202/2005

S hafði starfað frá árinu 1994 fyrir IS og voru ákvæði í ráðningarsamningi hans um takmörkun á heimildum hans til að starfa í þágu samkeppnisaðila í eitt ár frá starfslokum. Þann 22. nóvember 2004 gerði ISI samning um að S veitti félaginu ráðgjöf en jafnframt lét S af fyrra starfi. S hóf síðan störf fyrir US og freistaði ISI þess í málinu að fá lagt lögbann við störfum S í þágu þess félags. Talið var að á grundvelli þeirra gagna sem ISI hafði lagt fram í málinu yrði ekki fullyrt að ráðningarsamband S við IS hefði flust til ISI eins og félagið hélt fram og gat ISI því ekki reist kröfu um lögbann á ákvæðum um samkeppnishömlur í ráðningarsamningi S og IS. Þótti ISI ekki heldur hafa sýnt fram á eða gert líklegt að S myndi brjóta gegn rétti félagsins þannig að í bága færi við 27. gr. samkeppnislaga nr. 8/1993 eða önnur ákvæði þeirra laga og var því kröfu ISI hafnað.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf G-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 6. maí 2005, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 17. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 22. apríl 2005, þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að lagt yrði lögbann við því að varnaraðili réði sig í þjónustu Seafood Union ehf. eða héldi við slíkri ráðningu, hvort heldur sem launþegi, ráðgjafi, stjórnarmaður eða sjálfstæður verktaki, eða tæki á nokkurn annan hátt þátt í starfsemi þess til 22. nóvember 2005. Þá var jafnframt hafnað kröfu sóknaraðila um að leggja lögbann við því að varnaraðili hagnýtti sér á nokkurn hátt atvinnuleyndarmál og/eða trúnaðarupplýsingar í eigu sóknaraðila sem vera kunni í vörslu varnaraðila eða kynnu að komast í hans vörslur. Kæruheimild er í 1. mgr. 35. gr. laga nr. 31/1990 um kyrrsetningu, lögbann o.fl., sbr. 4. mgr. 91. gr. laga nr. 90/1989 um aðför eins og henni var breytt með 102. gr. laga nr. 92/1991. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt fyrir sýslumanninn í Reykjavík að leggja lögbann við umræddum athöfnum varnaraðila. Þá krefst sóknaraðili málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Sóknaraðili hefur lagt fyrir Hæstarétt útskrift úr hlutafélagaskrá þar sem fram kemur að varnaraðili sé samkvæmt ákvörðun fundar 20. febrúar 2005 formaður stjórnar Seafood Union ehf.

I.

Meðal gagna málsins er ódagsettur ráðningarsamningur milli Sölusambands íslenskra fiskframleiðanda hf. (SÍF hf.) og varnaraðila. Er óumdeilt að sá samningur hafi verið gerður á árinu 1994. Með samningnum réði varnaraðili sig sem forstöðumann söluskrifstofu SÍF hf. á Ítalíu. Í 3. gr. samningsins eru ákvæði um „viðskiptaleyndarmál og samkeppnishömlur“ þar sem segir: „Meðan S-kk-nf S-kk-nf er í starfi hjá SÍF hf. og fyrsta árið eftir að ráðningarsambandi er slitið gildir eftirfarandi regla um samkeppnishömlur: A. S-kk-þgf S-kk-þgf er óheimilt án skriflegs samþykkis frá stjórn SÍF hf., að taka þátt í starfsemi sem rekin er í sama eða svipuðum tilgangi og SÍF hf., eða í beinni samkeppni við það. B. Einnig er S-kk-þgf S-kk-þgf óheimilt að ráða sig til vinnu hjá eða vinnu fyrir samkeppnisfyrirtæki, hvort heldur sem stjórnarmaður eða ráðgefandi starfsmaður. C. Brjóti S-kk-nf S-kk-nf ofanskráðar reglur um samkeppnishömlur er SÍF hf. heimilt að leggja lögbann við störfum hans, án þess að setja tryggingu lögum samkvæmt, og brot á reglum um samkeppnishömlur valda skaðabótaskyldu gagnvart SÍF hf. Einnig skuldbindur S-kk-nf S-kk-nf sig til að greiða févíti kr. 500.000 - fimmhundruðþúsund 00/100 í hvert sinn sem reglan er brotin. D. Með því að láta af störfum, er átt við þá stund er S-kk-nf S-kk-nf hættir að taka laun hjá SÍF hf., án tillits til þess hvort hann hættir störfum áður.“ Samkvæmt 4. gr. samningsins var hann til þriggja ára. Óumdeilt er að varnaraðili hélt áfram störfum hjá SÍF hf. eftir það og 4. janúar 1999 gerðu aðilar samningsins samkomulag um að hann framlengdist næstu þrjú ár. Í greinargerð í héraði hélt varnaraðili því fram að „fyrir um fjórum árum“ hafi SÍF hf. stofnað dótturfélag á Ítalíu undir nafninu SIF Italia og að hann hafi verið ráðinn framkvæmdastjóri þess. Engin gögn eru í málinu er að þessu lúta. Sóknaraðili kveðst reka inn- og útflutningsstarfsemi með sjávarafurðir. Telur hann að ráðningarsamningar þeirra manna sem störfuðu við sölu- og útflutningsdeild SÍF hf., þar á meðal ráðningarsamningur varnaraðila, hafi verið „fluttir yfir“ til sín. Ekki er fullljóst af málatilbúnaði sóknaraðila hvenær það hafi átt að gerast en flest þau skjöl sem hann vitnar til í þeim efnum eru dagsett frá því í síðari hluta nóvember 2004 til janúar 2005. Þann 22. nóvember 2004 undirrituðu sóknaraðili og varnaraðili samning um ráðgjöf. Er þar tekið fram að varnaraðili láti „af störfum sem launþegi SÍF hf. / Iceland Seafood þann 31.12. 2004.“ Jafnframt taki varnaraðili að sér ráðgjafastörf fyrir sóknaraðila vegna sölu saltfiskafurða til Ítalíu. Tekið er fram að samningurinn taki við af ráðningarsamningi varnaraðila. Engin ákvæði um samkeppnishömlur eru í samningi þessum. Tók hann gildi 1. janúar 2005 og skyldi gilda til loka þess árs.

