615/2009

Með ákvörðun útlendingaeftirlitsins í apríl 2007, sem staðfest var með úrskurði dóms- og kirkjumálaráðuneytisins í október 2008, var M, írönskum ríkisborgara, synjað um hæli hér á landi sem flóttamanni og jafnframt að honum yrði veitt dvalarleyfi af mannúðarástæðum. M höfðaði mál gegn íslenska ríkinu og krafðist ógildingar á fyrrgreindum ákvörðunum  m.a. á þeim grundvelli að útlendingastofnun hafi, með því að túlka 12. gr. laga nr. 96/2002 um útlendinga of þröngt, staðið í vegi fyrir því að veitt yrði dvalarleyfi af mannúðarástæðum. Þá bar M við form- og efnisgöllum við málsmeðferðina. Talið var að ákvörðun útlendingastofnunar og úrskurður ráðuneytisins hafi verið reist á málefnalegum sjónarmiðum og stjórnvöld við þær ákvarðanir beitt þeim sjónarmiðum sem skylt var að beita samkvæmt 1. mgr. 44.gr., 45. gr. og 12. gr. laga nr. 96/2002. Ákvarðanirnar væru þannig hvorki haldnar form- né efnisannmörkum og íslenska ríkið sýknað af kröfu M í málinu.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og G-kk-nf G-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 27. október 2009. Hann krefst þess að ógiltur verði úrskurður dóms- og kirkjumálaráðuneytisins 2. október 2008 í máli áfrýjanda og felld úr gildi ákvörðun Útlendingastofnunar 2. apríl 2007, þar sem umsókn áfrýjanda um hæli hér á landi sem flóttamanni og veitingu dvalarleyfis af mannúðarástæðum var synjað. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Áfrýjandi, sem kveðst vera frá Íran, leitaði til lögreglunnar á Höfn í Hornafirði 1. febrúar 2005 og sagðist skömmu áður hafa verið látinn í land af flutningaskipi. Daginn eftir sótti hann um hæli hér á landi. Málsatvikum er nánar lýst í hinum áfrýjaða dómi sem og málsástæðum aðila.

Samkvæmt 3. mgr. 50. gr. laga nr. 96/2002 um útlendinga skal Útlendingastofnun af sjálfsdáðum afla nauðsynlegra og aðgengilegra upplýsinga í málum sem þessum. Af gögnum málsins verður ráðið að mál áfrýjanda hafi verið rækilega rannsakað og ekki verður séð að stofnunin hafi látið hjá líða að afla aðgengilegra upplýsinga sem máli gátu skipt fyrir niðurstöðu þess.

Áfrýjandi heldur því fram að Útlendingastofnun hafi ekki gætt hlutlægni með því að fallast ekki á að hann gæfi skýrslu á ný eftir að fram var komið að hann taldi hnökra á þýðingu þeirrar skýrslu er hann gaf 29. ágúst 2005. Áfrýjandi kom að athugasemdum um þau atriði er hann var ósáttur við í þýðingunni og lágu þær fyrir þegar ákvörðun var tekin í máli hans. Þá verður hvorki séð að undirbúningi né formi ákvörðunar stofnunarinnar eða úrskurðar ráðuneytisins hafi að öðru leyti verið áfátt þannig að það geti leitt til þess að kröfur áfrýjanda verði teknar til greina.

Ekki hefur annað verið leitt í ljós en að ákvörðun Útlendingastofnunar og úrskurður ráðuneytisins hafi verið reist á málefnalegum sjónarmiðum og stjórnvöld hafi við þær ákvarðanir beitt þeim sjónarmiðum sem skylt var að beita samkvæmt 1. mgr. 44. gr., 45. gr. og 12. gr. f. laga nr. 96/2002. Hinar umdeildu stjórnvaldsákvarðanir eru þannig hvorki haldnar form- né efnisannmörkum. Með þessum athugasemdum en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður niðurstaða hans staðfest.

Samkvæmt 166. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, sbr. 130. gr. sömu laga, verður hvor aðili látinn beri sinn kostnað af málinu fyrir Hæstarétti.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Málkostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.