582/2006

Með stefnu, sem þingfest var 15. desember 2005, krafði G félagið O hf. um greiðslu tiltekinnar fjárhæðar. O hf. krafðist frávísunar málsins þar sem kröfugerð og málatilbúnaður G væri óljós. G brást við með því að höfða framhaldssök þar sem hún freistaði þess að leiðrétta það sem hún taldi að aflaga hefði farið við upphaflega kröfugerð en við það hækkaði krafa hennar um 1.400.000 krónur. Héraðsdómur vísaði málinu í heild frá dómi. Ekki var fallist á að slíkir annarkar hefðu verið á frumstefnunni að það bæri að vísa henni frá héraðsdómi. Á hinn bóginn var talið að skilyrði 29. gr. laga nr. 91/1991 til að auka við fyrri kröfu í málinu hefðu ekki verið fyrir hendi. Var úrskurður héraðsdóms því staðfestur hvað síðargreinda atriðið varðar en var að öðru leyti felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið fyrir samkvæmt frumstefnunni.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf G-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 2. nóvember 2006, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 9. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 20. október 2006, þar sem máli sóknaraðila gegn varnaraðila var vísað frá dómi. Kæruheimild er í j. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi. Þá krefst hún kærumálskostnaðar .

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurður og kærumálskostnaðar.

Mál þetta var þingfest í Héraðsdómi Reykjavíkur 15. desember 2005. Í stefnu gerði sóknaraðili kröfu um greiðslu á 3.464.625 krónum úr hendi varnaraðila auk aðallega dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu en til vara vaxta samkvæmt 1. mgr. 8. gr. sömu laga af tilgreindum fjárhæðum frá upphafsdögum sem tíundaðir eru í stefnunni. Krafan var sögð greinast í fimm þætti og eru teknir upp í hinn kærða úrskurð þeir kaflar stefnunnar, þar sem fjallað er um hvern einstakan þessara þátta. Þar er þó ekki tekin með tafla þar sem sýnd er sundurgreining og samtala fyrstu þriggja kröfuþáttanna í einu lagi, en samtals nam þessi hluti stefnukröfunnar 1.464.625 krónum. Um fjórða kröfuþáttinn segir í stefnunni að þar sé gerð krafa um „miskabætur vegna óþæginda, óþrifa og umstangs, og þar með röskunar á stöðu hennar og högum, friði og frelsi.“ Ekki er sérstaklega tilgreind fjárhæð þessa kröfuþáttar, en af samanburði á fjárhæð heildarkröfu í stefnu og samtölu annarra kröfuþátta má ráða að hér sé krafist 600.000 króna. Stefnan ber síðan með sér að fimmti kröfuþátturinn, sem er vegna ætlaðrar verðrýrnunar á fasteigninni að Álfhólsvegi 78 í Kópavogi, nemi 1.400.000 krónum og byggist á matsgerð dómkvaddra manna 15. nóvember 2004, sem grein er gerð fyrir í hinum kærða úrskurði. Í lýsingu dómkrafna í stefnunni kemur fram að fyrrgreindra vaxta væri frá þingfestingardegi málsins krafist af 5.864.625 krónum, en sú fjárhæð er 2.400.000 krónum hærri en stefnukrafan. Ekki var gefin skýring á þessu.

Varnaraðili skilaði greinargerð 16. febrúar 2006 og krafðist meðal annars frávísunar málsins frá héraðsdóminum. Taldi hann kröfugerð stefnanda óskýra. Væri nánast „ógerlegt að átta sig á megináherslum þeirra málsástæðna sem byggt er á.“ Taldi hann stefnuna brjóta í bága við e. lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Meginefni nánari röksemda varnaraðila fyrir þessu er tekið upp í hinn kærða úrskurð.

Svo sem fram kemur í úrskurði héraðsdóms brást sóknaraðili þannig við frávísunarkröfu varnaraðila, að hún höfðaði framhaldssök þar sem hún freistaði þess að leiðrétta það sem hún taldi að aflaga hefði farið við upphaflega kröfugerð. Leitaði hún til þess heimildar í 29. gr. laga nr. 91/1991. Í framhaldsstefnu kemur fram að fjárhæð miskabótakröfunnar í fjórða kröfulið frumstefnu hafi átt að nema 3.000.000 krónum í stað 600.000 króna. Þess vegna nemi samanlögð dómkrafan 5.864.625 krónum, en ekki 3.464.625 krónum, svo sem greint var í frumstefnu. Framhaldssök þessi var þingfest 19. maí 2006.

Varnaraðili krafðist frávísunar framhaldssakarinnar og fór fram málflutningur um báðar frávísunarkröfurnar í einu lagi 10. október 2006. Með hinum kærða úrskurði var fallist á kröfu varnaraðila um að vísa málinu í heild frá héraðsdóminum.

Fallast má á með varnaraðila að reifun dómkrafna, málsástæðna og lagaröksemda hefði mátt vera skýrari í frumstefnu sóknaraðila, sbr. d., e. og f. liði 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991. Þrátt fyrir þetta er ekki sérstökum vandkvæðum bundið að sjá af stefnunni hverjar dómkröfur eru, hvernig þær eru sundurliðaðar milli kröfuþáttanna fimm og hvert sé tilefni hvers þáttar um sig. Þannig verður ekki séð að varnaraðili eigi í erfiðleikum með að færa fram varnir sínar gegn kröfunum. Verður samkvæmt þessu ekki fallist á niðurstöðu hins kærða úrskurðar um að vísa frumstefnu sóknaraðila frá héraðsdómi.

Með fyrrnefndri framhaldsstefnu freistaði sóknaraðili þess að leiðrétta kröfugerð sína í frumstefnunni með því að hækka fjárhæð miskabótakröfu úr 600.000 krónum í 3.000.000 krónur. Hækkaði stefnukrafan sem nam mismun þessara fjárhæða. Samkvæmt 29. gr. laga nr. 91/1991 er með framhaldssök heimilt að auka við fyrri kröfu eða hafa uppi nýja kröfu í máli eftir þingfestingu en fyrir aðalmeðferð þess ef skilyrðum 1. mgr. 27. gr. er fullnægt og það verður ekki metið aðilanum til vanrækslu að hafa ekki gert kröfur sínar í einu lagi í öndverðu. Meta verður það sóknaraðila til vanrækslu í skilningi þessa ákvæðis að hafa ekki gert kröfu sína um miskabætur með þeirri fjárhæð sem hún vildi strax í upphafi. Verður því fallist á niðurstöðu hins kærða úrskurðar um að vísa framhaldssök sóknaraðila frá héraðsdómi.

Staðfest verður ákvörðun héraðsdóms um málskostnað.

Rétt þykir að kærumálskostnaður falli niður.

Gjafsóknarkostnaður sóknaraðila í héraði í þessum þætti málsins bíður efnisdóms í málinu.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður skal vera óraskaður um frávísun framhaldssakar sóknaraðila, G-kvk-ef M-kvk-ef S-kvk-ef, sem þingfest var 19. maí 2006, frá héraðsdómi og um málskostnað.

Hinn kærði úrskurður er að öðru leyti felldur úr gildi og er lagt fyrir héraðsdómara að taka mál sóknaraðila samkvæmt frumstefnu, þingfestri 15. desember 2005, til efnislegrar meðferðar.

Kærumálskostnaður fellur niður.