22/2006

J var ákærður fyrir líkamsrárás og viðurkenndi að hafa slegið A eitt hnefahögg og síðan haldið honum hálstaki uns hann hafi róast, en neitaði að hafa slegið A fleiri högg en eitt. Af misvísandi framburði J og vitna og óljósum gögnum um meiðsli J, sem höfðu ekki verið skýrð fyrir dómi, varð ekki fullyrt nákvæmlega um atburðarrás umrætt sinn. Gegn eindreginni neitun J, sem fékk nokkra stoð í framburði vitnis, varð ekki fullyrt að J hafi veitt A fleiri hnefahögg í andlit en eitt. Þá var ekki fram komið að A hafi sýnt af sér slíka framkomu að gefið hafi J ástæðu til líkamsárásarinnar. Var J talinn hafa gerst sekur um líkamsrárás sem varðaði við 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga og dæmdur til að sæta fangelsi í fjóra mánuði skilorðsbundið.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf prófessor.

Ríkissaksóknari skaut máli þessu til Hæstaréttar 20. desember 2005 að ósk ákærða og í samræmi við yfirlýsingu hans um áfrýjun, en jafnframt af hálfu ákæruvalds, sem krefst staðfestingar á sakfellingu héraðsdóms en þyngingar á refsingu ákærða. Jafnframt krefst ákæruvaldið þess að ákærði verði dæmdur til greiðslu skaða- og miskabóta til A samtals að fjárhæð 605.372 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 5.372 krónum frá 1. apríl 2004 til greiðsludags, en með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 af 600.000 krónum frá 14. apríl 2004 til 15. júlí 2005 en með dráttarvöxtum af sömu fjárhæð samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá þeim degi greiðsludags.

Ákærði krefst þess aðallega að hann verði sýknaður af refsikröfu ákæruvaldsins, en til vara að refsing hans verði milduð og hún skilorðsbundin. Þá krefst hann þess aðallega að skaðabótakröfu A verði vísað frá dómi, en til vara að hún verði lækkuð.

Í máli þessu er ákærða gefin að sök líkamsárás með því að hafa laugardaginn 28. febrúar 2004 að [...], Seltjarnarnesi, slegið A hnefahögg í andlitið, fellt hann í gólfið og slegið hann nokkur hnefahögg í andlitið þar sem hann lá á gólfinu, með þeim afleiðingum að hann bólgnaði og marðist í andliti og aftan á höfði og hnakka, brot kom í framvegg hægri kinnholu og brot inn í augntóttarbotn á litlu svæði framan til og þrjár miðframtennur brotnuðu. Framburður ákærða og vitna er rakinn í héraðsdómi. Ákærði viðurkenndi fyrir dómi að hafa greint sinn í anddyri hússins slegið A eitt hnefahögg sem komið hafi ofarlega í höfuð A og því næst „stokkið“ á hann með þeim afleiðingum að þeir hafi báðir fallið á gólfið. Hafi andlit A skollið í gólfið. Í framhaldi af því hafi hann náð að taka A hálstaki og haldið honum í því taki uns hann hafi róast nægilega, eins og hann komst að orði. Þá hafi hann yfirgefið vettvang ásamt félaga sínum C. Ákærði neitaði að hafa slegið A fleiri högg en eitt, en kvað þá þó hafa stimpast í nokkrar mínútur eftir að þeir féllu á gólfið. Ákærði kvaðst hafa ráðist á A í kjölfar þess að A hafi skyndilega slegið hann hnefahögg í andlitið er hann bar upp það erindi að fá að hitta B fyrrverandi unnustu sína, þáverandi unnustu A en nú sambúðarkonu hans. Síðar í yfirheyrslu fyrir dómi vildi ákærði leiðrétta það sem hann hafði áður borið í yfirheyrslunni og við skýrslugjöf hjá lögreglu um að hann hafi stokkið á A. Þeir hafi öllu heldur lent í stimpingum og fallið á gólfið. Ekki verður ráðið af framburði ákærða að hann telji sig hafa orðið fyrir meiðslum umrætt sinn og hafi hann haft yfirhöndina í viðureign þeirra. Fyrir dómi kvaðst ákærði ekki vilja mótmæla að A hafi umrætt sinn hlotið þá áverka sem greinir í ákæru.

