126/2004

Yfirvélstjóranum E var sagt upp störfum með þriggja mánaða uppsagnarfresti, en til stóð að hætta útgerð skips þess sem hann var ráðinn á. Er uppsagnarfrestinum lauk var E endurráðinn til þess að sjá um skipið, sem lá bundið við bryggju. Var skipið selt skömmu síðar. Taldi E sig eiga rétt á þriggja mánaða uppsagnarfresti frá afhendingu þess miðað við laun yfirvélstjóra. Eigandi skipsins, M ehf., taldi sig hins vegar hafa gert tímabundinn ráðningarsamning við E og samið við hann um þau laun sem hann hafði þegið fyrir að annast skipið. Hæstiréttur taldi að E hafi eingöngu verið ráðinn til eftirlitsstarfa með skipinu meðan það lá bundið við bryggju. Hafi E ekki mátt vænta þess að skipinu yrði haldið til veiða af M ehf. Á hinn bóginn væri ósannað að um tímabundinn ráðningarsamning hafi verið að ræða, sem hafi eingöngu átt að standa fram að sölu skipsins. Ætti E rétt á launum í þrjá mánuði frá afhendingu þess miðað við þær mánaðarlega launagreiðslur, sem hann fékk á ráðningartímanum.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kvk-nf E-kvk-nf, G-kk-nf G-kk-nf og H-kk-nf B-kk-nf.

Áfrýjandi skaut máli þessu til Hæstaréttar 25. mars 2004. Hann krefst aðallega sýknu af öllum kröfum stefnda og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti, en til vara að kröfur stefnda verði lækkaðar og málskostnaður látinn falla niður.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

I.

Eins og fram kemur í héraðsdómi hafði stefndi frá árinu 1993 verið yfirvélstjóri á m/s Kóp GK 175, sem var í eigu G-kk-ef Þ-kk-ef, sem sá um rekstur skipsins, og J-kk-ef J-kk-ef, sem var skipstjóri þess. Á árinu 2002 stofnuðu eigendurnir einkahlutafélög um eignarhluta sinn í skipinu, G-kk-nf stofnaði Strýthól ehf. og J-kk-nf Melhól ehf. Samkomulag varð milli eigendanna 4. mars 2002 um að hætta útgerðarrekstri og var ákveðið að halda skipinu til veiða fram til 20. maí 2002. Stefnda var sagt upp störfum sem vélstjóri 15. júní 2002 með þriggja mánaða uppsagnarfresti og kom fram í uppsagnarbréfinu, að það væri vegna slita á útgerðinni. Er ekki ágreiningur um það, að stefnda var greidd samningsbundin kauptrygging í þrjá mánuði. Er uppsagnarfrestinum lauk í september 2002 var stefndi endurráðinn til þess að sjá um skipið, sem lá bundið við bryggju. Hefur stefndi lýst því yfir, að hann hafi átt að sinna eftirliti og koma bátnum í gegnum skoðun. Áfrýjandi keypti hlut Strýthóls ehf. í bátnum 5. nóvember 2002 og seldi hann í byrjun desember til Tálknafjarðar. Stefndi hélt áfram gæslu sinni á skipinu eftir að áfrýjandi var orðinn einn eigandi þess, en ekkert samband hafði verið haft við áfrýjanda þegar stefndi var endurráðinn eftir lok uppsagnarfrestsins. Áfrýjandi bar fyrir dómi, að fallist hefði verið á, að stefndi hefði sömu laun og hann hefði haft hjá Strýthól ehf. við gæslu bátsins og honum tryggð að minnsta kosti þriggja mánaða laun, en áskilið hefði verið, að launagreiðslur féllu niður færi hann fyrr til annarra starfa. Stefndi bar fyrir dómi, að hann hefði komið að máli við forráðamenn áfrýjanda og spurst fyrir um það, hvort hann yrði áfram hjá þeim og verið sagt, að hann ætti að vera áfram og „myndi bara hugsa um skipið.“

II.

Áfrýjandi heldur því fram, að stefndi hafi verið endurráðinn 15. september 2002 eingöngu í því skyni að annast gæslu skipsins þar til það yrði selt. Hann hafi greitt honum laun fyrir síðari hluta nóvember og desember 2002 og janúar 2003, en ekki fyrir febrúar, þar sem áfrýjandi taldi stefnda hafa fengið nýja vinnu um mánaðamótin janúar/febrúar.

Ekki var gerður skriflegur ráðningarsamningur við stefnda eins og fyrir er lagt í 1. mgr. 6. gr. sjómannalaga nr. 35/1985, þegar hann var endurráðinn eftir að uppsagnarfrestinum lauk 15. september 2002 og telur stefndi, að um hafi verið að ræða ótímabundinn samning. Er skipið var afhent nýjum eiganda 7. desember 2002 hafi honum ekki verið boðið áframhaldandi starf á skipinu, og hafi því ráðningu hans verið rift. Krefst hann í máli þessu meðallauna í uppsagnarfresti 7. desember 2002 til 7. mars 2003, að frádregnu því, sem áfrýjandi greiddi stefnda fyrir desember 2002 og janúar 2003.

Eins og að framan greinir var skýrt tekið fram í uppsagnarbréfi stefnda, að honum væri sagt upp störfum sem vélstjóri, þar sem útgerð skipsins yrði slitið. Fram er komið, að stefndi vissi að það átti að selja skipið og engar áætlanir voru um áframhaldandi útgerð þess af hálfu áfrýjanda. Eru ekki rök til annars en að telja, að stefndi hafi eingöngu verið ráðinn til eftirlitsstarfa með skipinu meðan það lá bundið við bryggju. Verður að telja sannað, að stefndi hafi ekki mátt vænta þess, að skipinu yrði haldið til veiða af áfrýjanda.

Áfrýjandi heldur því fram, að hér hafi verið um tímabundinn ráðningarsamning að ræða, sem eingöngu ætti að standa fram að sölu skipsins. Er ósannað að svo hafi verið og á stefndi rétt á launum á þriggja mánaða uppsagnarfresti frá afhendingu skipsins 7. desember 2002 til 7. mars 2003.

Samkvæmt framansögðu er varakrafa áfrýjanda tekin til greina og miðað við þær mánaðarlegu launagreiðslur, sem stefndi fékk á ráðningartímanum. Áfrýjandi hefur þegar greitt laun fyrir desember 2002 og janúar 2003. Ber honum því að greiða stefnda laun fyrir febrúar og viku af mars 2003, samtals 321.142 krónur (256.914+64.228) með dráttarvöxtum frá 24. apríl 2003, er mánuður var liðinn frá dagsetningu kröfubréfs.

Rétt þykir, að áfrýjandi greiði stefnda málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti, eins og segir í dómsorði.

Dómsorð:

Áfrýjandi, Melhóll ehf., greiði stefnda, Enok Sigurgeiri K-kk-þgf, 321.142 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 24. apríl 2003 til greiðsludags.

Áfrýjandi greiði stefnda málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti, samtals 250.000 krónur.