374/2008

H höfðaði mál til heimtu bóta vegna tveggja umferðarslysa. Í fyrra slysinu var hann ökumaður bifreiðar í eigu föður síns, J. Bifreiðin var tryggð ökumannstryggingu samkvæmt 92. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 hjá V og beindist krafa H að eiganda hennar og vátryggjanda. Í síðara slysinu var H farþegi í bifreið sem lenti í árekstri við bifreið í eigu G hf. og var síðarnefnda tryggð ábyrgðartryggingu hjá V. Við meðferð málsins fyrir Hæstarétti féll H frá kröfum á hendur G, þar sem meðferð máls á hendur fjármálafyrirtæki sem veitt hefur verið greiðslustöðvun verður ekki fram haldið á meðan á greiðslustöðvun stendur, sbr. 4. mgr. 2. gr. laga nr. 129/2008 um breytingu á lögum um fjármálafyrirtæki nr. 161/2002. Var honum talið það heimilt. Í kjölfar nýrra upplýsinga frá H um tekjuöflun hans á árinu 1997 gerði V upp bætur til hans í október 2005 vegna beggja slysanna. Hæstiréttur staðfesti með vísan til forsendna úrlausnir héraðsdóms um einstaka liði í kröfum H vegna slysanna tveggja að öllu öðru leyti en um dráttarvexti af bótum vegna síðara slyssins 25. janúar 2003. Var J því sýknaður af kröfu H. Hafði H og V greint á um við hvaða laun bæri að miða við útreikning bóta til H eftir síðara slysið. Leiddi það til þess að V féllst í tölvubréfi 11. október 2004 á að miða útreikning bóta fyrir varanlega örorku H við tekjur hans á slysaárinu 2003. Í málinu lá ekki fyrir hvenær H afhenti V staðfestar upplýsingar um nefnd árslaun. Þær lágu að minnsta kosti fyrir 11. október 2004 og þótti með vísan til 9. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu mega miða við að krafa H vegna þessa slyss skyldi bera dráttarvexti samkvæmt  1. mgr. 6. gr. laganna frá 11. nóvember 2004.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf G-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 10. júlí 2008. Hann krefst þess að stefndu, J-kk-nf H-kk-nf H-kk-nf og Vátryggingafélag Íslands hf., verði óskipt dæmdir til að greiða sér 1.792.695 krónur með 2% ársvöxtum af 1.725.274 krónum frá 27. ágúst 1997 til 28. ágúst 2004, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags, að frádreginni innborgun stefnda 7. október 2005 að fjárhæð 982.454 krónur. Þá krefst áfrýjandi þess einnig að stefndi, Vátryggingafélag Íslands hf., verði dæmdur til að greiða sér 1.940.498 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 28. ágúst 2004 til greiðsludags, að frádreginni innborgun stefnda 7. október 2005 að fjárhæð 1.394.852 krónur. Loks krefst áfrýjandi að stefndu verði í báðum tilvikum dæmdir til greiðslu málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndu krefjast þess að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur og að áfrýjandi verði dæmdur til að greiða þeim málskostnað fyrir Hæstarétti.

Mál þetta hefur áfrýjandi höfðað til heimtu bóta vegna tveggja umferðarslysa 27. ágúst 1997 og 25. janúar 2003. Í fyrra slysinu var hann ökumaður bifreiðar í eigu föður síns, stefnda J-kk-ef H-kk-ef H-kk-ef. Bifreiðin var tryggð ökumannstryggingu samkvæmt 92. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 hjá stefnda Vátryggingafélagi Íslands hf. og beinist krafa áfrýjanda að eiganda hennar og vátryggjanda. Í síðara slysinu var áfrýjandi farþegi í bifreið, sem lenti í árekstri við bifreið í eigu Glitnis banka hf. og tryggð var ábyrgðartryggingu hjá stefnda Vátryggingafélagi Íslands hf. Kröfu sinni um bætur vegna þess slyss beindi hann í héraði og við áfrýjun héraðsdóms að eigandanum, Glitni banka hf., sbr. 1. mgr. 90. gr. umferðarlaga og stefnda Vátryggingafélagi Íslands hf. á grundvelli ábyrgðartryggingar samkvæmt 91. gr. laganna, sbr. einnig 1. mgr. 95. gr. og 1. mgr. 97. gr. þeirra.

Í 4. mgr. 2. gr. laga nr. 129/2008 um breytingu á lögum um fjármálafyrirtæki nr. 161/2002 er kveðið á um að meðferð máls á hendur fjármálafyrirtæki sem veitt hefur verið heimild til greiðslustöðvunar verði ekki fram haldið meðan á greiðslustöðvun stendur. Svo mun standa á um Glitni banka hf. Í tilefni af þessu og í þeim tilgangi að fá lagðan dóm á málið fyrir Hæstarétti hafa málsaðilar lagt fyrir réttinn sameiginlega yfirlýsingu um að áfrýjandi falli frá kröfum á hendur Glitni banka hf. og að af hálfu bankans sé þetta samþykkt og jafnframt fallið frá málskostnaðarkröfu á hendur áfrýjanda fyrir Hæstarétti. Samkvæmt 1. mgr. 95. gr. umferðarlaga er vátryggingafélag greiðsluskylt gagnvart tjónþola vegna bótakrafna samkvæmt 1. mgr. 91. gr. laganna. Mál þetta var höfðað með stefnu birtri 11. júlí 2007. Þá höfðu gengið í gildi lög nr. 30/2004 um vátryggingasamninga, en í 44. gr. þeirra felst að tjónþoli við ábyrgðartryggingu getur krafist bóta beint frá vátryggingafélagi án þess að ávallt sé nauðsynlegt að stefna líka þeim sem ber skaðabótaábyrgð og keypt hefur trygginguna. Samkvæmt þessu verður lagður efnisdómur á málið í þeim búningi sem að framan er lýst.

