472/2003

S var heimilt að höfða mál gegn L til heimtu skuldar fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur samkvæmt 1. mgr. 36. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála þar sem meirihluti þeirrar þjónustu sem hann lét L í té var unnin á starfstöð S í umdæmi fyrrnefnds dómstóls.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 10. desember 2003, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 12. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 26. nóvember 2003, þar sem máli sóknaraðila á hendur varnaraðila var vísað frá dómi. Kæruheimild er í j. lið 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar. Til vara er þess krafist að málskostnaður á báðum dómstigum verði felldur niður verði niðurstaða hins kærða úrskurðar staðfest.

Varnaraðili krefst þess að úrskurður héraðsdómara verði staðfestur og sér dæmdur kærumálskostnaður.

I.

Í héraðsdómsstefnu kemur fram að sóknaraðili sé útvarpsmaður og hafi í mörg ár starfað við þáttagerð í ljósvakamiðlum, meðal annars tónlistarþátta. Hann hafi vegna þessa tekið að sér að afla og velja tónlist til flutnings á veitingastað varnaraðila, Skessubrunni, sem hún var að opna að Tungu í Hvalfjarðarstrandahreppi. Samkvæmt yfirliti, sem fylgdi reikningi sóknaraðila 18. júní 2002, sé annars vegar um að ræða „öflun tónlistar, val og afritun á 4797 mb af íslenskri tónlist 1605 lög og hleðsla á þeim inn í tölvukerfi.“ Þessi vinna hafi tekið 139 klukkustundir og fyrir hana krefst sóknaraðili 347.500 króna. Hins vegar er reikningur hans fyrir vinnu vegna kaupa á hljóðkerfi og tölvubúnaði í Reykjavík og uppsetningu á þessum tækjum hjá varnaraðila í áðurnefndum veitingastað hennar og ýmsa aðra vinnu. Þessi vinna hafi tekið 59 klukkustundir og fyrir þann þátt krefst hann 147.500 króna Samtals er reikningur sóknaraðila með virðisaukaskatti að fjárhæð 616.275 krónur, en af því telur hann samtals 50.000 krónur greiddar með peningum, mat og veitingum. Umrædd vinna hafi farið fram í maí og júní 2002. Ágreiningur málsaðila lýtur að því hvort sóknaraðila hafi verið heimilt að höfða málið gegn varnaraðila til heimtu skuldar samkvæmt framangreindum reikningi fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur samkvæmt hinni sérstöku varnarþingsreglu í 1. mgr. 36. gr. laga nr. 91/1991. Heldur sóknaraðili því fram að skilyrði ákvæðisins sé uppfyllt þar sem hann hafi bæði átt lögheimili og fasta starfstöð að Túngötu 32 í Reykjavík þegar málið var höfðað 18. júní 2003. Verði ekki á það fallist að úrslitum ráði hvar hann átti fasta starfstöð þegar málið var höfðað hafi hann hvað sem því líður átt fasta starfstöð að Túngötu 32 þegar verkið var unnið. Meiri hluti verksins hafi verið unninn í umræddri starfstöð sóknaraðila en auk þess í veitingahúsi varnaraðila í Hvalfjarðarstrandarhreppi. Hafi honum því verið heimilt að höfða mál í umdæmi þess héraðsdómsstóls þar sem starfstöðin er.

II.

Þegar verkið var unnið átti sóknaraðili lögheimili utan umdæmis Héraðsdóms Reykjavíkur. Samkvæmt vottorði Hagstofu Íslands hefur hann átt lögheimili að Túngötu 32 í Reykjavík frá 1. september 2002.

Reikningur sóknaraðila er eins og fram er komið dagsettur 18. júní 2002. Á honum er póstfang sóknaraðila tiltekið pósthólf á Seltjarnarnesi. Heldur sóknaraðili því fram að hann hafi leigt umrætt pósthólf þar sem staðsetning þess hafi verið næst fastri starfstöð hans að Túngötu. Þá hefur sóknaraðili lagt fyrir Hæstarétt staðfestingu skattstjórans í Reykjavík 4. nóvember 2003 á skráningu sóknaraðila sem virðisaukaskattskylds aðila. Kemur þar fram að starfsstaður sóknaraðila sé að Túngötu 32 í Reykjavík en „byrjunardagsetning“ starfsemi sóknaraðila hafi verið 16. maí 2002.

Ekki verður fallist á með sóknaraðila að úrslitum geti ráðið hvar föst starfstöð hans var þegar málið var höfðað. Að virtu því sem að framan er rakið verður hins vegar að telja að föst starfstöð sóknaraðila í skilningi 1. mgr. 36. gr. laga nr. 91/1991 hafi verið að Túngötu 32 í Reykjavík þegar hann lét varnaraðila umrædda þjónustu í té, sem að meiri hluta var unnin í starfstöðinni. Honum var því heimilt að stefna varnaraðila fyrir Héraðsdóm Reykjavíkur enda ekkert komið fram sem styður hið gagnstæða. Breytir engu í þessu sambandi að sóknaraðili átti ekki lögheimili á Túngötu 32 á þeim tíma, sem þjónustan var innt af hendi. Með vísan til þessa verður úrskurður héraðsdóms ómerktur og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar.

Varnaraðili verður dæmdur til að greiða sóknaraðila málskostnað í héraði og kærumálskostnað, sem ákveðinn verður í einu lagi eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er ómerktur. Lagt er fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar.

Varnaraðili, L-kvk-nf G-kvk-nf S-kvk-nf, greiði sóknaraðila, S-kk-þgf P-kk-þgf H-kk-þgf, samtals 150.000 krónur í málskostnað í héraði og kærumálskostnað.