322/2000

V, sem orðið hafði fyrir bifreið 14. júlí 1995, krafðist endurskoðunar á bótauppgjöri sínu við tryggingafélagið T hf. Af hálfu V var á því byggt að grundvallarforsenda fyrir uppgjörinu hefði brugðist með því að Hæstiréttur hefði, eftir að bætur til V voru gerðar upp, kveðið upp dóm þess efnis að greiðslur úr lífeyrissjóði tjónþola kæmu ekki til lækkunar bóta fyrir tímabundið atvinnutjón. Talið var að gegn eindregnum andmælum T hf. hefði V ekki tekist að sýna fram á að í raun hefði við ákvörðun bóta fyrir tímabundið atvinnutjón hans verið byggt á lengra tímabili tímabundinnar örorku en örorkunefnd mat og frá bótum þannig ákveðnum verið dregnar greiðslur frá lífeyrissjóðum til V meðan hann var óvinnufær. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu T hf. af kröfu V.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og G-kk-nf C-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 21. ágúst 2000. Hann krefst þess að stefnda verði gert að greiða sér 2.775.299 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 25/1987 frá 17. júní 1998 til greiðsludags, svo og málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

I.

Eins og nánar er rakið í hinum áfrýjaða dómi varð áfrýjandi 14. júlí 1995 fyrir bifreið, er ábyrgðartryggð var hjá stefnda. Er ekki ágreiningur um bótaskyldu stefnda vegna slyssins. Með álitsgerð 19. apríl 1997 mat örorkunefnd varanlegan miska áfrýjanda vegna slyssins 10%, en varanlega örorku 25%. Þá taldi nefndin að áfrýjandi hafi ekki getað vænst frekari bata af afleiðingum slyssins eftir 1. ágúst 1996 eða tólf og hálfum mánuði eftir slysdag. Stefndi ritaði lögmanni áfrýjanda bréf 6. maí 1997. Lýsti stefndi sig þar reiðubúinn til uppgjörs á tjóni áfrýjanda í framhaldi af undangengnum viðræðum. Var í tilboði þessu byggt á niðurstöðum örorkunefndar. Til að bæta tímabundið atvinnutjón voru boðnar 3.537.711 krónur, en sú fjárhæð samsvarar samkvæmt gögnum málsins nokkurn veginn tekjum frá slysdegi til júlíloka 1996, sem fylgdu því skiprúmi, er áfrýjandi var í þegar slysið varð, að frádregnum greiðslum útgerðar til hans. Þá sagði í tilboðinu: „Félagið gerir fyrirvara um bótarétt tjónþola úr lífeyrissjóðum og ljóst er að tjónþola ber að sækja rétt sinn þangað að fullu og munu greiðslur þaðan koma til frádráttar tímabundinni örorku.“ Ekki kom til uppgjörs á grundvelli tilboðsins, þar sem áfrýjandi sætti sig ekki við niðurstöðu örorkunefndar. Voru að beiðni hans dómkvaddir tveir menn í september 1997 til að meta tjón hans. Í matsgerð þeirra 26. október 1997 var varanlegur miski áfrýjanda vegna slyssins talinn 20%, en varanleg örorka 30%. Þá töldu matsmenn áfrýjanda óvinnufæran í 29 mánuði vegna slyssins.

Með símbréfi 10. nóvember 1997 gerði stefndi lögmanni áfrýjanda nýtt tilboð um uppgjör vegna slyssins. Hvað tímabundið atvinnutjón varðar var miðað við sömu fjárhæð og í fyrrnefnda tilboðinu eða 3.537.711 krónur, en boðnar voru bætur fyrir varanlegan miska og varanlega örorku í samræmi við niðurstöðu dómkvaddra matsmanna. Ekki var í tilboði þessu fyrirvari um frádrátt vegna bótaréttar stefnda úr lífeyrissjóðum andstætt því, sem var í fyrra tilboðinu 6. maí 1997. Samdægurs ritaði lögmaður áfrýjanda umbjóðanda sínum bréf, þar sem hann gerði grein fyrir tilboði stefnda. Til skýringar á tilboðsfjárhæðinni 3.537.711 krónum fyrir tímabundið atvinnutjón sagði í bréfinu: „Ef gengið verður að þessu er TM tilbúið til að falla frá frádrætti vegna lífeyrissjóðsgreiðslna sem þú hefur fengið ásamt greiðslum frá Tryggingastofnun ríkisins.“ Niðurlag bréfsins var svohljóðandi: „Með þessu tilboði er fallist á matsgerðina að öllu öðru leyti en hvað viðkemur tímabundna tjóninu. Hafa þeir þó hvikað nokkuð frá því sem áður var því þá vildu þeir draga frá greiðslur frá lífeyrissjóðum svo og greiðslur frá TR. Jafna má þeim greiðslum við bætur í ca. 6 mánuði þannig að verið er að tala um bætur í ca. 18 mánuði. Ég legg þetta annars í þínar hendur að ákveða framhaldið.“ Á þetta bréf ritaði áfrýjandi 11. nóvember 1997: „Ég samþykki ofangreinda tillögu með ofangreindum breytingum og fullum lögmannskostnaði og málskostnaði.“ Þær breytingar, sem vísað var til, voru 300.000 króna hækkun á bótum fyrir varanlega örorku og þar með heildargreiðslum. Næsta dag var lokið uppgjöri tjónsins í samræmi við tilboð stefnda að teknu tilliti til breytingartillagna áfrýjanda. Á uppgjörsblaði var tekið fram að um væri að ræða lokauppgjör og síðan sagði: „Jafnframt staðfesti ég hér með, að ofangreind fjárhæð sé lokagreiðsla vegna áðurnefnds tjóns.“ Ritaði lögmaður áfrýjanda undir uppgjörsblaðið sem móttakandi greiðslu.

