370/2014

R auglýsti útboð vegna háhraðanettengingar og átti H ehf. þriðja lægsta tilboðið. Fyrir lá að samkvæmt skilmálum útboðsins skyldi bjóðandi meðal annars leggja fram yfirlýsingu banka um að hann ætti kost á tvenns konar bankatryggingu vegna samningsefnda, annars vegar ábyrgð vegna fyrirframgreiðslu kaupanda og hins vegar svonefnda verktryggingu banka. Af þessu tilefni lagði H ehf. fram viljayfirlýsingu G hf. með tilboði sínu þar sem fram kom að bankinn væri reiðubúinn að taka til athugunar að veita félaginu ábyrgð í samræmi við útboðsskilmálana, enda gæti félagið sýnt fram á að það hefði fengið hluthafa/bakhjarla að því sem bankinn mæti trygga og að félagið uppfyllti þau fjárhagslegu skilyrði sem sett væru fram í útboðsgögnum. Með bréfi R í kjölfarið var H ehf. tilkynnt að fyrrgreind yfirlýsing væri ófullnægjandi þar sem hún væri bundin skilyrðum og félaginu veittur frestur til þess að afla tiltekinna gagna, þar á meðal yfirlýsingu banka sem fullnægði áskilnaði útboðsins. H ehf. brást ekki við þeirri tilkynningu og með bréfi R til félagsins var því tilkynnt að R teldi tilboðið ógilt. H ehf. höfðaði í kjölfarið mál gegn Í og krafðist þess að viðurkenndur yrði réttur sinn til skaðabóta úr hendi Í vegna þeirrar ákvörðunar R að hafna tilboði félagsins í fyrrgreindu útboði. Talið var að fyrrgreind yfirlýsing G hf. hefði verið háð skilyrðum og því ekki fullnægt skilmálum útboðsins um bankatryggingu. R hefði því með réttu mátt meta tilboðið ógilt þegar við opnun þess. Þá hefði félaginu verið gefinn kostur á að bæta úr þessum annmarka á tilboðinu án þess að við því hefði verið brugðist. Var Í því sýknað af kröfum félagsins.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir H-kk-nf I. J-kk-nf og B-kk-nf B-kk-nf og K-kk-nf A-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 28. maí 2014. Hann krefst þess aðallega að viðurkenndur verði réttur sinn til skaðabóta úr hendi stefnda vegna þeirrar ákvörðunar Ríkiskaupa að hafna tilboði áfrýjanda í nánar tilgreindu útboði um háhraðanettengingar, en til vara að stefndi verði dæmdur til að greiða sér 3.735.000 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 9. janúar 2009 til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Samkvæmt grein 1.2.1.2 skilmála útboðs þess, sem mál þetta lýtur að, skyldi bjóðandi leggja fram með tilboði yfirlýsingu frá banka um að hann ætti kost á tvenns konar bankatryggingu vegna samningsefnda, annars vegar ábyrgð vegna fyrirframgreiðslu kaupanda og hins vegar verktryggingu banka. Þá kom þar meðal annars fram að lágmarkskröfur um fjárhagslegt hæfi væru að eiginfjárhlutfall bjóðanda væri 20%, eigið fé hans væri 20% af heildartilboðsfjárhæð og handbært fé frá rekstri 20% af sömu fjárhæð. Áfrýjandi lagði af þessu tilefni fram viljayfirlýsingu Glitnis banka hf. 3. september 2008, þar sem vísað var til þess að uppfylla þyrfti fyrrgreind skilyrði. Væri bankinn „reiðubúinn að taka til athugunar“ að veita áfrýjanda ábyrgð í samræmi við útboðsskilmála, enda gæti áfrýjandi sýnt fram á að hann hefði fengið hluthafa/bakhjarla að því sem bankinn mæti trygga og að félagið uppfyllti í einu og öllu þau fjárhagslegu skilyrði sem sett væru fram í útboðsgögnum.

Útboðsgögn lágu fyrir 27. febrúar 2008 og tilboð voru opnuð 4. september sama ár. Tilboði áfrýjanda fylgdi fyrrgreind viljayfirlýsing Glitnis banka hf. Með bréfi Ríkiskaupa 22. október 2008 var áfrýjanda kynnt að yfirlýsing bankans væri ófullnægjandi þar sem hún væri bundin skilyrðum. Var honum veittur viðbótarfrestur til 27. sama mánaðar til að skila nánar tilteknum gögnum vegna tilboðs síns, þar á meðal yfirlýsingu banka sem fullnægði áskilnaði greinar 1.2.1.2 í útboðsskilmálum. Úr þessu var ekki bætt af hálfu áfrýjanda og með tölvubréfi Ríkiskaupa 9. janúar 2009 voru tilboð þau, sem áfrýjandi hafði gert, metin ógild þar sem ábyrgðaryfirlýsing frá banka væri ófullnægjandi og hún háð skilyrðum. Kom fram í bréfinu að auk áðurnefndrar yfirlýsingar frá Glitni banka hf. hafi áfrýjandi lagt fram viljayfirlýsingu VBS fjárfestingarbanka 19. desember 2008, sem mun hafa borist Ríkiskaupum 5. janúar 2009, en sú yfirlýsing einnig verið háð skilyrðum og því ekki gild. Af hálfu áfrýjanda er ekki byggt á því að síðarnefnda yfirlýsingin hafi uppfyllt útboðsskilmálana.

Yfirlýsingin frá Glitni banka hf. var skilyrðum háð og fullnægði af þeim sökum ekki framangreindum skilmálum útboðsins um bankatryggingu við opnun þess 4. september 2008. Mátti því með réttu meta tilboðið ógilt þegar á því tímamarki. Áfrýjanda var á hinn bóginn, umfram skyldu, gefinn kostur á að uppfylla útboðsskilmála til 27. október 2008 og hafði raunar færi á því allt til 9. janúar 2009, en þá hafði enn ekki verið bætt úr umræddum annmarka á tilboði hans. Að framansögðu virtu verður niðurstaða hins áfrýjaða dóms staðfest.

Áfrýjanda verður eftir úrslitum málsins gert að greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti, sem ákveðinn verður eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, Hringiðan ehf., greiði stefnda, íslenska ríkinu, 600.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.