II.

Sóknaraðili reisir kröfu sína um lögbann fyrst og fremst á framangreindum ákvæðum um samkeppnishömlur í 3. gr. samnings SÍF hf. og varnaraðila frá 1994. Telur hann að SÍF hf. og varnaraðili hafi haldið áfram samstarfi sínu á grundvelli samningsins eftir að hann rann út þótt ekki njóti skriflegra gagna um framlengingu hans, ef undan er skilið samkomulagið frá 4. janúar 1999. Þar með hafi einnig framlengst ákvæði samningsins um samkeppnishömlur. Hafi réttindi og skyldur samkvæmt samningnum síðan flust yfir til sóknaraðila er hann yfirtók sölustarfsemi SÍF hf. og hafi öll ákvæði hans, þar á meðal ákvæðin um samkeppnishömlurnar, enn verið í gildi milli aðila þessa máls þegar þeir gerðu samning sín á milli 22. nóvember 2004 um ráðgjöf varnaraðila. Vísar sóknaraðili í þeim efnum til framangreinds ákvæðis ráðgjafarsamningsins um starfslok varnaraðila sem launþega. Einnig vísar sóknaraðili þessu til stuðnings til yfirlýsinga tveggja nafngreindra starfsmanna SÍF hf. frá fyrri hluta desember 2004 þess efnis að þessir starfsmenn hafi verið upplýstir um að innkaupa- og sölustarfsemi SÍF hf. hafi verið færð yfir til sóknaraðila og að þessum starfsmönnum hafi verið gerð grein fyrir því að við breytinguna færðust ráðningarsamningar starfsfólks SÍF hf. til sóknaraðila. Loks vísar sóknaraðili til ýmissa gagna frá nóvember 2004 og janúar 2005 um innra skipulag sóknaraðila.

Í málinu nýtur eins og að framan greinir afar takmarkaðra gagna um hvort, hvenær og að hvaða marki sú sölustarfsemi SÍF hf. á Ítalíu, sem varnaraðili starfaði við, fluttist til sóknaraðila. Þá verður ekki fullyrt á grundvelli þeirra gagna sem sóknaraðili hefur lagt fram að ráðningarsamband það sem var milli varnaraðila og SÍF hf. hafi flust yfir til sóknaraðila. Benda gögn málsins fremur til þess að SÍF hf. hafi verið vinnuveitandi varnaraðila allt fram að starfslokum hans. Verður þegar af þeirri ástæðu að hafna því að sóknaraðili geti reist rétt á þeim samkeppnishömlum sem varnaraðili gekkst undir með fyrrgreindum ráðningarsamningi við SÍF hf. á árinu 1994. Sóknaraðili hefur í ljósi þess sem að framan er rakið heldur ekki sýnt fram á eða gert líklegt að varnaraðili muni brjóta gegn rétti hans þannig að í bága fari við 27. gr. samkeppnislaga nr. 8/1993 eða önnur ákvæði þeirra laga. Þar sem engin ákvæði um samkeppnishömlur eru heldur í ráðgjafasamningi aðila frá 22. nóvember 2004 verður niðurstaða hins kærða úrskurðar staðfest.

Sóknaraðili verður dæmdur til að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, Iceland Seafood International ehf., greiði varnaraðila, S-kk-þgf S-kk-þgf, 150.000 krónur í kærumálskostnað.