637/2007

Einkahlutafélagið S krafði H um greiðslu 8.000.000 króna og hélt því fram að H hefði tekið sér þá fjárhæð í heimildarleysi úr fyrirtækinu þar sem H starfaði sem framkvæmdastjóri. H hafði lagt inn fé á persónulegan reikning sinn og varið því meðal annars til greiðslu skulda A sem orðið var gjaldþrota. H taldi S hafa beina hagsmuni af greiðslu þessara skulda. Tekið var fram að S ætti ekki aðild að kröfu sem byggð væri á því að H hefði greitt skuldir A eftir gjaldþrot. Þá hafði H einnig sýnt nægilega fram á að fénu, sem S krafðist endurgreiðslu á, hefði öllu verið varið í þágu hagsmuna S.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf, J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og P-kk-nf H-kk-nf.

Aðaláfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 3. desember 2007. Hann krefst greiðslu á 8.000.000 krónum með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 3.000.000 krónum frá 15. til 23. ágúst 2006, af 6.000.000 krónum frá þeim degi til 24. sama mánaðar en af 8.000.000 krónum frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Gagnáfrýjandi áfrýjaði fyrir sitt leyti 12. febrúar 2008. Hann krefst staðfestingar héraðsdóms að öðru leyti en því að aðaláfrýjandi verði dæmdur til að greiða sér málskostnað í héraði. Þá krefst hann málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Af hálfu aðaláfrýjanda kom fram við munnlegan málflutning fyrir Hæstarétti að hann sætti sig við niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um greiðsluskyldu á 305.042 krónum ásamt dráttarvöxtum. Áfrýjunin tæki einungis til þeirrar niðurstöðu héraðsdóms að sýkna gagnáfrýjanda af kröfu aðaláfrýjanda í gagnsök í héraði og um málskostnað. Það athugist að láðst hefur að taka í dómsorð hins áfrýjaða dóms ákvæði um þessa sýknu svo sem bar að gera samkvæmt 2. mgr. 114. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Niðurstaða um hana kemur hins vegar fram í forsendum dómsins og eru því ekki efni til að ómerkja hann af þessum sökum.

Svo sem greinir í hinum áfrýjaða dómi gegndi gagnáfrýjandi starfi framkvæmdastjóra aðaláfrýjanda frá 1. mars 2006 en stofndagur félagsins var 13. febrúar 2006. Gagnáfrýjandi var einnig framkvæmdastjóri Afþreyingarfélagsins ehf. sem var annar tveggja stofnenda aðaláfrýjanda. Með kaupsamningi 17. febrúar 2006 keypti aðaláfrýjandi tæki og rekstur Afþreyingarfélagsins ehf. Umsamið kaupverð var 54.000.000 krónur og voru 49.000.000 krónur af því greiddar með skuldabréfi til fimm ára með einum gjalddaga á ári, 15. ágúst ár hvert, í fyrsta sinn 15. ágúst 2006. Meðal keyptra eigna voru fjölmargir vélsleðar sem seljandinn hafði á kaupleigu, en félög þessi önnuðust þjónustu við ferðamenn meðal annars í hálendisferðum innanlands. Í málinu er óumdeilt að Afþreyingarfélagið ehf. hafði verið úrskurðað gjaldþrota og skiptastjóri verið skipaður áður en kom að fyrsta gjalddaga fyrrnefnds skuldabréfs 15. ágúst 2006.

