513/2011

L hf. höfðaði mál á hendur D ehf. og krafðist greiðslu samkvæmt gjaldmiðlaskiptasamningi sem L hf. taldi að komist hefði á milli aðila, en óumdeilt var að D ehf. staðfesti samninginn ekki skriflega. Talið var, í samræmi við skilmála sem giltu í markaðsviðskiptum aðila, að gildi einstakra samninga hefði ekki oltið á skriflegri staðfestingu þeirra og þótti L hf. hafa sýnt fram á að aðilar hefðu gert með sér samning þess efnis sem hann hélt fram. Þá var ekki fallist á sjónarmið D ehf. um að stefnubirtingu hefði verið áfátt í málinu og var öðrum málsástæðum hans einnig hafnað. Var D ehf. því gert að greiða L hf. hina umsömdu fjárhæð en með hliðsjón af atvikum öllum þótti rétt að upphafstími dráttarvaxta skyldi miðast við höfðun málsins í héraði, sbr. 4. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf og H-kk-nf I. J-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 14. september 2011. Hann krefst þess að stefnda verði gert að greiða sér 370.851.103 japönsk yen með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 11. apríl 2006 til greiðsludags, en til vara 201.409.234 krónur með sömu dráttarvöxtum. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

I

Mál þetta var þingfest í héraði 15. apríl 2010. Varð þá útivist af hálfu stefnda en málinu frestað til frekari gagnaöflunar áfrýjanda til 6. maí 2010. Málið var þá tekið til dóms og 14. júlí 2010 var stefna málsins árituð um aðfararhæfi í samræmi við 1. mgr. 113. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Í þinghaldi 5. nóvember 2010 var fallist á beiðni stefnda frá 15. september 2010 um endurupptöku málsins eftir að áfrýjandi hafði samþykkt hana í þinghaldinu athugasemdalaust.

Í máli þessu krefur áfrýjandi stefnda um greiðslu vegna vanefnda hins síðarnefnda á samningi sem áfrýjandi heldur fram að hafi komist á milli aðila 24. mars 2006. Um hafi verið að ræða gjaldmiðlaskiptasamning, sbr. iii. lið b. liðar 2. töluliðar 1. mgr. 2. gr. laga nr. 33/2003 um verðbréfaviðskipti, sem voru í gildi er atvik málsins áttu sér stað, sbr. nú d. lið 2. töluliðar 1. mgr. 2. gr. núgildandi laga nr. 108/2007 um verðbréfaviðskipti.

Skjal það sem áfrýjandi segir hafa haft að geyma efni samningsins kveðst hann hafa sent stefnda með rafrænum hætti 24. mars 2006. Í skjalinu sem er í stöðluðu formi segir: „Gjaldmiðlaskiptasamningur, ákvæði:

Samningsdagur 24/03/06

Gjalddagi: 24/03/06 11/04/06

Landsbankinn kaupir: ISK 200.259.596 JPY 370.851.103

Landsbankinn selur: JPY 370.851.103 ISK 201.409.234

Stundargengi: 0,54 0,54

Álag: -0,0618

Framvirkt gengi: 0,5431

Landsbankinn skuldfærir ISK út af reikningi viðskiptamanns nr. 0101-05-000186

Landsbankinn greiðir ISK inn á reikning viðskiptamanns nr. 0101-05-000186

Landsbankinn skuldfærir JPY út af reikningi viðskiptamanns nr. 0106-38-670002

Landsbankinn greiðir JPY inn á reikning viðskiptamanns nr. 0106-38-670002

Vinsamlega staðfestið framangreind viðskipti með undirritun hér að neðan og skilið afriti til Landsbankans með pósti eða faxi á númerið 410-3002.“

