1/2004

A og B kröfðust þess að þeim yrði heimiluð aukameðalganga í forsjármáli C og D. Með vísan til þess að barn C og D hefði verið í umsjá A og B frá fæðingu þess og að þau hefðu í samræmi við viljayfirlýsingu D leitað til dómsmálaráðuneytis eftir leyfi til að ættleiða barnið þóttu þau hafa sjálfstæða hagsmuni að lögum af því að úrslit forsjármálsins yrði á þann veg sem D krefðist. Var frávísunarúrskurður héraðsdóms því felldur úr gildi og þeim heimiluð aukameðalganga  í forsjármálinu.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 22. desember 2003, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 2. janúar 2004. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 11. desember 2003, þar sem sóknaraðilum var synjað um aukameðalgöngu í forsjármáli, sem varnaraðilinn C hefur höfðað gegn varnaraðilanum D. Kæruheimild er í j. lið 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, sbr. dóm Hæstaréttar í máli nr. 403/1992 í dómasafni réttarins 1992, bls. 1804. Sóknaraðilar krefjast þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og þeim heimiluð aukameðalganga. Þá krefjast þau málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðilinn C krefst þess að úrskurður héraðsdómara verði staðfestur og sér dæmdur kærumálskostnaður. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði eins og málið væri eigi gjafsóknarmál þar sem honum hafi verið veitt gjafsókn í héraði í málinu með bréfi dómsmálaráðuneytis 19. desember 2003.

Varnaraðilinn D hefur ekki látið málið til sín taka fyrir Hæstarétti.

Svo sem greinir í hinum kærða úrskurði lýtur ágreiningur máls þessa að heimild sóknaraðila til aukameðalgöngu í forsjármáli varnaraðila til að styðja kröfur varnaraðilans D. Halda sóknaraðilar því fram að þau hafi brýna og sjálfstæða hagsmuni af því að varnaraðilinn D fái forsjá barns hennar og varnaraðilans C og geti staðið við viljayfirlýsingu sína frá 4. apríl 2003 þar sem hún fól þeim umsjá barnsins frá fæðingu þess með það að markmiði að þau myndu ættleiða það og ala upp sem sitt eigið. Í nefndri yfirlýsingu var enn fremur tekið fram að það væri ætlun varnaraðilans D að staðfesta samþykki til ættleiðingar barnsins fyrir starfsmanni sýslumanns eða dómsmálaráðuneytis þremur mánuðum eftir fæðingu barnsins í samræmi við 8. gr. laga nr. 130/1999 um ættleiðingar.

Í málinu liggur fyrir að barn varnaraðila hefur verið í umsjá sóknaraðila frá fæðingu þess 4. apríl 2003. Þá hafa sóknaraðilar í samræmi við fyrrnefnda viljayfirlýsingu leitað til dómsmálaráðuneytis eftir leyfi til að ættleiða barnið en þeirri umsókn hefur verið frestað þar til dómur gengur í forsjármálinu. Í ljósi þessa þykja sóknaraðilar hafa sjálfstæða hagsmuni að lögum af því að úrslit forsjármálsins verði á þann veg sem varnaraðilinn D krefst. Að framangreindu virtu verður úrskurður héraðsdóms felldur úr gildi.

Rétt er að aðilar beri hver sinn kostnað af máli þessu í héraði og fyrir Hæstarétti.

Dómsmálaráðuneytið hefur veitt varnaraðilanum C gjafsókn fyrir héraðsdómi. Fer um gjafsóknarkostnað hans í héraði samkvæmt því, sem í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi. Sóknaraðilum, A og B, er heimiluð aukameðalganga í forsjármáli varnaraðila, C og D.

Málskostnaður í héraði og kærumálskostnaður fellur niður.

Allur gjafsóknarkostnaður varnaraðilans C í héraði greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun E-kvk-ef J. B-kvk-ef héraðsdómslögmanns, 75.000 krónur.