655/2008

H var ákærður fyrir sérlega hættulega líkamsárás með því að hafa slegið A í andlitið með krepptum hnefa og síðan slegið hann tvisvar sinnum í höfuðið með glerflösku. Í dómi Hæstaréttar kom fram að framburður A þess efnis að H hefði slegið sig tvisvar í höfuðið með flöskunni ætti sér nokkra stoð í framburði læknisins Þ. Hins vegar yrði ekki litið fram hjá því að A væri einn um þann framburð fyrir dómi sem vitni á vettvangi. Neitun H á þessum sakargiftum átti sér hins vegar stoð í framburði vitnisins C. Sökum þessa var ekki hægt að telja sönnun fram komna fyrir því að H hefði slegið A í höfuðið með flöskunni og var hann því sýknaður af broti gegn 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga. Þar sem H hafði viðurkennt að hafa slegið A hnefahögg í höfuðið var H sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga. Var H dæmdur í 45 daga skilorðsbundið fangelsi auk þess sem honum var gert að greiða A miskabætur að fjárhæð 250.000 krónur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf, H-kvk-nf H-kvk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut máli þessu til Hæstaréttar 11. nóvember 2008 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun, en jafnframt af hálfu ákæruvalds sem krefst staðfestingar héraðsdóms.

Ákærði krefst sýknu af kröfu ákæruvalds og að skaðabótakröfu A verði vísað frá héraðsdómi.

A hefur ekki látið málið til sín taka fyrir Hæstarétti. Litið er svo á að hann krefjist staðfestingar héraðsdóms um bótaþátt málsins.

I

Í máli þessu er ákærða gefin að sök sérstaklega hættuleg líkamsárás með því að hafa aðfaranótt mánudagsins 16. júlí 2007, á horni Klapparstígs og Hverfisgötu í Reykjavík slegið A í andlitið með krepptum hnefa og síðan slegið hann tvisvar sinnum í höfuðið með glerflösku, með þeim afleiðingum að flaskan brotnaði. Við þetta á A að hafa hlotið glóðarauga vinstra megin, eymsli yfir kinnbeini og sár aftarlega á höfði vinstra megin. Í ákæru er háttsemi ákærða heimfærð undir 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og er þess krafist að hann verði dæmdur til refsingar. Þá krafðist A þess að ákærði yrði dæmdur til greiðslu skaðabóta að fjárhæð 562.250 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 16. júlí 2007 til greiðsludags.

Með hinum áfrýjaða dómi var ákærði fundinn sekur um háttsemi samkvæmt ákæru, dæmdur í sex mánaða fangelsi þar af þrjá mánuði skilorðsbundið og til greiðslu 412.250 króna í skaðabætur til A með vöxtum eins og hann krefst.

II

Af framburði sem rakinn er í héraðsdómi má ráða að umrædda nótt hafi eggjum verið kastað úr bifreið sem ekið var hægt niður Laugaveginn. Munu þau hafa lent á gangandi vegfarendum þar á meðal á A og félaga hans. Í framhaldi af því mun A hafa gengið að þeirri bifreið er hann taldi eggin hafa komið úr og skvett úr bjórflösku inn um glugga hennar, en félagi hans slegið í vélarhlíf bifreiðarinnar. Ákærði og eigandi bifreiðarinnar, C, munu þá hafa stigið út úr henni, ákærði hlaupið á eftir A og náð honum nokkru síðar á Hverfisgötu. Var A þá enn með flöskuna í hendinni. C mun hafa komið í humátt á eftir. Auk ákærða og A bar aðeins eitt vitni, C, fyrir dómi sem sjónarvottur um hvað þá gerðist og ákæra lýtur að.

