487/2008

X var sakfelldur fyrir fjórar líkamsárásir gegn fyrrverandi sambýliskonu sinni og tveimur börnum hennar. Voru brotin heimfærð undir 217. gr. og 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og refsing hans ákveðin með vísan til 77. gr. sömu laga. X neitaði sök í málinu. Hann hafði ekki áður hlotið refsingu, en að öðru leyti var ekki talið að hann ætti sér málsbætur. Ekki var talið að 3. mgr. 218. gr. b. almennra hegningarlaga ætti við í málinu en við ákvörðun refsingar var litið til 3. mgr. 70. gr. sömu laga. Var X dæmdur í 8 mánaða fangelsi, þar af 6 mánuði skilorðsbundið í fjögur ár, auk þess sem honum var gert að greiða fyrrverandi sambýliskonu sinni skaðabætur að fjárhæð 300.000 krónur, dóttur hennar 75.000 krónur og syni hennar 120.000 krónur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, H-kvk-nf H-kvk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut máli þessu til Hæstaréttar 25. ágúst 2008 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun, en jafnframt af hálfu ákæruvalds, sem krefst staðfestingar á niðurstöðu héraðsdóms um sakfellingu ákærða, en að refsing verði þyngd.

Ákærði krefst aðallega ómerkingar hins áfrýjaða dóms en til vara sýknu. Að því frágengnu krefst hann þess að refsing hans verði milduð og skilorðsbundin að fullu. Þá krefst hann þess að skaðabótakröfum A, B og C verði vísað frá héraðsdómi en til vara að þær verði lækkaðar.

A skilaði greinargerð í málinu fyrir hönd brotaþola og krafðist þess aðallega að bætur til hennar og B og C yrðu hækkaðar, en til vara að niðurstaða héraðsdóms um bætur yrði staðfest. Þar sem ekki var mætt af hálfu brotaþola við meðferð málsins fyrir Hæstarétti, er litið svo á að þau krefjist staðfestingar héraðsdóms um bótaþátt málsins, líkt og varakrafa þeirra kveður á um.

Ákærði krefst ómerkingar héraðsdóms á þeirri forsendu að dómurinn hafi átt að vera fjölskipaður, sbr. 1. mgr. 5. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála, nú 4. mgr. 3. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Ákvæðið felur í sér heimild til að ákveða að þrír héraðsdómarar skipi dóm í máli ef sýnt þykir að niðurstaða kunni að verulegu leyti að ráðast af mati á sönnunargildi munnlegs framburðar fyrir dómi. Eins og sönnunarfærslu er hér háttað er ekki tilefni til þess að hnekkja mati héraðsdómara um þetta atriði. Kröfunni er hafnað.

Í I. ákærulið er afleiðingum brots lýst þannig að brotaþoli hafi hlotið „fingurbrot“, en samkvæmt læknisvottorði var um að ræða spiral brot á miðhandarbeini vinstri handar. Læknir sem lýsti áverkanum fyrir dómi sagði að slíkur áverki gæti hlotist af því að tekið væri um hönd og snúið upp á. Hversu miklu afli þyrfti að beita til þess að brot hlytist af ylti á því hvernig álagið kæmi á hönd og fingur. Þykir greind ónákvæmni í orðalagi ákæru ekki vera slík að einhverju geti varðað um niðurstöðu málsins, sbr. 1. mgr. 117. gr. laga nr. 19/1991, nú 1. mgr. 180. gr. laga nr. 88/2008.

Af málsatvikum í IV. ákærulið er ljóst að brotaþolinn B átti ekki upptök af þeim átökum sem þar er lýst, en var að koma móður sinni til varnar. Á 3. mgr. 218. gr. b. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 því ekki við í þessu tilviki. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms að öðru leyti er niðurstaða hans um sakfellingu og heimfærslu brota ákærða samkvæmt öllum fjórum ákæruliðunum staðfest.

Ákærði er fundinn sekur um líkamsárás í fjögur skipti. Varðar brot hans í tveimur tilvikum við 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga og tveimur við 217. gr. sömu laga. Verður refsing samkvæmt þessu ákveðin með vísan til 77. gr. almennra hegningarlaga. Ákærði neitaði sök í málinu. Hann hefur ekki áður hlotið refsingu, en að öðru leyti á hann sér ekki málsbætur. Aðilar voru í sambúð í nokkur ár og bjuggu brotaþolarnir C og B á heimilinu auk fleiri barna. Rökstyður héraðsdómari refsingu réttilega með vísan til 3. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga, en ákvæðið tekur bæði til brota sem framin eru á meðan sambúð stendur og eftir að henni lýkur. Eins og að framan greinir á 3. mgr. 218. gr. b. laganna ekki við. Þrátt fyrir það þykir mega staðfesta héraðsdóm um ákvörðun refsingar, þó þannig að skilorðstími hennar verði lengdur eins og í dómsorði greinir.

Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað og um skaðabætur til brotaþola verða staðfest.

Ákærði verður dæmdur til að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins samkvæmt yfirliti ríkissaksóknara um sakarkostnað, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns fyrir Hæstarétti, sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Ákærði, X, sæti fangelsi í átta mánuði. Fresta skal fullnustu sex mánaða af refsingunni og sá hluti hennar falla niður að liðnum fjórum árum frá uppsögu þessa dóms haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað og skaðabætur skulu vera óröskuð.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, samtals 266.156 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, K-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 224.100 krónur.