785/2015

M kærði úrskurð héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu K meðal annars um að lögheimili sonar þeirra yrði til bráðabirgða hjá henni. Í dómi Hæstaréttar kom fram að í kæru til réttarins hefði M aðeins krafist ógildingar hins kærða úrskurðar. Hann hefði aftur á móti ekki byggt á því að annmarkar væru á úrskurðinum, heldur leitaðist hann eftir efnislegri niðurstöðu meðal annars um að lögheimili sonar hans yrði til bráðabirgða hjá honum. Var kæra M að þessu leyti talin í ósamræmi við b. lið 1. mgr. 145. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Þá hefði skort á innbyrðis samræmi og samhengi kröfugerðar M eins og hún hefði verið sett fram fyrir héraðsdómi og síðan í kæru til Hæstaréttar. Úr þessum annmörkum yrði ekki bætt hvað sem liði kröfum M eins og þeim var gerð skil í greinargerð til réttarins. Var málinu því vísað frá Hæstarétti.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kvk-nf B-kvk-nf, B-kk-nf B-kk-nf og K-kk-nf A-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 19. nóvember 2015, en kærumálsgögn bárust réttinum 3. desember sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 6. nóvember 2015, þar sem fallist var á kröfu varnaraðila um að lögheimili drengsins A verði hjá henni til bráðabirgða og kveðið á um nánar tiltekinn umgengnisrétt sóknaraðila og drengsins og að sóknaraðili greiði einfalt meðlag með drengnum þar til endanleg ákvörðun um forsjá liggi fyrir í máli aðila. Kæruheimild er í 5. mgr. 35. gr. barnalaga nr. 76/2003. Sóknaraðili krefst þess aðallega að staðfest verði að lögheimili drengsins verði hjá honum og að „drengurinn skuli vera hjá sóknaraðila á meðan mál aðila er til lykta leitt“, en til vara að mælt verði fyrir um umgengni sóknaraðila við drenginn. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst þess aðallega að málinu verði vísað frá Hæstarétti, en til vara að hinn kærði úrskurður verði staðfestur. Þá krefst varnaraðili kærumálskostnaðar.

Í kæru sóknaraðila sagði meðal annars svo: „Fyrir hönd [M] er þess krafist að úrskurður Héraðsdóms Reykjaness í málinu nr. E-[...]/2015, K gegn M, sem uppkveðinn var 6. nóvember verði ógiltur með dómi.“ Þá var krafist kærumálskostnaðar. Að öðru leyti hafði kæran aðeins að geyma umfjöllun undir fyrirsögninni „Rök og heimildir“. Í greinargerð til Hæstaréttar hafa dómkröfur sóknaraðila hins vegar tekið á sig þá mynd sem grein er gerð fyrir hér að framan.

Í 5. mgr. 35. gr. barnalaga er að finna ákvæði um málskot úrskurða, sem kveðnir eru upp samkvæmt lagagreininni og taka meðal annars til úrskurða til bráðabirgða um lögheimili. Er á nefndum stað tekið fram að um málskot slíkra úrskurða fari samkvæmt almennum reglum. Í 1. mgr. 145. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála eru ákvæði um hvað greina skuli í kæru til Hæstaréttar. Þar segir að tilgreina skuli þá dómsathöfn, sem kærð sé, kröfu um breytingu á henni og þær ástæður, sem kæra sé reist á. Svo sem fram er komið gerði sóknaraðili í kæru til Hæstaréttar aðeins kröfu um ógildingu hins kærða úrskurðar. Sóknaraðili byggir aftur á móti ekki á því að annmarkar hafi verið á úrskurðinum, heldur leitast hann eftir efnislegri niðurstöðu meðal annars um að lögheimili sonar hans verði til bráðabirgða hjá honum. Krafa í kæru sóknaraðila gat því ekki leitt til þeirra efnislegu lykta í þessum þætti málsins sem hann stefndi að. Er kæra sóknaraðila að þessu leyti í ósamræmi við b. lið 1. mgr. 145. gr. laga nr. 91/1991. Skortir þess utan á innbyrðis samræmi og samhengi kröfugerðar sóknaraðila eins og hún var sett fram undir rekstri málsins fyrir héraðsdómi og síðan í kæru til Hæstaréttar. Úr þessum annmörkum verður ekki bætt hvað sem líður kröfum sóknaraðila eins og þeim eru gerð skil í greinargerð til Hæstaréttar. Með vísan til þessa verður málinu vísað frá Hæstarétti, sbr. til hliðsjónar meðal annars dóma réttarins 7. desember 2010 í máli nr. 656/2010 og 2. september 2011 í málum nr. 377/2011 og 388/2011.

Það athugast að sóknaraðili afhenti réttinum málsgögn sem eru í verulegu ósamræmi við reglur nr. 677/2015 um kærumálsgögn í einkamálum, sem settar eru samkvæmt 6. mgr. 147. gr. laga nr. 91/1991, sbr. 13. gr. laga nr. 78/2015. Er það aðfinnsluvert.

Sóknaraðila verður gert að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Máli þessu er vísað frá Hæstarétti.

Sóknaraðili, M, greiði varnaraðila, K, 400.000 krónur í kærumálskostnað.