43/2009

H, framkvæmdastjóri F ehf., var ákærður fyrir skilasvik með því að hafa gefið út í heimildarleysi ávísun að fjárhæð 1.390.000 krónur á veðreikning félagsins hjá K hf. og innleyst hana sama dag hjá tilgreindum sparisjóði, þrátt fyrir yfirlýsingu um handveðsetningu reikningsins til framangreinds banka og ráðstafað þannig fé af reikningnum í blóra við handveðsetninguna. Talið var að með handveðsetningunni hefði veðþoli afsalað sér ráðstöfunarrétti yfir því fé sem á reikningnum væri hverju sinni á meðan handveðsetningin væri í gildi. Því hefði H, fyrir hönd F ehf., ráðstafað af ásetningi fjármunum félagsins sem annar aðili, K hf., hefði öðlast þau réttindi yfir að ráðstöfunin fékk ekki samrýmst þeim réttindum. Taldi Hæstiréttur háttsemi H brot gegn 2. tölulið 1. mgr. 250. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Þá hafði H einnig verið ákærður fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum sem höfðu verið framin í rekstri F ehf. Hæstiréttur staðfesti sakfellingu héraðsdóms fyrir þau brot, þar sem H hefði sem stjórnarformanni og starfandi framkvæmdastjóra F ehf. borið að hlutast til um að standa skil á virðisaukaskattsskýrslum og skila innheimtum virðisaukaskatti, svo og afdreginni staðgreiðslu opinberra gjalda, til ríkissjóðs. Var H dæmdur í 10 mánaða skilorðsbundið fangelsi.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Ríkissaksóknari skaut máli þessu til Hæstaréttar 23. desember 2008 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun, en jafnframt af hálfu ákæruvalds, sem krefst sakfellingar samkvæmt fyrri ákærulið, staðfestingar á sakfellingu ákærða samkvæmt seinni ákærulið en þyngingar á refsingu.

Ákærði krefst staðfestingar á hinum áfrýjaða dómi um fyrri lið ákærunnar, frávísunar frá héraðsdómi á síðari lið ákæru en til vara sýknu af þeirri háttsemi sem þar greinir.

Krafa ákærða um frávísun frá héraðsdómi á síðari lið ákæru er ekki studd haldbærum rökum og kemur hún ekki til álita.

Eins og lýst er í héraðsdómi er ákæra í máli þessu er tvíþætt. Annars vegar er ákært fyrir skilasvik með því að ákærði hafi 30. september 2003 gefið út í heimildarleysi ávísun að fjárhæð 1.390.000 krónur á veðreikning Ferskra afurða ehf. hjá Kaupþingi banka hf. í Búðardal nr. 312-26-115 og innleyst hana sama dag hjá tilgreindum sparisjóði, þrátt fyrir yfirlýsingu um handveðsetningu reikningsins til framangreinds banka, og ráðstafað þannig fé af reikningnum í blóra við handveðsetninguna. Hins vegar er ákært fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum sem framin hafi verið í rekstri Ferskra afurða ehf. Með dómi héraðsdóms var ákærði sýknaður af fyrri ákæruliðnum en sakfelldur af hinum síðari.

Í héraðsdómi eru rakin atvik að handveðsetningu á reikningnum. Eins og þar kemur fram undirritaði ákærði sem prókúruhafi Ferskra afurða ehf. yfirlýsingu 1. nóvember 2001 um handveðsetningu nefnds bankareiknings og allrar innstæðu á honum hverju sinni vegna allra skulda og fjárskuldbindinga sem veðþoli undirgengist gagnvart veðhafa, Kaupþingi banka hf. Í yfirlýsingunni segir meðal annars að hið handveðsetta skuli vera í vörslum og á ábyrgð veðhafa og honum til tryggingar og ráðstöfunar frá undirritun yfirlýsingarinnar og svo lengi sem hún gilti. Með handveðsetningu þessari afsalaði veðþoli sér ráðstöfunarrétti yfir því fé sem á reikningnum væri hverju sinni á meðan handveðsetningin væri í gildi. Handveðsetningin var gild að lögum og ákærði bær til að stofna til hennar fyrir hönd Ferskra afurða ehf. Þrátt fyrir handveðsetninguna gaf ákærði sem prókúruhafi Ferskra afurða ehf. út ávísunina 30. september 2003. Hann hefur enga trúverðuga skýringu gefið á því að hann hafi mátt ætla að þetta hafi verið honum heimilt. Þótt veðhafa hafi láðst að innkalla eða ónýta ávísanahefti sem hann hafði afhent á hinn handveðsetta reikning fyrir veðsetninguna og ekki gert aðrar ráðstafanir til að koma í veg fyrir að aðrir en hann gætu ávísað á reikninginn, stendur það ekki í vegi fyrir því að ákærða verði refsað fyrir háttsemina. Með háttseminni ráðstafaði ákærði fyrir hönd Ferskra afurða ehf. af ásetningi fjármunum félagsins sem annar aðili, Kaupþing banki hf., hafði öðlast þau réttindi yfir að ráðstöfunin fékk ekki samrýmst þeim réttindum. Með þessari háttsemi braut ákærði gegn 2. tölulið 1. mgr. 250. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og verður honum refsað fyrir það brot.

Niðurstaða héraðsdóms um síðari ákæruliðinn verður staðfest með vísan til forsendna.

Samkvæmt framangreindu, og með vísan til 77. gr. almennra hegningarlaga, verður ákærði dæmdur til að sæta fangelsi í 10 mánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún falla niður að liðnum þremur árum haldi ákærði almennt skilorð.

Niðurstaða héraðsdóms um sektargreiðslu ákærða, vararefsingu ef sektin greiðist ekki og um sakarkostnað verður staðfest.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins samkvæmt yfirliti ríkissaksóknara um sakarkostnað, auk málsvarnarlauna skipaðs verjanda síns, sem ákveðin verða með virðisaukaskatti eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Ákærði, H-kk-nf J-kk-nf, sæti fangelsi í 10 mánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún falla niður að liðnum þremur árum frá uppsögu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákvæði héraðsdóms um sektargreiðslu og vararefsingu skal vera óraskað.

Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað skal vera óraskað.

Ákærði greiði áfrýjunarkostnað málsins, samtals 450.806 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns fyrir Hæstarétti, S-kk-ef Þ-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 373.500 krónur.