Stefndu hafa ekki mótmælt því að áfrýjandi stefni þeim í einu máli vegna beggja slysanna og er þessi háttur við málsóknina heimill, sbr. 1. mgr. 19. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Málsatvikum og málsástæðum aðila er lýst í hinum áfrýjaða dómi.

Hinn 7. október 2005 gerði stefndi Vátryggingafélag Íslands hf. upp bætur til áfrýjanda vegna beggja slysanna eins og lýst er í héraðsdómi. Þá höfðu félaginu borist nýjar upplýsingar frá áfrýjanda um tekjuöflun hans á árinu 1997, sem skiptu máli við uppgjör bóta vegna fyrra slyssins en samkvæmt gögnum málsins voru þær sendar með símbréfi 23. september 2005. Við uppgjörið fékk áfrýjandi greidda vexti af kröfum sínum en ekki dráttarvexti, eins og missagt er í héraðsdómi.

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verða staðfestar úrlausnir hans um hina einstöku liði í kröfum áfrýjanda vegna slysanna tveggja að öllu öðru leyti en um dráttarvexti af bótum vegna síðara slyssins 25. janúar 2003. Stefndi J-kk-nf H-kk-nf H-kk-nf verður því sýknaður af kröfu áfrýjanda.

Hinn 28. júlí 2004 sendi lögmaður áfrýjanda stefnda Vátryggingafélagi Íslands hf. bréf þar sem gerð var grein fyrir bótakröfum áfrýjanda vegna beggja slysanna. Þar var krafa um bætur vegna varanlegrar örorku í síðara slysinu miðuð við „meðallaun verkakarla á höfuðborgarsvæðinu“ 2.715.264 krónur á ári. Í svarbréfi 12. ágúst 2004 tók stefndi fram að hann vildi miða við „lágmarkslaun, sjá 3. mgr. 7. gr. skaðabótalaga, til viðmiðunar við útreikning varanlegrar örorku.“ Kom fram að þau næmu 1.619.500 krónum á ári. Í framhaldinu skiptust aðilar á orðsendingum um þetta. Leiddi það til þess að stefndi Vátryggingafélag Íslands hf. féllst í tölvubréfi 11. október 2004 á að miða útreikning bóta fyrir varanlega örorku áfrýjanda eftir þetta slys við tekjur hans á slysárinu 2003 sem námu 2.235.000 krónum. Við þessar tekjur var svo miðað, þegar félagið gerði upp bætur vegna þessa slyss 7. október 2005. Í málinu liggur ekki fyrir hvenær áfrýjandi afhenti stefnda Vátryggingafélagi Íslands hf. staðfestar upplýsingar um nefnd árslaun. Þær lágu samkvæmt framansögðu að minnsta kosti fyrir 11. október 2004. Með vísan til 9. gr. laga nr. 38/2001 þykir mega miða við að krafa áfrýjanda vegna þessa slyss skuli bera dráttarvexti samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laganna frá 11. nóvember 2004. Samkvæmt þeim upplýsingum sem fyrir liggja í málinu nemur sú fjárhæð, sem bera skal dráttarvexti frá þessum degi samkvæmt framansögðu, 1.507.376 krónum, en það er höfuðstóll þeirrar fjárhæðar sem stefndi Vátryggingafélag Íslands hf. greiddi áfrýjanda vegna þessa slyss 7. október 2005, 1.394.852 krónur, að viðbættum 4,5% ársvöxtum samkvæmt 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 sem fallnir voru á kröfuna 11. nóvember 2004, en af gögnum málsins má ráða að þeir hafi þann dag numið 109.524 krónum. Samkvæmt þessu verður stefndi Vátryggingafélag Íslands hf. dæmdur til að greiða áfrýjanda þá fjárhæð sem dráttarvextirnir reiknast af samkvæmt framansögðu með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 11. nóvember 2004 til greiðsludags en að frádreginni þeirri fjárhæð höfuðstóls og vaxta sem þessi stefndi greiddi áfrýjanda 7. október 2005, samtals 1.562.216 krónum.

Með vísan til 3. mgr. 130. gr., sbr. 166. gr. laga nr. 91/1991 verður málskostnaður í héraði og fyrir Hæstarétti felldur niður.

Dómsorð:

Stefndi, J-kk-nf H-kk-nf H-kk-nf, er sýkn af kröfu áfrýjanda, H-kk-ef M-kk-ef J-kk-ef.

Stefndi, Vátryggingafélag Íslands hf., greiði áfrýjanda 1.507.376 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 11. nóvember 2004 til greiðsludags, en að frádregnum 1.562.216 krónum miðað við 7. október 2005.

Málskostnaður í héraði og fyrir Hæstarétti fellur niður.