75/2003

J var ákærður fyrir kynferðisbrot með því að hafa haft samræði við X á meðan hún gat ekki spornað við verknaðinum sökum ölvunar og svefndrunga. Í héraðsdómi var talið sannað að J hefði gerst sekur um þessa háttsemi og var hann því sakfelldur fyrir brot gegn 196. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Í Hæstarétti var tekið fram að af gögnum málsins yrði ráðið að X hefði gert J skýrlega grein fyrir því, að hún vildi ekki hafa við hann mök við þær aðstæður sem voru fyrir hendi umrætt sinn. Hefði honum mátt vera ljóst, þrátt fyrir vinsamleg samskipti þeirra áður en þau lögðust til svefns, hver vilji hennar var í þessu efni. Þótti því sýnt að J hefði gegnið lengra en hann hafði ástæðu til að ætla sér heimilt, þegar stúlkan var sofandi og notfært sér þannig svefndrunga hennar vegna þreytu og undanfarandi áfengisdrykkju til að koma fram vilja sínum. Var dómur héraðsdóms um 6 mánaða fangelsi staðfestur um annað en skaðabætur sem þóttu hæfilega ákveðnar 300.000 krónur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kvk-nf E-kvk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf, G-kk-nf G-kk-nf, H-kk-nf B-kk-nf og P-kk-nf K-x-x H-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 19. febrúar 2003 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun en jafnframt af hálfu ákæruvalds, sem krefst staðfestingar á sakfellingu héraðsdóms, þyngingar á refsingu ákærða og hækkunar dæmdra miskabóta í 600.000 krónur ásamt dráttarvöxtum, eins og greinir í ákæru.

Ákærði krefst þess aðallega, að hann verði sýknaður af refsikröfu ákæruvaldsins og bótakröfu vísað frá dómi. Til vara er þess krafist, að refsing verði milduð og skilorðsbundin og ákærði sýknaður af bótakröfu eða hún lækkuð verulega. Þá er jafnframt sett fram krafa um ómerkingu héraðsdóms og heimvísun málsins.

Fyrir Hæstarétt hefur verið lagt vottorð H-kvk-ef S-kvk-ef sálfræðings frá 14. maí 2003 um líðan kæranda, er komið hafi til fjögurra viðtala við sálfræðinginn á þessu ári til viðbótar þeim, sem frá er greint í héraðsdómi. Að auki eru upplýsingar byggðar á prófunum á geðlægð og streituviðbrögðum í kjölfar áfalla, sem lögð voru fyrir kæranda 8. og 12. maí sl. Í vottorðinu segir, að athugun leiði í ljós einkenni áfallaröskunar, er lýsi sér í endurupplifunum, endurteknum hliðrunarviðbrögðum og viðvarandi einkennum aukinnar örvunar. Auk þessara einkenna komi fram hjá stúlkunni depurð, miklar tilfinningasveiflur og sé áberandi stutt í grát. Tilfinningaleg vanlíðan sé til staðar hjá henni og þörf sé á áframhaldandi meðferð.

Af gögnum málsins verður ráðið, að kærandi hafi gert ákærða skýrlega grein fyrir því, að hún vildi ekki hafa við hann mök við þær aðstæður, sem fyrir hendi voru umrætt sinn. Þrátt fyrir vinsamleg samskipti þeirra, áður en þau lögðust til svefns, mátti honum vera ljóst, hver vilji hennar var í þessu efni. Er því sýnt, að hann hafi gengið lengra en hann hafði ástæðu til að ætla sér heimilt, þegar stúlkan var sofandi, og notfært sér þannig svefndrunga hennar vegna þreytu og undanfarandi áfengisdrykkju til að koma fram vilja sínum.

Með þessum athugasemdum og annars með skírskotun til forsendna héraðsdóms verður hann staðfestur um annað en miskabætur til brotaþola, sem þykja hæfilega ákveðnar 300.000 krónur.

Ákærði skal greiða áfrýjunarkostnað sakarinnar, eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður um annað en fjárhæð miskabóta, sem ákveðin er 300.000 krónur.

Ákærði skal greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, B-kk-ef Ó-kk-ef H-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 250.000 krónur, og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, S-kvk-ef K-kvk-ef hæstaréttarlögmanns, 125.000 krónur.