620/2010

W kærði úrskurð héraðsdóms þar sem kröfum hans á hendur A hf. við slitameðferð þess var hafnað. Krafðist hann þess að krafa hans að fjárhæð 2.904.920 evrur yrði viðurkennd sem almenn krafa við slit A hf. og krafa hans að fjárhæð 232.333 evrur sem forgangskrafa. Kröfur W voru tilkomnar vegna starfa hans við A hf. og námu þær launum í uppsagnarfresti, kaupaukagreiðslu, eingreiðslu við starfslok auk orlofs og lífeyrisgreiðslna af umræddum kröfum. Í ráðningarsamningi aðila frá maí 2007 var kveðið á um að hann réðist af og bæri að túlka í samræmi við lög Englands og Wales. Var niðurstaða héraðsdóms, um að W hefði ekki sýnt fram á efni eða tilvist þeirra reglna ensks réttar sem gilda ættu um réttarsamband aðila staðfest með tilliti til forsendna. W afhenti uppsagnarbréf sitt 9. mars 2009. Hann taldi að taka ætti kröfur hans til greina þar sem ljóst væri að hann hefði verið tilbúinn að vinna út umsaminn sex mánaða uppsagnarfrest sinn miðað við 1. apríl 2009 en ástæða þess að hann hefði ekki gert það hefði verið sú að ekki hefði verið óskað sérstaklega eftir því. Talið var að W hefði sjálfur, án umsamins fyrirvara, slitið ráðningarsamningi sínum. Sú niðurstaða héraðsdóms að hafna kröfum W um laun fyrir marsmánuð, laun í uppsagnarfresti og kaupauka vegna ársins 2008 var því staðfest með vísan til forsendna og þeirri athugasemd að þegar starfsmaður segi upp störfum með umsamdan uppsagnarfrest þurfi engar sérstakar yfirlýsingar um vinnu hans á uppsagnarfrestinum. Ekki var fallist á kröfu W um viðurkenningu á rétti til eingreiðslu við starfslok að fjárhæð 2.000.000 evrur,  sem byggð var á ákvæðum í viðauka við ráðningarsamning W. Byggðist sú niðurstaða á túlkun á texta viðaukasamningsins. Hinn kærði úrskurður var því einnig staðfestur hvað þetta varðar.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf G-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 20. október 2010, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 29. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 7. október 2010, þar sem kröfum sóknaraðila samtals að fjárhæð 3.137.253 evrur, sem hann lýsti við slit varnaraðila, var hafnað. Kæruheimild er í 1. mgr. 179. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og krafa hans að fjárhæð 2.904.920 evrur verði viðurkennd sem almenn krafa við slit varnaraðila og krafa hans að fjárhæð 232.333 evrur sem forgangskrafa. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Upplýst er fyrir Hæstarétti að nafni varnaraðila, Straumur-Burðarás Fjárfestingabanki hf., hefur verið breytt og er nú ALMC hf.

I

Í grein 20.2 í ráðningarsamningi sóknaraðila frá maí 2007 er kveðið á um að samningurinn skuli ráðast af og vera túlkaður í samræmi við lög Englands og Wales. Sóknaraðili telur sig hafa uppfyllt kröfu í 2. mgr. 44. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála um sönnun á tilvist og efni laga þessara ríkja með því að leggja fram í málinu álit frá breskum lögfræðingi, K-x-x N-x-x LLP, dagsett 27. nóvember 2009, sem sóknaraðili aflaði í tilefni ágreinings málsaðila. Í þessu skjali, sem liggur fyrir í löggiltri þýðingu á íslensku, er ekki leitast við að veita hlutlægar almennar upplýsingar um efni lagareglna í þessum löndum sem kunna að skipta máli við úrlausn málsins. Skjalið hefur þess í stað inni að halda álit nefnds lögfræðings á vissum þáttum sem snerta réttarstöðu sóknaraðila gagnvart varnaraðila og felur því þegar af þessari ástæðu ekki í sér fullnægjandi sönnunarfærslu um tilvist og efni laga framangreindra landa sem þýðingu kunna að hafa í málinu þannig að lagt verði til grundvallar dómi. Málsaðilar hafa ekki forræði á því að tilgreina efni erlendra lagareglna fyrir íslenskum dómstólum, þó að þeir geti ráðstafað sakarefni með bindandi hætti hvor gagnvart öðrum, meðal annars um málsatriði sem lúta erlendum lagareglum í lögskiptum þeirra. Með þessum athugasemdum en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður fallist á niðurstöðu hans um að leysa skuli úr ágreiningi málsaðila eftir íslenskum lagareglum.

