747/2014

Æ höfðaði mál gegn Í þar sem hann krafðist viðurkenningar á bótaskyldu Í vegna tjóns sem hann taldi sig hafa orðið fyrir af völdum rangrar greiningar og seinkunar meðferðar á Fjórðungssjúkrahúsinu á Akureyri þegar hann leitaði þangað á slysadeild í kjölfar höfuðáverka sem hann hlaut í slysi 2009. Í hinum kærða úrskurði var máli Æ vísað frá dómi þar sem hann hefði átt að beina kröfunni að S, sbr. 7. gr. laga nr. 111/2000 um sjúklingatryggingu. Í dómi Hæstaréttar var rakið að S hefði hafnað erindi Æ um bætur samkvæmt lögum nr. 111/2000 á þeim grundvelli að tilvikið félli utan bótasviðs laganna. Að fenginni niðurstöðu S hefði Æ átt þess kost að láta reyna á það fyrir dómi hvort synjun stofnunarinnar við erindi hans hefði átt sér lagastoð. Æ hefði kosið að gera það ekki heldur höfðað mál þetta með fyrrgreindri viðurkenningarkröfu. Taldi Hæstiréttur að ákvæði 7. gr. laga nr. 111/2000 stæðu slíkri málshöfðun ekki í vegi en af málatilbúnaði Æ leiddi að hann nyti við málsóknina ekki þess hagræðis sem hann ella nyti hefði hann rekið mál sitt áfram á grundvelli framangreindra laga. Var hinn kærði úrskurður felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Þ-kk-nf Ö-kk-nf og B-kk-nf B-kk-nf og G-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 10. nóvember 2014 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 20. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 27. október 2014 þar sem máli sóknaraðila á hendur varnaraðila var vísað frá dómi. Kæruheimild er í j. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að lagt verði fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar. Þá krefst hann kærumálskostnaðar en til vara að málskostnaður á báðum dómstigum falli niður.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Samkvæmt gögnum málsins varð sóknaraðili fyrir slysi 22. júní 2009 og leitaði sama dag aðhlynningar á bráðamóttöku Fjórðungssjúkrahússins á Akureyri og aftur degi síðar. Sóknaraðili telur að höfuðáverki sem hann hlaut í slysinu hafi ekki verið greindur réttilega við fyrstu komu á bráðamóttöku og hafi það ásamt drætti á viðeigandi læknismeðferð á sjúkrahúsinu valdið honum alvarlegu líkamstjóni sem metið hafi verið til miska. Af þessu tilefni beindi sóknaraðili 11. janúar 2012 erindi til Sjúkratrygginga Íslands og krafðist bóta frá stofnuninni á grundvelli laga nr. 111/2000 um sjúklingatryggingu. Því erindi hafnaði stofnunin með bréfi 9. ágúst 2012 þar sem tilvikið félli utan bótasviðs 1. töluliðar 2. gr. laga nr. 111/2000. Gögn málsins bera ekki með sér að þeirri niðurstöðu hafi sóknaraðili skotið til úrskurðarnefndar almannatrygginga í samræmi við ákvæði 16. gr. laga nr. 111/2000. Í framhaldinu höfðaði sóknaraðili mál þetta á hendur varnaraðila og krefst „viðurkenningar á bótaskyldu [varnaraðila] vegna tjóns sem [sóknaraðili] varð fyrir af völdum rangrar greiningar og seinkun meðferðar á Fjórðungssjúkrahúsinu á Akureyri (FSA) þegar [sóknaraðili] leitaði þangað á slysadeild í kjölfar höfuðáverka sem hann hlaut í slysi þann 22. júní 2009.“ Er bótakrafa sóknaraðila á því reist að varnaraðili beri bótaskyldu gagnvart sér vegna mistaka starfsmanna fjórðungssjúkrahússins sem leitt hafi til tjóns fyrir hann.

Með setningu laga nr. 111/2000 var að því stefnt að veita sjúklingum sem verða fyrir áföllum í tengslum við læknismeðferð víðtækari bótarétt en þeir eiga samkvæmt almennum skaðabótareglum og gera þeim jafnframt auðveldara með að ná fram rétti sínum. Að fenginni framangreindri niðurstöðu Sjúkratrygginga Íslands átti sóknaraðili þess kost að láta á það reyna fyrir dómi hvort synjun stofnunarinnar við erindi hans ætti sér lagastoð. Sóknaraðili kaus að gera það ekki heldur höfðaði mál þetta með þeirri dómkröfu um viðurkenningu á bótaskyldu stefnda sem áður getur. Ákvæði 7. gr. laga nr. 111/2000 standa slíkri málshöfðun ekki í vegi en af málatilbúnaði sóknaraðila leiðir að hann nýtur við málsókn sína ekki þess hagræðis sem hann ella nyti hefði hann rekið mál sitt áfram á grundvelli laga nr. 111/2000. Samkvæmt þessu verður hinn kærði úrskurður felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar.

Eftir framangreindum úrslitum verður varnaraðila gert að greiða sóknaraðila kærumálskostnað eins og greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar.

Varnaraðili, íslenska ríkið, greiði sóknaraðila, Æ-kk-þgf G-kk-þgf, 350.000 krónur í kærumálskostnað.