422/2012

Þrotabú F hf. kærði úrskurð héraðsdóms þar sem máli þrotabúsins gegn R ehf. var vísað frá dómi á þeirri forsendu að málið hefði verið höfðað á röngu varnarþingi. Fallist var á það með héraðsdómi að þeir ágallar sem urðu á birtingu stefnu í málinu gætu ekki skipt máli þar sem R ehf. hafði sótt þing við endurupptöku málsins og tekið til varna. Hins vegar var talið að ætlað réttarbrot R ehf. hefði verið framið í Reykjavík og mátti því sækja málið þar samkvæmt 41. gr. laga nr. 91/1991. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til löglegrar meðferðar.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og G-kk-nf G-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 12. júní 2012 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 15. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 31. maí 2012, þar sem máli sóknaraðila á hendur varnaraðila var vísað frá dómi. Kæruheimild er í j. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að lagt verði fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar. Þá krefst hann aðallega kærumálskostnaðar, en til vara að hann verði felldur niður.

I

Eins og nánar greinir í hinum kærða úrskurði höfðaði sóknaraðili mál þetta með stefnu 21. janúar 2010 og krafðist þess með vísan til 131. gr. og 141. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o. fl. að rift yrði greiðslum frá Fons hf. til varnaraðila samtals að fjárhæð 16.857.300 krónur. Jafnframt krafðist sóknaraðili þess með vísan til 142. gr. sömu laga að varnaraðila yrði gert að greiða sér framangreinda fjárhæð með nánar tilgreindum vöxtum. Við þingfestingu málsins 15. apríl 2010 var ekki sótt þing af hálfu varnaraðila og var málið dómtekið að kröfu sóknaraðila. Dómur var upp kveðinn 18. febrúar 2011. Var krafa sóknaraðila um riftum framangreinda greiðslna til varnaraðila þar tekin til greina sem og krafa hans um að varnaraðila yrði gert að greiða sóknaraðila þá fjárhæð sem krafist var í stefnu ásamt tilgreindum vöxtum. Málið var endurupptekið að ósk varnaraðila 8. apríl 2011. Varnaraðili sótti þá þing og fékk frest til að leggja fram greinargerð. Í greinargerð sem varnaraðili lagði fram í þinghaldi 26. maí 2011 krafðist hann þess aðallega að málinu yrði vísað frá dómi. Reisti hann þá kröfu annars vegar á því að félaginu hefði í upphafi ekki verið réttilega stefnt og hins vegar að málið væri ekki höfðað á réttu varnarþingi. Með hinum kærða úrskurði var fallist á þá kröfu.

II

Samkvæmt 4. mgr. 83. gr. laga nr. 91/1991 breytir engu þótt stefna hafi ekki verið birt, galli hafi verið á birtingu eða birt með of skömmum fyrirvara ef stefndi sækir þing við þingfestingu máls. Þegar endurupptaka útivistarmáls í héraði er ráðin verður, samkvæmt 1. mgr. 140. gr. sömu laga, rekstri máls haldið áfram eftir reglum laganna frá því stigi er útivist varð af hálfu stefnda að því leyti sem annað leiðir ekki af ákvæðum laganna. Eins og að framan er rakið varð útivist af hálfu varnaraðila við þingfestingu málsins 15. apríl 2010. Því hafði þingsókn varnaraðila við endurupptöku málsins sömu réttaráhrif og þingsókn hans við þingfestingu þess í upphafi hefði haft samkvæmt 4. mgr. 83. gr. laganna. Samkvæmt því, en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar, verður staðfest sú niðurstaða að ekki geti varðað frávísun málsins hvernig staðið var að birtingu stefnu.

Þegar málið var höfðað var skráð heimilisfang varnaraðila að Heimalind 4, Kópavogi. Um heimild til að sækja málið fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur vísar sóknaraðili meðal annars til 41. gr. laga nr. 91/1991. Samkvæmt þeirri grein má sækja mál til skaðabóta, refsingar eða annarrar fullnustu vegna réttarbrots utan samninga í þeirri þinghá sem brot var framið. Eins og að framan er rakið var málið höfðað til riftunar á greiðslum varnaraðila og endurheimtu þeirra fjármuna á grundvelli XX. kafla laga nr. 21/1991. Hugtakið réttarbrot tekur hér til sérhvers brots á rétti utan samninga sem getur haft í för með sér skaðabótaskyldu, refsingu eða annars konar fullnustu. Ráðstafanir sem riftanlegar eru á grundvelli XX. kafla laga nr. 21/1991 geta fallið undir þetta hugtak, enda geta þær haft í för með sér skyldu til greiðslu skaðabóta eða annarrar fullnustu í merkingu ákvæðisins. Riftunarkrafa sóknaraðila varðar greiðslu Fons hf. á tveimur reikningum varnaraðila dagsettum 31. desember 2008 og 15. janúar 2009. Óskaði varnaraðili þess að reikningarnir yrðu greiddir inn á bankareikning félagsins, sem óumdeilt er að hafi verið í bankaútibúi í Reykjavík, og inn á þann reikning innti Fons hf. umkrafðar greiðslur 16. janúar 2009 og 23. febrúar 2009. Ætlað réttarbrot var því framið í Reykjavík og mátti sækja málið þar samkvæmt 41. gr. laga nr. 91/1991. Hinn kærði úrskurður verður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til löglegrar meðferðar.

Varnaraðili verður dæmdur til að greiða sóknaraðila kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Lagt er fyrir héraðsdómara að taka málið til löglegrar meðferðar.

Varnaraðili, Ramla ehf., greiði sóknaraðila, þrotabúi Fons hf., 250.000 krónur í kærumálskostnað.