560/2010

Bankinn A hf. krafði þb. V ehf. og K um greiðslu fjárhæðar sem nam yfirdrætti þrotabúsins hjá bankanum, sem felldur hafði verið niður, og K bar sjálfskuldarábyrgð á. Í héraði var krafa A hf. tekin til greina. Hæstiréttur taldi að héraðsdómur hefði ekki  leyst úr málsástæðu  þb. V ehf. og K með rökstuddum hætti og að auki í úrlausn sinni byggt á málsástæðum sem A hf. hafði ekki uppi í héraði. Af þeim sökum var ekki hjá því komist að ómerkja inn áfrýjaða dóm og vísa málinu heim í hérað til löglegrar meðferðar.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf og E-kk-nf Ó-kk-nf héraðsdómari.

Áfrýjendur skutu málinu til Hæstaréttar 29. september 2010. Þeir krefjast þess aðallega að hinn áfrýjaði dómur verði ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar, en til vara sýknu af kröfu stefnda. Að því frágengnu krefjast áfrýjendur þess að þeim verði gert að greiða stefnda 24.526.512 krónur að frádreginni innborgun að fjárhæð 23.500.000 krónur 10. janúar 2011 „og dráttarvextir reiknist frá dómsuppsögudegi í Hæstarétti“. Þá krefjast þeir málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst þess að áfrýjendum verði óskipt gert að greiða sér 24.526.512 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, frá 3. október 2009 til greiðsludags, að frádreginni innborgun 23.500.000 krónur 10. janúar 2011. Hann krefst staðfestingar héraðsdóms um málskostnað og málskostnaðar fyrir Hæstarétti óskipt úr hendi áfrýjenda.

Aðalkrafa áfrýjenda er annars vegar reist á því að héraðsdómur hafi ekki leyst úr þeirri meginmálsástæðu að Eignarhaldsfélaginu Vindasúlum ehf. væri heimilað að skuldajafna yfirdráttarskuld við innistæðu á handveðsettum reikningi og hins vegar á því að héraðsdómur hafi í úrlausn sinni er laut að niðurfellingu yfirdráttarheimildar byggt á málsástæðum sem stefndi hafði ekki uppi fyrir héraðsdómi. Varðandi hið fyrrnefnda þá eru í forsendum héraðsdóms rakin efnisatriði yfirlýsingar um sjálfskuldarábyrgð og handveðsetningar og síðan segir svo: „Af framangreindu verður ekki beinlínis ráðið að stefnanda beri að verða við kröfu stefndu um að skuldajafna stefnufjárhæðina við innistæðu á reikningi nr. 0358-22-322.“ Hvorki er úr því leyst með rökstuddum hætti né að því vikið hvort skilyrði fyrir skuldajöfnuði séu fyrir hendi. Um hið síðarnefnda er í héraðsdómi vísað til þess að „gildar ástæður“ hafi verið fyrir niðurfellingu yfirdráttarheimildar vegna „sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði“ og það hafi verið „andstætt góðri viðskiptavenju“ að hafa yfirdráttarheimildina í gildi. Í gögnum málsins, þar með talið endurritum þinghalda, kemur ekki fram að þessar málsástæður hafi verið hafðar uppi af hálfu stefnda í héraði. Úrlausn héraðsdóms samkvæmt framansögðu var andstæð fyrirmælum f. liðar 1. mgr. 114. gr. og 2. mgr. 111. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Verður ekki hjá því komist að ómerkja hinn áfrýjaða dóm og leggja fyrir héraðsdóm að taka málið til löglegrar meðferðar.

Rétt er að hvor aðili beri sinn kostnað af málinu fyrir Hæstarétti, en ákvörðun um málskostnað í héraði bíði niðurstöðu héraðsdóms.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur er ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.