713/2013

K ehf. höfðaði mál gegn H ehf. og krafðist meðal annars skaðabóta vegna ætlaðra ágalla á stálgrindahúsi sem K ehf. hafði keypt af H ehf. Í dómi Hæstaréttar kom fram að K ehf. hefði hvorki gert grein fyrir fjárkröfu sinni um skaðabætur í stefnu né lagt fram nokkur gögn henni til stuðnings svo sem áskilið væri í 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Hefði K ehf. þingfest málið án þess að fullnægt væri ákvæði 1. mgr. 95. gr. laga nr. 91/1991. Úr þessu hefði K. leitast við að bæta með matsgerðum sem aflað hefði verið síðar. Á hinn bóginn gerðu lög nr. 91/1991 ekki ráð fyrir að stefnandi fengi frest til að bæta úr slíkum annmörkum á málatilbúnaði í stefnu. Var málinu því vísað frá héraðsdómi án kröfu.

Dómur Hæstaréttar

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir H-kk-nf I. J-kk-nf og B-kk-nf B-kk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Aðaláfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 7. nóvember 2013. Hann krefst þess að gagnáfrýjandi greiði sér 10.000.000 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 19. janúar 2013 til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Gagnáfrýjandi áfrýjaði héraðsdómi fyrir sitt leyti 5. febrúar 2014. Hann krefst sýknu af kröfu aðaláfrýjanda, en til vara að hún verði lækkuð. Að því frágengnu krefst hann staðfestingar hins áfrýjaða dóms. Í öllum tilvikum krefst gagnáfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Aðaláfrýjandi höfðaði mál þetta 29. nóvember 2011 og var það þingfest 1. desember sama ár. Í stefnu var aðallega krafist riftunar á samningi aðila 13. desember 2010 um kaup aðaláfrýjanda á efni í nánar tilgreint stálgrindahús og jafnframt að gagnáfrýjandi yrði dæmdur til að greiða aðaláfrýjanda 29.820.000 krónur með dráttarvöxtum frá þingfestingardegi til greiðsludags. Til vara krafðist aðaláfrýjandi þess að gagnáfrýjandi greiddi sér skaðabætur að fjárhæð 10.000.000 krónur með dráttarvöxtum frá 27. október 2011 til greiðsludags, en að því frágengnu gerði hann kröfu um afslátt. Við fyrirtöku málsins 9. febrúar 2012 var bókað að umboðsmenn aðila fengju frest til gagnaöflunar um óákveðinn tíma „um framkomna frávísunarkröfu.“ Í þinghaldi 20. mars sama ár var málinu frestað til flutnings um frávísunarkröfuna til 25. maí 2012. Málið var munnlega flutt þann dag um þá kröfu og úrskurður kveðinn upp 3. júlí sama ár þar sem henni var hafnað. Á dómþingi 19. september 2012 lagði aðaláfrýjandi fram beiðni um dómkvaðningu matsmanns til að meta tiltekin atriði og var nafngreindur maður dómkvaddur til starfans í sama þinghaldi. Í þinghaldi 10. janúar 2013 lagði aðaláfrýjandi síðan fram tvær matsgerðir. Við aðalmeðferð málsins 19. september sama ár féll aðaláfrýjandi frá riftunarkröfu sinni og kröfu um endurgreiðslu.

Í stefnu var því haldið fram að „hið selda“ væri haldið göllum þar sem „húsið“ væri alls ekki með því útliti sem um hafi verið samið og þyrfti að leggja í mikinn kostnað við frágang á því þar sem klæðning þess væri of stutt. Auk þess væri galli á klæðningunni sjálfri og festingu hennar og samskeytum, þar sem hún hreyfðist til í vindi og skapaði mikla hljóðmengun. Þar sem um svo marga, ólíka og „erfiða ágalla varðandi úrbætur er að ræða“ væri ljóst að „húsið“ stæði engan veginn undir þeim kröfum sem almennt mætti gera og teldist því gallað í skilningi laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup. Bæri gagnáfrýjanda að bæta aðaláfrýjanda allan kostnað og tjón sem hann hefði orðið fyrir, bæði vegna kaupanna af gagnáfrýjanda og byggingar hússins, og gera aðaláfrýjanda þannig eins settan og kaupsamningurinn hefði aldrei verið gerður. Varakrafa aðaláfrýjanda um afslátt byggðist á því að hið selda væri haldið verulegum göllum og því ekki nærri því eins verðmætt og það hefði verið ef gallarnir hefðu ekki verið fyrir hendi. Gagnáfrýjanda bæri því að veita aðaláfrýjanda afslátt af kaupverði sem næmi mismuninum á verðmæti gallaðrar vöru og ógallaðrar.

Aðaláfrýjandi gerði enga grein fyrir fjárkröfu sinni um skaðabætur í stefnu og lagði heldur engin gögn fram henni til stuðnings, svo sem áskilið er í 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Þingfesti hann málið á grundvelli stefnunnar án þess að fullnægt væri ákvæði 1. mgr. 95. gr. laganna um framlagningu gagna sem varða málatilbúnað stefnanda við þingfestingu. Úr þessu leitaðist hann við að bæta með matsgerðum, sem hann aflaði síðar. Lög nr. 91/1991 gera ekki ráð fyrir að stefnandi fái fresti til að bæta úr slíkum annmörkum á málatilbúnaði í stefnu og skiptir í því efni ekki máli þótt stefndi andmæli ekki frestum í þeim tilgangi, sbr. meðal annars dóm Hæstaréttar 18. mars 2010 í máli nr. 413/2009.

Vegna framangreindra annmarka á málatilbúnaði aðaláfrýjanda í héraði verður að vísa málinu frá héraðsdómi án kröfu.

Eftir 2. mgr. 130. gr., sbr. 166. gr., laga nr. 91/1991 verður aðaláfrýjandi dæmdur til að greiða gagnáfrýjanda málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti, sem ákveðinn verður í einu lagi eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Máli þessu er vísað frá héraðsdómi.

Aðaláfrýjandi, Kinnarstaðir ehf., greiði gagnáfrýjanda, Hýsi-Merkúr ehf., samtals 1.200.000 krónur í málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti.