236/2010

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu M um að K yrði borinn út af leigulóðum með beinni aðfarargerð.  Í málinu greindi aðila meðal annars á um inntak réttinda K og hvert verðmæti þeirra réttinda væri. M aflaði matsgerða dómkvaddra matsmanna, sbr. 1. mgr. 77. gr. laga nr. 91/1991, um markaðsvirði mannvirkja á lóðunum. Talið var að ekki yrði sneitt fram hjá reglu 1. mgr. 83. gr. laga nr. 90/1989, um að í máli sem þessu skuli vitnaleiðslur og mats- og skoðunargerðir að jafnaði ekki fara fram, með því að afla eftir ákvæðum XII. kafla laga nr. 91/1991 matsgerða til afnota í máli sem þessu. Að því virtu hvernig M setti fram kröfu sína og með vísan til 3. mgr. 83. gr. laga nr. 90/1989 var niðurstaða hins kærða úrskurðar staðfest.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, H-kvk-nf H-kvk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 8. apríl 2010, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 14. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 26. mars 2010, þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að honum yrði heimilað að fá varnaraðila borinn út af lóðunum Háholti 16, Háholti 18 og Háholti 22 í Mosfellsbæ gegn greiðslu á 49.100.000 krónum til varnaraðila. Kæruheimild er í 4. mgr. 84. gr. laga nr. 90/1989 um aðför. Sóknaraðili krefst þess að sér verði veitt heimild til framangreindrar aðfarargerðar og varnaraðila gert að greiða málskostnað í héraði og kærumálskostnað.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Eins og greinir í úrskurði héraðsdóms hefur varnaraðili á leigu frá sóknaraðila lóðir að Háholti 16, 18 og 22 og hafa mannvirki verið reist á þeim tveimur síðastnefndu, en ekki þeirri fyrstnefndu. Í 12. gr. núgildandi leigusamninga um þessar lóðir, sem eru frá 19. febrúar 1998, er meðal annars mælt fyrir um skyldu varnaraðila til að „láta leigurétt sinn og lóðina af hendi“ hvenær sem sóknaraðili telur þörf á að „taka lóðina í sínar hendur að nokkru eða öllu leyti“, en sóknaraðila beri þá að greiða varnaraðila eftir mati fyrir mannvirki á henni. Á fundi bæjarstjórnar sóknaraðila 10. september 2008 var staðfest ákvörðun bæjarráðs 4. sama mánaðar um að neyta þessarar heimildar vegna lóðanna þriggja og aflaði hann af því tilefni matsgerðar dómkvadds manns 4. maí 2009, þar sem komist var að þeirri niðurstöðu að samanlagt markaðsverð húsa á lóðunum að Háholti 18 og 22 væri 49.100.000 krónur. Með beiðni til héraðsdóms 5. nóvember 2009 leitaði sóknaraðili heimildar til að fá varnaraðila borinn með beinni aðfarargerð út af lóðunum þremur gegn greiðslu matsverðs húsanna og var mál þetta þingfest af því tilefni 15. janúar 2010.

Í málinu greinir aðilana meðal annars á um inntak réttinda varnaraðila yfir fyrrnefndum þremur lóðum og hvert verðmæti þeirra réttinda sé. Sóknaraðili hefur sem áður segir aflað matsgerðar dómkvadds manns um markaðsverð mannvirkja á lóðunum, en varnaraðili leitaði 28. janúar 2010 eftir dómkvaðningu manns til að meta markaðsvirði lóðanna og mun þeirri matsgerð ekki vera lokið. Beiðnir um þessar matsgerðir voru studdar við 1. mgr. 77. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Með 1. mgr. 78. gr. laga nr. 90/1989 er sett það skilyrði fyrir heimild til beinnar aðfarargerðar að réttindi, sem leitað er fullnustu á með henni, séu svo ljós að sönnur verði færðar fyrir þeim með gögnum, sem aflað verður samkvæmt 1. mgr. 83. gr. sömu laga í dómsmáli um þá heimild. Í síðastnefndu lagaákvæði segir að í slíku máli skuli vitnaleiðslur og mats- og skoðunargerðir að jafnaði ekki fara fram. Fram hjá þeirri reglu verður ekki sneitt með því að afla eftir ákvæðum XII. kafla laga nr. 91/1991 matsgerða til afnota í máli sem þessu. Eins og sóknaraðili hefur kosið að setja fram kröfu sína, sem háð er skilyrði um gagngjald úr hans hendi samkvæmt matsgerð dómkvadds manns, verður að þessu virtu og með vísan til síðari málsliðar 3. mgr. 83. gr. laga nr. 90/1989 staðfest niðurstaða hins kærða úrskurðar.

Sóknaraðila verður gert að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, Mosfellsbær, greiði varnaraðila, Kaupfélagi Kjalarnesþings svf., 150.000 krónur í kærumálskostnað.