747/2009

F og K voru samkvæmt þjóðskrá í óvígðri sambúð í tæpt ár. Árið 2002 keyptu þau íbúð á neðri hæð í tvíbýlishúsi og bjuggu í henni á sambúðartímanum. F lagði til þá fjarmuni sem varið var í útborgun en að öðru leyti var kaupverðið greitt með lánum. Skráður eignarhlutur F og K var jafn og afsali þinglýst í því horfi. Í kjölfar sambúðarslita þeirra deildu þau um eignina. Eignin var að lokum seld og eftirstöðvar kaupverðsins skipt að jöfnu í samræmi við þinglýstar eignarheimildir. F höfðaði síðar mál til heimtu þeirrar fjarhæðar sem kom í hlut K við sambúðarslitin. Byggði F málsókn sína á því að hin selda eign hefði í raun verið óskipt séreign hans þrátt fyrir skráðar eignarheimildir. Í málinu var talið óumdeilt að F hefði einn lagt til fjármuni í útborgun eignarinnar og K því á þeim tíma ekki átt rétt til eignarhlutar á grundvelli beins fjárframlags til kaupanna. Þá benti ekkert til þess að F hefði viljað tryggja stöðu K sérstaklega án tillits til framlags frá henni. Talið var að skráð eignarhlutdeild F og K í fyrrgreindri eign hefði helgast af því að þau hefðu á þeim tíma er kaupin voru gerð ætlað að hefja sambúð til frambúðar og að með tímanum myndu þau leggja jafnt af mörkunum til fjármögnunar á kaupunum. Á þeim tíma er aðilar bjuggu saman greiddi F afborgarnir af eigninni að mestu leyti og ekki var talið að kostnaður vegna heimilishalds hefði frekar fallið á K. Með vísan til þeirrar stöðu sem uppi var við slit á sambúð aðila, svo skömmu eftir að til hennar var stofnað, var fallist á með F að forsendur fyrir jafnri eignarhlutdeild þeirra í eigninni hefðu brostið og í reynd hefði K ekki öðlast þann eignarrétt að húseigninni sem þinglýstar eignarheimildir kváðu á um. Var K gert að greiða F umkrafða fjárhæð að frádregnu áætluðu framlagi hennar til eignarmyndunar.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og H-kvk-nf H-kvk-nf og H-kk-nf I. J-kk-nf dómstjóri.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 21. desember 2009. Hún krefst aðallega sýknu af kröfu stefnda, en til vara að fjárhæð hennar verði lækkuð og vextir ekki dæmdir fyrr en við uppkvaðningu dóms Hæstaréttar. Þá krefst hún málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Málavextir og málsástæður aðila eru raktar í hinum áfrýjaða dómi. Eins og þar kemur fram voru aðilar í skráðri sambúð frá 17. október 2002 til 1. júní 2003, en samband þeirra hafði varað lengur. Þau eignuðust barn á sambúðartímanum og keyptu fasteign. Aðilar deildu um eignarrétt að fasteigninni eftir sambúðarslitin, en samkomulag hafði ekki náðst þegar hún var seld 4. júlí 2006. Með bréfi 16. október 2006 krafði stefndi áfrýjanda um endurgreiðslu þess hluta söluverðs eignarinnar sem kom í hennar hlut við söluna samkvæmt skráðum eignarhlutföllum. Í því bréfi segir að höfðað verði dómsmál til innheimtu kröfunnar verði hún ekki greidd innan 30 daga. Hvorki eru í málinu gögn um frekari samskipti aðila fyrr en stefna er birt áfrýjanda 17. apríl 2009, né hafa komið fram skýringar á þeim langa tíma sem þarna líður. Héraðsdómur dæmdi áfrýjanda til að greiða kröfuna að frádregnu framlagi hennar til eignamyndunarinnar, sem ákveðið var að álitum 200.000 krónur. Við þá niðurstöðu unir stefndi.

Með vísan til framangreinds og forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur, þó þannig að rétt þykir að dráttarvextir greiðist frá því að málið var höfðað, sbr. 2. gr. i.f. og 4. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu.

Áfrýjandi verður dæmd til að greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti svo sem í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Áfrýjandi, K-kvk-nf A-kvk-nf S-kvk-nf, greiði stefnda, F-kk-þgf M-kk-þgf Ó-kk-þgf, 880.233 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 17. apríl 2009 til greiðsludags.

Ákvæði héraðsdóms um málskostnað skal vera óraskað.

Áfrýjandi greiði stefnda 300.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.