208/2013

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms um að X sætti nálgunarbanni, þannig að lagt yrði bann við því, í sex mánuði frá 6. mars 2013 að telja, að hann kæmi nær heimili A en í 50 m takmark, mælt frá miðju íbúðar, setti sig í samband við hana, nálgaðist hana eða hefði samskipti við hana í síma, tölvu eða á annan hátt gegn vilja hennar.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir E-kk-nf T-kk-nf og B-kk-nf B-kk-nf og I-kvk-nf E-x-x settur hæstaréttardómari.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með ódagsettri kæru sem barst héraðsdómi 21. mars 2013 og réttinum ásamt kærumálsgögnum 26. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Norðurlands eystra 18. mars 2013 þar sem staðfest var ákvörðun sýslumannsins á Akureyri um að banna varnaraðila, í sex mánuði frá 6. mars 2013 að telja, að koma nær heimili brotaþola, A, að [...] á [...], en í 50 m takmark, mælt frá miðju íbúðar, setja sig í samband við hana, nálgast hana eða hafa samskipti við hana eins og nánar greinir í úrskurðarorði. Kæruheimild er í 3. mgr. 15. gr. laga nr. 85/2011 um nálgunarbann og brottvísun af heimili, sbr. 1. gr. laga nr. 39/2012. Varnaraðili krefst þess aðallega að ákvörðun sýslumanns verði felld úr gildi, en til vara að nálgunarbanni verði markaður skemmri tími. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar. Þá krefst hann þess jafnframt að staðfest verði sú ákvörðun sín „að setja [varnaraðila] í nálgunarbann við heimili brotaþola á nálgunarbannstímabilinu, án tillits til þess hvar það verður.“

Þar sem sóknaraðili hefur ekki kært úrskurð héraðsdóms fyrir sitt leyti verður síðari krafa hans ekki tekin til úrlausnar hér fyrir dómi.

Í 1. mgr. 8. gr. laga nr. 85/2011 segir að lögreglustjóra sé skylt að tilnefna sakborningi verjanda vegna meðferðar máls samkvæmt lögunum og fari um slíka tilnefningu samkvæmt IV. kafla laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Þrátt fyrir orðalag þessa ákvæðis verður að skýra það með hliðsjón af meginreglu 29. gr. laga nr. 88/2008, þar sem kveðið er á um að sakborningi sé heimilt að halda sjálfur uppi vörnum í máli kjósi hann það og sé hann til þess hæfur að mati dómara eða lögreglu, sbr. og c. lið 3. mgr. 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994.

Samkvæmt gögnum málsins mætti varnaraðili sjálfur hjá lögreglustjóra þegar krafa brotaþola var tekin fyrir. Í samræmi við 1. mgr. 33. gr. laga nr. 88/2008 var varnaraðila kynntur réttur sinn samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 85/2011 til að fá tilnefndan verjanda, en hann óskaði ekki eftir því. Hvorki er því haldið fram af hálfu varnaraðila né verður það ráðið af gögnum málsins að hann hafi ekki verið bær til að gæta hagsmuna sinna sem skyldi við meðferð málsins hjá lögreglustjóra, sbr. síðari málslið 2. mgr. 30. gr. laga nr. 88/2008. Að þessu virtu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur, þar á meðal ákvæði hans um að þóknun skipaðs verjanda varnaraðila að tiltekinni fjárhæð skuli greidd úr ríkissjóði.

Þóknun skipaðs verjanda varnaraðila, sem ákveðin verður að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði segir, greiðist úr ríkissjóði samkvæmt 3. mgr. 38. gr. laga nr. 88/2008, sbr. 14. gr. laga nr. 85/2011.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Þóknun skipaðs verjanda varnaraðila, J-kvk-ef Ó-kvk-ef A-kvk-ef, héraðsdómslögmanns, fyrir Hæstarétti, 125.500 krónur, greiðist úr ríkissjóði.