Undir skjalið ritaði E-kvk-nf J-kvk-nf, deildarstjóri í bakvinnslu áfrýjanda. Í tölvubréfinu var þess óskað að stefndi staðfesti „framangreind viðskipti með undirritun“ á tilgreindan stað í skjalinu og skilaði afriti til áfrýjanda með pósti eða myndsendingu á tilgreint númer. Ekki var ritað undir skjalið af hálfu stefnda. Áfrýjandi lagði 11. apríl 2006 inn 201.409.234 krónur á þann bankareikning stefnda sem vísað var til í framangreindu tölvubréfi. Óumdeilt er að hinn 24. apríl 2006 tók stefndi út af reikningnum samtals 176.503.160 krónur og færði yfir á reikning sinn hjá Glitni banka hf. Jafnframt liggur fyrir að stefndi millifærði ekki 370.851.103 yen inn á reikning áfrýjanda eins og kveðið var á um í skjalinu.

Varakrafa áfrýjanda er á því reist að verði ekki fallist á að samningur hafi komist á milli aðilanna samkvæmt framansögðu hafi hann greitt stefnda 201.409.234 krónur samkvæmt ætluðum samningi af misgáningi og krefst hann endurgreiðslu þeirrar fjárhæðar.

Eins og nánar greinir í hinum áfrýjaða dómi reisir stefndi varnir sínar á því að enginn samningur hafi komist á milli aðila. Verði svo á hinn bóginn talið þá sé krafa áfrýjanda fyrnd eða fallin niður fyrir tómlæti. Ef ekki verði á það fallist beri að ógilda samninginn samkvæmt 33. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga eða víkja honum til hliðar samkvæmt 36. gr. laganna. Stefndi telur sig einnig eiga skaðabótakröfu á hendur áfrýjanda sem koma skuli að fullu til skuldajafnaðar. Varakrafa áfrýjanda kom fram að lokinni framlagningu greinargerðar stefnda í héraði og andmælti stefndi kröfunni þá sem of seint fram kominni, en hefur engu að síður uppi framangreindar efnisvarnir um skuldajöfnuð gegn henni.

II

Stefndi lýsir starfsemi sinni svo að hann hafi til skamms tíma verið útgerðarfélag, en á árinu 2004 hafi skip hans verið seld og starfsemin þróast yfir í fjárfestingarstarfsemi. Er atvik máls þessa gerðust höfðu aðilar í að minnsta kosti um eins og hálfs árs skeið margsinnis átt viðskipti með ýmis konar fjármálagerninga sem urðu umfangsmikil og vörðuðu háar fjárhæðir.

Hinn 10. mars 2005 ritaði A-kk-nf J-kk-nf, fyrirsvarsmaður stefnda, fyrir hans hönd undir almenna skilmála fyrir markaðsviðskipti hjá áfrýjanda. Í 1. gr. skilmálanna sagði að þeir giltu um „öll markaðsviðskipti“ aðilanna, „svo sem um skammtímalánveitingar, gjaldeyrisviðskipti, afleiðuviðskipti og kaup og sölu verðbréfa“ og skyldu þeir gilda hvort heldur sem viðskiptin ættu sér stað „í gegnum síma, veraldarvefinn eða á annan hátt.“

