148/2008

S, sem starfað hafði sem stýrimaður á skipinu E í útgerð F, krafði félagið um laun í uppsagnarfresti. Skriflegur ráðningarsamningur hafði ekki verið gerður og deildu aðilar um hvort S hefði verið ráðinn tímabundið eða ótímabundið og áhrif þess á rétt til uppsagnarfrests. Í niðurstöðu héraðsdóms var vísað til dóms Hæstaréttar í máli nr. 183/2006 um að óvissu um ráðningarkjör S hefði þar verið eytt en í því máli gerði skipsfélagi S kröfu á hendur F á sama grunni og af sama tilefni. S hélt því fram að málin væru frábrugðin að því leyti að nú væri sannað með framburði vitna að ráðningin hefði verið ótímabundin. Hæstiréttur taldi hins vegar að það væri staðfest með vætti þeirra sem komu fyrir dóminn að menn hefðu verið ráðnir munnlega á skipið og framkvæmd ráðningarsamnings S hefði verið með þeim hætti að hann þáði ekki föst laun hjá F milli úthalda í samræmi við gildandi kjarasamning heldur hefðu laun hans miðast við störf á tilteknum veiðitímabilum. S hafði ekki gert athugasemd við þessa framkvæmd fyrr en eftir að hann lauk störfum hjá F. Þá hafði hann tvisvar á árinu 2002 verið lögskráður á annað skip utan veiðitímabila E og tekið til starfa á öðru skipi skömmu eftir að síðustu veiðiferð E lauk fyrir afskráningu skipsins í mars 2004. Var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að S hefði verið ráðinn á skipið E hverju sinni til tímabundinna starfa á tilteknu veiðitímabili.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf, H-kvk-nf H-kvk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 18. mars 2008. Hann krefst þess að stefnda verði gert að greiða sér 829.500 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 1. september 2004 til greiðsludags og málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Í niðurstöðu héraðsdóms er vísað til dóms Hæstaréttar 2. nóvember 2006 í máli nr. 183/2006 um að óvissu um ráðningarkjör áfrýjanda hafi þar verið eytt. Í því máli gerði skipsfélagi áfrýjanda á nótaveiðiskipinu Erni KE 13, sem var stýrimaður á skipinu eins og áfrýjandi, kröfu á hendur stefnda á sama grunni og af sama tilefni og áfrýjandi gerir í þessu máli. Ágreiningurinn snýst um hvort áfrýjandi hafi verið ráðinn tímabundið eða ótímabundið og áhrif þess á rétt til uppsagnarfrests. Í máli nr. 183/2006 taldi Hæstiréttur að útgerðin hefði sannað með framlögðum gögnum um veiðar skipsins og lögskráningu skipshafnar að ráðning þess skipverja sem þar átti hlut að máli hefði verið tímabundin. Áfrýjandi kveðst ósammála þessari niðurstöðu Hæstaréttar og kveður jafnframt mál þetta frábrugðið að því leyti að nú hafi vitni verið leidd fyrir héraðsdóm, þar á meðal skipstjóri sá sem réð áfrýjanda til starfa. Telur hann sannað með framburði þessara vitna að ráðningin hafi verið ótímabundin. Þá leggur hann áherslu á að ráðning og lögskráning séu ekki eitt og hið sama.

Skipið var gert út á nótaveiðar, síld og loðnu. Voru þrjú veiðitímabil á árinu, fyrri hluta vetrar, síðari hluta vetrar og um sumar. Aðilum ber ekki saman um hvort þeim hafi verið skylt að mæta til skips á næstu vertíð, en þeir munu að jafnaði hafa verið látnir vita. Með vætti þeirra sem komu fyrir dóminn er staðfest að menn voru ráðnir munnlega og var framkvæmd ráðningarsambands áfrýjanda með þeim hætti að hann þáði ekki föst laun hjá stefnda milli úthalda í samræmi við gildandi kjarasamning heldur miðuðust laun hans við störf á tilteknum veiðitímabilum. Áfrýjandi kom fyrst á skipið 2001 og gerði ekki athugasemd við þessa framkvæmd fyrr en eftir að hann lauk störfum hjá stefnda. Mun hann tvisvar á árinu 2002 hafa verið lögskráður á annað skip utan fyrrgreindra veiðitímabila og tekið til starfa á öðru skipi skömmu eftir að loðnuveiðum á nótaveiðiskipinu Erni KE 13 lauk í mars 2004. Í ljósi þessa en að öðru leyti með vísan til forsendna héraðsdóms verður staðfest sú niðurstaða hans að áfrýjandi hafi verið ráðinn á skipið hverju sinni til tímabundinna starfa á tilteknu veiðitímabili.

Eftir þessum úrslitum verður áfrýjandi dæmdur til að greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, S-kk-nf O-kk-nf J-kk-nf, greiði stefnda, Festarfelli ehf., 250.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.