527/2011

Ó veitti V framkvæmdaleyfi vegna gerðar Héðinsfjarðarganga að undangenginni lögbundinni meðferð málsins samkvæmt skipulags- og byggingarlögum og lögum um mat á umhverfisáhrifum. GJ, sem hélt hross á svæðinu, taldi V bera ábyrgð á tjóni sem hann hefði orðið fyrir vegna framkvæmdanna og krafði V um bætur. Í Hæstarétti var GJ ekki talinn hafa sýnt fram á nein atvik í málinu sem leitt gætu til bótaábyrgðar V. Þegar af þeirri ástæðu var staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sýknu V.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf og H-kk-nf I. J-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 28. september 2011. Hann krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða sér 10.065.260 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 8.318.027 krónum frá 24. desember 2009 til 3. október 2010, en af 10.065.260 krónum frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádreginni innborgun, 417.793 krónur, sem greidd hafi verið áfrýjanda 29. desember 2007. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst aðallega staðfestingar hins áfrýjaða dóms um annað en málskostnað, en til vara lækkunar á kröfum áfrýjanda. Í báðum tilvikum krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi hefur ekki áfrýjað héraðsdómi fyrir sitt leyti. Krafa hans um endurskoðun á ákvæði héraðsdóms um málskostnað kemur því ekki til meðferðar fyrir Hæstarétti.

I

Eins og rakið er í hinum áfrýjaða dómi veitti Ólafsfjarðarbær stefnda 9. september 2005 framkvæmdaleyfi vegna gerðar Héðinsfjarðarganga, en þá hafði farið fram lögbundinn undirbúningur framkvæmdarinnar samkvæmt þágildandi skipulags- og byggingarlögum nr. 73/1997 og lögum um mat á umhverfisáhrifum nr. 106/2000. Voru engin sérstök skilyrði sett fyrir framkvæmdinni vegna hesthúsabyggðar þeirrar er um ræðir í málinu.

Eftir að Ólafsfjarðarbær hafði leitað til stefnda í því skyni að gert yrði samkomulag við hestamenn vegna þeirrar röskunar sem hefði orðið og yrði á framkvæmdatíma jarðganganna samþykkti stefndi að gera samninga við hestamannafélagið Gnýfara um að bæta hestaeigendum áætlaðan útlagðan kostnað þeirra. Voru gerðir tveir samningar. Sá fyrri tók til tímabilanna 2006 til 2007 og 2007 til 2008 og greiddi stefndi hestamannafélaginu alls 4.800.000 krónur fyrir bæði tímabilin. Síðari samningurinn var gerður fyrir tímabilið 2008 til 2009 og greiddi stefndi félaginu 3.416.000 krónur samkvæmt honum. Áfrýjandi mun hafa fengið greiddar 417.973 krónur úr hendi félagsins fyrir árin 2007 og 2008, en ekkert fyrir árið 2009, enda ekki eftir því leitað af hans hálfu eins og nánar er rakið í héraðsdómi. Er fram komið í málinu að áfrýjandi taldi sig óbundinn af framangreindum samningum hestamannafélagsins og stefnda.

II

Samkvæmt stefnu til héraðsdóms reisti áfrýjandi kröfur sínar á hendur stefnda „einkum á því að þær framkvæmdir sem ráðist var í og hófust snemma árs 2006, hafi valdið honum tjóni sem stefndi sé ábyrgur fyrir samkvæmt almennum reglum skaðabótaréttarins.“ Hafi áfrýjandi þurft að flytja hross sín á brott og koma þeim fyrir annars staðar með tilheyrandi kostnaði. Þá hafi áfrýjandi orðið fyrir tjóni af því að geta ekki nýtt hesthús sitt þann tíma sem um sé að ræða, en hann hafi eftir sem áður þurft að reka það áfram í því skyni að takmarka tjón sitt og gæta þess að það skemmdist ekki. Jafnframt hafi hann orðið fyrir ófjárhagslegu tjóni þar sem hann hafi ekki getað sinnt helsta áhugamáli sínu á framkvæmdatímanum. Kröfum sínum til stuðnings vísaði áfrýjandi meðal annars til skaðabótalaga nr. 50/1993. Áfrýjandi reisir kröfur sínar að auki á því að stefndi hafi viðurkennt bótaskyldu sína með fyrrgreindum greiðslum til hestamannafélagsins Gnýfara.

Stefndi hefur frá upphafi hafnað því að hann beri bótaábyrgð á tjóni því sem áfrýjandi telur sig hafa orðið fyrir vegna framkvæmda við Héðinsfjarðargöng. Til þess að geta beint skaðabótakröfu sinni að stefnda þarf áfrýjandi að sýna fram á að uppfyllt séu skilyrði bótaábyrgðar hans. Áfrýjandi vísar til „almennra reglna skaðabótaréttarins“. Við flutning málsins fyrir Hæstarétti kvaðst hann með þessu vísa til almennu skaðabótareglunnar. Skilyrði hennar er að áfrýjandi sýni fram á að stefndi hafi valdið honum tjóni með ólögmætum og saknæmum hætti. Svo sem áður er rakið veitti Ólafsfjarðarbær stefnda 9. september 2005 framkvæmdaleyfi vegna gerðar Héðinsfjarðarganga að undangenginni lögbundinni meðferð málsins samkvæmt skipulags- og byggingarlögum og lögum um mat á umhverfisáhrifum og voru eins og áður segir engin sérstök skilyrði sett fyrir framkvæmdinni vegna umræddrar hesthúsabyggðar. Hefur áfrýjandi ekki sýnt fram á nein atvik í málinu sem leitt geti til bótaábyrgðar stefnda gagnvart honum vegna framkvæmdanna, hvorki á grundvelli almennu skaðabótareglunnar né öðrum réttargrundvelli. Þegar af þeirri ástæðu verður niðurstaða hins áfrýjaða dóms staðfest.

Eftir þessum úrslitum verður áfrýjandi dæmdur til að greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, G-kk-nf J-kk-nf J-kk-nf, greiði stefnda, Vegagerðinni, 750.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.