322/2015

M krafði KH ehf. um greiðslu vangoldinna launa á tímabilinu frá og með júní 2011 til og með júlí 2012. Hafði F ehf., sem síðar fékk heitið KH ehf., keypt allan rekstur K ehf. í apríl 2012. Talið var að réttindi og skyldur K ehf. samkvæmt ráðningarsambandi M við félagið hefðu færst yfir til KH ehf. á framsalsdegi, þar á meðal vanefndir félagsins á skyldum sínum gagnvart henni fyrir aðilaskiptin, sbr. 1. mgr. 3. gr. laga nr. 72/2002 um réttarstöðu starfsmanna við aðilaskipti að fyrirtækjum. Þá var ekki talið að KH ehf. hefði fært haldbær rök fyrir því að M hefði unnið að því í lok starfstíma síns hjá K ehf. að koma á samkeppni við félagið og þar með fyrirgert rétti sínum til að gerast starfsmaður KH ehf. Loks var talið sannað að um hefði samist milli hennar og K ehf. að hún fengi greidda tvo tíma dag í fasta yfirvinnu, auk unninnar yfirvinnu. Á hinn bóginn hefði hún hvorki sýnt fram á að hún ætti rétt á launum í uppsagnarfresti í maí, júní og júlí 2012 né að samið hefði verið um að hún skyldi fá greidda dagpeninga og ökutækjastyrk frá félaginu. Var KH ehf. gert að greiða M nánar tilgreinda fjárhæð.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir H-kk-nf I. J-kk-nf, B-kk-nf B-kk-nf og K-kk-nf A-kk-nf.

Aðaláfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 4. maí 2015. Hann krefst sýknu af kröfum gagnáfrýjanda og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Gagnáfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar fyrir sitt leyti 22. júlí 2015. Hún krefst þess aðallega að aðaláfrýjanda verði gert að greiða sér 9.404.330 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af nánar tilgreindum fjárhæðum frá 1. júlí 2011 til greiðsludags, en til vara að héraðsdómur verði staðfestur. Þá krefst hún málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

I

Með kaupsamningi 20. apríl 2012 keypti Fígaró ehf., sem síðar fékk heiti aðaláfrýjanda, allan rekstur Kemis ehf., hverju nafni sem nefndist, þar með talin viðskiptavild, viðskiptasambönd, vörulager, rekstrartæki og lausafé, nafn félagsins, heimasíða, netföng og veffang og allt annað sem rekstrinum tilheyrði, þar með talin sprengiefnageymsla á Hólmsheiði. Samkvæmt ákvæðum kaupsamningsins er ljóst að með honum fóru fram aðilaskipti á skipulagðri heild verðmæta sem notuð verður í efnahagslegum tilgangi, sbr. 4. tölulið 2. gr. laga nr. 72/2002 um réttarstöðu starfsmanna við aðilaskipti að fyrirtækjum. Jafnframt er óumdeilt í málinu að gagnáfrýjandi var starfsmaður aðaláfrýjanda á kaupsamningsdegi. Færðust réttindi og skyldur Kemis ehf. samkvæmt ráðningarsambandi gagnáfrýjanda við félagið því yfir til aðaláfrýjanda á framsalsdegi, þar á meðal vanefndir félagsins á skyldum sínum gagnvart gagnáfrýjanda fyrir aðilaskiptin, sbr. 1. mgr. 3. gr. fyrrgreindra laga, eins og henni var breytt með 2. gr. laga nr. 81/2010. Að þessu gættu, en að öðru leyti með vísan til forsendna héraðsdóms er staðfest niðurstaða hans um að aðaláfrýjandi hafi orðið vinnuveitandi gagnáfrýjanda við aðilaskiptin og þá tekið við skyldum Kemis ehf. gagnvart henni, svo og að ákvæði 5. mgr. 3. gr. laga nr. 72/2002, sbr. 7. gr. laga nr. 103/2011, eigi hér ekki við. Þá er staðfest sú niðurstaða dómsins að aðaláfrýjandi hafi ekki fært haldbær rök fyrir því að gagnáfrýjandi hafi unnið að því í lok starfstíma síns hjá Kemis ehf. að koma á samkeppni við félagið og þar með fyrirgert rétti sínum til að gerast starfsmaður aðaláfrýjanda. Loks verður staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að gagnáfrýjandi hafi leitt nægar líkur að því að um hafi samist milli hennar og Kemis ehf. að hún fengi greidda tvo tíma á dag í fasta yfirvinnu, auk unninnar yfirvinnu. Á hinn bóginn hefur gagnáfrýjandi hvorki sýnt fram á að hún eigi rétt á launum í uppsagnarfresti í maí, júní og júlí 2012 né að umsamið hafi verið að hún skyldi fá greidda dagpeninga og ökutækjastyrk frá félaginu.

