150/2009

J og Þ voru ákærðir fyrir stórfellt fíkniefnalagabrot með því að hafa staðið saman að innflutningi á 191.714,75 g af kannabis og 1.305,23 g af kókaíni ætluðu til söludreifingar í ágóðaskyni. Efnin fundust við komu farþegaferjunnar Norrænu til Seyðisfjarðar, falin í sérútbúnum geymsluhólfum í húsbifreið. Hafi J og Þ lagt á ráðin um flutning efnanna frá Hollandi til Íslands og hist í því skyni í Hollandi auk þess að vera í símasambandi. Hafi Þ annast fjármögnun og kaup fíkniefnanna og hugðist móttaka þau á Íslandi en J hafi móttekið efnin í Hollandi og flutt þau þaðan í bifreiðinni landleiðina til Danmerkur og þaðan með ferjunni til Íslands. J játaði sök að mestu leyti en neitaði sök varðandi innflutning kókaínsins þar sem hann hafi ekki vitað um það efni. Þ neitaði sök. Krafðist hann frávísunar málsins þar sem hann hafi í fjölmörg skipti ekki fengið gögn afhent eða fengið þau of seint meðan á lögreglurannsókn stóð. Þ hélt því ekki fram að vörn hans hafi verið áfátt vegna þessa dráttar. Var ekki fallist á að vísa bæri málinu frá héraðsdómi af þessum sökum. Hins vegar voru vinnubrögð lögreglu talin aðfinnsluverð. Framburðir J og Þ breyttust nokkuð eftir því hvernig rannsókn málsins vatt fram. Talið var sannað með framburðum J hjá lögreglu og fyrir dómi og með stuðningi af öðrum gögnum málsins, en að hluta gegn neitun J fyrir dómi undir aðalmeðferð málsins og gegn neitun Þ, að þeir hafi framið þá háttsemi sem í ákæru greinir. Talið var augljóst að innflutningur svo mikils magns fíkniefna væri í ágóðaskyni þótt ekkert lægi fyrir um hvernig efnunum yrði dreift. Hafi J móttekið fíkniefnin ytra án þess að ganga úr skugga um hvers kyns fíkniefni væri að ræða. Þótt hugur hans hafi ekki staðið til þess að flytja kókaín til landsins beri hann refsiábyrgð á flutningi þess efnis þar sem hann hafi látið sér í léttu rúmi liggja hvaða efni hafi verið á ferðinni og ekki gengið úr skugga um þetta sjálfur og hafi hann því mátt gera ráð fyrir hverju sem væri í þessu efni. Við ákvörðun refsingar J var litið til þess að hann var á Spáni árið 2005 dæmdur í þriggja ára og níu mánaða fangelsi fyrir innflutning á miklu magni fíkniefna. Var dómur þessi látinn hafa ítrekunaráhrif á brot ákærða. Hins vegar var virt honum til mildunar að hann skýrði í upphafi frá þætti Þ og vísaði af sjálfsdáðum á fíkniefnin, en þá hafði lögregla ekki fundið þau í bifreið hans þrátt fyrir leit. Þá var litið til þess við ákvörðun refsingar beggja að brotið var framið í sameiningu, það var stórfellt og varðaði mikið magn fíkniefna og hluti kókaínsins var mjög sterkur. Var refsing J ákveðin fangelsi í 7½ ár en Þ fangelsi í 9 ár. Þá voru fíkniefnin, áfengisflöskur og bifreiðin sem notuð var til að flytja fíkniefnin til landsins gerð upptæk.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf, G-kk-nf G-kk-nf og G-kk-nf C-kk-nf, V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf settur hæstaréttardómari og B-kk-nf B-kk-nf dómstjóri.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 23. mars og 2. apríl 2009 í samræmi við yfirlýsingu ákærða Þ-kk-ef K-kk-ef um áfrýjun, en af hálfu ákæruvalds gagnvart ákærða J-x-x v-e-x H-x-x. Af hálfu ákæruvaldsins er þess krafist að refsing verði þyngd og staðfest niðurstaða dómsins um upptöku á 191.714,75 g af kannabis, 1.305,23 g af kókaíni, tveimur eins lítra flöskum af Whisky, sex 0,75 lítra flöskum af léttvíni og bifreiðinni BD RG 01.

Ákærði Þ-kk-nf krefst aðallega að málinu verði vísað frá héraðsdómi en til vara sýknu.

Ákærði J-x-x krefst sýknu af innflutningi á 1.305,23 g af kókaíni og að refsing verði milduð. Jafnframt krefst hann þess að kröfu um upptöku bifreiðarinnar BD RG 01 verði hafnað.

Fyrir Hæstarétti hefur komið fram að R-kvk-nf H-kvk-nf, einn þriggja dómara málsins í héraði, starfaði sem vararíkissaksóknari hjá ríkissaksóknara á hluta þess tíma sem málið var í rannsókn hjá lögreglu. Ekkert er fram komið í málinu um að hún hafi haft afskipti af því á þeim tíma og eru ekki efni til að ómerkja héraðsdóm og vísa málinu heim í hérað vegna þessa.

