423/2000

V var ákærður fyrir að hafa veist að K með hrindingum, tekið hann hálstaki og slegið hnefahögg í andlitið með þeim afleiðingum að hann hefði hlotið nefbrot, tilfærslu á nefbeinum, glóðaraugu og rispur í andliti. V bar að hann hefði ekki veitt K alla þá áverka sem hann hefði orðið fyrir. Þegar átökin hefðu staðið yfir hefðu vinir K komið aðvífandi og reynt að losa hann með því að sparka í sig. Hefði K þá einnig orðið fyrir spörkunum. Ekki voru talin efni til að hrinda því mati héraðsdóms á framburði vitna að ekkert benti til að K hefði fengið spörk eða högg frá öðrum en V. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu V. Vísað var frá dómi skaðabótakröfu K vegna vanreifunar.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf og G-kk-nf C-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 2. nóvember 2000 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun og jafnframt af hálfu ákæruvalds, sem krefst þess nú að héraðsdómur verði staðfestur að öðru leyti en því að ákærði verði dæmdur til að greiða K-kk-þgf A-kk-þgf Ó-kk-þgf skaðabætur að fjárhæð 315.515 krónur „auk dráttarvaxta.“

Ákærði krefst aðallega sýknu af kröfum ákæruvalds, en til vara að refsing verði milduð frá því, sem ákveðið var í héraðsdómi. Þá krefst hann þess að skaðabótakröfu K-kk-ef A-kk-ef Ó-kk-ef verði vísað frá héraðsdómi, en að því frágengnu að hún verði lækkuð.

I.

Í málinu er ákærði sóttur til saka fyrir að hafa brotið gegn 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 11. gr. laga nr. 20/1981 og 111. gr. laga nr. 82/1998, með því að hafa 21. nóvember 1999 veist að K-kk-þgf A-kk-þgf Ó-kk-þgf, fæddum 1984, með hrindingum, tekið hann hálstaki og slegið hnefahögg í andlitið með þeim afleiðingum að hann hafi hlotið nefbrot, tilfærslu á nefbeinum, glóðarauga beggja megin og rispur í andliti. Þá var og haldið þar uppi skaðabótakröfu K-kk-ef, sem lækkuð var undir rekstri málsins fyrir héraðsdómi í 315.515 krónur, en jafnframt krafðist hann dráttarvaxta af 257.000 krónum frá 21. nóvember 1999.

Ákærði kveður framangreint atvik hafa átt þann aðdraganda að hann hafi verið að vinna við byggingu húss að Lækjarsmára 1 í Kópavogi áðurnefndan dag, en gert hlé á vinnu sinni og farið í heimsókn til bróður síns, S-kk-ef Ó-kk-ef, að Lækjarsmára 17. Hann hafi verið staddur á heimili S-kk-ef þegar hann varð þess var að nokkur ungmenni væru að kasta snjóboltum að vinnuskúr, sem hann átti hlut í, og brjóta þar rúður. Hafi hann hlaupið út úr húsinu ásamt S-kk-þgf og samverkamanni sínum, G-kk-þgf S-kk-þgf, sem þar hafi einnig verið staddur. Þeim hafi tekist að ná þremur af fjórum piltum, sem hafi átt hlut að verknaðinum, og haldið þeim, en lögreglan hafi verið kvödd á vettvang. Meðan beðið var komu hennar hafi K-kk-nf komið út úr húsinu að Lækjarsmára 13 og farið að skipta sér af gerðum ákærða. Komið hafi til orðaskipta milli þeirra og síðan átaka, sem lauk með því að ákærði hafi tekið K-kk-þf hálstaki. Hafi þá komið aðvífandi nokkrar stúlkur, sem hafi verið í samkvæmi á heimili K-kk-ef, og leitast við að losa hann úr tökum ákærða, meðal annars með spörkum. Ákærði hafi þrátt fyrir þetta haldið K-kk-þgf þar til lögreglan tók við honum.

