340/2010

Fallist var á kröfu um upptöku líks F, með þeim skilyrðum sem sett eru í

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf, G-kk-nf G-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Sóknaraðili skaut máli þessu til Hæstaréttar með kæru 31. maí 2010, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 2. júní sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 28. maí 2010, þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um upptöku líkamsleifa ætlaðs föður hennar, F, er hvílir í kirkjugarðinum að [...], og að framkvæmd verði mannerfðafræðileg rannsókn á lífsýnum hans og blóðsýnum sóknaraðila og móður hennar til sönnunar á faðerni sóknaraðila. Kæruheimild er í 1. mgr. 15. gr. barnalaga nr. 76/2003. Sóknaraðili krefst þess að framangreind krafa hennar verði tekin til greina. Þá krefst hún kærumálskostnaðar.

Varnaraðilar krefjast staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Til réttargæslu í héraði var stefnt D. Á hendur henni voru ekki gerðar sérstakar kröfur. Hún hefur skilað greinargerð til Hæstaréttar og tekur undir kröfur varnaraðila og krefst kærumálskostnaðar úr hendi sóknaraðila.

Það athugist að E höfðaði mál þetta fyrir hönd sóknaraðila sem er dóttir hennar. Telst sóknaraðili því málsaðili, sbr. 1. mgr. 10. gr. barnalaga.

Mál þetta höfðar sóknaraðili, sem er fædd [...], til viðurkenningar á faðerni sínu. Samkvæmt 2. mgr. 10. gr. barnalaga skal varnaraðili máls vera sá maður eða þeir, sem taldir eru hafa haft samfarir við móður á getnaðartíma barns, en að honum eða þeim látnum má beina máli að lögerfingjum, sem gengju barninu jafnhliða eða næst að erfðum. Sóknaraðili hefur beint máli þessu að varnaraðilum sem erfingjum F. Nú er rekið ágreiningsmál um gildi hjúskapar réttargæslustefndu og F fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur.

Fyrir Hæstarétt hafa verið lögð ný gögn um átta innborganir F inn á bankareikning móður sóknaraðila á [...] að fjárhæð 1.000 til 5.000 evrur í senn á tímabilinu 30. júní 2006 til 16. maí 2007.

Móðir sóknaraðila staðfesti 4. desember 2009 hjá lögbókanda í Reykjavík að F væri faðir sóknaraðila. Hefðu hún og F haft reglulega samfarir á getnaðartíma barnsins. Þá hafa verið lagðar fram yfirlýsingar vitna, vottaðar af lögbókanda í [...], um samband þeirra. Telja verður að uppfyllt séu skilyrði 15. gr., sbr. 2. mgr. 10. gr., barnalaga fyrir að mannerfðafræðileg rannsókn megi fara fram til sönnunarfærslu vegna kröfu sóknaraðila.

Staðreynt hefur verið að ekki er unnt að framkvæma aðrar rannsóknir til að skera úr um faðerni barnsins en með lífsýnum úr F og að þau verði ekki fengin nema úr líkamsleifum hans. Til þess að afla lífsýnis úr honum er óhjákvæmilegt að grafa upp lík hans, sbr. 48. gr. laga nr. 36/1993 um kirkjugarða, greftrun og líkbrennslu. Þegar litið er til þeirra ríku hagsmuna sem barn hefur af því að fá skorið úr faðerni sínu má ljóst vera að sýna verður fram á að aðrir ríkari hagsmunir ráði því að slíkri sönnunarfærslu verði hafnað. Telja verður að hagsmunir barnsins séu ríkari friðhelgi grafreits, sbr. 6. gr. laga nr. 36/1993. Verður því fallist á kröfu sóknaraðila um upptöku líks F, er hvílir í kirkjugarðinum að [...], með þeim skilyrðum sem sett eru í 2. mgr. 47. gr. og 49. gr. laga nr. 36/1993, og um að framkvæmd verði mannerfðafræðileg rannsókn á lífsýnum hans og blóðsýnum, sem tekin hafa verið úr sóknaraðila og móður hennar.

Varnaraðilum verður gert að greiða sóknaraðila kærumálskostnað svo sem í dómsorði greinir, en milli sóknaraðila og réttargæslustefndu fellur hann niður.

Dómsorð:

Heimil er upptaka líks F, er hvílir í kirkjugarðinum að [...], með þeim skilyrðum sem sett eru í 2. mgr. 47. gr. og 49. gr. laga nr. 36/1993 um kirkjugarða, greftrun og líkbrennslu, svo og framkvæmd mannerfðafræðilegrar rannsóknar á lífsýnum hans og blóðsýnum sem tekin hafa verið úr sóknaraðila, A, og móður hennar, E.

Varnaraðilar, B og C, greiði sóknaraðila óskipt 200.000 krónur í kærumálskostnað.