156/2005

E var með dómi héraðsdóms sakfelldur fyrir þjófnað með því að hafa stolið þremur DVD-diskasöfnum úr verslun. Öryggisvörður bar að E hafi gengið út um öryggishlið verslunarinnar með varninginn innanklæða, en snúið við inn í verslunina er þjófavarnarkerfi fór í gang. Þá bar hann að E hafi viðurkennt þjófnaðinn og var það einnig skráð í frumskýrslu lögreglu. E neitaði sök fyrir dómi og kvaðst eingöngu hafa gengið áleiðis að öryggishliðinu en farið of nærri. Framburður lögreglumannanna um játningu E í þeirra viðurvist hafði ekki sönnunargildi í málinu og naut því ekki annarra sönnunargagna um ætlaðan þjófnað E en framburðar öryggisvarðar. Gegn neitun E og með hliðsjón af 1. mgr. 48. gr. laga um meðferð opinberra mála var ósannað að E hafi gerst sekur um þjófnaðinn og var hann því sýknaður af þeim sakargiftum. Þá voru E einnig gefin að sök tvö önnur þjófnaðarbrot, þar á meðal að hafa stolið nánar tilgreindri fartölvu ásamt gögnum og fylgihlutum, að áætluðu verðmæti hátt í 10 milljónir króna. Var það talið langt umfram það sem venjulegt geti talist um muni af þessu tagi. Ekki naut þó annarra gagna í málinu um verðmæti varningsins en lista sem fylgdi bótakröfu vegna þjófnaðarins, sem E hafði mótmælt sem of hárri. Var því talið óupplýst hvert var verðmæti þess sem E tók þátt í að stela umrætt sinn og var við ákvörðun refsingar miðað við að það hafi verið miklum mun lægra en áætlað var í ákæru. Var refsing E ákveðin fangelsi í átta mánuði með vísan til 71. gr. og 78. gr. almennra hegningarlaga.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf, J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut máli þessu til Hæstaréttar 11. apríl 2005 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun, en jafnframt af hálfu ákæruvalds, sem krefst staðfestingar á sakfellingu að því er varðar dóm Héraðsdóms Reykjavíkur 11. febrúar 2005, en þyngingar á samanlagðri refsingu samkvæmt honum og dómi Héraðsdóms Reykjaness 24. sama mánaðar.

Ákærði krefst þess aðallega að hann verði sýknaður af kröfum ákæruvalds samkvæmt dómi 11. febrúar 2005, en til vara að refsing samkvæmt þeim dómi verði milduð. Þá krefst hann þess að refsing samkvæmt dómi 24. sama mánaðar verði milduð.

I.

Með ákæru 2. nóvember 2004 var ákærða gefið að sök að hafa laugardaginn 25. september 2004 stolið þremur DVD-diskasöfnum úr versluninni A, samtals að verðmæti 14.697 krónur. Var brotið talið varða við 244. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Með áðurnefndum dómi Héraðsdóms Reykjavíkur var ákærði sakfelldur fyrir þessa háttsemi. Málavöxtum er réttilega lýst í héraðsdómi að öðru leyti en því að aðeins annar lögreglumannanna minntist þess í yfirheyrslu fyrir dómi að hafa séð ætlað þýfi á vettvangi. Eins og fram kemur í héraðsdómi bar öryggisvörður verslunarinnar fyrir dómi að ákærði hafi gengið gegnum öryggishlið verslunarinnar með varninginn innanklæða, en snúið við er þjófavarnarkerfi fór í gang og farið aftur inn í verslunina. Sagði hann að þjófavörn hafi verið farin af einu diskasafninu, á öðru hafi hún verið farin af að hluta og átt hafi verið við umbúðirnar á því þriðja. Þá bar hann jafnframt að ákærði hafi viðurkennt á vettvangi að hafa ætlað að taka diskana ófrjálsri hendi. Í frumskýrslu lögreglu, sem kom á vettvang að beiðni öryggisvarðar, er skráð að ákærði hafi viðurkennt þjófnaðinn. Báðir lögreglumennirnir komu fyrir dóm og staðfestu að ákærði hafi viðurkennt brotið á staðnum. Fyrir dómi hefur ákærði neitað sök. Hann kveðst ekki hafa gengið út um öryggishlið verslunarinnar með diskana, heldur farið áleiðis að hliðinu í þeim tilgangi að ræða við félaga sinn, er staðið hafi fyrir utan verslunina, en farið of nærri þjófavarnarkerfinu. Hann hafi gengið til baka inn í verslunina þegar viðvörunarhljóð heyrðust úr kerfinu. Þá kannaðist hann hvorki við að hafa haft diskana innanklæða né að hafa tekið þjófavörn af vörunni.

Ákærði hefur sem fyrr segir neitað sakargiftum fyrir dómi, en framburður lögreglumannanna um játningu hans í þeirra viðurvist á vettvangi hefur ekki sönnunargildi í málinu. Í því nýtur ekki annarra sönnunargagna um ætlaðan þjófnað hans en framburðar öryggisvarðar. Gegn neitun ákærða og með hliðsjón af 1. mgr. 48. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála er ósannað að hann hafi gerst sekur um þessa háttsemi. Verður hann því sýknaður af sakargiftum sem fjallað er um í ákæru 2. nóvember 2004.

II.

Með ákæru 6. janúar 2005 voru ákærða gefin að sök tvö þjófnaðarbrot. Annars vegar var hann sakaður um að hafa 29. mars 2004 í félagi við X og Y stolið nánar tilgreindri fartölvu ásamt gögnum og fylgihlutum að áætluðu verðmæti 9.343.800 krónur, úr bifreið sem stóð við C. Hins vegar var honum gefið að sök að hafa 22. ágúst 2004 ásamt áðurnefndum X stolið ýmsum nánar tilgreindum verðmætum, samtals að áætluðu verðmæti 1.250.000 krónur. Ákærði játaði sakargiftir og var farið með málið sem játningarmál samkvæmt 125. gr laga nr. 19/1991 og það dæmt í Héraðsdómi Reykjaness 24. febrúar 2005. Ákærði hafnaði hins vegar að greiða skaðabótakröfu sem gerð var vegna þjófnaðarins 29. mars 2004 þar sem hann taldi kröfuna of háa, og órökstudda, en hún var meðal annars á því reist að verðmæti tölvunnar hafi numið 9.343.800 krónum. Kröfunni var vísað frá dómi og er hún ekki til meðferðar fyrir Hæstarétti.

Eins og fyrr segir hefur ákærði játað að hafa stolið umræddri fartölvu „ásamt gögnum og fylgihlutum“. Verðmæti tölvunnar ásamt fylgihlutum og gögnum, þar á meðal forrita og fjölda ljósmynda, sem eigandi hennar kvað hana hafa haft að geyma og ekki komust til skila, er í ákæru áætlað hátt í 10 milljónir króna, sem er langt umfram það sem venjulegt getur talist um muni af þessu tagi. Þrátt fyrir það nýtur ekki annarra gagna í málinu en lista sem fylgdi bótakröfunni. Er því óupplýst hvert var verðmæti þess sem ákærði tók þátt í að stela umrætt sinn. Verður því við það miðað að það hafi verið að miklum mun lægra en áætlað er í ákæru.

III.

Brot ákærða 29. mars 2004 var framið áður en hann var dæmdur í Héraðsdómi Reykjaness 6. maí 2004 í 15 mánaða fangelsi, en sú niðurstaða var staðfest með dómi Hæstaréttar 20. janúar 2005 í máli nr. 241/2004. Verður honum því ákveðinn hegningarauki fyrir þetta brot samkvæmt 78. gr. almennra hegningarlaga. Hins vegar var þjófnaðarbrotið 22. ágúst 2004 framið eftir uppsögu héraðsdómsins 6. maí 2004 og hefur sá dómur því ítrekunaráhrif á það brot samkvæmt 71. gr. laganna. Við ákvörðun refsingar ákærða verður að taka mið af því að andlag þjófnaðarins 29. mars 2004 verður sem fyrr segir að telja að miklum mun minna verðgildi en áætlað er í ákæru. Að þessu athuguðu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms Héraðsdóms Reykjaness 24. febrúar 2005 er refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í átta mánuði.

Ákærði verður dæmdur til að greiða helming sakarkostaðar í héraði og fyrir Hæstarétti samkvæmt yfirliti ríkissaksóknara um málskostnað og ákvörðun Hæstaréttar um málsvarnarlaun, sem eru ákveðin að meðtöldum virðisaukaskatti eins í dómsorði greinir. Hinn helming sakarkostnaðar skal greiða úr ríkissjóði.

Dómsorð:

Ákærði, E-kk-nf S-kk-nf E-kk-nf, sæti fangelsi í átta mánuði.

Ákærði greiði allan sakarkostnað í héraði vegna dóms Héraðsdóms Reykjaness 24. febrúar 2005, 62.250 krónur, sem eru málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða í héraði, K-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns.

Allur sakarkostnaður í héraði vegna dóms Héraðsdóms Reykjavíkur 11. febrúar 2005, 68.475 krónur, greiðist úr ríkissjóði.

Ákærði greiði helming sakarkostnaðar fyrir Hæstarétti, 133.377 krónur, þar með talin helming málsvarnarlauna skipaðs verjanda ákærða fyrir Hæstarétti, K-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 124.500 krónur, en hinn helmingur sakarkostnaðar, 133.377 krónur, greiðist úr ríkissjóði.