650/2006

Kært var ákvæði í dómi héraðsdóms þar sem gagnsök Í gegn eigendum jarða í Skaftártungu var vísað frá dómi. Á það var fallist með héraðsdómi að í kröfugerð og málsreifun Í skorti glögga lýsingu á staðsetningu þeirrar línu, sem markaði kröfu hans.  Var krafan vanreifuð að þessu leyti og því staðfest niðurstaða héraðsdóms um að vísa henni frá dómi.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, H-kvk-nf H-kvk-nf og H-kk-nf B-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 4. desember 2006, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 20. sama mánaðar. Kært er ákvæði í dómi Héraðsdóms Suðurlands 21. nóvember 2006, þar sem gagnsök sóknaraðila í máli varnaraðila gegn honum var vísað frá dómi án kröfu. Kæruheimild er í c. lið 2. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að frávísuninni verði hnekkt og lagt fyrir héraðsdóm að taka efnislega afstöðu til kröfu sóknaraðila í gagnsök. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

Varnaraðilar krefjast þess að ákvörðun héraðsdóms um frávísun gagnsakar verði staðfest og þeim dæmdur kærumálskostnaður.

Óbyggðanefnd felldi 10. desember 2004 úrskurð í máli nr. 7/2003. Voru þar meðal annars ákveðin mörk þjóðlendna og jarða í Skaftártungu og ákveðið að nánar afmarkaður hluti þjóðlendunnar á þessu svæði væri jafnframt „afréttur jarða í Skaftártungu, nú innan Skaftárhrepps, í skilningi 1. gr. og b-liðar 7. gr. laga nr. 58/1998“. Varnaraðilar höfðuðu mál fyrir Héraðsdómi Suðurlands gegn sóknaraðila og fleirum til þess að fá úrskurði óbyggðanefndar hnekkt. Var þess aðallega krafist, að felld yrði úr gildi niðurstaða óbyggðanefndar um að framangreint landsvæði teldist til þjóðlendu og að viðurkennt yrði að varnaraðilar ættu í óskiptri sameign beinan eignarrétt að Skaftártunguafrétti eins og honum var nánar lýst í stefnu, með vísan til hornpunktaskrár. Í fimm varakröfum var krafa þessi takmörkuð. Sóknaraðili krafðist sýknu af kröfum varnaraðila og í gagnstefnu að úrskurður óbyggðanefndar nr. 7/2003 yrði felldur úr gildi að því er varðaði „mörk afréttar Skaftártungu gagnvart hreinni þjóðlendu á norðaustanverðu kröfusvæðinu“. Kröfunni er síðan nánar lýst þannig: „Þess er krafist að viðurkennt verði að mörkin verði eins og fram kemur á meðfylgjandi kröfukorti frá punkti A SV Faxasunds og þaðan í NA enda Eldgjár og þaðan í punkt B við Skaftá.“

Í dómi héraðsdóms var staðfestur úrskurður óbyggðanefndar um að það landsvæði sem nefnt er Skaftártunguafréttur, þar með talið hluti Torfajökuls, sé þjóðlenda og mörk þess þau sömu og greinir í úrskurðinum. Hins vegar var úrskurður óbyggðanefndar felldur úr gildi að því leyti sem hann kveður á um „sérstaka afmörkun afréttar innan þjóðlendunnar og viðurkennt að allt svæðið, eins og því er lýst í úrskurðinum, sé afréttur jarða í Skaftártungu í skilningi 1. gr. og b-liðar 7. gr. sömu laga.“ Gagnsök var vísað frá dómi með þeim rökum að lýsing kröfulínu væri svo óljós að uppfyllti ekki kröfu um skýran og glöggan málflutning, sbr. d-lið 80. gr. laga nr. 91/1991.

Fallast má á það með héraðsdómara, að í kröfugerð og málsreifun sóknaraðila skorti glögga lýsingu á staðsetningu punktanna A og B sem marka kröfulínu hans og því sé ekki unnt að gera sér nægilega ljósa grein fyrir staðsetningu viðmiðunarpunktanna af korti sem fylgdi kröfunni. Er krafa sóknaraðila vanreifuð að þessu leyti og verður niðurstaða héraðsdóms um að vísa henni frá dómi staðfest.

Kærumálskostnaður verður ekki dæmdur.

Dómsorð:

Hið kærða ákvæði í dómi Héraðsdóms Suðurlands 21. nóvember 2006 um frávísun gagnsakar er staðfest.