Í 2. gr. skilmálanna sagði að viðskiptamaður skyldi senda áfrýjanda beiðni um viðskipti með símbréfi, tölvupósti eða gegnum síma, en „staðfesta“ bæri alla samninga skriflega nema um væri að ræða svokölluð stundarviðskipti með gjaldeyri. Átti áfrýjandi að koma skriflegum samningum í hendur viðskiptamanns, sem bæri að undirrita þá og skila aftur til áfrýjanda innan sjö daga frá því samningar voru gerðir eða eftir atvikum fyrir gjalddaga/lokadag samnings þegar viðskipti færu fram innan þess tíma. Í 8. gr. skilmálanna kom fram að með undirritun þeirra lýsti viðskiptamaður því yfir að sér væri ljóst að þau viðskipti, sem hann kynni að eiga við áfrýjanda, gætu verið „sérstaklega áhættusöm“ og viðskiptamanni bæri að afla sér ráðgjafar utanaðkomandi sérfræðinga teldi hann hennar þörf. Auk þess var tekið fram að viðskiptamaður gerði sér grein fyrir því að í þeim viðskiptum fælist ekki viðskiptavakt áfrýjanda. Af því leiddi að áfrýjandi ábyrgðist hvorki tilkynningar til viðskiptamanns um stöðu samninga né lokun þeirra við ákveðin mörk. Því væri það á ábyrgð viðskiptamanns að fylgjast með stöðu og þróun þeirra samninga sem hann gerði við áfrýjanda. Þá sagði að þar sem markaðsaðstæður gætu breyst á mjög skömmum tíma gæti áfrýjandi ekki ábyrgst að unnt væri að afgreiða beiðni viðskiptamanns um viðskipti á umbeðnu gengi. Þess var einnig getið í 5. gr. skilmálanna að áfrýjandi kynni að hljóðrita símtöl við viðskiptamann, sem samþykkti að slíkar hljóðritanir mætti leggja fram í dómsmáli kæmi til ágreinings um hvað samningsaðilum hefði farið á milli „svo sem um forsendur og/eða framkvæmd viðskipta.“

Því er ekki borið við að viðskipti þau sem um ræðir í málinu hafi verið stundarviðskipti í skilningi fyrrgreindra skilmála. Af því leiðir að staðfesta bar samninginn skriflega, sbr. 2. málslið 3. mgr. 2. gr. skilmálanna.

Hinn 24. nóvember 2006 sendi lögmaður stefnda áfrýjanda bréf þess efnis að kröfur áfrýjanda „vegna afleiðuviðskipta á árinu 2006“ væru ekki byggðar á viðhlítandi gögnum og „afleiðusamningarnir hafi ekki orðið skuldbindandi fyrir [stefnda] þar sem þeir hafi ekki verið staðfestir skriflega“ þótt vel kunni að vera að í samskiptum hans og starfsmanna áfrýjanda hafi komið til tals að gera samning með því efni sem áfrýjandi heldur fram. Líkt og áður segir telur stefndi að skriflega staðfestingu hafi þurft til þess að á kæmist bindandi samningur og vísar í því sambandi einkum til framangreindra ákvæða í 2. gr. skilmálanna og 7. gr. þágildandi laga nr. 33/2003.

III

Samkvæmt 1. mgr. 7. gr. laga nr. 33/2003 bar fjármálafyrirtæki að gera skriflegan samning við viðskiptavin sinn, þar sem meðal annars yrði kveðið á um réttindi þeirra og skyldur, ef það tók að sér þjónustu við hann á sviði verðbréfaviðskipta, sem fól í sér viðvarandi viðskiptasamband, sbr. nú 1. mgr. 9. gr. laga nr. 108/2007. Í fyrrnefndu lagaákvæði var ekki mælt fyrir um skyldu til að gera skriflegan samning um hver einstök viðskipti og var þeim áskilnaði, sem þar var gerður, þannig fullnægt með því að stefndi hafði 10. mars 2005 gengist undir framangreinda almenna skilmála fyrir markaðsviðskipti við áfrýjanda. Í 2. grein þeirra skilmála var, eins og áður er getið, kveðið á um hvernig viðskiptamaður ætti að koma á framfæri við áfrýjanda beiðni um viðskipti og því bætt við að „allir samningar skulu staðfestir skriflega“ nema um væri að ræða stundarviðskipti með gjaldeyri. Þá var einnig tekið fram að áfrýjanda bæri að senda til viðskiptamanns frumrit allra samninga, sem samkvæmt þessu ætti að gera skriflega, og væri viðskiptamanni skylt að koma þeim undirrituðum til áfrýjanda innan sjö daga frá samningsgerð. Í ákvæðum 7. greinar skilmálanna um verulegar vanefndir og heimildir áfrýjanda til að gjaldfella skuldbindingar viðskiptamanns sagði á hinn bóginn að áfrýjanda væri „heimilt, en undir engum kringumstæðum skylt, að gjaldfella eða loka samningi“ meðal annars ef „frumrit samninga hafa ekki borist bankanum innan 7 daga frá dagsetningu samninga“.

