arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
90/2012

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem X var gert skylt að sæta gæsluvarðhaldi, á grundvelli a. liðar 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, og einangrun meðan á gæsluvarðhaldi stæði. Eftir að málið barst Hæstarétti var rétturinn upplýstur um að rannsóknarhagsmunir krefðust þess ekki lengur að X skyldi sæta gæsluvarðhaldi og væri hann frjáls ferða sinna. Var hinum kærða úrskurði því vísað frá Hæstarétti, sbr. 4. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf og H-kk-nf I. J-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 8. febrúar 2012 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum degi síðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 8. febrúar 2012, þar sem varnaraðila var gert að sæta gæsluvarðhaldi allt til miðvikudagsins 15. febrúar 2012 klukkan 16 og einangrun meðan á því stendur. Kæruheimild er í l. lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Eftir að málið barst Hæstarétti sendi sóknaraðili réttinum bréf 10. febrúar 2012 þar sem upplýst var að rannsóknarhagsmunir krefðust þess ekki lengur að varnaraðili sætti gæsluvarðhaldi. Væri hann því frjáls ferða sinna. Samkvæmt því er ljóst að það ástand, sem leitt hefur af hinum kærða úrskurði, er þegar um garð gengið. Skal málinu þá vísað frá Hæstarétti, sbr. 4. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008.

Dómsorð:

Máli þessu er vísað frá Hæstarétti.
91/2012

Úrskurður héraðsdóms um að X skyldi sæta einangrun meðan á gæsluvarðhaldi stendur, á grundvelli b. liðar 1. mgr. 99. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, var staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, G-kvk-nf B-kvk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 8. febrúar 2012 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 9. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 8. febrúar 2012, þar sem varnaraðila var gert að sæta einangrun samkvæmt b. lið 1. mgr. 99. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála á meðan á gæsluvarðhaldi stendur allt til föstudagsins 17. febrúar 2012 klukkan 16. Kæruheimild er í l. lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008. Varnaraðili krefst þess aðallega að kröfu sóknaraðila verði vísað frá héraðsdómi en til vara að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.
95/2012

Úrskurður héraðsdóms, þar sem hafnað var kröfu X um að A yrði gert að koma fyrir dóm að nýju, var staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf, G-kvk-nf B-kvk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 3. febrúar 2012 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 10. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Vesturlands 1. febrúar 2012, þar sem hafnað var kröfu varnaraðila um að A yrði gert að koma fyrir dóm að nýju. Um kæruheimild vísar varnaraðili til f. og n. liða 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og áðurgreind krafa hans tekin til greina.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Með skírskotun til forsendna hins kærða úrskurðar er hann staðfestur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.
98/2012

Úrskurður héraðsdóms um að X skyldi sæta gæsluvarðhaldi, á grundvelli 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, var staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og G-kvk-nf B-kvk-nf og H-kk-nf I. J-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 10. febrúar 2012 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 13. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 10. febrúar 2012, þar sem varnaraðila var gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi allt til föstudagsins 9. mars 2012 klukkan 16. Kæruheimild er í l. lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Varnaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi en til vara að gæsluvarðhaldi verði markaður skemmri tími.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Eins og rakið er í hinum kærða úrskurði hefur varnaraðili viðurkennt að hafa ráðist á brotaþola með hnífi. Kemur fram í vottorði sérfræðings á slysa- og bráðasviði Landspítalans að brotaþoli hafi hlotið allstórt stungusár á vinstri síðu sem valdið hafi áverka á nýra og milta. Þegar sárið sé skoðað á sneiðmynd megi gera ráð fyrir að það sé að lágmarki 6-8 cm djúpt. Verði áverkarnir að teljast lífshættulegir og hafi tilviljun ráðið því að stungan lenti ekki í stærri æðum sem hefði getað valdið mikilli blæðingu og ef nýrnaslagæðin eða miltisslagæðin hefðu skorist í sundur hefði brotaþola getað blætt út á stuttum tíma. Brotaþoli fór í aðgerð eftir árásina og var miltað fjarlægt úr honum vegna blæðingar auk þess sem gera þurfti að slagæðablæðingu kringum nýra.

