320/2009

Úrskurður héraðsdóms var ómerktur og málinu vísað heim í hérað til málflutnings og dómsálagningar að nýju, þar sem í honum hafði ekki verið tekin rökstudd afstaða til hluta af ágreiningsefnum málsaðila, sbr. e. og f. liður 1. mgr. 114. gr. laga nr. 91/1991.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf, H-kvk-nf H-kvk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 11. júní 2009. Hann krefst þess aðallega að héraðsdómur verði ómerktur og málinu vísað heim í hérað til meðferðar á ný. Til vara krefst hann þess að stefndu verði sameiginlega dæmd til að greiða sér 36.049.422 krónur með 4,5% ársvöxtum af nánar tilgreindum fjárhæðum frá 12. janúar 2006 til 1. september 2008 en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádregnum sex greiðslum á tímabilinu frá 27. mars 2006 til 28. september 2008 og tilteknum lífeyris- og dagpeningagreiðslum. Til þrautavara krefst hann 33.393.232 króna með sömu vöxtum og í aðalkröfu og að frádregnum sömu greiðslum og þar getur. Verði ekki á þetta fallist krefst hann greiðslu á 30.357.991 krónu en að því frágengnu 26.878.357 krónum, í báðum tilvikum með sömu vöxtum og að frádregnum sömu innborgunum og fyrr. Þá krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndu krefjast aðallega staðfestingar hins áfrýjaða dóms en til vara að krafa áfrýjanda verði lækkuð. Þá krefjast þeir málskostnaðar fyrir Hæstarétti en til vara að málskostnaður verði felldur niður.

Í máli þessu deila aðilar um fjárhæð bóta fyrir líkamstjón sem áfrýjandi varð fyrir í umferðarslysi 12. janúar 2006. Áfrýjandi höfðaði málið með stefnu 19. nóvember 2007 og var málið þingfest í Héraðsdómi Reykjavíkur 29. nóvember sama ár. Byggði hann kröfur sínar á matsgerð tveggja dómkvaddra matsmanna 1. október 2007 um afleiðingar slyssins. Dómkrafa áfrýjanda í stefnunni nam 58.344.052 krónum auk vaxta og dráttarvaxta en að frádregnum greiðslum sem þá höfðu verið inntar af hendi inn á tjón hans. Eftir að málið var höfðað var aflað margvíslegra gagna um slys áfrýjanda og afleiðingar þess. Stefndi Vátryggingafélag Íslands hf. óskaði eftir dómkvaðningu yfirmatsmanna um örorku áfrýjanda og miskastig eftir slysið sem og um önnur atriði samkvæmt skaðabótalögum nr. 50/1993. Þeir luku matsgerð 30. maí 2008 og er grein gerð fyrir henni í hinum áfrýjaða dómi. Áfrýjandi sjálfur aflaði eftir þingfestingu málsins tveggja matsgerða, annars vegar um tekjur sínar fyrir slysdag og ætlaðar framtíðartekjur og hins vegar um sjúkrakostnað eftir slysið bæði fyrir liðinn tíma og framtíðina. Eru matsgerðir dómkvaddra manna um þessi efni dagsettar 26. maí 2008 og 30. júní sama ár. Hinn 29. ágúst 2008 gerði stefndi Vátryggingafélag Íslands hf. upp bætur til áfrýjanda eins og þessi stefndi taldi þær eiga að vera. Stefndu lögðu síðan fram greinargerð sína á dómþingi 18. september 2008 og byggðu á því að þeir hefðu nú greitt áfrýjanda bætur að fullu vegna tjóns hans. Á dómþingi 6. apríl 2009 lagði áfrýjandi fram nýtt skjal með „endanlegum dómkröfum“ sínum.

Meðal veigamestu ágreiningsefna málsaðila er fjárhæð þeirra árslauna sem miða beri bætur við samkvæmt 7. gr. skaðabótalaga. Þegar málið gekk til dóms í héraði miðaði áfrýjandi kröfu sína við niðurstöðu í matsgerð 26. maí 2008, þar sem meðal annars eru teknar með inn í grundvöll viðmiðunar hagnaður sem fyrirtækið Veituverk ehf. hafði frá stofnun þess í október 2003 til ársloka 2005, en þetta er félag sem áfrýjandi mun hafa stofnað vegna verktakastarfa sinna. Mun hann einn hafa átt allt hlutafé félagsins. Einnig er í matsgerðinni reiknað með söluhagnaði áfrýjanda við sölu á hlutafé í þessu félagi á árinu 2007 og honum dreift á árin fyrir slysið. Áfrýjandi hefur fært fram röksemdir af sinni hálfu fyrir því að leggja beri útreikninga matsgerðarinnar til grundvallar við ákvörðun á örorkutjóni hans. Stefndu hafa mótmælt þessu með rökstuddum hætti og viljað miða við árslaun eftir skattframtölum áfrýjanda sjálfs þrjú síðustu árin fyrir slysið.

Í hinum áfrýjaða dómi er hvorki gerð grein fyrir efni matsgerðarinnar 26. maí 2008 né efni ágreinings málsaðila að því er varðar þau atriði sem þar er fjallað um. Í niðurstöðukafla dómsins er einungis sagt að hið stefnda tryggingafélag hafi greitt áfrýjanda bætur vegna varanlegrar örorku „í samræmi við ákvæði 5, 6, 7 og 9. gr. skaðabótalaga ... “ án þess að tekin sé rökstudd afstaða til framangreindra ágreiningsefna málsaðila. Fer þetta í bága við e. og f. liði 1. mgr. 114. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og verður hinn áfrýjaði dómur því ómerktur og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til munnlegs málflutnings og dómsálagningar á ný.

Miðað við þessa niðurstöðu þykir rétt að málskostnaður fyrir Hæstarétti falli niður.

Það athugist að í hinum áfrýjaða dómi segir að ekki verði „annað ráðið af gögnum málsins en að bætur fyrir tímabundið atvinnutjón vegna líkamstjóns hafi stefndi greitt í samræmi við árslaunaviðmið á meðalvinnutekjur stefnanda þrjú síðustu almanaksár fyrir 12. janúar 2006 ... “. Þetta virðist vera byggt á misskilningi því í yfirliti stefnda Vátryggingafélags Íslands hf. 29. ágúst 2008 kemur fram að þessar bætur hafi byggt á „meðaltali launa árið fyrir slys eða kr. 295.000 á mánuði.“

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur er ómerktur og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til munnlegs málflutnings og dómsálagningar á ný.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.