186/2016

Í málinu var deilt um það hvort A hf. hefði verið heimilt að reikna dráttarvexti á tiltekin lán S á þeim tíma er S hefði verið í greiðsluskjóli samkvæmt lögum nr. 101/2010 um greiðsluaðlögun einstaklinga. Í héraðsdómi var A hf. talið það heimilt og meðal annars byggt á því að dráttarvaxtakrafa A hf. hefði verið orðin virk á þessum tíma og fæli það í sér takmörkun eignaréttar ef gert yrði ráð fyrir því að lög nr. 101/2010 breyttu því réttarástandi. Í dómi Hæstaréttar kom fram að ekki hefði verið byggt á þeirri málsástæða af hálfu A hf. og samkvæmt 2. mgr. 111. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála mætti dómari ekki byggja niðurstöðu sína á málsástæðum sem hefðu mátt koma fram við meðferð málsins en gerðu það ekki. Þá var einnig tekið fram að í dóminum hefði ekki verið leyst úr þeirri málsástæðu sem meginþungi málatilbúnaðar S hefði snúist um. Var því talið óhjákvæmilegt að ómerkja hinn áfrýjaða dóm og leggja fyrir héraðsdóm að taka málið til munnlegs málflutnings og dómsálagningar að nýju.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kvk-nf B-kvk-nf og H-kk-nf I. J-kk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 8. mars 2016. Hann krefst þess aðallega að viðurkennt verði að stefnda hafi verið óheimilt að reikna dráttarvexti á tímabilinu 17. febrúar 2011 til og með 3. maí 2013 á skuldabréf útgefið af Frjálsa fjárfestingabankanum hf. 22. nóvember 2005, að fjárhæð 1.514.075 krónur og skuldabréf útgefið af Sparisjóði Reykjavíkur og nágrennis 22. desember 2005, að fjárhæð 5.551.443 japönsk jen. Til vara krefst hann þess að viðurkennt verði að stefnda hafi verið óheimilt að reikna dráttarvexti á fyrrgreindu tímabili á síðargreinda skuldabréfið. Þá krefst hann aðallega málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti en til vara að hann verði felldur niður.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Í niðurstöðukafla hins áfrýjaða dóms segir meðal annars að hafa beri í huga að ,,stefnukröfurnar voru þegar í gjalddaga fallnar og báru dráttarvexti við upphaf heimildar til greiðsluaðlögunar.“ Hafi dráttarvaxtakrafa áfrýjanda því þegar verið orðin virk á þessum tíma og fæli það í sér takmörkun eignarréttar ef gert væri ráð fyrir því að lög nr. 101/2010 um greiðsluaðlögun einstaklinga breyttu ,,þessu réttarástandi.“ Þessarar málsástæðu sér hvergi stað í skriflegum málatilbúnaði stefnda í héraði og við munnlegan málflutning fyrir Hæstarétti kom fram að hana hafi ekki borið á góma við flutning málsins í héraði. Þrátt fyrir það var úrlausn héraðsdóms um kröfu áfrýjanda á hendur stefnda reist á henni að hluta til. Samkvæmt 2. mgr. 111. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála má dómari ekki byggja niðurstöðu sína á málsástæðum sem hefðu mátt koma fram við meðferð máls en gerðu það ekki.

Að auki var í dóminum ekki leyst úr þeirri málsástæðu sem meginþungi málatilbúnaðar áfrýjanda snerist um, en hún laut að því hvernig skýra beri ákvæði 7. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu til samræmis við þann ágreining sem uppi er í máli þessu um vexti samkvæmt 11. gr. laga nr. 101/2010. Skortir því á að héraðsdómur hafi tekið afstöðu til allra málsástæðna áfrýjanda, sbr. f. lið 1. mgr. 114. gr. laga nr. 91/1991. Verður með vísan til framanritaðs ekki hjá því komist að ómerkja hinn áfrýjaða dóm og leggja fyrir héraðsdóm að taka málið til munnlegs málflutnings og dómsálagningar að nýju, en rétt er að aðilarnir beri hvor sinn kostnað af því fyrir Hæstarétti.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur er ómerktur og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til munnlegs málflutnings og dómsálagningar á ný.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.