582/2017

J krafðist þess að felld yrði úr gildi ákvörðun sýslumannsins í Reykjavík (S) um að veita G ehf. leyfi til reksturs veitingastaðar í tilteknum hverfiskjarna í Reykjavík og jafnframt úrskurður atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytisins þar sem sú ákvörðun var staðfest. Reisti J kröfu sína á því annars vegar að G ehf. hefði sótt of seint um endurnýjun rekstrarleyfisins og hins vegar á því að þar sem breyting á aðalskipulagi Reykjavíkurborgar 2010 til 2030 hefði verið háð verulegum annmarka með því að ekki hefði verið um óverulega breytingu að ræða og því ekki heimilt að fara með hana eftir 2. mgr. 36. gr. skipulagslaga nr. 123/2010. Ekki var fallist á með J að G ehf. hefði sótt of seint um leyfið. Að því er varðaði málsástæðu J um breytingu á aðalskipulagi Reykjavíkurborgar vísaði Hæstiréttur til þess að breytingin hefði verið almenns eðlis og tekið til ótiltekins fjölda manna og lögaðila. Hefði G ehf. ekki sótt um breytingu á aðalskipulaginu, heldur framlengingu á rekstrarleyfi, og var samrýmanleiki starfseminnar við aðalskipulag aðeins eitt af skilyrðum fyrir því að verða mætti við umsókn hans. Ekki væri á færi G ehf. að taka til andsvara gegn málatilbúnaði J um atriði, sem vörðuðu undirbúning breytingarinnar á aðalskipulaginu og meðferð stjórnvalda um tillögu um hana, en henni hefði ekki verið hrundið með málsókn gegn borginni. Þegar af þeirri ástæðu var staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu G ehf. og S af kröfu J.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma M-kk-nf S-kk-nf hæstaréttardómari, G-kk-nf G-kk-nf settur hæstaréttardómari og Á-kvk-nf Ó-kvk-nf dósent.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 18. september 2017. Hann krefst þess að felld verði úr gildi ákvörðun stefnda sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu 27. febrúar 2015 um að veita stefnda Gullöldinni ehf. leyfi til reksturs „veitingastaðar í flokki III/krá“ að Hverafold 5 í Reykjavík og jafnframt úrskurður atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytisins 25. febrúar 2016 þar sem sú ákvörðun var staðfest. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndu krefjast hvor fyrir sig staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Svo sem fram kemur í héraðsdómi reisir áfrýjandi kröfu sína á tveimur málsástæðum, sem báðar lúta að því að veiting fyrrnefnds rekstrarleyfis, sem í reynd var gefið út 12. mars en ekki 27. febrúar 2015, hafi verið ólögmæt.

Annars vegar heldur áfrýjandi því fram að stefndi Gullöldin ehf. hafi sótt of seint um endurnýjun rekstrarleyfisins, sem hafi átt að renna út 30. apríl 2014. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms er staðfest niðurstaða hans um þessa málsástæðu.

Síðari málsástæða áfrýjanda lýtur að því að þegar stefndi Gullöldin ehf. sótti um endurnýjun rekstrarleyfisins 23. apríl 2014 hafi nýlega tekið gildi aðalskipulag Reykjavíkurborgar 2010 til 2030, sem Skipulagsstofnun hafi staðfest 24. febrúar 2014. Vegna ákvæða, sem þar hafi verið að finna, hefði verið óheimilt að verða við þessari umsókn. Á meðan stefndi sýslumaðurinn á höfuðborgarsvæðinu hafi haft umsóknina til meðferðar hafi á hinn bóginn verið gerð breyting á aðalskipulaginu, sem samþykkt hafi verið í borgarráði Reykjavíkur 18. september 2014 og staðfest af Skipulagsstofnun 17. október sama ár, en í auglýsingu um þá staðfestingu hafi meðal annars sagt eftirfarandi: „Breytingin felst í að skýra túlkun ákvæða um starfsemi spilasala, veitingahúsa, gististaða og matvöruverslana ... Bætt er við greinargerð að ákvæðin séu ekki afturvirk og því mögulegt að endurnýja leyfi um starfsemi sem var til staðar fyrir gildistöku aðalskipulagsins, enda sé um óbreytta starfsemi að ræða í sama húsnæði og áður.“ Farið hafi verið með tillögu Reykjavíkurborgar um þessa breytingu eftir sérstökum reglum í 2. mgr. 36. gr. skipulagslaga nr. 123/2010, sem geti aðeins tekið til óverulegra breytinga á aðalskipulagi, en því skilyrði telur áfrýjandi ekki hafa verið fullnægt. Rekstrarleyfi stefnda Gullaldarinnar ehf. hafi verið endurnýjað á grundvelli þessarar breytingar á aðalskipulaginu, sem samkvæmt þessu hafi verið háð verulegum annmarka, og verði því að fella úr gildi ákvörðun um veitingu leyfisins. Um þessa málsástæðu er þess að gæta að breytingin á aðalskipulaginu fól ekki í sér stjórnvaldsákvörðun, sem laut gagngert að réttarstöðu stefnda Gullaldarinnar ehf., heldur var breytingin almenns eðlis og tók til ótiltekins fjölda manna og lögaðila, sem ýmist gátu haft hag af henni eins og þessi stefndi eða óhag eins og áfrýjandi telur sig hafa haft. Stefndi Gullöldin ehf. sótti ekki um þessa breytingu, heldur framlengingu á rekstrarleyfi, og var samrýmanleiki starfsemi hans við aðalskipulag aðeins eitt af fjölmörgum skilyrðum fyrir því að verða mætti við umsókn hans. Ekki er á færi þessa stefnda að taka eins og erindreki Reykjavíkurborgar til andsvara gegn málatilbúnaði áfrýjanda um atriði, sem varða undirbúning þessarar breytingar á aðalskipulaginu og meðferð stjórnvalda á tillögu um hana, en hvorki virðist áfrýjandi né nokkur annar hafa fengið henni hrundið með málsókn gegn borginni. Þegar af þessum ástæðum verður niðurstaða hins áfrýjaða dóms staðfest.

Áfrýjanda verður gert að greiða stefndu hvorum um sig málskostnað fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir.

Það athugast að með öllu var ástæðulaust að beina máli þessu að stefnda sýslumanninum á höfuðborgarsvæðinu.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, J-kk-nf I-kk-nf G-kk-nf, greiði stefndu, Gullöldinni ehf. og sýslumanninum á höfuðborgarsvæðinu, hvorum um sig 500.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.