93/2008

AÓ og R voru sakfelldir fyrir húsbrot, rán og frelsissviptingu fyrir að hafa í heimildarleysi ruðst inn á heimili A, svipt hann frelsi sínu og beitt hann ofbeldi og hótunum um ofbeldi í því skyni að ná frá honum verðmætum. Háttsemi þeirra var talin varða við 252. gr., 231. gr. og 2. mgr. 226. gr. almennra hegningarlaga. Þá var R einnig sakfelldur fyrir umferðarlagabrot. Brot ákærðu var unnið í sameiningu og var fyrirfram skipulagt sem talið var sýna einbeittan brotavilja, einkum af hálfu AÓ, og var virt til refsiþyngingar, sbr. 2. mgr. 70. gr. og 6. tl. 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga. Refsing A var ákveðin fangelsi í tvö og hálft ár og refsing R fangelsi i tvö ár.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Ríkissaksóknari skaut máli þessu til Hæstaréttar 6. febrúar 2008 í samræmi við yfirlýsingar ákærðu um áfrýjun, en jafnframt af hálfu ákæruvalds, sem krefst staðfestingar á sakfellingu ákærðu, upptöku muna samkvæmt ákæru en þyngingar á refsingu. Þá er krafist að ákærði A-kk-nf Ó-kk-nf B-kk-nf verði dæmdur til greiðslu skaðabóta eins og greinir í ákæru.

Ákærði A-kk-nf Ó-kk-nf krefst þess að refsing hans verði milduð og gæsluvarðhaldsvist sem hann sætti við rannsókn málsins frá 2. febrúar 2007 til 7. sama mánaðar komi til frádráttar dæmdri refsingu. Hann krefst einnig að skaðabótakrafa A verði lækkuð, en skaðabótakröfu Tryggingamiðstöðvarinnar hf. verði vísað frá dómi, en til vara að hann verði sýknaður af henni.

Ákærði R-kk-nf W-x-x L-x-x krefst mildunar refsingar og að hún verði skilorðsbundin. Hann krefst þess jafnframt að gæsluvarðhaldsvist hans frá 2. febrúar 2007 til 7. sama mánaðar komi til frádráttar dæmdri refsingu.

I

Í greinargerð ákærða R-kk-ef W-x-x fyrir Hæstarétti er gerð sú krafa að bótakrafa A verði lækkuð frá héraðsdómi. Samkvæmt 2. mgr. 151. gr. þágildandi laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála, sbr. nú 2. mgr. 199. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, skal í bréflegri tilkynningu ákærða til Ríkissaksóknara um áfrýjun tekið nákvæmlega fram í hverju skyni sé áfrýjað, þar á meðal varðandi einkaréttarkröfur. Í tilkynningu ákærða til Ríkissaksóknara 30. janúar 2008 er ekki vikið að því að áfrýjunin taki til slíkra krafna. Af þessum sökum kemur þessi krafa ákærða R-kk-ef W-x-x ekki til úrlausnar fyrir Hæstarétti nema að því leyti sem réttinum er skylt að taka afstöðu til hennar ex officio.

Fyrir Hæstarétti var því lýst yfir af hálfu ákæruvalds að skilja bæri kröfu þess um skaðabætur svo, að krafist væri staðfestingar héraðsdóms. Þar sem kröfur ákæruvalds um skaðabætur beinast fyrir Hæstarétti aðeins að ákærða A-kk-þgf Ó-kk-þgf verður yfirlýsing þessi skýrð svo að ekki séu nú af hálfu ákæruvalds gerðar kröfur um breytingar á niðurstöðu héraðsdóms um skaðabætur. Kemur því krafa um hækkun skaðabóta ekki til álita fyrir Hæstarétti. Þá var kröfu Tryggingamiðstöðvarinnar hf. vísað frá héraðsdómi og kemur hún heldur ekki til álita fyrir Hæstarétti.

II

Atvikum málsins og framburði ákærðu í héraði er lýst í hinum áfrýjaða dómi. Fallist er á þær ályktanir sem héraðsdómari dregur af gögnum málsins og framburði fyrir lögreglu og dómi. Þó verður að gera þá athugasemd að ekki kemur fram í vitnisburði A að ákærði A-kk-nf Ó-kk-nf hafi hótað honum með fjaðurhníf meðan þeir voru staddir í eldhúsi íbúðar A að [heimilisfang], Reykjavík, en A-kk-nf Ó-kk-nf hefur játað að hafa haft fjaðurhníf meðferðis. Ákærði R-x-x W-x-x hefur borið að ákærði A-kk-nf Ó-kk-nf hafi hótað A með hnífnum og meðákærði í héraði, Z, að ákærði A-kk-nf Ó-kk-nf hafi handleikið hnífinn fyrir framan A í eldhúsinu þótt blað hnífsins hafi ekki verið úti. Að þessu virtu verður niðurstaða héraðsdóms um þetta atriði staðfest.

