187/2005

O fékk lagt lögbann við því að J og Þ framleiddu og/eða seldu ísstrokka í ísþykknivélar af tiltekinni gerð, með vísan til trúnaðarákvæðis í ráðningarsamningum þeirra við forvera O. Í kjölfarið höfðaði O mál til staðfestingar á lögbanni og dóms um bann við þeim athöfnum sem lögbannið var lagt við. Vísaði héraðsdómur málinu frá dómi, þar sem kröfugerðin væri ekki í samræmi við d. og e. liði 1. mgr. 80. gr. laga um meðferð einkamála. Með því að leysa yrði úr atriðum varðandi skýrleika og umfang lögbannsins í efnisdómi í málinu, voru engin efni að mati Hæstaréttar til að vísa frá dómi kröfu O um staðfestingu á lögbanninu. Þá þótti ekki ástæða til annars en að farið yrði á sama hátt með þá kröfu O er laut að banni við þeim athöfnum sem lögbann hafði verið lagt við. Var því frávísunarúrskurður héraðsdóms felldur úr gildi.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, G-kvk-nf E-kvk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 22. apríl 2005, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 3. maí sl. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 15. apríl 2005, þar sem máli sóknaraðila á hendur varnaraðilum var vísað frá dómi. Kæruheimild er í j. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að kveða upp efnisdóm í málinu. Þá krefst sóknaraðili kærumálskostnaðar.

Varnaraðilar krefjast staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

I.

Samkvæmt gögnum málsins voru varnaraðilar starfsmenn hjá Ískerfum hf., sem fékkst við framleiðslu og sölu á svonefndum ísþykknivélum og öðrum kælibúnaði til afnota um borð í fiskiskipum og við landvinnslu sjávarfangs. Varnaraðilinn J-kk-nf G. J-kk-nf var framkvæmdastjóri félagsins og varnaraðilinn Þ-kk-nf I-kk-nf V-kk-nf sölu- og markaðsstjóri þess, en ráðningarsamninga höfðu þeir gert við félagið hvor fyrir sitt leyti 27. október 2000 og 10. apríl 2001. Í samningunum voru sambærileg ákvæði um trúnaðarskyldu varnaraðilanna, þar sem meðal annars var tiltekið að þeir væru bundnir þagnarskyldu um viðskipta- og atvinnuleyndarmál félagsins og væri þeim óheimilt að veita þriðja manni upplýsingar um þau eða hagnýta þær sjálfir í þrjú ár eftir lok starfa hjá félaginu. Þá var einnig mælt fyrir um ævarandi þagnarskyldu varnaraðilanna um upplýsingar varðandi önnur nánar tilgreind atriði í sambandi við framleiðslu félagsins, svo og að þeim væri ávallt óheimilt að hagnýta sér slíkar upplýsingar eða gera þriðja manni það kleift. Með samningi 30. maí 2003 seldi Ískerfi hf. sóknaraðila allar vörubirgðir, lausafjármuni til afnota við framleiðslu og atvinnurekstur, framleiðsluaðferðir sínar, tæknilegar upplýsingar, einkaleyfi, skrásett vörumerki, auðkenni og viðskiptasambönd. Í samningi þessum var meðal annars mælt fyrir um að sóknaraðili fengi framseldan rétt til að „framfylgja og fullnusta ákvæði ráðningarsamninga núverandi og fyrrverandi starfsmanna seljanda um trúnaðarskyldur, hugverkaréttindi og samkeppnishömlur.“ Að sögn varnaraðila var þeim báðum sagt upp störfum hjá Ískerfum hf. 30. apríl 2003 og þeim vikið þegar af vinnustað.

Sóknaraðili kveðst telja ljóst af ýmsum nánar tilgreindum gögnum, sem hann hafi fengið í hendur, að varnaraðilar hafi eftir lok starfa hjá Ískerfum hf. „framleitt og a.m.k. reynt að selja ísstrokka sem þeir hafa nefnt “Thick Ice Generator” í fjórum útgáfum eða stærðum T1-T4.“ Séu þessir ísstrokkar sambærilegir þeim, sem Ískerfi hf. og síðar sóknaraðili hafi framleitt, en hann telji útilokað að varnaraðilar geti hafa þróað slíkan búnað á svo skömmum tíma, sem liðið hafi frá starfslokum þeirra hjá Ískerfum hf., án þess að hagnýta sér atvinnuleyndarmál og aðrar trúnaðarupplýsingar um framleiðslu félagsins. Af þessum sökum leitaði sóknaraðili lögbanns við því að varnaraðilar „framleiði og/eða selji ísstrokka í ísþykknivélar af gerðinni Thick-Ice Generator (T1-T4) eða sambærilega vélahluti“ og tók sýslumaðurinn í Reykjavík beiðni hans um það fyrir 21. desember 2004. Gegn andmælum varnaraðila lagði sýslumaður á lögbann 4. janúar 2005 í samræmi við þessa beiðni.

