246/2013

Í ehf. höfðaði mál á hendur S ehf. og krafðist greiðslu eftirstöðva kaupverðs vegna fellihýsis og markisu, en málsaðila greindi á um hvort komist hefði á samningur milli S ehf. og Í ehf. um kaupin. S ehf. hélt því meðal annars fram að Í ehf. hefði beint kröfu sinni að röngum aðila, þar sem S ehf. hefði einungis ætlað sér að leigja fellihýsið af kaupanda þess, SP hf. Talið var að ekkert í gögnum málsins renndi stöðum undir að SP hf. hefði keypt fellihýsið af Í ehf. Þvert á móti yrði ráðið af aðdraganda viðskiptanna, greiðslu S ehf. til handa Í ehf., eftir að fyrirsvarsmaður S ehf. kom á starfsstöð Í ehf., skoðaði þar fellihýsið og fékk það afhent, og yfirlýsingar fyrirsvarsmanns S ehf., um að kaupandi greiddi virðisaukaskatt af kaupverði, að komist hefði á skuldbindandi samningur milli S ehf. og Í ehf. um kaup S ehf. á fellihýsinu. Var skráning fellihýsisins í ökutækjaskrá og reikningur, sem gefinn var út á hendur SP hf. fyrir greiðslu kaupverðs þess, engu talið breyta um það kröfuréttarsamband sem stofnast hefði milli Í ehf. og S ehf. Var S ehf. því gert að greiða Í ehf. eftirstöðvar kaupverðs vegna fellihýsisins og markisu.

Dómur Hæstaréttar

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og B-kk-nf B-kk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Aðaláfrýjandi skaut málinu upphaflega til Hæstaréttar 5. febrúar 2013. Ekki varð af fyrirhugaðri þingfestingu þess 20. mars 2013 og áfrýjaði hann öðru sinni 11. apríl sama ár. Hann krefst aðallega sýknu af kröfu gagnáfrýjanda, en til vara að hún verði lækkuð. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Gagnáfrýjandi áfrýjaði fyrir sitt leyti 24. júní 2013. Hann krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms en hefur fallið frá kröfu sinni á hendur stefnda, C-x-x V-kk-þgf J-x-x. Þá krefst hann málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Stefndi, C-kk-nf V-kk-nf J-kk-nf, krefst málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

I

Gagnáfrýjandi flytur inn og selur bifreiðar og önnur ökutæki. Óumdeilt er að fyrirsvarsmaður aðaláfrýjanda kom á starfsstöð gagnáfrýjanda, skoðaði þar fellihýsið BJ D73 og undirritaði kaupleigusamning við fjármögnunarfyrirtækið SP fjármögnun hf. 15. júlí 2011. Í kaupleigusamningnum er SP fjármögnun hf. sagt vera leigusali og aðaláfrýjandi leigutaki. Þar segir að leigusali og leigutaki hafi gert með sér samkomulag um afnotarétt eiganda að fellihýsinu og kaup leigutaka að því í lok leigutíma. Samningsverð er tilgreint 1.314.661 króna.

Aðaláfrýjandi greiddi gagnáfrýjanda 100.000 krónur og 294.398 krónur þegar hann fékk fellihýsið afhent. Í kjölfarið notaði hann fellihýsið sumarið 2011. Fyrir dómi bar fyrirsvarsmaður gagnáfrýjanda að fyrirsvarsmaður aðaláfrýjanda hafi komið á starfsstöð hans að ,,kaupa vöru“ og að gerður hafi verið munnlegur samningur um kaupin. Jafnframt kvað hann þann kaupleigusamning sem liggur frammi í málinu vera hefðbundinn á þann hátt að SP fjármögnun hf. sé skráð sem eigandi hins selda, en lántaki sleppi við að greiða þinglýsingagjöld og stimpilgjöld og lántaki sé umráðamaður hins selda. Hann kvað fyrirsvarsmann aðaláfrýjanda hafa sagst vera með fyrirtæki og viljað ,,nota virðisaukaskattinn“ þar sem hann ætlaði að ,,taka þetta inn í þennan rekstur sinn“. Spurður um ástæðu þess að í sölutilkynningu sé seljandi sagður vera Olíuverslunin eða Ellingsen, kvað hann gagnáfrýjanda hafa keypt lager af fellihýsum af Ellingsen og á þeim tíma er gagnáfrýjandi seldi ofangreint fellihýsi hafi ekki verið búið ,,að nafnbreyta [fellihýsinu] yfir“ á gagnáfrýjanda. Fyrirsvarsmaður aðaláfrýjanda hafi skilað fellihýsinu vegna meints galla og sé það nú á þjónustuverkstæði Ellingsen.