Í frumskýrslu lögreglunnar greindi meðal annars frá því að þegar hún kom á vettvang hafi ákærði haldið K-kk-þgf tökum á jörðinni og þeir báðir verið blóðugir. Hafi lögreglan tekið K-kk-þf og tvo nafngreinda pilta, sem þeir S-kk-nf og G-kk-nf hafi haldið, og kannað skemmdir á áðurnefndum vinnuskúr. Var haft eftir ákærða að hópur unglinga í vinfengi við K-kk-þf hafi komið að, þar sem þeir lágu á jörðinni, og hafi spörk frá þeim „lent í höfði hans og einnig K-kk-ef.“ Hins vegar var haft eftir K-kk-þgf að ákærði hafi hrint honum, tekið hann hálstaki og „lamið hann nokkrum sinnum í andlitið með krepptum hnefa“, en hvorki var minnst þar né í lögregluskýrslu, sem hann gaf daginn eftir, á að hann hafi orðið fyrir spörkum eins og ákærði lýsti. K-kk-nf kvaðst hins vegar hafa veitt ákærða hnefahögg í andlitið í átökum þeirra. Bæði ákærði og K-kk-nf munu hafa leitað á slysadeild í framhaldi af átökunum. Liggur fyrir í málinu læknisvottorð um ákærða, þar sem meðal annars kemur fram að hann hafi fengið blóðnasir, mikið glóðarauga og rispur undir auga, en beinbrot voru engin og tennur heilar.

II.

Í héraðsdómi er greint frá framburði ákærða og vitna fyrir dómi, en eins og þar segir stóðu flest vitnin í tengslum ýmist við ákærða eða K-kk-þf A-kk-þf Ó-kk-þf. Meðal þess, sem almennt var leitað svara um hjá vitnum, var hvort unglingsstúlkur, sem komu að ákærða og K-kk-þgf í átökum og hugðust liðsinna þeim síðarnefnda, kunni að hafa óvart sparkað í hann og valdið þannig einhverjum þeim áverkum, sem um ræðir í ákæru. G-kk-nf S-kk-nf og S-kk-nf Ó-kk-nf báru báðir fyrir dómi að stúlkurnar hefðu sparkað bæði í ákærða og K-kk-þf. Tvær af stúlkunum, sem áttu þar hlut að máli, neituðu hvor fyrir sitt leyti að hafa sparkað í K-kk-þf, en útilokuðu ekki að einhver önnur kynni að hafa gert það. Þótt að þessu leyti sé að nokkru ofmælt í hinum áfrýjaða dómi að ekkert hafi komið fram í málinu, sem benti til að K-kk-nf hafi fengið spörk eða högg frá öðrum en ákærða, fær það því ekki breytt að niðurstaða þar um sök ákærða er reist á rökstuddum ályktunum af framburði vitna, sem taka meðal annars mið af mati á sönnunargildi framburðar þeirra. Eru ekki efni til að hrinda þessu mati á þann hátt, sem um ræðir í 5. mgr. 159. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála, sbr. 19. gr. laga nr. 37/1994. Með þessari athugasemd og að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður staðfest niðurstaða hans um sakfellingu ákærða, svo og um refsingu.

Eins og fram kemur í héraðsdómi er skaðabótakrafa K-kk-ef A-kk-ef Ó-kk-ef á hendur ákærða sundurliðuð þannig að um sé að ræða bætur fyrir þjáningar hans í sjö daga án þess að hann væri rúmliggjandi, sbr. 3. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 eins og henni var breytt með 2. gr. laga nr. 37/1999, samtals 7.000 krónur, miskabætur samkvæmt 26. gr. skaðabótalaga, sbr. 13. gr. síðarnefndu laganna, 250.000 krónur, og þóknun lögmanns ásamt virðisaukaskatti, samtals 58.515 krónur. Til stuðnings kröfu um þjáningabætur og miskabætur liggja ekki fyrir önnur gögn í málinu en vottorð sérfræðings á háls-, nef- og eyrnadeild Sjúkrahúss Reykjavíkur frá 14. febrúar 2000. Hvorki er þar greint frá veikindum K-kk-ef af völdum áverkanna né vikið að því hvort þeir gætu haft varanlegar afleiðingar. Í vottorðinu kemur fram að K-kk-nf gæti þurft að gangast síðar undir aðgerð til að rétta frekar nefbrot, en ekkert liggur fyrir um hvort af því hafi orðið. Að þessu gættu er krafa um bæði þjáningabætur og miskabætur svo vanreifuð að óhjákvæmilegt er að vísa henni sjálfkrafa frá héraðsdómi. Fer þá á sama veg um kröfu vegna lögmannskostnaðar og þar með skaðabótakröfu K-kk-ef í heild.

Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað skal vera óraskað. Ákærði verður dæmdur til að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður að öðru leyti en því að skaðabótakröfu K-kk-ef A-kk-ef Ó-kk-ef á hendur ákærða, V-kk-þgf Þ-kk-þgf Ó-kk-þgf, er vísað frá héraðsdómi.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns fyrir Hæstarétti, H-kk-ef I-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 75.000 krónur.