236/2014

H krafðist þess að viðurkennd yrði skaðabótaskylda A sf. vegna líkamstjóns 1. ágúst 2008 er hann klemmdist á milli tveggja bifreiða. H byggði á því að A sf. bæri skylda til að bæta honum það tjón sem orðið hefði þar sem slysið yrði rakið til notkunar óvátryggðs ökutækis, sbr. 1. mgr. 94. gr. umferðarlaga nr. 50/1987. Talið var að af ákvæðinu og reglugerð nr. 424/2008 um lögmæltar ökutækjatryggingar yrði ráðið að ekki gæti komið til greiðsluskyldu A sf. nema H hafi átt rétt til bóta úr ábyrgðartryggingu óvátryggðs ökutækis ef vátryggingin hefði verið í gildi þegar slysið var. Þar sem H hefði verið ökumaður hinnar óvátryggðu bifreiðar þegar slysið varð gæti hann hvorki öðlast rétt til bóta úr hendi A sf. á grundvelli 94. gr. umferðarlaga né sérreglna 88. og 90. gr.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómarinn B-kk-nf B-kk-nf og G-kvk-nf E-kvk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf settir hæstaréttardómarar.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 8. apríl 2014. Áfrýjandi krefst þess að viðurkennd verði skaðabótaskylda stefnda vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir 1. ágúst 2008 þegar hann ,,varð á milli óskráðrar bifreiðar og annarrar bifreiðar“. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Málsatvikum er lýst í hinum áfrýjaða dómi. Með vísan til forsendna hans er fallist á þá niðurstöðu dómsins að áfrýjandi hafi verið við stjórn bifreiðarinnar er slys það varð sem málið er rakið til. Af hálfu áfrýjanda er á því byggt að jafnvel þótt áfrýjandi teljist hafa verið ökumaður bifreiðarinnar eigi hann rétt til bóta úr hendi stefnda á grundvelli 1. mgr. 94. gr. umferðarlaga nr. 50/1987.

Samkvæmt 94. gr. umferðarlaga setur ráðherra reglur um skyldu vátryggingafélaga til að taka þátt í gagnkvæmu ábyrgðarkerfi vegna tjóns af völdum óvátryggðra og óþekktra tökutækja. Slíkar reglur er að finna í reglugerð nr. 424/2008 um lögmæltar ökutækjatryggingar.

Í 1. gr. reglugerðarinnar segir að vátryggingafélagi sem bjóði ökutækjatryggingar samkvæmt umferðarlögum sé skylt að taka að sér lögmælta ábyrgðartryggingu og lögmælta slysatryggingu ökumanns og vátryggingartaka sem farþega í eigin ökutæki fyrir sérhvern vátryggingarskyldan aðila. Í 18. gr. er fjallað um að stefndi, sem er hin íslenska tjónsuppgjörsmiðstöð vegna óþekktra eða óvátryggðra ökutækja, greiði bætur í þeim tilvikum sem þar eru greind. Í 3. mgr. 18. gr. segir að stefnda sé skylt að greiða bætur fyrir tjón sem hljótist af notkun óþekkts eða óvátryggðs skráningarskylds vélknúins ökutækis eins og nánar greini í 20. gr. Samkvæmt 3. mgr. 20. gr. skal stefndi, sem ábyrgðaraðili, greiða tjónþola bætur vegna tjónsatviks sem hlotist hefur á Íslandi af notkun ökutækis sem engin ábyrgðartrygging hefur verið keypt fyrir. Af tilvísun ákvæðisins til ábyrgðartryggingar verður ráðið að ekki geti komið til greiðsluskyldu stefnda nema tjónþoli hafi átt rétt til bóta úr ábyrgðartryggingu óvátryggðs ökutækis ef vátryggingin hefði verið í gildi þegar slysið varð.

Sem ökumaður bifreiðarinnar þegar slys varð getur áfrýjandi ekki öðlast rétt til bóta á grundvelli sérreglna 88. og 90. gr. umferðarlaga. Hann gæti hins vegar öðlast rétt til bóta á grundvelli slysatryggingar samkvæmt 92. gr. umferðarlaga. Slík trygging verður ekki talin til ábyrgðartryggingar, sbr. til hliðsjónar dóm Hæstaréttar 25. janúar 2001 í máli nr. 314/2000. Með þessum athugasemdum en að öðru leyti með skírskotun til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur.

Rétt er að málskostnaður fyrir Hæstarétti falli niður.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.