99/2010

Hins vegar var krafa L um dráttarvexti ekki talin uppfylla skilyrði d. liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 þar sem ekki kom fram sú vaxtaprósenta sem krafa var gerð um og frávik 11. gr. laga nr. 38/2001 áttu ekki við. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi að því er varðaði frávísun á hluta kröfu í gagnsök

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf G-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 15. febrúar 2010, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 18. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 5. febrúar 2010, þar sem gagnsök sóknaraðila í máli varnaraðila Húsráðs ehf. á hendur henni, sem hún beindi einnig að varnaraðila S-kk-þgf H. S-kk-þgf, var vísað frá dómi. Kæruheimild er í j. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að hinum kærða úrskurði verði hrundið og lagt fyrir héraðsdóm að taka gagnsök hennar til efnismeðferðar. Þá krefst hún málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðilar krefjast staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Kröfugerð sóknaraðila í kæru verður skýrð þannig að kröfur hennar beinist að úrskurðinum í heild og þar með báðum varnaraðilum.

Eins og rakið er í hinum kærða úrskurði höfðaði sóknaraðili gagnsök gegn varnaraðilum 16. mars 2009, en mál varnaraðilans Húsráðs ehf. gegn sóknaraðila hafði verið þingfest 17. febrúar sama ár. Í gagnsök þessari gerir sóknaraðili kröfu um að varnaraðilar verði dæmdir óskipt til að greiða henni skaðabætur að fjárhæð 6.911.487 krónur „auk dráttarvaxta frá 26. nóvember 2006 til greiðsludags.“ Sóknaraðili reisir kröfur sínar á hendur varnaraðilum á vanefndum Handlagins ehf. á verksamningi um byggingu hússins að Skólavörðustíg 24 í Reykjavík, annars vegar vegna galla og hins vegar vegna afhendingardráttar. Er kröfum beint að varnaraðila Húsráði ehf. þar sem það hafi fengið framselda kröfu sem Handlaginn ehf. telur sig eiga á hendur sóknaraðila vegna verksins og varnaraðila S-kk-þgf H. S-kk-þgf byggingarstjóra þess. Hafi hann sem slíkur borið ábyrgð á að byggt væri í samræmi við samþykkta uppdrætti, lög og reglugerðir.

Sóknaraðili sundurliðar kröfu sína þannig að um sé að ræða kostnað við endurbætur sem metinn hafi verið af dómkvöddum matsmönnum, skaðabætur „vegna atriða sem ekki verða bætt“ og loks bætur vegna tafa á verki samkvæmt verksamningi. Þá hafi hún dregið frá mismun á metnum heildarkostnaði við að ljúka verkinu og því sem hún hafi þegar greitt, en mismunur þessi nemi 1.869.383 krónum. Krafa sóknaraðila vegna kostnaðar sem metinn hafi verið af dómkvöddum matsmönnum byggir á undirmatsgerð 16. október 2006. Telur sóknaraðili að með yfirmatsbeiðni Handlagins ehf. og varnaraðilans S-kk-ef 12. mars 2007 hafi yfirmatsmönnum, sem dómkvaddir voru 25. maí 2007, ekki verið ætlað að meta það sama sem metið hafi verið í undirmati. Því sé yfirmatið ekki í samræmi við 64. gr. laga nr. 91/1991 og verði það ekki lagt til grundvallar við úrlausn málsins.

Kostnaður við nauðsynlegar endurbætur nemur samkvæmt undirmatsgerð 2.680.870 krónum. Verður ekki annað séð en að grundvöllur kröfu sóknaraðila sem að þessu lýtur sé nægilega skýr til að dómi verði lokið á hana. Verður hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi að því er þennan hluta kröfu sóknaraðila varðar og lagt fyrir héraðsdóm að taka hann til efnislegrar úrlausnar.

Krafa sóknaraðila um skaðabætur „vegna atriða sem ekki verða bætt“ er að fjárhæð 2.500.000 krónur. Sóknaraðili kveður að um sé að ræða bætur vegna þess að gluggar hússins séu rangt staðsettir. Það hafi leitt til þess að útlit hússins hafi orðið allt annað en upphaflega hafi verið ráðgert og innra skipulag þess breyst verulega og orðið þess valdandi að not þess hafi skerst frá því sem áætlað hafi verið. Þá hafi þurft að breyta eldhúsinnréttingu vegna þessa. Í undirmatsgerð telja matsmenn ekki raunhæft að lagfæra þessi atriði.

Í málatilbúnaði sóknaraðila er ekki að finna neinn rökstuðning fyrir því hvers vegna hún telji að bæta beri sér tjón með framangreindri fjárhæð. Hefur krafan enga stoð í gögnum málsins eða málatilbúnaði hennar, heldur virðist hún einungis styðjast við áætlun sóknaraðila. Samkvæmt þessu skortir verulega á að grundvöllur þessa hluta kröfu sóknaraðila og samhengi hans við málsástæður hennar hafi verið skýrð með þeim hætti að varnaraðilar geti varist kröfunni á fullnægjandi hátt. Af þessum ástæðum og með vísan til e. og f. liða 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 verður staðfest niðurstaða hins kærða úrskurðar um frávísun þessa hluta gagnkröfunnar frá héraðsdómi.

Sóknaraðili hefur krafist bóta vegna afhendingardráttar frá þeim tíma er Handlaginn ehf. hafi stöðvað verkið í janúar 2006 og þar til skoðun yfirmatsmanna hafi lokið í janúar 2008. Nemur krafan 3.600.000 krónum, eða 150.000 krónum fyrir hvern mánuð. Krafan tekur mið af áætlaðri leigufjárhæð, þar sem sóknaraðili hafi ekki getað nýtt sér húsið sem hún hafi ætlað að flytja inn í fljótlega eftir að verki lyki. Þetta hafi valdið henni fjárhagslegu tjóni og verulegum óþægindum. Fyrir Hæstarétti hefur sóknaraðili lagt fram nokkur ný gögn. Er annars vegar um að ræða yfirlit frá Leigulistanum ehf. um leiguhúsnæði í miðbæ Reykjavíkur. Telur sóknaraðili þetta yfirlit sýna að krafa um 150.000 krónur á mánuði sé ekki óraunhæf enda eigi hún að verða eins sett og hún hefði orðið ef engar vanefndir hefðu átt sér stað. Þá hefði hún átt að geta tekið á leigu sambærilegt húsnæði á meðan á afhendingardrætti varnaraðila hafi staðið. Hins vegar hefur sóknaraðili lagt fram gögn um greiðslu húsaleigu sem hún greiddi, en þar var um að ræða annars vegar 65.000 krónur á mánuði fyrir leigu á íbúðarhúsnæði og hins vegar 10.000 til 15.000 krónur á mánuði vegna leigu á búslóðargeymslu, auk yfirlýsingar leigusala íbúðarinnar. Ekki er að finna í gagnstefnu neinar skýringar á því hvers vegna sóknaraðili telur afhendingardrátt hafa varað í tilgreinda 24 mánuði. Þó að fallast megi á að grundvöllur þessa kröfuliðar sé óskýr verður að telja nægilega ljóst hvers krafist er og að varnaraðilar geti fært fram varnir sínar gegn kröfunni, en sóknaraðili ber sjálfur hallann af því ef hann telst ekki hafa fært fram fullnægjandi sönnunargögn fyrir kröfu sinni. Eru því ekki efni til að vísa þessum kröfulið frá dómi og verður hinn kærði úrskurður felldur úr gildi að því er hann varðar.

Í kröfu sóknaraðila um dráttarvexti er látið hjá líða að vísa til lagaákvæða. Samkvæmt d. lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991, eins og það ákvæði hefur verið skýrt í dómaframkvæmd, ber meðal annars að tilgreina svo glöggt sem verða má hundraðshluta þeirra vaxta sem krafist er. Í 11. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu er heimilað frávik frá þessu á þann veg að sé mál höfðað til heimtu peningakröfu og krafist vaxta með tilvísun til 4. eða 8. gr. laganna eða dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. þeirra megi dæma slíka vexti, enda þótt hundraðshluti þeirra sé ekki tilgreindur í stefnu. Þar sem dráttarvaxtakrafa sóknaraðila er hvorki mörkuð með því að tilgreina ákveðinn vaxtafót né með vísun til 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 verður staðfest niðurstaða hins kærða úrskurðar um frávísun hennar frá héraðsdómi.

Rétt þykir að hvor aðila beri sinn kostnað af málinu í héraði og fyrir Hæstarétti.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi að því er varðar frávísun á kröfu í gagnsök að fjárhæð 6.280.870 krónur og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið að því leyti til efnismeðferðar.

Málskostnaður í héraði og kærumálskostnaður fellur niður.