621/2011

Deilt var um hvort greiðsla J að tiltekinni fjárhæð til G samkvæmt samningi þeirra á milli hefði verið fullnaðargreiðsla á málskostnaðarkröfu G á hendur J vegna reksturs tiltekins dómsmáls fyrir rétti í London. Í dómi Hæstaréttar var vísað til ákvæðis í samningi aðilanna þess efnis að J skyldi greiða G tiltekna fjárhæð vegna dæmds málskostnaðar í Bretlandi sem væri fullnaðargreiðsla í samræmi við dómsorð hins breska dómstóls. Að því virtu að í dómsorðinu var einungis kveðið á um eina málskostnaðarfjárhæð taldi H-kk-nf að í samningsákvæðinu væri einungis skírskotað til fullnaðargreiðslu þess tiltekna málskostnaðar. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms þess efnis að greiðsla J til G hefði ekki falið í sér fullnaðargreiðslu á málskostnaðarkröfu G vegna reksturs málsins.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf og B-kk-nf B-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 22. nóvember 2011. Hann krefst sýknu af kröfu stefnda og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

I

Í júlí 2008 gerði stefndi lánasamning við FS38, dótturfélag Fons hf., að fjárhæð sex milljarðar króna í tengslum við sölu Fons hf. á hlutabréfum í Aurum Holding Limited til dótturfélagsins. Stefndi höfðaði 27. apríl 2010 mál á hendur áfrýjanda og fimm öðrum einstaklingum til heimtu skaðabóta vegna tjóns sem bankinn taldi sig hafa orðið fyrir vegna lánveitingarinnar. Áfrýjandi mun þegar lánveitingin fór fram hafa verið stjórnarformaður FL Group hf. (nú Stoðir hf.) og varaformaður stjórnar P-kk-nf H-kk-nf eigandi Fons hf.

Hinn 11. maí 2010 óskaði stefndi eftir kyrrsetningu á tilteknum eigum áfrýjanda á Íslandi, þar með talin fasteignin Laufásvegur 69 í Reykjavík, og féllst sýslumaður á beiðnina 20. maí 2010. Sama dag óskaði stefndi eftir kyrrsetningu á eigum áfrýjanda í Englandi og víðar til tryggingar væntanlegum kröfum sínum samkvæmt dómi á hendur áfrýjanda í áðurgreindu skaðabótamáli. Eins og nánar er rakið í hinum áfrýjaða dómi féllst M-x-x J-x-x T-e-x, dómari við High Court of Justice, Queens Bench Division, Commercial Court í London, samdægurs á kyrrsetningu til bráðabirgða og var málið skráð sem mál nr. 537/2010 við þann dómstól. Jafnframt var ákveðið að fresta kyrrsetningarmálinu til 27. maí 2010 og boða áfrýjanda til þess þinghalds svo hann gæti haldið uppi vörnum.

Framangreind ákvörðun um kyrrsetningu mun hafa verið framlengd 27. maí 2010 og þá af M-x-x J-x-x D-x-x S-x-x, dómara við sama dómstól. Er kyrrsetningarmálið var tekið fyrir þann dag af síðastgreindum dómara var fallist á beiðni áfrýjanda um að fresta málinu til 9. júlí 2010. Í úrskurði sama dómara kveðnum upp þann dag segir að um sé að ræða kyrrsetningu gegn varnaraðilanum J-kk-þgf Á-kk-þgf J-kk-þgf samkvæmt beiðni sóknaraðilans Glitnis Banka hf. Hún sé framhald úrskurðar M-x-x J-x-x T-x-x frá 11. maí 2010 sem framlengd hafi verið af M-x-x J-x-x D-x-x S-x-x 27. sama mánaðar. Í úrskurðinum 9. júlí 2010 var áfrýjanda með ákveðnum undantekningum meinað, þar til 14 dagar væru liðnir frá dómsuppsögu í áðurgreindu skaðabótamáli, að flytja eignir sínar beinar og óbeinar frá Englandi og Wales, eða selja, ráðstafa eða minnka verðgildi eigna sinna þar og víðar að verðmæti allt að sex milljörðum króna til sama tíma.

