78/2017

Aðilar deildu um landamerki jarðanna Ystafells 1 og 2 og Fellssels í Þingeyjarsveit, úr króki á Heyvallargróf, sem aðilar voru sammála um hvar væri, austur í Skjálfandafljót. Vísað var til þess að á hinum umdeilda hluta landamerkjanna miðuðu landamerkjabréf jarðanna við að vörður réðu merkjum að því er varðaði línu frá þjóðvegi og að Setbergsvörðu, sem var óumdeild í málinu. Með matsgerð dómkvadds matsmanns þótti sannað að á kröfulínu eigenda Ystafells 1 og 2 væru 12 vörður sem flestar væru meira en aldargamlar. Í og við kröfulínu eigenda Fellssels væru á hinn bóginn þrjár manngerðar vörður sem væru frekar ungar. Var talið óhætt að miða við að vörðurnar í kröfulínu eigenda Ystafells 1 og 2 væru þær vörður sem um ræddi, en ósennilegt þótti að tvær vörðuraðir hefðu verið hlaðnar nálægt hvor annarri, önnur sem landamerki og hin til að beina mönnum leið. Þá væri kröfulína eigenda Ystafells 1 og 2 frá Setbergsvörðu að Skjálfandafljóti í eðlilegu framhaldi framangreindrar línu, en ekki höfðu verið færðar sönnur á að landamerkin vikju frá beinni línu, svo sem kröfulína eigenda Fellssels gerði ráð fyrir. Þá yrði ekki séð að þau síðarnefndu hefðu öðlast betri rétt fyrir hefð. Loks fengi samræmd tilvísun í landamerkjabréfum jarðanna til þess að austurmörkum þeirra réði sú meginkvísl Skjálfandafljóts sem félli norðaustur úr Grænhyl betur samrýmst dómkröfum eigenda Ystafells 1 og 2 í málinu. Var því kröfulína eigenda Ystafells 1 og 2 lögð til grundvallar um landamerki milli jarðanna.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Þ-kk-nf Ö-kk-nf, B-kk-nf B-kk-nf og K-kk-nf A-kk-nf.

Aðaláfrýjendur skutu málinu til Hæstaréttar 6. febrúar 2017. Þau krefjast þess að staðfest verði með dómi að landamerki milli jarðanna Ystafells 1 og 2 annars vegar og Fellssels hins vegar markist af línu sem dregin er frá Skjálfandafljóti (Punktur 1), hnit: X 567.518,7 Y 586.569,5 um Votulág að merkivörðu í skógi (Punktur 2), hnit: X 567.369,3 Y 586.569,5. Þaðan í vörðu norðan við Setberg (Punktur B: varða við Setberg), hnit: X 566.856,0 Y 586.333,5. Úr vörðunni norðan við Setberg í vörðu við Merkjamel (Punktur 3: varða við Merkjamel merkt Ný varða 02), hnit: X 565.715,5 Y 586.653,4. Þaðan í krók á Heyvallagróf (Punktur F: Krókur), hnit: X 564.133 Y 586.606 en svo upp eftir Heyvallagróf upp á fjallsbrún í vörðu (Punktur G: Varða Kinnarfjall), hnit: X 563.576 Y 586.595, þaðan eftir merkjavörðum upp Skollhóla og vestur á Háfjall (Punktur: Varða 2), hnit: X 562.906 Y 586.669 og áfram vestur eftir vörðuðum hnitamerkjum (Varða 3), hnit: X 562.197 Y 586.669, (Varða 4), hnit: X 561.610 Y 586.597, (Varða 5), hnit: X 561.492 Y 586.580, (Varða 6), hnit: X 561.062 Y 586.457, (Varða 7), hnit: X 560.940 Y 586.401, (Varða 8), hnit: X 560.367 Y 586.385, (Varða 9), hnit: X 559.425 Y 586.385, (Varða 10), hnit: X 558.560 Y 586.464, í vörðu á Háfjalli (Varða 11), hnit: X 557.921 Y 586.391. Þá krefjast þau málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Gagnáfrýjendur áfrýjuðu héraðsdómi fyrir sitt leyti 19. apríl 2017. Þau krefjast þess að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur um annað en málskostnað, sem þau krefjast í héraði og fyrir Hæstarétti óskipt úr hendi aðaláfrýjenda.

Dómendur fóru á vettvang 26. september 2017.

Við flutning málsins fyrir Hæstarétti kröfðust aðaláfrýjendur þess að kröfugerð þeirra yrði breytt þannig að Y hnit punkts 1 við Skjálfandafljót yrðu skráð Y 586.622,1, þar sem misritun hefði átt sér stað er hnitapunktar voru leiðréttir með bókun í héraði 13. febrúar 2014. Hafi ranga tilgreiningu á punktinum því einnig verið að finna í áfrýjunarstefnu og greinargerð aðaláfrýjenda fyrir Hæstarétti. Var framangreindri kröfu andmælt af hálfu gagnáfrýjenda. Með vísan til 1. mgr. 163. gr., sbr. 1. mgr. 111. gr., laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála kemst hin breytta kröfugerð ekki að hér fyrir dómi gegn mótmælum gagnáfrýjenda.

Málsatvikum og málsástæðum er skilmerkilega lýst í hinum áfrýjaða dómi. Samræmd tilvísun í landamerkjabréfum Ystafells, 27. maí 1885, og Fellssels, 28. maí 1885, til þess að austurmörkum jarðanna ráði sú meginkvísl Skjálfandafljóts sem falli norðaustur úr Grænhyl fær betur samrýmst dómkröfum gagnáfrýjenda í málinu en dómkröfum aðaláfrýjenda. Að því gættu verður hinn áfrýjaði dómur staðfestur með vísan til forsendna um annað en málskostnað.

Aðaláfrýjendur greiði gagnáfrýjendum málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti sem ákveðinn verður í einu lagi eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður um annað en málskostnað.

Aðaláfrýjendur, Ó-kk-nf H-kk-nf T-kk-nf, K-kk-nf I-kk-nf T-kk-nf, K-kk-nf H-kk-nf T-kk-nf, S-kvk-nf H-kvk-nf og A-kvk-nf G-kvk-nf T-kvk-nf, greiði óskipt gagnáfrýjendum, AB 181 ehf., S-kvk-þgf J-kvk-þgf, H-kvk-þgf J-kvk-þgf, J-kk-þgf E. J-kk-þgf, Ú-kvk-þgf J-kvk-þgf, J-kk-þgf S-kk-þgf, R-kvk-þgf S-kvk-þgf og H-kvk-þgf S-kvk-þgf, málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti, samtals 2.000.000 krónur.