45/2007

E ehf. krafði M um greiðslu eftirstöðva skuldabréfs, en M hafði tekist á hendur sjálfskuldarábyrgð á greiðslu bréfsins. M bar því við að milli aðila hefði verið samið að með afhendingu á nýju veðskuldabréfi yrðu að fullu greidd tvö skuldabréf milli aðila, þ. á m. fyrrgreint skuldabréf, með nánar tilgreindum afslætti af heildarskuldinni. Því til stuðnings vísaði M til áritana á veðskuldabréfið. Í dómi Hæstaréttar var vísað til þess að þegar veðskuldabréfið var afhent félaginu hafi skuldabréfið, sem málið snerist um, verið í eigu bankans K. Var talið að þegar orðalag þessara áritana væri virt í ljósi aðstæðna í málinu þætti gegn andmælum E ehf. ekki nægilega sannað að félagið hefði tekist á hendur skuldbindingu um eftirgjöf kröfu á hendur M. Héraðsdómur, þar sem fallist var á kröfu E ehf., var því staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og H-kvk-nf H-kvk-nf og H-kk-nf H-kk-nf fyrrverandi hæstaréttardómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 19. janúar 2007. Hún krefst sýknu af kröfum stefnda og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Deilt er um greiðslu eftirstöðva skuldabréfs nr. 200434, sem gefið var út 16. janúar 2003 af Plenu ehf. til stefnda, en framselt Búnaðarbanka Íslands hf. nokkru síðar. Áfrýjandi telur skuldina greidda með því að hún hafi afhent stefnda veðskuldabréf útgefið af nafngreindum manni 23. mars 2004 til handhafa að fjárhæð 1.800.000 krónur. Kveður hún aðila hafa samið um að með afhendingu þess bréfs yrðu að fullu greidd tvö veðskuldabréf, bréf nr. 200433 og 200434. Í því hafi falist að sér hafi verið veittur afsláttur af heildarskuldinni samkvæmt báðum bréfunum sem numið hafi rúmlega 300.000 krónum. Þáverandi lögmaður áfrýjanda ritaði eftirfarandi texta á ljósrit skuldabréfsins 23. mars 2004: „Frumrit og þinglýsingareintak veðskuldabréfs er mótt. 26. apríl 2004; staðfest er, að þau 2 veðskbr. sem tilgr. eru á bakhlið verða greidd upp og afhent Plena ehf.“ Neðst á sama ljósrit var skráð af hálfu stefnda við móttöku bréfsins: „Andvirði gr. til KB 313-74-200433, 200434.“ Stefndi innleysti 3. nóvember 2005 í bankanum skuldabréf nr. 200434 með 1.199.549 krónum sem sagðar eru hafa verið eftirstöðvar þess þann dag. Samkvæmt gögnum málsins höfðu greiðslur af veðskuldabréfinu þá greitt bréf nr. 200433 að fullu en bréf nr. 200434 að hluta.

Stefndi hefur lýst yfir því að hann reki þetta mál ekki samkvæmt XVII. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála heldur sem almennt einkamál. Ágreiningur er um hvaða skilning beri að leggja í framangreinda texta og hvort báðir voru ritaðir á skjalið á sama tíma. Engin frekari sönnunarfærsla fór fram um þessi atriði né um ætlaðan afslátt af kröfunni til handa áfrýjanda. Á þeim tíma er veðskuldabréfið 23. mars 2004 var afhent stefnda var skuldabréf nr. 200434 í eigu fyrrgreinds banka. Ekkert kemur fram um hvernig haga átti uppgjöri á meintum afslætti á skuldinni gagnvart bankanum, né hvernig farið hafi verið með afborganir og vexti af nýja bréfinu. Því er haldið fram af stefnda að bankinn hafi ekki viljað taka strax við nýja bréfinu sem greiðslu á eldri bréfunum tveimur, en að það hafi greiðst við sölu veðsins 19. nóvember 2004. Þegar orðalag umdeildra áritana á veðskuldabréfið er virt í ljósi framangreindra aðstæðna, þykir gegn andmælum stefnda ekki nægilega sannað að hann hafi tekist á hendur þá skuldbindingu um eftirgjöf kröfu á hendur áfrýjanda sem málsástæður hennar byggja á. Verður héraðsdómur því staðfestur.

Áfrýjandi verður dæmd til að greiða stefnda upp í málskostnað fyrir Hæstarétti eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, M-kvk-nf Ó-kvk-nf, greiði stefnda, Eignasögu-Trausti ehf., 100.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.