Það er meginregla íslensks fjármunaréttar að gildi samnings er ekki háð því að hann sé gerður í tilteknu formi nema slíkan áskilnað leiði af lögum eða aðilar hans hafi gengist undir að hlíta þeim skilmála í lögskiptum sínum. Sem fyrr segir leiddu lög nr. 33/2003 ekki til þess að málsaðilum bæri að gera skriflegan samning um einstök viðskipti sín og verður að líta svo á að með framangreindum skilmálum áfrýjanda, sem stefndi samþykkti 10. mars 2005, hafi gildi einstakra samninga ekki oltið á skriflegri staðfestingu þeirra. Samkvæmt þessu getur úrlausn málsins ekki ráðist af því einu að stefndi hafi ekki undirritað samning um þau viðskipti, sem aðilarnir deila um hvort komist hafi á, sbr. og til hliðsjónar dóm Hæstaréttar frá 24. nóvember 2011 í máli nr. 93/2011. Þar sem ekki liggur fyrir í málinu undirritaður samningur aðilanna hvílir það á áfrýjanda að sýna fram á að þeir hafi engu að síður gert með sér gjaldmiðlaskiptasamning þess efnis sem áfrýjandi heldur fram.

IV

Samkvæmt hinum almennu skilmálum var framkvæmd samninga milli aðilanna í höndum áfrýjanda. Á hinn bóginn er fram komið að starfsemi stefnda var umfangsmikil á sviði viðskipta eins og þeirra sem um ræðir í máli þessu og hafði stefndi því verulega reynslu af viðskiptum á þessu sviði. Áfrýjandi kveður stefnda og aðra viðskiptamenn einatt hafa ritað undir gjaldmiðlaskiptasamninga eftir að þeir komust á, enda hafi eðli máls samkvæmt oft þurft að taka skjótar ákvarðanir. S-kk-nf S-kk-nf, er starfaði við gjaldeyrismiðlun hjá áfrýjanda, mun hafa annast samskipti við stefnda. Hann kvað samninga aðilanna oft hafa verið gerða eftir ákvörðun í síma eða á óformlegum fundum og þeir annað hvort verið sendir á milli í tölvupósti, eins og í því tilviki sem hér um ræðir, eða þeim safnað saman og þeir staðfestir eftir á með reglubundnum hætti. Bæði hann og H-kk-nf J-kk-nf, sem þá var starfsmaður í gjaldeyris- og afleiðumiðlun áfrýjanda, báru fyrir dómi að slíkt hefði tíðkast í bankaviðskiptum bæði hérlendis og erlendis. S-kk-nf kvað aðila málsins hafa gert með sér 50 til 70 samninga í hverjum mánuði um nokkurt skeið og hefði stefndi notið aðstoðar nafngreindra utanaðkomandi sérfræðinga. Í því tilviki sem hér um ræðir hafi verið um að ræða framlengingu á eldri „yenasamningi“.

