119/2015

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem felld var úr gildi sú ákvörðun L að X skyldi sæta nálgunarbanni á grundvelli laga nr. 85/2011 um nálgunarbann og brottvísun af heimili. Féllst Hæstiréttur á með L að skilyrðum 4. gr. laga nr. 85/2011 væri fullnægt og að friðhelgi brotaþola yrði ekki vernduð með öðrum og vægari hætti en beitingu nálgunarbanns. Var því ákvörðun L um að X skyldi sæta nálgunarbanni í 6 mánuði staðfest.

Dómur Hæstaréttar

Mál þetta dæma H-kk-nf I. J-kk-nf hæstaréttardómari og G-kvk-nf E-kvk-nf og K-kk-nf A-kk-nf settir hæstaréttardómarar.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 13. febrúar 2015 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 16. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 13. febrúar 2015 þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að staðfest yrði ákvörðun hans 8. sama mánaðar um að varnaraðila yrði gert að sæta nálgunarbanni í sex mánuði gagnvart A. Kæruheimild er í 3. mgr. 15. gr. laga nr. 85/2011 um nálgunarbann og brottvísun af heimili. Sóknaraðili krefst þess að staðfest verði framangreind ákvörðun um að varnaraðila verði gert að sæta nálgunarbanni í sex mánuði þannig að lagt verði bann við því að hann komi á eða í námunda við heimili A og barna þeirra B og C að [...], á svæði sem afmarkast við 50 metra radíus umhverfis húsið. Jafnframt að lagt verði bann við því að varnaraðili veiti A eftirför, nálgist hana á almannafæri eða setji sig í samband við hana með öðrum hætti.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar en til vara að nálgunarbanninu verði markaður skemmri tími.

Eins og fram kemur í hinum kærða úrskurði kom varnaraðili inn á heimili fyrrverandi eiginkonu sinnar, A, í lok september 2013 og réðst að henni og stjúpdóttur sinni. Var varnaraðili ákærður fyrir líkamsmeiðingar og sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 217. gr. og 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur [...]. Í kjölfar atviksins í lok september 2013 var varnaraðila gert að sæta nálgunarbanni í 12 mánuði og var það staðfest með úrskurði héraðsdóms [...] október sama ár.

Aðfararnótt 8. febrúar 2015 barst lögreglu tilkynning um ofbeldi á heimili A að [...]. Í íbúðinni var A í miklu uppnámi og með glóðarauga. Þar var einnig varnaraðili sem A sagði að væri þar óboðinn. Varnaraðili viðurkenndi að hafa beitt A ofbeldi nokkrum dögum áður og sagði hún að frá áramótum hefði hann gengið í tvígang í skrokk á henni. Sagði hún að varnaraðili væri mikið á heimilinu, stundum með hennar leyfi þar sem sonur þeirra leitaði mikið í pabba sinn og henni þætti þá erfitt að vísa honum út, en stundum kæmi hann gegn vilja hennar og fengist ekki til að fara.

Samkvæmt 4. gr. laga nr. 85/2011 er heimilt að beita nálgunarbanni ef rökstuddur grunur er um að sakborningur hafi framið refsivert brot eða raskað á annan hátt friði brotaþola eða hætta er á að viðkomandi brjóti gegn brotaþola. Samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laganna skal nálgunarbanni aðeins beitt þegar ekki þykir sennilegt að friðhelgi brotaþola verði vernduð með öðrum og vægari hætti. Við mat á því er heimilt samkvæmt 2. mgr. 6. gr. að líta til þess hvort sakborningur hafi áður þurft að sæta nálgunarbanni sem og þess hvort háttsemi hans á fyrri stigum hafi verið þannig að hætta sé talin á að hann muni gerast brotlegur á þann hátt sem lýst er í 4. gr.

Ljóst er af gögnum málsins að varnaraðili er undir rökstuddum grun um að hafa á ný beitt brotaþola ofbeldi og að hann hefur með háttsemi sinni raskað heimilisfriði brotaþola og barna hennar og þau orðið fyrir ónæði og vanlíðan af hans hálfu. Þá hefur varnaraðili áður þurft að sæta nálgunarbanni gagnvart sömu einstaklingum auk þess sem hann hefur verið dæmdur til fangelsisvistar vegna ofbeldisbrots gegn A og stjúpdótturinni á heimili þeirra.

Að framangreindu virtu er fallist á það með sóknaraðila að fullnægt sé skilyrðum 4. gr. laga nr. 85/2011 til að varnaraðila verði gert að sæta nálgunarbanni á þann veg sem greinir í dómsorði. Er ekki talið sennilegt að friðhelgi brotaþola verði vernduð með öðrum og vægari hætti eins og sakir standa, en nálgunarbanninu er einungis beint að brotaþola og takmarkar ekki möguleika varnaraðila til að hitta börn sín, vilji þau það.

Þóknun verjanda varnaraðila fyrir Hæstarétti, sem ákveðin verður að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði segir, greiðist úr ríkissjóði samkvæmt 3. mgr. 38. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, sbr. 14. gr. laga nr. 85/2011.

Dómsorð

Staðfest er ákvörðun lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu 8. febrúar 2015 um að varnaraðili, X, skuli sæta nálgunarbanni samkvæmt a. og b. liðum 1. mgr. 4. gr. laga nr. 85/2011 um nálgunarbann og brottvísun af heimili í 6 mánuði þannig að lagt er bann við því að hann komi á eða í námunda við heimili A og barna þeirra, B og C, að [...] á svæði sem afmarkast við 50 metra radíus umhverfis húsið. Jafnframt er lagt bann við því að varnaraðili veiti A eftirför, nálgist hana á almannafæri eða setji sig í samband við hana með öðrum hætti.

Þóknun verjanda varnaraðila fyrir Hæstarétti, S-kk-ef S-kk-ef héraðsdómslögmanns, 124.000 krónur, greiðist úr ríkissjóði.