391/2008

G krafði Í um skaðabætur vegna tjóns sem félagið taldi sig hafa orðið fyrir vegna mistaka þinglýsingarstjórans í Reykjavík. Hefðu mistökin valdið því að veðskuld við B hefði um tíma fallið út af tilgreindum hluta fasteignar sem G keypti af S með kaupsamningi 7. desember 2002. Hefði þetta valdið G tjóni sem Í bæri ábyrgð á samkvæmt 49. gr. þinglýsingarlaga nr. 39/1978. G byggði á því að félagið hefði orðið fyrir fjártjóni 27. febrúar 2004 er það greiddi B 2.000.000 króna til að fá umræddri veðskuld aflétt. Það er skilyrði skaðabótaskyldu Í samkvæmt a. lið 49. gr. þinglýsingarlaga að sá sem bóta krefst hafi treyst þinglýsingarvottorði. G var ekki talinn hafa sýnt fram á að félagið hefði við kaupsamningsgerðina sérstaklega treyst á veðbókarvottorð eða aðrar tilteknar upplýsingar frá þinglýsingarstjóra um að hin umdeilda veðskuld hvíldi ekki á eigninni en ekkert var að slíkum upplýsingum vikið í kaupsamningnum. Ekki var fallist á að G teldist hafa sannað að fjártjón það, sem hann taldi sig hafa orðið fyrir 27. febrúar 2004, stafaði af mistökum þinglýsingarstjórans í Reykjavík þannig að til ábyrgðar leiddi fyrir Í samkvæmt 49. þinglýsingarlaga. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og H-kvk-nf H-kvk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 17. júlí 2008. Hann krefst þess nú að stefnda verði gert að greiða sér 1.656.559 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 1.384.464 krónum frá 27. febrúar 2004 til 1. september sama ár en af 1.656.559 krónum frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst aðallega staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti en til vara að krafa áfrýjanda verði lækkuð og málskostnaður í héraði og fyrir Hæstarétti látinn niður falla.

Áfrýjandi hefur stefnt G-kk-þgf Á-kk-þgf S-kk-þgf og Byr sparisjóði til réttargæslu fyrir Hæstarétti. Þeir hafa ekki látið málið til sín taka.

Atvikum málsins er lýst í hinum áfrýjaða dómi. Í málinu krefur áfrýjandi stefnda um skaðabætur vegna tjóns sem hann telur sig hafa orðið fyrir vegna mistaka þinglýsingarstjórans í Reykjavík. Hafi mistökin valdið því að veðskuld við réttargæslustefnda, Byr sparisjóð, hafi um tíma fallið út af tilgreindum hluta fasteignarinnar að Suðurlandsbraut 16 í Reykjavík. Hafi þetta valdið áfrýjanda tjóni sem stefndi beri ábyrgð á samkvæmt 49. gr. þinglýsingalaga nr. 39/1978. Svo sem fram kemur í hinum áfrýjaða dómi taldi áfrýjandi tjón sitt felast í því að hann hefði neyðst til að greiða réttargæslustefnda, Byr sparisjóði, 2.000.000 krónur 27. febrúar 2004 til að fá umræddri veðskuld létt af eigninni auk þess sem hann gerði kröfu um greiðslu á 218.550 krónum samkvæmt reikningi 1. september 2004 vegna kostnaðar við lögfræðilega aðstoð í tilefni af uppboðsmeðferð á nefndum eignarhluta. Var þar ekki talinn með virðisaukaskattur sem áfrýjandi kveðst hafa þurft að greiða í viðbót, þar sem áfrýjandi væri „virðisaukaskattskyldur aðili“. Samtals nam krafa áfrýjanda í héraði því 2.218.550 krónum. Krafðist hann dráttarvaxta af 2.000.000 krónum frá 27. febrúar 2004 til 1. september sama ár en af 2.218.550 krónum frá þeim degi til greiðsludags. Héraðsdómur sýknaði stefnda af kröfu áfrýjanda en felldi niður málskostnað. Í áfrýjunarstefnu og greinargerð til Hæstaréttar gerði áfrýjandi sömu kröfu og hann hafði gert í héraði.

