448/2009

X var ákærður fyrir kynferðisbrot gegn A frá fyrstu mánuðum ársins 2006 til aprílmánaðar 2008, þegar pilturinn var á aldrinum 13 til 15 ára, með því að hafa í mörg skipti haft munnmök við piltinn og í 4-5 skipti fengið A til að hafa við sig endaþarmsmök. X tældi piltinn til kynmakanna með því að notfæra sér þroskaskerðingu hans, reynsluleysi hans af kynlífi og tölvufíkn, en X greiddi fyrir kynmökin með tölvuleikjum eða peningum. Talið var að hafið væri yfir skynsamlega vafa að X hefði haft þau kynmök við A sem í ákæru greindi, þó þannig að ekki væri, að virtum gögnum málsins, fram komin sönnun þess að hann hefði brotið gegn A fyrr en um vorið 2006. Brot X voru ýmist talin varða við 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 eins og hún hljóðaði áður en henni var breytt með lögum nr. 61/2007 og 3. mgr. 202. gr. sömu laga. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að hluti brota X varðaði við 3. mgr. 202. gr. laganna, en refsimörk hennar eru mun lægri en samkvæmt 1. mgr. sama ákvæðis. Þá hafði engin viðhlítandi skýring verið gefin á þeim töfum sem urðu á að senda málið til ríkissaksóknara eftir að rannsókn lauk og heldur ekki á því hvers vegna það dróst í rúma átta mánuði að ljúka gerð málsgagna. Jafnframt var litið til þess að brot X voru alvarleg og beindust að ungum, þroskaskertum dreng með áráttukennda hegðun. X hefði notfært sér þessa veikleika drengsins til að misnota hann kynferðislega og sýnt sterkan og einbeittan brotavilja við framkvæmd brotanna. Var refsing X ákveðin fangelsi í þrjú ár og sex mánuði. Þá var honum gert að greiða A 1.500.000 í bætur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf, G-kk-nf G-kk-nf, G-kk-nf C-kk-nf og M-kk-nf S-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 29. júlí 2009 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Af hálfu ákæruvaldsins er krafist staðfestingar á sakfellingu ákærða en þyngingar á refsingu.

A krefst þess að ákærða verði gert að greiða sér aðallega 4.000.000 krónur, en til vara aðra lægri fjárhæð að mati dómsins, sem nemi þó hærri fjárhæð en dæmdar bætur í héraði. Í báðum tilvikum krefst hann vaxta samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 1. apríl 2006 til 24. október 2008, en dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags. Að því frágengnu krefst hann staðfestingar á ákvæðum hins áfrýjaða dóms um kröfu sína.

Ákærði krefst aðallega sýknu, en til vara að refsing verði milduð. Þá krefst hann þess aðallega að skaðabótakröfu A verði vísað frá héraðsdómi, en til vara að bætur samkvæmt hinum áfrýjaða dómi verði lækkaðar.

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur um sakfellingu ákærða, þó þannig að ekki er, að virtum gögnum málsins, fram komin sönnun þess að hann hafi brotið gegn A eins og lýst er í héraðsdómi fyrr en um vorið 2006. Brot ákærða sem framin voru frá vori 2006 til 24. júlí sama ár, þegar A varð 14 ára, varða við 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 eins og hún hljóðaði áður en henni var breytt með lögum nr. 61/2007, sem öðluðust gildi 4. apríl 2007, svo og brot hans frá þeim degi til 24. júlí 2007. Þau brot sem ákærði framdi frá 24. júlí 2006 til 4. apríl 2007 og eftir 24. júlí 2007 eru á hinn bóginn heimfærð undir 3. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga.

Við ákvörðun refsingar ákærða verður litið til þess að hluti brota hans varðar við 3. mgr. 202. gr. laganna, en refsimörk hennar eru mun lægri en samkvæmt 1. mgr. sama ákvæðis. Rannsókn máls þessa hófst 3. apríl 2008 og lauk henni 25. september sama ár. Málsgögn voru send ríkissaksóknara 17. desember 2008 og var ákæra gefin út 28. janúar 2009. Héraðsdómur var kveðinn upp 10. júní 2009, en sem fyrr segir var honum áfrýjað 29. júlí sama ár. Málsgögn bárust Hæstarétti ekki fyrr en 4. febrúar 2010 og eru þau ekki umfangsmikil. Engin viðhlítandi skýring hefur verið gefin á þeim töfum sem urðu á að senda málið til ríkissaksóknara eftir að rannsókn lauk og heldur ekki á því hvers vegna það dróst í rúma átta mánuði að ljúka gerð málsgagna. Að öllu framangreindu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna héraðsdóms er refsing ákærða ákveðin fangelsi í þrjú ár og sex mánuði.

Ákvæði héraðsdóms um bætur til A verða staðfest. Brotum ákærða lauk í byrjun apríl 2008 og var honum kynnt bótakrafan 24. september sama ár. Verða vextir dæmdir því til samræmis eins og nánar greinir í dómsorði.

Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað verður staðfest.

Ákærða verður gert að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun verjanda síns og þóknun réttargæslumanns brotaþola, sem ákveðin eru að meðtöldum virðisaukaskatti eins og segir í dómsorði.

Dómsorð:

Ákærði, J-kk-nf S-kk-nf B-kk-nf, sæti fangelsi í þrjú ár og sex mánuði.

Ákærði greiði A 1.500.000 krónur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 1. apríl 2008 til 24. október sama ár, en dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað skal vera óraskað.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, samtals 476.893 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, H-kk-ef I-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 313.750 krónur, og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, L-kvk-ef J-kvk-ef hæstaréttarlögmanns, 125.500 krónur.