73/2010

fella úr gildi ákvörðun sýslumanns um að kyrrsetja innstæður á nánar tilgreindum bankareikningum hans að kröfu sérstaks saksóknara. Talið var að við mat á því hvort til staðar væru skilyrði sem 1. mgr. 88. gr. laga nr. 88/2008 tilgreini beri einkum að líta til eðlis peningaeigna, þess að unnt er að færa peninga af bankareikningum á skömmum tíma, þess að um mjög háar fjárhæðir væri að ræða, þess að ekki væri bent á að til væru aðrar eignir sem verið gætu til tryggingar til fullnustu sektar, sakarkostnaðar eða ávinnings og refsiramma hins ætlaða brots. Þótti því fullnægt skilyrðum ákvæðisins fyrir lögmæti kyrrsetningargerðarinnar og var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og H-kvk-nf H-kvk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 8. febrúar 2010 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 10. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 5. febrúar 2010 þar sem hafnað var kröfu varnaraðila um að fella úr gildi þá ákvörðun sýslumannsins í Reykjavík 13. nóvember 2009 að kyrrsetja innstæður á nánar tilgreindum bankareikningum hans hjá Nýja-Kaupþingi hf. (nú Arion banka hf.). Kæruheimild er í k. lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Varnaraðili krefst þess að felld verði úr gildi ákvörðun sýslumannsins í Reykjavík 13. nóvember 2009 að kyrrsetja innstæður á bankareikningum hans hjá Nýja-Kaupþingi hf. (nú Arion banka hf.) nr. [...] og [...]. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Sóknaraðili kærði úrskurðinn fyrir sitt leyti 8. febrúar 2010. Hann krefst þess aðallega að kröfu varnaraðila verði vísað frá héraðsdómi, en til vara krefst hann staðfestingar hins kærða úrskurðar.

I

Samkvæmt XII. kafla laga nr. 88/2008 telst kyrrsetning til tryggingar upptöku ætlaðs ávinnings af broti til rannsóknaraðgerða. Var varnaraðila heimilt að leggja ágreining um lögmæti kyrrsetningar á grundvelli 88. gr. laganna undir héraðsdóm samkvæmt 2. mgr. 102. gr. sömu laga, sbr. og 60. gr. og 1. mgr. 70 gr. stjórnarskrárinnar. Er frávísunarkröfu sóknaraðila því hafnað.

II

Hinn 11. nóvember 2009 krafðist sóknaraðili kyrrsetningar í eigum varnaraðila til tryggingar kröfu að fjárhæð 193.000.000 krónur vegna greiðslu sektar, sakarkostnaðar og upptöku ávinnings. Krafan var gerð með vísan til 88. gr. laga nr. 88/2008 vegna ætlaðra brota varnaraðila gegn 1. mgr. 123. gr. laga nr. 108/2007 um verðbréfaviðskipti og XIV. kafla almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 138. gr., sbr. 141. gr. a. Forsenda beiðninnar var að talin væri hætta á að eignir myndu glatast eða rýrna að mun. Hinn 13. nóvember 2009 kyrrsetti sýslumaður nánar tilgreinda bankareikninga varnaraðila. Rannsókn vegna ætlaðra brota varnaraðila er ekki lokið.

Brot gegn 123. gr., sbr. 146. gr., laga nr. 108/2007 varða sektum eða fangelsi allt að sex árum hvort sem framin eru af ásetningi eða gáleysi, sbr. 147. gr. laganna, og má hækka refsingu allt að helmingi þyki 138. gr. almennra hegningarlaga eiga við. Hið ætlaða brotaandlag er talið nema tæpum tvö hundruð milljónum króna.

Kyrrsetning samkvæmt 88. gr. laga nr. 88/2008 er þvingunaraðgerð í þágu meðferðar sakamáls og hefur það markmið að tryggja fjármuni til greiðslu sektar, sakarkostnaðar og upptöku ávinnings, sem aflað hefur verið með broti. Skilyrði kyrrsetningar samkvæmt ákvæðinu er að „hætta þykir á að eignum verði ella skotið undan eða þær glatist eða rýrni að mun.“ Eru skilyrði þessi eðlisólík skilyrðum fyrir kyrrsetningu samkvæmt 5. gr. laga nr. 31/1990 um kyrrsetningu, lögbann o.fl. og verða þau ekki lögð að jöfnu eins og varnaraðili heldur fram. Ekki liggja fyrir haldbærar upplýsingar um fjárhag og aðrar eignir varnaraðila utan að til séu einhverjar peningainnstæður umfram þær sem kyrrsettar voru. Við mat á því hvort til staðar séu þau skilyrði sem ákvæði 1. mgr. 88. gr. laga nr. 88/2008 tilgreinir ber einkum að líta til eðlis peningaeigna, þess að unnt er að færa peninga af bankareikningum á skömmum tíma, þess að um mjög háar fjárhæðir er að ræða, þess að ekki er bent á að til séu aðrar eignir sem verið gætu til tryggingar til fullnustu sektar, sakarkostnaðar eða ávinnings og refsiramma hins ætlaða brots. Þykir því fullnægt skilyrðum ákvæðisins fyrir lögmæti kyrrsetningargerðar sýslumannsins í Reykjavík 13. nóvember 2009 og verður hinn kærði úrskurður staðfestur.

Málskostnaður fellur niður.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Málskostnaður fellur niður.