456/2013

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu X, Y, Z og Þ um að lagt yrði fyrir ákæruvaldið að veita verjendum þeirra aðstöðu til að kynna sér öll gögn sem aflað var og eftir atvikum lagt hald á í tengslum við rannsókn málsins. Þar sem heimild brast til kæru úrskurðarins var málinu vísað sjálfkrafa frá Hæstarétti.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Þ-kk-nf Ö-kk-nf, G-kvk-nf B-kvk-nf og H-kk-nf I. J-kk-nf.

Varnaraðilar skutu málinu til Hæstaréttar með kæru 1. júlí 2013 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 5. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 28. júní 2013. Með þeim úrskurði var hafnað kröfu varnaraðila um að lagt verði fyrir ákæruvaldið að veita verjendum þeirra aðstöðu til að kynna sér öll gögn sem aflað var og eftir atvikum lagt hald á í tengslum við rannsókn máls þessa, þar með talin hvers kyns skjöl, rafræn gögn, svo sem tölvupóstar og upptökur símtala. Um kæruheimild vísa varnaraðilar aðallega til c. liðar 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, en til vara d. liðar sömu málsgreinar. Varnaraðilar krefjast þess að áðurgreind krafa þeirra verði tekin til greina.

Sóknaraðili krefst þess aðallega að málinu verði vísað frá Hæstarétti en til vara staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Í hinum kærða úrskurði er rakið efni bréfs allra verjenda varnaraðila til sérstaks saksóknara 29. apríl 2013, svarbréfs sérstaks saksóknara til verjendanna 16. maí 2013 og sameiginlegrar bókunar varnaraðila sem verjendurnir lögðu fram í þinghaldi 25. júní sama ár, en hún hafði meðal annars að geyma svofellda kröfugerð: „Þess er krafist að verjendur fái aðstöðu til að kynna sér öll gögn sem aflað var og eftir atvikum lagt hald á í tengslum við rannsókn málsins, þ.m.t. hvers kyns skjöl, rafræn gögn, svo sem tölvupósta, svo og upptökur símtala.“ Í bókuninni var um lagagrundvöll kröfunnar vísað til 1. mgr. 37. gr. laga nr. 88/2008, sbr. einnig 3. mgr. 6. gr. samnings um verndun mannfrelsis og mannréttinda, sbr. lög nr. 62/1994 um mannréttindasáttmála Evrópu, og 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar. Málið var flutt um kröfu verjenda 25. júní 2013 og með hinum kærða úrskurði sem kveðinn var upp 28. sama mánaðar var kröfunni hafnað.

Eins og áður greinir vísa varnaraðilar um kæruheimild aðallega til c. liðar 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 en til vara d. liðar sömu málsgreinar. Í 1. mgr. 192. gr. laganna eru taldir með tæmandi hætti þeir úrskurðir héraðsdómara sem kærðir verða til Hæstaréttar á grundvelli laganna áður en aðalmeðferð sakamáls hefst. Í c. lið málsgreinarinnar kemur fram að kæru til Hæstaréttar sæti synjun um að láta af hendi afrit af gögnum eða veita leyfi til að hlýða á upptöku úr þinghaldi. Beiðni ákærðu lýtur að því að fá hjá sérstökum saksóknara aðstöðu til að kynna sér öll gögn sem aflað var og eftir atvikum lagt hald á í tengslum við rannsókn máls ákærðu, þar með talin hvers kyns skjöl, rafræn gögn, svo sem tölvupóstar og upptökur símtala. Úrskurður héraðsdómara þar sem slíkri beiðni er hafnað felur hvorki í sér synjun um að láta af hendi afrit af gögnum í skilningi ákvæðisins né um leyfi til að hlýða á upptöku úr þinghaldi. Fellur synjun héraðsdómara í máli þessu því hvorki undir orðalag ákvæðisins né verður henni jafnað til þess sem þar kemur fram. Verður úrskurði héraðsdómara í máli þessu því ekki skotið til Hæstaréttar með vísan til c. liðar 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008. Í d. lið sömu málsgreinar kemur fram að kæru til Hæstaréttar sæti úrskurðir héraðsdómara um atriði varðandi réttindi sakbornings, verjanda hans eða lögmanns við rannsókn máls, svo og skipun verjanda eða synjun um skipun hans. Úrskurður héraðsdómara í máli þessu fellur hvorki undir efni né orðalag d. liðar 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 og verður heldur ekki kærður til Hæstaréttar með vísan til þess ákvæðis. Kæruheimild er því ekki fyrir hendi og verður málinu af þeim sökum vísað frá Hæstarétti.

Dómsorð:

Máli þessu er vísað frá Hæstarétti.