Ákærði Þ-kk-nf reisir frávísunarkröfu sína á því að hann hafi í fjölmörg skipti ekki fengið gögn afhent eða fengið þau of seint meðan á lögreglurannsókn stóð. Við rannsóknina lagði ákærði fram kröfu 9. desember 2008 fyrir Héraðsdóm Reykjavíkur um að „embætti lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu hafi við rannsókn málsins brotið gegn 43. gr. oml.“ Með úrskurði dómsins 14. janúar 2009 var kröfunni vísað frá dómi þar sem talið var að ekki yrði séð að ákærði gæti samkvæmt lögum haft „lögvarða hagsmuni af því að fá slíku lýst yfir með úrskurði.“ Mál þetta var þingfest í héraði 21. janúar 2009. Í þinghaldi 3. febrúar sama ár krafðist ákærði þess að málinu yrði vísað frá dómi á þeim grunni að rannsókn þess væri ábótavant þar sem skjöl málsins hefðu verið afhent í fjölmörg skipti eftir að liðinn var frestur samkvæmt 1. mgr. 43. gr. þágildandi laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála, sbr. nú 1. mgr. 37. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Með úrskurði héraðsdóms 6. sama mánaðar var kröfu ákærða hafnað. Í niðurstöðu hans var vísað til þess að úrræði samkvæmt áðurnefndum lagaákvæðum ættu ekki við eftir að ákæra hafi verið gefin út og meðferð málsins væri hafin fyrir dómi. Verjandinn hafi við svo búið fengið öll gögn málsins í hendur og gæti óskað eftir frekari fresti til að undirbúa vörn sína. Ákærði hefur ekki haldið því fram að vörn hafi verið áfátt vegna þessa dráttar á afhendingu rannsóknargagna og er ekki fallist á með honum að vísa beri málinu frá héraðsdómi af þessum sökum. Hins vegar er tekið undir með héraðsdómi að þessi vinnubrögð lögreglu séu aðfinnsluverð.

Í niðurstöðu hins áfrýjaða dóms var meðal annars vísað til framburðar ákærða J-x-x í lögregluskýrslu 19. september 2008 um að hann hefði átt að vera fararstjóri fyrir hóp manna, sem til stæði að kæmi hingað til lands ásamt ákærða með skipinu Norrænu 4. júlí 2007, en hópurinn hefði ekki skilað sér við komuna til landsins. Var framburður þessi talinn mjög ótrúverðugur í ljósi þess að hann, fararstjórinn, hefði ekki komist að því fyrr en eftir komuna hingað til lands að hópurinn væri ekki með skipinu. Í áðurnefndri skýrslu kom fram að ákærði hefði átt að annast hópinn fyrir tvo menn í Hollandi, J-x-x og B-x-x. Þegar farþegarnir skiluðu sér ekki frá borði á Seyðisfirði hafi hann áttað sig á því að mennirnir, sem væru fíkniefnasalar í Hollandi, hafi sent hann í einhvers konar „tilraunaferð“ til Íslands. Meðákærði hafi átt að taka við hópnum við komuna til landsins. Í niðurstöðu héraðsdóms er þess hins vegar ekki getið að ákærði hafi dregið þennan framburð sinn til baka í skýrslu hjá lögreglu 21. október 2008 og við aðalmeðferð málsins. Aðspurður þá fyrir dómi um hvort frásögn hans í skýrslunni um komu hópsins til landsins hafi verið röng sagði hann að svo væri ekki, þetta hafi á hinn bóginn aldrei gerst en verið „svona saga sem að J-x-x og B-x-x bjuggu til.“ Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur um sakfellingu beggja ákærðu.

Fyrir Hæstarétt hefur verið lagður dómur nánar tilgreinds héraðsdóms í Alicante á Spáni 1. desember 2005, en með honum var ákærði J-x-x dæmdur í þriggja ára og níu mánaða fangelsi fyrir innflutning á miklu magni fíkniefna til Spánar. Samkvæmt 2. mgr. 71. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 verður dómur þessi látinn hafa ítrekunaráhrif á brot ákærða sem hér er fjallað um. Þá er það einnig metið ákærða til refsiþyngingar að hluti kókaínsins var mjög sterkt. Hins vegar ber að virða honum til mildunar að hann skýrði í upphafi frá þætti meðákærða og vísaði af sjálfsdáðum á fíkniefnin, en þá hafði lögregla ekki fundið þau í bifreið hans þrátt fyrir leit. Að þessu virtu og að öðru leyti með vísan til þess sem fram kemur í héraðsdómi um ákvörðun refsingar ákærðu verður staðfest niðurstaða dómsins um hana. Einnig verður staðfest niðurstaða hans um upptöku og sakarkostnað.

Ákærðu verða dæmdir til að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun verjenda sinna, sem ákveðin eru að meðtöldum virðisaukaskatti eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður, þó þannig að frá refsingu ákærðu, Þ-kk-ef K-kk-ef og J-x-x v-e-x H-x-x, skal draga gæsluvarðhald þeirra, ákærða Þ-kk-ef frá 2. júlí 2008 til 3. september sama ár og frá 5. sama mánaðar, en ákærða J-x-x óslitið frá 11. júní 2008.

Ákærðu greiði hvor um sig málsvarnarlaun skipaðra verjenda sinna fyrir Hæstarétti, hæstaréttarlögmannanna H-kk-ef J-kk-ef, 498.000 krónur, og P-kk-ef A-kk-ef P-kk-ef, 541.575 krónur. Ákærðu greiði sameiginlega annan áfrýjunarkostnað málsins, samtals 446.812 krónur.