200/2004

Verktakinn K hf. tók að sér með þremur verksamningum vinnu við raforkuvirki, vatnsúðalagnir og neyslu- og hitavatnslagnir í vörugeymslu T ehf. Ágreiningur var um uppgjör vegna verksins. Í stefnu krafðist K hf. í einu lagi mismunar á samanlagðri fjárhæð nánar tilgreindra reikninga annars vegar og innborgana T ehf. hins vegar að teknu tilliti til reiknaðra dráttarvaxta miðað við tiltekna gjalddaga reikninganna og innborgunardaga. Af þessari nettófjárhæð var síðan krafist dráttarvaxta frá 9. janúar 2003. T ehf. krafðist sýknu á þeim grundvelli að hann ætti gagnkröfu á hendur K hf. vegna tafa á verkinu. Talið var að þótt fallast yrði á það með T ehf. að K hf. hafi ekki á skiladegi að fullu verið búinn að ljúka þeim verkum sem hann tók að sér væru engin efni til að líta svo á að hlutfall óunninna verka á þessu tímamarki hafi verið slíkt að réttur til dagsekta, óháð öðrum skilyrðum sem hann væri bundinn, hafi stofnast. Þá var ekki talið unnt að slá því föstu að lagnakerfin sem um væri að ræða hefðu ekki komið T ehf. að tilætluðum notum frá og með umsömdum skiladegi. Var T ehf. gert að greiða K hf. samanlagða fjárhæð þeirra reikninga, sem taldir voru réttmætir og komast að í málinu, með dráttarvöxtum miðað við niðurstöðu um gjalddaga einstakra reikninga, en að frádregnum einstökum innborgunum. Talið var að þótt höfuðstóll tildæmdrar kröfu yrði þannig hærri en sú höfuðstólsfjárhæð, sem K hf. krafðist endanlega í héraði, þá væri hún í heild í þessari mynd lægri 9. janúar 2003, en stefnukrafan þegar tillit hefði verið tekið til áfallinna vaxta og innborgana. Samkvæmt því stæði 1. mgr. 111. gr. laga nr. 91/1991 því ekki í vegi að dómur yrði lagður með þessum hætti á kröfu K hf.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 4. mars 2004. Málið var fellt niður 21. apríl 2004 en áfrýjað á ný 18. maí 2004 með heimild í 4. mgr. 153. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, sbr. 7. gr. laga nr. 38/1994. Jafnframt var leitað endurskoðunar á úrskurði uppkveðnum 27. júní 2003 þar sem frávísunarkröfu áfrýjanda var hafnað. Áfrýjandi krefst þess aðallega að málinu verði vísað frá héraðsdómi, en til vara að hann verði sýknaður af kröfu stefnda. Að því frágengnu krefst áfrýjandi að hann verði sýknaður að svo stöddu en verði ekki á þá kröfu fallist að krafa stefnda verði lækkuð og dráttarvextir dæmdir frá uppsögu dóms Hæstaréttar. Í öllum tilvikum krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Áfrýjandi styður frávísunarkröfu sína þeim rökum að kröfugerð stefnda sé afar ruglingsleg og sett fram í stefnu með þeim hætti að málið sé ekki dómtækt. Þá hafi stefndi undir rekstri málsins í héraði tvívegis breytt kröfugerð sinni, sem síst hafi orðið til að gera hana gleggri. Loks hafi héraðsdómur að eigin frumkvæði breytt framsetningu dómkrafna stefnda en slíkt sé ekki í verkahring héraðsdóms. Hafi héraðsdómur með þessu farið út fyrir kröfugerð stefnda.

Þótt nokkuð skorti á að nægilega skýr grein hafi verið gerð fyrir einstökum liðum kröfugerðar í stefnu verður að taka undir það með héraðsdómi að ekki verði séð að vandkvæðum hafi verið bundið fyrir áfrýjanda að taka með viðhlítandi hætti til varna. Þá sýnast kröfur stefnda hafa skýrst svo undir rekstri málsins að héraðsdómi hafi verið fært að leggja á þær efnisdóm.

Eins og rakið er í hinum áfrýjaða dómi voru dómkröfur stefnda settar þannig fram í héraði að krafist var í einu lagi mismunar á samanlagðri fjárhæð nánar tilgreindra reikninga annar vegar og innborgana áfrýjanda hins vegar að teknu tilliti til reiknaðra dráttarvaxta miðað við tiltekna gjalddaga reikninganna og innborgunardaga. Af þessari nettótölu var síðan krafist dráttarvaxta frá 9. janúar 2003. Héraðsdómur lagði dóm á þessa kröfu með þeim hætti að hann dæmdi áfrýjanda til greiðslu samanlagðrar fjárhæðar þeirra reikninga, sem dómurinn taldi réttmæta og komast að í málinu, með dráttarvöxtum miðað við niðurstöðu dómsins um gjalddaga einstakra reikninga, en að frádregnum einstökum innborgunum. Þótt höfuðstóll tildæmdrar kröfu yrði þannig hærri en sú höfuðstólsfjárhæð, sem stefndi krafðist endanlega í héraði, taldi héraðsdómur sýnilegt að krafan í heild í þessari mynd væri lægri 9. janúar 2003, en stefnukrafan þegar tillit hefði verið tekið til áfallinna vaxta og innborgana. Við munnlegan málflutning fyrir Hæstarétti taldi lögmaður áfrýjanda sér ekki fært að draga þessa staðhæfingu í efa enda þótt hann tæki fram að hann hefði ekki staðreynt það með eigin útreikningum. Þar sem fallast verður á þá niðurstöðu héraðsdóms að krafa stefnda sé í heild lægri í þessari mynd verður ekki talið að 1. mgr. 111. gr. laga nr. 91/1991 standi því í vegi að dómur verði lagður með þessum hætti á kröfu stefnda, sbr. til hliðsjónar dóm Hæstaréttar 19. september 2002 í máli nr. 20/2002.

Eins og rakið er í héraðsdómi gerðu aðilar með sér fjóra verksamninga um vörugeymslu áfrýjanda að Móhellu 1 Hafnarfirði. Fjallaði héraðsdómur efnislega um þrjá þeirra en taldi kröfu stefnda um greiðslu vegna hins fjórða ekki komast að í málinu, en með honum tók stefndi að sér byggingarstjórn við húsið. Er sá samningur ekki til efnislegrar umfjöllunar fyrir Hæstarétti enda hefur stefndi ekki áfrýjað héraðsdómi fyrir sitt leyti. Fyrir liggur að stefndi óskaði eftir því að nafngreindur maður yrði skráður byggingarstjóri hússins hjá byggingarfulltrúa Hafnarfjarðar. Með bréfi 21. mars 2003 tilkynnti byggingarfulltrúi hins vegar að þar sem uppáskrift húsasmíðameistara hafi vantað, og úr því hafi ekki verið bætt þrátt fyrir ítrekaðar ábendingar, hafi ekki verið unnt að verða við beiðninni. Þar sem ekki verður séð að þessi skortur á skráningu byggingarstjóra hafi haft áhrif á raunverulegan framgang verksins eða stöðu þess á umsömdum skiladegi hefur hann ekki þýðingu fyrir niðurstöðu þessa máls. Með þessum athugasemdum en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur.

Áfrýjandi greiði stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, Tækja-Tækni ehf., greiði stefnda, Keflavíkurverktökum hf., 380.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.