135/2007

K ehf. keypti jarðahæð fasteignarinnar að Fagrahvammi 13 í Hafnarfirði af E með kaupsamningi 11. febrúar 2005 og var kaupverðið 17.000.000 krónur. Áttu Á og Ó þá forkaupsrétt að jarðhæðinni. Þeim var ekki boðið skriflega að neyta þessa réttar af E en þau fengu þó vitneskju um kaupin og lýstu því yfir 6. júní 2005 að þau hygðust neyta hans. Taldi E að réttur Á og Ó væri ekki niður fallinn, sbr. 2. mgr. 9. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup, og gaf út afsal til þeirra 4. júlí 2005. K ehf. krafðist aðallega skaðabóta úr hendi E vegna missis hagnaðar af kaupunum en til vara að sér yrðu greiddar 17.591.657 krónur með dráttarvöxtum. Aðalkröfu félagsins var hafnað þar sem E hafði ekki bakað sér bótaskyldu með því að Á og Ó neyttu forkaupsréttar síns að fasteigninni, sem félagið varð ekki eigandi að. Hins vegar átti K ehf. kröfu um að koma skaðlaust frá viðskiptunum og var E gert í héraði að greiða félaginu 17.391.624 krónur með dráttarvöxtum. E hafði greitt félaginu 19.250.000 krónur eftir dómi héraðsdóms með fyrirvara um áfrýjun og áskildi sér rétt til gagnáfrýjunar ef til áfrýjunar kæmi. Fól greiðslan í sér uppgjör dómskuldarinnar með tildæmdum vöxtum á greiðsludegi. Í dómi Hæstaréttar var tekið fram að E gæti ekki fyrir Hæstarétti krafist sjálfstæðs dóms á hendur K ehf. um vexti, sem hún taldi sig hafa greitt umfram skyldu er hún greiddi skuldina. Var kröfu hennar að því leyti vísað frá Hæstarétti. Með greiðslunni var talið að hún hefði að fullu greitt skuld sína við K ehf. og var hún því sýknuð af kröfum félagsins.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf, H-kvk-nf H-kvk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Aðaláfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 8. mars 2007. Hann krefst þess aðallega að gagnáfrýjandi greiði sér 24.900.000 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 22. júní 2005 til greiðsludags en að frádregnum 19.250.000 krónum, sem gagnáfrýjandi greiddi 24. janúar 2007. Til vara krefst hann að gagnáfrýjandi greiði sér 17.591.657 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 af 16.189.250 krónum frá 1. mars 2005 til 1. júní 2005, af 17.069.250 krónum frá þeim degi til 1. desember 2005 og af 17.591.657 krónum frá þeim degi til greiðsludags en með sama frádrætti og í aðalkröfu. Í báðum tilvikum er krafist málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Gagnáfrýjandi áfrýjaði málinu fyrir sitt leyti 11. maí 2007 og gerir þær endanlegu dómkröfur að henni verði gert að greiða aðaláfrýjanda 17.391.624 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 25. október 2006 til greiðsludags að frádregnum 19.250.000 krónum miðað við 24. janúar 2007 „að svo miklu leyti sem nauðsynlegt reynist.“ Þá krefst gagnáfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Aðaláfrýjandi varð ekki eigandi að jarðhæð fasteignarinnar að Fagrahvammi 13, Hafnarfirði. Samkvæmt því og með vísan til forsendna héraðsdóms er fallist á sýknu gagnáfrýjanda af kröfu aðaláfrýjanda vegna missis söluhagnaðar.

Í greinargerð sinni fyrir Hæstarétti féll gagnáfrýjandi frá kröfu um lækkun á höfuðstól varakröfu aðaláfrýjanda er laut að greiðslu virðisaukaskatts að fjárhæð 79.551 króna. Þá verður með vísan til forsendna staðfest niðurstaða héraðsdóms um lántökukostnað að fjárhæð 200.033 krónur sem féll til vegna láns er aðaláfrýjandi tók í kjölfar kaupsamnings málsaðila og tryggt var með veði í umræddri fasteign.

Í héraðsdómi eru rakin bréfaskipti varðandi uppgjör milli málsaðila. Auk þess hefur gagnáfrýjandi lagt fyrir Hæstarétt tölvubréf lögmanns síns til lögmanns aðaláfrýjanda 5. júlí 2005 þar sem óskað var eftir sundurliðun á kröfum aðaláfrýjanda en án árangurs. Með þessari athugasemd en að öðru leyti með vísan til forsendna héraðsdóms er fallist á að gagnáfrýjandi hafi mátt halda eftir greiðslu sem nægði til að greiða skuld samkvæmt framangreindu veðskuldabréfi og að atvik hafi verið með þeim sérstaka hætti að ekki skuli heldur undanskilja aðra hluta kröfu aðaláfrýjanda að þessu leyti.

Eftir dóm héraðsdóms eða 24. janúar 2007 greiddi gagnáfrýjandi aðaláfrýjanda 19.250.000 krónur „með fyrirvara um áfrýjun“ aðaláfrýjanda og lét þess jafnframt getið að kæmi til áfrýjunar af hálfu aðaláfrýjanda áskildi hún sér rétt „til þess að gagnáfrýja til lækkunar á kröfunni og til endurheimtu á því sem hugsanlega verður ofgreitt.“ Fyrir Hæstarétti kom fram hjá málsaðilum að greiðsla sú sem hér um ræðir hafi numið stöðu dómskuldarinnar með tildæmdum vöxtum á greiðsludegi. Gagnáfrýjandi, sem ekki höfðaði gagnsök í héraði, getur ekki fyrir Hæstarétti krafist sjálfstæðs dóms á hendur aðaláfrýjanda um vexti, sem hann telur sig hafa greitt umfram skyldu er hann greiddi skuldina samkvæmt dómsorði héraðsdóms. Kröfu hans um það í gagnsök fyrir Hæstarétti er því vísað frá Hæstarétti. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms er fallist á að aðaláfrýjandi geti ekki átt kröfu til dráttarvaxta frá fyrra tímamarki en þar var dæmt. Gagnáfrýjandi hefur samkvæmt því sem fyrr greindi að fullu greitt skuld sína við aðaláfrýjanda samkvæmt dómsorði héraðsdóms og verður því sýknuð af kröfu aðaláfrýjanda fyrir Hæstarétti.

Ákvörðun héraðsdóms um málskostnað verður staðfest.

Í samræmi við meginreglu 1. mgr. 130. gr., sbr. 166. gr., laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála ber að dæma aðaláfrýjanda til að greiða gagnáfrýjanda málskostnað fyrir Hæstarétti, svo sem í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Gagnáfrýjandi, E-kvk-nf F-kvk-nf, er sýkn af kröfu aðaláfrýjanda, Kvóta- og skipasölunnar ehf.

Þeim þætti kröfu gagnáfrýjanda sem lýtur að dráttarvöxtum eftir 17. júlí 2006 er vísað frá Hæstarétti.

Ákvæði héraðsdóms um málskostnað skal vera óraskað.

Aðaláfrýjandi greiði gagnáfrýjanda 600.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.