685/2009

Felldur var úr gildi úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu K hf. um að dómkveðja tvo matsmenn til að meta fjárhagslegt tjón vegna reksturs KR sem félagið taldi sig hafa orðið fyrir vegna ólögmætrar háttsemi H hf. Héraðsdómur hafnaði beiðninni á þeim grundvelli að K hf. væri móðurfélag, en KB ehf. dótturfélag K hf. hafi rekið KR. K hf. ætti því ekki lögvarða hagsmuni af því að fá ætlað tjón metið heldur KB ehf. Í dómi Hæstaréttar kom fram að lögð hafi verið fram gögn sem staðfesti að verslanir KR hafi verið reknar undir kennitölu K hf. og enginn rekstur hafi verið hjá KB ehf. Var því fallist á að K hf. ætti lögvarinna hagsmuna að gæta við að fá mat um ætlað tjón sitt. Þá var talið að málsástæða H hf. um að það reki þrjár verslanir sem hver um sig njóti aðildarhæfis væri of seint fram komin. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og fallist á kröfu K hf. um dómkvaðningu matsmanna.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf og G-kk-nf C-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 25. nóvember 2009, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 2. desember sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 20. nóvember 2009, þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um dómkvaðningu matsmanna. Kæruheimild er í c. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að lagt verði fyrir héraðsdómara að kveðja tvo menn til að framkvæma mat í samræmi við matsbeiðni sóknaraðila 21. júlí 2009. Hann krefst einnig kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

I

Af hálfu sóknaraðila er fram komið að hann hyggist höfða mál á hendur varnaraðila vegna þess fjárhagslega tjóns, sem hann telur sig hafa orðið fyrir vegna ólögmætrar háttsemi varnaraðila, sem Samkeppniseftirlitið hafi talið vera andstæða samkeppnislögum og staðfest hafi verið með úrskurði áfrýjunarnefndar samkeppnismála. Um heimild til að leita eftir mati á tjóni sínu áður en mál sé höfðað vísar sóknaraðili til XII. kafla laga nr. 91/1991. Með hinum kærða úrskurði var matsbeiðni sóknaraðila hafnað. Í forsendum héraðsdóms var vísað til þess að óskað sé mats á því hvaða tjóni háttsemi varnaraðila hafi valdið sóknaraðila vegna reksturs Krónunnar, en ekki vegna reksturs annarra verslana, sem sóknaraðili kveðist eiga. Krónubúðin sé einkahlutafélag og dótturfélag sóknaraðila, sem sé móðurfélagið. Sóknaraðili eigi því ekki lögvarða hagsmuni af því að fá ætlað tjón bætt heldur dótturfélag hans, Krónubúðin ehf. Á þeim grundvelli var matsbeiðni sóknaraðila hafnað.

II

Með kæru sinni lagði sóknaraðili fyrir Hæstarétt yfirlýsingu 20. nóvember 2009 frá KPMG hf., endurskoðanda sóknaraðila, þar sem staðfest var að verslanir Krónunnar hafi verið reknar undir kennitölu sóknaraðila allt frá opnun fyrstu verslunar Krónunnar 1999. Þar var einnig staðfest að enginn rekstur hafi verið hjá Krónubúðinni ehf. allt frá stofnun félagsins, sem ráða má að hafi verið á árinu 2000. Kærunni fylgdu einnig afrit ársreikninga Krónubúðarinnar ehf. 2005 til 2008 að báðum árum meðtöldum, þar sem fram kemur að engin starfsemi hafi verið hjá félaginu á nefndu tímabili. Reikningarnir eru óendurskoðaðir, en bera áritun endurskoðanda um að hann hafi aðstoðað Krónubúðina ehf. við að leggja fram ársreikning sem sé í samræmi við lög og góða reikningsskilavenju. Að því virtu, sem að framan greinir, verður fallist á með sóknaraðila að hann eigi lögvarinna hagsmuna að gæta við að fá mat um ætlað tjón sitt. Sú málsástæða varnaraðila er haldlaus að ekki sé unnt að krefjast mats um ætlað tjón meðan ekki liggi fyrir úrslit í máli, sem hann kveðst hafa höfðað gegn Samkeppniseftirlitinu vegna atvika, sem getið var í kafla I að framan.

Fyrir Hæstarétti hefur varnaraðili borið því við að hann eigi og reki „þrjár matvöruverslanir“, en hvert þessara félaga hans njóti aðildarhæfis í skilningi laga nr. 91/1991. Því hafi borið að beina kröfu um að fengið yrði mat að „fyrirtækinu Bónus”, sem hafi tekið þátt í verðstríði, sem sé tilefni fyrir kröfu sóknaraðila og beri það ætlaða sök í málinu, en þar geti ekki verið um varnaraðila að ræða. Þessi málsástæða er of seint fram komin og kemur þegar af þeirri ástæðu ekki til álita við úrlausn málsins.

Samkvæmt öllu framanröktu verður hinn kærði úrskurður felldur úr gildi og fallist á kröfu sóknaraðila. Varnaraðili verður dæmdur til að greiða kærumálskostnað, eins og nánar segir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi. Fallist er á kröfu sóknaraðila, Kaupáss hf., um dómkvaðningu matsmanna.

Varnaraðili, Hagar hf., greiði sóknaraðila 200.000 krónur í kærumálskostnað.