386/2007

S krafðist viðurkenningar á því að hann ætti rétt til skaðabóta úr hendi A sf. vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir í bílslysi í september 2003. Með héraðsdómi 25. júlí 2005 hafði hann verið sýknaður af ákæru um ölvunarakstur en ekki þótti sannað að hann hefði verið ökumaður bifreiðarinnar. Ekki var fallist á að þessi dómur væri bindandi um sönnunarmat í einkamáli milli S og A sf. Eftir að héraðsdómur gekk gáfu R og I skýrslur fyrir dómi en þau höfðu verið í bifreiðinni ásamt S þegar slysið varð. Töldu þau nú að I hefði ekið bifreiðinni en höfðu við skýrslutöku hjá lögreglu álitið að S hefði gert það. Engin trúverðug skýring kom fram á þessum breytta framburði nær fjórum árum síðar. Þá var framburður þessi einnig talinn ómarkviss um hver hefði ekið bifreiðinni auk þess sem hann samrýmdist ekki vitnisburði E. Með hliðsjón af þessu þótti sannað að S hefði ekið bifreiðinni þegar slysið varð og var A sf. því sýknað af kröfunni.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf, H-kvk-nf H-kvk-nf og P-kk-nf H-kk-nf.

Áfrýjandi skaut máli þessu upphaflega til Hæstaréttar 18. maí 2007 en ekki varð af fyrirhugaðri þingfestingu þess 4. júlí sama ár. Með heimild í 4. mgr. 153. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála áfrýjaði hann héraðsdómi öðru sinni 18. júlí 2007. Áfrýjandi krefst viðurkenningar á að hann eigi rétt til skaðabóta úr hendi stefnda vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir í bílslysi 12. september 2003. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti án tillits til gjafsóknar, sem honum hefur verið veitt.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

I.

Lagðar hafa verið fyrir Hæstarétt yfirlýsingar R-kvk-ef E-kvk-ef og I-kk-ef S-kk-ef I-kk-ef 24. júlí 2007 þar sem fram kemur að áfrýjandi hafi ekki verið ökumaður bifreiðarinnar LD 729 er henni var ekið út af þjóðveginum á Holtavörðuheiði 12. september 2003. Hinn 16. ágúst 2007, eftir uppsögu héraðsdóms, voru teknar skýrslur af þeim í Héraðsdómi Reykjavíkur en þau komu ekki fyrir dóm við aðalmeðferð málsins. Hefur endurrit þeirra verið lagt fyrir Hæstarétt.

Með dómi Héraðsdóms Vestfjarða 25. júlí 2005 var áfrýjandi sýknaður af því að hafa 12. september 2003 ekið bifreiðinni LD 729 undir áhrifum áfengis frá Baulu í Borgarfirði um þjóðveg 1 þar til bifreiðin stöðvaðist utan vegar á Holtavörðuheiði. Af hálfu áfrýjanda er á því byggt að sá dómur sé bindandi fyrir úrlausn þessa máls um að sannað sé að áfrýjandi hafi ekki verið ökumaður bifreiðarinnar, sbr. 116. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Um sönnunaráhrif dóma í opinberum málum fer eftir 138. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Fyrrnefndur dómur Héraðsdóms Vestfjarða um sýknu ákærða í opinberu máli er ekki bindandi um sönnunarmat í einkamáli því, sem hér er til úrlausnar, sbr. til dæmis dóm Hæstaréttar í máli nr. 325/1993 frá 16. nóvember 1995, sem birtur er í dómasafni þess árs, bls. 2703.

II.

Ágreiningur aðila lýtur að því hvort áfrýjandi hafi verið við stjórn bifreiðarinnar LD 729 við útafakstur á Holtavörðuheiði 12. september 2003 en þeir deila ekki um að áfrýjandi hafi verið undir verulegum áfengisáhrifum í umrætt sinn.

Í frumskýrslu lögreglu var tekið fram að áfrýjandi hefði verið ökumaður bifreiðarinnar þegar fyrrnefnt slys varð. Þar er ekkert að því vikið að misvísandi upplýsingar hafi komið fram á vettvangi slyssins um hver hafi verið ökumaður í umrætt sinn. Í lögregluskýrslunni segir að Á-kk-þgf O-kk-þgf lækni hafi verið falið að taka blóðsýni úr ökumanni bifreiðarinnar og verður ráðið af gögnum málsins að tekin hafi verið blóðsýni af áfrýjanda en ekki farþegunum. Loks kemur fram í frumskýrslunni að ekki hafi reynst unnt að taka skýrslu af ökumanni á vettvangi vegna ástands hans en hann var höfuðkúpubrotinn.

