315/2008

X var ákærður fyrir fjórar líkamsárásir og tvö húsbrot með því að hafa veist að fyrrverandi eiginkonu sinni á heimili hennar. Voru brot hans heimfærð til 1. mgr. 217. gr. og 244. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Gegn neitun X var ekki talið sannað að hann hefði gerst sekur um eina af þessum líkamsárásum en hann sakfelldur fyrir hinar þrjár og tvö húsbrot. Refsing X var ákveðin átta mánaða fangelsi en var skilorðsbundin að hluta. Þá var X dæmdur til greiðslu miskabóta til handa A að fjárhæð 600.000 krónur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf, H-kvk-nf H-kvk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut máli þessu til Hæstaréttar 15. maí 2008 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun, en jafnframt af hálfu ákæruvalds, sem krefst þyngingar á refsingu og að ákærði verið dæmdur til greiðslu bóta til A, að fjárhæð 2.000.000 krónur með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 24. janúar 2005 til 29. júní 2007, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærði krefst þess aðallega að hinn áfrýjaði dómur verði ómerktur og málinu vísað heim í hérað, en til vara sýknu. Að því frágengnu krefst hann þess að refsing verði milduð. Þá krefst hann að skaðabótakröfu A verði vísað frá héraðsdómi en til vara að hún verði lækkuð.

Krafa ákærða um ómerkingu héraðsdóms reist á því að héraðsdómur hefði átt að vera fjölskipaður samkvæmt 1. mgr. 5. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Ákvæði þetta felur í sér heimild til að ákveða að þrír héraðsdómarar skuli skipa dóm í máli ef sýnt þykir að niðurstaða kunni að verulegu leyti að ráðast af mati á sönnunargildi munnlegs framburðar fyrir dómi. Eins og sönnunargögnum er háttað í málinu þykja ekki efni til að hnekkja ákvörðun héraðsdómara um að sitja einn í dómi. Ómerkingarkröfu ákærða er því hafnað.

Ákærða er gefið að sök að hafa framið fjórar líkamsárásir og tvö húsbrot. Með fyrsta lið ákæru er honum gefið að sök að hafa að kvöldi 24. janúar 2005 ráðist á A og margsinnis veitt henni hnefahögg í andlit, bak, axlir, hnakka og maga, rifið í hár hennar og sparkað í fætur hennar, allt með þeim afleiðingum að hún hlaut bólgu um kinnbein, höku og niður á neðri kjálka beggja vegna, mar og roða utanvert á hægri augabrún, eymsli í hársverði og yfirborðsáverka og óþægindi í kvið. Héraðsdómur reisir niðurstöðu sína á frásögn A, vitnisins D framlögðu læknisvottorði, frumskýrslu lögreglu og framburði læknis og lögreglumanns er staðfestu framangreind gögn. Samkvæmt umræddri frumskýrslu var óskað eftir aðstoð lögreglu að [...] Reykjavík vegna heimilisófriðar. Hins vegar verður ekki séð af gögnum málsins að ákærði hafi verið á vettvangi er lögregla kom þangað, eins og gengið er út frá í héraðsdómi. A lagði ekki fram kæru fyrr en 15. mars 2006, eða rúmu ári eftir að atvik eiga að hafa gerst og gaf ákærði því fyrst skýrslu í kjölfar kærunnar. Gegn neitun ákærða og með vísan til 45. gr. og 46. gr. laga nr. 19/1991 er uppi slíkur vafi um sekt ákærða að sýkna ber hann af kröfu ákæruvalds vegna þessa liðar ákæru.

Um niðurstöðu sína vegna þriðja liðar ákæru vísar héraðsdómur til framburðarskýrslu ákærða hjá lögreglu. Hins vegar verður ekki séð að hún hafi verið borin undir ákærða fyrir dómi. Þrátt fyrir það er nægilega sannað með öðru því sem rakið er í héraðsdómi að ákærði hafi samkvæmt þeim lið gerst sekur um líkamsárás er varðar við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og húsbrot samkvæmt 231. gr. laganna.

Niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu samkvæmt öðrum og fjórða lið ákæru verður staðfest með vísan til forsendna hans.

Þrátt fyrir að ákærði sé sýknaður af fyrsta lið ákærunnar er til þess að líta við ákvörðun refsingar að hann er nú sakfelldur fyrir þrjár líkamsárásir og tvö húsbrot á heimili A. Verður refsing hans ákveðin fangelsi í 8 mánuði, en þegar litið er til þess að dráttur varð á rannsókn málsins hjá lögreglu, sem ekki hefur verið skýrður, og þess að ákærði hefur ekki áður verið fundinn sekur um refsivert brot sem hér skiptir máli, þykir rétt að binda hluta refsingar ákærða skilorði eins í héraðsdómi greinir.

Með vísan til þess sem rakið er í héraðsdómi um afleiðingar árása ákærða annars vegar og hins vegar þess að ákærði er sýknaður af fyrsta lið ákæru verða miskabætur samkvæmt 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 ákveðnar 600.000 krónur með vöxtum eins og í dómsorði greinir.

Ekki liggur fyrir yfirlit réttargæslumanns um störf hennar í þágu málsins. Að virtum gögnum þess verður þóknun henni til handa vegna rannsóknar og meðferðar málsins í héraði ákveðin 250.000 krónur, en ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað verða að öðru leyti staðfest.

Með vísan til 1. mgr. 169. gr. laga nr. 19/1991 verður ákærði dæmdur til að greiða 2/3 áfrýjunarkostnaðar samkvæmt yfirliti ákæruvalds um sakarkostnað, þar með talda 2/3 hluta málsvarnarlauna skipaðs verjanda síns fyrir Hæstarétti, sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður um refsingu ákærða, X.

Ákærði greiði A 600.000 krónur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 23. mars 2006 til 29. júní 2007, en dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærði greiði 250.000 krónur í þóknun til réttargæslumanns brotaþola, H-kvk-ef L-kvk-ef héraðsdómslögmanns vegna meðferðar málsins í héraði. Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað er að öðru leyti óraskað.

Ákærði greiði 2/3 hluta áfrýjunarkostnaðar málsins, sem samtals nemur 286.818 krónum, þar með eru talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða fyrir Hæstarétti, K-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 249.000 krónur. Úr ríkissjóði greiðist 1/3 hluti kostnaðarins.