arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
691/2008

J krafðist að árangurslaust fjárnám, sem gert hafði verið hjá honum vegna vangreidds sakarkostnaðar í opinberu máli, yrði fellt úr gildi. Reisti hann kröfu sína meðal annars á c. lið 3. mgr. 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, þar sem kveðið er á um að hafi sakborningur ekki nægt fé til að greiða lögfræðiaðstoð skuli hann fá hana ókeypis sé það nauðsynlegt vegna réttvísinnar. Í dómi Hæstaréttar var vísað til þess að þetta ákvæði gæti aðeins leyst J undan greiðslu málsvarnarhluta sakarkostnaðarins. Fyrir lá að tekjur J fyrir árið 2007 voru samtals 1.563.002 krónur. Ekki var fallist á að tekjur J væru það lágar að hann hefði ekki nægar tekjur til að standa straum af greiðslu þess hluta sakarkostnaðar sem laut að greiðslu málsvarnarlauna. Var aðfarargerðin því staðfest.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf og G-kk-nf C-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 18. desember 2008, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 29. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 5. desember 2008, þar sem staðfest var aðfarargerð sýslumannsins í Reykjavík, sem fram fór hjá sóknaraðila 28. maí 2008, fyrir kröfu að fjárhæð 183.574 kr. Kæruheimild er í 3. mgr. 95. gr. laga nr. 90/1989 um aðför. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði ómerktur og fyrrgreind aðfarargerð felld úr gildi. Þá krefst hann kærumálskostnaðar án tillits til gjafsóknar sem hann nýtur fyrir Hæstarétti.

Varnaraðili krefst þess að úrskurður héraðsdóms verði staðfestur og honum dæmdur kærumálskostnaður.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Kærumálskostnaður verður ekki dæmdur.

Gjafsóknarkostnaður sóknaraðila fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Kærumálskostnaður fellur niður.

Gjafsóknarkostnaður sóknaraðila, J-kk-ef G. B-kk-ef, fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hans, 150.000 krónur.
691/2009

Úrskurður héraðsdóms um að X skyldi gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi, á grundvelli b. og d. liða 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, var staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 2. desember 2009, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 4. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 2. desember 2009, þar sem varnaraðila var gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi allt til miðvikudagsins 30. desember 2009 klukkan 16. Kæruheimild er í l. lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Varnaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi, til vara að gæsluvarðhaldinu verði markaður skemmri tími en að því frágengnu að honum verði gert að sæta farbanni.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.
692/2008

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem H ehf. var veitt heimild til áframhaldandi greiðslustöðvunar.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og H-kvk-nf H-kvk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 19. desember 2008, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 29. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 15. desember 2008, þar sem varnaraðila var veitt heimild til áframhaldandi greiðslustöðvunar allt til föstudagsins 6. mars 2009. Kæruheimild er í 1. mgr. 179. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Sóknaraðili krefst þess aðallega að beiðni varnaraðila um heimild til áframhaldandi greiðslustöðvunar verði hafnað. Til vara er þess krafist að hinn kærði úrskurður verði ómerktur og málinu heimvísað til löglegrar meðferðar. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst þess að kröfum sóknaraðila verði hafnað og honum dæmdur kærumálskostnaður.

Sóknaraðili hefur ekki fært rök fyrir kröfu sinni um að hinn kærði úrskurður verði ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar, sbr. c. lið 1. mgr. 145. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og 2. mgr. 179. gr. laga nr. 21/1991. Ekki er ástæða til að gefa sóknaraðila kost á að bæta úr þessu. Kemur þessi krafa því ekki til álita fyrir Hæstarétti.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar um áframhaldandi greiðslustöðvun verður hann staðfestur.

Sóknaraðili verður dæmdur til að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, MP Banki hf., greiði varnaraðila, Hansa ehf., 200.000 krónur í kærumálskostnað.
692/2009

Úrskurður héraðsdóms um að X skyldi gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi, á grundvelli b. og d. liða 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, var staðfestur. Hins vegar var einangrun X í gæsluvarðhaldinu aflétt.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 2. desember 2009, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 4. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 2. desember 2009, þar sem varnaraðila var gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi allt til miðvikudagsins 30. desember 2009 klukkan 16 og sæta einangrun meðan á gæsluvarðhaldi stendur. Kæruheimild er í l. lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Varnaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi en til vara að gæsluvarðhaldinu verði markaður skemmri tími. Að því frágengnu krefst hann þess að hann verði ekki látinn sæta einangrun meðan á gæsluvarðhaldsvist stendur.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Varnaraðili er einn fimm manna sem nú sæta gæsluvarðhaldi vegna þeirrar rannsóknar sem getur í hinum kærða úrskurði. Er hann annar tveggja sem talinn er liggja undir grun um að hafa framið brot sem að lögum getur varðar meira en 10 ára fangelsi en slíkt er meðal forsendna fyrir að fallast megi á kröfu sóknaraðila um einangrun varnaraðila í gæsluvarðhaldinu sbr. 2. mgr. 98. gr. laga nr. 88/2008. Hinir sakborningarnir sæta takmörkunum í gæsluvarðhaldi samkvæmt c., d. og f. liðum 1. mgr. 99. gr. laganna. Sóknaraðili hefur ekki fært fram fullnægjandi rök fyrir því að samskonar takmarkanir dugi ekki í máli varnaraðila og nauðsynlegt sé að hann sæti einangrun samkvæmt b. lið sömu lagagreinar. Verður því ákvæði hins kærða úrskurðar um einangrun varnaraðila fellt úr gildi en úrskurðurinn að öðru leyti staðfestur með vísan til forsendna.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur að öðru leyti en því að ákvæði hans um einangrun varnaraðila, X, er fellt úr gildi.
693/2008

T krafðist gagnvart Í viðurkenningar á landamerkjum milli jarðanna H og R, en gagnvart U krafðist hún staðfestingar héraðsdóms um landamerki milli jarðar hans G og jarðarinnar H. U lýsti því yfir í héraði að hann samþykkti kröfu T og lét málið ekki til sín taka fyrir Hæstarétti. T studdi kröfu sína um ákvörðun landamerkja milli jarðanna H og R að því er varðaði land neðan fjallsbrúnar fyrst og fremst við að samkomulag hefði orðið um breytingu á landamerkjum jarðanna í tengslum við að landnám ríkisins hefði skipulagt byggðahverfi á R og lagt í framkvæmdir á hinum nýju merkjum. Talið var að ekki lægi annað fyrir en að við gerð landamerkjaskráa jarðanna 1884 hefði verið gætt ákvæða landamerkjalaga nr. 5/1882. Samræmi væri milli landamerkjaskránna að því er snerti merki á þessu svæði og að hefði T ekki tekist sönnun um að gerðar hefðu verið breytingar á þeim merkjum sem þar er lýst. Ofan fjallsbrúnar reisti T kröfu sína meðal annars á gjafabréfi frá 17. öld. Talið var að landamerkjaskrár jarðanna væru fyllilega samrýmanlegar að því er þetta svæði varðaði og gengju þær framar gjafabréfinu, sem væri eldra. Í var því sýknað af kröfu T.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, G-kk-nf G-kk-nf og M-kk-nf S-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 30. desember 2008. Gagnvart stefnda íslenska ríkinu krefst hún þess að viðurkennt verði að landamerki Höllustaða og Reykhóla séu úr hnitasettum punkti við botn Grundarvogs um nánar tilgreinda punkta þar til komið er móts við svokallaða Stórulaug, en frá svonefndum Merkjasteini við rætur Reykjanesfjalls fari merkin síðan um Hvítuskriðu á fjallsbrún eftir hnitasettum punktum allt til merkja Hlíðar í Þorskafirði, þannig að Heyárdalur austan við Heyá teljist til lands Höllustaða. Gagnvart stefnda U-kk-þgf H-kk-þgf Ó-kk-þgf krefst áfrýjandi staðfestingar héraðsdóms um landamerki milli jarðar hans, Grundar, og Höllustaða. Þá krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti án tillits til gjafsóknar sem henni var veitt í héraði.

Stefndi íslenska ríkið krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Stefndi U-kk-nf H-kk-nf Ó-kk-nf hefur ekki látið málið til sín taka.

Dómarar í málinu gengu á vettvang 24. september 2009.

Með vísan til forsendna héraðsdóms verður hann staðfestur.

Dæma verður áfrýjanda til að greiða stefnda íslenska ríkinu málskostnað fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði segir.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, T-kvk-nf G-kvk-nf, greiði stefnda íslenska ríkinu 300.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti, en að öðru leyti fellur hann niður.
693/2009

Úrskurður héraðsdóms um að X skyldi gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi, á grundvelli b. og d. liða 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, var staðfestur. Hins vegar var einangrun X í gæsluvarðhaldinu aflétt.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 2. desember 2009, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 4. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 2. desember 2009, þar sem varnaraðila var gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi allt til miðvikudagsins 30. desember 2009 klukkan 16. Kæruheimild er í l. lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Varnaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi en til vara að gæsluvarðhaldinu verði markaður skemmri tími og einangrun verði aflétt.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Varnaraðili hefur sætt gæsluvarðhaldi frá 18. október 2009.

Varnaraðili er einn fimm manna sem nú sæta gæsluvarðhaldi vegna þeirrar rannsóknar sem getur í hinum kærða úrskurði. Er hann annar tveggja sem talinn er liggja undir grun um að hafa framið brot sem að lögum getur varðar meira en 10 ára fangelsi en slíkt er meðal forsendna fyrir að fallast megi á kröfu sóknaraðila um einangrun varnaraðila í gæsluvarðhaldinu sbr. 2. mgr. 98. gr. laga nr. 88/2008. Hinir sakborningarnir sæta takmörkunum í gæsluvarðhaldi samkvæmt c., d. og f. liðum 1. mgr. 99. gr. laganna. Sóknaraðili hefur ekki fært fram fullnægjandi rök fyrir því að samskonar takmarkanir dugi ekki í máli varnaraðila og nauðsynlegt sé að hann sæti einangrun samkvæmt b. lið sömu lagagreinar. Verður því ákvæði hins kærða úrskurðar um einangrun varnaraðila fellt úr gildi en úrskurðurinn að öðru leyti staðfestur með vísan til forsendna.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur að öðru leyti en því að ákvæði hans um einangrun varnaraðila, X, er fellt úr gildi.
694/2008

J var ákærður fyrir húsbrot og kynferðisbrot, sbr. 231. gr. og 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með því að hafa ruðst í heimildarleysi inn í hús, farið inn um glugga á efri hæð hússins og því næst inn í svefnherbergi á neðri hæð þar sem 5 ára gömul telpa svaf við hlið ömmu sinnar, fært telpuna úr náttbuxum og nærbuxum og sleikt kynfæri hennar. J neitaði sök og bar við minnisleysi vegna áfengisneyslu. Með fingrafari J sem fannst innan á rúðu og hráka á tröppum hússins, sem við DNA-rannsókn reyndist vera úr J, og því að hann gat enga skýringu gefið á því, auk þess sem lýsing ömmunnar átti við hann, var talið að fram væri komin sönnun um að hann hafi brotist inn í húsið og verið staddur í svefnherberginu um nóttina. Þegar framburðir telpunnar og ömmu hennar voru vegnir saman og í því sambandi haft í huga að J kvaðst ekkert muna um atburði næturinnar var það niðurstaða dómsins að hafið væri yfir skynsamlegan vafa að J væri sekur um þá háttsemi sem honum var gefin að sök. Við ákvörðun refsingar J var litið til sakaferils hans allt til ársins 2000. Hafði hann fjórum sinnum áður verið fundinn sekur um húsbrot, tvisvar sinnum um brot gegn blygðunarsemi, tvisvar sinnum um líkamsárás, þrisvar sinnum um brot gegn frjálsræði og einu sinni um sifskaparbrot. Brot hans nú voru talin alvarleg og beinast að mikilvægum hagsmunum. Var refsing J ákveðin fangelsi í 4 ár. Þá þótti hann með háttsemi sinni hafa bakað sér skyldu til greiðslu miskabóta til telpunnar sem ákveðnar voru 800.000 krónur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf, G-kk-nf G-kk-nf, G-kk-nf C-kk-nf, J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og M-kk-nf S-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 23. desember 2008 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun og jafnframt af hálfu ákæruvaldsins, sem krefst að refsing ákærða verði þyngd og honum gert að greiða A 900.000 krónur með vöxtum og dráttarvöxtum eins og krafist var í ákæru.

Ákærði krefst aðallega sýknu, en til vara að refsing verði milduð. Þá krefst hann þess aðallega að bótakröfu verði vísað frá dómi, en til vara að hún verði lækkuð.

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur um annað en vexti af skaðabótakröfu, en um þá fer samkvæmt því, sem í dómsorði greinir.

Ákærði verður dæmdur til að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun verjanda síns og þóknun réttargæslumanns brotaþola, sem ákveðin eru að meðtöldum virðisaukaskatti svo sem nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður um refsingu ákærða, J-kk-ef S-kk-ef, og sakarkostnað.

Ákærði greiði A 800.000 krónur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 6. september 2008 til 2. nóvember sama ár, en dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, samtals 559.145 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns fyrir Hæstarétti, G-kk-ef Á-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 373.500 krónur, og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, S-kvk-ef G-kvk-ef hæstaréttarlögmanns, 124.500 krónur.
694/2009

Úrskurður héraðsdóms um að X skyldi gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi, á grundvelli b. og d. liða 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, var staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 2. desember 2009, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 4. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 2. desember 2009, þar sem varnaraðila var gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi allt til miðvikudagsins 30. desember 2009 klukkan 16. Kæruheimild er í l. lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Varnaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi, til vara að vægari úrræðum verði beitt en að því frágengnu að gæsluvarðhaldinu verði markaður skemmri tími.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Varnaraðili hefur sætt gæsluvarðhaldi frá 18. október 2009.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.
695/2008

Úrskurður héraðsdóms um að X skyldi sæta farbanni á grundvelli b. liðar 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála var staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf G-kk-nf, J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 30. desember 2008, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum sama dag. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 30. desember 2008, þar sem varnaraðila var bönnuð för frá Íslandi meðan mál hans er til meðferðar fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur, þó eigi lengur en til þriðjudagsins 27. janúar 2009 kl. 16. Kæruheimild er í 1. mgr. 142. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála, sem enn voru í gildi þegar kært var. Litið verður svo á að varnaraðili kæri úrskurðinn í því skyni að hann verði felldur úr gildi.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.
695/2009

Úrskurður héraðsdóms um að X skyldi gert að sæta gæsluvarðhaldi, á grundvelli a. liðar 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, var staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og H-kvk-nf H-kvk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 4. desember 2009, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 7. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 4. desember 2009, þar sem varnaraðila var gert að sæta gæsluvarðhaldi allt til föstudagsins 11. desember 2009 klukkan 16. Kæruheimild er í l. lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Varnaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi, til vara að gæsluvarðhaldinu verði markaður skemmri tími. Þá krefst hún þess að hún verði ekki látin sæta einangrun meðan á gæsluvarðhaldsvist stendur.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.
696/2009

Úrskurður héraðsdóms um að X skyldi gert að sæta gæsluvarðhaldi, á grundvelli a. liðar 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, var staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og H-kvk-nf H-kvk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 4. desember 2009, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 7. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 4. desember 2009, þar sem varnaraðila var gert að sæta gæsluvarðhaldi allt til föstudagsins 11. desember 2009 klukkan 16. Kæruheimild er í l. lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Varnaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi, til vara að gæsluvarðhaldinu verði markaður skemmri tími. Þá krefst hún þess að hún verði ekki látin sæta einangrun meðan á gæsluvarðhaldsvist stendur.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.
697/2009

A o.fl. kærðu úrskurð héraðsdóms um að taka dánarbú F til opinberra skipta og kröfðust þess að búið yrði tekið til einkaskipta og sýslumanni bæri að gefa út slíkt leyfi til handa erfingjum samkvæmt erfðaskrá. Í dómi Hæstaréttar kom fram að A o.fl. hafi ekki gert kröfu um að sýslumaður gæfi út leyfi til einkaskipta A o.fl. til handa né um málskostnað í héraði. Kæmu þær kröfur því ekki til meðferðar fyrir Hæstarétti. Talið var að erfðaskrá frá 1983 þar sem A o.fl. voru erfingjar hafi verið afturkölluð árið 1999. Ekki var talið skipta máli þó erfðaskráin hafi legið frammi við skipti á dánarbúi G, systur F, árið 2007, en ekki afturköllunin, enda hafi F verið eini lögerfingi G. Var því tekin til greina krafa sýslumanns um opinber skipti á dánarbúi F.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf, G-kk-nf G-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Sóknaraðilar skutu málinu til Hæstaréttar með kæru 30. nóvember 2009, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 7. desember sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 17. nóvember 2009, þar sem dánarbú F var tekið til opinberra skipta. Kæruheimild er í 133. gr. laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl. Sóknaraðilar krefjast þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og að varnaraðila verði gert að gefa út leyfi sóknaraðilum til handa um einkaskipti á dánarbúinu. Þá krefjast sóknaraðilar málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Ekki verður séð að sóknaraðilar hafi lagt fram greinargerð við meðferð málsins í héraði. Kröfur af þeirra hálfu eru skráðar í þingbók við munnlegan flutning málsins. Þar er ekki að finna kröfu um að varnaraðili gefi út leyfi til einkaskipta sóknaraðilum til handa né um málskostnað og koma þær kröfur því ekki til meðferðar fyrir Hæstarétti.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Kærumálskostnaður fellur niður.

Það athugast að bókunum í þingbók við meðferð málsins í héraði er áfátt. Þannig er meðal annars ekki bókað um framlagningu einstakra skjala í dómi. Er þetta aðfinnsluvert.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Kærumálskostnaður fellur niður.
698/2009

N ehf. og M ehf. höfðuðu mál gegn Í og kröfðust þess að viðurkennd yrði skaðabótaskylda Í vegna tjóns sem þeir hafi orðið fyrir vegna lækkunar Í á tollum af landbúnaðarvörum með breytingu á veftollskrá tollstjórans í Reykjavík 1. mars 2007, sem fól m.a. í sér að lækkaður var tollur af svínakjöti  og alifuglum í samræmi við samkomulag Íslands og Evrópusambandsins. Talið var að á það skorti að í stefnu væru leiddar nægar líkur að því að sóknaraðilar hafi orðið fyrir tjóni og að gerð væri grein fyrir því í hverju það tjón hafi falist og hver tengsl þess væru við hina ætluðu skaðabótaskyldu háttsemi. Voru N ehf. og M ehf. ekki taldir hafa sýnt fram á að þeir hefðu lögvarða hagsmuni af því að leita viðurkenningardóms um skaðabótaskyldu Í, sbr. 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991. Væri málið vanreifað að þessu leyti, sbr. e. lið 1. mgr. 80. gr. sömu laga. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um frávísun málsins.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf og G-kk-nf C-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 3. desember 2009, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 8. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 19. nóvember 2009, þar sem máli sóknaraðila á hendur varnaraðila var vísað frá dómi. Kæruheimild er í j. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðilar krefjast þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar. Þá krefjast þeir málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar. Til vara krefst hann þess að kærumálskostnaður verði felldur niður.

Sóknaraðilar gera í stefnu til héraðsdóms grein fyrir sjónarmiðum sínum, sem meðal annars lúta að því að þeir telja að tollalækkun sú, sem krafa þeirra er risin af, hafi verið óheimil og fari í bága við tilgreind ákvæði stjórnarskrárinnar. Þeir telja hana heldur ekki hafa haft lagastoð, auk þess sem ákvörðun um hana hafi ekki sætt birtingu samkvæmt íslenskum lögum. Þá er talið að ákvörðunin hafi ekki verið tekin af réttu stjórnvaldi. Þeir telja stefnda hafa sýnt af sér saknæma og ólögmæta háttsemi með ákvörðuninni. Séu því skilyrði skaðabótaábyrgðar fyrir hendi. Fallist er á með héraðsdómi, að á það skorti að í stefnu séu leiddar nægar líkur að því að sóknaraðilar hafi orðið fyrir tjóni og að gerð sé grein fyrir því í hverju það tjón hafi falist og hver tengsl þess séu við hina ætluðu skaðabótaskyldu háttsemi. Hafa því sóknaraðilar ekki sýnt fram á að þeir hafi lögvarða hagsmuni af því að leita viðurkenningardóms um skaðabótaskyldu varnaraðila, sbr. 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991. Er málið vanreifað að þessu leyti, sbr. e. lið 1. mgr. 80. gr. sömu laga. Verður hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Sóknaraðilar greiði varnaraðila kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðilar, Norðlenska matborðið ehf. og Matfugl ehf., greiði óskipt varnaraðila, íslenska ríkinu, kærumálskostnað 150.000 krónur.