Gagnáfrýjandi gaf út reikning 15. júlí 2011 vegna sölu á fellihýsinu og markisu á hendur SP fjármögnun hf. og er kaupverð hins selda tilgreint 1.649.900 krónur með virðisaukaskatti. Sama dag var SP fjármögnun hf. skráð sem eigandi fellihýsisins í ökutækjaskrá og aðaláfrýjandi sem umráðamaður þess. Á reikninginn er handskrifað að kaupandi greiði virðisaukaskatt 335.239 krónur 5. október 2011. Þar undir er nafn fyrirsvarsmanns aðaláfrýjanda ritað eigin hendi. Á reikningnum kemur jafnframt fram að umráðamaður hins keypta sé aðaláfrýjandi. Í gögnum málsins er að finna yfirlýsingu Landsbankans hf., 12. október 2012, sem SP fjármögnun hf. mun hafa sameinast, um að fyrrgreindur kaupleigusamningur hafi ekki verið undirritaður á fullnægjandi hátt, en hann hafi verið gerður á starfsstöð gagnáfrýjanda. Hann hafi ekki orðið ,,virkur“ og muni bankinn ,,ekki gera neinar kröfur vegna þessa samnings“. Sé aðeins ,,beðið eftir niðurstöðu dómsmálsins varðandi það hver á að vera skráður eigandi BJD-73”.

II

Ágreiningur málsins snýst um hvort komist hafi á samningur milli aðaláfrýjanda og gagnáfrýjanda um kaup á ofangreindu fellihýsi og markisu, en aðaláfrýjandi heldur því fram að hann hafi einungis ætlað sér að leigja fellihýsið af SP fjármögnun hf., sem hafi verið kaupandi þess. Við mat á því hvort til kröfuréttarsambands milli SP fjármögnunar hf. og gagnáfrýjanda hafi stofnast, sem leitt geti til þess að gagnáfrýjandi hafi í máli þessu beint kröfu sinni um greiðslu kaupverðs að röngum aðila, ber að líta til þess að fyrirsvarsmaður aðaláfrýjanda kom á starfsstöð gagnáfrýjanda, skoðaði þar fellihýsi og fékk það afhent eftir að hafa greitt g-kk-þgf 394.398 krónur. Óumdeilt er að engar greiðslur komu frá SP fjármögnun hf. vegna þessara viðskipta og aðaláfrýjandi skilaði fellihýsinu til gagnáfrýjanda vegna meints galla, en ekki til SP fjármögnunar hf. Þannig er ekkert í gögnum málsins sem rennir stoðum undir að SP fjármögnun hf. hafi keypt fellihýsið af gagnáfrýjanda. Þvert á móti verður ráðið af aðdraganda viðskiptanna, fyrrgreindri greiðslu aðaláfrýjanda og yfirlýsingu fyrirsvarsmanns hans um að kaupandi greiði virðisaukaskatt af kaupverði, að komist hafi á skuldbindandi samningur milli aðaláfrýjanda og gagnáfrýjanda um kaup þess fyrrnefnda á fellihýsinu. Breytir skráning í ökutækjaskrá og reikningur útgefinn á SP fjármögnun hf. fyrir greiðslu kaupverðs, engu um það kröfuréttarsamband sem stofnast hafði milli aðaláfrýjanda og gagnáfrýjanda. Liggur enda fyrir yfirlýsing Landsbankans hf. þess efnis að fyrrgreindur kaupleigusamningur hafi ekki orðið ,,virkur“ og muni SP fjármögnun hf. ,,ekki gera neinar kröfur vegna þessa samnings“.

Málsástæður til stuðnings því að aðaláfrýjandi hafi rift kaupunum eða þau fallið niður eru ekki studdar gögnum og eru því haldlausar.

Samkvæmt framansögðu verður niðurstaða hins áfrýjaða dóms staðfest.

Með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 verður aðaláfrýjandi dæmdur til að greiða gagnáfrýjanda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir.

Yfirlýsing gagnáfrýjanda um að fallið væri frá kröfum á hendur stefnda, C-x-x V-kk-þgf J-x-x, kom fyrst fram eftir að skilað hafði verið greinargerð af hans hálfu fyrir Hæstarétti. Verður gagnáfrýjandi dæmdur til að greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Aðaláfrýjandi, Sól og heilsa ehf., greiði gagnáfrýjanda, Íslensk-bandaríska ehf. 500.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.

Gagnáfrýjandi greiði stefnda, C-x-x V-kk-þgf J-x-x 100.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.