Sóknaraðili höfðaði mál þetta gegn varnaraðilum með réttarstefnu, sem gefin var út 11. janúar 2005. Í henni krafðist sóknaraðili þess að fyrrnefnt lögbann yrði staðfest og varnaraðilum með dómi bannað að „framleiða og/eða selja ísstrokka í ísþykknivélar af gerðinni Thick-Ice Generator (T1-T4) eða sambærilega vélahluti.“ Með hinum kærða úrskurði varð héraðsdómari við kröfu varnaraðila um að málinu yrði vísað frá dómi.

II.

Eins og nánar greinir í úrskurði héraðsdómara hafa varnaraðilar reist kröfu sína um frávísun málsins á því að framangreind kröfugerð sóknaraðila fullnægi ekki ákvæðum 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991, þar sem hún sé of víðtæk og óljós, bæði um það til hvers bann taki og hve langan tíma það eigi að standa. Telja varnaraðilar enn fremur að krafa sóknaraðila gangi lengra en þörf krefji til að vernda réttindi hans og sé stórfelldur munur á hagsmunum hans og varnaraðila, sbr. 2. tölulið 3. mgr. 24. gr. laga nr. 31/1990 um kyrrsetningu, lögbann o.fl.

Samkvæmt 36. gr. laga nr. 31/1990 verður gerðarbeiðandi við lögbannsgerð að höfða mál fyrir héraðsdómi innan nánar tiltekins frests til staðfestingar á lögbanni, enda hafi gerðarþoli ekki lýst því yfir að hann uni við það án málshöfðunar. Ber gerðarbeiðanda jafnframt að leita í sama máli dóms um kröfu sína, sem lögbanni hefur verið ætlað að vernda til bráðabirgða, hafi mál ekki verið áður höfðað um hana. Þessu til samræmis hefur sóknaraðili höfðað mál þetta og krafist í senn staðfestingar á lögbanni og dóms um bann við þeim athöfnum varnaraðila, sem hann telur brjóta gegn réttindum sínum og lögbannið var lagt við. Jafnvel þótt litið yrði svo á að lýsing sóknaraðila á háttsemi varnaraðila, sem sýslumaður féllst á að leggja lögbann við, væri ekki svo ljós sem áskilið er í d. lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991, gæti það ekki leitt til þess að kröfu sóknaraðila um staðfestingu lögbannsins yrði vísað frá héraðsdómi, enda væri um að tefla atriði, sem varðar niðurstöðu um þá kröfu að efni til. Ætti þetta ekki síður við ef fallist yrði á með varnaraðilum að sóknaraðili leiti staðfestingar á lögbanni, sem gengið hafi lengra en réttur hans hafi staðið til, eða að sýslumanni hefði verið rétt að synja um lögbann vegna ákvæðis 2. töluliðar 3. mgr. 24. gr. laga nr. 31/1990. Getur heldur engu breytt í þessum efnum að sóknaraðili hafi ekki tiltekið sérstaklega til hve langs tíma lögbann ætti að standa, enda reisir hann málatilbúnað sinn á því að áðurnefnd ákvæði ráðningarsamninga varnaraðila eigi að leiða til þess að þeim verði um alla framtíð óheimilt að haga gerðum sínum á þann hátt, sem lögbanninu er ætlað að varna. Eru samkvæmt þessu engin efni til að vísa frá dómi kröfu sóknaraðila um staðfestingu á lögbanninu.

Með síðari hluta kröfugerðar í héraðsdómsstefnu leitar sóknaraðili dóms um að varnaraðilum séu bannaðar sömu athafnir og lögbann hefur verið lagt við. Með því að leysa verður samkvæmt framansögðu úr atriðum varðandi skýrleika og umfang lögbannsins í efnisdómi í málinu, er ekki ástæða til annars en að farið verði á sama hátt með þessa dómkröfu sóknaraðila.

Samkvæmt framansögðu verður hinn kærði úrskurður felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar. Varnaraðilum verður gert að greiða sóknaraðila kærumálskostnað, eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar.

Varnaraðilar, J-kk-nf G. J-kk-nf og Þ-kk-nf I-kk-nf V-kk-nf, greiði í sameiningu sóknaraðila, Optimar Ísland ehf., 150.000 krónur í kærumálskostnað.