287/2004

L missti stjórn á bifreið sinni, sem hann ók austur Suðurlandsveg, er hann reyndi að forða árekstri við rauða bifreið af Volvo gerð, sem ekið var á röngum vegarhelmingi. Við þetta kastaðist bifreið L framan á bifreið SS, sem ekið var vestur sama veg. Sama dag tilkynnti SML lögreglu um skemmd á spegli á bifreið sinni sem hún kvað stafa af því að bifreið hennar hafi mætt hvítri sendibifreið er hún ók vestur Suðurlandsveg og hafi bifreiðarnar ekið svo nálægt hvor annarri að hliðarspegill hafi brotnað. Kvaðst SML hafa mætt umræddri bifreið á svipuðum slóðum og áðurnefndur árekstur átti sér stað. L höfðaði mál á hendur SML til greiðslu skaðabóta. Í málinu var upplýst að á slysdegi var þoka og slæmt skyggni á umræddum slóðum. Talið var sannað með vísan til framburðar vitna að rauðri bifreið af Volvo gerð hafi verið ekið með háskalegum hætti í niðdimmri þoku á röngum vegarhelmingi vestur Suðurlandsveg á þeim tíma, sem áreksturinn varð. Þá var talið sannað að SML hafi ekið á sama tíma slíkri bifreið vestur Suðurlandsveg og að vinstri spegill hennar hafi brotnað við snertingu við aðra bifreið. Kom árekstrarstaður saman við lýsingu SML. Þá hafði vitnið SP lýst því að rauðri bifreið af Volvo gerð hafi verið ekið svo nærri sendibifreið að það hafi jafnvel talið að bifreiðarnar hafi nuddast eitthvað saman. Með vísan til þessa og framburðar SML fyrir lögreglu um að hún hafi mætt neyðarbifreiðum slökkviliðs á leið austur Suðurlandsveg um það bil 5 mínútum eftir að bifreið hennar rakst á bifreiðina, sem hún taldi hafa verið hvíta sendibifreið, var talið sannað að bifreið SML hafi verið sú bifreið, sem kom á móti bifreið L á röngum vegarhelmingi. Var krafa L því tekin til greina.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf, J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Áfrýjendur skutu málinu til Hæstaréttar 7. júlí 2004. Þau krefjast sýknu af kröfu stefnda og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Í greinargerð lögmanns áfrýjenda til Hæstaréttar kemur fram, að ítrekaðar tilraunir hafi verið gerðar til að ná sambandi við áfrýjandann S-x-x M-kvk-þf L-x-x. Þær hafi ekki borið árangur og ekki sé vitað hvar hana sé að finna. Af þessu tilefni hafa af hálfu áfrýjenda verið lagðir fram í Hæstarétti skilmálar fyrir ábyrgðartryggingar ökutækja, sem giltu um vátryggingarsamning þeirra. Þar kemur meðal annars fram, að vátryggjandi skuli annast málsvörn fyrir íslenskum dómstólum, komi fram bótakrafa á sviði sem vátryggingin nær til. Við málflutning af hálfu áfrýjenda fyrir Hæstarétti var upplýst, að áfrýjandi Ibex Motor Policies at Lloyd's hafi tekið ákvörðun um áfrýjun málsins og þá fyrir hönd áfrýjanda S-x-x M-kvk-ef L-x-x á grundvelli þessa ákvæðis í skilmálunum.

Þá hefur verið upplýst fyrir Hæstarétti, að starfsemi áfrýjanda Ibex Motor Policies at Lloyd's hér á landi á vettvangi bifreiðatrygginga fari fram með stoð í 65. gr. laga nr. 60/1994 um vátryggingastarfsemi og að B-kk-nf H-kk-nf hæstaréttarlögmaður sé fulltrúi þessa vátryggingafélags hér á landi samkvæmt síðari málslið 4. tl. 2. mgr. 65. gr. laganna, en honum var stefnt til fyrirsvars í héraði.

Stefndi lýsti yfir því fyrir Hæstarétti að hann gerði ekki athugasemdir við framangreind atriði.

Í forsendum hins áfrýjaða dóms segir að til þess hafi verið litið við mat á sönnunarfærslu um atvik að slysi því, sem málið fjallar um, að áfrýjandi S-x-x hafi ekki mætt fyrir héraðsdóm til skýrslugjafar. Til þess að fjarvera málsaðila geti haft áhrif af þessu tagi á sönnunarfærslu í einkamáli, þarf gagnaðilinn að hafa skorað á hann að gefa skýrslu sbr. 2. mgr. 50. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Þótt stefndi hafi nefnt nafn þessa áfrýjanda í héraðsstefnu meðal þeirra sem óskað væri eftir að skýrslur yrðu teknar af fyrir dómi, felur slík tilgreining ekki í sér áskorun, sem haft getur þessi tilteknu réttaráhrif. Átti athugasemd um þetta því ekki rétt á sér í héraðsdóminum.

Í hinum áfrýjaða dómi er rökstudd sú niðurstaða, að nægilega sé sannað í málinu, að bifreið áfrýjandans S-x-x hafi verið sú bifreið, sem kom á móti bifreið stefnda á röngum vegarhelmingi og olli því að hann missti stjórn á henni. Auk þess sem þar er nefnt, fær sú niðurstaða stoð í þeim framburði áfrýjanda S-x-x fyrir lögreglu, að um það bil 5 mínútur hafi liðið frá því bifreið hennar rakst í hvíta sendibifreið, sem hún taldi hafa verið, þar til hún hafi mætt neyðarbifreiðum slökkviliðs, sem þá hafi verið á leið austur Suðurlandsveg í forgangsakstri. Verður niðurstaða héraðsdóms um þetta staðfest.

Áfrýjandi hefur haldið því fram, að slysið megi að minnsta kosti að hluta rekja til þess, að stefndi L-kk-nf A-kk-nf hafi ekið of hratt miðað við aðstæður, þegar slysið varð. Stefndi taldi sjálfur í skýrslu sinni fyrir dómi, að hann hefði ekið á 70-80 kílómetra hraða miðað við klukkustund. Hefur framburði hans um þetta ekki verið hnekkt. Hámarkshraði á akbrautinni þarna var 90 kílómetrar á klukkustund. Þrátt fyrir að þoka hafi gefið ökumönnum tilefni til að aka með sérstakri gát umrætt sinn, verður ekki talið að í þessum aksturshraða felist gáleysi sem eigi að hafa þau áhrif að sök verði skipt í málinu. Er þess þá gætt, að áfrýjandi S-x-x átti yfirgnæfandi sök á árekstrinum með því að aka á röngum vegarhelmingi á móti umferð úr gagnstæðri átt.

Með þessum athugasemdum en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur.

Áfrýjendur verða dæmdir til að greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti, eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Áfrýjendur, S-x-x M-kvk-nf L-x-x og Ibex Motor Policies at Lloyd's, greiði stefnda, L-kk-þgf A-kk-þgf, óskipt málskostnað fyrir Hæstarétti 200.000 krónur.