Vitnið E-kk-nf M-kk-nf V-kk-nf læknir bar fyrir Héraðsdómi Vestfjarða 30. maí 2005 að hann hafi ekið fram úr ljósleitri bifreið á leið norður eftir þjóðvegi 1 umræddan dag á leiðinni milli Borgarness og verslunarinnar Baulu. Bílstjórinn hafi verið einn fram í og verið frekar dökkklæddur. Karl og kona hafi setið aftur í og hafi karlinn verið ljós yfirlitum og í ljósri skyrtu. Hafi þessi sama bifreið tekið fram úr sér er hann nálgaðist Fornahvamm. Hann hafi síðan ekið fram á bifreiðina á norðanverðri Holtavörðuheiði þar sem hún hafi verið utan vegar á hvolfi. Hafi þá maðurinn í ljósu skyrtunni verið á vappi við bílinn, en sá dökkklæddi er bifreiðinni hafði ekið hafi legið undir bílstjórasætinu og höfuð hans kom út úr gætt bílstjóramegin og skorðað undir hurð hennar. Vitnið bar á sama veg fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur 9. febrúar 2007.

Vitnið Á-kk-nf O-kk-nf bar að áfrýjandi hefði legið undir bílstjórahurðinni þegar hann kom á vettvang slyssins.

Í lögregluskýrslu, sem tekin var af R-kvk-þgf E-kvk-þgf 20. nóvember 2003, kemur fram að hún hafi ekið bifreiðinni að Baulu í Borgarfirði en þar hafi áfrýjandi tekið við akstri hennar. Hann hafi síðar misst stjórn á henni og lent utan vegar.

Í lögregluskýrslu, sem tekin var af I-kk-þgf S-kk-þgf I-kk-þgf 20. nóvember 2003, kemur meðal annars fram að áfrýjandi hafi tekið við akstrinum einhvers staðar í Norðurárdalnum. Fljótlega eftir það hafi bifreiðin farið að rása. Hafi bifreiðin síðan tekið u-beygju á veginum og endastungist aftur á bak.

Við aðalmeðferð málsins 9. febrúar 2007 voru bæði R-kvk-nf E-kvk-nf og I-kk-nf S-kk-nf I-kk-nf boðuð af lögmanni áfrýjanda til skýrslugjafar sem vitni. Fyrir Hæstarétti upplýsti lögmaður áfrýjanda að R-kvk-nf hefði ekki mætt þar sem hún hefði verið ölvuð. I-kk-nf S-kk-nf mætti hins vegar en var ekki talinn fær um að gefa skýrslu vegna ölvunar.

Eins og áður segir gaf R-kvk-nf skýrslu fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur 16. ágúst 2007. Þar innti lögmaður áfrýjanda hana eftir því hver hefði verið ökumaður bifreiðarinnar í umrætt skipti þegar slysið varð og svaraði hún því til: „Ég held það hafi verið I-kk-nf sko.“ Lögmaður stefnda fylgdi spurningunni eftir og spurði hvort hún væri ekki viss um hver hefði ekið bifreiðinni þegar slysið varð og hún svaraði: „Já, ég, frekar svona samt, óljóst. Ég held það hafi verið I-kk-nf.“ I-kk-nf S-kk-nf gaf einnig skýrslu við sama tækifæri. Hann var spurður hver hefði verið ökumaður þegar slysið varð og svaraði: „Ég var sem sagt, ég náttúrulega man það ekki alveg fullkomlega, en sem sagt, málið er það að við tókum það margar veltur og ég fékk þarna svona minnisleysi í öllum bílveltunum sko.“ Aðspurður hvort hann teldi sig hafa verið ökumann í umrætt skipti svaraði hann því játandi.

Skýrsla R-kvk-ef og I-kk-ef S-kk-ef hjá lögreglu stuttu eftir slysið samræmist í meginatriðum framburði E-kk-ef M-kk-ef um að áfrýjandi hafi verið ökumaður bifreiðarinnar LD 729 er henni var ekið út af á Holtavörðuheiði 12. september 2003. Engin trúverðug skýring hefur komið fram á því að þau breyta framburði sínum nær fjórum árum síðar. Sá framburður er í ósamræmi við framburð vitnisins E-kk-ef M-kk-ef. Þá er framburður þeirra ómarkviss um hver hafi ekið bifreiðinni í umrætt sinn. Af þessum sökum verða skýrslur þeirra hjá lögreglu lagðar til grundvallar við úrlausn málsins og talið sannað að áfrýjandi hafi verið ökumaður bifreiðarinnar umrætt sinn.

Með framangreindum athugasemdum en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur.

Rétt þykir að hvor aðila beri sinn kostnað af meðferð málsins fyrir Hæstarétti. Um gjafsóknarkostnað áfrýjanda fyrir Hæstarétti fer samkvæmt því sem nánar segir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur er óraskaður.

Málskostnaður fellur niður fyrir Hæstarétti.

Allur gjafsóknarkostnaður áfrýjanda, S-kk-ef P-kk-ef S-kk-ef, fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hans, 300.000 krónur.