252/2001

K flutti úr húsinu að Melbæ 30 í Reykjavík í kjölfar þess að það var selt nauðungarsölu. Bjó enginn í húsnæðinu eftir þetta. Af hálfu K var því haldið fram að síðar hefði verið brotist inn í húsið og þaðan stolið ýmsum munum sem voru í eigu K og fjölskyldu hennar. Ekki lágu fyrir óyggjandi gögn um merki þess að brotist hefði verið inn í húsnæðið. K, sem keypt hafði innbústryggingu, krafði tryggingafélagið V hf. um andvirði þessara muna. Ósannað þótti að K hefði ekki verið unnt í tengslum við brottflutning sinn að taka alla búsmuni sína með sér. Enda þótt heimili K hafi verið skráð Melbær 30 í tryggingaskírteini og flutningur K ekki verið tilkynntur Hagstofu þótti það ekki ráða úrslitum um gildissvið tryggingarinnar, heldur hitt hvar raunverulegt heimili K var. Ekki var talið unnt að líta svo á að heimili K hafi verið að Melbæ 30 eftir að hún fluttist þaðan. Atvik þóttu og að öðru leyti með þeim hætti að ekki hefði verið fullnægt skilmálum þeim, sem tryggingin byggði á. Samkvæmt þessu var staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu V hf.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kvk-nf E-kvk-nf, G-kk-nf G-kk-nf og H-kk-nf H-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 3. júlí 2001 og krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða sér 432.332 krónur auk dráttarvaxta samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 25/1987 frá 11. ágúst 1995 til 1. júlí 2001 og samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags og málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst aðallega staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti, en til vara að krafa áfrýjanda verði verulega lækkuð og málskostnaður felldur niður.

I.

Svo sem fram kemur í héraðsdómi flutti áfrýjandi úr húsinu að Melbæ 30 í Reykjavík í nóvember 1994 í kjölfar þess að íbúð hennar á neðri hæð hússins hafði verið seld Búnaðarbanka Íslands á nauðungaruppboði. Var flutningurinn ekki tilkynntur og var áfrýjandi og fjölskylda hennar áfram skráð með lögheimili að Melbæ 30. Hinn 15. júní 1995 fóru áfrýjandi og eiginmaður hennar inn í húsið og í framhaldi þess kölluðu þau til lögreglu og tilkynntu að stolið hefði verið ýmsum munum, sem þar hefðu orðið eftir og lýtur krafa þeirra í málinu að þeim. Fyrir liggur að áfrýjandi krafði ofangreindan eiganda íbúðarinnar um bætur vegna ætlaðs tjóns síns 28. júlí 1995 þar sem hún hefði ekki fengið að fara inn í húsið eftir flutninginn. Bankinn hafnaði kröfunni 15. ágúst 1995 og mótmælti því að áfrýjanda hefði verið meinaður aðgangur að íbúðinni og hafi það verið nokkru eftir að hún flutti þaðan að bankinn hafi skipt um skrá á íbúðardyrum nefndrar eignar, en áður hefði Landsbankinn, sem átti efri hæðina, skipt um skrá í útidyrahurð, sem var sameiginleg fyrir hæðirnar.

Af framburði eiginmanns áfrýjanda fyrir dómi verður ráðið að umræddir munir hafi verið í kössum í geymslu í kjallara hússins við hlið bílskúrs, er flugmódelklúbbur hafði aðstöðu í, meðal annars eftir að fjölskylda áfrýjanda flutti úr húsinu. Í skýrslu lögreglu, sem gerð var í tilefni þess að hún var kölluð að Melbæ 30 hinn 15. júní 1995, er ekki getið um hvar í húsinu hinir stolnu munir hafi átt að vera geymdir. Engin vettvangskönnun fór fram, að því er séð verður, til að sannreyna að brotist hefði verið inn í húsið. Var þannig engin athugun gerð á því, hvort ummerki innbrots væru á dyraumbúnaði umræddrar geymslu, eða hvort hún var læst. Hins vegar hefur verið lögð fram lögregluskýrsla í málinu frá 2. júní 1995 um rúðubrot í húsinu. Segir í henni að kjallaragluggi á suðurhlið hússins hafi verið brotinn og steinvala legið á gólfi fyrir innan. Búið hafi verið að byrgja fyrir gluggann. Ekki er nefnt í skýrslunni að ummerki hafi verið um að farið hafi verið inn í húsið. Samkvæmt framburði tveggja umsjónarmanna eigenda hússins fyrir dómi hafði ekkert komið fram við þetta tilefni, sem benti sérstaklega til þess að farið hefði verið inn í húsið, og hefðu glerbrot verið í gluggarammanum.

II.

Krafa áfrýjanda er reist á heimilistryggingu, sem hún hafði á þessum tíma hjá Skandia hf., en ágreiningslaust er að stefndi yfirtók skuldbindingar þess tryggingafélags. Er greint frá efni tryggingaskírteinis og tryggingaskilmálum í héraðsdómi. Tryggingin gilti á heimili áfrýjanda, sem í skírteininu var tilgreint Melbær 30, en tók þó einnig til búsmuna, sem um stundarsakir væru utan heimilis hans. Í skilmálum sagði og að það væri skilyrði fyrir greiðsluskyldu vegna tjóns af völdum þjófnaðar, að á vettvangi væru greinileg merki þess að brotist hefði verið inn.

Ljóst er að áfrýjandi hafði rúmu hálfu ári áður en hún tilkynnti um horfna búsmuni flutt úr umræddu húsnæði, sem hún átti ekki lengur, og hafði frá þeim tíma búsetu annars staðar í Reykjavík. Liggur fyrir að eftir þetta bjó enginn í húsnæðinu. Ósannað er að áfrýjanda hefði ekki verið unnt í tengslum við brottflutning sinn úr húsnæðinu að taka alla búsmuni sína með sér. Umrædd trygging átti að gilda fyrir heimili hennar. Enda þótt það hafi verið skráð Melbær 30 í tryggingaskírteini og flutningur ekki tilkynntur til Hagstofu þykir það ekki ráða úrslitum um gildissvið tryggingarinnar, heldur hitt, hvar raunverulegt heimili áfrýjanda var. Er á það fallist með héraðsdómi að ekki sé unnt að líta svo á að heimili hennar hafi verið að Melbæ 30 eftir að hún flutti þaðan í nóvember 1994. Samkvæmt því sem áður er rakið þykja atvik og að öðru leyti með þeim hætti að ekki hafi verið fullnægt skilmálum þeim, sem tryggingin byggði á. Verður héraðsdómur samkvæmt þessu staðfestur.

Eftir atvikum þykir rétt að málskostnaður fyrir Hæstarétti falli niður.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.