II

Gagnáfrýjandi skýrði svo frá fyrir héraðsdómi að launaseðlar hafi verið gefnir út mánaðarlega fyrir aðra starfsmenn en sig og eiginmann sinn, en hún hafi gefið út launaseðla fyrir þau „eiginlega ... bara svona eftir- má segja eftir hendinni, því að ég vissi það að við fengjum ekki laun greidd hvort eð væri.“ Hafi launaseðlar þeirra fyrir árið 2011 og „janúar og febrúar“ legið fyrir áður en hún hætti, en þá hafi hún útbúið fyrir starfslok sín. Að virtum þessum framburði gagnáfrýjanda og með hliðsjón af framangreindum óreglulegum greiðslum inn á laun hennar verður að telja að umræddir launaseðlar hafi verið útbúnir skömmu fyrir starfslok hennar. Hefur gagnáfrýjandi ekki sýnt fram á að samist hafi um þau launakjör sem þar koma fram. Verða þeir því ekki lagðir til grundvallar við úrlausn málsins.

Gagnáfrýjandi hefur lagt fyrir Hæstarétt launaseðil sinn frá mars 2008, eftir að starf hennar breyttist og hún tók við bókhaldi félagsins, þar sem grunnlaun hennar voru tilgreind 357.000 krónur. Miðar gagnáfrýjandi kröfu sína samkvæmt því við kjarasamningsbundnar launahækkanir á þeirri fjárhæð frá og með nóvember 2009 til og með júlí 2012 og nemi hún samkvæmt því að lágmarki 8.377.537 krónum. Þá eru innifalin í þeirri fjárhæð ökutækjastyrkur og dagpeningar, samtals 290.000 krónur, sem koma til frádráttar kröfu gagnáfrýjanda, þar sem ósannað er samkvæmt framansögðu að hún hafi átt rétt á slíkum greiðslum. Jafnframt hefur áður verið komist að þeirri niðurstöðu að gagnáfrýjandi eigi ekki rétt á launum í maí, júní og júlí árið 2012. Samkvæmt þessu nemur krafa gagnáfrýjanda um laun á tímabilinu frá júní 2011 til apríl 2012 samtals 6.793.236 krónum.

Af hálfu aðaláfrýjanda voru lögð fram í héraðsdómi gögn, sem unnin voru af hálfu löggilts endurskoðanda upp úr bókhaldi Kemis ehf., er gagnáfrýjandi færði frá árinu 2008 undir bókhaldslyklinum „ógreidd laun.“ Þar kom fram að hún hafi á tímabilinu frá og með júní 2011 til og með apríl 2012 fengið greiddar samtals 2.571.820 krónur inn á laun sín hjá félaginu með eftirtöldum tíu greiðslum: 145.000 krónur 1. júlí 2011, 250.000 krónur 2. september sama ár, 331.000 krónur 5. sama mánaðar, 200.000 krónur 18. október sama ár, 300.000 krónur 7. nóvember sama ár, 200.000 krónur 29. sama mánaðar, 300.000 krónur 3. janúar 2012, 300.000 krónur 14. febrúar sama ár, 272.910 krónur 13. maí sama ár og aftur sömu fjárhæð sama dag. Staðfesti endurskoðandinn fyrir dómi að hafa unnið þessi gögn upp úr bókhaldinu. Verður því að leggja til grundvallar útreikningi kröfu gagnáfrýjanda á hendur aðaláfrýjanda að áðurnefndar greiðslur Kemis ehf. inn á laun hennar samkvæmt bókhaldi félagsins komi til frádráttar kröfu hennar á hendur aðaláfrýjanda. Önnur viðskipti gagnáfrýjanda og fyrrgreinds félags koma ekki til álita í máli þessu, sem rekið er sem vinnulaunamál.

Samkvæmt þessu og að teknu tilliti til framangreindra innborgana á laun gagnáfrýjanda samkvæmt bókhaldi Kemis ehf., samtals 2.571.820 krónur, og að frádregnum dagpeningum og ökutækjastyrk að fjárhæð 290.000 krónur, er fallist á með gagnáfrýjanda að ógreidd krafa hennar á hendur aðaláfrýjanda nemi 3.931.416 krónum, sem beri vexti eins og dæmdir voru í héraði.

Aðaláfrýjanda verður gert að greiða gagnáfrýjanda málskostnað, sem ákveðinn verður í einu lagi í héraði og fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir og hefur þá verið tekið tillit til þess að samhliða máli þessu er rekið annað samkynja mál.

Dómsorð:

Aðaláfrýjandi, Kemis-heildverslun ehf., greiði gagnáfrýjanda, M-kvk-þgf R. D-kvk-þgf- C-x-x, 3.931.416 krónur með vöxtum eins og dæmdir voru í héraði.

Aðaláfrýjandi greiði gagnáfrýjanda samtals 1.000.000 krónur í málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti.