597/2015

Í málinu var deilt um hvort sjóflugvél sem var í umráðum A væri tollskyld hér á landi og hvort greiða bæri af henni aðflutningsgjöld. Í dómi héraðsdóms, sem staðfestur var í Hæstarétti, var rakið að A væri sem innflytjandi flugvélarinnar tollskyldur samkvæmt 3. gr. tollalaga nr. 88/2005. Í dómi Hæstaréttar sagði að A hefði borið, í samræmi við 1. mgr. 22. gr. tollalaga, að afhenda tollstjóra aðflutningsskýrslu og önnur tollskjöl vegna flugvélarinnar í síðasta lagi í desember 2008. Þá var ekki fallist á að innheimta tolla af vélinni væri í andstöðu við samþykkt um alþjóðaflugmál frá 7. desember 1944, enda hefði loftfarið ekki dvalið hér um stundarsakir í skilningi samþykktarinnar. Loks var því hafnað að innheimta hinna opinberu gjalda væri í andstöðu við stjórnarskrá eða stjórnsýslulög nr. 37/1993.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, E-kk-nf T-kk-nf og G-kvk-nf B-kvk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 9. september 2015. Hann krefst þess að ógiltir verði úrskurðir ríkistollanefndar nr. 4/2012 og tollstjóra nr. 14/2012 og stefnda gert að greiða sér 10.284.590 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 28. mars 2012 til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Í skjali, sem áfrýjandi lagði fram við meðferð málsins í héraði, sagði að þegar hann hafi rekist á sjóflugvél þá, sem mál þetta snýst um, hafi hann strax séð „að um einstæðan og fágætan fluggrip“ væri að ræða. Áfrýjandi hafi því gengið „í það að fá þessa vél til landsins“ og það tekist eftir mikla vinnu og erfiði. Hann hafi síðan flogið flugvélinni til Íslands frá Bandaríkjunum. Að þessu virtu og að öðru leyti með vísan til þess, sem fram kemur í hinum áfrýjaða dómi, fer ekki milli mála að áfrýjandi var innflytjandi flugvélarinnar í skilningi tollalaga nr. 88/2005 þegar hún kom hingað til lands 9. júní 2008.

Samkvæmt 1. mgr. 22. gr. tollalaga skal innflytjandi láta tollstjóra í té aðflutningsskýrslu og önnur tollskjöl vegna innfluttrar vöru ekki síðar en sex mánuðum frá komudegi flutningsfars vöru til landsins nema henni hafi verið ráðstafað í tollvörugeymslu eða á frísvæði. Þar sem síðastgreindar undantekningar áttu ekki við þegar áfrýjandi flutti flugvélina hingað til lands var honum skylt að afhenda tollstjóra aðflutningsskýrslu og önnur tollskjöl vegna flugvélarinnar í síðasta lagi 9. desember 2008, en áðurgreindur sex mánaða frestur reiknast frá komudegi hennar þar sem hún var sú vara sem flutt var inn samkvæmt 3. gr. tollalaga.

Í inngangi að samþykkt um alþjóðaflugmál frá 7. desember 1944, sem fullgilt var af stefnda 21. mars 1947, sbr. auglýsingu nr. 45/1947, og áfrýjandi vísar til í málatilbúnaði sínum, sagði meðal annars að þær ríkisstjórnir, sem rituðu undir samþykktina, hafi „komið sér saman um ákveðnar meginreglur og fyrirkomulag, svo að alþjóðaflug geti þróast á öruggan og skipulegan hátt, og að millilandaloftflutningar verði upp teknir á grundvelli jafnræðisstöðu og reknir á heilbrigðum fjárhagsgrundvelli.“ Þegar einstök ákvæði samþykktarinnar eru skýrð, svo sem 24. gr. hennar um tollskyldu, verður að hafa hliðsjón af þessum meginmarkmiðum hennar.

Með þessum athugasemdum, en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur.

Áfrýjanda verður gert að greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir.

Það athugist að vegna þess að áfrýjandi hafði uppi kröfu um endurgreiðslu á þeim virðisaukaskatti, sem honum hafði verið gert að greiða á grundvelli úrskurðar tollstjóra er staðfestur hafði verið af ríkistollanefnd, var óþarft að krefjast jafnframt ógildingar á úrskurðum þessara stjórnvalda.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, A-kk-nf J-kk-nf, greiði stefnda, íslenska ríkinu, 750.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.