378/2010

Fjármálafyrirtækinu S hf. var skipuð slitastjórn 11. maí 2009 samkvæmt 4. mgr. 101. gr. laga nr. 161/2002, sbr. 5. gr. laga nr. 44/2009 og 4. tl. ákvæðis II til bráðabirgða við þau lög. Þann 12. maí 2009 gaf slitastjórnin út innköllun til lánardrottna S og lauk kröfulýsingarfresti 18. júlí sama ár. F lýsti þremur kröfum til slitastjórnar 7. júlí 2009 um greiðslu á samtals 572.731,09 sterlingspundum sem hann taldi sig eiga tilkall til í tengslum við ráðningarsamband sitt við S og krafðist þess að þær nytu stöðu í réttindaröð samkvæmt 1. mgr. 112. gr. laga nr. 21/1991 við slit S. Slitastjórn S hafnaði með öllu að viðurkenna þessar kröfur. Krafðist F þess fyrir dómi að umræddar kröfur yrðu viðurkenndar sem forgangskröfur samkvæmt áðurgreindu ákvæði en til vara almennar kröfur samkvæmt 113. gr. sömu laga. Talið var að lýst krafa F að fjárhæð 70.079 sterlingspund sem átti sér stoð í svokölluðum samningsviðauka I, væri greiðsla sem háð væri árangri hans í starfi. Var sú greiðsla í samningsviðaukanum nefnd „bonus reward“, en við það heiti, sem bæri engan keim af kröfuréttindum, væri þó ekki setið, heldur væri tekið fram að slík greiðsla myndaði engan hluta launa F eða endurgjalds til hans. Var því ekki unnt að líta svo á að greiðsla þessi gæti talist til launa eða annars endurgjalds fyrir vinnu í skilningi 1. tl. 1. mgr. 112. gr. laga nr. 21/1991. Var umrædd krafa hins vegar viðurkennd sem almenn krafa samkvæmt 113. gr. sömu laga. Þá hafði F jafnframt lýst kröfu að fjárhæð 462,003,98 sterlingspund sem reist var á ákvæðum samnings með heitinu „terms of agreement“. Í samningnum kom fram að tilkall F til greiðslunnar héldist þótt hann léti af störfum hjá S ef ástæða þess væri „a redundancy“. Var uppsögn F úr starfi hjá S rakin til þeirrar ástæðu og var því ekki fallist á það með S að tilkall til greiðslunnar væri fallið niður. Um rétthæð þessarar kröfu við slit S yrði að líta til þess að samningurinn, sem hún var reist á, geymdi engin ákvæði um vinnu F sem launþega í þjónustu S. F hafði ekki fært fram nein gögn til sönnunar því að samningurinn hefði þrátt fyrir þetta tekið til launa sér til handa eða annars endurgjalds fyrir vinnu. Yrði kröfunni því ekki skipað í réttindaröð samkvæmt áðurgreindu ákvæði 112. gr. laga nr. 21/1991 og var hún talin til almennra krafna eftir 113. gr. sömu laga. Þá var krafa F að fjárhæð 40.648,11 sterlingspund, sem laut að skilum S á greiðslum í tiltekinn eftirlaunasjóð fyrir F, ekki talin studd viðhlítandi gögnum og var niðurstaða héraðsdóms um að hafna henni staðfest.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf, G-kk-nf C-kk-nf og M-kk-nf S-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 3. júní 2010, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 15. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 20. maí 2010, þar sem leyst var úr ágreiningi um viðurkenningu lýstra krafna varnaraðila við slit sóknaraðila. Kæruheimild er í 1. mgr. 179. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Sóknaraðili krefst þess að kröfum varnaraðila verði hafnað og sér dæmdur málskostnaður í héraði og kærumálskostnaður.

Varnaraðili kærði úrskurð héraðsdóms fyrir sitt leyti 21. júní 2010. Hann krefst þess að lýstar kröfur sínar á hendur sóknaraðila að fjárhæð samtals 572.731,09 sterlingspund verði aðallega viðurkenndar sem forgangskröfur samkvæmt 112. gr. laga nr. 21/1991, en til vara sem almennar kröfur samkvæmt 113. gr. sömu laga. Þá krefst hann að ákvæði hins kærða úrskurðar um málskostnað verði staðfest og sóknaraðila gert að greiða sér kærumálskostnað.

