58/2017

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem tekin var til greina krafa H um að þb. B yrði gert að setja tryggingu fyrir greiðslu málskostnaðar í máli þrotabúsins gegn H. Þegar málið var þingfest 17. desember 2015 hafði þegar farið fram árangurslaust fjárnám hjá B. Þá hafði farið fram árangurslaust fjárnám hjá B 1. mars 2016. Bú B var tekið til gjaldþrotaskipta 15. september 2016 en H setti kröfuna fyrst fram við fyrirtekt málsins 9. desember 2016. Var ekki talið að H hefði sýnt fram á að hann hefði fyrst átt þess kost að koma með kröfuna svo seint sem raun varð á þannig að skilyrði væru til að víkja frá meginreglu 1. mgr. 133. gr. laga nr. 91/1991. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Þ-kk-nf Ö-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 25. janúar 2017 en kærumálsgögn bárust réttinum 7. febrúar sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 13. janúar 2017, þar sem tekin var til greina krafa varnaraðila um að sóknaraðila yrði gert að setja tryggingu fyrir greiðslu málskostnaðar í máli sóknaraðila á hendur varnaraðila. Kæruheimild er í o. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess aðallega að hafnað verði kröfu varnaraðila um málskostnaðartryggingu en til vara að fjárhæð hennar verði lækkuð. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst þess aðallega að málinu verið vísað frá Hæstarétti en til vara að hinn kærði úrskurður verði staðfestur. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

Varnaraðili hefur ekki fært fram haldbær rök fyrir kröfu sinni um frávísun málsins frá Hæstarétti og verður henni því hafnað.

B A Framleiðsla ehf. höfðaði mál þetta gegn varnaraðila með stefnu birtri 11. desember 2015 og var það þingfest 17. sama mánaðar. Krafðist félagið þess að varnaraðila yrði gert að greiða sér 1.516.969 krónur með nánar tilgreindum vöxtum. Varnaraðili tók til varna með greinargerð sem lögð var fram í þinghaldi 9. febrúar 2016 þar sem hann krafðist aðallega sýknu en til vara að fjárkrafa B A Framleiðslu ehf. yrði lækkuð.

Þegar málið var þingfest 17. desember 2015 hafði farið fram árangurslaust fjárnám hjá B A Framleiðslu ehf. 20. nóvember 2015, og voru upplýsingar um það færðar á svonefnda vanskilaskrá Creditinfo Lánstrausts hf. 10. desember sama ár. Þá kemur einnig fram í útskrift úr sömu skrá að árangurslaust fjárnám hafi farið fram hjá B A Framleiðslu ehf. 1. mars 2016 en upplýsingar um það voru færðar á skrána 3. sama mánaðar. Bú B A Framleiðslu ehf. var tekið til gjaldþrotaskipta 15. september 2016 og upplýsti lögmaður félagsins um það á dómþingi 11. nóvember sama ár. Varnaraðili krafðist þess við fyrirtekt málsins 9. desember 2016 að stefnanda yrði gert að setja tryggingu fyrir greiðslu málskostnaðar. Við þeirri kröfu varð héraðsdómur með hinum kærða úrskurði.

Sóknaraðili heldur því fram að krafa varnaraðila um málskostnaðartryggingu sé of seint fram komin þar sem honum hafi mátt vera kunnugt um bága fjárhagsstöðu B A Framleiðslu ehf. við þingfestingu málsins 17. desember 2015. Máli sínu til stuðnings vísar sóknaraðili meðal annars til þeirrar árangurslausu fjárnámsgerðar sem fram fór 20. nóvember 2015 og skráð var á svonefnda vanskilaskrá Creditinfo Lánstrausts hf. 10. desember 2015 eins og áður getur.

Samkvæmt 1. mgr. 133. gr. laga nr. 91/1991 getur stefndi krafist þess við þingfestingu máls að stefnandi setji tryggingu fyrir greiðslu málskostnaðar ef leiða má líkur að því að stefnandi sé ófær um greiðslu kostnaðarins. Í lögskýringargögnum er áréttað að stefndi verði að krefjast slíkrar tryggingar við þingfestingu máls og geti ekki komið slíkri kröfu fram á síðari stigum málsins hafi honum verið eða mátt vera kunnugt um tilefni hennar við þingfestingu. Ákvæði þetta hefur þó ekki verið talið girða fyrir að hafa megi síðar uppi slíka kröfu ef sérstakt tilefni gefst þá fyrst til þess. Sem fyrr segir var mál þetta þingfest 17. desember 2015 og samkvæmt útskrift úr vanskilaskrá þeirri sem sóknaraðili hefur vísað til voru gerð árangurslaus fjárnám hjá B A Framleiðslu ehf. 20. nóvember 2015 og 1. mars 2016. Upplýsingar þess efnis voru sem fyrr segir færðar á vanskilaskrána 10. desember 2015 og 3. mars 2016. Samkvæmt því verður ekki talið að varnaraðili hafi sýnt fram á að hann hafi fyrst átt þess kost að koma með kröfu um málskostnaðartryggingu, svo seint sem raun varð á, þannig að skilyrði séu til að víkja frá fyrrgreindri meginreglu 1. mgr. 133. gr. laga nr. 91/1991. Af þeim sökum verður hinn kærði úrskurður felldur úr gildi.

Rétt er að ákvörðun um málskostnað í héraði í þessum þætti málsins bíði endanlegs dóms í því.

Varnaraðila verður gert að greiða sóknaraðila kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi.

Varnaraðili, Húsfélagið Kleppsvegi 150, greiði sóknaraðila, þrotabúi B A Framleiðslu ehf., 350.000 krónur í kærumálskostnað.