83/2011

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli J og SÍ ehf. gegn BK, S ehf., BJ og H ehf. var vísað frá dómi. Í málinu kröfðust J og SÍ ehf. þess annars vegar að ógiltur yrði með dómi kaupsamningur milli S ehf. og H ehf. þar sem sá fyrrnefndi seldi þeim síðarnefnda skipið S og hins vegar að hlutafjárhækkun í varnaraðilanum S ehf. yrði dæmd ólögmæt og lagt fyrir fyrirtækjaskrá ríkisskattstjóra að færa hlutafé félagsins aftur í fyrra horf. Í málinu lá fyrir að undir rekstri málsins hlutaðist H ehf. til um það með tilkynningu til fyrirtækjaskrár ríkisskattstjóra að skráð yrðu slit á S ehf. eftir heimild í 83. gr. a. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög, sbr. 8. gr. laga nr. 52/2003, en á grundvelli þessi mun félagið hafa verið afskráð. Skorti félagið því hæfi til að eiga aðild að dómsmálum og var málinu því vísað frá héraðsdómi hvað varðar S ehf. Þar sem málatilbúnaður J og SÍ ehf. tók ekki mið af því hvernig með málið ætti að fara án aðildar S ehf. að málinu og ekki höfðu komið fram neinar haldbærar skýringar á því hvernig J og SÍ ehf. gætu haft lögvarða hagsmuni af dómi um ógildingu hlutafjárhækkunar í félagi sem ekki væri lengur til, var málinu í heild vísað frá héraðsdómi og staðfest þar með niðurstaða hins kærða úrskurðar.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf, M-kk-nf S-kk-nf og P-kk-nf H-kk-nf.

Sóknaraðilar skutu málinu til Hæstaréttar með kæru 2. febrúar 2011, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 8. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 19. janúar 2011, þar sem máli sóknaraðila á hendur varnaraðilum var vísað frá dómi. Kæruheimild er í j. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðilar krefjast þess að hinum kærða úrskurði verði hrundið og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnislegrar meðferðar. Þá krefjast þeir málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðilar hafa ekki látið málið til sín taka fyrir Hæstarétti.

Eins og nánar greinir í hinum kærða úrskurði á málið rætur að rekja til þess að sóknaraðilar ásamt varnaraðilanum Hamrafelli ehf. stofnuðu varnaraðilann Sebastes ehf. 4. maí 2006. Í stjórn síðarnefnda félagsins áttu sæti varnaraðilinn B-kk-nf R. K-kk-nf ásamt Ó-kvk-þgf L-kvk-þgf S-kvk-þgf, en varamaður var varnaraðilinn B-kk-nf T-kk-nf J-kk-nf og höfðu þessir tveir varnaraðilar prókúruumboð. Sóknaraðilar höfðuðu málið 21. janúar 2010 gegn varnaraðilunum öllum og kröfðust þess annars vegar að ógiltur yrði kaupsamningur 3. nóvember 2008 milli varnaraðilanna Sebastes ehf. og Hamrafells ehf., þar sem sá fyrrnefndi seldi þeim síðarnefnda skipið Skafta HF 48, og hins vegar að hlutafjárhækkun síðastgreindan dag í varnaraðilanum Sebastes ehf. yrði „dæmd ólögmæt“ og lagt „fyrir fyrirtækjaskrá ríkisskattstjóra að færa hlutafé félagsins aftur í það horf sem það var eða kr. 500.000.“

Fyrir liggur að undir rekstri málsins í héraði hlutaðist varnaraðilinn Hamrafell ehf. til um það með tilkynningu til fyrirtækjaskrár ríkisskattstjóra 9. apríl 2010 að skráð yrðu slit á varnaraðilanum Sebastes ehf. eftir heimild í 83. gr. a. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög, sbr. 8. gr. laga nr. 52/2003, en á grundvelli þess mun félagið hafa verið afskráð. Af þeim sökum og með vísan til síðari málsliðar 1. mgr. 10. gr. laga nr. 138/1994 skortir þetta félag orðið hæfi til að eiga aðild að dómsmálum, sbr. 1. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991. Þegar af þeirri ástæðu verður að vísa málinu frá héraðsdómi að því er varðar þennan varnaraðila, enda hafa sóknaraðilar ekki borið því við að atvik þessi valdi því að aðilaskipti eigi að verða til varnar í málinu samkvæmt ákvæðum 23. gr. laga nr. 91/1991. Dómkröfur sóknaraðila snúast sem áður segir um ógildingu kaupsamnings þessa varnaraðila og hækkunar á hlutafé í honum. Málatilbúnaður sóknaraðila um fyrrgreindu kröfuna tekur ekki mið af því hvernig með hana ætti að fara án aðildar þessa varnaraðila að málinu. Af hendi sóknaraðila hafa heldur ekki komið fram haldbærar skýringar á því hvernig þeir geti haft lögvarða hagsmuni af dómi um ógildingu hlutafjárhækkunar í félagi, sem ekki er lengur til. Að þessu virtu verður að vísa málinu í heild frá héraðsdómi og staðfesta þar með niðurstöðu hins kærða úrskurðar, þar með talið ákvæði hans um málskostnað.

Kærumálskostnaður verður ekki dæmdur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.