388/2013

X var ákærður fyrir brot gegn 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt og nr. 45/1987 um staðgreiðslu opinberra gjalda, með því að hafa í starfi sínu sem stjórnarformaður A ehf. látið hjá líða að skila skýrslum vegna virðisaukaskatts og staðgreiðslu opinberra gjalda á tilteknum tímabilum og standa skil á slíkum gjöldum. Hæstiréttur taldi að X gæti ekki borið refsiábyrgð á því að vanhöld hefðu orðið á skilum skýrslna vegna fyrrgreindra gjalda eða vanskil á greiðslu þeirra að virtu því sem upplýst var í málinu um verkaskiptingu milli X og framkvæmdastjóra A ehf. í starfsemi félagsins, sbr. einkum dóm Hæstaréttar 31. maí 2007 í máli nr. 392/2006. Var X því sýknaður af kröfum ákæruvaldsins

Dómur Hæstaréttar

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, H-kk-nf I. J-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 4. júní 2013 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Af hálfu ákæruvaldsins er krafist staðfestingar héraðsdóms.

Ákærði krefst aðallega sýknu af kröfum ákæruvaldsins, til vara að refsing verði felld niður, að því frágengnu að ákvörðun hennar verði frestað skilorðsbundið, en ella verði hún milduð. Þá krefst ákærði þess að fjárhæð málsvarnarlauna skipaðs verjanda síns í héraði verði hækkuð frá því, sem ákveðið var í hinum áfrýjaða dómi.

Í málinu er ákærði sóttur til saka fyrir að hafa í starfi sem stjórnarformaður A ehf. látið hjá líða að skila skýrslum vegna virðisaukaskatts og staðgreiðslu opinberra gjalda á tilteknum tímabilum á árinu 2009 og standa skil á slíkum gjöldum samtals að fjárhæð 20.924.557 krónur, en með því telur ákæruvaldið hann hafa brotið gegn 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt og nr. 45/1987 um staðgreiðslu opinberra gjalda. Eins og fram kemur í héraðsdómi var mál þetta upphaflega höfðað gegn öðrum nafngreindum manni, sem borinn var sömu sökum að öðru leyti en því að hann hafi framið þessi brot í starfi sem framkvæmdastjóri A ehf. á umræddum tíma. Sá maður gekkst við sök við meðferð málsins í héraði. Þáttur hans var skilinn frá þessu máli og mun honum hafa verið gerð refsing í öðrum dómi.

Fyrir héraðsdómi lýsti ákærði því að hann hafi átt helmingshlut í A ehf. á móti áðurgreindum manni, sem gegndi starfi framkvæmdastjóra félagsins. Þeir hafi báðir starfað hjá félaginu, en ákærði hafi stýrt daglegum rekstri við verklegar framkvæmdir á vegum þess, einkum varðandi starfsmenn og öflun aðfanga. Ákærði kvaðst hvorki hafa haft á hendi skil á skýrslum vegna virðisaukaskatts og staðgreiðslu opinberra gjalda né greiðslu á slíku, en sér hafi þó verið kunnugt um að vanskil hafi orðið á þeim. Fyrir héraðsdómi lýsti framkvæmdastjórinn verkaskiptingu milli sín og ákærða efnislega á sama hátt. Að því virtu getur ákærði ekki borið refsiábyrgð á því að vanhöld hafi orðið á skilum skýrslna vegna áðurgreindra gjalda eða vanskil á greiðslu þeirra, sbr. einkum dóm Hæstaréttar 31. maí 2007 í máli nr. 392/2006. Samkvæmt þessu verður ákærði sýknaður af kröfum ákæruvaldsins.

Allur sakarkostnaður vegna málsins á báðum dómstigum verður felldur á ríkissjóð, þar með talin þóknun lögmanns, sem gegndi á fyrstu stigum starfi skipaðs verjanda ákærða fyrir héraðsdómi, svo sem hún var ákveðin í hinum áfrýjaða dómi, og útlagður kostnaður og málsvarnarlaun lögmanns, sem að öðru leyti fór með málsvörn ákærða í héraði og fyrir Hæstarétti, en málsvarnarlaun hans eru ákveðin í einu lagi að meðtöldum virðisaukaskatti eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Ákærði, X, er sýkn af kröfum ákæruvaldsins.

Allur sakarkostnaður í héraði og fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðra verjenda ákærða, S-kk-ef Þ-kk-ef E-kk-ef héraðsdómslögmanns, 75.300 krónur, og H-kk-ef G-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 1.882.500 krónur, svo og útlagður kostnaður þess síðarnefnda, 46.530 krónur.