632/2011

F ehf. kærði úrskurð héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu A hf. um að bú F ehf. yrði tekið til gjaldþrotaskipta. Í dómi Hæstaréttar sagði að þrengri kostir hefðu verið settir F ehf. í áskorun A hf. en heimilt væri samkvæmt 5. tölulið 2. mgr. 65. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Var kröfu A hf. því hafnað.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og E-kk-nf T-kk-nf og B-kk-nf B-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru sem barst héraðsdómi 22. nóvember 2011 og Hæstarétti ásamt kærumálsgögnum 28. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 10. nóvember 2011, þar sem bú sóknaraðila var tekið til gjaldþrotaskipta. Kæruheimild er í 1. mgr. 179. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Sóknaraðili krefst þess að hafnað verði kröfu varnaraðila um að bú hans verði tekið til gjaldþrotaskipa. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Málavöxtum er lýst í hinum kærða úrskurði. Eins og þar greinir krafðist varnaraðili þess að bú sóknaraðila yrði tekið til gjaldþrotaskipta á þeim grundvelli að sóknaraðili hefði ekki sinnt áskorun hans samkvæmt 5. tölulið 2. mgr. 65. gr. laga nr. 21/1991, sbr. 17. gr. laga nr. 95/2010. Óumdeilt er að sóknaraðili svaraði ekki þessari áskorun, en hann hefur andmælt því að áskorunin hafi fullægt skilyrðum ákvæðisins.

Samkvæmt ákvæðum 2. mgr. 65. gr. laga nr. 21/1991 getur lánardrottinn krafist þess að bú skuldara verði tekið til gjaldþrotaskipta að fullnægðu einhverju af þeim skilyrðum sem þar eru talin upp í fimm töluliðum, enda sýni skuldarinn ekki fram á að hann sé allt að einu fær um að standa full skil á skuldbindingum sínum þegar þær koma í gjalddaga eða verði það innan skamms tíma. Með framangreindri 17. gr. laga nr. 95/2010 var bætt við skilyrði þar sem lánardrottni er heimilað að krefjast gjaldþrotaskipta á búi skuldara hafi hann ekki innan þriggja vikna orðið við áskorun hans, sem birt hefur verið skuldara eftir sömu reglum og gilda um birtingu stefnu í einkamáli, um að lýsa því skriflega yfir að hann verði fær um að greiða skuld við lánardrottin þegar hún fellur í gjalddaga eða innan skamms tíma ef hún er þegar gjaldfallin. Í athugasemdum sem fylgdu frumvarpi til laganna kom fram að í þessu ákvæði fælist að skuldari þyrfti að lýsa því yfir að efnahag hans væri ekki þannig komið að hann væri ógreiðslufær. Með þessu væri leitast við að koma í veg fyrir að skuldari gæti tafið gjaldþrotaskipti, sem skilyrði væru fyrir, með því einu að halda að sér höndum.

Með vísan til framangreinds ákvæðis sendi varnaraðili sóknaraðila bréflega áskorun 15. desember 2010, sem birt var fyrirsvarsmanni sóknaraðila daginn eftir. Þar var ætluð vangoldin skuld varnaraðila tilgreind og sundurliðuð. Þá sagði: „Arion banki hf. skorar hér á yður, sem stjórnarmann og prókúruhafa Faxafens ehf., að beina yfirlýsingu til bankans þar sem því er lýst yfir að Faxafen ehf. sé greiðslufært og að efnahagur félagsins sé með þeim hætti að félagið verði fært að greiða ofangreindar skuldir við Arion banka hf. innan tveggja (2) vikna frá dagsetningu yfirlýsingarinnar. Hafi slík yfirlýsing ekki borist bankanum ... innan þriggja (3) vikna frá dagsetningu þessarar áskorunar, verður gerð krafa um að bú Faxafens ehf. verði tekið til gjaldþrotaskipta á grundvelli 5. tölul. 2. mgr. 65. gr. laga nr. 21/1991 ...“

Umrætt ákvæði laganna er sérregla sem tekin var upp í lög nr. 21/1991 til að auðvelda lánardrottni að knýja fram gjaldþrotaskipti á búi skuldara. Að því gættu verður lánardrottinn, kjósi hann að neyta þessa úrræðis, að fullnægja í hvívetna þeim skilyrðum sem þar eru sett. Með fyrrgreindri áskorun gerði varnaraðili það að skilyrði að sóknaraðili skyldi lýsa því yfir að hann yrði fær um að greiða skuld sína við varnaraðila innan tveggja vikna frá dagsetningu yfirlýsingar sinnar. Sá frestur á sér ekki stoð í orðalagi 5. töluliðar 2. mgr. 65. gr. laga nr. 21/1991 en þar segir að skuldari skuli lýsa því yfir að hann telji sig geta greitt gjaldfallna skuld sína „innan skamms tíma“. Samkvæmt því voru sóknaraðila settir þrengri kostir í áskorun varnaraðila en heimilt var samkvæmt ákvæðinu. Af þeirri ástæðu bar héraðsdómi að hafna kröfu varnaraðila um gjaldþrotaskipti og verður hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi.

Eins og atvikum er háttað er rétt að aðilarnir beri hvor sinn kostnað af málinu í héraði og fyrir Hæstarétti.

Dómsorð:

Hafnað er kröfu varnaraðila, Arion banka hf., um að bú sóknaraðila, Faxafens ehf., verði tekið til gjaldþrotaskipta.

Málskostnaður í héraði og kærumálskostnaður fellur niður.