598/2016

H var sakfelldur fyrir fjögur þjófnaðarbrot, gripdeild, líkamsárás, brot gegn valdstjórninni og eignaspjöll. Við ákvörðun refsingar var litið til sakaferils H og vísað til 1. mgr. 218. gr. c, 3. mgr. 106. gr. og 255. gr., sbr. 71. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og talið að fyrri dómar hefðu ítrekunaráhrif á þau brot sem H hafði verið sakfelldur fyrir. Var refsing H ákveðin fangelsi í 18 mánuði. Þá var H gert að greiða A miskabætur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir H-kk-nf I. J-kk-nf og K-kk-nf A-kk-nf og Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 19. ágúst 2016 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Ákæruvaldið krefst þess að refsing ákærða verði þyngd.

Ákærði krefst þess aðallega að hann verði sýknaður af I., II., III., V. og VI. kafla ákæru lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu 23. febrúar 2014 og síðari lið ákæru héraðssaksóknara sama dag, svo og að hann verði sýknaður af ákæru lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu 6. maí 2016. Þá krefst hann þess aðallega að einkaréttarkröfu verði vísað frá dómi, en til vara að hún verði lækkuð. Til vara krefst ákærði þess að refsing hans verði milduð.

Brotaþolinn A hefur ekki látið málið til sín taka fyrir Hæstarétti og verður því litið svo á að hann krefjist staðfestingar á einkaréttarkröfu sinni, sbr. 1. mgr. 208. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Samkvæmt 15. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 skal þeim mönnum ekki refsað, sem sökum geðveiki, andlegs vanþroska eða hrörnunar, rænuskerðingar eða annars samsvarandi ástands voru alls ófærir á þeim tíma, er þeir unnu verkið, til að stjórna gerðum sínum. Að virtri geðrannsókn, sem gerð var á ákærða, og með hliðsjón af öðrum gögnum málsins eru engin efni til að líta svo á að ákærði hafi á verknaðarstundu þeirra brota, sem hann er ákærður fyrir að hafa framið, verið alls ófær að stjórna gerðum sínum af þeim ástæðum er um ræðir í fyrrnefndri lagagrein. Er hann því sakhæfur í skilningi hennar. Þá var andlegum högum ákærða ekki þannig komið þegar atvik málsins áttu sér stað að ákvæði 1. mgr. 16. gr. sömu laga standi því í vegi að refsing geti borið árangur.

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður ákærði sakfelldur fyrir þau brot sem honum eru gefin að sök í málinu og til endurskoðunar eru hér fyrir dómi. Þá eru brot ákærða réttilega heimfærð til refsiákvæða í hinum áfrýjaða dómi.

Í máli þessu er ákærði sakfelldur fyrir fjögur þjófnaðarbrot, gripdeild, líkamsárás, brot gegn valdstjórninni og eignaspjöll. Samkvæmt 3. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga má hækka refsingu um allt að helmingi ef sá, sem dæmdur er sekur um brot á greininni, hefur áður sætt refsingu eftir henni. Þá sagði í 1. mgr. 218. gr. b. sömu laga, er í gildi var á þeim tíma sem ákærði gerðist sekur um líkamsárás þá sem um ræðir í málinu, sbr. nú 1. mgr. 218. gr. c. laganna, að hækka mætti refsingu allt að helmingi ef sá, sem dæmdur er sekur um brot á 217., 218. eða 218. gr. a., hefur áður sætt refsingu samkvæmt þeim greinum. Ákærði hlaut 12. júní 2015 dóm fyrir brot gegn valdstjórninni og þá var hann 29. júní 2012 dæmdur fyrir líkamsárárs samkvæmt 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga. Ákærði var jafnframt sakfelldur fyrir þjófnað og gripdeild með síðastgreindum dómi og þjófnað og tilraun til þjófnaðar með dómi 31. október sama ár og loks var honum með dómi 12. júní 2015 gert að sæta refsingu fyrir þjófnað og tilraun til þjófnaðar.

Eftir 255. gr. almennra hegningarlaga má, hafi maður áður verið dæmdur fyrir auðgunarbrot, hækka refsingu um allt að helmingi af þeirri refsingu, sem hann hefði annars hlotið, og hafi hann áður verið dæmdur oftar en einu sinni fyrir auðgunarbrot má refsing vera tvöfalt þyngri. Við beitingu 1. mgr. 218. gr. c., 3. mgr. 106. gr. og 255. gr. almennra hegningarlaga skal þess gætt að fullnægt sé almennum ítrekunarskilyrðum 71. gr. laganna. Samkvæmt þeirri lagagrein hefur dómurinn frá 12. júní 2015 ítrekunaráhrif á brot ákærða í máli þessu gegn valdstjórninni og dómurinn 29. júní 2012 ítrekunaráhrif á áðurnefnt líkamsárásarbrot hans. Loks hafa síðastgreindur dómur, dómurinn 31. október 2012 og dómurinn 12. júní 2015, að undanskildu þjófnaðarbroti ákærða 12. ágúst 2014, ítrekunaráhrif á auðgunarbrot þau sem ákærði er með dómi þessum sakfelldur fyrir að hafa framið. Að þessu virtu og með hliðsjón af 1. og 2. mgr. 77. gr. og 78. gr. almennra hegningarlaga er refsing ákærða ákveðin fangelsi í 18 mánuði.

Samkvæmt 3. mgr. 182. gr. laga nr. 88/2008 skulu niðurstöður máls dregnar saman í dómsorði. Í forsendum hins áfrýjaða dóms var fallist á einkaréttarkröfu áðurnefnds brotaþola, sem birt var ákærða 8. mars 2016, eins og hún var fram sett, en láðst hefur að taka þá niðurstöðu upp í dómsorð. Fær þessi annmarki á dóminum því ekki breytt að krafan verður tekin til greina eins og nánar segir í dómsorði.

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um sakarkostnað verða staðfest.

Ákærða verður gert að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Ákærði, H-kk-nf G-kk-nf S-kk-nf, sæti fangelsi í 18 mánuði.

Ákærði greiði A 161.625 krónur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 8. september 2015 til 8. apríl 2016, en dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um sakarkostnað eru staðfest.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, 524.939 krónur, þar með talin málsvarnarlaun verjanda síns, S-kk-ef A-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 496.000 krónur.