52/2001

L ehf. krafðist þess að ógilt yrði útburðargerð sýslumannsins í Kópavogi, sem fór fram 5. og 7. desember 2000 til að víkja L ehf. úr húsnæði S að Bæjarlind 6 í Kópavogi. Þrátt fyrir að framkvæmd útburðargerðarinnar hefði verið talin háð alvarlegum annmörkum og raunar í meginatriðum verið andstæð lögum var ekki talið unnt að horfa fram hjá því að eins og málið lá fyrir yrði ekki annað séð en að S hefði sjálfur að mestu eða öllu lokið við að rýma húsnæðið 13. desember 2000 og þeirri skipan í reynd verið komið á, sem með réttu hefði átt að fást með aðgerðum sýslumanns samkvæmt 72. gr. laga nr. 90/1989. Að þessu gættu var L ehf. ekki talinn hafa lögvarða hagsmuni af því að fá útburðargerðina fellda úr gildi.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og G-kk-nf C-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 9. febrúar 2001, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 12. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 31. janúar 2001, þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að ógilt yrði útburðargerð sýslumannsins í Kópavogi, sem fór fram 5. og 7. desember 2000 til að víkja sóknaraðila úr húsnæði varnaraðila að Bæjarlind 6 í Kópavogi. Kæruheimild er í 3. mgr. 95. gr. laga nr. 90/1989 um aðför, sbr. 102. gr. laga nr. 92/1991. Sóknaraðili krefst þess að útburðargerðin verði ógilt. Hann krefst einnig málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði staðfestur og sóknaraðili dæmdur til að greiða kærumálskostnað.

I.

Samkvæmt gögnum málsins gerðu aðilarnir samning 8. júní 1999, þar sem sóknaraðili tók á leigu hjá varnaraðila húsnæði að Bæjarlind 6 í Kópavogi. Með beiðni 1. mars 2000 leitaði varnaraðili eftir því með vísan til 78. gr. laga nr. 90/1989 að sóknaraðili yrði borinn út úr húsnæðinu með beinni aðfarargerð vegna vanskila á leigugjaldi. Þeirri kröfu var hafnað með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur 12. maí 2000, sem staðfestur var með dómi Hæstaréttar 7. júní sama árs í máli nr. 222/2000.

Með símskeyti 23. júní 2000 sagði varnaraðili framangreindum leigusamningi upp og krafðist um leið að sóknaraðili afhenti húsnæðið 1. október 2000. Sóknaraðili varð ekki við því og krafðist varnaraðili þess 2. október 2000 að sóknaraðili yrði borinn út úr húsnæðinu. Í úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur 29. nóvember 2000 var fallist á þessa kröfu varnaraðila. Hann fór þess síðan á leit við sýslumanninn í Kópavogi að úrskurði þessum yrði fullnægt með útburðargerð. Fulltrúi sýslumanns tók gerðina fyrir 5. desember 2000, en samkvæmt beiðni varnaraðila hafði sóknaraðili ekki verið boðaður til hennar. Fyrirsvarsmenn sóknaraðila hittust fyrir að Bæjarlind 6 og kröfðust þess að undangengnu símtali við lögmann sinn að gerðinni yrði frestað. Gegn mótmælum varnaraðila féllst fulltrúinn ekki á það. Að því gerðu skipti varnaraðili um skrá í hurð að húsnæðinu og afhenti fulltrúanum lykla að henni. Ákvað fulltrúinn þessu næst að fresta gerðinni til fyrirtöku á skrifstofu sinni 7. desember 2000 „vegna ágreinings um innanstokksmuni”, eins og segir í bókun um gerðina. Gerðinni var síðan fram haldið þann dag. Ekki var þar mætt af hálfu sóknaraðila, en áður hafði hann mótmælt framkvæmd gerðarinnar með bréfi til sýslumanns 5. desember 2000 og krafist með símbréfi 6. sama mánaðar að fá afhenta lykla að húsnæðinu. Gerðinni var þá lokið með svofelldri bókun í gerðabók sýslumanns: „Lögmaður gerðarbeiðanda óskar eftir að fá afhenta lykla þá sem ftr. sýslumanns er með í vörslu sinni, að húsnæði gerðarbeiðanda að Bæjarlind 6, Kópavogi. Lögmanni gerðarbeiðanda eru afhentir lyklarnir, (3 stykki). Mun lögmaður gerðarbeiðanda hafa samráð við lögmann gerðarþola um að gerðarþoli rými húsnæði gerðarbeiðanda.”

