295/2004

H slasaðist þegar hún var við vinnu sína um borð í fiskiskipi B ehf. Féll hún úr stiga þegar hún var að fara upp úr frystilest skipsins. H höfðaði mál gegn B ehf. til greiðslu skaðabóta. Ekki var fallist á að stiginn hafi verið vanbúinn eða að ekki hafi verið gætt nægilega að því að ísing myndaðist ekki í honum. Því var jafnframt hafnað að H hafi ekki verið nægilega vöruð við hættu sem þarna gæti myndast eða ekki verið veittar nægilegar leiðbeiningar um viðbrögð við henni, þegar hún réðst til starfa um borð í skipinu skömmu fyrir slysið. Samkvæmt framansögðu var slysið talið óhappatilviljun, sem mætti hvorki rekja til vanbúnaðar skipsins né saknæmra mistaka starfsmanna B ehf. Var B ehf. því sýknað af kröfu H.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 13. júlí 2004. Hún krefst þess að stefnda verði gert að greiða sér 11.569.069 krónur með vöxtum samkvæmt 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 af 8.558.854 krónum frá 7. október 1998 til 3. maí 2001, en dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 25/1987 af 11.569.069 krónum frá þeim degi til 1. júlí 2001 en samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá síðast nefndum degi til greiðsludags. Þá krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti án tillits til gjafsóknar, sem henni hefur verið veitt á báðum dómstigum.

Stefndi krefst aðallega staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti, en til vara að krafa áfrýjanda verði lækkuð og málskostnaður felldur niður.

Svo sem greinir í hinum áfrýjaða dómi slasaðist áfrýjandi, þegar hún var við vinnu sína um borð í fiskiskipi stefnda Vestmannaey VE 54 þann 7. október 1998. Féll hún úr stiga þegar hún var að fara upp úr frystilest skipsins. Kröfur sínar um bótaábyrgð stefnda byggir hún í aðalatriðum á því að stiginn hafi verið vanbúinn, ekki hafi verið gætt nægilega að því að ísing myndaðist ekki í stiganum, hún hafi ekki verið nægilega vöruð við hættu sem þarna gæti myndast og ekki verið veittar nægilegar leiðbeiningar um viðbrögð við henni, þegar hún réðst til starfa um borð í skipinu skömmu fyrir slysið.

Stigi sá sem áfrýjandi féll úr mun vera af algengri gerð í frystiskipum. Stefndi hefur að eigin sögn aldrei fengið athugasemdir um umbúnað stigans, hvorki frá eftirlitsaðilum né skipverjum á skipinu. Telur hann vandséð hvernig unnt sé að haga þessum búnaði á annan veg en þann sem var í skipi hans. Hann fellst á að ísing geti myndast efst í stiganum, þó að hann telji ósannað, að svo hafi verið, þegar slysið varð. Sé um ísingu að ræða þurfi þeir sem um stigann fara að sýna aðgæslu, sem sé ekki annars eðlis en gerist og gengur við störf um borð í fiskiskipum. Hann mótmælir sjónarmiðum áfrýjanda um að slysið megi rekja til vanrækslu á að vara hana við hættu sem af þessu geti stafað eða skorts á leiðbeiningum til hennar.

Úr þessum málsástæðum aðilanna er leyst í hinum áfrýjaða dómi. Verður fallist á forsendur hans og niðurstöðu með athugasemd um að ekki verður talið að á áfrýjanda hafi hvílt frumkvæðisskylda, sem máli skipti við úrlausn málsins, til að vekja athygli yfirmanna skipsins á ætluðu sérstöku hættuástandi við stigann sem hún féll úr og krefjast úrbóta þætti henni ástæða til. Þá segir einnig í forsendum dómsins, að ekki liggi fyrir að fiskslor sé hálla en ís. Af hálfu áfrýjanda hefur slíku ekki verið haldið fram í málinu, heldur aðeins því að hafi slor verið á stiganum hafi það verið efniviður í ísingu til viðbótar vatni sem barst á stigann. Verður hinn áfrýjaði dómur því staðfestur.

Rétt er að hvor aðili beri sinn kostnað af rekstri málins fyrir Hæstarétti.

Gjafsóknarkostnaður áfrýjanda fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði svo sem í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.

Gjafsóknarkostnaður áfrýjanda, H-kvk-ef S-kvk-ef F-kvk-ef, fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hennar, 400.000 krónur.