525/2011

U ehf. gerði á grundvelli útboðs tilboð í verk á vegum R en var hafnað þar sem félagið uppfyllti ekki skilyrði útboðsskilmála um að ekki yrði gengið til samninga við bjóðanda sem væri í vanskilum með opinber gjöld.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, G-kvk-nf B-kvk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 23. september 2011. Hann krefst sýknu af kröfu stefnda og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefnda krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Málavöxtum er lýst í hinum áfrýjaða dómi. Eins og þar greinir nánar var í útboðslýsingu vegna útboðs framkvæmda- og eignasviðs stefnda á vetrarþjónustu gatna í Reykjavík 2010-2013 í grein 0.1.3 kveðið á um að ekki yrði gengið til samninga við bjóðanda sem væri í vanskilum með opinber gjöld. Ágreiningur aðila snýst um hvort áfrýjandi hafi uppfyllt það skilyrði. Verður í þeim efnum miðað við hver greiðslustaða hans var þegar tilboð voru opnuð 5. október 2010. Sú málsástæða áfrýjanda að miða beri við hvort hann væri skuldlaus þegar kæmi að undirritun verksamnings komst ekki að í héraði þar sem henni var fyrst hreyft við munnlegan málflutning þar fyrir dómi og kemur hún því heldur ekki til skoðunar fyrir Hæstarétti, sbr. 2. mgr. 163. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Samkvæmt 1. mgr. 110. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt skal tekjuskattur af öðrum tekjum en launatekjum hvers gjaldanda greiddur á tíu gjalddögum á ári hverju. Eru gjalddagar fyrsti dagur hvers mánaðar nema í janúar og í þeim mánuði sem álagningu lýkur. Samkvæmt 2. mgr. sömu greinar skal, þar til álagning liggur fyrir, gjaldanda gert að greiða á hverjum gjalddaga ákveðinn hundraðshluta skatta sem honum bar að greiða næstliðið ár og skal sá hundraðshluti ákveðinn árlega með reglugerð. Fyrir árið 2010 var þessi hundraðshluti ákveðinn 8,5% með reglugerð nr. 1087/2009. Samkvæmt 3. mgr. fyrrgreinds lagaákvæðis má lækka mánaðarlega fyrirframgreiðslu gjaldanda, meðal annars ef tekjur hans hafa á liðnu ári verið mun lægri en á næsta ári þar á undan. Í 5. og 6. gr. reglugerðar nr. 1087/2009 eru nánari ákvæði um skilyrði slíkrar lækkunar, en hún skal framkvæmd af ríkisskattstjóra að fenginni umsókn gjaldanda. Gilda almenn ákvæði XIII. kafla laga nr. 90/2003 um innheimtuúrræði, dráttarvexti og aðrar afleiðingar vanskila jafnt um vanskil á greiðslum vegna allra gjalddaga ársins að því undanskildu þó að vangreiðsla að hluta veldur því ekki að skattar gjaldanda falli í eindaga fyrr en 15. næsta mánaðar eftir að álagningu er lokið, sbr. 5. mgr. 112. gr. laga nr. 90/2003.

Samkvæmt grein 0.1.3 í fyrrgreindum útboðsskilmálum skyldu meðal annars fylgja með tilboði upplýsingar um skil „á lögbundnum gjöldum.“ Slík gögn munu ekki hafa fylgt tilboði áfrýjanda, en með tölvubréfi 8. október 2010 óskaði stefndi eftir því að áfrýjandi sendi yfirlýsingu um skuldastöðu sína við ríkissjóð staðfesta af viðkomandi innheimtumanni eigi síðar en 11. sama mánaðar. Slíka yfirlýsingu frá tollstjóranum í Reykjavík sendi áfrýjandi innan tilskilins frests og fylgdi henni svonefnt hreyfingayfirlit sama embættis um þinggjöld áfrýjanda. Samkvæmt hreyfingayfirlitinu skyldi áfrýjandi greiða 1.572.765 krónur í tekjuskatt og 37.471 krónu í iðnaðarmálagjald á hverjum mánuði ársins 2010 fram að álagningu, að janúarmánuði undanskildum. Hafði áfrýjandi innt þær greiðslur af hendi vegna mánaðanna febrúar, mars, apríl og maí en greiðslur sem inna átti af hendi í júní, júlí, ágúst og september voru í vanskilum, auk dráttarvaxta að fjárhæð 87.107 krónur vegna júní, 66.309 krónur vegna júlí, 45.510 krónur vegna ágúst og 24.712 krónur vegna september. Í yfirlýsingu tollstjóra um skuldastöðu kom fram til samræmis við þetta að áfrýjandi skuldaði 6.664.582 krónur í opinber gjöld. Af framangreindu blasir við að áfrýjandi hafði á opnunardegi tilboða ekki innt af hendi réttilega ákvörðuð opinber gjöld á lögboðnum gjalddögum og fullnægði hann því ekki fyrrgreindu skilyrði í útboðslýsingunni, sem á sér stoð í f. lið 2. mgr. 47. gr. laga nr. 84/2007 um opinber innkaup. Breytir engu þó að fyrir hafi legið samkvæmt bréfi endurskoðanda hans, sem ranglega er dagsett 9. október 2010, að tekjur áfrýjanda hafi lækkað svo milli áranna 2008 og 2009 að þess væri að vænta að álagning opinberra gjalda á hann vegna tekjuársins 2009 yrði lægri en næmi þeim greiðslum sem hann hefði þegar innt af hendi á árinu 2010. Er þá haft í huga annars vegar að áfrýjandi hafði ekki neytt tiltækra úrræða um að sækja til ríkisskattstjóra um lækkun á fyrirframgreiðsluskyldu sinni og þess hins vegar að skilyrði um persónulegar aðstæður bjóðanda, sbr. 47. gr. laga nr. 84/2007, svo sem um að vera ekki í vanskilum með opinber gjöld, eru formlegs eðlis og lúta öðrum lögmálum en skilyrði um fjárhagsstöðu bjóðanda sem um er fjallað í 49. gr. laganna. Samkvæmt þessu verður staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms varðandi þau atriði sem áfrýjun lýtur að og hann tók efnislega afstöðu til, þó ekki um málskostnað.

Eftir atvikum verður hvor aðili látinn bera sinn kostnað af málinu í héraði og fyrir Hæstarétti.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður um annað en málskostnað.

Málskostnaður í héraði og fyrir Hæstarétti fellur niður.