Síðar um daginn 7. desember 2000 krafðist varnaraðili þess með símbréfi að sóknaraðili fjarlægði samdægurs úr húsnæðinu að Bæjarlind 6 nánar tiltekna lausafjármuni, að því viðlögðu að krafist yrði gjalds fyrir geymslu þeirra. Sóknaraðili krafði þá þegar sýslumann um skýringar á þessu og fékk í kjölfarið vitneskju um hvernig gerðinni hefði verið lokið af hans hendi. Að undangengnum frekari bréfaskiptum mun sóknaraðili hafa tekið hluta af munum sínum úr húsnæðinu 8. desember 2000 og virðist síðan að mestu eða öllu hafa fjarlægt það, sem eftir stóð, 13. sama mánaðar.

Sóknaraðili beindi máli þessu til Héraðsdóms Reykjaness með bréfi 6. desember 2000.

II.

Eins og að framan greinir fór varnaraðili fór þess á leit við sýslumanninn í Kópavogi að hann bæri sóknaraðila út úr húsnæðinu að Bæjarlind 6 með stoð í úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur 29. nóvember 2000. Fulltrúi sýslumanns ákvað sem áður segir að taka gerðina fyrir 5. desember sama árs án þess að boða áður sóknaraðila til hennar, svo sem heimilt var samkvæmt 5. tölulið 3. mgr. 21. gr. laga nr. 90/1989. Þegar fyrirsvarsmenn sóknaraðila höfðu hist fyrir á vettvangi hafnaði fulltrúinn réttilega kröfu hans um frest, sbr. 1. mgr. 26. gr. sömu laga. Framkvæmd gerðarinnar upp frá því var á hinn bóginn í öllum atriðum andstæð lögum. Í stað þess að bera sjálfur sóknaraðila og muni hans út úr húsnæðinu þegar í stað eða kveðja til menn á sínum vegum til að annast það verk og fullnægja þar með rétti varnaraðila samkvæmt 72. gr., sbr. 1. mgr. 78. gr. laga nr. 90/1989, vísaði fulltrúi sýslumanns starfsmönnum sóknaraðila út úr húsnæðinu og lokaði að því gerðu starfstöð hans. Tveimur dögum síðar tók fulltrúinn gerðina fyrir á ný og veitti þá varnaraðila umráð yfir húsnæðinu, þótt munir sóknaraðila væru þar enn. Lagði fulltrúinn síðan á vald varnaraðila hvort og þá hvenær sóknaraðili fengi úr húsnæðinu muni, sem ótvírætt tilheyrðu honum.

Þrátt fyrir þá alvarlegu annmarka á framkvæmd útburðargerðarinnar, sem að framan er getið, er ekki unnt að horfa fram hjá því að eins og málið liggur nú fyrir verður ekki annað séð en að sóknaraðili hafi sjálfur að mestu eða öllu lokið við að rýma húsnæðið 13. desember 2000. Þótt þar kunni enn að vera skilrúm, sem aðilarnir deila um eignarrétt að, hefur þeirri skipan í reynd verið komið á, sem með réttu hefði átt að fást með aðgerðum sýslumanns samkvæmt 72. gr. laga nr. 90/1989. Að þessu gættu hefur sóknaraðili ekki lögvarða hagsmuni af því að fá útburðargerðina fellda úr gildi. Verður niðurstaða hins kærða úrskurðar því að standa óröskuð að öðru leyti en um málskostnað.

Aðilarnir skulu hvor bera sinn kostnað af málinu í héraði og fyrir Hæstarétti.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur um annað en málskostnað.

Málskostnaður í héraði og kærumálskostnaður fellur niður.