301/2005

G voru gefin að sök fjögur brot, sem talin voru upp í ákæru, og hafði hann játað brotin í fyrsta, öðrum og fjórða lið. Í þriðja lið ákæru var hann sakaður um hylmingu með því að hafa tekið við haglabyssu af nafngreindum manni, „þrátt fyrir að honum væri ljóst að um þýfi væri að ræða“, eins og sagði í ákæru. G reisti kröfu sína um sýknu af þessum lið ákæru á þeirri forsendu að hann hafi hvorki við meðferð málsins fyrir dómi né við rannsókn þess hjá lögreglu játað þessar sakargiftir. G mætti við þingfestingu málsins. Var óumdeilt að fyrir þinghaldið hafi hann verið búinn að fá í hendur skriflegt fyrirkall ásamt afriti af ákæru málsins. Í þingbók var bókað að ákærði játaði „að hafa framið þau brot sem hann var ákærður fyrir, kveður atvikalýsingu í ákæru rétta og gerir ekki athugasemdir við gögn málsins.“ Að því búnu var farið með málið sem játningarmál samkvæmt 125. gr. laga um meðferð opinberra mála. Talið var með vísan til framangreinds að búast mætti við að G hefði lesið ákæruna áður en hann mætti fyrir dóminn. Ekkert væri fram komið í málinu sem benti til að ákærði væri tornæmur eða andlega vanheill, en ákæruefnin væru hvorki flókin né mörg. Voru ekki efni til að ætla að G hafi ekki gert sér grein fyrir því í þinghaldinu að á því væri byggt af hálfu héraðsdómara, að hann hefði játað öll brot sín samkvæmt ákærunni. Var kröfu hans um sýknu af þriðja tölulið ákæru því hafnað. Var G dæmdur til að sæta fangelsi í átta mánuði en sex mánaða skilorðsdómur var dæmdur með.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf, J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut máli þessu til Hæstaréttar 22. júní 2005 að ósk ákærða í samræmi við yfirlýsingu hans um áfrýjun, en jafnframt af hálfu ákæruvalds, sem krefst staðfestingar á sakfellingu héraðsdóms, þyngingar á refsingu ákærða og staðfestingar á upptöku.

Ákærði krefst sýknu af þriðja tölulið ákæru, en að öðru leyti mildunar á refsingu.

Í málinu eru ákærða gefin að sök fjögur brot, sem talin eru upp í ákæru í jafnmörgum liðum. Ákærði hefur játað brotin í fyrstu tveimur liðunum og fjórða lið, tvö fíkniefnalagabrot og eitt vopnalagabrot. Í þriðja lið ákæru er hann sakaður um hylmingu með því að hafa tekið við á tímabilinu frá 11. desember 2004 til 3. febrúar 2005 haglabyssu af gerðinni Zabala af ótilgreindum manni, „þrátt fyrir að ákærða væri ljóst að um þýfi væri að ræða og með því haldið byssunni ólöglega frá eigandanum, en byssunni hafði verið stolið í innbroti í íbúðarhúsnæði að Urriðakvísl 14 í Reykjavík laugardaginn 11. desember 2004.“ Um er að ræða sömu byssu og getur um í fjórða lið ákæru.

Ákærði reisir kröfu sína um sýknu af þriðja lið ákæru á þeirri forsendu að hann hafi hvorki við meðferð málsins fyrir dómi né við rannsókn þess hjá lögreglu játað þessar sakargiftir. Við lögregluyfirheyrslu 14. mars 2005 viðurkenndi ákærði að hafa keypt haglabyssuna, sem fannst við húsleit hjá honum 3. febrúar 2005, tveimur til fjórum mánuðum áður af manni, sem hann vildi ekki greina frá hver væri. Ástæðu þess sagði hann vera þá að hann óttaðist hefndaraðgerðir. Kvaðst hann hafa greitt 25.000 krónur fyrir byssuna. Hann neitaði því hins vegar að hafa gert sér grein fyrir að byssan væri stolin. Nánar aðspurður um þetta sagði hann: „Ég spáði bara ekkert í það.“ Ákærði mætti við þingfestingu málsins. Er óumdeilt að fyrir þinghaldið hafi hann verið búinn að fá í hendur skriflegt fyrirkall um að mæta við þingfestinguna og að því hafi fylgt afrit af ákæru málsins. Í þinghaldinu var fært í þingbókina að sækjandi hafi gert grein fyrir ákæru. Næst var bókað að ákærði hafi hvorki óskað eftir að halda uppi vörnum né að sér yrði skipaður verjandi. Í kjölfarið er fært til bókar: „Ákærði játar að hafa framið þau brot sem hann er ákærður fyrir, kveður atvikalýsingu í ákæru rétta og gerir ekki athugasemdir við gögn málsins.“ Að svo búnu var bókað að farið yrði með málið sem játningarmál samkvæmt 125. gr laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála og hefðu ákærði og fulltrúi ákæruvaldsins ekkert við það að athuga. Áður en málið var tekið til dóms var skráð í þingbók að fulltrúi ákæruvalds hafi gert sömu kröfur og fram komi í ákæru og tjáð sig um atriði varðandi ákvörðun refsingar. Á sama hátt er skráð að ákærði hafi tjáð sig um ákvörðun viðurlaga og málsbætur.

Ákærði hafði sem fyrr segir fengið birt fyrirkall í hendur ásamt ákæru fyrir þinghaldið og mátti því búast við að hann hefði lesið ákæruna áður en hann mætti fyrir dóminn. Hann hafði verið ítarlega spurður um sakarefnið við rannsókn málsins. Er ekkert komið fram í málinu sem bendir til að ákærði sé tornæmur eða andlega vanheill. Ákæruefnin í máli þessu eru hvorki flókin né mörg. Er komið fram að í þinghaldinu hafi verið fært til bókar að ákærandi hafi gert grein fyrir ákæru, ákærði hafi játað brot sín og kveðið atvikalýsingu í ákæru rétta svo og tjáð sig um viðurlög og málsbætur. Í ljósi þessa eru ekki efni til að ætla að ákærði hafi ekki gert sér grein fyrir því í þinghaldinu að á því væri byggt af hálfu héraðsdómara að hann hefði játað öll brot sín samkvæmt ákærunni. Verður kröfu hans um sýknu af þessum ákærulið því hafnað.

Í héraðsdómi er sakaferill ákærða rétt rakinn að öðru leyti en því að þess er ekki getið að með dómi 18. október 2001 var dæmd með 12 mánaða skilorðsbundin fangelsisrefsing hans samkvæmt dómi 24. september 1998 og með dómi 6. júní 2003 var dæmd með 13 mánaða skilorðsbundin fangelsisrefsing samkvæmt áðurnefndum dómi 18. október 2001. Ákærði hlaut reynslulausn 13. ágúst 2004 í eitt ár á eftirstöðvum 180 daga refsingar. Með brotum þeim sem hér er fjallað um hefur hann rofið skilorð reynslulausnarinnar og ber að taka hana upp og dæma með í máli þessu, sbr. 1. mgr. 42. gr., 60. gr. og 1. mgr. 77. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Þegar litið er brota ákærða í máli þessu, sakaferils hans og þess að ákærði hefur áður verið dæmdur fyrir rán, þjófnað og vopnalagabrot, er refsing hans ákveðin fangelsi í átta mánuði.

Ákvæði héraðsdóms um upptöku fíkniefna eru staðfest.

Samkvæmt yfirliti ríkissaksóknara um sakarkostnað leiddi engan sakarkostnað af málinu í héraði og ekki annan fyrir Hæstarétti en málsvarnarlaun verjanda hans.

Ákærði verður dæmdur til að greiða málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns fyrir Hæstarétti, sem ákveðin eru að meðtöldum virðisaukaskatti eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Ákærði, G-kk-nf E-kk-nf E-kk-nf, sæti fangelsi í átta mánuði.

Ákvæði héraðsdóms um upptöku fíkniefna skulu vera óröskuð.

Ákærði greiði áfrýjunarkostnað málsins, sem er málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns fyrir Hæstarétti, H-kk-ef I-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 149.400 krónur.