89/2005

Húsfélagið D krafði J, sem átti hlut í fjöleignarhúsinu, um greiðslu tiltekinna húsgjalda og gjalda vegna framkvæmda á árunum1999 til 2003. Kröfum J um frávísun málsins frá héraðsdómi og um ómerkingu héraðsdóms var hafnað. J taldi D reisa kröfu sína um þátttöku J í umræddum gjöldum og kostnaði á hlutfallstölum sem væru á reiki. Talið var, að rétt væri að leggja til grundvallar skiptayfirlýsingu 3. mars 1996, þrátt fyrir að skjalið hafi ekki fundist í skjalahylkjum sýslumannsins í Reykjavík, þar sem því hafði verið þinglýst, en afrit yfirlýsingarinnar lá fyrir í málinu. Þá var talið að málsástæða J um að hluti kröfunnar væri fyrndur, væri of sent fram komin og varð því ekki á henni byggt fyrir Hæstarétti. J reisti sýknukröfu sína m.a. á því að tiltekin ákvörðun D um utanhúsklæðningu á hluta hússins væri ólögmæt. Samkvæmt gögnum málsins sat J í stjórn D á árunum 2001 og 2002, en í ársreikningum D vegna þessara ára var kostnaður vegna umræddrar framkvæmdar með skýrum orðum færður til gjalda. Engin gögn voru hins vegar um andmæli J við lögmæti þeirra. Var J talinn bundinn við ákvörðunina. Niðurstaða Hæstaréttar um innborganir J til lækkunar kröfu D var reist á forsendum héraðsdóms, en endanleg kröfugerð D fyrir Hæstarétti var í samræmi við þær. Í dómsorði héraðsdóms hafði hins vegar láðst að tilgreina innborganirnar. Var héraðsdómur staðfestur þó þannig að frá dómkröfu D með dráttarvöxtum skyldi draga umræddar innborganir.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 3. mars 2005. Hann krefst þess aðallega að málinu verði vísað frá héraðsdómi, en til vara að því verði vísað heim í hérað. Að því frágengnu krefst hann sýknu af kröfu stefnda. Í öllum tilvikum krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krafðist í greinargerð til Hæstaréttar staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti. Skilja verður munnlegan málflutning hans fyrir Hæstarétti svo að í honum felist breytt kröfugerð þannig að frá þeirri fjárhæð sem áfrýjanda var dæmd með dómsorði héraðsdóms ásamt þar greindum dráttarvöxtum skuli dragast eftirtaldar innborganir á tilgreindum innborgunardögum: 57.064 krónur 13. október 2000, 111.652 krónur 20. desember sama ár, 32.617 krónur 5. febrúar 2001, 90.678 krónur 13. júlí sama ár, 15.152 krónur 2. september 2002, 30.304 krónur 16. desember sama ár, 31.968 krónur 21. janúar 2003, 8.881 króna 4. febrúar sama ár, 28.962 krónur 21. sama mánaðar, 1.599 krónur 12. mars sama ár, 46.096 krónur 6. maí sama ár og 7.445 krónur 3. júní sama ár.

I.

Áfrýjandi er eigandi að eignarhluta 0101 í fjöleignarhúsinu við Egilsgötu 3, Reykjavík. Stefndi er húsfélag fjöleignarhússins. Í máli þessu krefur stefndi áfrýjanda um greiðslu tiltekinna húsgjalda og gjalda vegna framkvæmda við húsið á tímabilinu 1999 til 2003. Málavöxtum er lýst í hinum áfrýjaða dómi.

Með úrskurði héraðsdóms 18. mars 2004 var kröfu stefnda um staðfestingu á lögveðrétti í eignarhlut áfrýjanda vísað frá dómi en kröfu áfrýjanda um frávísun málsins að öðru leyti hafnað. Við áfrýjun málsins leitaði áfrýjandi jafnframt endurskoðunar á úrskurði þessum að því er varðar þær kröfur sem fengu efnimeðferð í héraði. Áfrýjandi telur að við breytingar á kröfugerð stefnda eftir að úrskurðurinn gekk hafi málatilbúnaður hans orðið enn óljósari en áður og varði það einnig frávísun málsins frá héraðsdómi. Með vísan til forsendna fyrrgreinds úrskurðar sem og forsendna hins áfrýjaða dóms er staðfest sú niðurstaða að skilyrðum sé fullnægt til að efnisdómur verði lagður á málið. Er kröfu áfrýjanda um frávísun þess frá héraðsdómi því hafnað.

Kröfu sína um ómerkingu héraðsdóms reisir áfrýjandi annars vegar á því að misræmi sé milli forsendna hans og dómsorðs og hins vegar að með niðurstöðu hins áfrýjaða dóms hafi héraðsdómari farið út fyrir kröfu stefnda þar sem þar hafi láðst að tilgreina til frádráttar óumdeildar innborganir á kröfuna. Í forsendum hins áfrýjaða dóms er fjallað efnislega um tölulega kröfugerð í málinu þar á meðal um nefndar innborganir og afstaða tekin til málsástæðna aðila. Enda þótt mistök hafi orðið í dómsorði hins áfrýjaða dóms varðandi tilgreiningu á innborgunum eru ekki efni til að verða við kröfu áfrýjanda um ómerkingu dómsins.

II.

