251/2014

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem ákæru á hendur X var vísað frá dómi. Með dómi Hæstaréttar var hinn kærði úrskurður felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar. Talið var að ákæran uppfyllti skilyrði c. liðar 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála og að verknaðarlýsing hennar væri fullnægjandi, enda væri óhjákvæmilegt að lýsa afleiðingum ætlaðra árása, sem áttu að hafa verið tvær sama daginn, með þeim hætti sem gert var í ákæru. Þá var ekki talið að vísa bæri frá ákæru vegna ætlaðs húsbrots og eignaspjalla á þeim forsendum að málshöfðunarskilyrði a. liðar 2. töluliðar 242. gr. og 3. mgr. 257. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 væru ekki uppfyllt. Lægi enda skýrlega fyrir að húsráðandi hefði við skýrslugjöf lögreglu farið fram á refsingu á hendur ákærða vegna þess sem gerst hefði.

Dómur Hæstaréttar

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir E-kk-nf T-kk-nf og B-kk-nf B-kk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 4. apríl 2014 sem barst héraðsdómi samdægurs og réttinum ásamt kærumálsgögnum 11. sama mánaðar. Kært er ákvæði í dómi Héraðsdóms Suðurlands 2. apríl 2014 um að vísa máli sóknaraðila á hendur varnaraðila frá dómi að því er varðar ákæru lögreglustjórans á Selfossi 13. október 2013. Kæruheimild er í a. lið 2. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Sóknaraðili krefst þess að ákvæði dómsins um frávísun verði fellt úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka áðurgreinda ákæru til efnismeðferðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Í ákærunni sem vísað var frá héraðsdómi er ákærða gefin að sök líkamsárás, húsbrot og eignaspjöll með því að hafa 2. desember 2012 veist að fyrrverandi sambýliskonu sinni og barnsmóður og aftur sama dag ruðst heimildarlaust og í óleyfi inn í tilgreinda íbúð og veist þar aftur að henni ,,allt með þeim afleiðingum að [hún] hlaut mar á hægri handlegg, bláma á hægri upphandlegg, hrufl og yfirborðssár á hægri upphandlegg, mar og sár á vinstri upphandlegg og framhandlegg, yfirborðssár framanvert á hálsi, mar og bólgu á enni ofan við vinstra auga og eymsli víða um líkamann.“ Um frávísun er í rökstuðningi héraðsdóms vísað til þess að skort hafi á að því væri lýst í ákæru við hvora af framangreindum tveimur líkamsárásum brotaþoli hafi fengið þá áverka sem þar er lýst og hvort áverkarnir væru til komnir vegna beggja árásanna eða aðeins annarrar.

Í málinu liggur frammi læknisvottorð 2. desember 2012, þar sem fram kom að brotaþoli hafi leitað á slysa- og bráðamóttöku þann dag. Hún lýsti því þar að hún hefði orðið fyrir líkamsárás af hendi barnsföður síns. Síðar sama dag hafi hún aftur komið á slysa- og bráðamóttökuna þar sem hún lýsti annarri árás af hendi barnsföðurins. Í niðurlagi vottorðsins var greint frá skoðun á brotaþola og þeim áverkum sem á henni voru.

Í dómaframkvæmd Hæstaréttar hafa fyrirmæli c. liðar 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008 verið skýrð svo að lýsing á þeirri háttsemi sem ákærða er gefin að sök í ákæru verði að vera svo greinargóð og skýr að hann geti ráðið af henni hvaða háttsemi hann er sakaður um og hvaða ákvæði refsilaga hann er talinn hafa gerst brotlegur við. Mega ekki vera slík tvímæli um hverjar sakargiftir eru að með réttu verði ákærða talið torvelt að taka afstöðu til þeirra og halda uppi vörnum. Ítrekað hefur komið fram í dómum réttarins, meðal annars í dómi 10. desember 2012 í máli nr. 703/2012 og 4. apríl 2014, í máli nr. 206/2014 að nánar ráðist af atvikum máls hvaða kröfur eru gerðar til skýrleika ákæru og að í sumum tilvikum hátti svo til að ekki sé unnt að greina hvar og hvenær ætlað brot ákærða hefur verið framið, svo sem eins og þegar refsiverð háttsemi er falin í hliðstæðum athöfnum í nánum tengslum í tíma og rúmi.

Verknaðarlýsing ákæru í máli þessu er skýr að teknu tilliti til sakargifta. Eðli máls samkvæmt var óhjákvæmilegt að lýsa afleiðingum hinna ætluðu líkamsárása ákærða í einu lagi eins og gert var. Ekki verður heldur séð að ákærða hafi verið óhægt um vik að taka afstöðu til sakargiftanna og halda uppi viðhlítandi vörnum, sbr. 1. mgr. 180. gr. laga nr. 88/2008.

Um frávísun ákæru vegna ætlaðs húsbrots og eignaspjalla er til þess vísað í rökstuðningi héraðsdóms að húsráðandi íbúðarinnar að [...],[...], hafi ekki krafist þess að mál yrði höfðað á hendur ákærða vegna þeirra brota og sé því ekki fullnægt málshöfðunarskilyrðum a. liðar 2. töluliðar 242. gr. og 3. mgr. 257. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Við skýrslugjöf húsráðandans hjá lögreglu 3. desember 2012, þar sem hann gaf meðal annars skýrslu vegna ætlaðs húsbrots og eignaspjalla ákærða, kvaðst hann halda heimili í íbúðinni. Spurður um hvort hann færi fram á refsingu á hendur ákærða vegna þess sem gerst hefði svaraði hann játandi. Í því fólst krafa um að sakamál yrði höfðað á hendur ákærða vegna brotanna.

Að þessu virtu og með því að varnaraðili hefur ekki fært önnur haldbær rök fyrir kröfu sinni um frávísun þess hluta málsins er lýtur að ákæru 13. október 2013 verður hið kærða ákvæði dómsins fellt úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar að því leyti.

Kærumálskostnaður dæmist ekki, sbr. 3. mgr. 220. gr. laga nr. 88/2008.

Dómsorð:

Hið kærða ákvæði dóms Héraðsdóms Suðurlands 2. apríl 2014 um frávísun ákæru 13. október 2013 er fellt úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar að því leyti.