Eins og áður segir lagði áfrýjandi 11. apríl 2006 inn 201.409.234 krónur á þann bankareikning stefnda sem nefndur var í framangreindu tölvubréfi 24. mars 2006, í samræmi við það sem kveðið var á um í skjalinu, en það var sent á tölvupóstfang hjá stefnda. Þremur dögum eftir að stefndi hafði tekið 176.503.160 krónur út af reikningum og fært á reikning í öðrum banka, eða 27. apríl 2006, ræddust A-kk-nf og S-kk-nf þrisvar sinnum við í síma. Í málinu liggja fyrir endurrit af hljóðupptökum af símtölum þessum og er það með stoð í áðurgreindu ákvæði í hinum almennu skilmálum. Staðfesti S-kk-nf fyrir dómi að í símtölunum hafi þeir A-kk-nf verið að ræða umþrættan samning. Í fyrsta símtalinu kveðst S-kk-nf vera afar áhyggjufullur „út af þessu“, án þess að það sé skýrt frekar, en A-kk-nf kveðst ætla að athuga málið og hringja síðar. Í öðru símtali þeirra segir A-kk-nf: „Já já það er búið að hreinsa þessa bók alveg sko“ og kveðst A-kk-nf ekki geta betur séð en að um útgreiddan hagnað væri að ræða „af þessu sko úr þessum samningi.“ Þessu svarar S-kk-nf með orðunum: „Nei nei það er bara yenasamningurinn sem að þannig að yenasamningurinn fór í mínus þá er náttúrlega þessi samningur í bullandi tapi þannig að það var ekki 200 milljóna króna hagnaður af þessum samningi.“ Þá segir A-kk-nf: „Nei nei já þú vilt meina það já.“ S-kk-nf svarar: „Já þannig að yenasamningurinn fór í mínus síðan var honum svoppað þannig að þá fer yenareikningurinn á slétt og við framlengdum honum sko.“ A-kk-nf svarar: „Já já ja það ég get nú ekki séð þetta hérna.“ Hefur S-kk-nf á orði að þetta sé spurning um heiðarleika og fær það svar frá A-kk-þgf að honum finnist bankinn ekki hafa verið verið heiðarlegur í viðskiptum við sig og á „þessum tímum“ þurfi hann að semja við bankann. Undir lok símtalsins mæla þeir sér mót síðar um daginn til að fjalla frekar um málefnið. Ekki varð af þeim fundi og í þriðja símtalinu ákveða þeir að hittast daginn eftir.

Eins og að framan greinir getur úrlausn málsins ekki ráðist af því einu hvort stefndi hafi ritað undir skjalið frá 24. mars 2006. Í því sambandi er einnig til þess að líta að samskipti aðilanna vegna samninga þeirra í millum fóru bæði fram í gegnum síma og með tölvubréfasendingum og að stefndi hafði margsinnis átt í sambærilegum viðskiptum við áfrýjanda. Af gögnum málsins verður og ráðið að sá samningur, sem áfrýjandi kveður að komist hafi á og sendur var á tölvupóstfang hjá stefnda, var sambærilegur fjölmörgum öðrum samningum sem aðilar höfðu áður gert sín á milli og benda gögn málsins til þess að hann hafi átt að vera framlenging á eldri gjaldmiðlaskiptasamningi með sambærilegum skilmálum. Þá verður að líta til þess að samkvæmt endurritum af framangreindum símtölum andmælti fyrirsvarsmaður stefnda því ekki að samningur hefði verið gerður, en til þess var fullt tilefni teldi hann slíkan samning ekki hafa komist á. Er þá einkum litið til þess að áfrýjandi hafði nokkrum dögum áður lagt 201.409.234 krónur inn á reikning stefnda, eins og áður er rakið, stefndi tekið samtals 176.503.160 krónur út af reikningum sínum hjá áfrýjanda og fært þá fjármuni yfir á reikning sinn í öðrum banka.

Að virtu öllu framangreindu þykir áfrýjandi hafa sýnt fram á að komist hafi á milli aðila samningur varðandi þau gjaldeyrisviðskipti sem mál þetta snýst um og þess efnis sem hann heldur fram.

