271/2011

T hf. höfðaði mál á hendur G og S til greiðslu eftirstöðva kaupverðs samkvæmt kaupsamningi um raðhús í smíðum. Þau kröfðust sýknu og höfðuðu jafnframt mál á hendur félaginu til heimtu skaðabóta eða afsláttar vegna galla á hinu selda og stefndu einnig SH sem verið hafði byggingarstjóri við húsbygginguna. Kröfugerð G og S var reist á niðurstöðu matsgerðar. Í Hæstarétti var fallist á ábyrgð SH sem byggingarstjóra hússins vegna fjölmargra verkliða utan þeirra er lutu að hönnun sem væri þess eðlis að ekki félli undir ábyrgð byggingarstjóra.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 4. maí 2011. Hann krefst aðallega sýknu af kröfu stefndu og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti en til vara að krafa stefndu verði lækkuð og málskostnaður felldur niður á báðum dómstigum.

Stefndu krefjast staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

I

Eins og nánar greinir í hinum áfrýjaða dómi höfðaði verktakafyrirtækið Týrus hf., áður THS verktakar hf., mál á hendur stefndu til greiðslu eftirstöðva kaupverðs samkvæmt kaupsamningi 2. mars 2006 um raðhús í smíðum að Lyngdal 1, Vogum Vatnsleysuströnd. Samkvæmt samningnum skyldi félagið skila eigninni í nóvember 2006 fullbúinni að innan en án gólfefna og að utan eftir skilalýsingu er teldist hluti samningsins. Var íbúðin afhent stefndu 24. febrúar 2007. Stefndu kröfðust sýknu meðal annars með yfirlýsingu um skuldajöfnuð en höfðuðu jafnframt mál á hendur félaginu til greiðslu skaðabóta eða afsláttar vegna ætlaðra galla á hinu selda. Var áfrýjanda einnig stefnt til greiðslu skaðabóta sömu fjárhæðar en hann var byggingarstjóri við húsbygginguna. Í þinghaldi 7. október 2010 voru málin sameinuð. Kröfugerð stefndu var í nokkrum liðum og reist á matsgerð dómkvaddra manna. Með hinum áfrýjaða dómi voru stefndu sýknuð af kröfu Týrusar hf., en félaginu gert að gefa út afsal fyrir fasteigninni auk þess að greiða stefndu 1.496.509 krónur í skaðabætur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 28. mars 2010 til greiðsludags. Af þessari fjárhæð var áfrýjandi dæmdur til að greiða óskipt með félaginu 1.269.048 krónur með sömu vöxtum. Týrus hf. undi héraðsdómi.

II

Málsástæðum og lagarökum aðila er lýst í héraðsdómi. Lýtur ágreiningur þeirra fyrst og fremst að því hvort fasteign stefndu sé haldin slíkum annmörkum að þau eigi rétt á skaðabótum úr hendi áfrýjanda á grundvelli ábyrgðar hans sem byggingarstjóra, umfram þá fjárhæð sem stefndu hafa nýtt til skuldajafnaðar við kröfu Týrusar hf. um greiðslu eftirstöðva kaupverðs fasteignarinnar. Eins og nánar er rakið í héraðsdómi reisir áfrýjandi kröfu sína um sýknu ýmist á því að skaðabótaábyrgð hans sem byggingarstjóra að umræddu verki nái ekki til þeirra verkliða sem bótakrafa stefndu lýtur að eða stefndu hafi ekki sannað að þau hafi orðið fyrir tjóni.

Sem byggingarstjóri við smíði umrædds húss var áfrýjandi framkvæmdastjóri verksins samkvæmt 3. mgr. 51. gr. þágildandi skipulags- og byggingarlaga nr. 73/1997 og bar sem slíkum að ráða eða samþykkja ráðningu iðnmeistara eða uppsögn þeirra. Á honum hvíldi og ábyrgð á því að byggt yrði í samræmi við samþykkta uppdrætti, lög og reglugerðir.

Eins og fram kemur í héraðsdómi hefur Hæstiréttur fjallað um skaðabótaábyrgð byggingarstjóra, sbr. dóma réttarins 20. desember 2005 í máli nr. 267/2005, 13. mars 2008 í máli nr. 318/2007, 5. nóvember 2009 í máli nr. 37/2009, 4. mars 2010 í máli nr. 369/2009 og 20. maí 2010 í máli 459/2010. Af þessum dómum verður dregin sú ályktun að ábyrgð áfrýjanda við byggingarframkvæmdir þær sem um ræðir í þessu máli hafi ekki einvörðungu falist í að sjá til þess að byggt yrði í samræmi við samþykkta uppdrætti, lög og reglugerðir, heldur hafi honum einnig borið skylda til að hafa yfirumsjón og eftirlit með þeim framkvæmdum sem hann stýrði. Þar á meðal bar áfrýjanda að sjá til þess að iðnmeistarar, sem komu að verkinu fyrir hans atbeina, sinntu skyldum sínum og að framkvæmdin væri tæknilega og faglega fullnægjandi, sbr. áðurnefnd 3. mgr. 51. gr. laga nr. 73/1997. Gögn málsins bera ekki með sér að úttektir hafi farið fram miðað við það byggingarstig sem skilalýsing kvað á um. Fellir stefndi á sig skaðabótaábyrgð með ólögmætri og saknæmri vanrækslu á framangreindum skyldum að öðrum bótaskilyrðum fullnægðum.

