634/2007

Úrskurður héraðsdóms, um að staðfesta ákvörðun dómsmálaráðherra frá 13. nóvember 2007 um að framselja X til Litháen, var staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf G-kk-nf, H-kvk-nf H-kvk-nf, J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf, Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og P-kk-nf H-kk-nf.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 28. nóvember 2007, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 29. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 28. nóvember 2007, þar sem staðfest var ákvörðun dómsmálaráðherra frá 13. nóvember 2007, um að framselja varnaraðila til Litháen. Kæruheimild er í 24. gr. laga nr. 13/1984 um framsal sakamanna og aðra aðstoð í sakamálum. Varnaraðili krefst þess að hann verði ekki framseldur til Litháen. Þá er þess krafist að réttargæslumanni varnaraðila verði úrskurðuð þóknun vegna kærumálsins.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og að varnaraðili greiði honum kærumálskostnað.

Málsatvikum er lýst í hinum kærða úrskurði. Dómsmálaráðherra tók ákvörðun 13. nóvember 2007 um að framselja varnaraðila til litháískra dómsmálayfirvalda.

Í þeirri undirstöðureglu íslenskrar stjórnskipunar, sem nefnd er lögmætisreglan, felst að íþyngjandi ákvörðun, eins og framsal sakamanns, verður að byggjast á skýrri lagaheimild. Samkvæmt 1. mgr. 3. gr. laga nr. 13/1984 er framsal á manni aðeins heimilt ef verknaður eða sambærilegur verknaður getur varðað fangelsi í meira en eitt ár samkvæmt íslenskum lögum.

Ágreiningsefni málsins lýtur að því að varnaraðili telur að skýra beri skilyrði lagaákvæðisins um að verknaður geti „varðað fangelsi í meira en eitt ár“ svo að dómstólum beri að meta verknaðinn, sem manni er gefinn að sök og hvaða refsingu hann myndi hljóta, hefði málið komið fyrir íslenska dómstóla. Sóknaraðili telur á hinn bóginn að ákvæðið vísi til refsiramma hlutaðeigandi lagaákvæðis. Verði verknaður heimfærður undir lögbundna refsiheimild sem hefur hærri refsiramma en eitt ár sé skilyrði 1. mgr. 3. gr. laganna uppfyllt.

Við val á milli þessara lögskýringarleiða verður í fyrsta lagi að hafa í huga að í almennum athugasemdum við frumvarp það, er varð að lögum nr. 13/1984, er tekið fram að það sé samið í tengslum við væntanlega aðild Íslands að samningum Evrópuráðsins um framsal sakamanna. Þá er vikið að því að samkvæmt 1. mgr. 2. gr. Evrópusamnings um framsal sakamanna sé framsalsskylda bundin við ákveðinn refsiramma þannig að afbrotið geti varðað eins árs fangelsi.

Í ljósi samræmis og jafnræðis í lagaframkvæmd verður heldur ekki fram hjá því litið að Hæstiréttur hefur áður lagt til grundvallar að framsal sakamanns í sambærilegu máli yrði reist á 1. mgr. 3. gr. laga nr. 13/1984 og væri af þeim sökum heimilt, þótt þar sé ekki vikið að þeirri lögskýringu sem hér er til umfjöllunar, sbr. dóm 25. febrúar 2005 í máli nr. 65/2005, sem birtur er í dómasafni þess árs bls. 823. Þá staðfesti Hæstiréttur í öðru máli úrskurð héraðsdóms um framsal manns þar sem heimfærsla til 1. mgr. 3. gr. laga nr. 13/1984 var miðuð við hámarksrefsingu samkvæmt refsiramma þess lagaákvæðis, sem ætlað brot var talið varða við, sbr. dóm 11. maí 2005 í máli nr. 192/2005, sem birtur er í dómasafni þess árs bls. 1980.

Loks verður að líta til þess hvernig ákvæði með sambærilegu orðalagi hafa verið skýrð í réttarframkvæmd. Þannig er til dæmis lögbundið í 2. tölul. 1. mgr. 2. gr. laga nr. 7/1962 um framsal sakamanna til Danmerkur, Finnlands, Noregs og Svíþjóðar að íslenskur ríkisborgari verði aðeins framseldur að þyngri refsing en fjögurra ára fangelsi liggi við brotinu eða samsvarandi broti eftir íslenskum lögum. Í dómi Hæstaréttar 31. júlí 1979 í máli nr. 137/1979, sem birtur er í dómasafni þess árs bls. 882, var við skýringu ákvæðisins miðað við refsiramma þeirra refsiheimilda sem deilt var um hver ætti við í málinu. Þá má einnig nefna að í almennum hegningarlögum nr. 19/1940 og lögum nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála er að finna ýmis ákvæði með sambærilegu orðalagi sem skýrð eru þannig að þau vísi til refsiramma.

Samkvæmt framansögðu og að öðru leyti með skírskotun til forsendna hins kærða úrskurðar ber að staðfesta hann um annað en þóknun skipaðs réttargæslumanns.

Samkvæmt 2. mgr. 16. gr. laga nr. 13/1984 greiðist allur sakarkostnaður málsins úr ríkissjóði þar með talin þóknun skipaðs réttargæslumanns varnaraðila í héraði og fyrir Hæstarétti og ákveðst hún að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur um annað en þóknun skipaðs réttargæslumanns varnaraðila.

Sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun skipaðs réttargæslumanns varnaraðila, S-kk-ef B-kk-ef S-kk-ef héraðsdómslögmanns, í héraði og fyrir Hæstarétti, samtals 311.250 krónur.