I

Samkvæmt gögnum málsins réði varnaraðili sig til starfa hjá sóknaraðila 2. mars 2007 og gerðu þeir í tengslum við það þrjá samninga, sem allir voru á ensku. Í fyrsta lagi var gerður ráðningarsamningur, þar sem meðal annars var kveðið á um að varnaraðili ætti að starfa við „the Proprietary Trading department“ hjá sóknaraðila og hafa að staðaldri starfstöð í Stokkhólmi í Svíþjóð. Laun varnaraðila áttu að nema samtals 187.000 evrum á ári og greiðast mánaðarlega. Að auki var mælt svo fyrir að hann gæti öðlast rétt til aukagreiðslu samkvæmt samningsviðauka 1, en sóknaraðili áskildi sér þó rétt til að breyta henni eða fella hana niður hvenær sem verða vildi. Tekið var fram í samningnum að hjá sóknaraðila væri ekkert eftirlaunakerfi, en hann myndi á hinn bóginn greiða fjárhæð sem svaraði 10% af föstum launum varnaraðila til eftirlaunasjóðs samkvæmt vali þess síðarnefnda. Þá voru ákvæði í samningnum um rétt varnaraðila til launa í orlofi og við fjarvistir vegna veikinda, svo og um gagnkvæman rétt aðilanna til að segja ráðningunni upp með þriggja mánaða fyrirvara.

Í annan stað gerðu aðilarnir fyrrnefndan samningsviðauka 1, þar sem mælt var fyrir um greiðslu til varnaraðila á hlutdeild í hagnaði sóknaraðila, sem ætti rætur að rekja til viðskipta, sem sá fyrrnefndi kæmi á. Greiðsla þessi, sem nefnd var „Bonus Reward“ í samningsviðaukanum, átti að taka mið af afkomu sóknaraðila á hverju fjárhagsári og geta numið samkvæmt nánari ákvörðun forstjóra hans allt að 12% af þeim tekjum félagsins, sem varnaraðili aflaði. Með þeim skilyrðum að varnaraðili væri enn í þjónustu sóknaraðila og uppsagnarfrestur á ráðningunni stæði ekki yfir átti fjárhæð, sem þannig væri ákveðin, að koma til greiðslu 1. febrúar vegna næstliðins reikningsárs, en þó þannig að sóknaraðili gæti látið við það sitja að inna aðeins af hendi helming hennar þá þegar. Sóknaraðila væri heimilt að fresta greiðslu fjórðungs fjárhæðarinnar til 1. febrúar næsta árs og annars fjórðungs til sama dags ári síðar, en þessir hlutar greiðslunnar skyldu þá taka breytingum í samræmi við gengi á hlutabréfum í sóknaraðila í kauphöll hér á landi. Tekið var fram að þessi samningsviðauki skyldi á engan hátt teljast hluti ráðningarsamnings milli aðilanna eða veita varnaraðila réttindi á hendur sóknaraðila, sem fylgja mætti eftir með lögsókn. Þá var einnig tekið fram að greiðslur til varnaraðila samkvæmt samningsviðaukanum ættu ekki að mynda „any part of his wages or remuneration or count as pay or remuneration for pension fund or other purposes.“ Í samningsviðaukanum voru jafnframt sérstök fyrirmæli um hvernig farið skyldi með hluta af greiðslu, sem sóknaraðili hefði ákveðið að fresta að inna af hendi samkvæmt framansögðu, ef ráðningarsambandi aðilanna lyki áður en að gjalddaga kæmi. Um þetta var kveðið svo á að réttur til greiðslu skyldi haldast ef ráðningu hefði lokið vegna andláts varnaraðila, heilsubrests hans eða örorku, svo og sökum þess að starfa hans hafi ekki lengur verið þörf, en þessi síðastnefnda aðstaða var nefnd „a redundancy“ í samningsviðaukanum. Undir öðrum kringumstæðum átti réttur til greiðslu á hinn bóginn að falla niður við starfslok varnaraðila eða uppsögn ráðningarsamnings.