Lögmaður áfrýjanda ritaði stefnda bréf 18. maí 1998 og óskaði eftir leiðréttingu á framangreindu uppgjöri. Hann ítrekaði þá ósk sína með bréfi 4. júní 1998, en stefndi hafnaði því með bréfi 15. júní 1998.

II.

Áfrýjandi byggir kröfu sína á því að hann eigi rétt á að fá bótauppgjör sitt við stefnda vegna fyrrnefnds umferðarslyss tekið til endurskoðunar, þar sem grundvallarforsenda fyrir uppgjörinu hafi brugðist. Hafi hann og lögmaður hans gengið út frá því við uppgjörið að réttur skilningur á þágildandi ákvæði 2. mgr. 2. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 væri sá að við ákvörðun bóta vegna tímabundins atvinnutjóns bæri að taka tillit til greiðslna, sem tjónþoli fengi úr lífeyrissjóði meðan hann væri óvinnufær. Hafi þeir meðal annars stutt þá túlkun við dóm, er gekk í Héraðsdómi Reykjavíkur 21. apríl 1997, en stefndi hafi verið aðili að því máli og kynnt þeim dóminn. Eftir að bætur voru gerðar upp hafi hins vegar fallið dómur Hæstaréttar í sama máli, þar sem niðurstaðan varð sú að greiðslur úr lífeyrissjóði tjónþola kæmu ekki til lækkunar bóta fyrir tímabundið atvinnutjón, sbr. dómasafn 1998 bls. 1762.

Stefndi heldur því hins vegar fram að í lokauppgjörinu hafi ekkert verið dregið frá bótum fyrir tímabundið atvinnutjón vegna greiðslna úr lífeyrissjóðum til áfrýjanda meðan hann var óvinnufær. Fyrir hafi legið tvö möt á tjóni hans, annars vegar mat örorkunefndar og hins vegar mat dómkvaddra manna. Í tilboði stefnda um uppgjör á bótum 10. nóvember 1997 hafi verið farið bil beggja og bætur vegna varanlegs miska og varanlegrar örorku verið miðaðar við mat hinna dómkvöddu manna, en bætur fyrir tímabundið atvinnutjón miðast við mat örorkunefndar án frádráttar greiðslna, er áfrýjandi naut úr lífeyrissjóðum meðan hann var óvinnufær. Að þessu tilboði hafi áfrýjandi gengið og við það sé hann bundinn. Hafi skilningur áfrýjanda á efni lokauppgjörsins verið annar en orð þess báru með sér hafi það staðið honum næst að koma þeim skilningi sínum á framfæri til stefnda. Það hafi hann ekki gert.

III.

Í tilboði stefnda 10. nóvember 1997 um uppgjör á bótum vegna tjóns áfrýjanda var ekki tekið fram á hvaða forsendum fjárhæðir einstakra liða væru byggðar. Fjárhæð bóta vegna tímabundins atvinnutjóns áfrýjanda var augljóslega sótt í fyrra tilboð stefnda 6. maí 1997. Sú fjárhæð var reist á útreikningi á atvinnutjóni áfrýjanda á því tímabili, sem örorkunefnd miðaði við í mati sínu, það er frá slysdegi til júlíloka 1996. Í öðrum liðum tilboðsins, sem vörðuðu bætur fyrir þjáningar, varanlegan miska og varanlega örorku, var hins vegar miðað við mat hinna dómkvöddu manna. Hvorki tilboð þetta né samningur aðila um uppgjör 12. nóvember 1997 bera með sér á hvaða grundvelli þessi munur var gerður á viðmiðun varðandi bætur fyrir tímabundið atvinnutjón annars vegar og aðra þætti tjóns áfrýjanda hins vegar. Gegn eindregnum andmælum stefnda hefur áfrýjanda ekki tekist að sýna fram á að í raun hafi við ákvörðun bóta fyrir tímabundið atvinnutjón hans verið byggt á lengra tímabili tímabundinnar örorku en örorkunefnd mat og að frá bótum þannig ákveðnum dregnar greiðslur frá lífeyrissjóðum til áfrýjanda meðan hann var óvinnufær. Verður því staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sýknu stefnda af kröfu áfrýjanda.

Rétt er að hvor aðili beri sinn málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður um annað en málskostnað.

Málskostnaður í héraði og fyrir Hæstarétti fellur niður.