302/2001

Deilt var um skaðabótaskyldu T vegna líkamstjóns sem H varð fyrir er vélhjól hans skall á umferðareyju eftir að H hafði ekið um 100-140 metra með framhjólið á lofti. Hafnaði T bótaskyldu á grundvelli þess að H hefði vísvitandi ekið hjólinu á afturhjólinu einu og með því sýnt af sér stórfellt gáleysi. Með dómi Hæstaréttar 14. september 2000 var héraðsdómur ómerktur og málinu vísað heim í hérað. Var talið nauðsynlegt að taka afstöðu til þess við úrlausn málsins hvort T hefði sýnt nægilega fram á að ekki fengi staðist, að ökumaður vélhjóls með sambærilega reynslu og H, gæti af vangá misst stjórn á vélhjóli á þennan hátt. Hefði héraðsdómara borið að kalla til meðdómsmenn með sérkunnáttu á umræddu sviði. Dómi héraðsdóms, sem í höfðu setið sérfróðir meðdómendur, var einnig áfrýjað til Hæstaréttar. Engin gögn höfðu verið lögð fram um sérþekkingu annars meðdómandans, sem var frístundaökumaður bifhjóla, á umræddu sviði. Ómótmælt var að hann hefði réttindi til að aka bifhjóli en ekki var talið að slíkum almennum réttindum yrði jafnað saman við þá sérkunnáttu, sem þyrfti að vera fyrir hendi, svo að unnt væri að leysa úr þeim ágreiningi sem lá fyrir í málinu. Var því talið óhjákvæmilegt að ómerkja héraðsdóm og vísa málinu til nýrrar meðferðar í héraði og dómsálagningar að nýju. Athugasemd var gerð um þá framkvæmd dómkvaddra matsmanna að boða T ekki á matsfund og gefa honum ekki kost á að gæta hagsmuna sinna við matið, sem braut í bága við 2. mgr. 62. gr. laga nr. 91/1991. Hefði héraðsdómara verið rétt, þegar hann varð þessa var, að gefa aðilum kost á að fá matið endurupptekið til þess að bætt yrði úr þessum ágalla.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kvk-nf E-kvk-nf, H-kk-nf B-kk-nf og P-kk-nf K-x-x H-kk-nf.

Áfrýjandi skaut máli þessu til Hæstaréttar 15. ágúst 2001. Hann krefst þess aðallega, að héraðsdómur verði ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar. Til vara krefst hann þess, að stefndi verði dæmdur til að greiða sér 2.809.242 krónur með 2% ársvöxtum frá 24. október 1997 til 25. febrúar 1999, dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 25/1987 frá þeim degi til 1. júlí 2001 og samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

I.

Eins og fram kemur í hinum áfrýjaða dómi var mál þetta fyrst dæmt í Héraðsdómi Reykjavíkur 17. febrúar 200. Hæstiréttur ómerkti þann dóm 14. september 2000 þar sem héraðsdómara hefði borið að kveðja til meðdómsmenn, sbr. 2. mgr. 2. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sagði í dómi Hæstaréttar, að við úrlausn málsins yrði meðal annars að taka afstöðu til þess hvort ökumaður með reynslu áfrýjanda gæti af vangá hafa misst þannig tök á stjórn vélhjólsins, að framhjól þess hæfist á loft gegn vilja hans og héldi áfram för í jafnvægi um 100 til 140 metra vegalengd upp brekku án þess að honum tækist að koma framhjólinu niður á götu á ný. Sérkunnáttu væri þörf til að leysa úr slíkum málsástæðum.

Héraðsdómari tilnefndi á dómþingi 31. október 2000 sem meðdómsmenn H-kk-þf J-kk-þf hæstaréttarlögmann og J-kk-þf D-kk-þf ökukennara.

Áfrýjandi styður ómerkingarkröfu sína við það, að H-kk-nf J-kk-nf hafi sem frístundaökumaður bifhjóla ekki haft þá sérþekkingu, sem nauðsynleg er í máli því, sem hér er til úrlausnar. Engin gögn hafa verið lögð fram um sérþekkingu H-kk-ef á þessu sviði. Því er ómótmælt, að hann hafi réttindi til að aka bifhjóli, en ekki liggur fyrir hvenær hann fékk þau réttindi og í hvaða mæli hann hefur stundað bifhjólaakstur. Ekki verður slíkum almennum réttindum jafnað saman við þá sérkunnáttu, sem þarf að vera fyrir hendi, svo að unnt sé að leysa úr þeim ágreiningi, sem hér liggur fyrir, sbr. 2. mgr. 2. gr. laga nr. 91/1991. Samkvæmt þessu verður ekki hjá því komist að ómerkja héraðsdóm og vísa málinu til nýrrar meðferðar í héraði og dómsálagningar að nýju.

Það athugist, að sú framkvæmd dómkvaddra matsmanna að boða stefnda ekki á matsfund og gefa honum ekki kost á að gæta hagsmuna sinna við matið braut í bága við 2. mgr. 62. gr. laga nr. 91/1991. Héraðsdómara var rétt, þegar hann varð þessa var, að gefa aðilum kost á að fá matið endurupptekið til þess að bætt yrði úr þessum ágalla.

Hvor aðila skal bera sinn kostnað af málinu.

Dómsorð:

Héraðsdómur er ómerktur, og er málinu vísað til nýrrar meðferðar í héraði og dómsálagningar að nýju.

Málskostnaður fellur niður.