Í þriðja lagi gerðu aðilarnir samning, sem nefndur var „Terms of agreement“. Þar var kveðið á um að varnaraðili eða félag, sem lyti yfirráðum hans, tæki að sér að veita ráðgjöf til að koma á fót fyrir sóknaraðila „a proprietary trading desk in North-Europe focusing on fixed income products in the Nordics“ og skyldi þessu viðfangsefni lokið á tveimur mánuðum frá dagsetningu, sem aðilarnir kæmu sér síðar saman um. Fyrir þetta skyldi sóknaraðili greiða „compensation“, sem nema ætti 1.550.000 evrum í peningum eða hlutum í sóknaraðila, en þetta skyldi innt af hendi annaðhvort í einu lagi eða með þremur jöfnum árlegum greiðslum með því skilyrði að varnaraðili tæki til starfa hjá sóknaraðila eða sú starfsemi væri hafin, sem að framan greinir. Um tilhögun á greiðslum ef fjárhæðinni yrði skipt í þrennt sagði í samningnum að 1.033.333 evrur skyldu inntar af hendi 1. mars 2008, 516.667 evrur 1. mars 2009 og 258.333 evrur 1. september sama ár. Tekið var fram að yrði greitt í einu lagi bæri varnaraðila að endurgreiða sóknaraðila þá hluta fjárhæðarinnar, sem hefði mátt fresta til fyrrgreindra dagsetninga, ef varnaraðili hefði á þeim tíma látið af störfum hjá sóknaraðila eða starfseminni, sem varnaraðila væri ætlað að fást við, hefði verið hætt. Léti varnaraðili af störfum á þessu tímabili skyldu þó að breyttu breytanda gilda fyrrgreind ákvæði í samningsviðauka 1. Í niðurlagi samningsins, sem hér um ræðir, kom fram að tæki sóknaraðili ekki aðra ákvörðun væri samningurinn háður íslenskum lögum og skyldu mál, sem risu vegna hans, rekin fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur.

II

Eins og greinir í hinum kærða úrskurði ákvað Fjármálaeftirlitið 9. mars 2009 að taka yfir vald hluthafafundar sóknaraðila, víkja stjórn hans frá störfum og skipa honum skilanefnd í samræmi við þágildandi ákvæði 100. gr. a. laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki, eins og þeim hafði verið breytt með 5. gr. laga nr. 125/2008. Á þeim tíma mun varnaraðili enn hafa gegnt störfum hjá sóknaraðila samkvæmt framangreindum ráðningarsamningi frá 2. mars 2007. Með bréfi starfsmannadeildar sóknaraðila 19. mars 2009 var varnaraðila tilkynnt um uppsögn ráðningarsamningsins með þriggja mánaða fyrirvara sökum þess að sóknaraðili væri að hætta reglulegri starfsemi og lyki því störfum varnaraðila „by reason of redundancy“, svo sem tekið var til orða í bréfinu. Þar var varnaraðila jafnframt tilkynnt að hann væri þegar í stað leystur undan vinnuskyldu gagnvart sóknaraðila. Síðastgreindan dag var sóknaraðila veitt heimild til greiðslustöðvunar, sem standa átti til 11. júní 2009, en áður en sá tími var á enda var honum skipuð slitastjórn 11. maí sama ár samkvæmt 4. mgr. 101. gr. laga nr. 161/2002, sbr. 5. gr. laga nr. 44/2009 og 4. tölulið ákvæðis II til bráðabirgða við þau lög. Slitastjórnin mun hafa gefið út innköllun til lánardrottna sóknaraðila 12. maí 2009 og kröfulýsingarfresti lokið 18. júlí sama ár. Innan hans lýsti varnaraðili kröfum til slitastjórnarinnar 7. júlí 2009 um greiðslu á samtals 572.731,09 sterlingspundi, sem hann taldi sig eiga tilkall til í tengslum við ráðningarsamband sitt við sóknaraðila, og krafðist þess að þær nytu stöðu í réttindaröð samkvæmt 1. mgr. 112. gr. laga nr. 21/1991 við slit sóknaraðila. Slitastjórnin hafnaði með öllu að viðurkenna þessar kröfur og tókst ekki að jafna ágreining aðilanna á kröfuhafafundum, sem haldnir voru 6. og 25. ágúst 2009. Af þeim sökum leitaði sóknaraðili 2. september 2009 úrlausnar héraðsdóms um ágreininginn og var mál þetta þingfest af því tilefni 30. október sama ár.

Af málatilbúnaði aðilanna verður ráðið að varnaraðili hafi að fullu fengið greidd þau laun, sem kveðið var á um í ráðningarsamningi þeirra, þar á meðal laun í uppsagnarfresti og orlofsfé. Sá samningur kemur því ekki frekar við sögu í máli þessu. Á hinn bóginn lýtur ágreiningur aðilanna að kröfum, sem varnaraðili reisir á öðrum grunni og gerir í þremur liðum, sem nú verður nánar greint frá.

