427/2007

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms um að ekki væru efni til að fella niður sameiginlega forsjá K og M með því að fela hana öðru þeirra á meðan mál um forsjá sona þeirra til frambúðar væri til meðferðar fyrir dómi. Talið var að lögheimili beggja drengjanna ætti að vera hjá M þar til leyst hefði verið úr málinu, en að K ætti að njóta nánar tilgreinds umgengnisréttar.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir H-kk-nf B-kk-nf, J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og M-kk-nf S-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 14. ágúst 2007, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 16. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 3. ágúst 2007, þar sem leyst var úr kröfum aðilanna um forsjá tveggja sona þeirra til bráðabirgða. Kæruheimild er í 5. mgr. 35. gr. barnalaga nr. 76/2003. Sóknaraðili krefst þess aðallega að sér verði falin forsjá beggja sona aðilanna til bráðabirgða, en til vara að staðfest verði ákvæði hins kærða úrskurðar um að þau fari áfram sameiginlega með forsjá drengjanna, sem hafi þá lögheimili hjá sóknaraðila. Hann krefst einnig málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði staðfestur um annað en málskostnað, sem sér verði dæmdur í héraði ásamt kærumálskostnaði.

Varnaraðili hefur ekki kært úrskurð héraðsdómara fyrir sitt leyti. Kemur krafa hennar um málskostnað í héraði því ekki frekar til álita.

Samkvæmt gögnum málsins hófu aðilarnir á árinu 1998 sambúð, sem stóð fram í janúar 2003. Á sambúðartímanum eignuðust þau tvo syni, fædda 1998 og 2001. Sýslumaðurinn í Reykjavík staðfesti 20. maí 2003 samkomulag aðilanna um að fara sameiginlega með forsjá drengjanna, svo og að lögheimili þess eldri skyldi vera hjá varnaraðila og þess yngri hjá sóknaraðila. Jafnframt var kveðið þar á um greiðslu meðlags. Aðilarnir munu hafa sammælst um að drengirnir yrðu saman á heimili hvors þeirra eina viku í senn og virðist búsetu þeirra hafa verið háttað þannig að engin röskun hafi orðið af þessum sökum á skólasókn eldri drengsins og leikskólagöngu þess yngri. Varnaraðili gekk í hjúskap 2005 og hefur eignast tvö börn með eiginmanni sínum, en sóknaraðili er nú í óvígðri sambúð. Framangreind tilhögun virðist hafa haldist þar til á fyrri hluta árs 2007, þegar varnaraðili ákvað að flytjast ásamt eiginmanni sínum og börnum þeirra til D. Sóknaraðili leitaði eftir því við sýslumanninn í Reykjavík 20. apríl 2007 að ákveðið yrði að báðir drengirnir hefðu lögheimili hjá sér og varnaraðili greiddi meðlag með þeim, en umgengni hennar við þá á nýju heimili yrði skipað með nánar tilgreindum hætti. Varnaraðili hafnaði þessu og höfðaði mál 16. maí 2007 á hendur sóknaraðila til að fá forsjá beggja drengjanna dæmda sér. Sóknaraðili tók þar til varna og krafðist að sér yrði falin forsjáin. Þá krafðist hann þess einnig að kveðið yrði á um að hann færi með forsjá drengjanna til bráðabirgða, sem varnaraðili gerði jafnframt kröfu um fyrir sitt leyti. Mál þetta er rekið til að fá leyst úr þeim ágreiningi.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður staðfest niðurstaða hans um að ekki séu efni til að fella niður sameiginlega forsjá aðilanna með því að fela hana öðru þeirra á meðan mál um forsjá til frambúðar er til meðferðar fyrir dómi. Kemur þá til úrlausnar ágreiningur aðilanna um hvernig fari um lögheimili sona þeirra á því tímabili, sbr. 2. mgr. 35. gr. barnalaga.

Eins og málið liggur fyrir verður að leggja til grundvallar að báðir aðilarnir séu hæfir foreldrar og færir um að veita sonum sínum gott heimili. Í málatilbúnaði þeirra beggja hefur verið lögð áhersla á að drengirnir verði ekki skildir að. Sá eldri hefur gengið í sama grunnskóla í Reykjavík í þrjú ár og mun honum hafa vegnað þar vel, þótt tímabundið hafi komið til vandkvæða, sem getið er í hinum kærða úrskurði. Yngri drengurinn hefur lokið leikskóla og var ráðgert að hann hæfi nú nám við sama grunnskóla og bróðir hans, en hann geta þeir báðir sótt frá heimili sóknaraðila. Af gögnum málsins verður ekki annað ráðið en að drengirnir þekki vel aðstæður á þessu svæði og eigi þar félaga, en það sama geti ekki svo að teljandi sé átt við um það sveitarfélag, þar sem varnaraðili á nú heimili, þótt drengirnir hafi dvalið þar að nokkru eftir að hún flutti þangað og áður verið þar í heimsóknum hjá foreldrum hennar. Þegar þetta er virt eru ekki efni til að láta syni aðilanna sæta þeirri röskun á skólagöngu og öðrum aðstæðum, sem óumflýjanlega myndi fylgja heimilisfesti hjá varnaraðila, á meðan óvíst er hvort sú skipan ætti að haldast til frambúðar. Skal því lögheimili beggja drengjanna vera hjá sóknaraðila þar til leyst hefur verið úr því máli, sem rekið er um forsjá þeirra. Varnaraðili skal hafa umgengni við þá þriðju hverja helgi og í jólaleyfi, allt eftir nánara samkomulagi við sóknaraðila, en eins og málið liggur fyrir verður ekki séð að ágreiningur sé milli aðilanna um hvernig umgengni verði háttað.

Rétt er að hvort aðilanna beri sinn kostnað af þessum þætti málsins í héraði og fyrir Hæstarétti.

Dómsorð:

Niðurstaða hins kærða úrskurðar er staðfest að því er varðar kröfur sóknaraðila, M, og varnaraðila, K, um forsjá sona þeirra, A og B, til bráðabirgða.

Lögheimili beggja sona aðilanna skal vera hjá sóknaraðila þar til leyst hefur verið úr um forsjá þeirra með dómi.

Varnaraðili skal njóta umgengnisréttar við syni aðilanna þriðju hverja helgi og í jólaleyfi eftir nánara samkomulagi við sóknaraðila.

Málskostnaður í héraði og kærumálskostnaður fellur niður.