644/2010

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem vísað var frá dómi máli G gegn R og O. Hæstiréttur taldi að 19. gr. laga nr. 91/1991 stæði því ekki í vegi að sóknaraðili gerði kröfur á hendur báðum varnaraðilum á þann hátt sem hann gerði. Kröfum sínum til stuðnings lagði G fram fjölmargra reikninga á ensku án sérstakra skýringa á efni einstakra þeirra. Hæstiréttur taldi að þessi háttur á reifun fjárkrafna færi í bága við ákvæði í 10. gr. laga nr. 91/1991 þar sem varnaraðilar ættu erfitt með að færa fram varnir sínar gegn þeim og dómara að dæma um réttmæti þeirra. G gerði málskostnaðarkröfu á hendur „stefnda“ án þess að taka fram hvort krafan beindist að öðrum hvorum eða báðum stefndu, hvort krafan beindist að þeim sameiginlega eða hvort krafan ætti að skiptast á milli þeirra. Vegna þessara annmarka var hinn kærði úrskurður héraðsdóms staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf G-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 15. nóvember 2010, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 18. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 2. nóvember 2010, þar sem máli sóknaraðila á hendur varnaraðilum var vísað frá dómi. Kæruheimild er í j. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnislegrar meðferðar. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðilar krefjast hvor um sig staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Munnlegur málflutningur um frávísunarkröfur varnaraðila í héraði fór fram 9. september 2010 og var málið tekið til úrskurðar um þær kröfur að honum loknum. Við uppkvaðningu hins kærða úrskurðar 2. nóvember 2010 var bókað: „Dómari og lögmenn aðila telja óþarft að flytja málið að nýju en dómsuppsaga (sic) hefur dregist vegna mikilla anna dómar[a].“ Verður talið að þetta sé fullnægjandi, sbr. 1. mgr. 115. gr. laga nr. 91/1991, en lagaákvæðið verður talið gilda um úrskurði þar sem afstaða er tekin til frávísunarkröfu stefnda og málflutningur hefur farið fram af því tilefni samkvæmt 2. mgr. 100. gr. laganna.

Um málsatvik í meginatriðum vísast til hins kærða úrskurðar. Svo sem þar kemur fram var máli sóknaraðila á hendur varnaraðilum vegna sama sakarefnis vísað frá héraðsdómi með dómi Hæstaréttar 18. desember 2007 í máli nr. 605/2007. Við hina nýju málsókn nú hagar sóknaraðili kröfum sínum þannig að hann krefst aðallega viðurkenningar á riftun sinni 14. júlí 2005 á kaupsamningum 7. nóvember og 9. desember 2002, en með þessum samningum hafði hann keypt af varnaraðilanum Rekstrarfélaginu hf., sem þá hét Ískerfi hf., kælikerfi og vatnstank. Þessari kröfu beinir hann að varnaraðilum báðum. Jafnframt gerir hann kröfu um „skaðabætur að fjárhæð US $1.775.385,08“ óskipt úr hendi varnaraðila. Til vara krefst sóknaraðili ógildingar með dómi á fyrrgreindum kaupsamningum og beinir þeirri kröfu einnig að báðum varnaraðilum. Varakröfunni fylgir sama krafa um skaðabætur og aðalkröfu. Að slepptum aðal- og varakröfum gerir sóknaraðili síðan kröfu til þrautavara um „afslátt“ með tiltekinni fjárhæð úr hendi varnaraðilans Rekstrarfélagsins hf. og þá um leið kröfu um skaðabætur úr hendi beggja stefndu óskipt „að mati dómsins“. Fjárhæð afsláttarkröfunnar er sú sama og sóknaraðili telur sig hafa greitt samtals fyrir kælikerfið og vatnstankinn við kaupin, 210.342 bandaríkjadollarar. Hann krefst með öðrum orðum afsláttar sem nemi öllu kaupverðinu. Loks gerir sóknaraðili kröfu um að „stefnda“ verði gert að greiða sér málskostnað.

Í dómi Hæstaréttar 18. desember 2007 kom fram að varnaraðilar teljast eiga samlagsaðild samkvæmt 19. gr. laga nr. 91/1991 til varnar kröfum sóknaraðila. Verður ekki talið að tilvitnað lagaákvæði standi því í vegi að sóknaraðili beini aðal- og varakröfum sínum að varnaraðilum báðum á þann hátt sem að framan greinir.

Í stefnu til héraðsdóms kemur fram að fjárkrafa sóknaraðila, sem hann kallar skaðabótakröfu, 1.775.385,08 bandaríkjadollarar, felist í endurkröfu á kaupverði þeirra hluta sem hann keypti með kaupsamningunum 2002, sem numið hafi 210.342 dollurum, og síðan bótum vegna kostnaðar við uppsetningu kælikerfisins, útlögðum viðgerðarkostnaði og öðrum kostnaði, kostnaði við kaup á ís til að kæla rækju og loks bótum vegna fjártjóns sem sóknaraðili telur sig hafa orðið fyrir við endurgreiðslu til viðskiptamanns síns vegna skemmdrar rækju sem kælikerfið hafi átt að kæla. Samtals nema bótakröfur þessar 1.565.043,08 dollurum. Um fjárhæð þeirra vísar sóknaraðili til fjölmargra reikninga á ensku sem hann hefur lagt fram í málinu án sérstakra skýringa á efni einstakra þeirra. Þessi háttur á reifun þessara fjárkrafna fer í bága við ákvæði í 10. gr. laga nr. 91/1991 og er með þeim hætti að varnaraðilar eiga erfitt með að færa fram varnir sínar gegn þeim og dómara að dæma um réttmæti þeirra. Málskostnaðarkrafa sóknaraðila er gerð á hendur „stefnda“, án þess að fram komi að hvorum varnaraðilanna hún beinist. Í hinum kærða úrskurði virðist vera gert ráð fyrir að þessi krafa hafi beinst að þeim báðum, en þá er þess að gæta að sóknaraðili tekur ekki fram hvort krafan beinist að þeim sameiginlega eða eigi að skiptast á milli þeirra.

Þeir annmarkar á kröfugerð sóknaraðila í málinu sem hér hefur verið lýst leiða til þess að hinn kærði úrskurður verður staðfestur og sóknaraðila gert að greiða varnaraðilum kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, Gulf Crown Seafood Company Inc., greiði varnaraðilum, Rekstrarfélaginu hf. og Optimar Ísland ehf., 250.000 krónur hvorum í kærumálskostnað.