432/2009

A og B kærðu úrskurð héraðsdóms, þar sem hafnað var kröfu þeirra um að ógilda erfðaskrá þar sem D arfleiddi C að helstu eigum sínum. Byggðu A og B kröfu sína um ógildingu á því að D hafi skort arfleiðsluhæfi í skilningi 2. mgr. 34. gr. laga nr. 8/1962. Niðurstaða héraðsdóms var staðfest í Hæstarétti.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og H-kvk-nf H-kvk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Sóknaraðilar skutu málinu til Hæstaréttar með kæru móttekinni af héraðsdómi 22. júlí 2009, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 29. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 8. júlí 2009, þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að erfðaskrá D 26. október 2006 sé ógild. Kæruheimild er í 133. gr. laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl. Sóknaraðilar krefjast þess að dæmt verði að fyrrgreind erfðaskrá sé ógild. Þá krefjast þau málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Eins og fram kemur í hinum kærða úrskurði var fyrst leyst úr ágreiningi þeim sem málið varðar með úrskurði 8. janúar 2009. Við aðalmeðferð málsins þá komu fyrir dóm til skýrslugjafar, auk varnaraðila og annars sóknaraðila, ellefu vitni. Úrskurður héraðsdóms var felldur úr gildi og málinu vísað heim til aðalmeðferðar og uppkvaðningar úrskurðar að nýju með dómi Hæstaréttar 24. febrúar 2009 í málinu nr. 52/2009 þar sem talið var að rétt hefði verið að héraðsdómari kveddi sérfróða meðdómendur til setu í dómi samkvæmt 2. mgr. 131. gr. laga nr. 20/1991, sbr. 2. mgr. 2. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Við aðalmeðferð málsins 20. maí 2009 höfðu tveir sérfróðir meðdómendur tekið sæti í dóminum. Var þá bókað að lagt væri fram endurrit yfirheyrslna í málinu frá 25. nóvember 2008. Við aðalmeðferðina voru teknar skýrslur af báðum matsmönnum, arfleiðsluvottum og tveimur öðrum vitnum. Í hinum kærða úrskurði er vísað til framburða vitna, sem ekki komu fyrir dóm þá og sem hinir sérfróðu meðdómsmenn áttu ekki kost á að spyrja spurninga. Í 1. mgr. 4. gr. laga nr. 91/1991 er mælt fyrir um að meðdómsmenn skuli ekki síðar en við aðalmeðferð taka sæti í dómi. Er það til samræmis við meginregluna í 1. mgr. 47. gr. laga nr. 91/1991 um milliliðalausa málsmeðferð. Meta verður sönnunargildi framburða þeirra vitna sem ekki komu fyrir dóm til skýrslugjafar 20. maí 2009 með hliðsjón af þessu.

Með þessum athugasemdum en að öðru leyti með vísan til forsendna verður hinn kærði úrskurður staðfestur. Sóknaraðilar greiði óskipt varnaraðila málskostnað fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir.

Við meðferð málsins í héraði voru aðilar sammála um að afla þyrfti gagna úr sjúkraskrá D sem voru í vörslu Landspítala háskólasjúkrahúss, er neitaði afhendingu þeirra nema að undangengnum úrskurði dómara. Héraðsdómur úrskurðaði 25. ágúst 2008 að Landspítala háskólasjúkrahúsi væri skylt að afhenda gögnin. Það athugast að við meðferð á þessum þætti málsins var ekki gætt ákvæða 2. mgr. 68. gr. laga nr. 91/1991.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðilar, A og B, greiði óskipt varnaraðila, C, 150.000 krónur í kærumálskostnað fyrir Hæstarétti.