473/2010

V ehf. krafðist viðurkenningar á rétti sínum til að skila R lóð undir atvinnuhúsnæði sem R hafði áður úthlutað til V ehf. Í dómi Hæstaréttar var vísað til þess að rétturinn hefði áður leyst úr hliðstæðu álitaefni varðandi skil á lóð frá R með dómi í máli nr. 151/2010. Þar hefði lóðarhafi talið sig eiga einhliða rétt til að skila lóð og fá tiltekin gjöld endurgreidd og að leiða mætti þennan rétt af ákvæðum laga og skilmálum R sem um lóðina giltu. Lóðarhafinn hefði einnig talið sig geta rift úthlutuninni með vísan til þess að lóðin hefði ekki þá eiginleika sem áskildir voru og að forsendur úthlutunarinnar hefðu brostið. Hann hefði loks vísað til þess að R hefði ekki verið heimilt að víkja frá þeirri almennu reglu sem sveitarfélagið hafði áður fylgt að taka við atvinnuhúsalóðum sem lóðarhafar vildu skila og endurgreiða gjöld vegna þeirra. Hæstiréttur taldi eins hátta til í máli V ehf. og R og að hvorki lægju fyrir önnur málsatvik né frekari upplýsingar um stjórnsýsluframkvæmd til þess að frá fordæminu yrði vikið. Var R því sýknuð af kröfu V ehf.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf, G-kk-nf C-kk-nf, M-kk-nf S-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 6. ágúst 2010. Hann krefst sýknu af kröfu stefnda og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

I

Með bréfi til áfrýjanda 26. september 2006 óskaði stefndi eftir lóð undir verslunarhúsnæði í Reykjavík. Hann fór fram á lóð nærri fyrirhuguðum byggingasvæðum við Geldinganes og Úlfarsfell, en lýsti mestum áhuga á um það bil 5.000 m2 lóð við Vesturlandsveg. Á fundi borgarráðs áfrýjanda 2. ágúst 2007 var samþykkt að úthluta stefnda lóð að Lambhagavegi 3 fyrir starfsemi sína og var honum tilkynnt það með bréfi 17. sama mánaðar. Þar kom meðal annars fram að lóðin væri 4.420 m2, verð byggingarréttar væri 107.479.445 krónur og væri „innifalið í því gatnagerðargjald kr. 33.702.630,- fyrir allt að 3.090 ferm. byggingu.“ Þá kom fram að fyrir byggingarréttinn skyldi greitt innan eins mánaðar og væri áætlað fráveituheimæðargjald vegna lóðarinnar 187.000 krónur, sem skyldi greitt um leið og kaupverð byggingarréttarins. Tekið var fram að lóðin væri ekki byggingarhæf en áætlað að svo yrði í september eða október 2008 og myndi það tilkynnt sérstaklega. Þá var tekið fram að almennir lóða- og framkvæmdaskilmálar áfrýjanda og deiliskipulagsskilmálar giltu að öðru leyti um lóðina. Stefndi greiddi áfrýjanda 10. október 2007 kaupverð byggingarréttar, gatnagerðargjald og fráveituheimæðargjald vegna lóðarinnar að fjárhæð samtals 107.666.445 krónur. Áfrýjandi tilkynnti síðan stefnda 18. nóvember 2008 að lóðin væri orðin byggingarhæf.

Með bréfi til áfrýjanda 7. október 2008 óskaði stefndi eftir að skila lóðinni vegna „breyttra aðstæðna, m.a. á lánamörkuðum“. Á fundi borgarráðs 20. nóvember 2008 var samþykkt tillaga borgarstjóra þar sem meðal annars var tekið fram að ekki yrði heimilt að skila lóðum sem úthlutað hefði verið undir atvinnuhúsnæði nema sérstök heimild borgarráðs kæmi til hverju sinni. Lóðarhöfum yrði á hinn bóginn tryggður réttur til framsals á lóðarréttindum og framkvæmdafrestir yrðu framlengdir um tvö ár frá því sem fram kæmi í úthlutunarskilmálum. Þessi ákvörðun var tilkynnt lóðarhöfum, þar á meðal stefnda, með bréfi 27. sama mánaðar. Með bréfi til borgarráðs 6. janúar 2009 ítrekaði stefndi ósk sína um að skila lóðinni og fá endurgreidd gjöld vegna hennar. Því erindi hafnaði áfrýjandi 5. febrúar sama ár. Stefndi höfðaði mál þetta 22. júní 2009 og krafðist að viðurkenndur yrði réttur hans til að skila lóðinni að Lambhagavegi 3. Með hinum áfrýjaða dómi var fallist á þá kröfu.

II

Með dómi Hæstaréttar 11. nóvember 2010 í máli nr. 151/2010 var leyst úr hliðstæðu álitaefni varðandi skil til áfrýjanda á lóð undir atvinnuhúsnæði, en um hana giltu sömu almennu skilmálar og þá lóð sem um er fjallað hér. Í því máli hélt lóðarhafi fram að úthlutun á lóð gegn greiðslu gatnagerðargjalds og söluverðs byggingarréttar væri stjórnvaldsákvörðun og leiddi af því eðli ákvörðunarinnar að sá sem hefði fengið úthlutað lóð gegn þessum greiðslum hefði einhliða rétt til að skila henni og fá gjöldin endurgreidd. Þetta mætti meðal annars leiða af ákvæðum yngri og eldri laga og reglugerða um endurgreiðslu gatnagerðargjalds. Þá yrði þessi einhliða skilaréttur einnig leiddur af þeim skilmálum áfrýjanda sem um lóðina giltu. Enn var á því byggt að lóðarhafi gæti rift úthlutuninni vegna þess að lóðin hefði ekki þá eiginleika sem áskildir hefðu verið, meðal annars vegna þess að ekki yrði af uppbyggingu verslunar á grannlóðum, en af sömu sökum væru jafnframt brostnar forsendur fyrir úthlutuninni. Loks reisti lóðarhafi málatilbúnað sinn á því að jafnræðis hefði ekki verið gætt, þar sem áfrýjandi hefði fram til 1. október 2008 fylgt þeirri almennu reglu að taka við atvinnuhúsalóðum sem lóðarhafar vildu skila og endurgreiða gjöld vegna þeirra, en hvorki væru málefnaleg sjónarmið að baki því að áfrýjandi hyrfi frá þeirri framkvæmd né væri fullnægt skilyrðum til að breyta fyrri framkvæmd einhliða og fyrirvaralaust. Þessum rökstuðningi lóðarhafa hafnaði Hæstiréttur lið fyrir lið í forsendum þess dóms. Eins háttar til í þessu máli og leiða hvorki atvik þess né frekari upplýsingar um stjórnsýsluframkvæmd en þá lágu fyrir til þess að frá því fordæmi verði vikið. Samkvæmt því verður áfrýjandi sýknaður af kröfu stefnda.

Rétt er að hvor aðili beri sinn kostnað af málinu í héraði og fyrir Hæstarétti

Dómsorð:

Áfrýjandi, Reykjavíkurborg, er sýkn af kröfu stefnda, Víddar ehf.

Málskostnaður í héraði og fyrir Hæstarétti fellur niður.