359/2015

G lenti í umferðarslysi og tók við greiðslu vátryggingabóta úr hendi V hf. á árinu 2009 á grundvelli matsgerðar tveggja lækna sem aðilar höfðu óskað sameiginlega eftir. Taldi G síðar að afleiðingar slyssins hefðu farið versnandi og óskaði hann því einhliða mats lögfræðings og tveggja lækna á afleiðingunum. Í kjölfarið höfðaði G mál þetta til endurupptöku bótaákvörðunarinnar á grundvelli síðargreindu matsgerðarinnar. Í dómi Hæstaréttar kom fram að þrátt fyrir að fyrrgreint mat hefði legið fyrir hefði G hvorki óskað eftir áliti örorkunefndar né aflað mats dómkvaddra manna eins og honum hefði staðið til boða að lögum. Þess í stað hefði hann aflað einhliða og án aðkomu V hf. mats þriggja manna. Vegna þessa aðdraganda yrði síðargreint sérfræðimat ekki lagt til grundvallar við ákvörðun um hvort skilyrði væru til að taka upp að nýju ákvörðun um bætur á grundvelli 11. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Var því talið að málatilbúnaður G færi í bága við e. lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 og málinu því vísað af sjálfsdáðum frá héraðsdómi.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kvk-nf B-kvk-nf, H-kk-nf I. J-kk-nf og K-kk-nf A-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu upphaflega til Hæstaréttar 17. mars 2015, en ekki varð af þingfestingu þess 29. apríl sama ár og var því áfrýjað öðru sinni 22. maí það ár. Hann krefst þess aðallega að hinn áfrýjandi dómur verði ómerktur og málinu vísað heim í hérað, til vara að stefnda verði gert að greiða sér 25.006.446 krónur en að því frágengnu 18.136.628 krónur, í báðum tilvikum með 4,5% ársvöxtum frá 2. desember 2009 til 15. nóvember 2013, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst aðallega staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti, en til vara að krafa áfrýjanda verði lækkuð og málskostnaður látinn niður falla.

Hæstiréttur hefur tekið málið til dóms án undangengins málflutnings, sbr. 2. mgr. 161. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Eins og greinir í hinum áfrýjaða dómi lýtur mál þetta að fjárkröfu áfrýjanda vegna afleiðinga umferðarslyss sem hann lenti í 9. maí 2007 og þá einkum hvort skilyrðum 11. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 sé fullnægt. Aðilar máls þessa óskuðu sameiginlega með matsbeiðni 27. apríl 2009 eftir að læknarnir A-kk-nf Þ-kk-nf Ó-kk-nf og R-kk-nf J-kk-nf legðu mat á afleiðingar slyssins. Var niðurstaða matsgerðar að áfrýjandi hefði orðið fyrir 8 stiga miska og 8% varanlegri örorku auk þess að hafa orðið fyrir tímabundnu tjóni. Voru aðilar sammála um að leggja matsgerð þessa til grundvallar uppgjöri sem fram fór 9. október 2009 og kemur fram á kvittun vegna greiðslu að hún sé fullnaðargreiðsla vegna slyssins.

Áfrýjandi taldi að afleiðingar slyssins hefðu farið versnandi og með matsbeiðni 29. janúar 2013 óskaði hann einhliða mats B-kk-ef D-kk-ef lögfræðings og læknanna K-kk-ef T-kk-ef og S-kk-ef D-kk-ef til að meta afleiðingar umferðaslyssins. Í matsgerð þeirra 14. október 2013 var niðurstaðan sú að varanlegur miski væri 25 stig og varanleg örorka 50%.

Þegar fyrir liggur sérfræðilegt álit um örorku- og/eða miskastig tjónþola, eða þá læknisfræðilegu þætti sem meta þarf til þess að uppgjör bóta samkvæmt skaðabótalögum geti farið fram getur hvor um sig, tjónþoli eða sá sem krafinn er bóta, borið álitið undir örorkunefnd, sbr. 10. gr. skaðabótalaga. Þrátt fyrir að fyrir hafi legið mat þeirra A-kk-ef Þ-kk-ef Ó-kk-ef og R-kk-ef J-kk-ef óskaði áfrýjandi hvorki eftir áliti örorkunefndar né aflaði mats dómkvaddra manna, eins og honum stóð til boða að lögum. Þess í stað aflaði hann einhliða og án aðkomu stefnda mats þriggja manna 29. janúar 2013. Vegna þess aðdraganda verður síðargreint sérfræðimat ekki lagt til grundvallar ákvörðun um hvort skilyrði séu til að taka upp að nýju ákvörðun um bætur fyrir varanlegan miska eða örorkubætur. Fer málatilbúnaður áfrýjanda í bága við e. lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991, sbr. dóm Hæstaréttar 31. mars 2015 í máli nr. 639/2014. Verður málinu því af sjálfsdáðum vísað frá héraðsdómi.

Rétt er að hvor aðila beri sinn kostnað af rekstri málsins í héraði og fyrir Hæstarétti.

Gjafsóknarákvæði hins áfrýjaða dóms verður staðfest.

Dómsorð:

Máli þessu er vísað frá héraðsdómi.

Málskostnaður í héraði og fyrir Hæstarétti fellur niður.

Gjafsóknarákvæði hins áfrýjaða dóms skal vera óraskað.