754/2012

S var sakfelldur fyrir stórfellt fíkniefnalagabrot með því að hafa, ásamt tveimur öðrum, staðið að og skipulagt innflutning á samtals 569,15 g af kókaíni, til Íslands frá Danmörku. Með hliðsjón af magni og styrkleika fíkniefnanna og þess að um samverknað ákærða og meðákærðu var að ræða, svo og með hliðsjón af því að S ætti sér engar málsbætur, þótti refsing hans hæfilega ákveðin fangelsi í 18 mánuði. Þá voru 270.000 krónur í reiðufé, sem fannst við leit á heimili S, einnig gerðar upptækar, sem og fyrrnefnd fíkniefni.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir H-kk-nf I. J-kk-nf og B-kk-nf B-kk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 19. desember 2012 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Af hálfu ákæruvalds er þess krafist að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur um sakfellingu ákærða og upptöku ávana- og fíkniefna og 270.000 króna í reiðufé, en að refsing verði þyngd.

Ákærði krefst aðallega sýknu, en til vara að refsing verði milduð.

I

Í forsendum héraðsdóms kemur fram að meðal gagna málsins séu hljóðritanir af samtölum á heimili meðákærðu A og B, þar sem greinilega megi þekkja raddir þessara meðákærðu og ákærða S-kk-ef A-kk-ef, hér eftir ákærði, auk þess sem meðákærðu nefni það í upptöku frá 15. maí 2012 að „S-kk-nf“ sé að koma. Á upptöku frá 14. maí 2012 megi heyra ákærða spyrja meðákærðu A hvernig best sé að setja þetta upp með „gömlu“ og þá heyrist meðákærða segja að mamma hennar geri allt fyrir hana. Þá ræði þau um hvar sé best að afhenda móður meðákærðu A „þetta“. Einnig ræði ákærði um það að hann „lendi þarna“ 20. eða 21. og að hann verði „þarna“ til 22. eða 23. og þá geti hann komið „með þetta“ til meðákærðu A. Hún þurfi bara að vera „á vaktinni“ og þau þurfi bara að vera mikið „on line“. Þá heyrist ákærði í upptöku frá 15. maí 2012 spyrja meðákærðu A hvort hún eigi einhvern vin þarna úti sem gæti látið móður hennar „hafa þetta“ og heyrist meðákærða þá svara: „Það er bara C, það er bara C“ og meðákærði B heyrist bæta við: „C“. Jafnframt heyrist ákærðu öll velta því fyrir sér að best sé að senda einhvern sem sé „ekki í þessum heimi“, en það verði að vera stelpa. Enn fremur heyrist ákærði ræða um það að hann verði kominn „þangað“ 21. og verði farinn 22. og þetta sé bara spurning um hvernig meðákærða A ætli að „setja þetta upp í sambandi við din mor.“ Meðákærða A heyrist þá segja: „Segðu mér bara hvenær þú verður þarna.“ Jafnframt heyrist ákærði segja: „Í versta falli þá segirðu þessari C þarna að vinkona þín ... að vinkona þín sé á smá hraðferð og hún ætli að láta mömmu þín fá smá“. Loks heyrist ákærði segja: „Já, og þá plötum við hana bara þannig og þá gerir hún það bara sama dag og mamma þín væri komin til hennar þannig að hún væri ekkert að fara þú veist að geta testað það sem væri í þessu skilurðu“ og „Þá er hún komin með töskuna ... mamma þín myndi senda konuna mína til þessarar C eða eitthvað.“

Eftir að hafa rakið það sem fram kemur í hljóðritununum dregur héraðsdómur réttilega þá ályktun af því sem þar kemur fram að ekki fari milli mála að ákærðu hafi verið að skipuleggja innflutning á þeim fíkniefnum sem móðir meðákærðu A flutti með sér til landsins 25. maí 2012. Að þessu gefnu er rakið í dóminum að ákærði hafi komið til Kaupmannahafnar 22. maí 2012, um svipað leyti og fram komi í samtölum hans við meðákærðu 14. og 15. sama mánaðar. Þá hafi ákærði og unnusta hans, vitnið D, skýrt frá því að þau ákærði hafi farið í verslunarleiðangur í Kaupmannahöfn og keypt barnaföt og fleira fyrir meðákærðu A 23. maí 2012 og að ákærði hafi sagt fyrir dóminum að áðurnefnd unnusta hans hafi hitt vinkonu meðákærðu A á torgi í borginni og látið hana hafa fatapokana. Næst er rakinn framburður ákærða hjá lögreglu 5. september 2012, þar sem ákærði hafi sagt að vinkona meðákærðu A, sú sem þau D hafi afhent barnafötin, héti E, C eða eitthvað í þá áttina. Við hlustun á yfirheyrslunni væri það ekki rétt sem ákærði héldi fram fyrir dóminum að lögregla hafi spurt hann að því hvort verið gæti að vinkona meðákærðu A héti C, heldur hafi ákærði verið spurður að því hver þessi vinkona væri. Þá hafi ákærði sagt hjá lögreglu að vel gæti verið að þau D hafi farið heim til þessarar vinkonu meðákærðu A og að þau hafi farið inn í einhverja íbúð þarna, en ekki munað hvar. Voru skýringar ákærða á breyttum framburði fyrir dómi ekki taldar trúverðugar.

