371/2003

Lögreglumanninum B var veitt áminning þar sem yfirmenn hans töldu að hann hefði mætt ölvaður til vinnu og freistaði hann þess að fá áminninguna fellda úr gildi og krafðist miskabóta. Talið var að þar sem yfirmenn B hefðu ekki aflað sér fullnægjandi sönnunar um ölvunarástand hans í umrætt sinn hefði áminningin verið óréttmæt og var hún því felld úr gildi. Taldist áminningin hafa verið til þess fallin að skaða æru B, sem starfað hafði sem lögreglumaður um áratuga skeið og var fallist á að hann ætti rétt til miskabóta.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kvk-nf E-kvk-nf, G-kk-nf G-kk-nf og H-kk-nf B-kk-nf.

Áfrýjandi skaut máli þessu til Hæstaréttar 19. september 2003. Hann krefst sýknu af kröfum stefnda og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Eins og fram kemur í héraðsdómi var talið, að formlegir annmarkar hefðu verið á áminningu þeirri, sem varalögreglustjórinn í Reykjavík veitti stefnda 24. maí 2002, þar sem varalögreglustjóra hafi skort vald til að veita áminninguna. Þessi málsástæða stefnda um formlega annmarka kom fyrst fram við munnlegan flutning í héraði og varð því ekki aflað gagna um hana. Áfrýjandi mótmælti henni sem of seint fram kominni og óhaldbærri. Fyrir Hæstarétt hefur verið lagt erindisbréf fyrir varalögreglustjórann í Reykjavík 23. nóvember 1998, sbr. 2. mgr. 8. gr. laga nr. 70/1996 um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins, þar sem fram kemur, að hann hafi umsjón með starfsmannastjórn embættisins í samráði við lögreglustjóra. Í bréfi lögreglustjórans í Reykjavík til ríkislögmanns 28. ágúst 2003, sem einnig hefur verið lagt fyrir Hæstarétt, segir að í umsjón varalögreglustjóra með starfsmannastjórn og starfsmannahaldi embættisins felist meðal annars, að varalögreglustjóri veiti starfsmönnum áminningar samkvæmt 21. gr. laga nr. 70/1996. Hafi varalögreglustjóri frá því að hann hóf störf við embættið 1. október 1999 veitt áminningar, sem starfsmenn embættisins hefðu fengið, með samþykki lögreglustjórans. Áður en stefnda var veitt umrædd áminning, hafi varalögreglustjórinn borið málið undir lögreglustjóra, sem hafi kynnt sér málavexti og samþykkt að tilefni væri til þeirrar áminningar, sem stefnda var síðar veitt. Samkvæmt þessu hafði varalögreglustjórinn í Reykjavík vald til að veita umrædda áminningu og var hún ekki haldin formlegum annmarka, auk þess sem málsástæða stefnda þessu viðkomandi var of seint fram borin.

Eins og fram er tekið í héraðsdómi er áminning samkvæmt 21. gr. laga nr. 70/1996 mjög íþyngjandi stjórnvaldsákvörðun og verður að gera ríkar kröfur til stjórnvalds um sönnun fyrir því, að embættismaður hafi gerst sekur um þær ávirðingar, sem áminning er reist á. Ljóst virðist, að ekki var í upphafi ætlunin að beita stefnda frekari agaviðurlögum en að senda hann heim úr vinnunni umræddan dag. Áfrýjandi tryggði sér ekki sönnun fyrir því, að stefndi væri undir áhrifum áfengis og braut þar með gegn 10. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Með vísan til þessa og að öðru leyti til forsendna héraðsdóms er fallist á það, að áfrýjendur hafi ekki sýnt fram á það með fullnægjandi hætti, að stefndi hafi verið undir áhrifum áfengis við störf sín 12. apríl 2002 og hafi því skort efnisleg skilyrði fyrir því að veita honum áminningu 24. maí 2002. Áminningin var til þess fallin að skaða æru stefnda, sem starfað hafði sem lögreglumaður í 32 ár, auk þess sem hann var færður í annað starf, sem honum þótti áhugaminna. Verður því fallist á niðurstöðu héraðsdóms um miskabætur.

Áfrýjandi greiði stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti, svo sem í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, íslenska ríkið, greiði stefnda, B-kk-þgf Ó. H-kk-þgf, 200.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.