298/2017

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var beiðni B ehf. og N hf. um að leitað yrði ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins á túlkun 53. gr. EES-samningsins í máli sem rekið er á milli félaganna og Í og S. Í úrskurði héraðsdóms kom fram að með 10. gr. samkeppnislaga hefði 53. gr. EES-samningsins verið innleidd í íslenskan rétt og væru ákvæðin allt að því samhljóða. Hefði Hæstiréttur þegar skýrt 10. gr. samkeppnislaga í dómi sínum í máli nr. 360/2015 og þar með tekið afstöðu til þeirra álitaefna sem beiðni B ehf. og N hf. beindist að. Hæstiréttur staðfesti úrskurð héraðsdóms, meðal annars með þeirri athugasemd að ekki yrði annað séð en að túlkun EFTA-dómstólsins á 53. gr. EES-samningsins, samrýmdist skýringu Hæstaréttar á 10. gr. samkeppnislaga í fyrrgreindum dómi.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir E-kk-nf T-kk-nf, G-kvk-nf B-kvk-nf og K-kk-nf A-kk-nf.

Sóknaraðilar skutu málinu til Hæstaréttar með kæru 10. maí 2017, en kærumálsgögn bárust réttinum 23. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 27. apríl 2017 þar sem hafnað var beiðni sóknaraðila um að leitað yrði ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins um nánar tiltekin atriði í tengslum við mál sem rekið er milli aðila vegna úrskurðar áfrýjunarnefndar samkeppnismála frá 28. september 2015. Kæruheimild er í 3. mgr. 1. gr. laga nr. 21/1994 um öflun álits EFTA-dómstólsins um skýringu samnings um Evrópska efnahagssvæðið. Sóknaraðilar krefjast þess að beiðni þeirra verði tekin til greina. Þá krefjast þeir málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðilar krefjast staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Eins og greinir í hinum kærða úrskurði voru átta starfsmenn sóknaraðilans Byko ehf. og Húsasmiðjunnar hf. sakfelldir fyrir brot gegn 41. gr. a. samkeppnislaga nr. 44/2005, sbr. 10. gr. laganna, með dómi Hæstaréttar 1. desember 2016 í máli nr. 360/2015. Í dóminum var 1. mgr. 10. gr. samkeppnislaga, sem er sama efnis og 1. mgr. 53. gr. samnings um Evrópska efnahagssvæðið, sbr. lög nr. 2/1993, skýrð með þeim hætti að sú háttsemi, sem ákært var fyrir og er sú sama og mál þetta er sprottið af, hafi verið ólögmæt. Samkvæmt því hefur Hæstiréttur leyst á grundvelli viðeigandi íslenskra laga úr þeim álitaefnum sem sóknaraðilar krefjast að leitað skuli álits á fyrir EFTA-dómstólnum.

Sóknaraðilar halda því meðal annars fram til stuðnings kröfu sinni að önnur túlkun á 53. gr. samnings um Evrópska efnahagssvæðið en skýring Hæstaréttar í fyrrnefndum dómi á 10. gr. samkeppnislaga hafi verið lögð til grundvallar af EFTA-dómstólnum, þar á meðal í dómi hans 22. desember 2016 í máli nr. E-3/16. Í þeim dómi vísar dómstóllinn auk annars til þess hvernig 53. gr. samningsins og samsvarandi ákvæði í sáttmálum Evrópubandalagsins og Evrópusambandsins hafi verið túlkuð í dómaframkvæmd. Samkvæmt henni sé augljóst að vissar tegundir samráðs milli fyrirtækja feli í eðli sínu í sér slíka röskun á samkeppni, svo sem vegna markmiðs samráðsins, að unnt sé að slá því föstu að um sé að ræða brot án þess að þörf sé á að kanna hverjar afleiðingar þess hafi verið. Í ljósi þessara ummæla EFTA-dómstólsins verður ekki á það fallist að túlkun hans á 53. gr. samnings um Evrópska efnahagssvæðið hafi ekki samrýmst þeirri afstöðu Hæstaréttar í fyrrnefndum dómi að háttsemin, sem þar var fjallað um, hafi samkvæmt markmiði sínu verið til þess fallin að raska samkeppni í skilningi 10. gr. samkeppnislaga.

Að þessu virtu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Sóknaraðilar greiði varnaraðilum kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðilar, Byko ehf. og Norvik hf., greiði í sameiningu Samkeppniseftirlitinu og íslenska ríkinu hvoru fyrir sig 200.000 krónur í kærumálskostnað.