Framburður A er í samræmi við ákæru. Hins vegar lýsti ákærði því að A hafi snúið sér að ákærða og otað fram flöskunni. Hafi ákærði slegið flöskuna úr hendi A og við það hafi hún skollið á vegg. Ákærði kvaðst í framhaldi af því hafa slegið A hnefahögg í andlit, komið hafi til handalögmála milli þeirra og sá síðarnefndi fallið í jörðina. Ákærði kvaðst þó telja að flaskan gæti, án þess að hann hefði tekið eftir því, hafa farið í höfuð A áður en hún kastaðist í vegginn. Vitnið C staðfesti þessa frásögn ákærða. Áverkar á A voru ekki verulegir, en Þ-kk-nf G-kk-nf Ó-kk-nf heimilislæknir bar fyrir dómi að líklegra væri að áverkar á hársverði væru eftir flösku frekar en að A hefði rekið höfuðið í vegg, gangstéttarbrún eða þvíumlíkt. Þó kvaðst hann ekki geta útilokað það.

Sönnunarbyrði um atvik sem eru sakborningi í óhag hvílir á ákæruvaldinu, samkvæmt 45. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála, sbr. nú 108. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Þrátt fyrir að framburður A fái nokkra stoð í framburði læknisins Þ-kk-ef G-kk-ef um áverka þess fyrrnefnda verður ekki fram hjá því litið að hann er fyrir dómi einn um þann framburð sem vitni á vettvangi. Hins vegar fær staðföst neitun ákærða stoð í framburði vitnisins C um að ákærði hafi ekki slegið A í höfuð með flösku. Sökum þessa er með vísan til 46. gr. laga nr. 19/1991, sbr. nú 109. gr. laga nr. 88/2008, ekki unnt að telja sönnun komna fram fyrir því að ákærði hafi slegið A í höfuð með flösku.

III

Eins og að framan greinir hefur ákærði viðurkennt fyrir dómi að hafa slegið A hnefahögg í höfuðið eftir að A hafi gefist upp á flóttanum. Sá framburður er í samræmi við framburð vitna og áverka á andliti A. Hins vegar hefur ákærði borið við neyðarvörn vegna þess háttalags sem hann segir A hafa viðhaft með flöskuna. Ákærði kvaðst þó ekki hafa metið það svo á vettvangi að A hafi ætlað að ráðast á sig, en telja að hann hafi frekar brugðið flöskunni á loft sér til varnar. Verður þegar af þeim sökum ekki fallist á þessa málsvörn ákærða. Hann hefur unnið sér til refsingar fyrir líkamsárás sem varðar við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga. Ekki er heldur fallist á með ákærða að framangreind atvik á Laugavegi réttlæti árás hans þannig að áhrif eigi að hafa við ákvörðun refsingar. Sakarferill ákærða er nægilega rakinn í héraðsdómi og verður hann dæmdur til fangelsis í 45 daga, sem þykir mega binda skilorði eins og í dómsorði greinir.

Fallist er á með héraðsdómi að uppfyllt séu skilyrði 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 um miskabætur til handa A, sem ákveðast 250.000 krónur. Að teknu tilliti til kröfugerðar hans fyrir Hæstarétti ákveðast dráttarvextir frá sama degi og í dómsorði héraðsdóms segir. Þá verður staðfest niðurstaða héraðsdóms um útlagðan kostnað A við að halda kröfunni fram í héraði.

Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað verður staðfest.

Ákærði verður dæmdur til að greiða helming áfrýjunarkostnaðar málsins samkvæmt yfirliti ríkissaksóknara um sakarkostnað, þar með talið málsvarnarlauna skipaðs verjanda síns fyrir Hæstarétti, sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og greinir í dómsorði.

Það athugast að í hinn áfrýjaða dóm vantar lýsingu á efni ákærunnar.

Dómsorð:

Ákærði, H-kk-nf F-kk-nf A-kk-nf, sæti fangelsi í 45 daga, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún niður falla að liðnum þremur árum frá uppsögu dóms þessa að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði A, 312.250 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 16. júlí 2008 til greiðsludags.

Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað skal vera óraskað.

Ákærði greiði helming áfrýjunarkostnaðar málsins, sem er samtals 247.149 krónur að meðtöldum málsvarnarlaunum skipaðs verjanda ákærða fyrir Hæstarétti, H-kk-ef B-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 224.100 krónur.