624/2012

J lýsti kröfu við slit sparisjóðsins B en krafan var til komin vegna eftirlauna sem J taldi sig eiga að fá greidd á grundvelli ráðningarsamnings við einn af þeim sparisjóðum sem síðar varð að B. Því var hafnað að eftirlaun J skyldu breytast, eftir að störfum hans hjá sparisjóðnum lauk, í samræmi við viðmið sem kveðið var á um í ráðningarsamningnum að skyldu hafa áhrif á laun hans á hverjum tíma. Þótti sýnt að þau viðmiðunarlaun sem B hafði lagt til grundvallar útreikningi kröfu J hefðu verið hærri en þau sem J naut þegar hann hefði síðast verið á launaskrá hjá forvera B. Var því fallist á niðurstöðu slitastjórnar B um fjárhæð kröfu J. Ekki var fallist á með J að krafa hans félli undir ákvæði 109. gr. laga nr. 21/1991, enda breytti engu þótt vera kynni að í bókhaldi B hefði verið tilgreind fjárhæð lífeyrisskuldbindinga eða jafnvel að lagt hefði verið til hliðar ákveðin fjárhæð til að mæta slíkum skuldbindingum. Þá voru ekki efni til að fallast á að eftirlaun J teldust geta verið krafa í skilningi 112. gr. laga nr. 21/91. Engin rök voru til þess að telja kröfuna innstæðu í skilningi  3. mgr. 102. gr. laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki. Var því staðfest niðurstaða slitastjórnar B um að krafa J væri almenn krafa í skilningi 113. gr. laga nr. 21/1991.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf, H-kk-nf I. J-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 26. september 2012 sem barst Hæstarétti ásamt kærumálsgögnum 2. október sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 13. september 2012, þar sem staðfest var sú niðurstaða slitastjórnar varnaraðila að viðurkenna kröfu sóknaraðila, nr. 115 í kröfuskrá varnaraðila, sem almenna kröfu, sbr. 113. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. að fjárhæð 78.362.600 krónur við slit varnaraðila. Var kveðið á um að framangreind fjárhæð skyldi bera dráttarvexti samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 2. júlí 2010 til greiðsludags og þeirri kröfu skipað í skuldaröð sem eftirstæðri, sbr. 114. gr. laga nr. 21/1991. Loks var sóknaraðila gert að greiða varnaraðila 877.500 krónur í málskostnað. Kæruheimild er í 1. mgr. 179. gr. laga nr. 21/1991. Sóknaraðili krefst þess aðallega að krafa hans að fjárhæð 305.645.406 krónur verði viðurkennd sem krafa utan skuldaraðar með vísan til 109. gr. laga nr. 21/1991. Til vara er þess krafist að krafa sóknaraðila að sömu fjárhæð verði viðurkennd sem forgangskrafa með vísan til 112. gr. sömu laga, en að því frágengnu sem almenn krafa samkvæmt 113. gr. sömu laga. Í öllum tilvikum er krafist dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 13. júlí 2010 til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Samkvæmt 1. tölulið 1. mgr. 112. gr. laga nr. 21/1991 njóta kröfur um laun og annað endurgjald fyrir vinnu í þjónustu þrotamanns forgangsréttar við gjaldþrotaskipti, enda hafi þær fallið í gjalddaga á síðustu átján mánuðum fyrir frestdag. Með ákvæði þessu, sem skipar vissum kröfum framar öðrum í réttindaröð, er vikið frá grundvallarreglu laga nr. 21/1991 um jafnræði lánardrottna við gjaldþrotaskipti. Verður ákvæðið því ekki skýrt á rýmri veg en leiðir af orðanna hljóðan. Þegar rætt er í ákvæðinu um laun og annað endurgjald fyrir vinnu er ótvírætt sett sú regla að réttur til launa, sem þar getur átt undir, þurfi að eiga rætur að rekja til vinnu. Í máli þessu kallar sóknaraðili ekki eftir launum fyrir vinnu í þjónustu þrotamanns, sem þegar hefur verið leyst af hendi, heldur eftir greiðslu eftirlauna, sem falla áttu í gjalddaga mánaðarlega frá því að sóknaraðili næði 65 ára aldri án þess að á móti kæmi vinnuframlag af hálfu sóknaraðila. Þetta greiðslutilkall sóknaraðila verður því ekki fellt undir ákvæði 1. mgr. 112. gr. laga nr. 21/1991, sbr. meðal annars dóm Hæstaréttar 1. september 2003 í máli nr. 326/2003.

Með þessari athugasemd en að öðru leyti vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Sóknaraðili verður dæmdur til að greiða varnaraðila kærumálskostnað svo sem í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, J-kk-nf R-kk-nf, greiði varnaraðila, Byr sparisjóði, 300.000 krónur í kærumálskostnað.