90/2002

G var ein þriggja umsækjenda um stöðu hjúkrunarforstjóra á Heilbrigðisstofnuninni B en allir umsækjendurnir störfuðu þar. Í samræmi við ákvæði 4. mgr. 31. gr. laga nr. 97/1990 um heilbrigðisþjónustu, voru umsóknirnar sendar hjúkrunarráði til umsagnar. Fyrir lá að hjúkrunarráð hafði einungis lagt mat á tvær umsóknir en ekki umsókn G vegna skorts á framlögðum gögnum. Fallist var á það með héraðsdómi að málsmeðferð hinna lögbundnu umsagnaraðila hefði verið ábótavant þar sem hjúkrunarráð lét undir höfuð leggjast að óska eftir frekari gögnum um G og taka afstöðu til umsóknar hennar. Þá hefði framkvæmdastjóra stofnunarinnar borið, þegar umsagnir hjúkrunarráðs bárust H, að hlutast til um að senda ráðinu þau gögn sem vantaði og kalla eftir fullnægjandi umsögn um G. Ekki hefði verið rétt að taka ákvörðun um ráðningu í starfið fyrr en fullnægjandi umsögn um alla umsækjendur lágu fyrir. Hins vegar var talið að heilbrigðisstofnunin hefði sýnt nægjanlega fram á að allar umsóknirnar hefðu komið til álita við atkvæðagreiðslu í stjórn stofnunarinnar sem var einungis umsagnaraðili. Var tekið fram að gögn málsins sýndu að allir umsækjendurnir hefðu verið hæfir til að gegna stöðu hjúkrunarforstjóra. Þótt ekki væri unnt að fullyrða hver niðurstaða stjórnar stofnunarinnar hefði orðið ef umsögn hjúkrunarráðs um hæfi áfrýjanda hefði legið fyrir þótti stofnunin hafa sýnt fram á að ákvörðunin hefði verið reist á málefnalegum sjónarmiðum og gert líklegt að umsögn hjúkrunarráðs hefði ekki leitt til annarrar niðurstöðu. Var því ekki unnt að ákvarða áfrýjanda skaðabætur á þeim grundvelli að hún hefði orðið af stöðunni vegna brots á lögum nr. 97/1990. Þá voru ekki talin lagaskilyrði til að dæma áfrýjanda miskabætur. Var niðurstaða héraðsdóms því staðfest.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kvk-nf E-kvk-nf, G-kk-nf G-kk-nf, H-kk-nf H-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf og P-kk-nf K-x-x H-kk-nf.

Áfrýjandi skaut máli þessu til Hæstaréttar 20. febrúar 2002. Hún krefst þess aðallega, að stefnda verði gert að greiða sér skaðabætur að fjárhæð 5.000.000 krónur með 4,5% vöxtum frá 1. ágúst 1999 til 1. júlí 2001 en dráttarvöxtum samkvæmt III. og V. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags. Til vara krefst hún þess, að stefnda verði gert að greiða sér skaðabætur að fjárhæð 4.400.209 krónur, en til þrautavara 2.857.898 krónur, með nánar tilgreindum dráttarvöxtum frá 1. september 1999 til greiðsludags. Áfrýjandi krefst þess einnig, að stefnda verði gert að greiða sér miskabætur að fjárhæð 300.000 krónur með 4,5% vöxtum frá 1. ágúst 1999 til greiðsludags og vaxtavöxtum samkvæmt meginreglu 1. málsliðar 12. gr. vaxtalaga nr. 25/1987, sbr. nú V. kafla laga nr. 38/2001. Loks krefst áfrýjandi málskostnaðar úr hendi stefnda í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst aðallega staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti en til vara að stefnukröfur verði lækkaðar og málskostnaður í héraði og fyrir Hæstarétti látinn falla niður.

I.

