15/2002

T fékk gert fjárnám hjá S ehf. á grundvelli dómsáttar aðila, sbr. 3. tölulið 1. mgr. 1. gr. laga nr. 90/1989 um aðför. Í dómsáttinni lofaði S ehf. að greiða T þar til greinda fjárhæð ásamt dráttarvöxtum og málskostnaði „með fyrirvara um réttmæti kröfunnar“. Talið var að skilja yrði tilvitnuð orð á þann veg að sáttin fæli í sér loforð S ehf. um greiðslu, en að félagið áskildi sér rétt til að mótmæla kröfunni síðar. Af hálfu S ehf. voru engin gögn lögð fram til stuðnings því að félagið hefði þegar greitt hluta kröfunnar. Var kröfum félagsins um að fjárnámsgerðin yrði felld úr gildi eða hún látin ná til lægri fjárhæðar því hafnað.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 31. desember 2001, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 10. janúar 2002. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Norðurlands vestra 20. desember 2001 þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að fjárnám, sem varnaraðili fékk gert hjá honum 23. janúar sama árs, yrði fellt úr gildi. Kæruheimild er í 3. mgr. 95. gr. laga nr. 90/1989 um aðför, sbr. 102. gr. laga nr. 92/1991. Sóknaraðili krefst þess aðallega að fjárnámsgerðin verði felld úr gildi, en til vara að hún verði látin ná til lægri fjárhæðar. Þá krefst sóknaraðili þess að varnaraðila verði gert að greiða sér málskostnað í héraði og kærumálskostnað.

Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði staðfestur og að sér verði dæmdur kærumálskostnaður.

Í máli þessu leitar sóknaraðili eftir því að fá fjárnám, sem varnaraðili fékk gert hjá honum 23. janúar 2001, fellt úr gildi. Var fjárnámið gert á grundvelli dómsáttar aðila 3. maí 2000 þar sem sóknaraðili lofaði að greiða varnaraðila 15. júní sama árs 591.271 krónu ásamt dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 25/1987 frá 30. desember 1998 til greiðsludags auk málskostnaðar að fjárhæð 86.280 krónur „með fyrirvara um réttmæti kröfunnar.“

Krafa sóknaraðila um að fjárnámið verði fellt úr gildi er reist á því að dómsáttin hafi ekki að geyma heimild til að gera aðför samkvæmt 3. tölulið 1. mgr. 1. gr. laga nr. 90/1989 vegna þess að hún sé ekki gildur samningur og fullnægi ekki formkröfum réttarfars. Máli sínu til stuðnings bendir sóknaraðili á að sáttin hafi að geyma fyrirvara um réttmæti kröfunnar og sé því ekki skuldbindandi fyrir hann. Þá hafi sáttin ekki verið staðfest af honum fyrir dómi. Til að dómsátt sé gild þurfi aðili eða umboðsmaður hans að undirrita bókun í þingbók þar sem sáttar sé getið, svo sem krafist hafi verið um réttarsáttir í lögum nr. 85/1936 um meðferð einkamála í héraði, sbr. einnig 109. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Þessa hafi ekki verið gætt og hafi sáttin því ekkert gildi.

Í fyrrgreindri dómsátt lofaði sóknaraðili sem áður segir að greiða varnaraðila þar til greinda fjárhæð ásamt dráttarvöxtum og málskostnaði „með fyrirvara um réttmæti kröfunnar.“ Skilja verður tilvitnuð orð á þann veg að sáttin feli í sér loforð sóknaraðila um greiðslu, en hann áskilji sér rétt til að mótmæla kröfunni síðar. Aftur á móti verður að telja að þetta takmarki ekki heimild varnaraðila til að krefjast aðfarar hjá sóknaraðila á grundvelli loforðs samkvæmt sáttinni. Í henni er tekið fram að tiltekinn lögmaður hafi umboð sóknaraðila til að staðfesta sáttina fyrir dómi. Samkvæmt endurriti úr þingbók Héraðsdóms Norðurlands vestra 3. maí 2000 sótti sá lögmaður þing fyrir hönd varnaraðila, sem var stefnandi þess máls, en ekki var sótt þing af hálfu sóknaraðila, stefnda í því máli. Kemur einnig fram að fyrrgreind sátt sé lögð fram og málið fellt niður. Í ljósi þess umboðs sem sóknaraðili hafði veitt lögmanninum til að staðfesta sáttina fyrir dómi þykir það ekki skipta máli í þessu sambandi að ekki var sótt þing af hálfu sóknaraðila. Samkvæmt því verður aðalkröfu sóknaraðila hafnað.

Sóknaraðili hefur engin gögn lagt fram til stuðnings því að hann hafi þegar greitt hluta kröfunnar. Verður því einnig að hafna varakröfu sóknaraðila. Samkvæmt framansögðu verður hinn kærði úrskurður staðfestur um annað en málskostnað.

Sóknaraðili verður dæmdur til að greiða varnaraðila málskostnað í héraði og kærumálskostnað, sem ákveðinn verður í einu lagi eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, Sláturfélagið Ferskar afurðir ehf., greiði varnaraðila, T-kk-þgf E-kk-þgf, samtals 150.000 krónur í málskostnað í héraði og kærumálskostnað.