Áfrýjandi telur stefnda reisa kröfu sínar um þátttöku í rekstrargjöldum og framkvæmdakostnaði á kostnaðarhlutföllum sem séu á reiki. Telur hann sig ekki verða krafinn um hærri hlutdeild en 1,35%, sem gögn málsins sýni að gilt hafi 1992 og 1995. Meðal gagna málsins er afrit af skiptayfirlýsingu 3. mars 1996. Er hún undirrituð af áfrýjanda og þinglýst 6. mars 1996. Er eignarhlutdeild hans þar tilgreind 1,76%. Áfrýjandi hefur lagt fram staðfestingu sýslumannsins í Reykjavík um að umrætt skjal hafi þrátt fyrir ítrekaða leit ekki fundist í skjalahylkjum embættisins og lætur hann að því liggja í greinargerð til Hæstaréttar að yfirlýsingin sé fölsuð eða að undirritun hans hafi ekki réttilega tengst efni yfirlýsingarinnar. Hann hefur engin haldbær rök eða gögn lagt fram þessu til stuðnings og verður yfirlýsingin því lögð til grundvallar. Haggar það ekki þessari niðurstöðu þótt áfrýjandi hafi miðað einstaka reikninga við lægri hlutfallstölu.

Í greinargerð til Hæstaréttar byggir áfrýjandi á því að elsti hluti kröfu stefnda, 76.397 krónur sé fyrndur. Stefndi telur þessa kröfu hafa fallið í gjalddaga 31. janúar 2000, en hún eigi rætur að rekja til rekstrargjalda fyrir árið 1999 og sé í samræmi við ársreikning stefnda fyrir það ár. Af gögnum málsins verður ekki ráðið að þessi málsástæða áfrýjanda hafi verið höfð uppi í héraði og hefur stefndi andmælt því að svo hafi verið. Verður að telja hana of seint fram komna með vísan til 2. mgr. 163. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, sbr. 17. gr. l. nr. 38/1994. Verður því ekki á henni byggt fyrir Hæstarétti.

Áfrýjandi telur í greinargerð til Hæstaréttar að „framkvæmdakostnaður ýmis konar“ njóti ekki lagastoðar þar sem kröfur stefnda byggi á ógildum ákvörðunum stefnda, „sem sumar fari í berhögg við ákvæði B liðs 41. greinar laga nr. 26/1994 um fjöleignarhús.“ Þrátt fyrir þessa almennu fullyrðingu hefur áfrýjandi í málatilbúnaði sínum einungis fjallað efnislega um eina tiltekna ákvörðun stefnda sem hann telur þessum annmörkum háða. Er það ákvörðun félagsfundar 29. maí 2001 um að gengið verði til samninga við B-kk-þf T-kk-þf á grundvelli tilboðs í utanhúsklæðningu á hluta hússins. Verður með vísan til forsendna héraðsdóms fallist á þá ályktun hans að tveir liðir í kröfu stefnda tengist þessari ákvörðun, það er 147.152 krónur með gjalddaga 1. september 2001 og 163.742 krónur með gjalddaga 3. maí 2003. Samkvæmt gögnum málsins er ljóst að áfrýjandi sat í stjórn stefnda á árunum 2001 og 2002. Í ársreikningum stefnda vegna beggja þessara ára er kostnaður vegna þessarar framkvæmdar með skýrum orðum færður til gjalda. Eru engin gögn um að áfrýjandi hafi sem stjórnarmaður gert fyrirvara um staðfestingu reikninganna eða hreyft á annan hátt andmælum við þeim. Með þessari athugasemd verður staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að áfrýjandi sé bundinn við umrædda ákvörðun þar sem mótmæli hans um ólögmæti hennar við málsókn þessa séu of seint fram komin.

Í forsendum héraðsdóms eru einstakir liðir kröfu stefnda raktir sem og innborganir áfrýjanda og kreditfærslur til lækkunar kröfunni. Samkvæmt því miðaðist endanleg krafa stefnda við að nánar tilgreindar innborganir áfrýjanda hafi samtals numið 462.418 krónum. Þá var það niðurstaða héraðsdóms að stefndi teldi sig hafa greitt samtals sömu fjárhæð með eða án fyrirvara. Áfrýjandi hefur ekki lagt fram gögn um frekari greiðslur fyrir Hæstarétt og verður niðurstaða um innborganir til lækkunar stefnukröfu því reist á forsendum héraðsdóms, en endanleg kröfugerð stefnda fyrir Hæstarétti er í samræmi við þær. Í dómsorði hins áfrýjaða dóms láðist hins vegar að tilgreina þær innborganir sem samkvæmt kröfugerð stefnda og forsendum dómsins skyldu koma til frádráttar dómkröfu. Samkvæmt öllu framanrituðu verður hinn áfrýjaði dómur staðfestur þó þannig að frá dómkröfu stefnda með dráttarvöxtum skal draga innborganir eins og nánar greinir í dómsorði.

Rétt er að hvor aðili beri sinn kostnað af málinu fyrir Hæstarétti.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður en þó þannig að frá dómkröfu stefnda, Domus Medica húsfélags, dragast eftirgreindar innborganir áfrýjanda, J-kk-ef G-kk-ef: 57.064 krónur 13. október 2000, 111.652 krónur 20. desember sama ár, 32.617 krónur 5. febrúar 2001, 90.678 krónur 13. júlí sama ár, 15.152 krónur 2. september 2002, 30.304 krónur 16. desember sama ár, 31.968 krónur 21. janúar 2003, 8.881 króna 4. febrúar sama ár, 28.962 krónur 21. sama mánaðar, 1.599 krónur 12. mars sama ár, 46.096 krónur 6. maí sama ár og 7.445 krónur 3. júní sama ár.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.