211/2013

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem krafa L hf. við slit fjármálafyrirtækisins LB hf. var viðurkennd með stöðu í réttindaröð samkvæmt 3. tölulið. 110. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Í kjölfar þess að Fjármálaeftirlitið tók yfir vald hluthafafundar LB hf., vék frá stjórn þess og skipaði skilanefnd var innlend starfsemi LB hf. flutt yfir í L hf. Áður en til þess kom höfðu starfsmönnum LB hf. orðið á þau mistök að framkvæma ekki fyrirmæli viðskiptamanna bankans um að selja hlutdeildarskírteini í tilteknum verðbréfasjóðum áður en lokað var fyrir viðskipti með umrædd skírteini. Biðu viðskiptamenn LB hf. tjón vegna þessa og var það bætt af L hf. Í kjölfarið lýsti L hf. kröfu við slit LB hf. sem nam þeirri fjárhæð sem greidd hafði verið til fyrrum viðskiptamanna LB hf. vegna mistakanna. Talið var að fyrir hefði legið samkomulag um að LB hf. bæri endanlegan kostnað af þeim greiðslum sem L hf. innti af hendi skömmu eftir fall LB hf. Varðandi áframhaldandi greiðslur L hf. vegna mistakanna var talið að L hf. hefði mátt ætla að samkomulagið gilti áfram. Meðal annars var vísað til þess hvers eðlis samband LB hf. og L hf. hefði verið á þessum tíma, mistök starfsmanna LB hf. hefðu ekki verið á ábyrgð L hf. og að LB hf. hefði mátt vera ljóst að breytingar á greiðslunum hefðu verið til þess fallnar að skaða viðskiptahagsmuni L hf. og torvelda rekstur hans. Var því fallist á kröfu L hf.  og hún viðurkennd með stöðu í réttindaröð samkvæmt 3. tölulið 110. gr. laga nr. 21/1991.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, H-kk-nf I. J-kk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 14. mars 2013, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 26. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 1. mars 2013, þar sem krafa varnaraðila að fjárhæð 435.335.587 krónur var viðurkennd við slit sóknaraðila sem búskrafa samkvæmt 3. tölulið 110. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Kæruheimild er í 1. mgr. 179. gr. sömu laga. Sóknaraðili krefst þess aðallega að kröfu varnaraðila verði hafnað en til vara að hún verði lækkuð. Í báðum tilvikum er gerð krafa um málskostnað í héraði og kærumálskostnað.

Varnaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði staðfestur en til vara að krafa sóknaraðila njóti stöðu samkvæmt 113. gr. laga nr. 21/1991 við slit sóknaraðila. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

Eins og ítarlega er rakið í úrskurði héraðsdóms á málið rætur að rekja til samskipta skilanefndar sóknaraðila og varnaraðila vegna svonefndra „mistakamála“, en þessi samskipti urðu á síðari hluta árs 2008 og fyrri hluta 2009. Umrædd mistök munu einkum hafa orðið föstudaginn 3. október 2008, næsta virka dag fyrir fall sóknaraðila 6. sama mánaðar, og er lýst svo að fyrirmæli, sem viðskiptavinir höfðu sent sóknaraðila, voru ekki framkvæmd sem leiddi til tjóns fyrir þá þegar verðbréfa- og fjárfestingasjóðir lokuðu fyrir innlausn. Eins og málið liggur fyrir er ekki ágreiningur með aðilum um að með því að framkvæma ekki fyrirmælin hafi verið brotið á þeim viðskiptamönnum sóknaraðila sem sannanlega komu kröfu sinni um innlausn á framfæri 3. október 2008.

Varnaraðili hefur lagt fyrir Hæstarétt minnisblað S-kk-ef H. S-kk-ef 23. október 2008, en hann mun á þeim tíma hafa verið í senn stjórnarformaður Landsvaka hf. og starfsmaður varnaraðila. Í því er fjallað um áðurnefnd „mistakamál“ og samskipti málsaðila vegna þeirra frá bankahruni í byrjun október 2008 til þess dags þegar minnisblaðið er dagsett. Þar segir meðal annars að 21. sama mánaðar hafi leiðréttingar verið gerðar þannig að sóknaraðili hafi eignast hlutdeildarskírteini og hlutabréf fyrir framsal, en viðskiptamönnum verið greitt út af reikningi varnaraðili sem lánaði sóknaraðila fyrir viðskiptunum. Kostnaður vegna mistakanna hafi verið skráður á sóknaraðila sem mismunur endanlegs uppgjörs bréfanna og kostnaðar við að kaupa þau. Ekki er fram komið um nein viðbrögð sóknaraðila af þessu tilefni. Með þessari athugasemd en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Sóknaraðili verður dæmdur til að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og segir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, LBI hf., greiði varnaraðila, Landsbankanum hf., 500.000 krónur í kærumálskostnað.