Þá er í dómsforsendum gerð grein fyrir því að meðákærða A hafi neitað fyrir dómi að ákærði hafi komið að skipulagningu fíkniefnainnflutnings þess, sem honum er gefinn að sök í máli þessu. Í skýrslu sinni hjá lögreglu 7. júní 2012 hafi meðákærða hins vegar staðfest að í upptökum af samtali á heimili hennar og meðákærða B 14. maí 2012 mætti heyra þau ákærða skipuleggja innflutning fíkniefna í tösku, sem móðir meðákærðu A átti að koma með til landsins, en meðákærða hafi tekið fram að ekki hefði verið búið að ákveða magnið. Voru skýringar meðákærðu á breyttum framburði hennar fyrir dómi um aðild ákærða að fíkniefnainnflutningnum ekki metnar trúverðugar. Enn fremur er rakinn framburður vitnisins C, vinkonu meðákærðu A, fyrir dómi um að par hafi komið heim til vitnisins með tösku einum eða tveimur dögum áður en vitnið fór með hana út á flugvöll til móður meðákærðu. Gæti það samrýmst framburði ákærða og D um ferðalag þeirra til Hollands. Í framburði C hafi komið fram að stúlkan hafi séð um að kaupa barnafötin fyrir meðákærðu A og pakka þeim í töskuna meðan vitnið hafi brugðið sér af bæ og hafi taskan verið tilbúin í íbúð vitnisins þegar það kom til baka. Þótti lýsing vitnisins á parinu koma heim og saman við útlit ákærða og D og þá sérstaklega lýsing vitnisins á D, en vitnið kvaðst geta lýst henni betur þar sem það hafi átt meiri samskipti við hana. Hafi framburður C verið greinargóður og skýr, hann samrýmdist framburði ákærða hjá lögreglu og að sínu leyti framburði D og var framburður C metinn trúverðugur.

Að framangreindu virtu var komist að þeirri niðurstöðu að ósamræmi væri í framburði ákærða fyrir dóminum og hjá lögreglu og þætti ákærði ekki hafa gefið trúverðugar skýringar á breyttum framburði sínum fyrir dómi. Þá samrýmdist framburður ákærða fyrir dóminum ekki öðrum gögnum málsins, svo sem hljóðritunum á heimili meðákærðu, og þætti framburður ákærða fyrir dóminum ekki trúverðugur. Með hliðsjón af hljóðritunum á heimili meðákærðu A og B 14. og 15. maí 2012, sem fengi stuðning í framburði meðákærðu A hjá lögreglu og framburði vitnisins C, sem einnig samrýmdist framburði ákærða hjá lögreglu, þætti sannað svo hafið væri yfir skynsamlegan vafa að ákærði hefði gerst sekur um þá háttsemi sem honum væri gefin að sök í ákæru.