Eins og fram kemur í héraðsdómi voru sjúkrahúsið og heilsugæslan á Blönduósi sameinuð í desember 1998. Ákveðið var að sameina stöður hjúkrunarforstjóra á heilsugæslu og sjúkrahúsi í eina stöðu, sem auglýst var í Morgunblaðinu 9. maí 1999. Var áfrýjandi einn þriggja umsækjenda um stöðuna, en um hana sótti einnig K-kvk-nf A-kvk-nf og S-kvk-nf S-kvk-nf, en allar störfuðu þær hjá stefnda. Umsóknirnar voru sendar til heilbrigðis- og tryggingarmálaráðuneytisins, sem sendi þær hjúkrunarráði til umsagnar, en samkvæmt 4. mgr. 31. gr. laga nr. 97/1990 um heilbrigðisþjónustu, sbr. lög nr. 83/1997, skulu hjúkrunarforstjórar sjúkrahúsa ríkisins ráðnir af forstjóra eða framkvæmdastjóra að fenginni umsögn hjúkrunarráðs og viðkomandi sjúkrahússtjórnar. Samkvæmt 5. mgr. sömu greinar má ráða hvern þann hjúkrunarforstjóra til starfa, sem hæfur hefur verið talinn. Hjúkrunarráð lagði ekki mat á umsókn áfrýjanda á fundi sínum 12. júlí 1999 „vegna skorts á framlögðum gögnum“ og fjallaði eingöngu um umsóknir hinna tveggja umsækjendanna og mat þær báðar jafnhæfar í stöðuna. Á fundi í stjórn stefnda 23. júlí 1999 er eftirfarandi bókað: „Hjúkrunarráð hefur yfirfarið umsóknir þessar og metur K-kvk-þf og S-kvk-þf jafnhæfar og raðar þeim ekki en gögn vantaði með umsókn G-kvk-ef. Greidd voru atkvæði um umsóknir þessar og hlaut K-kvk-nf 4 atkvæði en S-kvk-nf 1.“ Var K-kvk-nf ráðin í stöðu hjúkrunarforstjóra frá 1. ágúst 1999.

Fallist er á það með héraðsdómi, að málsmeðferð hinna lögbundnu umsagnaraðila hafi verið ábótavant. Hjúkrunarráð lét undir höfuð leggjast að óska eftir frekari gögnum um áfrýjanda og taka afstöðu til umsóknar hennar. Þegar umsagnir hjúkrunarráðs bárust til stefnda, bar framkvæmdastjóranum að hlutast til um að senda því þau gögn, sem vantaði, og kalla eftir fullnægjandi umsögn um áfrýjanda. Ekki var rétt að taka ákvörðun um ráðningu í starfið fyrr en fullnægjandi umsögn um alla umsækjendur lægi fyrir. Þótt tíminn væri naumur, þar til hjúkrunarforstjóri skyldi taka við starfinu, réttlætti það ekki að það var látið farast fyrir.

II.

Áfrýjandi heldur því fram, að umsókn hennar hafi ekki komið til greina við atkvæðagreiðslu í stjórn stefnda, þar sem hjúkrunarráð hafi ekki lagt mat á umsóknina. Styður hún það við yfirlýsingu og framburð fyrrverandi yfirlæknis stefnda, sem var á fundinum 23. júlí 1999. Framangreind bókun frá fundinum kveður ekki óyggjandi á um þetta. Stjórnarmenn stefnda báru fyrir dómi, að allar umsóknirnar hefðu verið til umfjöllunar hjá stjórninni. Það hafi enga þýðingu haft fyrir afstöðu þeirra, að ekki hafi borist umsögn um áfrýjanda frá hjúkrunarráði. Þeir þekktu allir vel til áfrýjanda, sem hafði starfað hjá stefnda frá árinu 1987, og vissu að hún var vel hæf til að gegna stöðu hjúkrunarforstjóra engu síður en hinir tveir umsækjendurnir. Í framburði stjórnarmanna stefnda fyrir dómi kom fram, að það sem fyrst og fremst hafi ráðið niðurstöðu þeirra hafi verið að ráða til starfans þann umsækjanda, sem þeir töldu hæfastan til að lægja öldurnar meðal starfsfólks og koma á vinnufriði við stofnunina á ný, en veruleg óánægja hafði ríkt meðal starfsfólksins um ýmis samskipti við helstu yfirmenn stofnunarinnar. Þeir hefðu metið það þannig að sú, sem ráðin var til starfans, væri færust til að koma þeim vinnufriði á. Verður að telja, að stefndi hafi sýnt nægilega fram á það, að allar umsóknirnar hafi komið til álita á fundinum 23. júlí, en þess ber að gæta, að stjórn stefnda var að lögum einungis umsagnaraðili.

Í málinu liggja fyrir gögn um alla umsækjendur, störf þeirra og menntun. Gögn þessi sýna, að þeir voru allir hæfir til að gegna stöðu hjúkrunarforstjóra. Þótt ekki sé unnt að fullyrða, hver niðurstaða stjórnar stefnda hefði orðið, ef umsögn hjúkrunarráðs um hæfi áfrýjanda hefði legið fyrir, þykir stefndi hafa sýnt fram á, að ákvörðunin hafi verið reist á málefnalegum sjónarmiðum og gert líklegt, að umsögn hjúkrunarráðs hefði ekki leitt til annarrar niðurstöðu. Samkvæmt þessu er ekki unnt að ákvarða áfrýjanda skaðabætur á þeim grundvelli, að hún hafi orðið af stöðunni vegna brots á lögum nr. 97/1990.

Ekki eru lagaskilyrði til að dæma áfrýjanda miskabætur í máli þessu.

Samkvæmt framansögðu er niðurstaða héraðsdóms staðfest.

Rétt þykir, að málskostnaður fyrir Hæstarétti falli niður.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.