Að því virtu sem að framan er rakið en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.
99/2012

P höfðaði mál til viðurkenningar á bótaskyldu úr ábyrgðarlið heimatryggingar B hjá T hf. vegna líkamstjóns er hann varð fyrir er á hann féll tré í eigu B sem P var, ásamt öðrum, að fella. Í héraðsdómi var ekki fallist á að slysið yrði rakið til saknæmrar háttsemi B heldur óhappatilviks og aðgæsluleysis P sjálfs og var T hf. sýknað. Staðfesti Hæstiréttur hinn áfrýjaða dóm með skírskotun til forsendna hans.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf, G-kvk-nf B-kvk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 14. febrúar 2012. Hann krefst þess að viðurkennd verði bótaskylda úr ábyrgðarlið heimatryggingar B-kk-ef S-kk-ef hjá stefnda vegna slyss sem áfrýjandi varð fyrir 27. september 2008 er á hann féll tré í eigu B-kk-ef, sem áfrýjandi vann ásamt öðrum við að fella. Áfrýjandi krefst málskostnaðar fyrir Hæstarétti líkt og málið væri ekki gjafsóknarmál.

Stefndi krefst aðallega staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti en til vara að sök verði skipt og málskostnaður látinn niður falla.

Eins og að framan greinir höfðar áfrýjandi mál þetta sem viðurkenningarmál. Af gögnum málsins verður með vissu ráðið að hagsmunir þeir sem áfrýjandi leitar dómsviðurkenningar um svari til áfrýjunarfjárhæðar, sbr. 3. mgr. 152. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Með skírskotun til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur.

Rétt þykir að málskostnaður fyrir Hæstarétti falli niður. Gjafsóknarkostnaður áfrýjanda greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hans sem verður ákveðin eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal óraskaður.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.

Gjafsóknarkostnaður áfrýjanda fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun lögmanns hans, 350.000 krónur.
100/2013

Úrskurður héraðsdóms um að X skyldi gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi, á grundvelli c. liðar 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, var staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Þ-kk-nf Ö-kk-nf, G-kvk-nf B-kvk-nf og H-kk-nf I. J-kk-nf.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 11. febrúar 2013 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum degi síðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 8. febrúar 2013, þar sem varnaraðila var gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi þar til dómur gengur í máli hennar, þó eigi lengur en til föstudagsins 8. mars 2013 klukkan 16. Kæruheimild er í l. lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Varnaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi, en til vara að gæsluvarðhaldi verði markaður skemmri tími.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Varnaraðili var ákærð 5. febrúar 2013 fyrir sex þjófnaðarbrot, nytjastuld og umferðarlagabrot. Í ákæru er fyrsta brotið sagt hafa verið framið í ágúst 2012 en önnur brot í nóvember og desember sama ár. Þá eru til rannsóknar hjá lögreglu nokkur mál til viðbótar þar sem varnaraðili er undir rökstuddum grun um þjófnaðarbrot, líkamsárás, brot gegn valdstjórninni og umferðarlagabrot á tímabilinu frá september 2012 til janúar 2013. Að auki er til þess að líta að varnaraðili var 7. desember 2011 dæmd til átta mánaða fangelsisrefsingar, skilorðsbundið í tvö ár, fyrir þjófnaðarbrot. Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.
101/2013

Úrskurður héraðsdóms um að X skyldi sæta gæsluvarðhaldi, á grundvelli a. liðar 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, var staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kvk-nf B-kvk-nf, B-kk-nf B-kk-nf og H-kk-nf I. J-kk-nf.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 12. febrúar 2013, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum degi síðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 12. febrúar 2013 þar sem varnaraðila var gert að sæta gæsluvarðhaldi allt til fimmtudagsins 21. febrúar 2013 klukkan 16 og einangrun meðan á því stendur. Kæruheimild er í l. lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Varnaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi, en til vara að gæsluvarðhaldi verði markaður skemmri tími og honum ekki gert að sæta einangrun.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.
107/2013