II

Í skýrslu C hjá lögreglu 25. júní 2012 kvaðst hún ekki vita hvað það fólk, sem kom með töskuna til hennar, héti, og hafi hún lítið sem ekkert talað við „strákinn“ þar sem hann hafi verið á Skype allan tímann inni í eldhúsi. Lýsti C parinu þannig að stúlkan hafi verið „lítil og sæt með ljósbrúnt hár og strákurinn var dökkhærður, svolítið stór, þéttur“. Fyrir dómi kvaðst vitnið fyrst ekki muna hvernig „strákurinn“ leit út, en stúlkan hafi verið „svolítið síðhærð, grönn ... svona ljós skolhærð.“ Nokkru síðar var vitnið beðið að lýsa „stráknum“ og var svar þess svofellt: „Hann var ótrúlega venjulegur. Var ekki feitur, hann var ekki eitthvað geðveikt grannur“. Aðspurt um hár hans sagði vitnið: „Held það hafi bara verið svona venjulegt stutt hár. Ég man ekki hvernig það var á litinn.“ Aðspurt um hvort maðurinn hafi verið með gleraugu svaraði vitnið: „Ég held hann hafi ekki verið með gleraugu því ég held ég hefði munað.“ Spurt um komu parsins í íbúð vitnisins sagði það: „Já og svo fæ ég hana. Ég tala við hana. Hann var að tala í símann í eldhúsinu þannig að ég sá hann miklu minna og ég var að pakka fyrir dóttur mína, ég var að fara með hana og hún sat inni í stofu og var með dóttur minni og var að reyna tala við hana og ég spurði hana hvort þau hefðu tíma að fara að versla þetta sem ég var búinn að lofa A að versla. Hún sagði já það væri ekkert mál ef hún mætti þá koma með það á eftir. Ég lét þau bara hafa lykilinn af því ef að ég yrði ekki komin þannig og bara muna að láta hann í póstkassann. Þau fengu bara ... lykilinn minn þannig að taska var tilbúin þegar ég kom og það var ekkert mál.“ Er vitnið var spurt að því hvort það myndi „þekkja þetta par í sjón í dag“ svaraði það: „Kannski stelpuna en ég er ekki viss ... Líka ef hún hefur breyst í útliti. Ég sá þau bara einu sinni einn dag þannig að það var náttúrulega í maí.“

Með beiðni verjanda ákærða 5. apríl 2013, móttekinni í Héraðsdómi Reykjaness 12. sama mánaðar, var þess óskað að tekin yrði á ný skýrsla af vitninu til að ganga úr skugga um hvort það gæti staðfest hvort ákærði hefði afhent því tösku á heimili þess eða hvort um annan mann hefði verið að ræða. Var fallist á beiðnina með dómi Hæstaréttar 14. maí 2013 í máli nr. 320/2013. Vitnið, sem búsett er í Kaupmannahöfn, gaf símaskýrslu fyrir héraðsdómi 17. sama mánaðar. Vitnið var í upphafi spurt að því hvort það vissi nú hvernig ákærði liti út og svaraði vitnið því til að svo væri, það hafi séð hann á vefmiðlinum visir.is fyrir um mánuði. Kvað vitnið ákærða ekki hafa verið þann mann sem afhenti því töskuna á heimili þess. Spurt um ástæðu þess að vitnið fór að skoða myndina af ákærða svaraði það: „Bara út af umfjöllum um þetta eiginlega ... og svo var ég bara að pæla í því hver þetta væri sem væri verið að tala um“. Þegar vitnið var spurt hvort það hafi aðallega verið það að „strákurinn“ á myndinni hafi verið feitari og með gleraugu, en „strákurinn“ sem hafi komið heim til vitnisins hafi verið grennri og ekki með gleraugu, sem réði því að um sama mann gæti ekki verið að ræða svaraði vitnið: „Já fyrst og fremst þetta“. Hafi „þessi gaur“ sem vitnið hafi séð í fjölmiðlum bara ekkert verið líkur „þessum strák eins og ég man það“ sem kom heim til vitnisins.

III

Niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu ákærða var einkum reist á því sem fram kom í hljóðritunum á samtölum hans og meðákærðu 14. og 15. maí 2012, enda þætti þar ekki fara á milli mála að ákærðu væru að skipuleggja innflutning á fíkniefnum, sem móðir meðákærðu A flutti með sér til landsins 25. maí 2012. Þá var talið að önnur gögn styddu sakfellingu ákærða eins og rakið var. Lýsing vitnisins C á manni þeim, sem kom með unnustu sinni á heimili þess greint sinn, var ekki á sama veg hjá lögreglu og fyrir dómi við aðalmeðferð málsins. Þá fullyrti vitnið í símaskýrslu sinni fyrir dómi, sem tekin var að frumkvæði ákærða, að af mynd að dæma, sem vitnið kvaðst hafa séð af ákærða á vefmiðli, væri hann ekki sá maður sem komið hefði með tösku á heimili vitnisins. Jafnvel þótt tekið yrði tillit til þessa síðbúna framburðar vitnisins fær hann ekki einn og sér haggað sönnunarmati fjölskipaðs héraðsdóms að öðru leyti. Að þessu gættu, en að öðru leyti með vísan til forsendna héraðsdóms verður hann staðfestur.

Ákærði verður dæmdur til að greiða áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og segir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Ákærði, S-kk-nf A-kk-nf, greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, 567.267 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, O-kk-ef E-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 502.000 krónur.