752/2017

L hf. höfðaði mál á hendur J til heimtu skuldar samkvæmt tveimur lánssamningum sem J hafði gert við Landsbanka Íslands hf., en kröfum samkvæmt samningunum hafði verið ráðstafað til L hf. Fyrir Hæstarétti krafðist J ómerkingar héraðsdóms á þeim grundvelli að dómarinn sem fór með málið í héraði hefði verið vanhæfur til meðferðar þess vegna setu sinnar í skilanefnd Landsbanka Íslands hf. og bankaráði L hf. Féllst Hæstiréttur á að vegna tilurðar og meðferðar þeirra krafna sem aðilar hefðu uppi, og með hliðsjón af störfum héraðsdómarans á þeim tíma er um ræddi, mætti með réttu draga í efa óhlutdrægni hans við úrlausn málsins, sbr. g. lið 5. gr. laga nr. 91/1991. Var hinn áfrýjaði dómur því ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar dómsálagningar á ný.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og B-kk-nf B-kk-nf og J-kk-nf F-kk-nf landsréttardómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 4. desember 2017. Hann krefst þess aðallega að hinn áfrýjaði dómur verði ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar, en til vara að hann verði sýknaður af kröfum stefnda. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Kröfu sína um ómerkingu héraðsdóms reisir áfrýjandi á því að dómari málsins hafi verið vanhæfur til að fara með og dæma það vegna setu sinnar í skilanefnd Landsbanka Íslands hf. og bankaráði stefnda. Til stuðnings þessu vísar áfrýjandi til g. liðar 5. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Stefndi höfðaði mál þetta til heimtu skuldar samkvæmt tveimur lánssamningum sem áfrýjandi hafði gert við Landsbanka Íslands hf. á árunum 2007 og 2008. Kröfum samkvæmt þeim var ráðstafað til stefnda með ákvörðun Fjármálaeftirlitsins 9. október 2008. Við slit Landsbanka Íslands hf. lýsti áfrýjandi kröfu 30. október 2009 meðal annars um skuldajöfnuð við þær kröfur sem mál þetta lýtur að vegna skaðabótakröfu sem hann taldi sig eiga á hendur bankanum vegna ófullnægjandi ráðgjafar starfsmanna hans. Skilanefnd bankans hafnaði kröfum áfrýjanda og með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur 9. apríl 2014 var öllum kröfum hans vísað frá dómi. Í þessu máli teflir áfrýjandi fram sömu málsástæðum gegn kröfum stefnda og í því máli.

Héraðsdómari sat í bankaráði stefnda á árunum 2010 til 2011, en hafði fyrir þann tíma verið varamaður í ráðinu um skeið. Þá var hann í skilanefnd Landsbanka Íslands hf. frá því í október 2008 til ársloka 2011 og formaður nefndarinnar frá júní 2009.

Vegna þeirra atriða sem hér hafa verið rakin um tilurð og meðferð þeirra krafna sem aðilar hafa uppi og með hliðsjón af þeim störfum sem héraðsdómari gegndi á þeim tíma sem um ræðir verður talið að draga megi með réttu í efa óhlutdrægni hans við úrlausn málsins. Var hann því vanhæfur til að fara með og dæma það, sbr. g. lið 5. gr. laga nr. 91/1991. Verður því að ómerkja hinn áfrýjaða dóm og vísa málinu heim í hérað til löglegrar meðferðar og dómsálagningar að nýju.

Rétt er að málskostnaður fyrir Hæstarétti falli niður.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur er ómerktur og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til löglegrar meðferðar og dómsálagningar á ný.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.