374/2011

Hæstiréttur staðfesti úrskurð héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu B um að tvö börn M yrðu vistuð utan heimilis hans allt til 22. september 2011 á grundvelli b. liðar 1. mgr. 27. gr., sbr. 28. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, P-kk-nf H-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 8. júní 2011, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 14. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 25. maí 2011, þar sem tekin var til greina krafa varnaraðila um að tvö nafngreind börn sóknaraðila yrðu vistuð utan heimilis hans allt til 22. september 2011. Kæruheimild er í 1. mgr. 64. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Sóknaraðili krefst þess að hafnað verði kröfu varnaraðila um vistun barnanna utan heimilis og sér dæmdur kærumálskostnaður án tillits til gjafsóknar, sem veitt hefur verið.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Í hinum kærða úrskurði er greint frá langvarandi skiptum varnaraðila af málefnum tveggja barna sóknaraðila, sem fædd eru á árinu 2006, en frá hjónaskilnaði sóknaraðila og móður barnanna í júní 2008 hafa þau farið sameiginlega með forsjá barnanna, sem hafa haft lögheimili hjá honum. Samkvæmt gögnum málsins hafa þessi afskipti einkum stafað af aðbúnaði barnanna og öðrum aðstæðum á heimilum beggja foreldranna, sem varnaraðila hafa ítrekað borist tilkynningar um, svo og af miklum deilum sóknaraðila og móðurinnar. Í málinu liggur meðal annars fyrir álitsgerð sálfræðings frá 23. júní 2010 um forsjárhæfni sóknaraðila og móðurinnar, þar sem komist var að þeirri niðurstöðu að þau teldust samkvæmt nánar tilgreindum prófunum hæf til að sinna hlutverki foreldra, en þó hafi komið fram miklir veikleikar í „matsþættinum hegðun og viðhorf í foreldrahlutverki þar sem ósættið á milli þeirra endurspeglast skýrt.“ Þar var bent á að sóknaraðili og móðirin yrðu að leggja deilumál sín til hliðar og einbeita sér að hag barnanna og bæta uppeldisaðstæður þeirra til að geta sinnt hlutverki sínu sem foreldrar, en það hafi ekki tekist og hafi þau ekki nema að hluta nýtt sér ráðgjöf, sem veitt hafi verið um uppeldi barnanna og til að fást við eigin veikleika. Með úrskurði 21. september 2010 tók varnaraðili ákvörðun um að börnin skyldu vistuð á heimili á vegum hans í tvo mánuði frá þeim degi að telja og bar í framhaldi af því undir Héraðsdóm Reykjavíkur 8. nóvember sama ár kröfu um að börnin yrðu vistuð utan heimilis sóknaraðila allt til 21. mars 2011, sbr. 1. mgr. 28. gr. og XI. kafla barnaverndarlaga. Því máli lauk með dómsátt 8. desember 2010, þar sem sóknaraðili og móðirin samþykktu þessa kröfu, en þar var einnig kveðið á um umgengni þeirra við börnin, sem komið hafði verið í fóstur á heimili samkvæmt ákvörðun varnaraðila. Að áliðnu tímabilinu, sem dómsáttin tók til, lýsti móðirin þeirri afstöðu að hún teldi hagsmunum barnanna best borgið með því að þau yrðu áfram á heimili fósturforeldra næstu sex mánuði. Því andmælti sóknaraðili, sem krafðist þess að fá börnin aftur til sín. Varnaraðili kvað upp úrskurð 22. mars 2011, þar sem ákveðið var að þau skyldu áfram vistuð utan heimilis sóknaraðila í tvo mánuði. Varnaraðili bar síðan upp við héraðsdóm kröfu 6. apríl 2011 um að vistunin yrði látin standa allt til 22. september sama ár og er sú krafa til meðferðar í máli þessu.

Að virtum gögnum málsins í heild má fallast á með varnaraðila að fyrir hendi hafi verið nægilegt tilefni samkvæmt b. lið 1. mgr. 27. gr., sbr. 1. mgr. 28. gr. barnaverndarlaga til að ráðstafa börnum sóknaraðila tímabundið í fóstur með áðurnefndum úrskurði 21. september 2010 og dómsátt 8. desember sama ár. Þótt fyrir liggi að bæði sóknaraðili og móðir barnanna hafi á tímabilinu, sem dómsáttin sneri að, leitað aðstoðar sérfræðinga í samræmi við áætlun varnaraðila um meðferð málsins, mat sá síðastnefndi það svo í úrskurði sínum 22. mars 2011 að árangur hefði ekki náðst í samræmi við þá áætlun og uppeldisfærni foreldranna ekki styrkst nægilega til að það þjónaði best hagsmunum barnanna að fara aftur í umsjá þeirra. Í málinu hafa ekki komið fram sérfræðileg gögn, sem ganga gegn þessu mati. Það fær að auki meðal annars stuðning í því að samkvæmt gögnum, sem lögð hafa verið fyrir Hæstarétt, hefur sóknaraðili, sem mun hafa gengið í hjúskap í maí 2011, hvorki fengist til að samþykkja nýja áætlun varnaraðila um meðferð máls, þar sem meðal annars sé ráðgert að eiginkona hans gangist undir mat á forsjárhæfni, né að þiggja sáttameðferð hjá svokölluðum fjölskyldumeðferðarfræðingi, sem varnaraðili hafði hlutast til um. Að þessu gættu verður niðurstaða hins kærða úrskurðar staðfest.

Rétt er að kærumálskostnaður falli niður, en um gjafsóknarkostnað sóknaraðila fyrir Hæstarétti fer samkvæmt því, sem í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Kærumálskostnaður fellur niður.

Gjafsóknarkostnaður sóknaraðila, M, fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsflutningsþóknun lögmanns hans, 250.000 krónur.