81/2004

G slasaðist þegar hann var að aðstoða vinnufélaga sinn, sem var að saga stórar plastplötur í hjólsög á verkstæði H ehf. Féll G um rör, sem lá frá söginni þvert yfir gangveginn, er hann var að bera allþunga plötu frá söginni. Rörið, sem var um 10 cm í þvermál, var í 4-7 cm hæð frá gólfi og var samlitt gólfinu. Hafði G áður unnið við sambærilegt verk og skömmu áður átt þátt í að flytja fyrirtækið á þann stað, þar sem það var starfrækt á umræddum tíma. Talið var að lega rörsins í gangvegi þeirra, sem þurftu að fara um verkstæðið, meðal annars með þungar byrðar, hafi almennt verið til þess fallin að skapa slysahættu og hafi H ehf. borið að fara eftir 6. gr. reglna nr. 499/1994 um öryggi og hollustu þegar byrðar eru handleiknar, sbr. 38. gr. laga nr. 46/1980 um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum. Var H ehf. talið bera skaðabótaábyrgð á slysi G. Óhjákvæmilegt væri hins vegar að líta til þess að G hafði áður unnið við þessar aðstæður og átti því að þekkja þær. Verkið sem hann vann að hafi verið einfalt og með eðlilegri aðgæslu hafi hann getað komið í veg fyrir slysið. Þótti hann því sjálfur eiga talsverða sök á slysinu og eðlilegt að hann bæri tjón sitt að hálfu. Aftur á móti var ekki fallist á kröfu H ehf. um að lækka þjáningabætur til G á grundvelli sérstakrar heimildar lokamálsliðar 1. mgr. 3. gr. skaðabótalaga.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf G-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf og H-kk-nf H-kk-nf fyrrverandi hæstaréttardómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 23. febrúar 2004. Hann krefst aðallega sýknu af kröfu stefnda og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti, en til vara að krafan verði lækkuð og málskostnaður felldur niður.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti eins og málið væri eigi gjafsóknarmál.

Málsatvikum er lýst í héraðsdómi. Við munnlegan málflutning fyrir Hæstarétti lýsti lögmaður áfrýjanda því yfir, að eins og málið lægi fyrir yrði að byggja á frásögn stefnda um það, hvernig slys það atvikaðist, er hann varð fyrir í vinnu sinni hjá áfrýjanda 25. ágúst 1998. Samkvæmt þessu verður á því byggt að stefndi hafi umrætt sinn verið að aðstoða vinnufélaga sinn, sem var að saga stórar plastplötur í hjólsög og hafi stefndi fallið um rör, sem lá frá söginni þvert yfir gangveginn, er hann var að bera allþunga plötu frá söginni. Rörið, sem var um 10 cm í þvermál, var í 4-7 cm hæð frá gólfi og var samlitt gólfinu samkvæmt frásögn stefnda fyrir dómi. Fram kom hjá stefnda og vinnufélaga hans að hann hafði áður unnið við sambærilegt verk og einnig að hann hafði skömmu áður átt þátt í að flytja fyrirtækið á þann stað, þar sem það var starfrækt á þessum tíma.

Þegar málsatvik eru virt verður að telja að lega umrædds rörs í gangvegi þeirra, sem þurftu að fara þarna um, meðal annars með þungar byrðar, hafi almennt verið til þess fallin að skapa slysahættu og bar áfrýjanda að fara eftir 6. gr. reglna nr. 499/1994 um öryggi og hollustu þegar byrðar eru handleiknar, sem settar voru samkvæmt heimild í 38. gr. laga nr. 46/1980 um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum. Að þessu leyti verður áfrýjandi talinn bera skaðabótaábyrgð á slysi stefnda.

Óhjákvæmilegt er hins vegar að líta til þess að stefndi hafði áður unnið við þessar aðstæður og átti því að þekkja þær. Verkið sem hann vann að var einfalt og með eðlilegri aðgæslu hefði hann getað komið í veg fyrir slysið. Þykir hann því sjálfur eiga talsverða sök á slysinu og er eðlilegt að hann beri tjón sitt að hálfu.

Ekki er ágreiningur um fjárhæðir í málinu að öðru leyti en því að áfrýjandi krefst lækkunar á þjáningarbótum. Með vísan til forsendna héraðsdóms verður hann staðfestur um það atriði.

Samkvæmt þessu verður áfrýjandi dæmdur til að greiða stefnda 3.937.691 krónu með dráttarvöxtum eins og í dómsorði greinir.

Dæma ber áfrýjanda til að greiða 600.000 krónur samtals í málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti, sem renni í ríkissjóð.

Staðfest verður gjafsóknarákvæði héraðsdóms en gjafsóknarkostnaður fyrir Hæstarétti greiðist eins og nánar segir í dómsorði.

Dómsorð:

Áfrýjandi, Háborg ehf., greiði stefnda, G-kk-þgf S-kk-þgf O-kk-þgf, 3.937.691 krónu með vöxtum samkvæmt 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 frá 25. ágúst 1998 til 2. ágúst 2003, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags.

Áfrýjandi greiði 600.000 krónur samtals í málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti, sem renni í ríkissjóð.

Gjafsóknarákvæði hins áfrýjaða dóms er staðfest.

Gjafsóknarkostnaður stefnda fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun lögmanns hans, B-kk-ef L. B-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 300.000 krónur.