III

Krafa stefndu skiptist í marga liði og styðst við matsgerð, sem staðfest hefur verið fyrir dómi og ekki hnekkt með yfirmati. Eins og greinir í hinum áfrýjaða dómi, sem skipaður var sérfróðum meðdómsmönnum, voru ágallar sem fjallað er um í matsliðum nr. 1c, 2, 3, 4, 5, 6, 9a, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 20 og 23 sem og svokölluðum viðbótarmatsliðum 2 og 3 til komnir vegna vansmíði við verkið og þess eðlis að fella ber undir eftirlitsskyldu áfrýjanda sem byggingarstjóra að verkinu. Með framangreindum athugasemdum, en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms, verður niðurstaða hans því staðfest um skaðabótaábyrgð áfrýjanda á tjóni stefndu samkvæmt þessum liðum og með þeim vöxtum sem í héraðsdómi greinir.

IV

Um kröfulið 1b er í matsgerð tiltekið að yfirfara þurfi opnanleg fög og stilla á járnum. Þá er nefnt að gæta þurfi þess að allir gluggar í húsinu séu lokaðir í miklum vatnsveðrum. Á hinn bóginn er sérstaklega tilgreint í matsgerðinni að hvorki væri unnt að staðreyna leka með opnanlegum fögum né að til staðar væri óeðlilegur loftleki. Af þessu verður ekki ráðið að um sé að ræða galla sem fellur undir ábyrgðarsvið áfrýjanda. Verður hann því sýknaður af þessum kröfulið, sem nemur 19.920 krónum.

Með lið 1e gera stefndu kröfu um lagfæringu á útihurð og gönguhurð á bílskúr, en samkvæmt matsgerð var staðreyndur leki með hurðunum. Í matsgerðinni er metinn kostnaður vegna þessa liðar 150.000 krónur. Í hinum áfrýjaða dómi var fallist á skaðabótaskyldu Týrusar hf. samkvæmt þessum lið með 120.536 krónum, sökum þess að dreginn var frá virðisaukaskattur vegna vinnu, en áfrýjandi jafnframt dæmdur til greiðslu hluta þess kostnaðar, eða 70.536 krónur. Í matsgerð er að finna allítarlega umfjöllun um skoðun á hurðum þessum. Þar segir að ekki hafi sést leki á útihurð og gönguhurð í bílskúr, en „ummerki eru þess eðlis að ætla má að þar hafi lekið.“ Af matsgerð verður ráðið að hönnun hafi verið frábrugðin því sem tíðkist hér á landi. Er mælt með breytingum á hurðunum á grundvelli nýrrar hönnunar. Af því sem að framan er rakið verður að ætla að orsök leka felist í ófullnægjandi hönnun sem sé þess eðlis að ekki falli undir ábyrgð byggingarstjóra. Verður áfrýjandi því sýknaður af þeim hluta þessa kröfuliðar sem til endurskoðunar er fyrir Hæstarétti, eða 70.536 krónum.

V

Eins og áður greinir var áfrýjandi með héraðsdómi dæmdur til að greiða stefndu óskipt með Týrusi hf. 1.269.048 krónur með tilgreindum vöxtum og undi Týrus hf. dómi. Samkvæmt framansögðu verður héraðsdómur staðfestur um óskipta greiðsluábyrgð áfrýjanda með Týrusi hf. á 1.178.592 krónum með vöxtum eins og í dómsorði greinir.

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um málskostnað verður staðfest.

Þar sem niðurstaða héraðsdóms er staðfest að öllu verulegu er rétt að áfrýjandi greiði stefndu málskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Áfrýjandi, S-kk-nf H-kk-nf, greiði stefndu G-kk-þgf K-kk-þgf S-kk-þgf og S-kvk-þgf K-kvk-þgf, 1.178.592 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 28. mars 2010 til greiðsludags.

Ákvæði héraðsdóms um málskostnað skal vera óraskað.

Áfrýjandi greiði stefndu 600.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.