V

Gjalddagi gjaldmiðlaskiptasamnings málsaðila var 11. apríl 2006 og heldur stefndi því fram að krafa áfrýjanda fyrnist á fjórum árum, sbr. 1. tölulið 3. gr. þágildandi laga nr. 14/1905 um fyrning skulda og annarra kröfuréttinda. Kveðst hann ekki hafa vitað af málsókn áfrýjanda fyrr en eftir áritun á héraðsstefnu um aðfararhæfi kröfunnar, en þá hafi krafan verið fyrnd.

Héraðsdómur sýknaði stefnda af kröfum áfrýjanda þegar af þeirri ástæðu að ekki hefði tekist að birta stefnu í samræmi við áskilnað í 85. gr. og 86. gr. laga nr. 91/1991. Stefndi tekur undir það og ber jafnframt brigður á að þess hafi verið freistað að birta stefnuna 9. apríl 2010 á þann hátt sem greinir í birtingarvottorði. Nefnir hann í því sambandi að við aðalmeðferð málsins í héraði hafi samtímis verið teknar munnlegar skýrslur af vitnum í þessu máli og öðru sambærilegu máli áfrýjanda á hendur stefnda. Samkvæmt birtingarvottorði í síðargreinda málinu hafi stefna verið birt 21. apríl 2010 og sé áritun á vottorðið hin sama og í þessu máli að birtingartímanum undanskildum. Vísar stefndi til þess að vitnið K-kk-nf Ó-kk-nf, sem er lögfræðingur að mennt og starfar sem stefnuvottur, hafi tekið við birtingu stefnu á lögheimili fyrirsvarsmanns stefnda. K-kk-nf hafi borið að hann hafi aðeins einu sinni komið á lögheimili stefnda og þá gagngert samkvæmt beiðni stefnuvotts, en slíkt sé ekki í samræmi við ákvæði a. liðar 3. mgr. 85. gr. laga nr. 91/1991. Hafi K-kk-nf ekki getað fullyrt við skýrslugjöf fyrir dómi hvaða dag það hafi verið. Þá bendir stefndi á að hvorugt birtingarvottorðið sé áritað um móttöku og ljóst sé af framburði K-kk-ef og stefnuvotts að í því tilviki, er hinn fyrrnefndi hafi tekið við stefnunni, hafi hann stungið umslagi inn um bréfalúgu á húsinu án þess að á það hefði verið ritað að stefnan hafi verið birt. Þá hafi stefnuvotturinn borið að er hann hafi upphaflega komið á heimili fyrirsvarsmannsins hafi stúlka komið til dyra og sagt sér að fyrirsvarmaður stefnda væri erlendis. Hafi stefnuvotturinn því næst horfið á braut án þess að freista þess að birta stefnuna fyrir stúlkunni, en reynt að hafa samband við fyrirsvarsmanninn í gegnum síma.

Samkvæmt 3. mgr. 87. gr. laga nr. 91/1991 telst efni birtingarvottorðs rétt þar til hið gagnstæða er sannað. Í þessu máli ber birtingarvottorð með sér að stefna málsins hafi klukkan 12.59 föstudaginn 9. apríl 2010 verið birt fyrir K-kk-þgf Ó-kk-þgf sem hist hafi fyrir á lögheimili fyrirsvarsmanns stefnda að Laugarásvegi 31 í Reykjavík. Af vottorðinu verður ekki ráðið að birtingu hafi verið áfátt. Þá fullyrti stefnuvotturinn fyrir dómi að hann hefði birt K-kk-þgf stefnuna umræddan dag. Um stúlku þá, sem stefnuvottur kvaðst hafa hitt á heimili fyrirsvarsmannsins, er ekkert vitað í málinu. Hefur það ekki þýðingu að lögum þótt stefnuvotturinn hafi ekki freistað þess þá að birta stefnu fyrir henni, að undangenginni könnun á hæfi hennar til að taka við slíku skjali. Þá skiptir heldur ekki máli þótt stefnuvotturinn og K-kk-nf beri að hinn fyrrnefndi hafi haft símleiðis samband við fyrirsvarsmann stefnda, þar sem hann var staddur á skemmtiferðaskipi í Karabíska hafinu, og sagt honum frá stefnunni áður en hann birti hana. Bæði stefnuvotturinn og K-kk-nf báru að við birtingu stefnu hefði verið kannað hvort einhver væri heima að Laugarásvegi 31 áður en hinn fyrrnefndi birti stefnuna fyrir K-kk-þgf. K-kk-nf kvaðst hafa hringt dyrabjöllu hússins og síðan sett umslag með stefnu inn um bréfalúguna. Þá veldur það ekki ólögmæti birtingarinnar að stefnuvotturinn fékk K-kk-þf til að koma að Laugarásvegi 31 greint sinn. Ekki verður heldur fallist á með stefnda að árita hafi þurft umslag það sem stefnuvotturinn fékk K-kk-þgf í hendur um að stefna hafi verið birt. Er ekki annað fram komið í málinu en að áfrýjandi hafi skilað stefnuvotti umslaginu í þeim búningi sem áskilinn er í 1. mgr. 84. gr. laga nr. 91/1991. Fullyrðing stefnda um að K-kk-nf hafi ekki sinnt skyldu sinni samkvæmt 3. mgr. 86. gr. laga nr. 91/1991 um að koma samriti stefnu í hendur honum hefur heldur ekki þýðingu við mat á því hvort birting hafi verið lögmæt samkvæmt a. lið 3. mgr. 85. gr. laganna. Samkvæmt framansögðu hefur stefndi ekki hnekkt vottorði um lögmæti birtingar stefnu í máli þessu og þegar af þeirri ástæðu verður ekki fallist á með honum að krafa áfrýjanda sé fyrnd.

VI

Meðal gagna málsins eru tölvubréf milli aðilanna frá árunum 2004 og 2005 og endurrit símtala varðandi sambærilega samninga þeim sem um ræðir í máli þessu. Er þar meðal annars bollalagt um væntanlegan hagnað stefnda og hugsanlegt tap hans í slíkum viðskiptum. Fram er komið í málinu að sumir samningar aðilanna voru óhagstæðir stefnda á uppgjörsdegi og hann, sem var eins og áður segir vanur slíkum viðskiptum, gerði sér fulla grein fyrir áhættu af samningi eins og þeim sem hér um ræðir. Samkvæmt því og þegar litið er til þess sem að framan er rakið um samskipti aðilanna, bæði fyrir og eftir gerð gjaldmiðlaskiptasamningsins, verður hvorki fallist á með stefnda að hann hafi sýnt fram á að samningurinn 19. nóvember 2004, sem rakinn er í héraðsdómi um skulda- og áhættustýringu, fái haggað framangreindri niðurstöðu um gildi umrædds gjaldmiðlaskiptasamnings né að áfrýjandi hafi vanrækt upplýsingagjöf er samningurinn var gerður þannig að til skaðabótaskyldu leiði. Þá er stefnda ekki hald í málsástæðum reistum á ógildingu samningsins samkvæmt 33. gr. og 36. gr. laga nr. 7/1936. Loks verður ekki fallist á með stefnda að áfrýjandi hafi sýnt af sér slíkt tómlæti að til sýknu leiði, en með hliðsjón af atvikum öllum er rétt að upphafstími dráttarvaxta miðist við höfðun málsins í héraði, sbr. 4. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001.

Samkvæmt öllu framansögðu verður stefndi dæmdur til að greiða áfrýjanda 370.851.103 japönsk yen með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 9. apríl 2010 til greiðsludags.

Eftir þessum úrslitum verður stefndi dæmdur til að greiða áfrýjanda málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Stefndi, Dynjandi ehf., greiði áfrýjanda, Landsbanka Íslands hf., 370.851.103 japönsk yen með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 9. apríl 2010 til greiðsludags.

Stefndi greiði áfrýjanda samtals 1.200.000 krónur í málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti.