450/2016

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem felld var úr gildi aðfarargerð sýslumanns á þeim grundvelli að krafa sú er fjárnámsgerðin byggði á hefði verið greidd að fullu. Fjárnám hafði verið gert hjá S hf. að beiðni H á grundvelli eftirstöðva launakröfu sem félagið hafði verið dæmt til að greiða H með dómi Hæstaréttar í máli nr. 84/2014. Eftir að dómur gekk greiddi S hf. fjórar greiðslur inn á kröfuna, auk þess sem félagið stóð skil á staðgreiðslu opinberra gjalda og lífeyrisgreiðslum sem félagið dró frá skuld sinni við H. Talið var að H brysti lagaheimild til að bera kröfu um endurupptöku gerðarinnar undir dómstóla og var henni því vísað frá héraðsdómi. Við uppgjör kröfunnar hefði S hf. verið heimilt að draga frá kröfunni staðgreiðslu opinberra gjalda og gat H ekki átt tilkall til greiðslu dráttarvaxta af þeirri fjárhæð sem greidd hafði verið til ríkissjóðs. Hins vegar hefði S hf. ekki getað losnað undan skyldu samkvæmt dómi Hæstaréttar með greiðslu iðgjalda í lífeyrissjóð til annars en H, nema til kæmi samþykki H, aðilaskipti að kröfunni eða viðtökudráttur. Var aðfarargerð sýslumanns því staðfest með þeirri breytingu að fjárnám var heimilað fyrir höfuðstól kröfu H sem tók mið af lífeyrisgreiðslum hans og dómkröfu samkvæmt áðurgreindum dómi Hæstaréttar, að frádreginni staðgreiðslu opinberra gjalda, og allt að frádregnum nánar tilgreindum innborgunum S hf.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kvk-nf B-kvk-nf, B-kk-nf B-kk-nf og H-kk-nf I. J-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 13. júní 2016, en kærumálsgögn bárust réttinum 24. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 1. júní 2016, þar sem felld var úr gildi aðfarargerð Sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu, nr. 011-2015-06091, sem fram fór 14. september 2015. Kæruheimild er í 3. mgr. 95. gr. laga nr. 90/1989 um aðför. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og kröfur hans fyrir héraðsdómi teknar til greina. Þá krefst hann þess að að lagt verði fyrir Sýslumanninn á höfuðborgarsvæðinu að endurupptaka hina kærðu fjárnámsgerð og að hið fjárnumda verði skrásett með „tegundarheitum, framleiðslunúmerum og fjölda.“ Að lokum krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

I

Eins og rakið er í hinum kærða úrskurði var varnaraðila með dómi Héraðsdóms Reykjaness 10. janúar 2014 gert að greiða sóknaraðila 109.577.514 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 20. apríl 2011 til greiðsludags og 5.723.131 krónu í málskostnað. Með dómi Hæstaréttar 25. september sama ár í máli nr. 84/2014 var héraðsdómur staðfestur og varnaraðila gert að greiða sóknaraðila 800.000 krónur í málskostnað fyrir réttinum. Að gengnum dómi Hæstaréttar greiddi varnaraðili samtals 96.150.995 krónur inn á kröfuna með innborgunum 21. október 2014 að fjárhæð 23.500.000 krónur, 29. desember sama ár að fjárhæð 23.500.000 krónur, 3. febrúar 2015 að fjárhæð 23.500.000 krónur og 2. mars sama ár að fjárhæð 25.650.995 krónur. Þá greiddi varnaraðili 17. nóvember 2014 staðgreiðslu opinberra gjalda af hinni dæmdu fjárhæð, 50.668.642 krónur, og dró þá fjárhæð frá skuld sinni við varnaraðila. Jafnframt hefur varnaraðili dregið frá kröfu sóknaraðila 4% iðgjald í lífeyrissjóð, 4.383.101 krónu, sem varnaraðili greiddi 15. janúar 2016 til Söfnunarsjóðs lífeyrisréttinda.

Að beiðni sóknaraðila var 14. september 2015 gert fjárnám fyrir kröfu hans á hendur varnaraðila að fjárhæð 30.687.873 krónur í innréttingum sex verslana varnaraðila undir merkjum 66°N. Sóknaraðili taldi tilgreiningu hins fjárnumda óljósa og fór með beiðni 14. október 2015 til Sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu fram á að aðfarargerðin yrði endurupptekin og hið fjárnumda skrásett með „nákvæmari hætti, t.d. með tegundarheitum, framleiðslunúmerum og fjölda.“

II

Sóknaraðili hefur krafist þess að lagt verði fyrir Sýslumanninn á höfuðborgarsvæðinu að endurupptaka framangreinda aðfarargerð og hið fjárnumda verði skrásett með nánari hætti en gert var þegar hún fór fram. Samkvæmt 4. mgr. 85. gr. laga nr. 90/1989 er málsaðila heimilt að krefjast úrlausnar héraðsdómara um synjun sýslumanns um endurupptöku aðfarargerðar, ef krafan kemur fram án ástæðulauss dráttar og áður en krafist er frekari ráðstafana. Svo sem áður greinir beindi sóknaraðili 14. október 2015 beiðni til sýslumanns um að framangreind aðfarargerð yrði endurupptekin. Þar sem synjun sýslumanns á beiðninni lá ekki fyrir brast lagaheimild til að bera kröfu þessa undir dómstóla. Verður henni því vísað frá héraðsdómi.

Ágreiningslaust er að varnaraðila hafi verið rétt að lögum að halda eftir og standa skil á staðgreiðslu opinberra gjalda af höfuðstól kröfu sóknaraðila á hendur varnaraðila, sbr. 7. tölulið 5. gr. laga nr. 45/1987 um staðgreiðslu opinberra gjalda, svo sem lagaákvæðinu var breytt með 1. gr. laga nr. 159/1998. Á hinn bóginn deila aðilar um hvort lög hafi staðið til þess að varnaraðili héldi eftir og stæði skil á lífeyrissjóðsgjöldum af höfuðstól kröfu sóknaraðila, en í því efni vísar varnaraðili til 3. mgr. 7. gr. laga nr. 129/1997 um skyldutryggingu lífeyrisréttinda og starfsemi lífeyrissjóða. Þá lýtur ágreiningur aðila að því hvort sóknaraðili eigi rétt á dráttarvöxtum af þeirri fjárhæð sem greidd var til ríkissjóðs vegna staðgreiðslu opinberra gjalda.

Með áðurnefndum dómi Hæstaréttar 25. september 2014 var varnaraðila gert án fyrirvara að greiða sóknaraðila tiltekna skuld með dráttarvöxtum, auk tilgreinds málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti. Óumdeilt er að varnaraðila hafi verið heimilt að draga frá kröfu sóknaraðila staðgreiðslu opinberra gjalda að fjárhæð 50.668.642 krónur, en sem fyrr segir innti varnaraðili þá greiðslu af hendi í ríkissjóð 17. nóvember 2014. Af þeim sökum átti sóknaraðili engan rétt á að fá þá greiðslu í hendur eða vexti af henni. Verður sú fjárhæð því dregin frá höfuðstól kröfu sóknaraðila.

Varnaraðili stóð ekki skil á lífeyrissjóðsgjöldum fyrr en að gengnum fyrrnefndum hæstaréttardómi. Gat varnaraðili ekki losnað undan skyldu samkvæmt dómsorðinu með greiðslu þeirra gjalda til annars en sóknaraðila, nema til kæmi samþykki hans, aðilaskipti að kröfunni eða viðtökudráttur, sbr. dóm Hæstaréttar 10. nóvember 1997 í máli nr. 442/1997, sem er í dómasafni réttarins það ár á bls. 3217, en ekki er um slík atvik að ræða í málinu. Þá standa ákvæði 3. mgr. 7. gr. laga nr. 129/1997 ekki til þess að varnaraðila hafi, að gengnum dómi um greiðsluskyldu, verið það heimilt. Stóð varnaraðili því sóknaraðila ekki með lögmætum hætti skil á þeirri greiðslu samkvæmt áðurnefndum dómi Hæstaréttar. Samkvæmt þessu verður framangreind aðfarargerð Sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu staðfest á þann hátt sem í dómsorði greinir.

Varnaraðila verður gert að greiða sóknaraðila kærumálskostnað eins og segir í dómsorði, en rétt er að málskostnaður í héraði falli niður.

Dómsorð:

Kröfu sóknaraðila, H-kk-ef G-kk-ef E-kk-ef, um að lagt verði fyrir Sýslumanninn á höfuðborgarsvæðinu að endurupptaka aðfarargerð sýslumanns, nr. 011-2015-06091, sem fram fór 14. september 2015, er vísað frá héraðsdómi.

Framangreind aðfarargerð er staðfest með þeirri breytingu að fjárnám er heimilað fyrir höfuðstól kröfu sóknaraðila að fjárhæð 58.908.872 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 20. apríl 2011 til greiðsludags að frádregnum innborgunum 21. október 2014 að fjárhæð 23.500.000 krónur, 29. desember sama ár að fjárhæð 23.500.000 krónur, 3. febrúar 2015 að fjárhæð 23.500.000 krónur og 2. mars sama ár að fjárhæð 25.650.995 krónur.

Varnaraðili, Sjóklæðagerðin hf., greiði sóknaraðila 350.000 krónur í kærumálskostnað.