286/2009

B krafði F sf. um bætur vegna slyss sem hann hafði orðið fyrir við vinnu sína er hann féll af palli við íbúðarskála á vinnusvæði við Sultartangavirkjun. Deilt var um atvik að slysinu, m.a. um stærð pallsins og hæð hans frá jörðu. Í málinu lá fyrir að Vinnueftirlit  ríkisins hefði ekki sinnt skyldu sinni með því að skoða vettvang slyssins. Var F sf. látinn bera hallann af því að hafa ekki tryggt sér sönnun um þessi umdeildu atvik þegar hann fjarlægði síðar mannvirki sín af svæðinu. Þá var talið að F sf. hefði sýnt af sér gáleysi með því að hafa ekki komið fyrir handriði á brúnum pallsins og við stigann niður af honum. Fallist var á skaðabótaskyldu F sf. á tjóni B en B látinn bera þriðjung tjóns síns sjálfur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og H-kvk-nf H-kvk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 28. maí 2009. Hann krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða sér 4.470.078 krónur með 2% ársvöxtum frá 25. apríl 2004 til 9. apríl 2007, en dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti án tillits til gjafsóknar sem honum var veitt vegna meðferðar málsins fyrir héraðsdómi.

Stefndi krefst aðallega staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti en til vara að krafa áfrýjanda verði lækkuð og málskostnaður felldur niður.

Áfrýjandi hefur stefnt Sjóvá-Almennum tryggingum hf. til réttargæslu fyrir Hæstarétti.

Aðila greinir ekki á um að áfrýjandi hafi orðið fyrir slysi 18. desember 1998 við íbúðarskála á vinnusvæði við Sultartangavirkjun, þar sem hann var við vinnu hjá stefnda. Stefndi hefur heldur ekki borið brigður á að áfrýjandi hafi slasast við fall á palli sem mun hafa verið framan við útgöngudyr skálans. Hins vegar telur stefndi að áfrýjandi hafi fallið uppi á pallinum en ekki í tröppum niður af honum eins og áfrýjandi heldur fram. Í málflutningi áfrýjanda kom fram að hann taldi pallinn hafa verið lítinn, ekki nema um það bil einn metra á hverja hlið. Stefndi taldi pallinn hafa verið stærri. Þá greindi aðila einnig á um hæð pallsins frá jörðu og um fjölda þrepa í stiganum niður á jafnsléttu. Ekki liggja fyrir í málinu aðrar upplýsingar um pall þennan en stefndi fjarlægði mannvirki þessi af svæðinu tæpu ári eftir slysið án þess að tryggja sönnun um stærð og gerð pallsins, meðal annars um hæð hans frá jörðu og umbúnað við tröppurnar niður af honum.

Stefndi tilkynnti slysið til Vinnueftirlits ríkisins 8. janúar 1999. Fyrir liggur að Vinnueftirlitið sinnti ekki skyldu sinni samkvæmt 81. gr. laga nr. 46/1980 um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum til að fara á staðinn og kanna vettvang slyssins. Stefnda hlaut að hafa verið ljóst að slík könnun hafði ekki farið fram þegar hann fjarlægði mannvirki sín af svæðinu. Verður hann því látinn bera áhættuna af því að hafa ekki tryggt sönnun um gerð pallsins og hæð að því leyti sem aðila greinir á um hana samkvæmt því sem að framan segir. Verður lýsing áfrýjanda því lögð til grundvallar.

Ágreiningslaust er að ekki var handrið á pallinum eða við stigann sem áfrýjandi kveðst hafa fallið í. Umræddur pallur var við íbúðarskála á hálendissvæði þar sem alltaf mátti búast við snjó og hálku. Verður það talið til gáleysis af hálfu stefnda að hafa ekki komið fyrir handriði á brúnum pallsins og við stigann niður af honum. Telja verður að áfrýjandi hefði getað forðast slysið ef slíku handriði hefði verið til að dreifa. Verður því fallist á með áfrýjanda að stefndi beri skaðabótaábyrgð á því tjóni sem áfrýjandi varð fyrir umrætt sinn.

Áfrýjandi var 27 ára á slysdegi og hafði aflað sér menntunar sem trésmiður. Hann hafði unnið hjá stefnda á þessu vinnusvæði í tæpa fjóra mánuði, þegar slysið varð, og var því vel kunnugur staðháttum við umræddan pall. Ekkert liggur fyrir í málinu um að áfrýjandi hafi sinnt þeim skyldum vegna umbúnaðar við pallinn, sem um getur í 26. gr. laga nr. 46/1980. Verður hann af þessum ástæðum látinn bera þriðjung tjóns síns sjálfur.

Aðila greinir hvorki á um afleiðingar slyssins fyrir starfsorku áfrýjanda né útreikning á tjóni hans. Verður því lagt til grundvallar að tjón hans nemi þeirri fjárhæð sem hann krefst, 4.470.078 krónum. Verður stefndi dæmdur til að greiða honum 2/3 hluta þessarar fjárhæðar eða 2.980.052 krónur. Stefndi hefur ekki mótmælt vaxtakröfu áfrýjanda fram að upphafsdegi kröfu hans um dráttarvexti og verður hún tekin til greina. Upphafsdagur dráttarvaxtakröfu áfrýjanda er 9. apríl 2007, sem er einum mánuði eftir að áfrýjandi sendi útreiknaða kröfu sína til réttargæslustefnda. Stefndi hefur mótmælt þessu og telur að dráttarvextir eigi að dæmast frá dómsuppsögu. Með vísan til 9. gr. laga nr. 38/2001 verður krafa áfrýjanda um upphafsdag dráttarvaxta tekin til greina.

Um gjafsóknarkostnað í héraði fer sem í dómsorði greinir. Með vísan til 1. mgr. 130. gr., sbr. 166. gr., laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála verður stefndi dæmdur til að greiða málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti eins greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Stefndi, Fossvirki - Sultartangi sf., greiði áfrýjanda, B-kk-þgf T-kk-þgf J-kk-þgf, 2.980.052 krónur með 2% ársvöxtum frá 25. apríl 2004 til 9. apríl 2007, en dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags.

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um gjafsóknarkostnað skulu vera óröskuð að öðru leyti en því að þóknun lögmanns áfrýjanda fyrir flutning málsins í héraði ákveðst 500.000 krónur.

Stefndi greiði í ríkissjóð 1.340. 391 krónu vegna málskostnaðar í héraði.

Stefndi greiði áfrýjanda 600.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.