108/2006

Talið var að skilyrði 1. mgr. 28. gr. þinglýsingalaga nr. 39/1978 væru uppfyllt til að þinglýsa mætti stefnu í máli sem I hafði höfðað á hendur D, G, ÞB, ÞVH og Ö.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf G-kk-nf, M-kk-nf S-kk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 15. febrúar 2006, sem barst Héraðsdómi Suðurlands 17. sama mánaðar. Kærumálsgögn bárust Hæstarétti 27. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Suðurlands 25. janúar 2006 þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að honum yrði heimilað að þinglýsa stefnu í máli hans gegn varnaraðilum. Kæruheimild er í 1. mgr. 28. gr. þinglýsingalaga nr. 39/1978. Sóknaraðili krefst þess að þinglýsing stefnu í málinu verði heimiluð á þá eignarhluta fasteignarinnar Austurvegar 34 í Árborg sem auðkenndir eru með fastanúmerunum 218-5442, 218-5443 og 218-5444. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

Varnaraðilarnir D-kk-nf D-kk-nf, G-kk-nf B-kk-nf og Þ-kvk-nf B-kvk-nf krefjast þess aðallega að málinu verði vísað frá Hæstarétti en til vara að úrskurður héraðsdóms verði staðfestur. Þá krefjast þau kærumálskostnaðar.

Varnaraðilarnir Þ-kvk-nf V-kvk-nf H-kvk-nf og ÖR-verk ehf. krefjast staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Krafa varnaraðilanna D-kk-ef, G-kk-ef og Þ-kvk-ef um frávísun málsins frá Hæstarétti byggist á því að kæra sóknaraðila sé of seint fram komin. Í kærunni er þess getið að aðilar hafi ekki verið boðaðir til uppkvaðningar hins kærða úrskurðar en eintak af honum hafi verið sent með rafpósti til sóknaraðila 30. janúar 2006. Sóknaraðili hafi fyrst fengið vitneskju um úrskurðinn 3. febrúar 2006. Varnaraðilar bera ekki brigður á þessar fullyrðingar sóknaraðila og verður heldur ekki séð af framlögðum gögnum að boðað hafi verið til þinghalds til uppkvaðningar úrskurðarins, þrátt fyrir skýr fyrirmæli þar um í 3. mgr. 115. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Kæra sóknaraðila barst héraðsdómi 17. febrúar 2006, eða réttum tveimur vikum eftir að sóknaraðila varð samkvæmt framansögðu kunnugt um úrskurðinn. Var kæra hans því sett fram innan þess frests sem greindur er í 1. mgr. 144. gr. laga nr. 91/1991 og verður frávísunarkrafan því ekki tekin til greina.

Óumdeilt er að sóknaraðili gerði varnaraðilunum D-kk-þgf, G-kk-þgf og Þ-kvk-þgf skriflegt kauptilboð í fasteign þeirra að Austurvegi 34. Það kauptilboð var áritað af þessum varnaraðilum um samþykki. Tilheyrandi fasteigninni var hús er skiptist í íbúð, verslunarhúsnæði og bílskúr og hefur hver þessara eignarhluta sitt fastanúmer í landsskrá fasteigna. Varnaraðilinn Þ-kvk-nf V-kvk-nf hafði á leigu tæpan helming verslunarhluta hússins. Samkvæmt leigusamningnum naut hún forkaupsréttar „á öllu húsnæðinu.“ Aðilar deila um hvort sá réttur hennar hafi fallið niður og hversu víðtækur hann hafi verið. Sóknaraðili reisir ýtrustu kröfu sína á því að forkaupsréttur þessi hafi ekkert gildi gagnvart honum. Vara- og þrautavarakrafa hans eru hins vegar á því reistar að forkaupsrétturinn hafi ekki tekið til annarra hluta fasteignarinnar en þess sem varnaraðilinn Þ-kvk-nf V-kvk-nf hafði á leigu, eða í mesta lagi til verslunarhúsnæðisins. Varnaraðilar kveða Þ-kvk-þf V-kvk-þf hafa átt forkaupsrétt að allri fasteigninni og samþykki þeirra á kauptilboði sóknaraðila hafi á engan hátt raskað honum. Þá deila aðilar jafnframt um hvort sóknaraðila hafi verið kunnugt um forkaupsrétt þennan.

Samkvæmt 1. mgr. 28. gr. þinglýsingalaga getur dómari ákveðið með úrskurði að þinglýsa megi stefnu í máli er varðar réttindi yfir fasteign, eða útdrætti úr stefnu. Markmið þessarar heimildar er að gera viðsemjendum þinglýsts eiganda viðvart um ágreining sem varðar réttindi yfir fasteign. Í athugasemdum með ákvæðinu í frumvarpi til þinglýsingalaga kemur fram að til þess að rétt sé að taka til greina kröfu um þinglýsingu stefnu þurfi aðstæður að vera svipaðar því sem kveðið er á um í 2. mgr. 27. gr. laganna. Sá sem þess krefst þarf því að færa fram nægileg rök fyrir staðhæfingu um réttindi sín yfir viðkomandi fasteign, þótt ekki verði á því stigi máls tekin efnisleg afstaða til ágreiningsefna aðila. Þegar litið er til þeirra atriða sem fram eru komin um ágreiningsefnin má telja fullnægt skilyrðum til að fallist verði á kröfu sóknaraðila um þinglýsingu stefnunnar.

Rétt er að aðilarnir beri hver sinn kostnað af málinu fyrir Hæstarétti.

Dómsorð:

Sóknaraðila, IB ehf., er heimilað að fá þinglýst stefnu í máli sínu nr. E-639/2005, gegn varnaraðilunum D-kk-þgf D-kk-þgf, G-kk-þgf B-kk-þgf, Þ-kvk-þgf B-kvk-þgf, Þ-kvk-þgf V-kvk-þgf H-kvk-þgf og ÖR-verki ehf., á þá eignarhluta fasteignarinnar Austurvegar 34 í Árborg, sem auðkenndir eru með fastanúmerunum 218-5442, 218-5443 og 218-5444.

Kærumálskostnaður fellur niður.

if !supportEmptyParas endif