Í úrskurðinum 9. júlí 2010 var ákvæði um greiðslu málskostnaðar. Þar sagði í 8. grein að áfrýjandi skyldi greiða stefnda 150.000 sterlingspund til bráðabirgða (make an interim payment) upp í kostnað samkvæmt 7. grein (on account of the costs in paragraph 7) fyrir kl. 16 þann 6. ágúst 2010. Í 7. grein kom fram að áfrýjandi skyldi greiða stefnda í fyrsta lagi kostnað hans vegna þeirrar kyrrsetningarbeiðni, í öðru lagi kostnað stefnda sem til féll vegna úrskurðarins 11. maí 2010 og í þriðja lagi kostnað stefnda sem til féll vegna úrskurðarins 27. maí 2010. Í lok 7. greinar kom fram að á málskostnaðinn yrði lagt sundurliðað mat með ákvörðun dómsins kæmu aðilar sér ekki saman um hann.

Í hinum áfrýjaða dómi er rakið efni og aðdragandi samkomulags þess sem málsaðilar gerðu 31. ágúst 2010 um sölu fasteignarinnar Laufásvegur 69 og ráðstöfun andvirðis hennar, meðal annars til greiðslu á fyrrgreindum 150.000 sterlingspundum sem áfrýjandi skyldi greiða stefnda samkvæmt úrskurðinum 9. júlí 2010. Í 4. grein samningsins kom fram að söluandvirði fasteignarinnar skyldi greitt beint til stefnda sem myndi varðveita það á sérstökum reikningi. Andvirðið skyldi í framhaldinu kyrrsett sérstaklega að kröfu stefnda með endurupptöku kyrrsetningarinnar 20. maí 2010 og þeir fjármunir varðveittir af sýslumanni. Af kaupverðinu skyldi þó áður greiða eftirtaldar fjárhæðir: „4.1.Til [stefnda] GBP 150.000 (GBP hundrað og fimmtíu þúsund) vegna dæmds málskostnaðar í Bretlandi, sem er fullnaðargreiðsla, sbr. dómsorð D-x-x S-x-x dómara við Hight Court of Justice, Queens Bench Division, Commercial Court frá 9. júlí sl.“ Áfrýjandi greiddi stefnda umrædd 150.000 pund 1. september 2010.

Með tilkynningu 11. október 2010 krafði stefndi áfrýjanda um greiðslu málskostnaðar í samræmi við úrskurðinn 9. júlí sama ár. Tilkynningin, sem var undirrituð af lögmanni stefnda í Englandi, var lögð fram í High Court of Justice í London og skráð þar í máli nr. 537/2010. Segir í tilkynningunni að reikningurinn sé settur fram í samræmi við úrskurðinn 9. júlí 2010. Kjósi áfrýjandi að andmæla kröfunni og verði andmæli hans ekki tekin til greina í þeim réttarhöldum sem fram fari af því tilefni verði heildarkrafa stefnda um málskostnað 608.869,84 sterlingspund ásamt vöxtum, auk þess sem krafist verði málskostnaðar vegna þeirra réttarhalda. Þá er í tilkynningunni útskýrt hvað þurfi að koma fram í slíkum andmælum og tekið fram að birta þurfi þau fyrir stefnda á tilgreindu heimilisfangi skrifstofu lögmanns hans í London fyrir 9. desember 2010. Í lok tilkynningarinnar er tilgreint hvar í London sé skrifstofa dómstólsins og hver sé opnunartími hans og sagt, að hafi andmæli ekki borist fyrir lok hins tilgreinda frests muni stefndi óska eftir því við dómstólinn að hann taki útivistarákvörðun um málskostnaðinn fyrir allri reikningsfjárhæðinni að viðbættum föstum kostnaði og réttargjöldum sem þá verði 604.009,84 sterlingspund. Gögn málsins bera það ekki með sér að áfrýjandi hafi sent andmæli gegn málskostnaðarreikningi stefnda sem hér um ræðir innan tilgreinds frests.

Í tölvubréfi lögmanns áfrýjanda á Íslandi til lögmanns stefnda hér á landi 14. október 2010 er vísað til samtals sem lögmennirnir höfðu átt daginn áður og sagt að stefndi hafi sett fram kröfu á hendur áfrýjanda í Bretlandi að fjárhæð 608.869,84 sterlingspund. Þá er í tölvubréfinu tekið upp orðrétt ákvæði greinar 4.1 í samkomulaginu 31. ágúst 2010 og sagt: „Með þessu ákvæði varð það að samkomulagi milli aðila að kostnaður [áfrýjanda] vegna þessa máls væri uppgerður, en fjármunirnir hafa verið afhentir [stefnda]. Með vísan til þessa bið ég ykkur um að sjá til þess að aðgerðir Slaughter & May í Bretlandi verði stoppaðar og geri ég ráð fyrir að þið upplýsið S&M um þetta bréf.“ Þessum skilningi lögmanns áfrýjanda andmælti lögmaður stefnda í tölvubréfi sama dag. Í hinum áfrýjaða dómi eru frekari tölvupóstsamskipti áfrýjanda og stefnda af þessu tilefni rakin.

