323/2005

J hafði viðurkennt að hafa tekið við þremur fartölvum af bróður sínum, A, sem hafði stolið þeim út verslun. Við yfirheyrslu A hafði þess ekki verið gætt að gefnu tilefni að benda honum á þann rétt að mega skorast undan því að tjá sig um atriði sem gætu falið í sér refsiverða háttsemi bróður hans, sbr. b. lið 1. mgr. 50. gr. laga um meðferð opinberra mála. Við mat á sönnun varð því hvorki byggt á skýrslu A í málinu, né framburði þess lögreglumanns sem tók lögregluskýrsluna, líkt og gert hafði verið í héraðsdómi. J hafði neitað því að hafa gert sér grein fyrir að tölvurnar væru stolnar. Talið var að J hafi hlotið að vera ljóst að varningurinn væri þýfi, þótt ósannað væri að honum hafi verið ljóst að tölvunum hafi verið stolið úr umræddri verslun, eins og honum var gefið að sök í ákæru. Var háttsemi hans talin varða við 1. mgr. 254. gr. almennra hegningarlaga. Þegar litið var til brots ákærða, sakaferils hans og þess að um skilorðsrof var að ræða, þótti ekki koma til greina að skilorðsbinda refsingu hans. Var J dæmdur til sjö mánaða fangelsisvistar en fimm mánaða skilorðsdómur var dæmdur með.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf, J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut máli þessu til Hæstaréttar 7. júlí 2005 að ósk ákærða og í samræmi við yfirlýsingu hans um áfrýjun, en jafnframt af hálfu ákæruvalds, sem krefst staðfestingar á sakfellingu héraðsdóms en þyngingar á refsingu ákærða.

Ákærði krefst aðallega sýknu af öllum kröfum ákæruvalds, en til vara mildunar á refsingu.

Eins og fram kemur í héraðsdómi hefur ákærði viðurkennt að hafa síðla aðfaranætur 9. janúar 2005 tekið við þremur fartölvum, samtals að verðmæti tæpar 700 þúsund krónur af bróður sínum, A, sem hafði stolið þeim fyrr um nóttina úr tilgreindri verslun. Var A dæmdur fyrir þann verknað með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 19. apríl 2005. Við aðalmeðferð í máli því sem hér er til meðferðar skoraðist A undan því að bera vitni. Í forsendum héraðsdóms er við mat á sönnun á sekt ákærða meðal annars byggt á framburði A fyrir lögreglu og vætti þess lögreglumanns sem tók skýrsluna af honum. Við þá yfirheyrslu var A yfirheyrður sem sakborningur. Þess var ekki gætt að gefnu tilefni að benda honum á þann rétt að mega skorast undan því að tjá sig um atriði sem gætu falið í sér refsiverða háttsemi bróður hans, sbr. b. lið 1. mgr. 50. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Við mat á sönnun verður því hvorki byggt á skýrslu hans í málinu, sbr. og meginreglu 1. mgr. 48. gr. laga nr. 19/1991, né framburði þess lögreglumanns sem tók lögregluskýrsluna.

Ákærði hefur neitað því að hann hafi gert sér grein fyrir að tölvurnar væru stolnar. Hann kvaðst hafa hringt á leigubíl fyrir A að heiman frá sér fyrr umrædda nótt og hafi A komið með tösku, sem ákærði hafi leyft honum að geyma í farangursrými bifreiðar sinnar. Kvaðst ákærði ekki hafa skoðað í töskuna fyrr en morguninn eftir og þá séð að í henni voru þrjár fartölvur. Hafi vantað rafhlöður í tvær þeirra. Hann kvaðst hafa farið með þriðju tölvuna til ónefnds vinar síns þar sem það hafi verið eina tölvan sem var í lagi. Aðspurður nánar hvers vegna hann hafi gert það svaraði ákærði: „Bara skoða hana, ég veit það ekki.“

Af framburði ákærða fyrir dómi er ljóst að honum var fullkunnugt um að bróðir hans hafði áður hlotið refsidóma. Er fallist á með héraðsdómi að eins og hér var í pottinn búið hafi ákærða hlotið að vera ljóst að varningurinn, sem hann geymdi fyrir bróður sinn væri þýfi, þótt ósannað sé að honum hafi verið ljóst að tölvunum hafi verið stolið úr umræddri verslun, eins og honum er að sök gefið í ákæru. Varðar háttsemi hans við 1. mgr. 254. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði á að baki nokkurn sakaferil. Hann var dæmdur á árinu 1994 í fangelsi í fjóra mánuði, skilorðsbundið í tvö ár fyrir þjófnað, en með þeim dómi var dæmt upp tveggja mánaða skilorðsbundið fangelsi samkvæmt dómi ári áður vegna nytjastuldar og umferðarlagabrota. Á árinu 1998 var hann dæmdur í fangelsi í tvö ár og sex mánuði fyrir fíkniefnalagabrot. Þá var hann dæmdur 30. september 2004 í sex mánaða fangelsi, þar af fimm mánuði skilorðsbundið í tvö ár, fyrir fíkniefnalagabrot. Loks hlaut hann dóm 11. febrúar 2005 fyrir þjófnað, en honum var ekki gerð refsing. Með broti sínu sem hér er fjallað um hefur ákærði rofið hinn skilorðsbundna hluta dómsins frá 30. september 2004. Verður því sá hluti dómsins tekinn upp og honum dæmd í einu lagi refsing í málinu, sbr. 60. gr. og 77. gr. almennra hegningarlaga. Er refsing ákærða ákveðin fangelsi í 7 mánuði. Þegar litið er til brots ákærða, sakaferils hans og þess að um skilorðsrof er að ræða, þykir ekki koma til greina að skilorðsbinda refsinguna.

Ákærði verður dæmdur til að greiða allan sakarkostnað málsins í héraði og fyrir Hæstarétti, samkvæmt yfirliti ríkissaksóknara um sakarkostnað og ákvörðun Hæstaréttar um málsvarnarlaun, sem ákveðin eru að meðtöldum virðisaukaskatti eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Ákærði, J-kk-nf A-kk-nf J-kk-nf, sæti fangelsi í 7 mánuði.

Ákærði greiði allan sakarkostnað í málinu í héraði og fyrir Hæstarétti, samtals 242.775 krónur, en það eru málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, H-kk-ef I-kk-ef hæstaréttarlögmanns, á báðum dómstigum.