412/2014

V höfðaði mál á hendur B hf. og krafðist launa á grundvelli 1. mgr. 36. gr. sjómannalaga nr. 35/1985. Staðfesti Hæstiréttur, að virtri dómaframkvæmd réttarins um skýringu áðurgreinds lagaákvæðis, þá niðurstöðu héraðsdóms að taka bæri til greina kröfu V um heilan hásetahlut úr hendi B hf. í 29 daga af tiltekinni veiðiferð skips sem hann hafði verið ráðinn á sem háseti. Við þá úrlausn komst Hæstiréttur að niðurstöðu um að nánar tilgreind fyrirmæli í ráðningarsamningnum þokuðu fyrir fortakslausum fyrirmælum lagaákvæðisins. Hæstiréttur felldi niður málskostnað í héraði samkvæmt 2. mgr. 27. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir E-kk-nf T-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 16. júní 2014. Hann krefst aðallega sýknu af kröfu stefnda, en til vara að hún verði lækkuð. Í báðum tilvikum krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Í máli þessu reynir á skýringu 1. mgr. 36. gr. sjómannalaga nr. 35/1985. Samkvæmt 1. málslið 1. mgr. þeirrar lagagreinar, sem stefndi reisir kröfu sína á, skal skipverji, er verður óvinnufær vegna sjúkdóms eða meiðsla sem hann verður fyrir meðan á ráðningartíma stendur, ekki missa neins í af launum sínum, í hverju sem þau eru greidd, svo lengi sem hann er óvinnufær af þeim sökum, þó ekki lengur en tvo mánuði. Fallist er á þá niðurstöðu héraðsdóms að taka beri til greina kröfu stefnda um heilan hásetahlut úr hendi áfrýjanda í 29 daga af annarri veiðiferð Brimness RE 27 árið 2010 í samræmi við fordæmi Hæstaréttar, sbr. til dæmis dóma réttarins 19. apríl 2011 í máli nr. 389/2010 og 17. janúar 2013 í máli nr. 400/2012. Þótt svo hafi verið um samið í ráðningarsamningi aðila að stefndi væri ráðinn „á helming þess hlutar sem staða hans um borð segir til um, allar veiðiferðir skipsins“ og skyldi „hvorki hagnast né tapa launum eða öðrum launatengdum tekjum vegna veikinda eða slysa“ þoka þau samningsákvæði fyrir hinum fortakslausu fyrirmælum 1. mgr. 36. gr. sjómannalaga eins og þau hafa verið skýrð samkvæmt framansögðu. Því hefur enga þýðingu við úrlausn þessa máls þótt stefndi hefði fengið minna greitt úr hendi áfrýjanda á grundvelli ráðningarsamningsins en næmi heilum hásetahlut á tímabilinu 4. febrúar 2010 til 4. mars sama ár, sem er sá tími er krafa hans tekur til, enda hafði áfrýjandi þá sagt upp samningnum. Að þessu virtu, en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur um annað en málskostnað.

Eins og gerð er grein fyrir í héraðsdómi höfðaði stefndi mál gegn áfrýjanda í október 2010 þar sem hann gerði kröfu um laun sökum óvinnufærni sinnar tímabilið 4. janúar 2010 til 4. febrúar sama ár vegna fyrstu veiðiferðar Brimness RE 27 það ár. Var dómur lagður á það mál í héraði 21. september 2012 og var honum áfrýjað, en síðar var fallið frá áfrýjun. Þar sem ekkert var því til fyrirstöðu að stefndi gerði þá kröfu, sem hann hefur uppi í þessu máli, þegar í fyrra málinu ber samkvæmt 2. mgr. 27. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála að fella niður málskostnað í héraði. Samkvæmt 1. mgr. 130. gr., sbr. 166. gr. sömu laga verður áfrýjanda á hinn bóginn gert að greiða stefnda málskostnað hér fyrir dómi eins og greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður að öðru leyti en því að málskostnaður í héraði fellur niður.

Áfrýjandi, Brim hf., greiði stefnda, V-kk-þgf Þ-kk-þgf M-kk-þgf, 600.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.