II

Svo sem fram kemur í hinum kærða úrskurði afhenti sóknaraðili fyrirsvarsmönnum varnaraðila uppsagnarbréf sitt 9. mars 2009 og er bréfið tekið upp í úrskurðinn. Í greinargerð sóknaraðila til héraðsdóms er meðal annars tekið fram að í bréfinu hafi falist ósk um að uppsögnin tæki gildi strax, eins og komist er að orði. Í forsendum hins kærða úrskurðar er talið að það sé ágreiningslaust með aðilum að sóknaraðili hafi óskað eftir að uppsögnin tæki strax gildi. Fyrir Hæstarétti heldur sóknaraðili því fram, að í uppsögninni hafi falist að sóknaraðili hafi verið reiðubúinn til að vinna út umsaminn sex mánaða uppsagnarfrest sinn miðað við 1. apríl 2009 og ástæða þess að hann gerði það ekki hafi verið sú að varnaraðili hafi ekki sérstaklega óskað eftir því. Þegar starfsmaður segir upp starfi með umsömdum uppsagnarfresti þarf engar sérstakar yfirlýsingar um vinnu hans á uppsagnarfrestinum. Hann einfaldlega heldur störfum sínum áfram þar til fresturinn er á enda runninn. Með þessari athugasemd en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur um að sóknaraðili hafi sjálfur án umsamins fyrirvara slitið ráðningarsamningi sínum. Af þessu og forsendum hins kærða úrskurðar, sem sérstaklega að því lúta, leiðir að staðfest verður niðurstaða úrskurðarins um að hafna kröfum sóknaraðila um laun fyrir marsmánuð, laun í uppsagnarfresti og kaupauka vegna ársins 2008.

III

Krafa sóknaraðila um viðurkenningu á rétti til greiðslu við starfslok að fjárhæð 2.000.000 evrur er byggð á 1. og 3. gr. í viðauka við ráðningarsamning hans sem felst í bréfi varnaraðila til hans frá maímánuði 2007. Er löggilt þýðing á íslensku meðal gagna málsins.

Ákvæði 1. gr. viðaukans er tekið upp í hinn kærða úrskurð. Þar er kveðið á um að sóknaraðili skuli eiga rétt á greiðslunni ef hann afhendi „félaginu skriflega tilkynningu um uppsögn einhvern tíma eftir fyrsta árið frá upphafsdeginum og þegar eða áður en tvö heil ár eru liðin frá upphafsdeginum, ...“. Tekið er fram í viðaukanum að upphafsdagurinn sem þarna er vísað til sé 1. júní 2007. Uppsagnarbréf sóknaraðila var dagsett 9. mars 2009 og var því innan þeirra tímamarka sem miðað er við í 1. gr. samningsviðaukans.

Aðilar deila um túlkun á ákvæði 1. gr. samningsviðaukans um skilyrði fyrir kröfu sóknaraðila. Í hinum kærða úrskurði var komist að þeirri niðurstöðu að réttur sóknaraðila til greiðslunnar væri háður því skilyrði „að uppsögn beri að með þeim hætti sem mælt er fyrir um í grein 2.3 í ráðningarsamningi ...“. Verður ráðið af forsendum dómsins að sóknaraðili sé talinn hafa glatað rétti sínum til greiðslunnar með því að hafa horfið úr vinnu strax við uppsögnina 9. mars 2009 í stað þess að vinna hinn sex mánaða uppsagnarfrest, svo sem honum hafi verið skylt samkvæmt ráðningarsamningnum.

Við túlkun á 1. gr. samningsviðaukans þykir nauðsynlegt að líta til samanburðar á grein 2.1 þar sem fjallað er um „riftun án ástæðu“ af hálfu varnaraðila. Þar er kveðið á um að sóknaraðili skuli eiga rétt til umræddrar greiðslu ef varnaraðili afhendi honum skriflega uppsögn á því tímabili sem fyrr greindi, ef „ástæðan fyrir slíkri riftun er ekki réttmæt uppsögn ... vegna vanefnda þinna á ráðningarsamningi þínum eða öðrum vinnutengdum skuldbindingum“. Hér virðist með öðrum orðum gert ráð fyrir að sóknaraðili skuli halda rétti til greiðslunnar ef varnaraðili bindur endi á ráðningu hans, svo sem varnaraðila er heimilt að gera „að eigin geðþótta“ samkvæmt grein 2.4 í ráðningarsamningnum, nema aðdragandi slíkrar uppsagnar af hálfu varnaraðila hafi verið vanefndir sóknaraðila á skyldum sínum samkvæmt ráðningarsamningnum. Efni eru til að túlka þessi tvö samningsákvæði til samræmis hvort við annað. Leiðir þá af því að sóknaraðili geti ekki talist halda rétti sínum til greiðslunnar samkvæmt 1. gr. samningsviðaukans, ef hann hefur vanefnt ráðningarsamning sinn. Fyrr var komist að þeirri niðurstöðu að sóknaraðili hafi brotið gegn skyldum sínum samkvæmt ráðningarsamningnum með því að segja upp störfum og hverfa úr vinnu án umsamins uppsagnarfrests. Af því leiðir að hann hafi þá einnig fyrirgert rétti sínum til eingreiðslunnar við starfslok sem hann krefst viðurkenningar á. Verður hinn kærði úrskurður því einnig staðfestur að því er þetta varðar.

Með vísan til 3. mgr. 130. gr., sbr. 166. gr., laga nr. 91/1991 verður málskostnaður í héraði og kærumálskostnaður felldur niður.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur um annað en málskostnað.

Málskostnaður í héraði og kærumálskostnaður fellur niður.