Í fyrsta lagi hefur varnaraðili lýst kröfu að fjárhæð 70.079 sterlingspund, sem hann telur eiga stoð í áðurnefndum samningsviðauka 1. Samkvæmt gögnum málsins mun sóknaraðili snemma árs 2008 hafa tekið ákvörðun um greiðslu til varnaraðila að fjárhæð 313.482 evrur á grundvelli samningsviðaukans vegna rekstrarársins 2007. Sóknaraðili mun hafa ákveðið að skipta greiðslunni eftir ákvæðum samningsviðaukans þannig að helmingur hennar, 156.741 evra, yrði ásamt sérstakri viðbót að fjárhæð 18.259 evrur innt af hendi 1. mars 2008, en fjórðungi greiðslunnar, 78.371 evru, yrði frestað til ársins 2009 og öðrum fjórðungi til 2010. Ekki er ágreiningur um að sóknaraðili hafi staðið varnaraðila skil á framangreindum fjárhæðum á árinu 2008. Samkvæmt tilkynningu sóknaraðila til varnaraðila 17. febrúar 2009 hafði þá verið ákveðið að ekkert yrði greitt eftir samningsviðaukanum vegna rekstrarársins 2008, en á hinn bóginn yrði fjórðungur greiðslunnar vegna rekstrarársins 2007, sem frestað var á árinu 2008, inntur af hendi samhliða launaútborgun fyrir þann mánuð. Fyrir liggur í málinu að laun varnaraðila hafi að staðaldri verið greidd í sterlingspundum, en samkvæmt tilkynningu sóknaraðila var gengi evru gagnvart þeim gjaldmiðli 0,89646 hinn 17. febrúar 2009 og svaraði áðurgreind fjárhæð því til 70.256,46 sterlingspunda. Samkvæmt gögnum, sem sóknaraðili hefur lagt fyrir Hæstarétt, komu til uppgjörs við varnaraðila samtals 533.428 sterlingspund út af „bonus“ við launaútborgun 28. febrúar 2009 og staðhæfir sóknaraðili í greinargerð hér fyrir dómi að þar hafi verið um að ræða annars vegar frestuðu greiðsluna samkvæmt samningsviðauka 1 vegna rekstrarársins 2007 og hins vegar greiðslu á grundvelli áðurnefnds samnings, sem nefndur var „Terms of agreement“, en að henni verður vikið hér á eftir. Í greinargerð varnaraðila fyrir Hæstarétti er því ekki andmælt að sóknaraðili hafi staðið skil á þessu. Verður því að leggja til grundvallar að krafa varnaraðila, sem reist er á samningsviðauka 1, taki til þriðja og síðasta hluta greiðslunnar fyrir rekstrarárið 2007, sem sóknaraðili átti að inna af hendi á árinu 2010, en ekki annan hluta greiðslunnar, svo sem miðað var við í hinum kærða úrskurði.

