274/2000

Deilt var um uppgjör bóta vegna líkamstjóns, sem S hlaut í umferðarslysi 15. desember 1997, en hann var þá 73 ára. Í þágildandi ákvæði 1. mgr. 9. gr. skaðabótalaga var mælt fyrir um lækkun á útreiknuðum bótum vegna varanlegrar örorku fyrir hvert ár, sem tjónþoli var eldri en 25 ára. Við 70 ára aldur var frádrátturinn 100%. Í 2. mgr. 9. gr. var undantekningarregla, sem heimilaði að víkja að nokkru eða öllu frá reglu 1. mgr. ef ætla mætti að tjónþoli hefði verið vinnufær og stundað vinnu eftir að hann náði 70 ára aldri. Krafa S miðaði við að heimild 2. mgr. 9. gr. skaðabótalaga yrði nýtt að fullu og hann fengi því óskertar skaðbætur vegna varanlegrar örorku, sem aðilar voru sammála um að væri 100%. Stefndu, H og S hf., reistu málatilbúnað sinn einnig á því að framangreindri heimild 2. mgr. 9. gr. yrði beitt, en einungis þannig að dregið yrði frá skaðabótakröfu áfrýjanda fyrir varanlega örorku 92%. Auk þessa fengi S bætt tímabundið atvinnutjón sem svaraði til tólf mánaða heildartekna, svo og miska. Fengi S þannig full laun til 76 ára aldurs. Héraðsdómur hafði fallist á kröfur H og S hf.  Ekki var talið að S hefði sýnt fram á að fjártjón hans af völdum umferðarslyssins væri meira en hann fengi bætt samkvæmt hinum áfrýjaða dómi. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um bótafjárhæð er H og S hf. skyldu greiða S.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf og Á-kk-nf K-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 13. júlí 2000 og krefst þess aðallega að stefndu verði dæmdir til að greiða sér 23.707.970 krónur ásamt 2% ársvöxtum skv. 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 frá 15. desember 1997 til 3. október 1999, en með dráttarvöxtum skv. III. kafla vaxtalaga nr. 25/1987 frá þeim degi til greiðsludags, og að stefndu verði gert að greiða honum málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti. Til vara er þess krafist að málskostnaður falli niður.

Stefndu krefjast staðfestingar héraðsdóms og að áfrýjanda verði gert að greiða þeim málskostnað fyrir Hæstarétti.

I.

Í máli þessu er deilt um uppgjör bóta vegna líkamstjóns, sem áfrýjandi hlaut í umferðarslysi 15. desember 1997, en hann var þá 73 ára. Hefur áfrýjandi fengið bætt það tímabundna atvinnutjón, sem aðilar eru sammála um að hann hafi orðið fyrir, en það svarar til launa hans og tekna af atvinnurekstri á árinu 1997, sem námu 2.150.570 krónum.

Í þágildandi ákvæði 1. mgr. 9. gr. skaðabótalaga var mælt fyrir um lækkun á útreiknuðum bótum vegna varanlegrar örorku fyrir hvert ár, sem tjónþoli var eldri en 25 ára. Við 70 ára aldur var frádrátturinn 100%. Í 2. mgr. 9. gr. var undantekningarregla, sem heimilaði að víkja að nokkru eða öllu frá reglu 1. mgr. ef ætla mætti að tjónþoli hefði verið vinnufær og stundað vinnu eftir að hann náði 70 ára aldri. Aðalkrafa áfrýjanda miðar við að heimild 2. mgr. 9. gr. skaðabótalaga verði nýtt að fullu og hann fái því óskertar skaðbætur vegna varanlegrar örorku, sem aðilar eru sammála um að sé 100%. Stefndu reisa málatilbúnað sinn einnig á því að framangreindri heimild 2. mgr. 9. gr. verði beitt, en einungis þannig að dregið verði frá skaðabótakröfu áfrýjanda fyrir varanlega örorku 92%. Afstaða stefndu svarar til þess að örorkutjón áfrýjanda verði bætt eins og hann hefði verið 68 ára á slysdegi, auk þess sem bætt hefði verið að fullu hið tímabundna atvinnutjón hans eins og að framan greinir og miski. Benda stefndu á að með þessu fengi áfrýjandi bætur, sem svöruðu til fullra launa hans frá slysdegi til 76 ára aldurs.

II.

Áfrýjandi vann fulla vinnu sem sjálfstætt starfandi pípulagningameistari fyrir slysið. Af læknisfræðilegum gögnum má sjá að heilsufar hans hafi almennt verið gott þótt hann hafi farið í hjartaþræðingu um það bil þremur árum fyrir umferðarslysið, meiðst á öxl síðla árs 1996 og greinst með talsverðar slitbreytingar í hálsi er hann var rannsakaður strax eftir slysið. Í matsgerð J-kk-ef H-kk-ef læknis um afleiðingar slyssins kemur fram að miðað við fyrra heilsufar og líkamsburði áfrýjanda yrði að áætla að hann hefði getað unnið við pípulagnir enn um hríð en óvíst væri hve lengi hann hefði haldið það út.

Af hálfu áfrýjanda hefur ekki verið sýnt fram á að fjártjón hans af völdum umferðarslyssins sé meira en hann fær bætt með hinum áfrýjaða dómi. Verður því dómurinn staðfestur að því leyti svo og niðurstaða hans um almenna vexti frá slysdegi. Áfrýjandi sendi stefnda Sjóvá-Almennum tryggingum hf. kröfubréf, sem dagsett er 3. september 1999, en þá lá matsgerð J-kk-ef H-kk-ef fyrir. Ber því skv. 15. gr. vaxtalaga að dæma dráttarvexti á bótafjárhæðina frá 3. október 1999. Málskostnaðarákvæði héraðsdóms skal óraskað. Rétt þykir að hver aðila beri sinn kostnað af málinu fyrir Hæstarétti.

Dómsorð:

Stefndu, H-kvk-nf Þ-kvk-nf og Sjóvá-Almennar tryggingar hf., greiði áfrýjanda, S-kk-þgf G-kk-þgf, 3.157.849 krónur ásamt vöxtum skv. 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 frá 15. desember 1997 til 3. október 1999, en dráttarvöxtum skv. III. kafla vaxtalaga nr. 25/1987 frá þeim degi til greiðsludags.

Málskostnaður í héraði og fyrir Hæstarétti fellur niður.