244/2015

Dómur héraðsdóms í máli Á gegn X var ómerktur vegna verulegra annmarka á samningu dómsins og þess að nafngreint vitni gaf ekki skýrslu fyrir dómi. Þegar málið var aftur tekið fyrir í héraði krafðist X þess að þeir dómarar sem dæmt höfðu í málinu vikju sæti. Hæstiréttur staðfesti úrskurð héraðsdóms þar sem kröfu X var hafnað. Vísað var til þess að samkvæmt meginreglu sakamálaréttarfars væri héraðsdómari ekki bundinn af fyrri úrlausn sinni í málinu. Þá hafði dómurinn ekki verið ómerktur á þeirri forsendu að niðurstaða héraðsdómaranna um sönnunargildi munnlegs framburðar kynni að hafa verið röng, sbr. 3. mgr. 208. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Loks hefði X ekki bent á önnur atvik eða aðstæður sem gætu verið til þess fallnar að draga óhlutdrægni dómaranna með réttu í efa, sbr. g. lið 1. mgr. 6. gr. sömu laga.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir H-kk-nf I. J-kk-nf og B-kk-nf B-kk-nf og K-kk-nf A-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 26. mars 2015 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 30. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 25. mars 2015, þar sem hafnað var kröfu varnaraðila um að héraðsdómararnir S-kk-nf S-kk-nf, H-kk-nf B-kk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf vikju sæti í máli sóknaraðila gegn varnaraðila. Kæruheimild er í a. lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Varnaraðili krefst þess að fyrrgreind krafa verði tekin til greina.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Það er meginregla sakamálaréttarfars að héraðsdómari getur leyst úr máli þótt dómur, sem hann hefur kveðið upp í því, hafi verið ómerktur af æðra dómi, enda er hann ekki bundinn af fyrri úrlausn sinni í málinu. Samkvæmt því verður ekki talið að ákvæði g. liðar 1. mgr. 6. gr. laga nr. 88/2008 standi almennt í vegi fyrir því að héraðsdómari leysi að nýju úr máli þegar þannig háttar til, sbr. til dæmis dóma Hæstaréttar 22. maí 2013 í máli nr. 336/2013, 2. nóvember 2012 í máli nr. 664/2012 og 4. júlí 2012 í máli nr. 466/2012. Undantekning er gerð frá fyrrgreindri meginreglu í niðurlagsákvæði 3. mgr. 208. gr. laganna, en þar er svo fyrir mælt að hafi héraðsdómur verið ómerktur fyrir þá sök, að niðurstaða dómara um sönnunargildi munnlegs framburðar kunni að vera röng svo að einhverju skipti um úrslit máls, megi þeir dómarar, sem skipa dóm í málinu við nýja meðferð þess í héraði, ekki vera hinir sömu og áður fóru með það. Hafi héraðsdómur verið ómerktur af öðrum ástæðum er á hinn bóginn ekkert því til fyrirstöðu að sömu dómarar leggi dóm á málið að nýju.

Með dómi Hæstaréttar 5. mars 2015 í máli nr. 488/2014 var dómur héraðsdómaranna frá 5. júní 2014 ómerktur samkvæmt 2. mgr. 207. gr. laga nr. 88/2008 vegna verulegra annmarka á samningu héraðsdóms og þess að nafngreint vitni gaf ekki skýrslu fyrir dómi. Þar sem að dómurinn var ekki ómerktur á þeirri forsendu að niðurstaða héraðsdómaranna um sönnunargildi munnlegs framburðar kynni að hafa verið röng, sem er skilyrði þess að niðurlagsákvæðið í 3. mgr. 208. gr. laga nr. 88/2008 eigi við, er rétt að þeir dómarar, sem kváðu upp héraðsdóminn, skipi dóm við áframhaldandi meðferð málsins í héraði, nema þeir séu vanhæfir til þess af öðrum ástæðum. Varnaraðili hefur ekki bent á önnur atvik eða aðstæður, sem geta verið til þess fallnar að draga óhlutdrægni dómaranna þriggja með réttu í efa, sbr. g. lið 1. mgr. 6. gr. laga nr. 88/2008 né að regla 2. mgr. 6. gr. sömu greinar eigi við. Með vísan til þess, sem að framan greinir, verður hinn kærði úrskurður staðfestur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.