324/2003

Á var ákærður fyrir brot gegn 120. gr. a almennra hegningarlaga nr. 19/1940 fyrir að hafa í nafni samtakanna F dreift í tölvupósti til fjölda viðtakenda „tilhæfulausri viðvörun um sprengjutilræði gegn íslenskri flugvél, sem var til þess fallin að vekja ótta um líf, heilbrigði og velferð manna“. Að virtum framburði Á og orðalagi viðvörunarinnar þótti ekki komin fram lögfull sönnun þess að með Á hafi búið sá ásetningur sem áskilinn er í nefndu refsiákvæði. Þegar af þeirri ástæðu var Á sýknaður af öllum kröfum ákæruvaldsins.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kvk-nf E-kvk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf og H-kk-nf H-kk-nf fyrrverandi hæstaréttardómari.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 8. ágúst 2003 af hálfu ákæruvalds. Hann krefst sakfellingar samkvæmt ákæru, refsiákvörðunar og upptöku á fartölvu og netþjóni.

Ákærði krefst staðfestingar héraðsdóms.

Eins og fram kemur í hinum áfrýjaða dómi hefur ákærði játað fyrir dómi að hann hafi 22. nóvember 2002 í nafni samtakanna F dreift tölvupósti þeim, sem nánar er lýst í hinum áfrýjaða dómi til rúmlega 1.200 viðtakenda, þar á meðal starfsmanna lögreglu, Flugmálastjórnar, flugfélaganna Atlanta hf. og Flugleiða hf. svo og fjölmiðla. Hann hefur hins vegar neitað því að sú háttsemi hans falli undir ákvæði 120. gr. a almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Byggir hann þá neitun meðal annars á því að hann hafi skort ásetning til þeirrar háttsemi sem hann er ákærður fyrir.

Ákærði neitaði sakargiftum fyrir dómi og vildi ekki tjá sig nánar um þær. Við yfirheyrslu fyrir dómi 23. nóvember 2002 í tilefni af kröfu um gæsluvarðhald á hendur ákærða kvaðst hann hafa byggt efni viðvörunarinnar sem hann sendi á innsæi og upplýsingum víðsvegar að, til dæmis frá fréttastofum. Sagði hann jafnframt að verið gæti að upphaf textans, þar sem fram fjallað er um „rökstuddan grun“ um að ráðist yrði á íslenska flugvél með flugráni eða sprengjutilræði, væri óheppilegt. Í skýrslu sinni hjá lögreglu sama sagðist hann hafa byggt viðvörunina á innsæi sínu og fréttum utan úr heimi, meðal annars frá breskum fjölmiðlum, sem hafi varað við því að ráðist yrði gegn þeim sem styðja „ólögmæt stríð gegn Írak eða Arabaþjóðum”. Daginn áður hafi honum einnig borist tölvupóstur frá nafngreindum manni, þar sem meðal annars hafi komið fram að íslenskar flugvélar væru orðnar „lögmætt“ skotmark. Einnig hafi komið fram í íslenskum fjölmiðlum, sama dag og honum barst tölvupósturinn, að ríkisstjórnin hafi samþykkt að veita atbeina sinn til að efla NATO vegna aðgerða gegn hryðjuverkum, meðal annar með því að fá íslensk flugfélög til að flytja hergögn og hermenn til stríðsátakasvæða. Hafi hann byggt grun sinn um að ráðist yrði gegn íslenskum flugvélum á innsæi sínu og áðurnefndum fréttaflutningi. Það hafi verið ætlun hans með aðvöruninni að vekja athygli á því að strax þyrfti að gæta sérstaks öryggis íslenskra flugvéla og herða öryggiskröfur í því sambandi. Kvaðst ákærði hafa trúað því að íslenskum flugvélum hafi stafað raunveruleg hætta af flugránum eða sprengjutilræðum og því talið nauðsynlegt að senda tölvupóstinn til að vara við þeirri hættu. Hann hafi engan ásetning haft til að senda vísvitandi ranga aðvörun. Af hans hálfu er einnig bent á að aðvörunin hafi verið almenns efnis og ekki beint gegn tilteknu flugi.

Þegar framangreindur framburður ákærða og orðalag viðvörunarinnar er virt þykir ekki fram komin lögfull sönnun þess að með ákærða hafi búið sá ásetningur sem áskilinn er í 120. gr. a almennra hegningarlaga. Verður þegar af þeirri ástæðu staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um að sýkna beri ákærða af öllum kröfum ákæruvaldsins.

Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað er staðfest.

Eftir málsúrslitum skal greiða allan áfrýjunarkostnað málsins úr ríkissjóði eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Áfrýjunarkostnaður málsins greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, Á, fyrir Hæstarétti, H-kk-ef I-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 150.000 krónur.