368/2002

H var ákærður fyrir kynferðisbrot með því að hafa haft samræði við X og notfært sér að hún gat ekki spornað við verknaðinum sökum ölvunar og svefndrunga. Talið var sannað að X hefði ekki getað spornað við ágengni H vegna svefndrunga og að hann hefði ekki getað gengið þess dulinn. Gegn eindreginni neitun hans um að hafa verið byrjaður samfarir þótti það hins vegar ósannað þrátt fyrir framburð hennar þar sem önnur gögn væru því ekki til styrktar. Var verknaður ákærða því metinn sem tilraun til brots sem varðaði við 196. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 20. gr. laganna. Þrátt fyrir þessa breytingu var talið rétt að refsiákvörðun héraðsdóms stæði óhögguð.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, G-kk-nf G-kk-nf, H-kk-nf H-kk-nf, H-kk-nf B-kk-nf og P-kk-nf K-x-x H-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut máli þessu til Hæstaréttar 17. júlí 2002 að ósk ákærða. Af hálfu ákæruvaldsins er krafist staðfestingar á sakfellingu en þyngingar á refsingu og greiðslu miskabóta að fjárhæð 1.000.000 krónur, auk dráttarvaxta.

Ákærði krefst sýknu af öllum kröfum ákæruvaldsins.

Málsatvik eru rakin í héraðsdómi. Dómurinn, sem var fjölskipaður, mat framburð kæranda trúverðugan og staðfastan um að ákærði hafi haft við hana kynmök sem hún hafi verið mótfallin en ekki getað spornað við sökum svefndrunga. Kærandi hafði ásamt vinkonu sinni þegið boð ákærða og tveggja félaga hans um að koma heim til eins þeirra. Vel fór á með kæranda og ákærða í upphafi en þau voru fyrrum vinnufélagar og því kunnug. Þau eru um það sammála að hún hafi sagt honum að hún hefði í bili slitið sambandi við kærasta en hugur hennar væri enn hjá honum. Ákærði sýndi kæranda áhuga en hún bandaði nánari atlotum hans frá sér. Sagðist hann þó alveg hafa mátt „liggja þarna og halda utan um hana og láta vel að henni.”

Kærandi og vinkona hennar eru um það sammála að kærandi hafi ekki verið mikið undir áhrifum áfengis en þreytt, enda hafði hún byrjað vinnu klukkan átta deginum áður og frá því klukkan fimm síðdegis drukkið fimm eða sex bjóra. Hún kvaðst því hafa sofnað eftir að þau voru orðin ein í stofunni um klukkan þrjú um nóttina og vaknað við að fólk kom inn í íbúðina. Hafi ákærði verið að hafa við hana kynmök, en þetta mun hafa verið um einum og hálfum klukkutíma síðar.

Ákærði bar að hann hefði talið kæranda vakandi en þó verður framburður hans ekki skilinn öðruvísi en svo að hann hafi flutt hana milli rúma og klætt hana úr án þess hún hafi ljáð til þess atbeina sinn og ekki hafi hún veitt andsvör við atlotum hans. Hann neitaði að hafa verið byrjaður að hafa við hana samfarir en í það hafi stefnt þegar að þeim var komið. Með þessum athugasemdum en annars með vísun til röksemda héraðsdóms verður að telja sannað að kærandi hafi ekki getað spornað við ágengni hans vegna svefndrunga og að hann hafi ekki getað gengið þess dulinn. Gegn eindreginni neitun hans um að hafa verið byrjaður samfarir við kæranda þykir það hins vegar ósannað þrátt fyrir framburð hennar, þar sem önnur sönnunargögn eru því ekki til styrktar. Verður vegna sönnunaraðstöðunnar að meta verknað ákærða sem tilraun til brots, sem varði við 196. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, eins og henni var breytt með 4. gr. laga nr. 40/1992, sbr. 20. gr. fyrrnefndu laganna. Þrátt fyrir þessa breytingu er rétt að refsiákvörðun héraðsdóms standi óhögguð.

Kærandi á rétt á miskabótum og þykja þær hæfilega ákveðnar 150.000 krónur.

Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað verður staðfest.

Ákærði greiði áfrýjunarkostnað sakarinnar, svo sem nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Ákvæði héraðsdóms um refsingu, sakarkostnað og kostnað við að halda fram bótakröfu skulu vera óröskuð.

Ákærði, H-kk-nf M-kk-nf L-kk-nf S-kk-nf, greiði allan áfrýjunarkostnað sakarinnar, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns fyrir Hæstarétti, J-kk-ef M-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 150.000 krónur, og 60.000 krónur vegna þóknunar réttargæslumanns kæranda fyrir Hæstarétti, D-kvk-ef P-kvk-ef hæstaréttarlögmanns.

Ákærði greiði X 150.000 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá uppsögu héraðsdóms 2. júlí 2002 til greiðsludags.