434/2007

V ehf. og japanska fyrirtækið H voru í viðskiptum frá árinu 1999 til 2005 vegna sölu á beitu. H krafði V ehf. um eftirstöðvar skuldar samkvæmt reikningum útgefnum af H vegna þessara viðskipta frá 9. febrúar 2001 til 25. febrúar 2005. Í málinu lá fyrir skjal undirritað af fyrirsvarsmanni V ehf. sem H kvað geyma sundurliðun umkrafinnar skuldar og handritaða greiðsluáætlun V ehf. vegna hennar. Því var mótmælt af hálfu V ehf. sem gaf aðrar skýringar á tilurð og efni skjalsins. Ekki var fallist á að þær skýringar ættu við rök að styðjast og talið að skjalið hefði að geyma viðurkenningu V ehf. á skuld félagsins við H. Þá þótti H ekki hafa sýnt af sér tómlæti við að halda fram kröfu sinni og var niðurstaða héraðsdóms um greiðsluskyldu V ehf. staðfest. Samkvæmt 1. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu miðuðust dráttarvextir af fjárhæðinni við þær dagsetningar sem tilgreindar voru á skjalinu.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf, H-kvk-nf H-kvk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Áfrýjandi skaut máli þessu til Hæstaréttar 17. ágúst 2007. Hann krefst sýknu af kröfu stefnda og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Eins og nánar er nægilega rakið í héraðsdómi voru aðilar í viðskiptum frá árinu 1999 til 2005 vegna sölu á beitu. Í stefnu í héraði krafðist stefndi greiðslu á 152.427,62 bandaríkjadölum sem væru eftirstöðvar skuldar samkvæmt reikningum útgefnum af honum á tímabilinu frá 9. febrúar 2001 til 25. febrúar 2005. Sundurliðun kröfugerðar stefnda er að finna í hinum áfrýjaða dómi, en með honum var áfrýjandi dæmdur til greiðslu 149.463,94 bandaríkjadala en ekki var fallist á að áfrýjandi skyldi greiða þrjá tilgreinda reikninga samtals að fjárhæð 2.963,68 bandaríkjadalir.

Í gögnum málsins er prentað skjal á bréfsefni stefnda frá 15. júlí 2005 þar sem hann sundurliðar skuld áfrýjanda. Tilgreinir hann þar meðal annars að draga skuli frá skuldinni 89.650 bandaríkjadali vegna viðskipta með beitu við fyrirtæki á Grænlandi eins og nánar er rakið í héraðsdómi. Þá er á skjalinu getið innborgunar áfrýjanda 22. desember 2004 að fjárhæð 50.000 bandaríkjadalir sem kemur til frádráttar. Eftir standa 152.427,62 bandaríkjadalir, miðað við 15. júlí 2005. Er það sama fjárhæð og stefnufjárhæð í héraði. Fyrir neðan framangreinda útlistun á skjalinu eru handritaðar í dálk fimm tölur og dagsetning við hverja þeirra. Efsta handritaða talan er ekki skýrlega rituð. Virðist sem þar standi annað hvort 50.000 eða 30.000. Hafi staðið til að rita hina síðarnefndu þá stemmir samanlögð fjárhæð talnanna fimm við stefnufjárhæð málsins í héraði 152.427 bandaríkjadali. Neðan við þessar tölur á skjalinu ritar A-kk-nf S-kk-nf fyrirsvarsmaður áfrýjanda nafn sitt. Verður ekki annað ráðið en að það hafi hann gert á fundi síðar í júlí 2005 með fyrirsvarsmanni stefnda S-x-x H-x-x. Sá síðarnefndi kvað fyrir dómi skjalið hafa að geyma sundurliðun umkrafinnar skuldar og jafnframt handritaða greiðsluáætlun áfrýjanda vegna hennar. Aðspurður fyrir dómi kvað A-kk-nf það hins vegar ekki vera svo. Skjalið hafi komið til vegna hlutabréfakaupa, þar sem staðið hafi til að hann keypti hlut í verksmiðju stefnda í Suður Ameríku fyrir 250.000 bandaríkjadali. Hafi skjalið kveðið á um greiðsluáætlun vegna hluta af þeirri greiðslu, eða 172.000 bandaríkjadali. Nánar aðspurður um hvers vegna handritað hafi verið um ætluð kaup á þetta tiltekna blað, sem kvað á um kröfu stefnda á hendur áfrýjanda, sagði A-kk-nf: „Við vorum að krassa bara þarna inni á skrifstofu, enda sérðu að þetta er bara krass út í loftið hérna. Enda eru þessar tölur ekki í samræmi við uppgjör hans sem hann taldi vera á milli félaganna. Þetta er í engu samræmi við, við bækur D-kk-ef, þetta uppgjör.“

Engin gögn styðja fullyrðingar áfrýjanda um ætluð viðskipti vegna ótilgreindrar verksmiðju í Suður Ameríku. Þegar litið er til framanritaðs og efnis umrædds skjals, sem er tilkomið eftir að ágreiningur reis með aðilum í viðskiptum þeirra og samræmist stefnukröfu í héraði, er fallist á með héraðsdómi að ekki verði miðað við skýringar áfrýjanda um tilurð og efni skjalsins. Verður ekki annað ráðið en að það hafi að geyma viðurkenningu áfrýjanda á skuld hans við stefnda, eins og hún er þar handrituð, 152.427 bandaríkjadalir, og áætlun um greiðslu hennar. Þá er fallist á með héraðsdómi að stefndi hafi ekki sýnt af sér tómlæti við að halda fram kröfu sinni. Verður því áfrýjandi dæmdur til að greiða stefnda þessa skuld að frádregnum 2.963,68 bandaríkjadölum, en stefndi hefur ekki gagnáfrýjað héraðsdómi.

Í framangreindu skjali eru tilgreindir gjalddagar einstakra greiðslna á skuld áfrýjanda við stefnda. Samkvæmt því og með vísan til 1. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu skulu dráttarvextir af dæmdri fjárhæð miðast við þær dagsetningar sem tilgreindar eru í skjalinu. Eins og áður segir féllst héraðsdómur ekki á skyldu áfrýjanda um greiðslu þriggja tilgreinda reikninga, samtals að fjárhæð 2.963,68 bandaríkjadalir. Verður því höfuðstóll fyrstu greiðslu samkvæmt umsömdum gjalddögum lækkaður sem nemur þessari fjárhæð.

Héraðsdómur verður staðfestur um málskostnað.

Með vísan til 1. mgr. 130. gr., sbr. 166. gr., laga nr. 91/1991 verður áfrýjandi dæmdur til að greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir.

Það athugast að áfrýjandi hefur við meðferð málsins ekki borið fyrir sig að krafa stefnda sé fyrnd að hluta eða að öllu leyti. Voru því ekki efni til að héraðsdómur tæki það atriði til afgreiðslu eins og hann gerði.

Dómsorð:

Áfrýjandi, Veiðarfæraverslunin Dímon ehf., greiði stefnda, Hanway Shipping Co. Ldt., 149.463,32 bandaríkjadali með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 27.036,32 bandaríkjadölum frá 21. júlí 2005 til 21. ágúst sama ár, en af 57.036,32 bandaríkjadölum frá þeim degi til 21. september sama ár, en af 87.036,32 bandaríkjadölum frá þeim degi til 21. október sama ár, en af 117.036,32 bandaríkjadölum frá þeim degi til 21. nóvember sama ár, en af 149.463,32 bandaríkjadölum frá þeim degi til greiðsludags.

Ákvæði héraðsdóms um málskostnað skal vera óraskað.

Áfrýjandi greiði stefnda 1.200.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.