197/2005

Deilt var um hvort G-hreppi hefði verið heimilt að skattleggja sjö frístundahús í eigu B ehf. samkvæmt b. lið 3. mgr. 3. gr. laga nr. 4/1995 um tekjustofna sveitarfélaga en þar er veitt heimild til að leggja skatt á mannvirki, sem eru nýtt fyrir ferðaþjónustu, er nemi 1,32% af álagningarstofni eignanna. Taldi B ehf. að rétt hefði verið að skattleggja umræddar eignir samkvæmt a. lið sömu málsgreinar en samkvæmt þeim lið skal skattur af sumarhúsum nema allt að ½ % af álagningarstofninum. Upplýst var að B ehf. hafði leigt umrædd sumarhús til stéttarfélaga til árs í senn, sem framleigðu þau til félagsmanna sinna. Með vísan til þessa atriðis og með hliðsjón af því að B ehf. yrði ekki talið veita ferðaþjónustu, eins og það hugtak væri almennt skilið, yrði að hafna því að leiga félagsins á húsunum yrði felld undir b. lið ákvæðisins. Kröfum G-hrepps um ógildingu úrskurðar yfirfasteignamatsnefndar, þar sem kveðið var á um að umræddar fasteignir ættu að skattleggjast samkvæmt a. lið ákvæðisins, var því hafnað.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kvk-nf E-kvk-nf, G-kk-nf G-kk-nf og H-kk-nf B-kk-nf.

Áfrýjandi skaut máli þessu til Hæstaréttar 11. maí 2005. Hann krefst þess að úrskurður yfirfasteignamatsnefndar 31. mars 2004 í máli nr. 11/2002 verði felldur úr gildi. Jafnframt að viðurkennt verði með dómi að honum sé heimilt að skattleggja samkvæmt b. lið 3. mgr. 3. gr. laga nr. 4/1995 um tekjustofna sveitarfélaga fasteignir stefnda að Kjalbraut 8, 8a, 9, 9a og að Kjarrbraut 2, 4 og 6 í landi Vaðness þar í hreppnum. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst aðallega staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti, en til vara að málskostnaður falli niður verði krafa áfrýjanda tekin til greina.

I.

Ágreiningur aðila snýst um það hvort áfrýjanda sé heimilt að leggja fasteignaskatt á þau sjö frístundahús í eigu stefnda, sem um getur í kröfugerð, samkvæmt b. lið 3. mgr. 3. gr. laga um tekjustofna sveitarfélaga eða hvort um álagningu skattsins fari samkvæmt a. lið sama ákvæðis, svo sem stefndi heldur fram.

Í a. lið 3. mgr. 3. gr. laganna segir að skatturinn skuli vera allt að ½ % af álagningarstofni íbúða og íbúðarhúsa ásamt lóðarréttindum, erfðafestulöndum í dreifbýli, jarðeignum, útihúsum og mannvirkjum á bújörðum, sem tengd eru landbúnaði, öllum hlunnindum og sumarbústöðum ásamt lóðarréttindum. Í b. lið er síðan kveðið á um að skatturinn skuli vera allt að 1,32 % af álagningarstofni allra annarra fasteigna, svo sem iðnaðar-, skrifstofu- og verslunarhúsnæði, fiskeldismannvirkjum, veiðihúsum og mannvirkjum sem nýtt eru undir ferðaþjónustu.

Áfrýjandi reisir málsókn sína á því að húsin sjö verði ekki skattlögð sem sumarbústaðir samkvæmt a. lið framangreinds ákvæðis þar sem stefndi noti þau ekki sem slík heldur leigi þau stéttarfélögum til eins árs í senn í hagnaðarskyni. Fasteignir sem ætlaðar séu til atvinnureksturs falli allar undir b. lið þessa ákvæðis. Verði aftur á móti litið svo á að hér sé um sumarbústaði að ræða verði að meta rekstur stefnda sem ferðaþjónustu í skilningi b. liðar. Stefndi heldur því hins vegar fram að eins og fram komi í leigusamningum sé rekstur hans venjuleg eignaleiga á sumarbústöðum sem skattlögð verði samkvæmt framangreindum a. lið 3. mgr. 3. gr.

II.

Í framlögðum leigusamningum, sem eru sambærilegir, segir að hið leigða sé orlofshús, að leigusali leggi til allan húsbúnað og haldi honum við. Húsbúnaður skuli vera með öllum nútímaþægindum sem leigutaki hafi kynnt sér. Í búnaði felist meðal annars gardínur, húsgögn, borðbúnaður fyrir tólf manns, sængur og koddar fyrir átta manns, sjónvarp, kolagrill, heitur pottur og garðhúsgögn. Bústaðirnir séu leigðir til árs í senn, nem einn til tæpra fimm mánaða, og að leigutaki muni leigja orlofshúsin til sinna félagsmanna.

Í 40. gr. stjórnarskrárinnar segir að engan skatt megi á leggja né breyta né af taka nema með lögum. Þetta hefur verið skýrt svo að skýra heimild í settum lögum þurfi til skattlagningar. Í 3. mgr. 3. gr. laganna um tekjustofna sveitarfélaga er greint á milli hæðar skattprósentunnar eftir almennri notkun fasteignar. Sumarbústaðir eru meðal þeirra eigna sem falla undir a. lið ákvæðisins. Samkvæmt b. lið þess er þó undantekning frá því gerð séu bústaðirnir ætlaðir til ferðaþjónustu. Ársleiga á sumarbústað þarf ekki að vera ferðaþjónusta þótt bústaður verði síðan notaður í þeim tilgangi af leigutaka, hvað þá þegar hann er notaður af stéttarfélögum fyrir félaga sína eins og hér var raunin. Til þess að ársleiga á sumarhúsum verði talin falla undir b. lið 3. mgr. 3. gr. hefði þurft að taka það skýrlega fram í ákvæðinu. Þar sem það er ekki gert og stefndi verður ekki með góðu móti talinn veita ferðaþjónustu, svo sem það hugtak er almennt skilið, verður að hafna því að leiga hans á sumarbústöðunum verði felld undir b. lið ákvæðisins.

Af framangreindu leiðir að staðfesta ber niðurstöðu héraðsdóms.

Áfrýjandi greiði stefnda málkostnað fyrir Hæstarétti, svo sem nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, Grímsnes- og Grafningshreppur, greiði stefnda, Blikási ehf., 300.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.