25/2014

D hf. höfðaði mál gegn B ehf. til innheimtu kröfu samkvæmt lánssamningi en aðilar deildu um hvort samið hefði verið um lán í erlendum myntum eða íslenskum krónum með ólögmætri gengistryggingu. Krafa D hf. var síðan framseld til H ehf. Fyrirsögn samningsins bar með sér að um væri að ræða skuldbindingu í erlendum gjaldmiðlum og var hún nákvæmlega tilgreind í þeim, þótt einnig hefði verið vísað til jafnvirðis lánsfjárhæðarinnar í íslenskum krónum. Var því fallist á fjárkröfu H ehf.

Dómur Hæstaréttar

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf og B-kk-nf B-kk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 13. janúar 2014. Hann krefst aðallega sýknu af kröfum stefnda, en til vara að sér verði aðeins gert að greiða stefnda 19.739.222 krónur með vöxtum samkvæmt 4. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 6. október 2010 til 5. desember 2013, að frádreginni greiðslu síðastgreindan dag að sömu fjárhæð. Í báðum tilvikum krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms, en þó þannig að til frádráttar kröfu sinni komi greiðsla áfrýjanda 5. desember 2013 að fjárhæð 19.739.222 krónur. Þá krefst stefndi málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Eftir áfrýjun héraðsdóms fékk stefndi framselda kröfuna sem mál þetta varðar frá Dróma hf. sem var stefnandi þess í héraði.

Eins og greinir í hinum áfrýjaða dómi gerði áfrýjandi lánssamning 22. október 2004 við Sparisjóð Reykjavíkur og nágrennis, sem eftir fyrirsögn samningsins var „í erlendum myntum“. Í honum lofaði sparisjóðurinn að lána áfrýjanda „jafnvirði ISK 48.000.000 í eftirfarandi myntum: USD 138.870,- CHF 169.015,- JPY 11.203.000,- EUR 247.450,-“. Skuld þessi, sem átti að endurgreiða á tólf árum, skyldi bera svonefnda LIBOR vexti af framangreindum gjaldmiðlum með 1,7% álagi. Skilmálum samningsins var breytt tvívegis, annars vegar 12. apríl 2006 á þann hátt að skuldin yrði upp frá því í svissneskum frönkum, japönskum jenum og evrum og hins vegar 11. nóvember 2008 að því er greiðsluskilmála varðar, en í báðum tilvikum var fjárhæð skuldarinnar tilgreind í erlendu gjaldmiðlunum í skjölum um skilmálabreytingu. Vanskil munu hafa orðið á greiðslu skuldarinnar frá 8. nóvember 2010, en áður en til þess kom hafði Drómi hf. fengið kröfuna framselda 26. maí 2009.

Samkvæmt framansögðu bar fyrirsögn lánssamningsins, sem málið varðar, með sér að um væri að ræða skuldbindingu í erlendum gjaldmiðlum og var hún þar nákvæmlega tilgreind í þeim, þótt einnig hafi verið vísað til jafnvirðis lánsfjárhæðarinnar í íslenskum krónum. Í skilmálabreytingum var skuldin einungis tilgreind í erlendum gjaldmiðlum. Þegar af þessum ástæðum verður fallist á með héraðsdómi að samningurinn hafi tekið til gildrar skuldbindingar í erlendum gjaldmiðlum, en niðurstaða hins áfrýjaða dóms um aðrar málsástæður áfrýjanda verður staðfest með vísan til forsendna hans.

Í héraðsdómsstefnu gerði stefnandi málsins kröfu um að staðfestur yrði veðréttur fyrir skuld áfrýjanda í tveimur nánar greindum fasteignum, svo og að viðurkenndur yrði réttur hans til að ,,fá gert fjárnám í veðinu fyrir skuldinni auk dráttarvaxta og kostnaðar.“ Stefndi féll frá síðastgreindri kröfu við flutning málsins fyrir Hæstarétti og verður héraðsdómur því staðfestur á þann hátt, sem í dómsorði greinir, þar á meðal ákvæði hans um málskostnað.

Áfrýjandi verður dæmdur til að greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði segir.

Dómsorð:

Áfrýjandi, Bakarameistarinn ehf., greiði stefnda, Hildu ehf., 51.348.819 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 8. nóvember 2010 til greiðsludags, allt að frádreginni innborgun 5. desember 2013 að fjárhæð 19.739.222 krónur.

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um staðfestingu veðréttar og málskostnað skulu vera óröskuð.

Áfrýjandi greiði stefnda 500.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.