Með bréfi til Hæstaréttar 2. mars 2009, daginn fyrir munnlegan flutning málsins, tilkynnti áfrýjandi réttinum að hann breytti dómkröfu sinni. Kvaðst hann nú krefjast greiðslu á 1.656.559 krónum auk dráttarvaxta af 1.384.464 krónum frá 17. mars 2003 til 1. september 2004 en af 1.656.559 krónum frá þeim degi til greiðsludags. Við málflutninginn skýrði áfrýjandi kröfu sína svo að krafist væri þeirrar samanlögðu fjárhæðar sem réttargæslustefndi, G-kk-nf Á-kk-nf S-kk-nf, hefði greitt seljendum eignarhlutans að Suðurlandsbraut 16, O-kvk-þgf G-kvk-þgf og B-kk-þgf Ó-kk-þgf P-kk-þgf, 5. desember 2002, en eins og fram kemur í héraðsdómi nam þessi fjárhæð samtals 1.384.464 krónum (565.000 krónur + 819.464 krónur). Jafnframt krafðist áfrýjandi nú fjárhæðar sem samsvaraði fyrrgreindum reikningi fyrir lögmannsaðstoð en bætti virðisaukaskattinum, 53.545 krónum, við þann kröfulið, þannig að hann nam nú 272.095 krónum. Samtals næmi dómkrafan því 1.656.559 krónum.

Af hálfu stefnda var hinum nýju kröfuháttum mótmælt og talið að áfrýjandi hefði með þeim breytt þeim grundvelli málsóknar sinnar sem lagður hefði verið fyrir héraðsdóm. Jafnframt mótmælti stefndi sérstaklega breytingu áfrýjanda á upphafsdegi dráttarvaxta aftur í tímann, þannig að nú miðaði hann við 17. mars 2003 en hefði áður miðað við 27. febrúar 2004. Áfrýjandi brást við þessu í síðari málflutningsræðu sinni á þann veg að hann breytti upphafsdegi dráttarvaxtakröfu sinnar í fyrra horf og lýsti jafnframt yfir því að hann byggði enn á að tjón hans hefði orðið 27. febrúar 2004, er hann greiddi réttargæslustefnda, Byr sparisjóði, fyrrgreindar 2.000.00 krónur. Hann hefði hins vegar lækkað fjárhæð kröfunnar og væri honum það heimilt.

Dómur í málinu verður ekki byggður á sjónarmiðum áfrýjanda um að tjón hans hafi orðið 5. desember 2002, þegar réttargæslustefndi, G-kk-nf Á-kk-nf S-kk-nf, gerði eftirstöðvar kaupverðs umrædds eignahluta upp við seljendur eignarhlutans, en áfrýjandi telur að það hafi réttargæslustefndi gert í trausti þess að seljendurnir hafi þá verið búnir að uppfylla samningsskuldbindingu sína um að aflétta veðkröfu réttargæslustefnda, Byrs sparisjóðs, af hinni seldu eign. Á þessu var ekki byggt í héraði og verður ekki úr því bætt fyrir Hæstarétti, sbr. 2. mgr. 163. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Áfrýjandi kveðst eins og að framan var greint ennþá byggja á því að hann hafi orðið fyrir fjártjóni 27. febrúar 2004, er hann greiddi réttargæslustefnda, Byr sparisjóði, 2.000.000 krónur til að fá umræddri veðskuld aflétt og stefndi beri ábyrgð á því vegna mistaka þinglýsingarstjórans í Reykjavík. Áfrýjandi keypti eignina af Suðurlandsbraut 16 ehf. með kaupsamningi 7. desember 2002. Það er skilyrði skaðabótaskyldu stefnda samkvæmt a. lið 49. gr. þinglýsingalaga að sá sem bóta krefst hafi treyst þinglýsingavottorði. Áfrýjandi hefur ekki sýnt fram á að hann hafi við kaupsamningsgerðina sérstaklega treyst á veðbókarvottorð eða aðrar tilteknar upplýsingar frá þinglýsingarstjóra um að hin umdeilda veðskuld hvíldi ekki á eigninni en ekkert var að slíkum upplýsingum vikið í kaupsamningnum.

Verður samkvæmt framansögðu ekki fallist á að áfrýjandi teljist hafa sannað að fjártjón það, sem hann telur sig hafa orðið fyrir 27. febrúar 2004, stafi af mistökum þinglýsingarstjórans í Reykjavík þannig að til ábyrgðar leiði fyrir stefnda samkvæmt 49. gr. þinglýsingalaga. Verður hinn áfrýjaði dómur því staðfestur.

Áfrýjandi verður með vísan til 1. mgr. 130. gr., sbr. 166. gr., laga nr. 91/1991 dæmdur til að greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur er óraskaður.

Áfrýjandi, Glitur ehf., greiði stefnda, íslenska ríkinu, 400.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.