237/2011

I kærði úrskurð héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu I um að máli hans gegn A yrði vísað frá dómi og úrskurð héraðsdóms þar sem tekin var til greina krafa A um að fellt yrði úr gildi fjárnám sem sýslumaðurinn í R gerði hjá A 16. febrúar 2010 fyrir kröfu I. Í dómi Hæstaréttar kom fram að fyrir lægi í málinu að þing hefði verið sótt af hálfu I þegar fyrri úrskurðurinn var kveðinn upp og væri kærufrestur því liðinn. Þegar af þeirri ástæðu gæti kæra I ekki komið til frekari álita að því er þann úrskurð varðaði en það fengi því þó ekki breytt að til aðalkröfu hans fyrir Hæstarétti yrði að taka afstöðu að því leyti sem hún væri reist á atriðum sem dóminum bæri að taka afstöðu til af sjálfsdáðum. Fram kæmi í hinum kærða úrskurði að A hefði í september 2010 leitað úrlausnar héraðsdóms um gildi fjárnámsins. Frestur samkvæmt 1. mgr. 92. gr. laga nr. 90/1989 um aðför hefði verið löngu liðinn þegar krafa A barst héraðsdómi. I hafi ekki lýst sig því samþykkan að leyst yrði að efni til úr kröfu A fyrir dómi. Þá hefði A ekki fært fram neinar haldbærar ástæður fyrir því að afsakanlegt gæti talist að krafa hans um úrlausn dómsins hefði ekki borist innan frestsins en fyrir lægi af gögnum málsins að honum hefði orðið kunnugt um fjárnám fyrir kröfu I ekki síðar en 3. maí 2010. Þegar af þessum sökum var málinu af sjálfsdáðum vísað frá héraðsdómi.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf, M-kk-nf S-kk-nf og P-kk-nf H-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 11. apríl 2011, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 19. sama mánaðar. Kærðir eru úrskurðir Héraðsdóms Reykjavíkur 25. febrúar 2011, þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að málinu yrði vísað frá dómi, og 1. apríl sama ár, þar sem tekin var til greina krafa varnaraðila um að fellt yrði úr gildi fjárnám, sem sýslumaðurinn í Reykjavík gerði hjá honum 16. febrúar 2010 fyrir kröfu sóknaraðila. Um kæruheimild vísar sóknaraðili til 3. mgr. 95. gr. laga nr. 90/1989 um aðför með áorðnum breytingum. Hann krefst þess aðallega að málinu verði vísað frá héraðsdómi, en til vara að hafnað verði kröfu varnaraðila um að fyrrgreint fjárnám verði fellt úr gildi. Í báðum tilvikum krefst sóknaraðili málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili „ítrekar gerðar kröfur fyrir héraðsdómi þess efnis að fjárnám það sem gert var af hálfu sóknaraðila þann 16. febrúar 2010 ... verði fellt úr gildi“. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

I

Fyrir liggur í málinu að sótt var þing af hálfu sóknaraðila þegar áðurnefndur úrskurður var kveðinn upp í héraðsdómi 25. febrúar 2011 og var kærufrestur samkvæmt 3. mgr. 95. gr. laga nr. 90/1989, sbr. 1. mgr. 144. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, því liðinn 11. apríl sama ár. Þegar af þeirri ástæðu getur kæra sóknaraðila ekki komið til frekari álita að því er varðar þann úrskurð, en það fær því ekki breytt að til aðalkröfu hans fyrir Hæstarétti verður að taka afstöðu að því leyti, sem hún er reist á atriðum sem dóminum ber að taka afstöðu til af sjálfsdáðum.

Varnaraðili hefur ekki kært úrskurð héraðsdóms fyrir sitt leyti og kemst því ekki að fyrir Hæstarétti krafa hans um endurskoðun á ákvæði úrskurðarins um málskostnað.

II

Samkvæmt gögnum málsins barst sýslumanninum í Reykjavík 2. nóvember 2009 beiðni sóknaraðila um að gert yrði fjárnám hjá varnaraðila fyrir skuld að höfuðstóli samtals 862.348 krónur, en kröfuna taldi sóknaraðili nema samtals 946.950 krónum að meðtöldum áföllnum vöxtum og kostnaði. Að undangenginni árangurslausri tilraun til að boða varnaraðila til fjárnáms 1. desember 2009 tók sýslumaðurinn gerðina fyrir 16. febrúar 2010 á lögheimili varnaraðila, sem ekki mætti til hennar, og gerði þar fjárnám annars vegar í bifreið með tilteknu skráningarnúmeri og hins vegar eignarhluta hans í nánar tilgreindri fasteign.

Í 1. mgr. 92. gr. laga nr. 90/1989 er mælt fyrir um heimild aðila að aðfarargerð til krefjast úrlausnar héraðsdóms um gildi gerðarinnar, en krafa um slíka úrlausn verður að berast dóminum innan átta vikna frá því að gerðinni er lokið. Samkvæmt 2. mgr. sömu lagagreinar verður ágreiningur um aðfarargerð, sem lokið hefur verið, ekki lagður fyrir héraðsdóm að liðnum þessum fresti nema aðilar séu á það sáttir, afsakanlegt sé að málið hafi ekki verið lagt fyrir dóm í tæka tíð eða ágreiningur rísi um gerðina í tengslum við kröfu gerðarbeiðanda um frekari fullnustugerð. Í hinum kærða úrskurði frá 1. apríl 2011 segir að varnaraðili hafi „í september 2010“ leitað úrlausnar héraðsdóms um gildi fjárnámsins, sem um ræðir í málinu. Leggja verður þetta til grundvallar, en bréf varnaraðila, sem dómurinn virðist telja hafa falið það erindi í sér, er hvorki dagsett né áritað um móttökudag. Af þessu er ljóst að frestur samkvæmt 1. mgr. 92. gr. laga nr. 90/1989 var löngu liðinn þegar krafa varnaraðila mun hafa borist héraðsdómi. Sóknaraðili hefur ekki lýst sig samþykkan því að leyst verði að efni til úr kröfu varnaraðila fyrir dómi. Þá hefur varnaraðili ekki fært fram neinar haldbærar ástæður fyrir því að afsakanlegt geti talist að krafa hans um úrlausn dómsins hafi ekki borist innan frestsins samkvæmt síðastnefndu lagaákvæði, en fyrir liggur af gögnum málsins að honum hafi orðið kunnugt um fjárnám fyrir kröfu sóknaraðila ekki síðar en 3. maí 2010. Þegar af þessum sökum verður málinu af sjálfsdáðum vísað frá héraðsdómi.

Varnaraðila verður gert að greiða sóknaraðila málskostnað í héraði og kærumálskostnað, sem ákveðinn er í einu lagi eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Máli þessu er vísað frá héraðsdómi.

Varnaraðili, A, greiði sóknaraðila, Innheimtustofnun sveitarfélaga, samtals 250.000 krónur í málskostnað í héraði og kærumálskostnað.