Í öðru lagi hefur varnaraðili lýst kröfu að fjárhæð 462.003,98 sterlingspund, sem hann reisir á fyrrnefndum samningi með heitinu „Terms of agreement“. Eins og áður var lýst skuldbatt sóknaraðili sig þar til að greiða varnaraðila 1.550.000 evrur, sem annaðhvort yrðu inntar af hendi í einu lagi eða með þremur afborgunum. Fyrir liggur að sóknaraðili neytti heimildar til að skipta greiðslunni. Í samningnum voru fyrrgreind ákvæði um hvernig skiptingunni yrði hagað, sem greinilega hafa aflagast við ritun hans, en aðilarnir munu hafa sammælst um að varnaraðili fengi greiðsluna með þremur jöfnum árlegum afborgunum. Óumdeilt er að fyrsta afborgunin, 516.666 evrur, hafi verið greidd í apríl 2008. Í fyrrnefndri tilkynningu sóknaraðila til varnaraðila 17. febrúar 2009 kom fram að önnur afborgunin, 516.667 evrur, yrði gerð upp samhliða launaútborgun fyrir þann mánuð, en með umreikningi á þeirri fjárhæð á genginu 0,89646 svaraði hún til 463.171,29 sterlingspunds. Svo sem áður greinir hefur sóknaraðili lagt fyrir Hæstarétt gögn um launaútborgun til varnaraðila 28. febrúar 2009, þar sem fram kemur að til uppgjörs hafi meðal annars verið 533.428 sterlingspund vegna „bonus“, en sú fjárhæð samsvarar 463.171,29 sterlingspundi að viðbættum 70.256,46 sterlingspundum, sem varnaraðili átti sem fyrr segir tilkall til á þessum tíma á grundvelli samningsviðauka 1. Af heildarfjárhæðinni, sem hér um ræðir, átti að ósk varnaraðila að ráðstafa 189.000 sterlingspundum ásamt mótframlagi frá sóknaraðila að fjárhæð 24.192 sterlingspund til eftirlaunasjóðs með heitinu Scottish Widows og var fyrrgreinda fjárhæðin dregin frá við útborgun samkvæmt skilagrein til varnaraðila. Í greinargerð fyrir Hæstarétti staðhæfir sóknaraðili að hann hafi innt þessa útborgun af hendi til varnaraðila og verður að skilja málatilbúnað þess síðarnefnda hér fyrir dómi á þann veg að það sé óumdeilt. Samkvæmt þessu verður að leggja til grundvallar að krafa varnaraðila, sem reist er á samningnum „Terms of agreement“, taki til þriðju og síðustu afborgunarinnar, sem hefði átt að koma til greiðslu í byrjun mars 2010, en ekki 1. mars 2009, svo sem miðað var við í hinum kærða úrskurði. Fyrir héraðsdómi andmælti sóknaraðili meðal annars fjárhæð þessarar kröfu með þeim rökum að hann hafi staðið skil á áðurnefndum 189.000 sterlingspundum til eftirlaunasjóðs í þágu varnaraðila og ætti hún því að lækka sem því svaraði, en á þetta var fallist í hinum kærða úrskurði. Fyrir Hæstarétti hefur sóknaraðili fallið frá þessum andmælum með vísan til þess að umrædd greiðsla til eftirlaunasjóðs hafi verið dregin af annarri afborguninni samkvæmt samningi aðilanna, en hún hafi verið gerð upp til fullnaðar í febrúar 2009 og sé óviðkomandi kröfu varnaraðila í máli þessu um þriðju afborgunina, sem ekki hafi átt að koma til greiðslu fyrr en í mars 2010.

Í þriðja lagi hefur varnaraðili lýst kröfu að fjárhæð 40.648,11 sterlingspund. Þessa kröfu reisir hann á því að sóknaraðili hafi sem áður segir haldið eftir 189.000 sterlingspundum við útborgun launa 28. febrúar 2009 og átt að standa skil á fénu ásamt mótframlagi, samtals 213.192 sterlingspundum, í þágu varnaraðila til eftirlaunasjóðsins Scottish Widows. Sóknaraðili hafi reynt að inna þessa fjárhæð af hendi 10. mars 2009, en erlendur banki hafi hafnað greiðslu af ástæðum, sem varði ekki varnaraðila, og hafi hún ekki skilað sér fyrr en 8. apríl sama ár. Samkvæmt framlögðu bréfi eftirlaunasjóðsins hafi þessi dráttur á greiðslu rýrt réttindi varnaraðila á hendur honum um sem svarar áðurnefndum 40.648,11 sterlingspundum, sem varnaraðili krefst að sóknaraðili bæti sér, en kröfu þessa telur sá fyrrnefndi eiga að njóta stöðu í réttindaröð samkvæmt 4. tölulið 1. mgr. 112. gr. laga nr. 21/1991 við slit sóknaraðila.

