459/2004

M ehf. krafðist þess að sér yrði heimilað að þinglýsa stefnu eða útdrætti úr henni á tilteknar fasteignir í máli þess gegn Ú ehf. og L ehf. þar sem M ehf. gerði meðal annars kröfur um viðurkenningu á eignarrétti sínum að fasteignunum. Þótti M ehf. hafa fært fram nægileg rök fyrir því, að það kynni að eiga þau réttindi sem það krafðist, til þess að rétt teldist að verða við kröfunni. Var M ehf. því heimilað að þinglýsa stefnunni.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf G-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 25. október 2004, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 18. nóvember sama árs. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 12. október 2004, þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að stefnu í máli hans á hendur varnaraðilum eða útdrætti úr henni megi þinglýsa á lóðirnar Sóleyjarima 19, 21 og 23 í Reykjavík. Kæruheimild er í 1. mgr. 28. gr. þinglýsingalaga nr. 39/1978. Sóknaraðili krefst þess að sér verði heimilað að þinglýsa stefnunni eða útdrætti úr henni. Hann krefst einnig kærumálskostnaðar.

Varnaraðilar hafa ekki látið málið til sín taka fyrir Hæstarétti.

Svo sem fram kemur í hinum kærða úrskurði styðst tilkall varnaraðila Lindarvatns ehf. til lóðanna, sem málið greinir, við samþykkt gagntilboð 6. desember 2003. Í því er kveðið svo á að undirritun seljandans, varnaraðila Úthlíðar ehf. sé með þeim fyrirvara að fyrra kauptilboð um sömu lóð við H-kk-þf R-kk-þf og fleiri fyrir hönd óstofnaðs hlutafélags verði ekki uppfyllt. Síðan segir: „Fyrri kaupandi hefur frest til kl. 16:00 þann 08.12.2003 til þess að uppfylla kauptilboðið, en að þeim tíma liðnum öðlast gagnboð þetta gildi hafi hann ekki greitt seljanda andvirði lóðarinnar.“

Sóknaraðili fékk framselt tilboð H-kk-ef R-kk-ef og setti tryggingu fyrir greiðslu kaupverðsins, áður en umræddur frestur var úti. Samþykkti seljandinn, varnaraðilinn Úthlíð ehf., að greiðsluskyldu kaupandans væri fullnægt með þessum hætti. Sóknaraðili byggir tilkall sitt til lóðanna á þessum löggerningi. Liggur fyrir í málinu, að hann hafi síðar greitt varnaraðilanum Úthlíð ehf. umsamið kaupverð 85.500.000 krónur, en þessir aðilar hafi síðan þann 25. mars 2004 gert með sér samkomulag um að þessi varnaraðili endurgreiddi sóknaraðila kaupverðið meðan unnið væri að því að fá þinglýsingu varnaraðilans Lindarvatns ehf. aflétt af lóðunum. Fylgdi samkomulaginu yfirlýsing frá Íslandsbanka hf. um að bankinn myndi greiða fjárhæðina til varnaraðilans Úthlíðar ehf., „þegar fyrir liggur þinglýstur kaupsamningur milli þess félags og Mótáss ehf. ... um eignirnar.“

Í hinum kærða úrskurði er lýst ágreiningi milli málsaðila um þinglýsingu eignarheimilda sinna að hinum umdeildu lóðum og úrlausn dómstóla um hann. Fallist er á það sem fram kemur í hinum kærða úrskurði, að ágreiningur aðila um efnislegan rétt til lóðanna hafi ekki verið leiddur til lykta í því máli. Málsókn kæranda nú hefur hins vegar það markmið að fá dæmt um hin efnislegu réttindi.

Úrræði 1. mgr. 28. gr. þinglýsingalaga um þinglýsingu á stefnu eða útdrætti hennar hefur það markmið, að gera viðsemjendum þinglýsts eiganda viðvart um ágreining sem varðar réttindi yfir fasteign. Í athugasemdum með frumvarpi til þessara laga á sínum tíma kemur fram, að til þess að rétt sé að taka til greina kröfu um þinglýsingu stefnu, þurfi aðstæður að vera svipaðar því, sem á er kveðið í 2. mgr. 27. gr. laganna. Samkvæmt því þarf sá sem þinglýsingar beiðist að færa fram veigamikil rök fyrir rétti þeim sem hann sækir til þess að fallist verði á kröfu hans. Þessi skilningur ákvæðisins hefur hlotið staðfestingu í dómaframkvæmd, sbr. dómasafn Hæstaréttar 1999 bls. 1498.

Svo er að sjá sem ágreiningur málsaðila um rétt til lóða þeirra, sem málið varðar, snúist annars vegar um þýðingu þess fyrirvara í gagntilboðinu 6. desember 2003, sem fyrr var nefndur, og hins vegar um, hvort skilyrði fyrirvarans hafi verið fullnægt þegar tilboð H-kk-ef R-kk-ef var framselt sóknaraðila og hann setti tryggingu fyrir greiðslu kaupverðs fyrir lóðirnar á þann hátt sem lýst var. Ekki verður tekin afstaða til þessara ágreiningsefna við meðferð þessa kærumáls, enda verður það gert og á þau lagður dómur eftir að þau hafa verið skýrð við meðferð málsins fyrir dómi. Allt að einu þykir sóknaraðili hafa fært fram nægileg rök fyrir því, að hann kunni að eiga þau réttindi sem hann krefst, til þess að rétt teljist að verða við kröfu hans um að þinglýsa megi stefnunni eða útdrætti úr henni.

Samkvæmt þessu verður tekin til greina krafa sóknaraðila um að þinglýsa megi stefnunni í máli hans gegn varnaraðilum, en útdráttur hennar hefur ekki verið lagður fram í málinu og kemur því ekki til álita að leyfa þinglýsingu hans.

Varnaraðilum verður gert að greiða sóknaraðila kærumálskostnað svo sem í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Sóknaraðila, Mótási ehf., er heimilt að láta þinglýsa stefnu í málinu nr. E-08491/2004, sem hann hefur höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur á hendur varnaraðilum, Úthlíð ehf. og Lindarvatni ehf., og þingfest var 5. október 2004.

Varnaraðilar greiði sóknaraðila kærumálskostnað, samtals 100.000 krónur.