Vitnið C bar fyrir dómi að A hafi ráðist að fyrra bragði á ákærða og slegið til hans og hafi þeir tveir verið að stimpast og fallið á gólfið. Ekki kvaðst vitnið muna mikið meira eftir atvikum, sem hann kvaðst raunar ekki hafa séð vel og ekki heldur hafa greint orðaskipti þeirra í milli, þrátt fyrir að hann hafi staðið um tveimur metrum frá ákærða er atvik urðu. Ákærði kvað B ekki komið að fyrr en átök voru hafin og ákærði og A lágu á gólfinu, en C sagði hana ekki hafa komið að fyrr en átökunum var að ljúka.

A og B báru bæði að B hafi séð atvik öll og er framburður þeirra í meginatriðum á sömu lund um að ákærði hafi ráðist fyrirvaralaust á A og slegið hann hnefahögg. Við það hafi A fallið og ákærði í framhaldi af því tekið hann hálstaki og veitt honum þá fleiri hnefahögg. Talaði A um þrjú til fjögur högg, en B kvaðst ekki hafa tölu á því hversu mörg höggin voru, en þau hafi verið mörg.

Samkvæmt því sem fram er komið í málinu kom lögregla á vettvang skömmu eftir atvik. Voru þá ákærði og C farnir þaðan. Í frumskýrslu P-kk-ef G-kk-ef varðstjóra, dagsettri daginn eftir, sem hann staðfesti fyrir dómi, kemur fram að andlit A hafi verið „bólgið og marið að sjá, nef og við hægra auga sérstaklega. Þá var hann með roða á hálsi og brotnað hafði úr framtönnum.“ Bæði A og B báru að hann hefði tannbrotnað, auk þess sem í gögnum málsins er að finna vottorð K tannlæknis, fósturföður A, frá 22. apríl 2004 um brotnar miðframtennur í efri góm. Í læknisvottorði 24. ágúst 2004 um fyrstu skoðun á A á slysadeild eftir atvik, sem rakið er í héraðsdómi, er hins vegar hvergi getið um að hann hafi verið með brotnar tennur þrátt fyrir ítarlega lýsingu á áverkum hans, þar sem nefnt er meðal annars að samkvæmt skoðun og röntgenmynd af andlitsbeinum „greindust ekki klárlega brot en vökvaborð í kinnholu hægra megin og virtist vera nefbrotinn á mynd.“ Var honum ráðlagt að leita til háls-, nef- og eyrnadeildar er bólga í andliti væri farin að hjaðna. Ekki kemur fram í vottorðinu hvenær skoðun á slysadeild fór fram, en af því sem fram er komið í málinu verður helst ráðið að það hafi verið sama dag og atvik urðu. Þá segir í vottorðinu að A hafi komið á göngudeild háls-, nef- og eyrnadeildar fjórum dögum síðar. Er þess þá fyrst getið að hann hafi verið nýkominn frá tannlækni þar sem gert hafi verið við þrjár tennur, en engin breyting sé á biti og heilar og eðlilegar slímhúðir í munni. Þá væri hann ekki nefbrotinn, en samkvæmt sneiðmynd af augngjörð og andlitsbeinum sæist brot í framvegg hægri kinnholu og lítill brotflaski sem hefði örlítið færst til. Einnig væru merki um „gamalt blóð“ í hægri kinnholu og merki um gliðnun milli „frontal“ beins og kinnbeins hægra megin og brot inni í augntóttarbotni á litlu svæði framan til. Læknar þeir sem skoðuðu A gáfu ekki skýrslur fyrir dómi þótt fullt tilefni hafi verið til. Verður því ekki fullyrt að A hafi hlotið tannbrot umrætt sinn, en nægilega er sannað að hann hafi hlotið aðra þá áverka sem í ákæru greinir.

