518/2009

S keypti fasteign af R og H og greiddi við undirritun kaupsamnings 4.300.000 krónur. S neitaði hins vegar viðtöku á fasteigninni og hélt eftir greiðslu á 9.000.000 krónum, þar sem hún taldi galla vera á eigninni. Taldi hún gallann felast í því að klæðning hússins væri ekki úr timbri eins og fram kæmi í söluyfirliti heldur væri klæðning hússins asbest. Í kjölfarið rifti S kaupunum. R og H höfðuðu mál fyrir héraðsdómi og kröfðust þess að S yrði gert að inna af hendi fyrrgreinda greiðslu að fjárhæð 9.000.000 króna, sem samkvæmt kaupsamningi aðila hefði átt að greiða við afhendingu eignarinnar. Í dómi Hæstaréttar kemur fram að R og H hefðu við kaup haft vitneskju um að asbest væri í klæðningu hússins. Talið var að hér væru um að ræða atriði sem S hefði haft réttmæta ástæðu til að ætla að hún fengi upplýsingar um áður en hún gengi frá kaupunum og að það hefði haft áhrif á gerð kaupsamningsins, sbr. 26. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup. Skortur á þessum upplýsingum hefði hins vegar ekki falið í sér verulega vanefnd af hálfu R og H sem veitti S heimild til að rifta kaupsamningi aðila. Fallist var á skaðabótaskyldu  R og H í málinu og var yfirmatsgerð lögð að mestu til grundvallar um tjón S. Voru skaðabætur til S ákveðnar 2.600.000 krónur og henni því gert að greiða R og H 6.400.000 krónur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Aðaláfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 10. september 2009. Hún krefst aðallega sýknu af kröfu gagnáfrýjenda, en til vara að fjárhæð hennar verði lækkuð. Að því frágengnu krefst hún staðfestingar héraðsdóms. Þá krefst hún málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Gagnáfrýjendur áfrýjuðu fyrir sitt leyti 20. nóvember 2009 og krefjast þess að aðaláfrýjandi verði dæmd til að greiða þeim 9.000.000 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 3. desember 2007 til greiðsludags. Þá krefjast þau málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Samkvæmt 26. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup telst fasteign gölluð ef kaupandi hefur ekki fengið þær upplýsingar um hana sem seljandi vissi eða mátti vita um og kaupandi hafði réttmæta ástæðu til að ætla að hann fengi. Í lok ákvæðisins er sett það skilyrði að þetta gildi þó aðeins ef það hafi haft áhrif á gerð eða efni kaupsamnings að upplýsingarnar voru ekki veittar. Við kaup vissu gagnáfrýjendur en ekki aðaláfrýjandi að asbest var í klæðningu hússins. Verður talið að hér sé um að ræða atriði sem aðaláfrýjandi hafi haft réttmæta ástæðu til að ætla að hún fengi upplýsingar um áður en gengið var frá kaupum og að það hefði haft áhrif á gerð kaupsamnings. Fallist er á með héraðsdómi að skortur á upplýsingum gagnáfrýjenda um þetta hafi ekki falið í sér verulega vanefnd sem veiti aðaláfrýjanda heimild til riftunar kaupsamningsins. Að þessu virtu en að öðru leyti með vísan til forsendna héraðsdóms verður hann staðfestur um skaðabótaskyldu gagnáfrýjenda.

Aðaláfrýjandi reisir kröfu sína um fjárhæð skaðabóta á yfirmatsgerð dómkvaddra manna. Fyrir Hæstarétt hafa verið lagðir útreikningar yfirmatsmanna á áhrifum breyttra reglna um endurgreiðslu virðisaukaskatts samkvæmt lögum nr. 10/2009 um breyting á lögum nr. 50/1988, um virðisaukaskatt, með síðari breytingum. Í ljósi þess, og að teknu tilliti til verðmætisaukningar sem fylgir því að nýtt komi fyrir gamalt, eru skaðabætur til handa aðaláfrýjanda ákveðnar 2.600.000 krónur og koma þær til frádráttar kröfu gagnáfrýjenda eins og í dómsorði greinir.

Eftir atvikum málsins verður aðaláfrýjandi dæmd til að greiða gagnáfrýjendum hluta málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti, sem ákveðinn verður í einu lagi eins og greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Aðaláfrýjandi, S-kvk-nf S-kvk-nf S-kvk-nf, greiði gagnáfrýjendum, R-kvk-þgf Æ-kvk-þgf og H-kk-þgf E-kk-þgf S-kk-þgf, 6.400.000 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 3. desember 2007 til greiðsludags.

Aðaláfrýjandi greiði gagnáfrýjendum samtals 400.000 krónur í málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti.