31/2010

X var sakfelldur fyrir kynferðisbrot á heimili sínu með því að hafa með ofbeldi veist að A í geymslu íbúðarinnar, káfað á brjóstum hennar innanklæða, sleikt brjóst hennar og skömmu síðar dregið hana inn í gestaherbergi og haft við hana samræði. Talið var að leggja yrði staðfasta og trúverðuga frásögn A til grundvallar í málinu og að fram væri komin lögfull sönnun fyrir því að X hefði gerst sekur um þá háttsemi sem í ákæru greindi.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf, G-kk-nf G-kk-nf, G-kk-nf C-kk-nf og M-kk-nf S-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 30. desember 2009 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Af hálfu ákæruvaldsins er krafist staðfestingar á sakfellingu ákærða en þyngingar á refsingu.

A krefst þess að staðfest verði ákvæði héraðsdóms um bætur og vexti af þeim.

Ákærði krefst aðallega sýknu en til vara vægustu refsingar sem lög leyfa. Þá krefst hann þess aðallega að skaðabótakröfu verði vísað frá héraðsdómi en til vara að dæmdar bætur verði lækkaðar.

Með ákæru 22. apríl 2009 er ákærða gefið að sök kynferðisbrot 12. ágúst 2008 með því að hafa á heimili sínu að [...] með ofbeldi veist að A í geymslu íbúðarinnar, káfað á brjóstum hennar innanklæða, sleikt brjóst hennar og skömmu síðar dregið hana inn í gestaherbergi og haft við hana samræði. Ákærði hefur við rannsókn málsins og fyrir dómi neitað sakargiftum og borið fyrir sig nær algjöru minnisleysi vegna bjórdrykkju. Í skýrslu hans fyrir dómi kom meðal annars fram að hann myndi ekki hvenær hann hóf drykkju þennan dag, en sagðist ráma í að A hafi komið heim til sín og þau ætlað að fara saman að vinna við að beita línu um klukkan átta þetta kvöld. Taldi hann sig hafa drukkið um þrjá bjóra, en svo myndi hann ekki meir. Hann fullyrti hins vegar að þær sakir sem á hann væru bornar fengju ekki staðist vegna þess að þegar hann væri drukkinn „mundi ég aldrei gagnast kvenmanni að neinu leyti“. Í skýrslu hjá lögreglu 13. ágúst 2008 er eftir honum haft að A hafi ætlað að bíða heima hjá honum þangað til þau færu að vinna, en þar sem hann hafi gefið henni bjór að drekka hafi hann sagt við hana að hún færi ekkert á bílnum og sýnt henni hvar hún ætti að sofa þar sem þau hjónin væru með aukaherbergi. Eftir það hafi hann ekkert munað.

