400/2017

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli A gegn B, C og D var vísað frá dómi á þeim grundvelli að málatilbúnaður A samræmdist ekki e. lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Í málinu krafði A B, C og D óskipt um tiltekna peningagreiðslu og kvað kröfuna vera „skuldakröfu“ en ekki skaðabótakröfu. Í dómi Hæstaréttar kom m.a. fram að krafa A væri um peningagreiðslu vegna vanrækslu á að veita þjónustu sem skylt hefði verið að veita lögum samkvæmt. Krafan væri ekki um efndir á samningi, enda hefði þjónustusamningur frá árinu 2012 verið efndur samkvæmt efni sínu allt þar til nýr samningur öðlaðist gildi. Krafa A væri því ekki „skuldakrafa“ heldur skaðabótakrafa, en A hefði ekki hagað grundvelli málsins til samræmis við það eðli kröfunnar. Að þessu virtu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar var hann staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Þ-kk-nf Ö-kk-nf, H-kk-nf I. J-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 21. júní 2017, en kærumálsgögn bárust réttinum 6. júlí sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 8. júní 2017, þar sem máli sóknaraðila á hendur varnaraðila var vísað frá dómi. Kæruheimild er í j. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi, en til vara ,,Að málskostnaður fyrir héraðsdómi að fjárhæð 500.000 krónur verði felldur niður og að ekki verði dæmdur málskostnaður fyrir Hæstarétti.“ Þá krefst hann ,,málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.“

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Sóknaraðili býr við alvarlega fötlun sem gerð er grein fyrir í hinum kærða úrskurði. Félagsþjónusta, sem varnaraðilar reka sameiginlega og sóknaraðili kveður þá bera sameiginlega ábyrgð á samkvæmt 6. gr., sbr. 4. gr., laga nr. 59/1992 um málefni fatlaðs fólks, gerði 1. febrúar 2012 þjónustusamning við sóknaraðila sem gilda skyldi frá þeim degi og þar til niðurstaða svonefnds SIS mats um þjónustuþörf hennar lægi fyrir. Félagsþjónustan sendi þær niðurstöður til sóknaraðila 8. nóvember 2012 þar sem einnig var tilkynnt að endurskoða þyrfti sem fyrst framangreindan samning og boðaði til fundar í því skyni 20. sama mánaðar. Eins og fram kemur í hinum kærða úrskurði var ekki lokið við gerð nýs þjónustusamnings fyrr en í lok mars 2013 og skyldi hann gilda frá 1. apríl til 30. september það ár. Er ágreiningslaust í málinu að greitt var til sóknaraðila samkvæmt þjónustusamningnum 1. febrúar 2012 allt þar til nýr samningur öðlaðist gildi.

Sóknaraðili krefst í málinu peningagreiðslu óskipt úr hendi varnaraðila. Krafa sóknaraðila er á því reist að henni hafi borið meiri þjónusta frá félagsþjónustu varnaraðila vegna fötlunar sinnar en sú sem veitt var og greitt fyrir samkvæmt samningnum. Hún telur að hún hafi frá 8. nóvember 2012 til 30. apríl 2013 átt rétt til sólarhringsþjónustu samkvæmt SIS matinu. Miðar hún við að greiða hefði átt 2.800 krónur fyrir hverja klukkustund allan sólarhringinn. Samanlagt hefði því félagsþjónustunni borið að greiða sér á tímabilinu 11.692.800 krónur, en frá þeirri fjárhæð dregur hún þær greiðslur sem inntar voru af hendi í raun og tekur jafnframt tillit til þeirra klukkustunda sem hún dvaldi á svonefndri hæfingarstöð, en þær voru fimm alla virka daga í viku hverri á tímabilinu. Að teknu tilliti til þessara frádráttarliða nemur krafa sóknaraðila 7.659.440 kónum.

Í kæru til Hæstaréttar kveður sóknaraðili kröfu sína vera ,,skuldakröfu“ en ekki skaðabótakröfu, enda sé hvorki minnst á skaðabætur í stefnu til héraðsdóms né vísað til skaðabótareglna. Inntak kröfu sóknaraðila er að hún hafi að lögum átt rétt til meiri þjónustu frá félagsþjónustu varnaraðila en hún hafi fengið í raun á tilgreindu tímabili. Krafan er því um peningagreiðslu vegna vanrækslu á að veita þjónustu sem skylt var að veita lögum samkvæmt. Krafan er ekki um efndir á samningi, enda var samningurinn frá 1. febrúar 2012 efndur samkvæmt efni sínu, einnig eftir að hann féll úr gildi allt þar til nýr samningur öðlaðist gildi. Krafan sem sóknaraðili teflir fram er því ekki ,,skuldakrafa“ heldur skaðabótakrafa. Svo sem fram kemur í málatilbúnaði hennar og kæru til Hæstaréttar hefur hún ekki hagað málsgrundvellinum til samræmis við þetta eðli kröfunnar. Með þessum athugasemdum en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Sóknaraðili greiði varnaraðilum kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, A, greiði varnaraðilum, B, C og D, óskipt 350.000 krónur í kærumálskostnað.