174/2017

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem héraðsdómari frestaði málinu af sjálfsdáðum með vísan til 3. mgr. 102. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Hugðist héraðsdómari kynna lögreglu staðhæfingar M um tilgang skilnaðar hans og K með tilliti til þess hvort um væri að ræða refsiverða háttsemi og fresta málinu meðan það væri til meðferðar á þeim vettvangi. Í dómi Hæstaréttar kom fram að þar sem ekki lægi fyrir að lögregla hefði tekið til rannsóknar ætlaðar sakargiftir yrði málinu ekki frestað eftir 3. mgr. 102. gr. laga nr. 91/1991. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, B-kk-nf B-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 8. mars 2017 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 16. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Norðurlands eystra 6. mars 2017 þar sem máli sóknaraðila á hendur varnaraðila var frestað um ótiltekinn tíma. Kæruheimild er í h. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og „lagt fyrir héraðsdómara að ljúka aðalmeðferð í málinu.“ Þá krefst sóknaraðili kærumálskostnaðar.

Varnaraðili hefur ekki látið málið til sín taka fyrir Hæstarétti.

I

Málsaðilar, sem stofnuðu til hjúskapar 31. desember 2011, mættu hjá sýslumanninum á Norðurlandi eystra 29. janúar 2015 og kröfðust lögskilnaðar. Samkvæmt endurriti úr hjónaskilnaðarbók var samkomulag með þeim um fjárskipti, þar á meðal um að sóknaraðili fengi í sinn hlut fasteignina [...] á Akureyri, en aðilarnir voru þinglýstir eigendur hennar að helmingi hvort. Daginn eftir gaf sýslumaður út leyfi til lögskilnaðar fyrir aðila. Í því var tekið fram að samkomulag væri um fjárskiptin í samræmi við samning hjónanna sem færður hefði verið í hjónaskilnaðarbók.

Með bréfi 23. ágúst 2016 fór sóknaraðili þess á leit við varnaraðila að hann gæfi út afsal fyrir helmingshlut sínum í fyrrgreindri fasteign. Við þeim tilmælum varð varnaraðili ekki og höfðaði sóknaraðili því mál 14. desember sama ár á hendur honum þar sem þess var krafist að honum yrði gert að gefa út afsalið. Varnaraðili krafðist sýknu af þeirri kröfu og reisti málatilbúnað sinn á því að skilnaðurinn hefði verið til málamynda í því skyni að hækka örorkubætur til sóknaraðila. Þrátt fyrir skilnaðinn hefðu þau haldið sambúð sinni áfram allt fram á sumarið 2016 þegar henni var slitið.

Aðalmeðferð málsins í héraði hófst 6. mars 2017. Eftir að báðir aðilar höfðu gefið skýrslu gerði dómari grein fyrir því að hann hygðist kynna lögreglu staðhæfingar varnaraðila um tilgang skilnaðarins með tilliti til þess hvort um væri að ræða refsiverða háttsemi og fresta málinu meðan það væri til meðferðar á þeim vettvangi. Þessu mótmælti sóknaraðili og í kjölfarið gekk hinn kærði úrskurður.

II

Samkvæmt 3. mgr. 102. gr. laga nr. 91/1991 er dómara heimilt að fresta máli af sjálfsdáðum ef hann fær vitneskju um að sakamál hafi verið höfðað eða rannsókn standi yfir vegna refsiverðs athæfis og telja megi að úrslit þess máls eða rannsóknar skipti verulegu um úrslit einkamálsins. Verður máli frestað á þessum grunni þar til séð er fyrir enda sakamálsins eða rannsóknarinnar.

Svo sem áður er rakið frestaði dómari málinu til að tilkynna lögreglu um ætlaða refsiverða háttsemi. Þetta var reist á þeim vörnum sem varnaraðili hefur teflt fram gegn málatilbúnaði sóknaraðila. Þegar af þeirri ástæðu að ekki liggur fyrir að lögregla hafi tekið til rannsóknar ætlaðar sakargiftir verður málinu ekki frestað eftir 3. mgr. 102. gr. laga nr. 91/1991. Verður hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi.

Kærumálskostnaður dæmist ekki.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er úr gildi felldur.

Kærumálskostnaður fellur niður.