441/2016

X var í fyrri lið ákæru gefið að sök blygðunarsemisbrot samkvæmt 209. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og brot gegn 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002 með því að hafa í gegnum samfélagsmiðla undir fölsku flaggi sem 17 ára drengur viðhaft kynferðislegt tal við B, er hann var 15 ára, og fengið hann til þess að senda sér mynd af kynfærum sínum. Þá var X í seinni lið ákæru gefin að sök tilraun til nauðgunar samkvæmt 1. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 1. mgr. 20. gr. sömu laga, með því að hafa daginn eftir hótað því að dreifa opinberlega samskiptunum og myndinni ef B hefði ekki kynferðismök við sig fyrir klukkan 23 þá um kvöldið. Með hliðsjón af játningu X að hluta og framburði B og gögnum málsins að öðru leyti var X sakfelldur samkvæmt fyrri lið ákæru. Að því er varðaði seinni lið ákæru var talið sannað að X hefði sett fram umræddar hótanir við B, sem hefði tekið þær alvarlega, og að hann hefði viðhaft þær í þeim tilgangi að knýja B til kynmaka við sig. Hefði X hótað B ítrekað og sett honum mjög skamman frest til að láta undan þessum hótunum. Þær hefðu verið settar fram til fullnaðar áður en X hefði, nærri lokum framangreinds frests, látið af háttsemi sinni eftir að móður B hefði orðið kunnugt um atvik og gripið inn í rás atburða. Með þessari háttsemi hefði X ótvírætt sýnt í verki einbeittan ásetning til að fremja til fullnaðar brot gegn 1. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga. Hefði hann á þennan hátt gerst sekur um tilraun til brots gegn síðastgreindu lagaákvæði, sbr. 1. mgr. 20. gr. sömu laga. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að brot X hefðu verið sérlega gróf og hann ætti sér engar málsbætur. Var refsing X ákveðin fangelsi í tvö ár auk þess sem honum var gert að greiða B 600.000 krónur í miskabætur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, K-kk-nf A-kk-nf, Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf, V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 27. maí 2016 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Ákæruvaldið krefst þess að refsing ákærða verði þyngd.

Ákærði krefst aðallega sýknu af kröfum ákæruvaldsins, en til vara að refsing verði milduð. Þá krefst hann þess aðallega að einkaréttarkröfu verði vísað frá héraðsdómi, en til vara að fjárhæð hennar verði lækkuð.

B krefst þess að ákærða verði gert að greiða sér 1.500.000 krónur með vöxtum eins og dæmdir voru í héraði.

Málsatvikum og framburði ákærða og vitna er skýrlega lýst í hinum áfrýjaða dómi. Staðfest verður með vísan til forsendna dómsins niðurstaða hans um fyrri lið ákæru, sem lýtur að broti gegn 209. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002.

Í seinni lið ákæru er ákærða gefin að sök tilraun til nauðgunar með því að hafa 9. apríl 2015 hótað því að dreifa opinberlega tilteknum samskiptum sínum við brotaþola og mynd, sem sá síðarnefndi sendi honum deginum áður, ef brotaþoli hefði ekki kynferðismök við sig fyrir klukkan 23 þá um kvöldið. Staðfest verður sú niðurstaða héraðsdóms að sannað sé að ákærði hafi sett fram þær hótanir við brotaþola sem í ákæru greinir, að sá síðarnefndi hafi tekið þær alvarlega og að ákærði hafi viðhaft þær í þeim tilgangi að knýja brotaþola til kynmaka við sig. Eins og nánar er rakið í héraðsdómi hótaði ákærði brotaþola ítrekað og setti honum mjög skamman frest til að láta undan þessum hótunum. Þær höfðu verið settar fram til fullnaðar áður en ákærði lét nærri lokum þessa frests af háttsemi sinni eftir að móður brotaþola varð kunnugt um atvik og greip inn í rás atburða. Með þessari háttsemi sýndi ákærði ótvírætt í verki einbeittan ásetning til að fremja til fullnaðar brot gegn 1. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga. Að þessu gættu verður staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um að ákærði hafi á þennan hátt gerst sekur um tilraun til brots gegn síðastgreindu lagaákvæði, sbr. 1. mgr. 20. gr. sömu laga.

Brotin, sem ákærði er sakfelldur fyrir, voru sérlega gróf. Hann kom fram undir tilbúnu nafni og þóttist vera mun yngri en hann var, en með því fékk hann brotaþola til að tjá sig um viðkvæm persónuleg málefni sín og senda nektarmynd af sér. Þessa aðstöðu notfærði síðan ákærði til að leitast við að knýja brotaþola til kynmaka við sig. Ákærði á sér ekki málsbætur. Hann verður að þessu virtu dæmdur til að sæta fangelsi í tvö ár og eru ekki efni til að binda þá refsingu skilorði að öllu eða nokkru.

Fyrir Hæstarétt hefur verið lagt vottorð sálfræðings frá 2. september 2016 um líðan brotaþola. Þar kemur fram að ekki hafi gengið eftir vonir, sem bundnar voru við að hann kæmist fljótt yfir þá vanlíðan sem brot ákærða ollu honum. Hann hafi þjáðst lengur en ætlað var af streitu og vanlíðan og átt erfitt með að halda við félagslegum tengslum. Að þessu virtu verða miskabætur til brotaþola ákveðnar 600.000 krónur með vöxtum eins og dæmdir voru í héraði.

Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað verða staðfest. Ákærði verður dæmdur til að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun verjanda síns og þóknun réttargæslumanns brotaþola, sem ákveðin eru að meðtöldum virðisaukaskatti, svo og útlagðan kostnað réttargæslumannsins, allt eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Ákærði, X, sæti fangelsi í tvö ár.

Ákærði greiði brotaþola, B, 600.000 krónur með vöxtum eins og dæmdir voru í héraði.

Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað eru staðfest.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, samtals 1.553.798 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, L-kk-ef A-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 1.240.000 krónur, þóknun réttargæslumanns brotaþola, S-kk-ef Ó-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 186.000 krónur, og útlagðan kostnað réttargæslumannsins, 100.000 krónur.