129/2017

X var sakfelldur fyrir kynferðisbrot samkvæmt 1. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa með ólögmætri nauðung haft samræði og önnur kynferðismök við A er hún var 16 ára. Við ákvörðun refsingar var meðal annars litið til aðdraganda brotsins og þess að X var tæplega 17 ára er hann framdi það, sbr. 4. tölulið 1. mgr. 70. gr. og 2. tölulið 1. mgr. 74. gr. almennra hegningarlaga. Var refsing X ákveðin fangelsi í tvö ár auk þess sem honum var gert að greiða A 900.000 krónur í miskabætur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Þ-kk-nf Ö-kk-nf, E-kk-nf T-kk-nf, G-kvk-nf B-kvk-nf, M-kk-nf S-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 7. febrúar 2017 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Af hálfu ákæruvaldsins er krafist staðfestingar hins áfrýjaða dóms.

Ákærði krefst þess aðallega að hinn áfrýjaði dómur verði ómerktur, til vara að hann verði sýknaður en að því frágengnu að refsing verði milduð. Þá krefst hann þess aðallega að einkaréttarkröfu verði vísað frá héraðsdómi, en til vara að fjárhæð hennar verði lækkuð.

A krefst þess aðallega að ákærða verði gert að greiða sér 2.000.000 krónur með vöxtum eins og dæmdir voru í héraði, en til vara að ákvæði héraðsdóms um einkaréttarkröfu verði staðfest.

Krafa ákærða um ómerkingu hins áfrýjaða dóms er meðal annars á því reist að ekki hafi verið tekin skýrsla fyrir héraðsdómi af öllum þeim, sem umgengust ákærða og brotaþola að kvöldi 11. mars 2016, þegar atvikið sem vísað er til í ákæru átti sér stað. Af hálfu ákærða, sem naut aðstoðar verjanda við meðferð málsins, var ekki gerð krafa um að aðrir en þeir, sem komu fyrir dóm, gæfu þar vitnaskýrslu, svo sem hann átti rétt til samkvæmt 1. mgr. 110. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála og d. lið 3. mgr. 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994. Að þessu gættu hefur ákærði ekki fært fram haldbær rök fyrir ómerkingarkröfu sinni.

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur um sakfellingu ákærða, heimfærslu brots hans til refsiákvæðis, einkaréttarkröfu og sakarkostnað.

Ákærði hefur með háttsemi sinni unnið sér til refsingar. Við ákvörðun refsingar fyrir brot gegn 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 ber samkvæmt a. lið 195. gr. laganna að virða það til þyngingar ef þolandi er barn yngra en 18 ára, en brotaþoli var 16 ára þegar ákærði braut gegn henni. Á það er hins vegar að líta að ákærði var tæplega 17 ára er hann framdi brotið, sbr. 4. tölulið 1. mgr. 70. gr. og 2. tölulið 1. mgr. 74. gr. almennra hegningarlaga, auk þess sem hann hefur ekki áður gerst sekur um refsiverða háttsemi svo að vitað sé. Eins og fram kemur í úrskurði kærunefndar útlendingamála [...] 2017, sem lagður hefur verið fyrir Hæstarétt, kom ákærði hingað til lands frá Albaníu í byrjun janúar 2016 án þess að vera í fylgd forráðamanns og stóð því höllum fæti félagslega. Þá bar brotaþoli fyrir dómi að hún og ákærði hafi tvívegis haft samfarir með samþykki hennar fyrr um kvöldið áður en hann braut gegn henni á þann hátt sem í ákæru greinir. Að virtum þessum aðdraganda brotsins og því, sem áður greinir, er refsing ákærða ákveðin tveggja ára fangelsi, en vegna þess hver refsing er lögð við brotinu eru ekki efni til að binda hana skilorði.

Samkvæmt 1. mgr. 220. gr. laga nr. 88/2008 verður ákærða gert að greiða helming af áfrýjunarkostnaði málsins, þar á meðal málsvarnarlaunum skipaðs verjanda síns og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir, en hinn helmingurinn felldur á ríkissjóð.

Dómsorð:

Ákærði, X, sæti fangelsi í tvö ár.

Héraðsdómur skal að öðru leyti vera óraskaður.

Helmingur af áfrýjunarkostnaði málsins, sem er samtals 994.318 krónur, þar á meðal málsvarnarlaunum verjanda ákærða, H-kk-ef A-kk-ef B-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 744.000 krónur, og þóknun réttargæslumanns brotaþola, M-kvk-ef G-kvk-ef hæstaréttarlögmanns, 186.000 krónur, greiðist úr ríkissjóði. Ákærði greiði hinn helming áfrýjunarkostnaðarins, 497.159 krónur.