485/2015

X kærði úrskurð héraðsdóms þar sem honum var gert að sæta gæsluvarðhaldi á grundvelli a. og b. liðar 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála vegna ætlaðra fjársvika og varslna barnakláms. Ekki var talið fullnægt því skilyrði a. liðar ákvæðisins að ætla mætti að X myndi torvelda rannsókn málsins, en talin var hætta á að hann myndi reyna að komast úr landi eða leynast ellegar koma sér undan málsókn áður en máls hans yrði til lykta leitt, sbr. b. lið ákvæðisins. Með vísan til þess að X hafði setið í gæsluvarðhaldi frá 17. júní 2015 og atvika málsins að öðru leyti var hins vegar talið nægilegt að honum yrði bönnuð brottför af landinu til að koma í veg fyrir að hann gæti komið sér undan málsókn, sbr. 1. mgr. 100. gr. laga nr. 88/2008. Var honum því gert að sæta farbanni í stað gæsluvarðhalds þann tíma sem krafa L tók til

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og E-kk-nf T-kk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 22. júlí 2015 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum degi síðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 22. júlí 2015 þar sem varnaraðila var gert að sæta gæsluvarðhaldi allt til þriðjudagsins 18. ágúst 2015 klukkan 16. Kæruheimild er í l. lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Eins og greinir í hinum kærða úrskurði beinist rannsókn lögreglu að tvenns konar brotum, sem varnaraðili er sakaður um, annars vegar fjársvikum, sbr. 248. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, og hins vegar vörslum á barnaklámi, sbr. 210. gr. a. sömu laga. Í upphafi 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 segir að sakborningur verði úrskurðaður í gæsluvarðhald sé fram kominn rökstuddur grunur um að hann hafi gerst sekur um háttsemi sem fangelsisrefsing er lögð við, enda hafi hann náð 15 ára aldri. Samkvæmt orðanna hljóðan er það ekki gert að skilyrði fyrir því að þessu úrræði verði beitt að sakborningur hafi verið sakhæfur samkvæmt 15. gr. almennra hegningarlaga þegar brotið var framið. Að þessu gættu, en að öðru leyti með vísan til forsendna úrskurðarins er staðfest sú niðurstaða að fyrir hendi séu skilyrði til að varnaraðili verði úrskurðaður í gæsluvarðhald, svo framarlega sem eitthvert ákvæðanna í a. til d. liðum 1. mgr. 95. gr. eigi við.

Krafa sóknaraðila um gæsluvarðhald yfir varnaraðila er reist á a. og b. liðum 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008. Samkvæmt a. lið verður sakborningur úrskurðaður í gæsluvarðhald ef ætla má að hann muni torvelda rannsókn máls, svo sem með því að afmá merki eftir brot, skjóta undan munum ellegar hafa áhrif á samseka eða vitni. Eins og fram kemur í hinum kærða úrskurði er rannsókn á ætluðu broti varnaraðila á 248. gr. almennra hegningarlaga svo til lokið. Hinn 22. júlí 2015 var síðast tekin skýrsla hjá lögreglu af varnaraðila vegna ætlaðs brots hans á 210. gr. a. sömu laga. Einnig eru meðal gagna málsins skýrslur um rannsókn á tölvum og snjallsímum sem fundust í vörslum varnaraðila. Hefur sóknaraðili ekki fært fyrir því viðhlítandi rök að varnaraðili muni, úr því sem komið er, torvelda rannsókn á þessu broti á þann hátt að fyrrgreint lagaákvæði eigi við.

Varnaraðili er erlendur ríkisborgari og stundar hvorki atvinnu né á fjölskyldu hér á landi. Samkvæmt því verður að telja hættu á að hann muni reyna að komast úr landi eða leynast ellegar koma sér með öðrum hætti undan málsókn áður en mál hans verður til lykta leitt, sbr. b. lið 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008. Varnaraðili hefur sætt gæsluvarðhaldi frá 17. júní 2015. Að því virtu og með vísan til atvika málsins að öðru leyti verður að telja nægilegt að honum verði bönnuð brottför af landinu til að koma í veg fyrir að hann geti komið sér undan málsókn, sbr. 1. mgr. 100. gr. laga nr. 88/2008. Verður varnaraðila því gert að sæta farbanni í stað gæsluvarðhalds þann tíma sem krafa sóknaraðila tekur til.

Dómsorð:

Varnaraðila, X, er bönnuð brottför af landinu allt til þriðjudagsins 18. ágúst 2015 klukkan 16.