619/2013

X var sakfelldur fyrir kynferðisbrot með því að hafa að heimili sínu haft samræði við A og notfært sér að hún gat ekki spornað við verknaðinum sökum ölvunar og svefndrunga. Var háttsemin talin varða við 2. mgr., sbr. 1. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Var refsing X ákveðin fangelsi í 2 ár, en rétt þótti að fresta fullnustu 21 mánaðar af refsingunni skilorðsbundið í 3 ár, m.a. með vísan til þess mikla dráttar sem orðið hefði á meðferð málsins. Þá var X gert að greiða A 800.000 krónur í miskabætur.

Dómur Hæstaréttar

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, H-kk-nf I. J-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf, Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 9. ágúst 2013 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Af hálfu ákæruvaldsins er þess krafist að refsing ákærða verði þyngd.

Ákærði krefst aðallega sýknu, en til vara að refsing hans verði milduð. Þá krefst hann þess aðallega að einkaréttarkröfu verði vísað frá héraðsdómi, en til vara að hún verði lækkuð.

A krefst þess aðallega að ákærða verði gert að greiða sér 1.200.000 krónur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 22. nóvember 2009 til 13. ágúst 2011, en dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags. Til vara krefst hún staðfestingar héraðsdóms um einkaréttarkröfu, en með vöxtum eins og að framan greinir.

Í hinum áfrýjaða dómi er rakið efni og tildrög þess bréfs sem ákærði ritaði í viðurvist bróður brotaþola. Ákæruvaldið heldur því fram að bréfið hafi sönnunargildi, en af hálfu ákærða er fallist á niðurstöðu héraðsdóms um að því verði hafnað sem sönnunargagni í málinu.

Ekki er fyrir að fara í íslenskum lögum reglu sem útilokar að stuðst verði við gagn, sem kann að hafa verið aflað án þess að fylgt hafi verið ákvæðum laga um öflun sönnunargagna í sakamálum. Þegar litið er til aðdraganda ritunar bréfsins, sem rakinn er í héraðsdómi, verður það þó ekki talið hafa sérstakt sönnunargildi fyrir sekt ákærða, sbr. 137. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Á hinn bóginn eru ekki komin fram atriði í málinu sem leiða til þess að vefengja skuli mat fjölskipaðs héraðsdóms á trúverðugleika framburðar ákærða og brotaþola. Samkvæmt því og þeim atriðum öðrum sem rakin eru í niðurstöðu héraðsdóms verður hann staðfestur um sakfellingu ákærða.

Ákærði hefur unnið sér til refsingar sem verður ákveðin fangelsi í tvö ár, en með vísan til þeirra atriða sem rakin eru í héraðsdómi þykir mega binda hluta refsingarinnar almennu skilorði eins og segir í dómsorði.

Að því gættu að takmarkaðra gagna nýtur um miska brotaþola verður niðurstaða héraðsdóms um fjárhæð einkaréttarkröfu staðfest með vöxtum eins og í dómsorði greinir.

Samkvæmt 1. mgr. 218. gr., sbr. 4. mgr. 220. gr., laga nr. 88/2008 verður ákærði dæmdur til að greiða allan sakarkostnað í héraði og fyrir Hæstarétti. Ákvæði héraðsdóms um þóknun skipaðs verjanda ákærða vegna starfa á rannsóknarstigi, útlagðan kostnað hans og málsvarnarlaun verða staðfest. Í málinu liggja ekki fyrir gögn til að styðjast við um þóknun réttargæslumanns brotaþola vegna meðferðar málsins hjá lögreglu og í héraði, sem í hinum áfrýjaða dómi var ákveðin hærri en málsvarnarlaun verjanda. Verður þóknun þessi ákveðin eins og í dómsorði greinir, en staðfest ákvæði um greiðslu útlagðs kostnaðar réttargæslumannsins. Um fjárhæð sakarkostnaðar fyrir Hæstarétti fer eins og segir í dómsorði, þar með talin málsvarnarlaun verjanda ákærða og þóknun réttargæslumanns brotaþola, sem ákveðin verður að meðtöldum virðisaukaskatti.

Dómsorð:

Ákærði, X, sæti fangelsi í tvö ár, en fresta skal fullnustu 21 mánaðar af refsingunni og sá hluti hennar niður falla að liðnum þremur árum frá uppkvaðningu dóms þessa, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði A 800.000 krónur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 22. nóvember 2009 til 13. ágúst 2011, en dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærði greiði allan sakarkostnað í héraði, 793.378 krónur, þar með talda þóknun verjanda síns, S-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, á rannsóknarstigi, útlagðan kostnað hans og málsvarnarlaun, samtals 465.364 krónur, og þóknun réttargæslumanns brotaþola, J-kvk-ef S-kvk-ef héraðsdómslögmanns, 251.000 krónur, ásamt útlögðum kostnaði hennar, 77.014 krónum.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, samtals 606.958 krónur, þar með talin málsvarnarlaun áðurgreinds verjanda síns, 376.500 krónur, og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, B-kk-ef J-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 188.250 krónur.