Af því sem að framan er rakið um misvísandi framburð ákærða og vitna og af óljósum gögnum um meiðsli ákærða, sem ekki hafa verið skýrð fyrir dómi, verður ekki fullyrt nákvæmlega um atburðarrás umrætt sinn. Við mat á framburði ákærða og vitna verður einnig að líta til þess að það var ekki fyrr en rúmu ári eftir atvik, eða 24. maí og 7. júní 2005, að lögregla tók skýrslu af vitnum sem A tilgreindi þegar í kæruskýrslu sinni 1. mars 2004. Þá tók lögregla fyrst skýrslu af ákærða 15. júní 2005. Hins vegar er með játningu ákærða, sem fær fullan stuðning í framburði vitnanna A og B, sannað að ákærði réðist á A umrætt sinn og sló hann hnefahögg í andlitið þannig að hann féll við og í kjölfarið tók ákærði A hálstaki þar sem hann lá á gólfinu. Gegn eindreginni neitun ákærða, sem fær nokkra stoð í framburði vitnisins C, verður hins vegar ekki fullyrt að ákærði hafi síðar veitt honum fleiri hnefahögg í andlit. Þá er ekki fram komið að A hafi sýnt af sér slíka framkomu að gefið hafi ákærða ástæðu til líkamsárásarinnar. Samkvæmt öllu framanrituðu er sannað að ákærði hefur gerst sekur um líkamsárás sem varðar við 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með síðari breytingum.

Ekki er fallist á með héraðsdómi að fram sé komin sönnun um að ákærði hafi í afbrýðiskasti farið á heimili B gagngert í þeim tilgangi að stofna til ófriðar og að ákærði hafi fyrirfram ákveðið að valda A líkamstjóni. Fram er komið að ákærða var 8. október 1999 gerð sekt fyrir brot gegn lögum um ávana- og fíkniefni nr. 65/1974. Við ákvörðun refsingar verður sérstaklega til þess litið að ekki verður séð að háttsemi A hafi gefið ákærða tilefni til árásarinnar sem olli honum töluverðu tjóni. Þá hefur ákærði, sem var 20 ára er brotið var framið, ekki gerst sekur um brot sem áhrif hefur á ákvörðun refsingar. Samkvæmt framanrituðu og að teknu tilliti til gagna um hagi ákærða er refsing hans ákveðin fjögurra mánaða fangelsi, sem bundin skal skilorði eins og nánar greinir í dómsorði.

A hefur krafist þess að ákærði greiði sér 600.000 krónur í miskabætur. Þykir rétt að taka þessa kröfu hans til greina með 200.000 krónum og er þá miðað við þær afleiðingar líkamsárásarinnar sem sannaðar teljast í málinu. Þá er fallist á með héraðsdómi að ákærði verði dæmdur til að greiða A 5.372 krónur vegna kostnaðar við komu hans á Landspítala-háskólasjúkrahús 3. mars 2004. Um vexti fer eins og greinir í dómsorði. Í héraðsdómi var ákærði dæmdur til greiðslu 60.000 króna vegna kostnaðar A við að halda fram kröfu sinni í málinu, sbr. 4. mgr. 172. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Fyrir Hæstarétti hefur þessi krafa ekki verið höfð uppi og kemur hún því ekki til skoðunar.

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um sakarkostnað skal vera óraskað. Kostnað vegna áfrýjunar málsins ber samkvæmt 169. gr. laga nr. 19/1991 að greiða úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, sem tiltekin eru í dómsorði að meðtöldum virðisaukaskatti.

Dómsorð:

Ákærði, J-kk-nf J-kk-nf, sæti fangelsi í fjóra mánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún niður falla að liðnum þremur árum frá uppsögu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði greiði A 205.372 krónur með vöxtum af 200.000 krónum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 14. apríl 2004 til 15. júlí 2005, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 af 205.372 krónum frá þeim degi til greiðsludags.

Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað er staðfest.

Áfrýjunarkostnaður málsins greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, K-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 311.250 krónur.