597/2011

E kærði úrskurð héraðsdóms þar sem vísað var frá dómi hluta af kröfum hennar í dómsmáli gegn G, D, EV og F ehf., en málið höfðaði E vegna ágreinings um fasteignaviðskipti. Héraðsdómur taldi aðalkröfu E í frumsök svo óljósa og óskýra að hún samræmdist ekki d. og e. liðum 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála en auk þess þótti viðbótarkrafa í framhaldssök ruglingsleg og órökstudd þar sem málsástæður væru ekki reifaðar með nægjanlega skýrum hætti í framhaldsstefnu. Í dómi Hæstaréttar var gerð grein fyrir fasteignaviðskiptum aðila og matsgerðum dómkvaddra manna sem lágu fyrir í málinu. Hæstiréttur staðfesti því næst hinn kærða úrskurð með vísan til forsendna hans og lét þess getið að eftir stæði þá varakrafa E í frumsök.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru sem barst Héraðsdómi Reykjavíkur 2. nóvember 2011 og Hæstarétti ásamt kærumálsgögnum 9. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 21. október 2011, þar sem vísað var frá dómi aðalkröfu og „varakröfu ... í framhaldssök“ í máli sóknaraðila á hendur varnaraðilum. Kæruheimild er í j. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara „að taka málið í heild til efnismeðferðar“. Hún krefst einnig málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar óskipt úr hendi varnaraðila.

Varnaraðilarnir E-kvk-nf V-kvk-nf og F.K. Reykjavík ehf. krefjast aðallega staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar en til vara að kærumálskostnaður falli niður.

Varnaraðilarnir G-kk-nf Þ. E-kk-nf og D-kvk-nf J-kvk-nf S-kvk-nf krefjast þess að hinn kærði úrskurður verði staðfestur. Þá krefjast þau málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar. Þar sem þessir varnaraðilar hafa ekki kært úrskurð héraðsdóms af sinni hálfu kemur krafa þeirra um málskostnað í héraði ekki til álita fyrir Hæstarétti.

Með kaupsamningi 21. febrúar 2008 keypti sóknaraðili, E-kvk-nf G-kvk-nf G-kvk-nf, húseignina Ásgarð 131 í Reykjavík af varnaraðilunum G-kk-þgf Þ. E-kk-þgf og D-kvk-þgf J-kvk-þgf S-kvk-þgf. Kaupverð eignarinnar var 29.000.000 krónur og skyldi hún afhent 29. apríl 2008. Fasteignasalan Fasteignakaup, sem starfrækt var af varnaraðilanum F.K. Reykjavík ehf., annaðist sölu á fasteigninni, en félagið var í meirihlutaeigu varnaraðilans E-kvk-ef V-kvk-ef, sem er löggiltur fasteignasali. Afsal fyrir eigninni var gefið út 23. júní 2008. Eftir að afsal var gefið út kveðst sóknaraðli hafa orðið vör við galla á eigninni. Fékk hún dómkvaddan mann 3. apríl 2009 til að meta nánar tilgreind sjö atriði sem tengdust ástandi fasteignarinnar. Í matsgerð 8. júlí 2009 komst matsmaður að þeirri niðurstöðu að kostnaður við að bæta úr fimm nánar tilgreindum atriðum næmi samtals 1.770.000 krónum miðað við verðlag í júní 2009. Stærsti einstaki matsliðurinn varðaði holrými í grunni hússins og nam hann 885.800 krónum. Með bréfi til allra varnaraðila 4. september 2009 lýsti sóknaraðili yfir riftun kaupanna og krafðist bóta vegna alls tjóns og kostnaðar er af vanefndum kaupsamningsins hefði leitt.

Sóknaraðili höfðaði mál þetta 10. desember 2009. Aðalkrafa hennar var svohljóðandi: „Að staðfest verði riftun stefnanda, E-kvk-ef G-kvk-ef G-kvk-ef, á kaupsamningi hennar og stefndu, G-kk-ef Þ. E-kk-ef og D-kvk-ef J-kvk-ef S-kvk-ef, dagsettum 21. febrúar 2008, um fasteignina að Ásgarði 131 í Reykjavík, sem lýst var yfir í bréfi, dagsettu 4. september 2009, og viðurkennd skylda stefndu til að endurgreiða stefnanda kaupverð eignarinnar kr. 29.000.000 auk dráttarvaxta ... gegn afhendingu fasteignarinnar til stefndu. Að viðurkennt verði að stefndu, G-kk-nf Þ. E-kk-nf, D-kvk-nf J-kvk-nf S-kvk-nf, E-kvk-nf V-kvk-nf og F.K. Reykjavík ehf., séu skaðabótaskyld in solidum gagnvart stefnanda vegna alls þess tjóns sem stefnandi hefur orðið fyrir vegna kaupa fasteignarinnar ... og bótaskyldan nái til þess að stefnandi verði eins sett og kaupin hefðu ekki verið gerð, þar með talið að stefnandi verði skaðlaus af uppgjöri vegna riftunarinnar og skilum til hennar á kaupverðsgreiðslum kr. 29.000.000 auk dráttarvaxta ... gegn afhendingu fasteignarinnar til stefndu.“ Til vara krafðist sóknaraðili þess að varnaraðilar yrðu sameiginlega dæmd til að greiða sér 3.396.538 krónur auk nánar tilgreindra dráttarvaxta. Fjárhæð varakröfunnar var reist á niðurstöðu framangreindrar matsgerðar auk þess sem gerð var krafa vegna afnotamissis fasteignarinnar, skerts notagildis hennar og útlagðs kostnaðar vegna viðgerða á pípulögn.

Að beiðni varnaraðilanna G-kk-ef og D-kvk-ef voru 14. apríl 2010 dómkvaddir tveir menn til að taka til yfirmats þann lið í undirmatsgerðinni sem varðaði holrými í grunni hússins. Í niðurstöðu matsgerðar þeirra 14. ágúst 2010 var talið að kostnaður við úrbætur vegna þessa matsþáttar næmi 1.100.000 krónum.

Að beiðni sóknaraðila voru 19. janúar 2011 dómkvaddir tveir menn til að meta sex atriði varðandi ástand fasteignarinnar sem fyrri matsgerð hafði ekki tekið til. Í niðurstöðu þeirra 11. apríl 2011 var talið að kostnaður við nauðsynlegar úrbætur vegna þessara þátta næmi samtals 3.001.000 krónu á verðlagi í mars 2011.

Sóknaraðili höfðaði framhaldssök með stefnu 8. maí 2011. Þar var gerð krafa um að varnaraðilar yrðu, ef aðalkrafa í aðalsök næði ekki fram að ganga, sameiginlega dæmd til greiðslu á 3.259.402 krónum til viðbótar því sem krafist hafði verið í varakröfu í aðalsök. Í framhaldsstefnu var kröfugerðin sögð reist á viðbótarmatsgerðinni en einnig styðjast við upphaflega matsgerð og yfirmat.

Með hinum kærða úrskurði var aðalkröfu sóknaraðila og kröfu hennar í framhaldssök um hækkun á varakröfu frumsakar vísað frá héraðsdómi og stendur þá eftir varakrafa hennar í frumsök.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur á þann veg sem í dómsorði greinir.

Sóknaraðila verður gert að greiða varnaraðilum kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Aðalkröfu sóknaraðila, E-kvk-ef G-kvk-ef G-kvk-ef, í frumsök og viðbótarkröfu í framhaldssök er vísað frá héraðsdómi.

Sóknaraðili greiði varnaraðilunum E-kvk-þgf V-kvk-þgf og F.K. Reykjavík ehf. hvoru um sig 75.000 krónur og varnaraðilunum G-kk-þgf Þ. E-kk-þgf og D-kvk-þgf J-kvk-þgf S-kvk-þgf sameiginlega 150.000 krónur í kærumálskostnað.