389/2005

Fallist var á að skilyrði væru fyrir hendi til að heimila dómkvaðningu tveggja hæfra kunnáttumanna  til að svara spurningum er lutu að  dánarorsök A og komu fram í bókun lögmanns X, sem lögð hafði verið fram á dómþingi.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf G-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 29. ágúst 2005, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 30. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 26. ágúst 2005, þar sem hafnað var kröfu varnaraðila um að dómkvaddir yrðu matsmenn í máli sóknaraðila á hendur sér. Kæruheimild er í 1. mgr. 142. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Varnaraðili krefst þess að lagt verði fyrir héraðsdómara að dómkveðja matsmenn til að veita svör við þeim spurningum sem fram koma í bókun hans á dómþingi 10. ágúst 2005. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði staðfestur.

I.

Eins og greinir í hinum kærða úrskurði gaf ríkissaksóknari út ákæru 10. júní 2005, þar sem varnaraðili var sakaður um stórfellda líkamsárás, með því að hafa 12. desember 2004, á veitingahúsinu [...] slegið A hnefahögg efst í háls vinstra megin, með þeim afleiðingum að brot hafi komið í hliðartind fyrsta hálshryggjarliðar og slagæð við hálshrygg rofnað. Við þetta hafi orðið mikil blæðing inn í höfuðkúpu, sem hafi leitt til þess að A lést af völdum blæðingar á milli heila og innri heilahimna. Var þetta talið varða við 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Varnaraðili hefur neitað sök.

Í málinu liggur fyrir skýrsla Þ-kvk-ef S. S-kk-ef réttarmeinafræðings um réttarkrufningu 14. desember 2004. Skýrslan, sem dagsett er 12. maí 2005, var gerð að beiðni lögreglu samkvæmt 23. gr. reglugerðar nr. 248/2001 um ritun dánarvottorða, réttarlæknisfræðilega líkskoðun, réttarkrufningu og tilkynningu til Hagstofu Íslands um andvana fædd börn, sbr. 6. gr. laga nr. 61/1998 um dánarvottorð, krufningar o.fl. og einnig 2. mgr. 70. gr. laga nr. 19/1991. Í skýrslunni er meðal annars lýst innri og ytri áverkum á A og niðurstöðum réttarefnafræðilegra mælinga. Þá er í lok skýrslunnar gerð grein fyrir ályktun skýrsluhöfundar um dánarorsök A og af hverju hún sé dregin. Krufningarskýrslan er hluti af lögreglurannsókn málsins og því meðal framlagðra sönnunargagna ákæruvalds. Af þess hálfu hefur verið upplýst að höfundur skýrslunnar muni verða kvaddur fyrir dóm til skýrslugjafar við aðalmeðferð málsins.

Í þinghaldi 10. ágúst 2005 lagði verjandi fram bókun, þar sem þess er óskað með vísan til 1. mgr. 63. gr. laga nr. 19/1991 að dómkvaddir verði óvilhallir og hæfir menn á sviði réttarmeinafræði „ ... til að vinna nýja mats- og skoðunargerð um orsakir dauða [A], ... þar sem fram komi með skýrum og hlutlausum hætti hverjir sýnilegir og innri áverkar hafi verið á líkinu og hvort þeir verði með beinum hætti og eingöngu raktir til meints hnefahöggs ákærða eða til falls hins látna og annarra atvika, - eftir atvikum samverkandi. Þá verði látin í té rannsóknarniðurstaða um ástæður þess blóðsega milli heilahimna yfir fremri pól vinstra ennisblaðs, sem um getur í fyrirliggjandi skýrslu ... og hvort sú röskun kunni að vera meðal orsaka dauða [A] heitins.“

Með hinum kærða úrskurði hafnaði héraðsdómari kröfu varnaraðila um dómkvaðningu matsmanna.

II.

Í niðurstöðukafla fyrrnefndrar krufningarskýrslu kemur meðal annars fram að dánarorsök A hafi verið blæðing milli heila og innri heilahimna af völdum hnefahöggs. Krufning sýni að A hafi hlotið högg efst á háls vinstra megin sem hafi valdið rifu á slagæð sem liggur upp meðfram hálshrygg vinstra megin og rifan hafi orðið í þeim hluta æðarinnar, sem liggur milli hliðartinds fyrsta hálshryggjarliðar og höfuðkúpubotns. Þetta hafi leitt til mikillar blæðingar upp meðfram æðinni og inn í höfuðkúpu milli heila og innri heilahimna og hafi sú blæðing valdið dauða A. Slík banvæn mikil blæðing milli heila og innri heilahimna í tengslum við minniháttar áverka á höfuð eða háls sé vel þekkt fyrirbæri í réttarlæknisfræði.

Í greinargerð varnaraðila fyrir Hæstarétti kemur meðal annars fram að hann telji umbeðna matsgerð hafa þýðingu fyrir málsvörn sína. Í ljósi þeirra afdrifaríku afleiðinga, sem niðurstaða krufningarskýrslu kann að geta haft við úrlausn málsins, verður varnaraðila ekki meinað að leita álits fleiri kunnáttumanna, en fyrir slíkri meðferð máls er viðhlítandi heimild í 1. mgr. 63. gr. laga nr. 19/1991 og 3. mgr. 65. gr. sömu laga, sbr. IX. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Ber því að verða við kröfu varnaraðila um að frekari matsgerðar verði aflað. Verður lagt fyrir héraðsdómara að dómkveðja samkvæmt fyrrgreindri beiðni varnaraðila tvo hæfa kunnáttumenn til að svara þeim spurningum, sem þar greinir.

Kærumálskostnaður dæmist ekki.

Dómsorð:

Lagt er fyrir héraðsdómara að dómkveðja tvo matsmenn til að veita svör við þeim spurningum, sem fram koma í bókun skipaðs verjanda varnaraðila, X, á dómþingi 10. ágúst 2005.