447/2000

Deilt var um það, hvort og hvernig gerðardómi samkvæmt 2. mgr. 22. gr. laga nr. 94/1986 um kjarasamninga opinberra starfsmanna yrði komið á fót. Þótt ýmis meginsjónarmið laga nr. 53/1989 um samningsbundna gerðardóma gætu átt við um lögbundna gerðardóma var ekki talið að þau lög yrðu lögð til grundvallar við meðferð máls um þessa deilu. Yrði um hana að dæma í almennu einkamáli. Af þessu leiddi þegar að kæruheimild 2. mgr. 5. gr. laga nr. 53/1989 átti ekki við og var málinu vísað frá Hæstarétti.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf G-kk-nf, H-kk-nf H-kk-nf og P-kk-nf K-x-x H-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 30. nóvember 2000, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 12. desember 2000. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 24. nóvember 2000, þar sem hafnað er að svo stöddu kröfu sóknaraðila um að oddamaður verði skipaður í gerðardóm samkvæmt 2. mgr. 22. gr. laga nr. 94/1986 um kjarasamninga opinberra starfsmanna. Um kæruheimild vísar sóknaraðili til 5. gr. in fine laga nr. 53/1989 um samningsbundna gerðardóma. Hún krefst þess að úrskurðurinn verði felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að tilnefna oddamann í gerðardóm samkvæmt 2. mgr. 22. gr. laga nr. 94/1986, sem kveði á um launakjör hennar frá 1. janúar 1998, að því er taki til mánaðarlauna, álags á þau og allra þeirra launaþátta, sem dómar Kjaradóms taka til, svo og hlunninda. Þá er þess krafist að kærumálskostnaður verði felldur niður.

Varnaraðili krefst þess aðallega að máli þessu verði vísað frá Hæstarétti, til vara að úrskurður héraðsdóms verði ómerktur og málinu vísað frá héraðsdómi, en verði ekki á þá kröfu fallist er þess krafist að úrskurður héraðsdóms verði staðfestur.

Kröfu sína um tilnefningu oddamanns í gerðardóm reisir sóknaraðili á ákvæði 2. mgr. 22. gr. laga nr. 94/1986. Þar segir að náist ekki samningar um kjör þeirra starfsmanna, sem tilgreindir séu í 2.-4. og 6.-8. töluliðum 19. gr. laganna og falla undir lögin, eigi stéttarfélag rétt á að þriggja manna gerðardómur taki deiluna til úrlausnar. Takist ekki samkomulag um oddamann tilnefni viðkomandi sýslumaður eða bæjarfógeti, í Reykjavík yfirborgardómarinn, hann en málsaðilar einn dómara hvor. Í tilvitnaðri 19. gr. laganna eru taldir upp þeir opinberir starfsmenn, sem hafa ekki heimild til verkfalls skv. 14. gr. laganna og fellur sóknaraðili undir 4. tölulið 19. gr. Í 1. mgr. 22. gr. segir að um laun og önnur kjör þeirra manna, sem um ræðir í 19. gr., skuli samið af samninganefnd þess stéttarfélags, er þeir tilheyra. Fyrir liggur í málinu að á árinu 1988 sagði sóknaraðili sig úr stéttarfélagi sínu og var það talið heppilegt af yfirboðara hennar vegna eðlis þess starfs, er hún gegnir.

Varnaraðili telur ekki lagaskilyrði fyrir hendi til stofnunar gerðardóms samkvæmt 2. mgr. 22. gr. laga nr. 94/1986. Hann viðurkennir ekki rétt sóknaraðila til að eiga aðild að slíkum gerðardómi þar sem í lagaákvæðinu segi að stéttarfélag skuli eiga þar aðild. Hefur hann neitað að tilnefna mann í dóminn af sinni hálfu.

Samkvæmt framansögðu deila aðilar máls þessa um það, hvort og hvernig gerðardómi samkvæmt áðurgreindu ákvæði laga nr. 94/1986 verði komið á fót. Þótt ýmis meginsjónarmið laga nr. 53/1989 geti átt við um lögbundna gerðardóma þykja þau lög ekki verða lögð til grundvallar við meðferð máls um þessa deilu. Verður um hana að dæma í almennu einkamáli. Af þessu leiðir þegar að kæruheimild 2. mgr. 5. gr. laga nr. 53/1989 á hér ekki við og verður því að vísa málinu frá Hæstarétti.

Kærumálskostnaður verður ekki dæmdur.

Dómsorð:

Málinu er vísað frá Hæstarétti.