614/2010

X og Y voru sökuð um blygðunarsemisbrot og brot gegn barnaverndarlögum með því að hafa staðið saman að töku 64 mynda af tíu nafngreindum stúlkum, þar sem þær voru fáklæddar eða naktar í sturtu eða búningsklefum. Kærðu þau úrskurð héraðsdóms, þar sem hafnað var kröfu þeirra um afhendingu myndanna sem lágu til grundvallar ákæru í málinu. Samkvæmt 3. mgr. 37. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála getur lögregla synjað verjanda um aðgang að einstökum skjölum og öðrum gögnum meðan á rannsókn máls stendur ef brýnir einkahagsmunir annarra en skjólstæðings hans standa því í vegi. Í ákvæðinu felst að heimilt er að fara þá leið, sem er síður íþyngjandi í garð ákærða, að veita ákærða aðgang að skjölum á lögreglustöð en synja honum um afrit af þeim. Var talið að þrátt fyrir að sambærilegt ákvæði væri ekki að finna í lögunum eftir að mál hefði verið höfðað yrði allt að einu talið að sömu reglur giltu eftir málshöfðun, enda væri þess gætt svo sem í máli þessu að X og Y fengju viðunandi aðstöðu og nægan tíma til að kynna sér myndirnar og undirbúa vörn sína í málinu. Var úrskurður héraðsdóms því staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf, J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og P-kk-nf H-kk-nf.

Varnaraðilar skutu málinu til Hæstaréttar með kæru 22. október 2010, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 27. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Norðurlands eystra 20. október 2010, þar sem hafnað var kröfu varnaraðila um afhendingu þeirra mynda, sem ákæra í málinu er byggð á. Kæruheimild er í c. lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Varnaraðilar krefjast þess að sóknaraðila verði gert skylt að afhenda verjanda þeirra afrit af 64 myndum sem liggi til grundvallar ákæru sóknaraðila á hendur varnaraðilum. Þá krefjast þau kærumálskostnaðar.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Í ákæru ríkissaksóknara 2. júlí 2010 eru varnaraðilar sakaðir um blygðunarsemisbrot og brot gegn barnaverndarlögum með því að hafa staðið saman að töku alls 64 mynda af tíu nafngreindum stúlkum, þar sem þær voru fáklæddar eða naktar í sturtu eða búningsklefum. Á dómþingi gerði verjandi ákærðu kröfu um að sér yrði afhent „eintak þeirra mynda sem ákært er fyrir í málinu, annað hvort á tölvutæku formi eða útprentuð.“ Sóknaraðili hafnaði þeirri ósk en lýsti sig reiðubúinn „að greiða götu verjanda til að kynna sér efni myndanna.“ Með hinum kærða úrskurði var kröfu varnaraðila hafnað en þeim heimilað að kynna sér myndirnar á þeirri lögreglustöð sem verjandi vísar á.

Samkvæmt 3. mgr. 37. gr. laga nr. 88/2008 getur lögregla synjað verjanda um aðgang að einstökum skjölum og öðrum gögnum meðan á rannsókn máls stendur ef brýnir einkahagsmunir annarra en skjólstæðings hans standa því í vegi. Í ákvæðinu felst að heimilt er að fara þá leið, sem er síður íþyngjandi í garð ákærða, og veita honum aðgang að skjölum á lögreglustöð en synja honum um afrit af þeim. Sambærilegt ákvæði er ekki að finna í lögunum eftir að mál hefur verið höfðað þó að þeir hagsmunir sem ákvæðið verndar breytist ekki við málshöfðunina. Verður allt að einu talið að sömu reglur gildi eftir málshöfðun, enda sé þess í hvívetna gætt svo sem í máli þessu að varnaraðilar fái viðunandi aðstöðu og nægan tíma til að kynna sér myndirnar og undirbúa vörn sína í málinu. Með þessum athugasemdum en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Kærumálskostnaður verður ekki dæmdur, sbr. 3. mgr. 220. gr. laga nr. 88/2008.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.