III

Um þá kröfu varnaraðila, sem fyrst var greint frá hér að framan og reist er á ákvæðum svonefnds samningsviðauka 1, er þess að gæta að þrátt fyrir kröfugerð sóknaraðila í málinu hefur hann í greinargerð fyrir Hæstarétti lýst því að einungis sé deilt um stöðu þessarar kröfu í réttindaröð. Af þeim sökum verður að líta svo á að hvorki sé ágreiningur um réttmæti né fjárhæð þessarar kröfu, heldur aðeins hvort viðurkenna skuli hana sem forgangskröfu eða almenna kröfu við slit sóknaraðila. Eins og málið er lagt fyrir ræðst niðurstaða um það af því hvort telja megi ákvæði samningsviðaukans geyma fyrirmæli um laun eða annað endurgjald handa varnaraðila fyrir vinnu í þjónustu sóknaraðila í skilningi 1. töluliðar 1. mgr. 112. gr. laga nr. 21/1991. Samkvæmt efni samningsviðaukans var greiðsla á grundvelli hans háð árangri varnaraðila í starfi ásamt því að hann gegndi því enn á þeim tíma, sem til greiðslunnar kynni að koma. Til þess verður á hinn bóginn að líta að ekki var mælt þar fyrir um kröfu varnaraðila til greiðslu, heldur var greiðslan háð ákvörðun sóknaraðila, sem hafði samkvæmt grein 4.2 í ráðningarsamningi aðilanna óskert forræði á því að breyta henni eða fella hana niður hvenær sem honum svo sýndist. Af sama meiði voru ákvæði greinar 2.5 í samningsviðaukanum, þar sem sagði meðal annars að hann veitti ekki varnaraðila „any legal or equitable rights against the Company“ og gæti hann heldur ekki „give rise to any cause of action of law or in equity“. Sem áður segir var greiðsla eftir samningsviðaukanum nefnd „bonus reward“, en við það heiti, sem ber engan keim af kröfuréttindum, var þó ekki setið, heldur tekið fram að slík greiðsla myndaði engan hluta launa varnaraðila eða endurgjalds til hans. Þótt ekki kæmi annað til en það, sem hér síðast var getið, er ekki unnt að líta svo á að greiðsla eftir samningsviðaukanum geti talist til launa eða annars endurgjalds fyrir vinnu í skilningi 1. töluliðar 1. mgr. 112. gr. laga nr. 21/1991. Krafa varnaraðila á hendur sóknaraðila að fjárhæð 70.079 sterlingspund getur því ekki notið forgangsréttar samkvæmt því lagaákvæði við slit sóknaraðila, en í samræmi við áðurgreinda yfirlýsingu í greinargerð hans fyrir Hæstarétti verður hún á hinn bóginn viðurkennd sem almenn krafa samkvæmt 113. gr. sömu laga.

Um kröfu varnaraðila að fjárhæð 462.003,98 sterlingspund, sem reist er á ákvæðum samningsins með heitinu „Terms of agreement“, er þess að gæta að í málinu hefur hvorugur aðilanna gefið viðhlítandi skýringu á þeim skiptum, sem hann tók til, en því hefur ekki verið borið við að í raun hafi verið ætlunin að sóknaraðili greiddi varnaraðila eða félagi á vegum hans 1.550.000 evrur einungis fyrir ráðgjöf, sem virðist hafa átt að ljúka á tveimur mánuðum eftir orðalagi samningsins. Fram hjá því verður á hinn bóginn ekki litið að fyrir liggur að sóknaraðili stóð varnaraðila skil á samtals ⅔ hlutum umsaminnar fjárhæðar á árunum 2008 og 2009 og auðkenndi hann greiðsluna sem „bonus“ í skilagrein um útborgun á síðarnefnda árinu. Með þessu hefur sóknaraðili viðurkennt í verki tilkall varnaraðila til greiðslu samkvæmt samningnum og er ekkert fram komið til stuðnings þeirri málsástæðu sóknaraðila að telja megi kröfu varnaraðila á þessum grunni vera um gjöf í skilningi 3. töluliðar 114. gr. laga nr. 21/1991. Eins og áður greinir var mælt svo fyrir í samningnum að greiðslur samkvæmt honum væru háðar því að varnaraðili hefði ekki hætt störfum eða starfsemin, sem honum væri ætlað að fást við, hefði ekki verið lögð niður, en léti hann af störfum áður en til greiðslu kæmi skyldi þó beita ákvæðum í samningsviðauka 1 um áhrif þess á tilkall hans til hennar. Í grein 3.2 í samningsviðaukanum kom fram að tilkall varnaraðila til greiðslu héldist þótt hann léti af störfum hjá sóknaraðila ef ástæða þess væri „a redundancy“. Sem fyrr segir var uppsögn varnaraðila úr starfi rakin til þeirrar ástæðu í tilkynningu sóknaraðila 19. mars 2009. Verður því ekki fallist á með honum að tilkall varnaraðila til lokagreiðslu samkvæmt samningnum sé fallið niður, en um fjárhæð hennar er ekki deilt í málinu. Um rétthæð þessarar kröfu við slit sóknaraðila verður að líta til þess að samningurinn, sem hún er reist á, geymdi engin ákvæði um vinnu varnaraðila sem launþega í þjónustu þess fyrrnefnda. Varnaraðili hefur ekki fært fram nein gögn til sönnunar því að samningurinn hafi þrátt fyrir þetta tekið til launa sér til handa eða annars endurgjalds fyrir vinnu. Þegar af þeirri ástæðu verður þessari kröfu varnaraðila ekki skipað í réttindaröð samkvæmt 1. tölulið 1. mgr. 112. gr. laga nr. 21/1991 og telst hún því til almennra krafna eftir 113. gr. sömu laga.

