613/2016

P höfðaði mál á hendur V ehf. og krafðist viðurkenningar á skaðabótaskyldu vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir er hann var við járnskurð með rafsuðutæki í klefa á gafflaverkstæði V ehf. Deildu aðilar meðal annars um hvort P hefði orðið fyrir raflosti eða hvort högg það sem hann varð fyrir við slysið ætti sér aðrar skýringar. Talið var að í ljósi þess að verulega hefði skort á að V ehf. hefði sinnt tilkynningar- og rannsóknarskyldu sinni í kjölfar slyssins og með hliðsjón af matsgerð sérfræðilæknis sem fyrir lá í málinu yrði ekki við annað miðað en að P hefði orðið fyrir raflosti eins og hann hafði sjálfur lýst. Til viðbótar þessu var talið að rými í umræddum klefa hefði verið of þröngt miðað við það verk sem P var ætlað að vinna þar og að skort hefði á leiðbeiningum til hans um hættur af starfanum en fyrir lá að hann var ófaglærður. Var því talið að V ehf. hefði sýnt af sér saknæma vanrækslu og krafa P því tekin til greina.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf hæstaréttardómari, G-kk-nf C-kk-nf fyrrverandi hæstaréttardómari og I-kvk-nf E-kvk-nf héraðsdómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 7. september 2016. Hann krefst sýknu af kröfu stefnda og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti án tillits til gjafsóknar sem honum hefur verið veitt.

Í héraði bar áfrýjandi heitið Vélaverkstæði Hjalta Einarssonar ehf. en nú VHE ehf.

Eins og nánar er rakið í hinum áfrýjaða dómi lenti stefndi í slysi að morgni miðvikudagsins 16. janúar 2013 þar sem hann var við járnskurð með rafsuðutæki í klefa á svonefndu gafflaverkstæði áfrýjanda á Reyðarfirði. Stefndi, sem var ófaglærður verkamaður og hafði ekki sérstök réttindi til slíkrar vinnu, tilkynnti verkstjóra strax um atvikið og var stefnda þegar í kjölfarið ekið til læknis. Hann kom aftur til vinnu á mánudegi 21. janúar og tilkynnti þá öryggissérfræðingi áfrýjanda um slysið. Engin vitni urðu að atvikinu. Stefndi hefur skýrt svo frá að er hann hagræddi eldvarnarhettu og hlífðarhjálmi, sem hann var búinn, til að þurrka svita af andlitinu hafi hann rekið rafsuðutöng í höfuð sér eða í málm. Við það hafi hann fengið raflost í höfuðið og vitað næst af sér þar sem hann stóð fyrir utan klefann. Eftir slysið leitaði hann alloft til lækna, einkum vegna höfuðverkja og sjóntruflana. Nokkur læknisvottorð hafa verið lögð fram í málinu um óvinnufærni stefnda eftir mitt ár 2013.

Í héraðsdómi er rakið hversu mjög skorti á að áfrýjandi hefði sinnt tilkynningar- og rannsóknarskyldu sinni vegna slyssins. Þar greinir einnig frá því að verkstjóri áfrýjanda og öryggissérfræðingur athuguðu vettvang nokkrum dögum eftir slysið, en ekki var gerð skýrsla um það fyrr en 5. desember 2013 þar sem sagði meðal annars: „Niðurstaða rannsóknar. Ekki rannsakað þar sem tilkynning kom dögum eftir að atvikið hafði átt sér stað.“ Áfrýjandi tilkynnti Vinnueftirliti ríkisins heldur ekki um slysið fyrr en 10. desember 2013 sem samdægurs veitti þau skriflegu viðbrögð að vegna þess hve tilkynning hefði borist seint væri „ekki nokkur leið að rannsaka slysið.“

Meðal málsskjala eru leiðbeiningar Vinnueftirlits ríkisins nr. 2/1991 um öryggi við málmsuðu. Í 9. lið þeirra, sem fjallar um ýmsar varúðarráðstafanir við rafsuðu segir meðal annars: „Sviti og raki eykur hættu á raflosti. Þess vegna ætti jafnan að nota þurr föt og þurran fótbúnað við rafsuðu“. Verkstjóri áfrýjanda sem kom að stefnda fyrir utan málmsuðuklefann eftir slysið gaf skýrslu fyrir dómi. Meðal annars kom fram hjá honum að stefndi hafi verið „sveittur og svoleiðis“.

Að tilstuðlan aðila máls og réttargæslustefnda í héraði var S-kk-nf T-kk-nf sérfræðingur í heila- og taugasjúkdómum fenginn til að meta heilsufarslegar afleiðingar slyssins. Var það niðurstaða hans að stefndi hafi hlotið „kröftugt rafmagnslost í höfuðið og varð mjög ringlaður á eftir og með svima, höfuðverk og sjóntruflanir.“ Þá sagði einnig í niðurstöðu matsgerðar hans: „Í ljósi fyrirliggjandi upplýsinga telur undirritaður ljóst að P-kk-nf hafi orðið fyrir varanlegu heilsutjóni vegna þess raflosts sem hann varð fyrir í slysinu þann 16. janúar 2013 með þeim einkennum sem lýst hefur verið hér að framan.“

Ekki er fallist á með áfrýjanda að héraðsdómur hafi farið út fyrir heimildir sínar samkvæmt 2. mgr. 111. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála með því að reisa niðurstöðu sína um sök áfrýjanda meðal annars á því að rými í klefa þeim sem um ræðir hafi verið of þröngt miðað við það verk sem stefnda var ætlað að vinna þar. Var málsókn stefnda í héraði meðal annars reist á þessu atriði.

Að gættum þeim atriðum sem að framan eru sérstaklega rakin verður ekki við annað miðað en að stefndi hafi í slysinu orðið fyrir raflosti líkt og hann sjálfur lýsir.

Með þessum athugasemdum en að öðru leyti með vísan til forsendna héraðsdóms, sem skipaður var sérfróðum meðdómsmönnum, er fallist á að áfrýjandi beri skaðabótaábyrgð á því tjóni sem stefndi varð fyrir umrætt sinn og að ekki séu skilyrði til þess að skipta sök. Samkvæmt þessu verður hinn áfrýjaði dómur staðfestur.

Eftir þessum málsúrslitum verður áfrýjandi dæmdur til að greiða málskostnað fyrir Hæstarétti sem rennur í ríkissjóð eins og nánar greinir í dómsorði.

Gjafsóknarkostnaður stefnda hér fyrir dómi greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hans, svo sem nánar segir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, VHE ehf., greiði 1.000.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti sem renni í ríkissjóð.

Allur gjafsóknarkostnaður stefnda, P-kk-ef S-kk-ef, fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hans 1.000.000 krónur.