbarnum bar við aðalmeðferð málsins 7. júní 2007 að B hefði unnið hjá sér tvær til þrjár helgar nokkru eftir að atvik máls þessa urðu. Hann hefði þá sagt sér að „einhverjum helgum þarna á undan“ hefði hann slegið einhvern með glasi fyrir utan.

B gaf þann framburð fyrir rétti 7. júní 2007 að hann minntist þess ekki að hafa haft glas í hendi heldur hefði hann kýlt einhvern með krepptum hnefa á hægri hlið höfuðs. Hann útskýrði misræmið í framburði sínum með því að þetta hefði verið „matað upp í [sig] frá lögreglumönnum“.

Lögreglufulltrúi sá, er tók skýrslur af B, bar fyrir dómi að við skýrslutöku hefðu B ekki verið gefnar neinar forsendur. Aðspurður kvaðst hann ekki minnast þess að B hefði viljað leiðrétta framburð sinn um að hafa haldið á bjórglasi er til átaka kom fyrir utan Hverfisbarinn.

Af hálfu ákæruvalds var á því byggt í málflutningi fyrir Hæstarétti að óvissa væri um tímasetningu þeirra atvika sem B hefði lýst. Þeirri spurningu var beint til saksóknara hvort gengið hefði verið úr skugga um hvort fleiri en ein líkamsárás fyrir utan Hverfisbarinn hefði verið skráð í dagbók lögreglu um það leyti er atvik máls þessa gerðust. Kvað saksóknari að það hefði ekki verið athugað.

Fram er komið hjá ákærða og vitnum að atvikin hafi gerst innan um hóp fólks. Langur tími leið þar til lögregla hóf rannsókn og hefur það áhrif á sönnunarmat í málinu. Þá dregur það einnig úr vægi myndsakbendingar sem sönnunargagns, þar sem vitnum er ætlað að bera kennsl á sakborning, að hún fer fram svo löngu eftir að atburðir urðu. Líta verður til þess að A fékk upplýsingar um nafn ákærða hjá dyraverði Hverfisbarsins strax eftir líkamsárásina. Í gögnum málsins liggja fyrir upplýsingar um að ákærði hafi á þessum tíma verið þekktur handknattleiksmaður. Loks verður ekki fram hjá þeim vafa litið sem skapast við skýrslugjöf B sem fær að nokkru leyti stoð í framburði vitna.

Þrátt fyrir ákvæði 4. mgr. 159. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála verður Hæstiréttur að meta hvort ákæruvaldinu hafi tekist að færa fram nægilega sönnun um sök ákærða, sem ekki verði vefengd með skynsamlegum rökum, sbr. 45. og 46. gr. sömu laga. Eins og sönnunarfærslu er háttað hefur slík sönnun ekki tekist. Samkvæmt því verður ákærði sýknaður af kröfum ákæruvaldsins. Samkvæmt 3. mgr. 172. gr. laga nr. 19/1991 verður kröfu A vísað frá héraðsdómi.

Allur sakarkostnaður málsins í héraði og fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði eins og nánar segir í dómsorði.

Dómsorð:

Ákærði, X, er sýkn af kröfum ákæruvaldsins.

Kröfu A er vísað frá héraðsdómi.

Allur sakarkostnaður málsins greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða í héraði, G-kk-ef B. Ó-kk-ef hæstaréttarlögmanns, eins og þau voru ákveðin í hinum áfrýjaða dómi svo og málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans fyrir Hæstarétti, S-kk-ef A-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 373.500 krónur.