II

Ágreiningur aðila í máli þessu lýtur að því hvort í hinu tilvitnaða orðalagi greinar 4.1 í samkomulaginu 31. ágúst 2010 felist, að stefndi hafi fallið frá öllum kröfum um málskostnað úr hendi áfrýjanda í kyrrsetningarmálinu umfram þau 150.000 sterlingspund, sem ákveðin voru til bráðabirgða í úrskurðinum 9. júlí 2010. Sá er skilningur áfrýjanda en stefndi telur á hinn bóginn að enn sé ósamið um málskostnað samkvæmt 7. grein úrskurðarins. Í 8. grein samkomulagsins 31. ágúst 2010 sagði að kæmi til ágreinings milli aðila um efndir og túlkun þess samnings skyldi sá ágreiningur borinn undir Héraðsdóm Reykjavíkur. Stefndi höfðaði mál þetta á hendur áfrýjanda fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur með stefnu birtri 23. júní 2011 og krefst þar viðurkenningar á því að greiðsla áfrýjanda á 150.000 sterlingspundum til stefnda samkvæmt samkomulaginu 31. ágúst 2010 teljist ekki fullnaðargreiðsla á málskostnaðarkröfu stefnda á hendur áfrýjanda vegna máls nr. 537/2010 við High Court of Justice, Queens Bench Division, Commercial Court í London.

III

Í kafla I hér að framan er rakið efni greinar 4.1 í samkomulagi málsaðila 31. ágúst 2010 og lýst málskostnaðarákvörðun í kyrrsetningarúrskurðinum 9. júlí sama ár. Eins og þar kemur fram var sú málskostnaðarákvörðun þríþætt. Dómstóllinn ákvað að áfrýjandi skyldi greiða stefnda í fyrsta lagi málskostnað í tengslum við uppkvaðningu úrskurðarins 9. júlí 2010, í öðru lagi vegna úrskurðarins 27. maí sama ár og í þriðja lagi vegna úrskurðarins 11. sama mánaðar. Tekið var fram í 7. grein úrskurðarins að næðu aðilar ekki samkomulagi um málskostnaðinn yrði hann ákveðinn af dómstólnum. Í 8. grein var á hinn bóginn sú ákvörðun tekin, að áfrýjandi skyldi greiða stefnda til bráðabirgða 150.000 sterlingspund upp í málskostnað samkvæmt 7. grein.

Í grein 4.1 í samningnum 31. ágúst 2010 segir að áfrýjandi skuli greiða stefnda 150.000 sterlingspund „vegna dæmds málskostnaðar í Bretlandi, sem er fullnaðargreiðsla, sbr. dómsorð D-x-x S-x-x dómara við Hight Court of Justice, Queens Bench Division, Commercial Court frá 9. júlí sl.“ Þegar það er virt að greiðsla á 150.000 pundum var eina málskostnaðarfjárhæðin sem ákveðin var í þessum úrskurði verður að skýra hið tilvitnaða orðalag greinar 4.1 í samningnum 31. ágúst sama ár samkvæmt hljóðan sinni og á þann veg að þar sé einvörðungu skírskotað til fullnaðargreiðslu þess tiltekna málskostnaðar sem þegar var ákveðinn. Er þá einnig til þess að líta að ekkert er fram komið í gögnum málsins sem gefur til kynna að stefndi hafi með öðrum hætti fallið frá tilkalli til greiðslu þess málskostnaðar úr hendi áfrýjanda sem úrskurðurinn 9. júlí 2010 að öðru leyti kvað á um að hann ætti rétt til. Samkvæmt þessu verður staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms.

Eftir þessum málsúrslitum verður áfrýjandi dæmdur til að greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal óraskaður.

Áfrýjandi, J-kk-nf Á-kk-nf J-kk-nf, greiða stefnda, Glitni hf., 600.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.