Óumdeilt er að gagnáfrýjandi lagði samtals 8.000.000 krónur úr sjóðum aðaláfrýjanda inn á persónulegan bankareikning sinn í þrennu lagi 15., 23. og 24. ágúst 2006. Greiðslur 15. og 23. ágúst, samtals 6.000.000 krónur, voru í bókum aðaláfrýjanda færðar til lækkunar á skuldinni við Afþreyingarfélagið ehf. samkvæmt skuldabréfinu sem fyrr var getið. Ein greiðsla, 2.000.000 krónur 24. ágúst 2006, var hins vegar færð á viðskiptareikning gagnáfrýjanda. Gagnáfrýjandi kveðst hafa ráðstafað öllu þessu fé í þágu aðaláfrýjanda. Hann hafi á vordögum 2006 verið búinn að ná samkomulagi við Tryggingamiðstöðina hf. um að skuldum Afþreyingarfélagsins ehf. vegna vátrygginga, sem í janúar 2006 hafi numið samtals 13.361.586 krónum, yrði lokið með greiðslu á 4.737.584 krónum. Þetta hafi hann greitt í tvennu lagi 23. ágúst og 19. september 2006 til að standa við samkomulagið. Aðaláfrýjandi hafi haft af þessu beina hagsmuni, þar sem ekki hafi verið unnt að skrá þau tæki sem hann hafði keypt af Afþreyingarfélaginu ehf., og vátryggð voru hjá Tryggingamiðstöðinni hf., á nafn aðaláfrýjanda nema gengið væri frá þessari skuld. Í málinu liggur fyrir staðfesting frá Tryggingamiðstöðinni hf. um þetta og vefengir aðaláfrýjandi ekki réttmæti hennar. Þá kveðst gagnáfrýjandi hafa 26. september 2006 greitt skuld aðaláfrýjanda við nafngreindan aðila með 2.211.987 krónum. Hann hefur lagt fram útskrift af greiðsluseðli úr banka sem sýnir þetta. Aðaláfrýjandi mótmælir því ekki að hafa skuldað þetta og að greiðslan hafi farið fram með þessum hætti. Loks hefur gagnáfrýjandi talið upp nokkrar skuldir Afþreyingarfélagsins ehf., sem hann hafi greitt með nefnum fjármunum, til þess að vernda hagsmuni aðaláfrýjanda. Meðal þeirra telur hann skuld vegna húsaleigu fyrir húsnæði sem aðaláfrýjandi hafi tekið yfir er hann keypti rekstur Afþreyingarfélagsins ehf., 519.719 krónur, og nokkrar aðrar tilgreindar skuldir sem einnig hafi varðað hagsmuni aðaláfrýjanda. Samtals kveðst gagnáfrýjandi þannig hafa greitt nokkru hærri fjárhæð en nemur því sem lagt hafi verið inn á bankareikning hans samkvæmt því sem fyrr var rakið.

Aðaláfrýjandi byggir kröfu sína á því að gagnáfrýjandi hafi í heimildarleysi tekið sér þá fjárhæð sem krafist er og beri honum að endurgreiða hana. Fallast má á það með aðaláfrýjanda að gagnáfrýjandi hafi ekki beitt réttum aðferðum er hann tók að greiða kröfuhöfum Afþreyingarfélagsins ehf. beint eftir að bú þess félags hafði verið tekið til gjaldþrotaskipta. Aðaláfrýjandi á hins vegar ekki aðild að kröfu af því tilefni. Gagnáfrýjandi hefur sýnt nægilega fram á að fénu, sem aðaláfrýjandi krefst að hann endurgreiði, hafi öllu verið varið í þágu hagsmuna aðaláfrýjanda. Um var að ræða greiðslur á gjaldföllnum kröfum í beinum tengslum við daglegan rekstur aðaláfrýjanda og verður ekki fallist á að gagnáfrýjandi, sem gegndi starfi framkvæmdarstjóra aðaláfrýjanda, hafi þurft sérstakt samþykki félagsstjórnar til að mega inna þær af hendi, sbr. 2. mgr. 44. gr. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög, sem aðaláfrýjandi hefur vísað til.

Samkvæmt framansögðu eru ekki nein efni til að taka kröfu aðaláfrýjanda til greina og verður gagnáfrýjandi sýknaður af henni. Hinn áfrýjaði dómur verður því staðfestur um annað en málskostnað sem aðaláfrýjanda verður gert að greiða gagnáfrýjanda í héraði og fyrir Hæstarétti og ákveðst í einu lagi eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Gagnáfrýjandi, H-kk-nf K-kk-nf, er sýknaður af kröfu aðaláfrýjanda, Skálpa ehf.

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um greiðslu aðaláfrýjanda á skuld við gagnáfrýjanda og um dráttarvexti af henni skal vera óraskað.

Aðaláfrýjandi greiði gagnáfrýjanda samtals 750.000 krónur í málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti.