578/2011

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem sakamáli lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu á hendur X, sem ákærður var fyrir brot gegn 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, var vísað frá dómi vegna ætlaðra ágalla á rannsókn málsins. Hæstiréttur felldi hinn kærða úrskurð úr gildi og lagði fyrir héraðsdóm að taka málið til efnisúrlausnar með vísan til þess að ákvörðun ákæruvalds um saksókn, á grundvelli 145. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, og útgáfa ákæru gæti eðli sínu samkvæmt ekki sætt endurskoðun dómstóla. Þá segir meðal annars í dómi Hæstaréttar að teldi héraðsdómari nauðsynlegt að upplýsa mál frekar áður en dómur yrði á það lagður gæti hann samkvæmt 2. mgr. 110. gr. laga nr. 88/2008 beint þeim tilmælum til ákæranda að afla frekari gagna, þ. á m. að leiða ákærða eða tiltekin vitni fyrir dóm, sbr. til hliðsjónar 168. gr. sömu laga.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf, E-kk-nf T-kk-nf og G-kvk-nf B-kvk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 13. október 2011 sem barst Hæstarétti ásamt kærumálsgögnum 24. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 10. október 2011, þar sem málinu var vísað frá dómi. Kæruheimild er í t. lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Varnaraðili hefur ekki látið málið til sín taka fyrir Hæstarétti.

Eins og nánar greinir í hinum kærða úrskurði er varnaraðili ákærður fyrir brot gegn 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Samkvæmt 53. gr. laga nr. 88/2008 er markmið rannsóknar lögreglu að afla allra nauðsynlegra gagna til þess að ákæranda sé fært að ákveða að henni lokinni hvort sækja skuli mann til sakar, svo og að afla gagna til undirbúnings málsmeðferð fyrir dómi. Þeir sem rannsaka sakamál skulu vinna að því að hið sanna og rétta komi í ljós og gæta jafnt að þeim atriðum sem horfa til sýknu og sektar. Þeim ber jafnframt að hraða meðferð mála eftir því sem kostur er. Samkvæmt 145. gr. sömu laga skal ákærandi, þegar hann hefur fengið gögn máls í hendur, ganga úr skugga um að rannsókn sé lokið. Að þeirri athugun lokinni ber honum annað hvort að láta rannsaka málið betur, telji hann þess þörf, eða taka eftir atvikum ákvörðun um hvort sækja skuli mann til sakar samkvæmt 152. gr. laganna. Samkvæmt 1. mgr. 111. gr. þeirra verður dómur reistur á sönnunargögnum sem færð eru fram við meðferð máls fyrir dómi þó að unnt sé í sérstökum tilvikum að taka til greina skýrslur ákærða og vitna sem gefnar hafa verið áður en mál er höfðað.

Eins og fram kemur í greinargerð sóknaraðila fyrir Hæstarétti hefur ákæruvaldið metið það svo að það hafi haft nægar upplýsingar um sakarefnið þegar það tók ákvörðun um saksókn á grundvelli 145. gr. laga nr. 88/2008 og gaf út ákæru á hendur ákærða einum fyrir það brot sem honum er samkvæmt framansögðu gefið að sök. Sú ákvörðun um meðferð valdheimilda ákæruvalds getur eðli sínu samkvæmt ekki sætt endurskoðun dómstóla við úrlausn máls. Telji héraðsdómari nauðsynlegt að upplýsa málið frekar áður en dómur verður á það lagður getur hann samkvæmt 2. mgr. 110. gr. sömu laga beint þeim tilmælum til ákæranda að afla frekari gagna, þar á meðal að leiða ákærða eða tiltekin vitni fyrir dóm, sbr. til hliðsjónar 168. gr. laganna. Verður hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnisúrlausnar.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnisúrlausnar.