426/2017

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu S um að fellt yrði úr gildi fjárnám sem sýslumaður gerði hjá henni fyrir kröfu um opinber gjöld samkvæmt endurákvörðun ríkisskattstjóra á gjöldum fyrrverandi sambýlismanns hennar. Var talið að S og fyrrum sambýlismaður hennar hefðu verið samsköttuð á því tímabili sem um ræddi að eigin ósk. Þau bæru því óskipta ábyrgð á greiðslu skatta sem á þau hefðu verið lagðir og gæti innheimtumaður ríkissjóðs gengið að hvoru um sig til greiðslu á sköttum þeirra beggja á grundvelli 1. mgr. 116. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt. Þá var hvorki fallist á með S að krafan væri fallin niður fyrir fyrningu né að reglur stjórnsýslulaga hefðu verið brotnar gagnvart S við meðferð ríkisskattstjóra á máli fyrrum sambýlismanns hennar.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, B-kk-nf B-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 30. júní 2017, en kærumálsgögn bárust réttinum 13. júlí sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 23. júní 2017, þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að fellt yrði úr gildi fjárnám, sem sýslumaðurinn á höfuðborgarsvæðinu gerði hjá henni 17. október 2016 að kröfu tollstjóra fyrir skuld að fjárhæð samtals 72.204.320 krónur. Kæruheimild er í 3. mgr. 95. gr. laga nr. 90/1989 um aðför. Sóknaraðili krefst þess að fyrrgreint fjárnám verði fellt úr gildi og sér dæmdur málskostnaður í héraði og kærumálskostnaður.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Eins og lýst er í hinum kærða úrskurði er mál þetta rekið um gildi fjárnáms, sem gert var hjá sóknaraðila 17. október 2016 fyrir kröfu um opinber gjöld samkvæmt endurákvörðun ríkisskattstjóra 12. júní 2014 á gjöldum G-kk-ef H-kk-ef V-x-x vegna tekjuráranna 2006 og 2007, en óumdeilt er að sóknaraðili hafi verið í óvígðri sambúð með honum við upphaflega álagningu gjalda hans á árunum 2007 og 2008. Vísar varnaraðili til þess að sóknaraðili og G-kk-nf hafi verið samsköttuð þau ár og beri hún þannig með honum óskipta ábyrgð á greiðslu skatta hans samkvæmt 1. mgr. 116. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt, en á þeim grunni megi gera fjárnám hjá sóknaraðila fyrir vangreiddum sköttum G-kk-ef, sbr. 9. tölulið 1. mgr. 1. gr. og 2. mgr. 3. gr. laga nr. 90/1989.

Fjárnámið, sem málið snýst um, var sem fyrr greinir gert að kröfu tollstjóra, en hann hafði á hendi innheimtu áðurnefndra gjalda, sbr. 1. mgr. 111. gr. laga nr. 90/2003. Í bréfi sóknaraðila 14. desember 2016 til héraðsdóms, þar sem hún krafðist úrlausnar um gildi fjárnámsins, var dómkröfum hennar þessu til samræmis beint að tollstjóra. Tekið var á hinn bóginn til varna gegn þeim kröfum með greinargerð, sem rituð var í nafni varnaraðila. Verður að þessu virtu ekki litið svo á að annmarki sé á aðild að málinu þótt það hefði að réttu lagi átt að beinast að gerðarbeiðandanum við fjárnámið.

Samkvæmt 3. mgr. 62. gr. laga nr. 90/2003, eins og hún hljóðaði á þeim tíma sem málið varðar, áttu karl og kona í óvígðri sambúð rétt á að telja fram og vera skattlögð sem hjón, sem samvistum væru, ef þau óskuðu bæði eftir því skriflega við skattyfirvöld. Eftir gögnum málsins skiluðu sóknaraðili og þáverandi sambúðarmaður hennar saman rafrænum skattframtölum 2007 og 2008 og var bæði skiptin merkt sérstaklega inn á viðeigandi reit í framtölum hvors þeirra að óskað væri eftir samsköttun. Í 2. mgr. 90. gr. laga nr. 90/2003 er kveðið á um að skattframtal skuli undirritað af þeim, sem framtalsskylda hvílir á, en eftir 4. mgr. sömu lagagreinar jafngilda skil á framtali í tölvutæku formi að fenginni heimild ríkisskattstjóra slíkri undirritun þess. Til þess má einnig líta að samkvæmt framlögðu bréfi ríkisskattstjóra 2. mars 2017 var framtölum sóknaraðila og þáverandi sambúðarmanns hennar árin 2007 og 2008 skilað með notkun á veflykli hennar á þjónustusíðu ríkisskattstjóra. Í þessu tilliti gat engu breytt þótt veflykill sambúðarmannsins hafi ekki jafnframt verið notaður. Þessi samsköttun gat heldur ekki hafa farið fram hjá sóknaraðila, enda var tiltekið í álagningarseðlum hennar 2007 og 2008 að skuldajafnað hafi verið frá maka inneign á staðgreiðslu opinberra gjalda. Að þessu öllu virtu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Sóknaraðila verður gert að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, S-kvk-nf A-kvk-nf, greiði varnaraðila, íslenska ríkinu, 350.000 krónur í kærumálskostnað.