588/2006

Atvik málsins eru þau að forstöðumaður hjá Umhverfisstofnun leitaði til Ó jarðfræðings með beiðni um að hann skoðaði vegarstæði við Jökulsá á Fjöllum vegna fyrirhugaðrar vegalagningar á svæðinu. Ágreiningur reis með aðilum um greiðslu fyrir verkið. Í krafðist sýknu á grundvelli aðildarskorts þar sem hann hefði engin lögskipti átt við K verkfræðistofu heldur einungs við Ó. Í málinu lá fyrir að Ó starfaði hjá K. Í hafði ekki sýnt fram á að skilyrði fyrir beiðni hans hefði verið sú að Ó gerði reikning vegna verksins í eigin nafni né hefði verið rökstutt að það gæti skipt máli fyrir réttarstöðu hans hvort K eða Ó sæktu reikningskröfuna á hendur honum. Var því ekki fallist á kröfu Í um sýknu vegna aðildarskorts. Varakröfu sína reisti Í á því að greinargerð Ó hefði verið afar rýr að efni til, ófullkomin og í engu samræmi við þann tímafjölda sem krafist var greiðslu fyrir. Þar sem Í lagði ekki fram nein haldbær gögn til stuðnings þessum fullyrðingum sínum varð með hliðsjón af meginreglu kröfuréttar, sem fram kemur í lokamálslið 45. gr. laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup, að fallast á framkomna kröfu K um verklaun.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf, H-kvk-nf H-kvk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu upphaflega til Hæstaréttar 20. september 2006, en ekki varð af fyrirhugaðri þingfestingu þess 1. nóvember 2006. Með heimild í 4. mgr. 153. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála áfrýjaði hann héraðsdómi öðru sinni 15. nóvember 2006. Hann krefst þess aðallega að stefnda verði gert að greiða sér 577.307 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 16. febrúar 2006 til greiðsludags. Til vara krefst hann 152.000 króna með sömu vöxtum. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst aðallega staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti. Til vara að hann verði dæmdur til að greiða áfrýjanda 152.000 krónur og að málskostnaður verði felldur niður.

Eins og greinir í héraðsdómi hefur stefndi reist varnir sínar á aðildarskorti, þar sem hann hafi engin lögskipti átt við áfrýjanda heldur Ó-kk-þf K-x-x jarðfræðing. Fram er komið að Á-kk-nf B-kk-nf, forstöðumaður náttúrverndar- og útivistarsviðs Umhverfisstofnunar, leitaði til Ó-kk-ef með beiðni um að hann skoðaði vegarstæði við Jökulsá á Fjöllum í þeim tilgangi að meta svæðið með tilliti til fyrirhugaðrar vegalagningar. Ó-kk-nf skilaði skýrslu um verkið sem dagsett er 31. desember 2004 og vegna vinnu hans gaf áfrýjandi út reikning 1. febrúar 2005. Með reikningnum fylgdi vinnuskýrsla Ó-kk-ef. Hinn 28. febrúar 2005 sendi lögmaður áfrýjanda innheimtubréf vegna reikningsins. Með bréfi Umhverfisstofnunar 7. mars 2005 til lögmanns áfrýjanda var reikningskröfunni andmælt á þeim grunni að reikningsfjárhæðin væri of há miðað við umfang og afrakstur vinnu Ó-kk-ef. Í tilefni af andmælum þessum skrifaði Ó-kk-nf greinargerð 7. júní 2005 sem mun hafa verið send Umhverfisstofnun. Í kjölfarið höfðaði áfrýjandi málið.

Andmæli stefnda á þeim grunni að reikningsgerð stafaði frá röngum aðila komu fyrst fram í greinargerð hans í héraði. Fram er komið að Ó-kk-nf starfaði hjá áfrýjanda sem meðal annars annast almenna verkfræðiráðgjöf eins og þá sem hér um ræðir. Ekki liggur fyrir skrifleg verkbeiðni og hefur stefndi hvorki sýnt fram á að skilyrði fyrir beiðni hans hafi verið að Ó-kk-nf gerði reikning vegna verksins í eigin nafni, né rökstutt að það geti skipt hann máli hvort áfrýjandi eða Ó-kk-nf sæki reikningskröfuna. Þá hefur stefndi ekki vefengt að reikningurinn hafi verið gefinn út í nafni áfrýjanda með vitund og vilja Ó-kk-ef, enda hefur Ó-kk-nf borið fyrir dómi að sami háttur hafi verið hafður á við reikningsgerð vegna fyrri starfa hans í þágu ýmissa aðila. Þegar litið er til framangreinds um samskipti aðila fyrir og eftir reikningsgerð stefnda og höfð hliðsjón af dómi Hæstaréttar á blaðsíðu 65 í dómasafni réttarins 1997, mál nr. 277/1996, verður ekki fallist á kröfu stefnda um sýknu vegna aðildarskorts.

Stefndi hefur ekki vefengt fjárhæð tímagjalds sem áfrýjandi reisir kröfu sína á heldur einungis andmælt því hversu langan tíma verkið hafi tekið og talið að niðurstöður greinargerðar um verkið séu rýrar að efni til og ófullkomnar. Auk þess hefur hann mótmælt fjárhæð kröfu um bifreiðakostnað og dagpeninga. Hann hefur hins vegar ekki lagt fram haldbær gögn til stuðnings andmælum sínum, til dæmis með því að afla matsgerðar um reikningsgerð áfrýjanda. Vegna þess og með hliðsjón af þeirri meginreglu kröfuréttar sem meðal annars kemur fram í lokamálslið 45. gr. laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup ber að fallast á framkomna kröfu áfrýjanda um verklaun. Þá hefur krafa hans um greiðslu vegna aksturs og dagpeninga nægilega stoð í reglum stefnda þar um.

Eftir þessum úrslitum skal stefndi greiða áfrýjanda málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Stefndi, íslenska ríkið, greiði áfrýjanda, Kletti verkfræðistofu ehf., 577.307 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 16. febrúar 2006 til greiðsludags.

Stefndi greiði áfrýjanda samtals 600.000 krónur í málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti.