116/2002

J höfðaði mál á hendur L hf. o.fl. þar sem hann krafðist þess að viðurkennt yrði með dómi að samningur milli L hf. annars vegar og A o.fl. hins vegar um kaup félagsins á öllum hlutabréfum hinna síðarnefndu í A hf. væri ógildur. Þá krafðist J þess að A o.fl. yrði gert að endurgreiða L hf. nánar tiltekna fjárhæð og afhenda L hf.  hlutabréf í félaginu gegn framsali þess á hlutabréfum í A hf. til A o.fl. Héraðsdómari vísaði málinu frá vegna annmarka á málatilbúnaði J. Hæstiréttur taldi J, sem átti 11,27% alls hlutafjár í L hf., ekki skorta lögvarða hagsmuni af því að fá leyst úr kröfum sínum að efni til. Af hálfu L hf. o.fl. var því haldið fram að í héraðsdómsstefnu hefðu ekki verið færðar fram sérstakar skýringar á aðild J að málinu. Í dómi Hæstaréttar segir að þess sé að gæta að takist J ekki gegn andmælum L hf. o.fl. að vísa til viðhlítandi stoðar í réttarheimildum fyrir aðild sinni að málinu valdi það sýknu hinna síðastnefndu, sbr. 2. mgr. 16. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991. Séu ekki efni til að vísa málinu frá dómi af þeim sökum. Vísun L hf. o.fl. til 4. mgr. 114. gr. sömu laga geti heldur ekki leitt til þeirrar niðurstöðu, en undantekningarákvæði 2. málsliðar greinarinnar teljist eiga hér við svo fremi J takist að sýna fram á að hann eigi aðild að máli um sakarefnið.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 1. mars 2002, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 7. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 27. febrúar 2002, þar sem máli sóknaraðila gegn varnaraðilum var vísað frá dómi. Kæruheimild er í j. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar. Hann krefst einnig málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar óskipt úr hendi varnaraðila.

Varnaraðilar krefjast staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Í málatilbúnaði sóknaraðila í héraði var þess getið að hann væri næst stærsti einstaki hluthafinn í varnaraðilanum Lyfjaverslun Íslands hf. og eigi hann 11,27% alls hlutafjár í félaginu. Í kæru til Hæstaréttar kemur jafnframt fram að sóknaraðili eigi enn stærri hlut ef með sé talinn hlutur nokkurra lögaðila, sem eru í hans eigu. Bendir hann á að fyrsta krafa hans í málinu sé sú að viðurkennt verði með dómi að samningur Lyfjaverslunar Íslands hf. 1. desember 1999 við aðra varnaraðila sé ógildur, en sá samningur hafi verið félaginu afar óhagstæður. Fari saman hagsmunir hans sjálfs sem stórs hluthafa og félagsins, því hagsmunir hans hafi skaðast við samningsgerðina rétt eins og félagsins. Miði kröfugerðin að því að þessi innbyrðis lögskipti varnaraðilanna verði ógilt þannig að lyfjaverslunin og aðrir varnaraðilar verði eins settir og samningur hefði ekki komist á. Verður að þessu gættu ekki fallist á með varnaraðilum að sóknaraðila skorti lögvarða hagsmuni af því að fá leyst úr kröfum sínum að efni til.

Af hálfu varnaraðila er því haldið fram að í héraðsdómsstefnu hafi ekki verið færðar fram sérstakar skýringar á aðild sóknaraðila að málinu og að ekki hafi verið úr því bætt í kærumáli þessu. Af þessu tilefni er þess að gæta að takist sóknaraðila ekki gegn andmælum varnaraðila að vísa til viðhlítandi stoðar í réttarheimildum fyrir aðild sinni að málinu veldur það sýknu hinna síðastnefndu, sbr. 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991. Eru ekki efni til að vísa málinu frá dómi af þeim sökum. Vísun varnaraðila til 4. mgr. 114. gr. sömu laga getur heldur ekki leitt til þeirrar niðurstöðu, en undantekningarákvæði 2. málsliðar greinarinnar telst eiga hér við svo fremi sóknaraðila takist að sýna fram á að hann eigi aðild að máli um sakarefnið.

Samkvæmt þessu verður hinn kærði úrskurður felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar. Rétt er að hver aðilanna beri sinn kostnað af málinu í héraði og fyrir Hæstarétti.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi. Lagt er fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar.

Málskostnaður í héraði og kærumálskostnaður fellur niður.