151/2006

Þ slasaðist í umferðarslysi í mars 1999 með þeim afleiðingum að hún hlaut 15% varanlega örorku. Hún var tvítug að aldri þegar slysið varð og stundaði nám í fjölbrautaskóla, en lauk stúdentsprófi á tilsettum tíma um tveimur mánuðum eftir slysið. V hf. hafði greitt Þ bætur fyrir varanlega örorku samkvæmt þeirri aðferð sem mælt er fyrir um í 8. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 og taldi tjón hennar að fullu bætt. K höfðaði mál og byggði í fyrsta lagi á því að bætur fyrir varanlegu örorku skyldu ákveðnar á grundvelli 5. - 7. gr. skaðabótalaga, en ekki 8. gr. sömu laga. Með vísan til skýringa í athugasemdum, sem fylgdu frumvarpi að skaðabótalögum, og dóma Hæstaréttar þar sem tjón ungra námsmanna fyrir varanlega örorku hafði verið bætt samkvæmt 8. gr. skaðabótalaga var fallist á að beita skyldi því ákvæði við ákvörðun bóta handa Þ fyrir varanlega örorku vegna slyssins. Þ krafðist í annan stað bóta vegna kostnaðar við að skipta um starf sem hún taldi falla undir sjúkrakostnað og annað fjártjón samkvæmt 1. gr. skaðabótalaga. Kröfunni var hafnað þar sem ekki hefði verið sýnt fram á að starfsvettvangur Þ hefði orðið annar hefði hún ekki lent í umræddu slysi eða að orsakasamband væri á milli slyssins og náms sem hún hóf um fjórum og hálfu ári síðar. Var V því sýknað af kröfum Þ.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, G-kk-nf G-kk-nf og H-kk-nf B-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 15. mars 2006 og krefst þess að stefndu verði dæmdir til að greiða henni óskipt 3.582.531 krónu með 2% ársvöxtum frá 11. mars 1999 til 14. maí 2005, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst hún málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti án tillits til gjafsóknar, sem henni hefur verið veitt fyrir báðum dómstigum.

Stefndu krefjast staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Áfrýjandi lenti í umferðarslysi 11. mars 1999 með þeim afleiðingum að hún hlaut 15% varanlega örorku og jafn háan varanlegan miska. Svo sem rakið er í héraðsdómi var hún þá tvítug að aldri og stundaði nám í fjölbrautaskóla. Lauk hún stúdentsprófi á tilsettum tíma um tveimur mánuðum eftir slysið.

Krafa áfrýjanda er í fyrsta lagi reist á því að bætur fyrir varanlega örorku skuli ákveðnar á grundvelli 5.-7. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 eins og þau voru er slysið bar að höndum, sbr. lög nr. 42/1996, en ekki 8. gr. sömu laga. Stefndu telja sig hins vegar hafa bætt tjónið að fullu samkvæmt þeirri aðferð, sem 8. gr. mælir fyrir um. Vísa þeir um það meðal annars til skýringa í athugasemdum, sem fylgdu frumvarpi að skaðabótalögum og ýmissa dóma Hæstaréttar í málum, sem þeir telja fordæmi við úrlausn þessa máls. Meðal þeirra eru dómar 17. febrúar 2000 í máli nr. 380/1999 og 13. apríl 2000 í máli nr. 291/1999, en í báðum tilvikum hafi ungir námsmenn átt í hlut og tjón þeirra fyrir varanlega örorku verið bætt samkvæmt 8. gr. skaðabótalaga. Jafnframt mótmæla stefndu að unnt sé að líta til dóms Hæstaréttar 22. maí 1998 í máli nr. 311/1997 sem fordæmis, en aðstaða tjónþolans í því máli hafi er slys bar að höndum verið ólík aðstöðu áfrýjanda þessa máls. Þegar gætt er alls þess, sem að framan greinir, verður að fallast á með stefndu að beita skuli 8. gr. skaðabótalaga við ákvörðun bóta handa áfrýjanda fyrir varanlega örorku vegna slyssins. Verður því staðfest niðurstaða héraðsdóms að þessu leyti.

Áfrýjandi krefst í annan stað bóta vegna sjúkrakostnaðar og annars fjártjóns, svo sem nánar er rakið í hinum áfrýjaða dómi. Með vísan til forsendna héraðsdóms verður staðfest sú niðurstaða að sýkna stefndu af þessum lið bótakröfu áfrýjanda.

Samkvæmt þessu verður héraðsdómur staðfestur, þar með talin ákvæði hans um málskostnað og gjafsóknarlaun. Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður. Gjafsóknarkostnaður áfrýjanda fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.

Allur gjafsóknarkostnaður áfrýjanda, Þ-kvk-ef K-kvk-ef H-kvk-ef, greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hennar, 350.000 krónur.