Úrskurður héraðsdóms um að X skyldi sæta gæsluvarðhaldi, á grundvelli a. liðar 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, var staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir H-kk-nf I. J-kk-nf og B-kk-nf B-kk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 15. febrúar 2013, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum sama dag. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 15. febrúar 2013, þar sem varnaraðila var gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi allt til fimmtudagsins 21. febrúar 2013 klukkan 16 og einangrun meðan á því stendur. Kæruheimild er í l. lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Varnaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi, en til vara að gæsluvarðhaldi verði markaður skemmri tími.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.
108/2013

SPB hf. krafði L ehf. um greiðslu skuldar samkvæmt lánssamningi aðila. Í málinu krafðist L ehf. lækkunar á kröfu SPB hf. á þeirri forsendu að umræddur lánssamningur hefði verið til skemmri tíma en áskilið væri um verðtryggð lán samkvæmt 1. mgr. 4. gr. reglna Seðlabanka Íslands nr. 492/2001, sem settar voru með heimild í 15. gr. laga nr. 38/2001. Talið var að umræddar fullyrðingar L ehf. fælu í sér málsástæðu sem væri of seint fram komin en henni var fyrst hreyft við í munnlegum málflutningi um frávísunarkröfu L ehf. í héraði. Þar sem L ehf. hefði verið í lófa lagið að bera þessa málsástæðu fyrir sig þegar í greinargerð komst hún ekki að í málinu samkvæmt 5. mgr. 101. gr. laga nr. 91/1991. Var L ehf. því dæmt til að greiða SPB hf. umkrafða fjárhæð.

Dómur Hæstaréttar

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, B-kk-nf B-kk-nf og H-kk-nf I. J-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu upphaflega til Hæstaréttar 21. desember 2012. Ekki varð af fyrirhugaðri þingfestingu þess 6. febrúar 2013 og áfrýjaði hann öðru sinni 19. sama mánaðar. Áfrýjandi krefst þess að höfuðstóll kröfu stefnda verði lækkaður í 137.607.061 krónu. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst aðallega staðfestingar hins áfrýjaða dóms. Til vara krefst hann þess að áfrýjandi verði dæmdur til að greiða sér 148.227.602 krónur, en að því frágengnu 143.153.375 krónur, í báðum tilvikum með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, af nánar tilgreindum fjárhæðum frá 10. febrúar 2010 til 10. júlí sama ár, en af framangreindum fjárhæðum frá þeim degi til greiðsludags. Í öllum tilvikum krefst hann staðfestingar hins áfrýjaða dóms um málskostnað og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Ef vörnum er haldið uppi í einkamáli skal í greinargerð lýst á gagnorðan og skýran hátt málsástæðum stefnda og öðrum atvikum sem þarf að greina til þess að samhengi málsástæðna verði ljóst, sbr. 2. mgr. 99. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Samkvæmt 5. mgr. 101. gr. sömu laga skulu málsástæður koma fram jafnskjótt og tilefni verður til. Að öðrum kosti má ekki taka slíkar yfirlýsingar til greina nema gagnaðili samþykki það. Þeirri málsástæðu að efni 2. gr. lánssamnings forvera aðila frá 9. ágúst 2007 bæri að skýra svo að lánið væri til þriggja ára og verðtrygging þess væri því óheimil samkvæmt reglum nr. 492/2001, sem settar voru á grundvelli 15. gr. laga nr. 38/2001, var ekki haldið fram í greinargerð áfrýjanda sem lögð var fram í héraði 16. júní 2011. Var henni fyrst hreyft 17. apríl 2012 við munnlegan málflutning um frávísunarkröfu áfrýjanda. Þar sem honum var í lófa lagið að bera þessa málsástæðu fyrir sig þegar í greinargerð kemst hún ekki að í málinu samkvæmt 5. mgr. 101. gr. laga nr. 91/1991. Að þessu gættu verður hinn áfrýjaði dómur staðfestur með vísan til forsendna hans.

