610/2009

H krafðist viðurkenningar á skyldu L til greiðslu dráttarvaxta af vangoldnum lífeyri til hans vegna tímabilsins 31. ágúst 2002 til 30. júní 2007. L leiðrétti lífeyri H með greiðslu 18. júní 2007 en taldi sér hins vegar ekki skylt að greiða dráttarvexti. Talið var að samkvæmt 24. gr. laga nr. 1/1997 skuli lífeyrir greiddur eftir á, eftir að sjóðsfélagi hefur öðlast réttindi samkvæmt lögunum, og að samkvæmt 1. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001 sé kröfuhafa heimilt, þegar gjalddagi skuldar er ákveðinn, að krefja skuldara um dráttarvexti, sem reiknast af ógreiddri peningakröfu frá og með gjalddaga fram að greiðsludegi. Bar L á grundvelli þessara ákvæða skyldu til greiðslu dráttarvaxta á hinn vangreidda lífeyri L. L var með málatilbúnaði sínum í héraði og fyrir Hæstarétti talinn hafa fallist á að dráttarvextir sem fallið hefðu til eftir 28. október 2004 væru ófyrndir. Þar sem L höfðaði ekki gagnsök í héraði gátu kröfur hans eingöngu lotið að því að taka afstöðu til kröfugerðar H. Í samræmi við framangreint var hinn áfrýjaði dómur staðfestur um viðurkenningu á skyldu L til greiðslu dráttarvaxta af vangoldnum lífeyri til H vegna tímabilsins 28. október 2004 til 30. júní 2007.

Dómar Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og B-kk-nf B-kk-nf dómstjóri.

Aðaláfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 23. október 2009 að fengnu áfrýjunarleyfi. Hann krefst þess að viðurkennd verði skylda gagnáfrýjanda til að greiða honum dráttarvexti, samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, af vangoldnum lífeyrisgreiðslum vegna tímabilsins 31. ágúst 2002 til 30. júní 2007 frá mánaðarlegum gjalddaga hverrar greiðslu en gagnáfrýjandi innti greiðslu hins vangoldna lífeyris af hendi 18. júní 2007.

Gagnáfrýjandi áfrýjaði fyrir sitt leyti 28. desember 2009. Hann krefst aðallega sýknu af kröfu aðaláfrýjanda. Til vara krefst hann sýknu af kröfu aðaláfrýjanda um dráttarvexti fyrir tímabil sem nær lengra aftur en til 28. október 2004 og að greiðsla hans til aðaláfrýjanda 18. júní 2007 vegna vangoldins lífeyris frá 1. ágúst 2002 til 30. júní 2003 að fjárhæð kr. 116.658 og greiðsla verðbóta og vaxta sama dag að fjárhæð kr. 243.725 komi til frádráttar kröfu aðaláfrýjanda um dráttarvexti. Að þessu frágengnu krefst hann sýknu af kröfu aðaláfrýjanda um greiðslu dráttarvaxta fyrir tímabil sem nær lengra aftur en til 28. október 2004 og að greiðsla hans á verðbótum og vöxtum til aðaláfrýjanda 18. júní 2007, og taka til sama tímabils og dráttarvextir sem aðaláfrýjandi kann að fá viðurkennda, komi til frádráttar kröfu aðaláfrýjanda.

Aðaláfrýjandi höfðaði mál þetta með kröfu um viðurkenningu á rétti sínum til dráttarvaxta úr hendi gagnáfrýjanda af lífeyri á þann hátt sem í kröfu hans greinir. Vísaði hann til 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála um heimild sína til að leita viðurkenningardóms um þetta í stað dóms sem fullnægja mætti með aðför. Gagnáfrýjandi tók til varna gegn þessari kröfu í héraði án þess að höfða gagnsök til viðurkenningar á hvernig með greiðslur frá honum skyldi fara í því tilviki að fallist yrði á kröfu aðaláfrýjanda. Þar sem gagnáfrýjandi höfðaði ekki gagnsök í héraði gátu kröfur hans einungis lotið að því að taka afstöðu til kröfugerðar aðaláfrýjanda. Hann gat ekki, svo sem hann gerði með varakröfum sínum, krafist sjálfstæðrar viðurkenningar á meðferð greiðslna sinna til aðaláfrýjanda í uppgjöri þeirra á milli ef viðurkenningarkrafa aðaláfrýjanda yrði að einhverju leyti tekin til greina.

Stefna til héraðsdóms var birt 28. október 2008. Í málatilbúnaði gagnáfrýjanda í héraði og fyrir Hæstarétti felst viðurkenning á að birting stefnunnar hafi rofið fyrningu á kröfu aðaláfrýjanda um dráttarvexti af lífeyrisgreiðslum verði viðurkenningarkrafa hans tekin til greina. Hefur gagnáfrýjandi þá fallist á að dráttarvextir sem fallið hafi til eftir 28. október 2004 séu ófyrndir. Af þessari ástæðu þarf ekki að taka afstöðu til þess hvort krafa aðaláfrýjanda um viðurkenningu á rétti til dráttarvaxta teljist lögsókn í skilningi 1. mgr. 1. gr., sbr. 1. mgr. 11. gr., laga nr. 14/1905 um fyrning skulda og annarra kröfuréttinda, en regla 1. mgr. 15. gr. laga nr. 150/2007 um fyrningu kröfuréttinda, sem að þessu lýtur, á ekki við þar sem kröfur aðaláfrýjanda stofnuðust fyrir gildistöku þeirra 1. janúar 2008, sbr. 28. gr. laganna.

Með þessum athugasemdum en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur um viðurkenningu á skyldu gagnáfrýjanda til að greiða aðaláfrýjanda dráttarvexti af vangoldnum lífeyrisgreiðslum til hans á þann hátt sem í dómsorði greinir.

Gagnáfrýjandi verður dæmdur til að greiða aðaláfrýjanda málskostnað í héraði og Hæstarétti sem ákveðst í einu lagi eins og greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Viðurkennd er skylda gagnáfrýjanda, Lífeyrissjóðs starfsmanna ríkisins, til greiðslu dráttarvaxta af vangoldnum lífeyrisgreiðslum til aðaláfrýjanda, H-kk-ef G-kk-ef, vegna tímabilsins 28. október 2004 til 30. júní 2007, sem inntar voru af hendi 18. júní 2007.

Gagnáfrýjandi greiði aðaláfrýjanda samtals 800.000 krónur í málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti.