56/2007

Eigendur jarðarinnar S II kærðu úrskurð héraðsdóms, þar sem vísað var frá dómi kröfu þeirra um ógildingu ákvörðunar sýslumanns um að kveðja nafngreinda menn til starfa á ný til að ljúka yfirlandskiptum á óskiptu landi jarðanna S I og S II svo og kröfu þeirra um ógildingu á staðfestingu sýslumanns á skiptingu kostnaðar vegna yfirlandskiptagerðar 10. mars 2004. Talið var að ekki hefði verið nauðsynlegt að sýslumaður hlutaðist til um að yfirmatsmennirnir kæmu saman á ný eftir að héraðsdómur hafði ógilt umrædda yfirlandskiptagerð og að gerðir hans í því efni hefðu í raun enga þýðingu haft um skipun þeirra og störf.  Eigendur S II  höfðu því ekki lögvarða hagsmuni af því að fá skorið úr um gildi þeirra og var niðurstaða héraðsdóms um frávísun á þessum lið kröfugerðarinnar því staðfest. Þá var úrskurðurinn staðfestur um að vísa bæri frá dómi kröfu eigenda S II um að fella úr gildi staðfestingu sýslumanns á skiptingu kostnaðar við yfirlandskiptagerðina, þar sem hún hefði enga þýðingu haft að lögum.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Sóknaraðilar skutu málinu til Hæstaréttar með kæru 23. janúar 2007, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 30. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Vesturlands 17. janúar 2007, þar sem vísað var frá dómi kröfu sóknaraðila um að felld yrði úr gildi ákvörðun sýslumannsins í Búðardal 31. desember 2005 um að kveðja nafngreinda menn til starfa á ný til að ljúka yfirlandsskiptum á óskiptu landi jarðanna Snóksdals I og Snóksdals II í Dalabyggð. Með úrskurðinum var ennfremur vísað frá dómi kröfu sóknaraðila um að felld yrði úr gildi staðfesting sýslumannsins 5. maí 2006 um skiptingu kostnaðar við yfirlandskiptagerð 10. mars 2004. Að öðru leyti var frávísunarkröfu varnaraðila hafnað. Kæruheimild er í j. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðilar krefjast þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi varðandi niðurstöðu um frávísun á kröfum þeirra og lagt fyrir héraðsdómara að taka þær til efnismeðferðar. Þá krefjast þau kærumálskostnaðar.

Varnaraðilar krefjast staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Eins og fram kemur í hinum kærða úrskurði óskuðu þáverandi eigendur Snóksdals I, sem nú er í eigu varnaraðila, eftir því við sýslumanninn í Búðardal 18. maí 2001 að yfirmat færi fram um skiptingu á óskiptu landi jarðanna Snóksdals I og Snóksdals II, sbr. 6. gr. landskiptalaga nr. 46/1941. Af þessu tilefni mun sýslumaðurinn hafa kvatt fimm menn til að framkvæma yfirmatið og var einum þeirra falið að vera formaður þeirra. Matsmenn luku yfirmatsgerð 10. mars 2004. Í henni var meðal annars tekin afstaða til ágreinings aðila um hvort jörðinni Gilsbakka tilheyrði hlutur í hinu óskipta landi. Með dómi Héraðsdóms Vesturlands 10. október 2005 voru landskiptin felld úr gildi þar sem einungis yrði skorið úr um ágreining sem þennan með dómi, sbr. 3. mgr. 3. gr. landskiptalaga. Með dóminum var einnig dæmt um eignarhlutföll umræddra jarða í hinu óskipta landi.

Eftir ógildingu yfirmatsgerðarinnar og þar sem skorið hafði verið úr ágreiningi aðila um eignarhlutföllin með dómi bar yfirmatsmönnum að koma saman til að ljúka landskiptum á ný. Ákvörðun sýslumanns, sem dómkrafa sóknaraðila beinist að, laut ekki að því að taka nýja ákvörðun samkvæmt 1. mgr. 6. gr. landskiptalaga um kvaðningu yfirmatsmanna, heldur einungis að því að kveðja yfirmatsmennina til starfa á ný. Ekki var nauðsynlegt að sýslumaður hlutaðist til um þetta og höfðu gerðir hans í raun enga þýðingu um skipun yfirmatsmanna og störf þeirra. Hafa sóknaraðilar því ekki lögvarða hagsmuni af því að fá skorið úr um gildi hennar. Ber samkvæmt þessu að fallast á niðurstöðu héraðsdóms um að vísa skuli kröfu sóknaraðila að þessu leyti frá dómi.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður niðurstaða hans staðfest að því er snertir frávísun á kröfu sóknaraðila sem varðar skiptingu kostnaðar við yfirmatsgerð frá 10. mars 2004.

Sóknaraðilar verða dæmd til að greiða varnaraðilum kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur um frávísun á kröfum sóknaraðila, B-kk-ef P-kk-ef, E-kk-ef P-kk-ef, E-kvk-ef P-kvk-ef, G-kk-ef P-kk-ef og K-kvk-ef P-kvk-ef.

Sóknaraðilar greiði í sameiningu varnaraðilum, A-x-x J-x-x, J-x-x J-x-x og Ó-kk-þgf F-kk-þgf, 150.000 krónur í kærumálskostnað.