Áfrýjanda verður gert að greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, Lindarvatn ehf., greiði stefnda, SPB hf., 500.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.
110/2013

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu X og Y um að skýrslur yrðu teknar fyrir dómi af fimm einstaklingum vegna kröfu X og Y um að úrskurðað yrði að tiltekin rannsóknaraðgerð S væri ólögmæt og að lokað yrði fyrir aðgang að gögnum á haldlagðri tölvu og öllum afritum þeirra eytt. Hæstiréttur staðfesti úrskurð héraðsdóms. Vísað var til þess að vegna fyrri niðurstöðu Hæstaréttar í máli er laut að sömu rannsóknaraðgerðum væri bersýnilega tilgangslaust að taka skýrslur fyrir dómi af viðkomandi einstaklingum.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf, E-kk-nf T-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf.

Varnaraðilar skutu málinu til Hæstaréttar með kæru 15. febrúar 2013, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 19. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 13. febrúar 2013, þar sem hafnað var kröfu varnaraðila þess efnis að A, C, D, E og G gæfu skýrslu fyrir dómi í máli um lögmæti tiltekinnar rannsóknaraðgerðar. Kæruheimild er í n. lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Varnaraðilar krefjast þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi. Þeir krefjast einnig kærumálskostnaðar.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Kærumálskostnaður dæmist ekki, sbr. 3. mgr. 220. gr. laga nr. 88/2008.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.
112/2013

A ehf. krafðist þess að viðurkennt yrði með dómi að AD hf. væri óheimilt að nota vörumerkið Advania í atvinnustarfsemi sinni, en A ehf. taldi notkunina brjóta gegn vörumerkjarétti sínum þar sem ruglingshætta væri fyrir hendi. Var starfsemi aðilanna að hluta til á sama sviði. Að virtu orðmerki AD hf. og orð- og myndmerki A ehf. taldi héraðsdómur að heiti AD hf. væri það frábrugðið vörumerki A ehf. að ekki væri fyrir hendi ruglingshætta í merkingu 1. mgr. 4. gr. og 1. mgr. 14. gr. laga nr. 45/1997 um vörumerki. Þá féllst héraðsdómur ekki á að notkun AD hf. á auðkenni sínu væri til þess fallin að gefa til kynna að rekstur félagsins tengdist með einhverjum hætti rekstri A ehf. og gæti þannig spillt þeirri viðskipavild sem A ehf. hefði áunnið sér með vörumerki sínu. Niðurstaða héraðsdóms um sýknu AD hf. var staðfest í Hæstarétti með vísan til forsendna.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 20. febrúar 2013. Hann krefst þess að viðurkennt verði „að stefnda sé óheimilt að nota heitið og vörumerkið Advania í atvinnustarfsemi sinni, sem sé ruglingslega líkt heiti áfrýjanda og vörumerkjaskráningu hans nr. 802/2009, hvort sem er á bréfhausum, í kynningum, í auglýsingu, á heimasíðu sinni eða á annan sambærilegan hátt.“ Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur.

Áfrýjanda verður dæmdur til að greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, Advance ehf., greiði stefnda, Advania hf., 500.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.
113/2013

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem A var sviptur sjálfræði í tvö ár. B og C höfðu í upphafi máls gert þá kröfu að A yrði sviptur sjálfræði í sex mánuði en eftir að málið var tekið til meðferðar kröfðust þau þess að það yrði gert ótímabundið. Í dómi Hæstaréttar kom fram að héraðsdómari hefði verið bundinn af upphaflegri kröfu B og C og var A því sviptur sjálfræði í sex mánuði.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, E-kk-nf T-kk-nf og H-kk-nf I. J-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 15. febrúar 2013, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 20. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 14. febrúar 2013, þar sem sóknaraðili var sviptur sjálfræði í tvö ár. Kæruheimild er í 1. mgr. 16. gr. lögræðislaga nr. 71/1997. Sóknaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi, en til vara að sjálfræðissviptingu verði markaður skemmri tími. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

Varnaraðilar krefjast staðfestingar hins kærða úrskurðar auk kærumálskostnaðar.

