466/2012

Dómur héraðsdóms í máli ákæruvaldsins gegn X var ómerktur vegna tiltekinna ágalla á meðferð þess. Þegar málið var aftur tekið fyrir í héraði krafðist X þess að þeir dómarar sem dæmt höfðu í málinu vikju sæti. Hæstiréttur hafnaði kröfu X, m.a. með þeim rökstuðningi að fyrir lægi að ný sönnunargögn yrðu færð fram í málinu og að dómararnir væru ekki bundnir af fyrri úrlausn sinni í því. Þá hefði X ekki bent á önnur atvik eða aðstæður sem gætu verið til þess fallnar að draga óhlutdrægni dómaranna með réttu í efa, sbr. g. lið 1. mgr. 6. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf, E-kk-nf T-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 27. júní 2012 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 2. júlí sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Vesturlands 26. júní 2012, þar sem hafnað var kröfu varnaraðila um að héraðsdómararnir A-x-x V. M-kk-nf, A-kvk-nf E-kvk-nf og A-kk-nf Í-kk-nf vikju sæti í máli sóknaraðila gegn varnaraðila. Um kæruheimild er vísað til a. liðar 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómarana að víkja sæti í málinu.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Það er meginregla sakamálaréttarfars að héraðsdómari getur leyst efnislega úr máli þótt dómur, sem hann hefur kveðið upp í því, hafi verið ómerktur af æðra dómi, enda er hann ekki bundinn af fyrri úrlausn sinni í málinu, sbr. til dæmis dóm Hæstaréttar í máli nr. 567/2006 sem birtur er í dómasafni réttarins það ár, bls. 4988. Samkvæmt því verður ekki talið að ákvæði g. liðar 1. mgr. 6. gr. laga nr. 88/2008 standi almennt í vegi fyrir því að héraðsdómari leysi að nýju úr máli þegar þannig háttar til. Undantekning er gerð frá fyrrgreindri meginreglu í 3. mgr. 208. gr. laganna. Þar er svo fyrir mælt að hafi héraðsdómur verið ómerktur fyrir þá sök, að niðurstaða dómara um sönnunargildi munnlegs framburðar kunni að vera röng svo að einhverju skipti um úrslit máls, megi þeir dómarar, sem skipa dóm í málinu við nýja meðferð þess í héraði, ekki vera hinir sömu og áður fóru með það.

Eins og gerð er grein fyrir í hinum kærða úrskurði var héraðsdómur í máli því, sem hér er til úrlausnar, ómerktur af Hæstarétti vegna tiltekinna ágalla á meðferð málsins án þess að það væri gert á þeirri forsendu að niðurstaða héraðsdómara um sönnunargildi munnlegs framburðar kynni að vera röng, sbr. 3. mgr. 208. gr. laga nr. 88/2008. Vegna þess að undantekningarákvæðið í niðurlagi málsgreinarinnar er bundið við þau tilvik ein, sbr. til dæmis dóm Hæstaréttar 24. maí 2012 í máli nr. 33/2012, er rétt að þeir dómarar, sem kváðu upp fyrrnefndan dóm , skipi dóm við áframhaldandi meðferð málsins í héraði, enda liggur fyrir að ný sönnunargögn verða færð fram í málinu og dómararnir eru sem fyrr segir ekki bundnir af fyrri úrlausn sinni í því. Varnaraðili hefur ekki bent á önnur atvik eða aðstæður, sem geta verið til þess fallnar að draga óhlutdrægni dómaranna þriggja með réttu í efa, sbr. g. lið 1. mgr. 6. gr. laga nr. 88/2008. Þá hefur enginn þeirra úrskurðað varnaraðila í gæsluvarðhald samkvæmt 2. mgr. 95. gr. laganna og ber þeim því ekki að víkja sæti í málinu á grundvelli 2. mgr. 6. gr. þeirra.

Með vísan til þess, sem að framan greinir, verður hinn kærði úrskurður staðfestur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.