Af gögnum málsins má ráða að brotaþoli hafi komið á heimili ákærða milli klukkan sjö og átta þetta kvöld og farið þaðan fyrir níu. Hefur hún borið að þá hafi hún ekið niður á bryggju á [...] og þaðan til [...], en staldrað við á leiðinni og hringt í vin sinn F klukkan níu. Fram er komið að ákærði hringdi þrívegis í bróðurdóttur sína þetta kvöld, klukkan 18.01, 21.00 og 21.37 og hefur hún borið fyrir dómi að í fyrsta sinn þegar hann hringdi hafi verið „allt í lagi sko, hann var bara búinn að fá sér bjór og var bara voða kátur“, en í næsta símtali hafi hann verið orðinn „aðeins eitthvað kenndur“ og talað um að „þessi stelpa“ hafi verið „blindfull og kolrugluð“. Í síðasta samtalinu hafi hins vegar komið fram að ákærði hafi verið orðinn „vel drukkinn“. Eins og nánar er rakið í héraðsdómi útilokar blóðsýni sem tekið var úr brotaþola að hún hafi verið drukkin umrætt sinn og fær þessi fullyrðing ákærða því ekki staðist. Bróðir ákærða kvaðst fyrir dómi hafa komið á heimili hans um klukkan 18.00 um kvöldið og þá ekki merkt áfengisáhrif á honum. Ákærði var handtekinn klukkan 22.07 sama kvöld, rúmlega klukkustund eftir að brotaþoli fór frá heimili hans. Hann hafði því nægt ráðrúm til að drekka meira áfengi á þessum tíma. Í frumskýrslu lögreglu er því lýst að þegar ákærði kom á lögreglustöðina á [...] hafi hann verið óstöðugur, málfar hans óskýrt og framburður ruglingslegur. K-kk-nf Þ-kk-nf yfirlögregluþjónn, sem hafði afskipti af ákærða í framhaldi af handtöku hans, bar fyrir dómi að ákærði hafi þá verið undir áhrifum, en langt frá því að vera ölvaður. Samkvæmt framansögðu eru litlar líkur á því að ákærði hafi verið það ölvaður þegar brotaþoli var á heimili hans að hann muni ekki um samskipti þeirra. Framburði brotaþola er lýst í héraðsdómi og var hann þar metinn trúverðugur. Gögn um símtöl úr síma ákærða sýna að hann hringdi 17 sinnum í síma brotaþola á tímabilinu frá klukkan 21.04 til 22.00 þetta kvöld, en hún svaraði ekki. Þá kemur fram í endurriti úr talhólfi síma hennar að ákærði sendi henni sex skilaboð á tímabilinu frá klukkan 21.06 til 21.46 um kvöldið. Í síðasta skilaboðinu sagði hann meðal annars „fyrirgefðu ástin mín.“ Ákærði hefur enga skýringu gefið á þessum símhringingum og skilaboðum.

Í dagbók lögreglunnar á [...] varðandi mál þetta er skráð að áðurnefndur B hafi hringt í lögreglu um klukkan kl. 21.45 þetta kvöld og tilkynnt að brotaþoli hefði orðið fyrir áreiti á [...]. Einnig segir í upplýsingaskýrslu frá sama kvöldi að nokkru áður hafi F hringt og tilkynnt að brotaþoli hefði haft samband við sig. Hafi henni liðið mjög illa og verið grátandi. Ljóst er af framburði F, sambúðarmanns brotaþola og lögreglumanna er hittu hana í kjölfar atburðarins að hún skýrði þeim frá því að ákærði hafi brotið gegn henni kynferðislega og hún hafi verið grátandi og í miklu uppnámi. Samkvæmt upplýsingaskýrslu yfirlögregluþjóns á [...] kom hún á lögreglustöðina þetta kvöld. Í skýrslunni er útdráttur af frásögn hennar sem kemur í öllum meginatriðum heim og saman við framburð hennar við rannsókn málsins og fyrir dómi. Hún var færð á neyðarmóttöku Fjórðungssjúkrahússins á Akureyri þar sem hún lýsti því að ákærði hafi nauðgað sér. Frásögn hennar þar var einnig í samræmi við síðari framburð hennar.

Að öllu framangreindu virtu en að öðru leyti með vísan til forsendna héraðsdóms verður staðfest niðurstaða hans um sakfellingu ákærða, refsingu hans og sakarkostnað. Að því er varðar kröfu um bætur til brotaþola úr hendi ákærða verður að gæta að því að ekki liggja fyrir nein gögn um afleiðingar brotsins gagnvart henni þó ljóst sé að það hafi haft áhrif á andlega heilsu hennar. Að þessu virtu og atvikum máls að öðru leyti eru bætur til hennar ákveðnar 1.000.000 krónur og skulu þær bera vexti á þann hátt sem ákveðið var í héraði.

Ákærði verður dæmdur til að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun verjanda síns og þóknun réttargæslumanns brotaþola, sem ákveðin eru að meðtöldum virðisaukaskatti eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður um annað en höfuðstól bóta úr hendi ákærða, V-kk-ef K-kk-ef S-kk-ef, til A, sem skal nema 1.000.000 krónum.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, 635.999 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, P-kk-ef A-kk-ef P-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 439.250 krónur, og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, V-kk-ef H-kk-ef V-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 125.500 krónur.