Í 1. mgr. 8. gr. lögræðislaga er kveðið á um form og efni kröfu um lögræðissviptingu, þar á meðal segir í d. lið hennar að sé krafist tímabundinnar lögræðissviptingar skuli tilgreina til hve langs tíma það skuli gert. Ekki er tekið fram í lögræðislögum að breyta megi slíkri kröfu undir rekstri máls, en eftir 7. mgr. 10. gr. laganna getur sóknaraðili afturkallað kröfuna á hvaða stigi máls sem er. Samkvæmt 1. mgr. sömu lagagreinar sæta mál til sviptingar lögræðis almennri meðferð einkamála með þeim frávikum sem í lögunum greinir. Af þessu verður ráðið að dómari sé bundinn af kröfu um tímabundna sviptingu lögræðis að því leyti að hann geti ekki markað henni lengri tíma en þar er krafist.

Í upphafi kröfðust varnaraðilar þess að sóknaraðili yrði sviptur sjálfræði tímabundið í 6 mánuði á grundvelli a. og b. liðar 4. gr. lögræðislaga. Eftir að málið hafði verið tekið til meðferðar í samræmi við ákvæði 10. gr. og 11. gr. lögræðislaga var af hálfu varnaraðila lögð fram bókun þar sem þess var krafist að sóknaraðili yrði sviptur sjálfræði ótímabundið. Samkvæmt framansögðu var héraðsdómari hins vegar bundinn af upphaflegri kröfu varnaraðila um tímabundna sviptingu sóknaraðila í sex mánuði. Í ljósi þess, en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður fallist á þá kröfu eins og í dómsorði greinir.

Samkvæmt 1. mgr. 17. gr. lögræðislaga greiðist kærumálskostnaður úr ríkissjóði, þar með talin þóknun skipaðs verjanda sóknaraðila og skipaðs talsmanns varnaraðila, svo sem í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Sóknaraðili, A, er sviptur sjálfræði í sex mánuði frá 14. febrúar 2013 að telja.

Kærumálskostnaður greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun skipaðs verjanda sóknaraðila, L-kk-ef R-kk-ef héraðsdómslögmanns, 150.000 krónur, og þóknun skipaðs talsmanns varnaraðila, B og C, G-kvk-ef P-kvk-ef héraðsdómslögmanns, 150.000 krónur.
114/2013

M höfðaði mál gegn K og krafðist þess að sér yrði falin forsjá dóttur þeirra. Með úrskurði héraðsdóms, sem staðfestur var með vísan til forsendna í Hæstarétti, var málinu vísað frá héraðsdómi á þeirri forsendu að M hefði ekki sýnt fram á að uppfyllt væru skilyrði a-liðar 1. mgr. 36. gr. barnalaga nr. 76/2003 um að K hefði verið búsett hér á landi þegar málið var höfðað.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 13. febrúar 2013, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 20. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 7. febrúar 2013, þar sem máli sóknaraðila á hendur varnaraðila var vísað frá dómi. Kæruheimild er í j. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

Af hálfu varnaraðila er krafist staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Hinn kærði úrskurður verður staðfestur með vísan til forsendna hans.

Kærumálskostnaður fellur niður.

Þóknun skipaðs málsvara varnaraðila vegna meðferðar málsins fyrir Hæstarétti greiðist samkvæmt 39. gr. barnalaga nr. 76/2003 úr ríkissjóði og verður ákveðin eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Kærumálskostnaður fellur niður.

Þóknun skipaðs málsvara varnaraðila, K-kvk-ef T-kvk-ef héraðsdómslögmanns, 120.000 krónur greiðist úr ríkissjóði.