528/2006

B stefndi V hf. til greiðslu skaðabóta vegna tjóns, sem hann hafði orðið fyrir í umferðarslysi. Þegar málið var höfðað höfðu lög nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga ekki tekið gildi og gátu þau því ekki haft þýðingu við úrlausn þess. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um að vísa bæri málinu frá dómi, þar sem á þeim tíma var ótvírætt að ekki var unnt að höfða mál til greiðslu skaðabóta á grundvelli umferðarlaga gegn vátryggingafélagi einu sér, sbr. 1. mgr. 97. gr. laganna.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, H-kvk-nf H-kvk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 29. september 2006, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 6. október sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 22. september 2006, þar sem máli sóknaraðila gegn varnaraðila var vísað frá dómi. Kæruheimild er í j. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Eins og rakið er í hinum kærða úrskurði hefur sóknaraðili stefnt varnaraðila einum til greiðslu skaðabóta vegna tjóns sem sá fyrrnefndi telur sig hafa orðið fyrir árið 1994 þegar bifreið, sem var vátryggð með lögboðinni ábyrgðartryggingu hjá varnaraðila, var ekið aftan á bifreið, sem sóknaraðili ók. Samkvæmt 1. mgr. 90. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. 24. gr. laga nr. 44/1993, ber skráður eða skráningarskyldur eigandi (umráðamaður) vélknúins ökutækis ábyrgð á því og er fébótaskyldur samkvæmt 88. og 89. gr. umferðarlaga. Skal greiðsla á bótakröfu fyrir tjón sem hlýst af notkun bifreiðar vera tryggð með ábyrgðartryggingu, sem eiganda bifreiðar er lögskylt að taka hjá viðurkenndu vátryggingafélagi samkvæmt 1. mgr. 91. gr. laganna með áorðnum breytingum. Viðkomandi félagi ber að standa skil á greiðslu bóta til tjónþola, sbr. 1. mgr. 95. gr. laganna. Í 1. mgr. 97. gr. segir að þegar einkamál er höfðað til heimtu bóta gegn þeim, sem bótaskyldur er samkvæmt 90. gr., skuli slíkt mál jafnframt höfðað gegn vátryggingafélagi því, sem hefur ábyrgðartryggt ökutækið. Ákvæðið hefur verið skilið á þann veg að tjónþoli verði að stefna þeim er ábyrgð ber á bifreiðinni sem olli tjóninu ásamt viðkomandi vátryggingafélagi. Ekki sé því unnt að stefna félaginu einu sér, sbr. til hliðsjónar dóm Hæstaréttar í máli nr. 173/1971, sem birtur er í dómasafni réttarins það ár á bls. 1236.

Til stuðnings kröfu sinni um að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi vísar sóknaraðili meðal annars til 44. gr. laga nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga, en þar er fjallað um réttarstöðu tjónþola gagnvart vátryggingafélagi þegar tjónvaldur hefur ábyrgðartryggingu. Í 1. mgr. ákvæðisins kemur fram að ef vátrygging tekur til tjóns vátryggðs vegna skaðabótaábyrgðar, sem hann ber, geti tjónþoli krafist bóta beint frá félaginu. Á það við jafnvel þótt félagið geti í þessum tilvikum haft uppi mótbárur gegn kröfu tjónþola á grundvelli reglna vátryggingaréttar. Ofangreind lög tóku gildi 1. janúar 2006. Ekki er þar mælt fyrir um hvaða reglum skuli fylgt ef mál hefur verið höfðað fyrir gildistöku þeirra. Það mál sem hér er til umfjöllunar var höfðað 30. júlí 2004. Þar sem lög nr. 30/2004 höfðu þá ekki tekið gildi geta þau þegar af þeirri ástæðu ekki haft þýðingu við úrlausn í máli þessu. Á þeim tíma var ótvírætt að ekki var unnt að höfða mál til greiðslu skaðabóta á grundvelli umferðarlaga gegn vátryggingafélagi einu sér, eins og vikið var að hér að framan, heldur bar að höfða það einnig gegn eiganda eða umráðamanni bifreiðarinnar, sem olli tjóninu. Er því fallist á að vísa hafi átt málinu frá dómi án kröfu og breytir engu þó að það hafi ekki verið gert fyrr en nokkur tími var liðinn frá því að greinargerð varnaraðila var lögð fram í málinu. Verður hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Rétt er að hvor aðili beri sinn kostnað af kærumáli þessu.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Kærumálskostnaður fellur niður.