III

Fallist er á niðurstöðu héraðsdóms um heimfærslu brota til refsiákvæða.

Sakaferli ákærðu er nægilega lýst í héraðsdómi.

Ásetningur ákærða A-kk-ef Ó-kk-ef til þeirra brota sem hann er sakfelldur fyrir var einbeittur. Þegar til þess er litið og annars sem greinir í héraðsdómi og horfir til refsihækkunar, svo og til ítrekunaráhrifa dóms Héraðsdóms Reykjaness 19. desember 2003, en þá var ákærði dæmdur til sex mánaða fangelsis fyrir þjófnað, sem hann lauk við að afplána 30. desember 2004, verður refsing þessa ákærða ákveðin fangelsi í tvö og hálft ár. Til frádráttar komi sex daga gæsluvarðhaldsvist hans frá 2. febrúar 2007 til 7. sama mánaðar.

Eins og í héraðsdómi greinir hlaut ákærði R-kk-nf W-x-x hinn 12. júlí 2005 sex mánaðar fangelsisdóm fyrir líkamsárás og gripdeild, þar af voru fimm mánuðir skilorðsbundnir í tvö ár. Þessi dómur var ásamt öðrum dómi 23. maí 2006 þar sem þessi ákærði hlaut eins mánaðar fangelsisdóm fyrir þjófnað, sem var skilorðsbundinn til tveggja ára, dæmdur upp með hinum fyrri vegna skilorðsrofs. Var refsing fyrir þau brot dæmd í einu lagi með þeim brotum sem þessi ákærði var fundinn sekur um í héraði. Brotið, sem dæmt var fyrir í fyrri dóminum, framdi ákærði 17. ágúst 2003, en þá var hann 17 ára. Hefur sá dómur því ekki ítrekunaráhrif sbr. 1. mgr. 71. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Síðari dómurinn var að fullu skilorðsbundinn og hefur því heldur ekki ítrekunaráhrif sbr. 61. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærði R-kk-nf W-x-x taldi sig ekki eiga óuppgerðar sakir við A er hann réðst í för með ákærða A-kk-þgf Ó-kk-þgf og meðákærðu í héraði, Y, sem höfðu frumkvæði að förinni. Óljóst er hvenær ásetningur hans kviknaði til sumra þeirra brota sem hann er dæmdur fyrir. Verður refsing hans ákveðin fangelsi í tvö ár en til frádráttar komi sex daga gæsluvarðhaldsvist hans frá 2. febrúar 2007 til 7. sama mánaðar.

Ákvæði héraðsdóms um skaðabætur og að ákærði A-kk-nf Ó-kk-nf sæti upptöku á skotfærum og eftirlíkingu af skammbyssu verða staðfest.

Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað ákærðu verða staðfest.

Ákærðu verður gert að greiða áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun verjenda sinna fyrir Hæstarétti, sem ákveðin eru að meðtöldum virðisaukaskatti, eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Ákærði A-kk-nf Ó-kk-nf B-kk-nf sæti fangelsi í tvö og hálft ár. Gæsluvarðhald hans frá 2. febrúar 2007 til 7. sama mánaðar kemur til frádráttar refsingu.

Ákærði R-kk-nf W-x-x L-x-x sæti fangelsi í tvö ár. Gæsluvarðhald hans frá 2. febrúar 2007 til 7. sama mánaðar kemur til frádráttar refsingu.

Ákvæði héraðsdóms um skaðabætur og upptöku á skotfærum og skammbyssu skulu vera óröskuð.

Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað ákærðu skulu óröskuð.

Ákærði A-kk-nf Ó-kk-nf B-kk-nf greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns fyrir Hæstarétti, B-kk-ef J-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 311.250 krónur og ákærði R-kk-nf W-x-x L-x-x greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, P-kk-ef A-kk-ef P-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 311.250 krónur. Ákærðu greiði óskipt annan áfrýjunarkostnað málsins, 53.760 krónur.