Þriðja krafa varnaraðila er sem áður segir reist á því að hann telur sig hafa farið á mis við ávöxtun lífeyrisréttinda hjá eftirlaunasjóðnum Scottish Widows um sem svarar 40.648,11 sterlingspundum sökum þess að greiðsla í þágu hans til sjóðsins frá sóknaraðila á 213.192 sterlingspundum hafi ekki komist til skila 10. mars 2009, svo sem sá síðarnefndi hafi ætlast til, heldur borist 8. apríl sama ár. Að virtum málatilbúnaði varnaraðila verður að líta svo á að krafa hans af þessu tilefni sé um skaðabætur úr hendi sóknaraðila og getur hún þegar af þeirri ástæðu ekki talist krafa um gjald til lífeyrissjóðs á grundvelli laga eða kjarasamnings í skilningi 4. töluliðar 1. mgr. 112. gr. laga nr. 21/1991. Um þessa kröfu er að öðru leyti til þess að líta að hún er einvörðungu reist á bréfi eftirlaunasjóðsins til varnaraðila 4. maí 2009, en þar kemur meðal annars fram að 10. mars sama ár hafi framlag fyrir hann verið „collected by Scottish Widows by Direct Debit from your employers bank account“. Viðkomandi banki hafi síðan hafnað greiðslunni og hún borist sjóðnum frá sóknaraðila 31. mars 2009, en réttindi handa varnaraðila á grundvelli hennar hafi ekki verið reiknuð fyrr en 8. apríl sama ár. Í bréfinu kemur síðan fram að vegna tafa frá 10. mars til 8. apríl 2009 hafi réttindi varnaraðila orðið verðminni um sem svarar áðurnefndum 40.648,11 sterlingspundum. Að því verður að gæta að í málinu hefur varnaraðili ekki skýrt frekar ástæðu þess að sóknaraðila hefði borið að greiða umrætt framlag til eftirlaunasjóðs 10. mars 2009 fremur en á öðrum degi. Þá er engin viðhlítandi skýring fram komin á ástæðu þess að sóknaraðili ætti að bera ábyrgð á töfum við réttindaákvörðun hjá eftirlaunasjóðnum fram yfir 31. mars 2009, þegar greiðsla mun hafa borist, en í bréfi sjóðsins kemur ekkert fram um hvert tjón varnaraðila hefði getað verið ef miðað hefði verið við þann dag við ákvörðun réttinda hans. Að þessu athuguðu er krafa varnaraðila af þessu tilefni ekki studd viðhlítandi gögnum og verður staðfest niðurstaða hins kærða úrskurðar um að hafna henni.

Samkvæmt öllu framangreindu verður niðurstaða málsins sú að við slit sóknaraðila eru viðurkenndar kröfur varnaraðila að fjárhæð samtals 532.082,98 sterlingspund, sem njóta stöðu í réttindaröð samkvæmt 113. gr. laga nr. 21/1991. Með vísan til 3. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála er rétt að aðilarnir beri hvor sinn kostnað af málinu í héraði og fyrir Hæstarétti.

Það athugast að nánast öll skrifleg sönnunargögn í málinu, þar með taldir samningar aðilanna, sem ágreiningur hefur staðið um, hafa andstætt ákvæðum 10. gr. laga nr. 91/1991 verið lagðir fram á erlendu tungumáli án þýðinga á íslensku. Þessi málatilbúnaður aðilanna er vítaverður, en ekki er alveg næg ástæða til að vísa málinu frá héraðsdómi af þessum sökum.

Dómsorð:

Við slit sóknaraðila, Straums-Burðaráss Fjárfestingabanka hf., eru viðurkenndar kröfur varnaraðila, F-x-x B-x-x, að fjárhæð samtals 532.082,98 sterlingspund og njóta þær stöðu í réttindaröð samkvæmt 113. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl.

Málskostnaður í héraði og kærumálskostnaður fellur niður.