533/2013

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem tekin var til greina beiðni L hf. um dómkvaðningu matsmanna til að svara átta nánar tilteknum spurningum er vörðuðu atriði tengd skaðabótamáli sem félagið hafði höfðað gegn P ehf. og breska félaginu P, til heimtu skaðabóta vegna ætlaðs tjóns sem L hf. taldi að félögin tvö hefðu bakað sér með athöfnum og athafnaleysi við endurskoðun og könnun á árshlutauppgjörum og ráðgjöf varðandi reikningsskil í þágu LÍ hf. á tilteknu tímabili.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, B-kk-nf B-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf.

Sóknaraðilar skutu málinu til Hæstaréttar með kærum 29. og 30. júlí 2013 sem bárust réttinum ásamt kærumálsgögnum 9. ágúst sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 16. júlí 2013, þar sem tekin var til greina beiðni varnaraðila um að dómkvaddir yrðu matsmenn til að svara nánar tilgreindum spurningum. Kæruheimild er í c. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðilar krefjast þess að beiðni varnaraðila um dómkvaðningu matsmanna verði hafnað. Þá krefjast þeir málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili hefur ekki kært úrskurð héraðsdóms fyrir sitt leyti og kemur krafa hans um málskostnað í héraði því ekki til álita hér fyrir dómi.

Andmæli sóknaraðila við beiðni varnaraðila um dómkvaðningu matsmanna eru margvísleg eins og nánar greinir í hinum kærða úrskurði. Byggja þau meðal annars á því að í sumum spurningum í matsbeiðni sé leitað álits á lagalegum atriðum sem séu á valdi dómara að leysa úr, sbr. 2. mgr. 60. gr. laga nr. 91/1991. Varðandi aðrar spurningar halda sóknaraðilar því fram að matsmönnum séu gefnar forsendur sem ýmist séu rangar eða umdeildar og í enn öðrum spurningum sé allt of opið og óljóst hvað um sé spurt.

Samkvæmt 2. mgr. 60. gr. laga nr. 91/1991 leggur dómari sjálfur mat á atriði sem krefjast almennrar þekkingar og menntunar eða lagaþekkingar. Þótt með matsbeiðni í máli þessu sé leitað álits á einhverju sem öðrum þræði snertir lagaleg atriði myndi niðurstaða þar um í matsgerð ekki binda hendur dómara eða þrengja svigrúm hans og skyldu til að meta þau endanlega sjálfur. Þá geta staðhæfingar í matsbeiðni um atriði sem varnaraðili telur hafa áhrif við matið ekki skert frelsi matsmanna til að leggja á þau sjálfstætt mat. Er þess jafnframt að gæta að varnaraðili yrði að bera halla af því ef sönnunargildi matsgerðar verður rýrara en ella vegna þess að lögð hefur verið til grundvallar mati forsenda hans sem reynist ekki eiga við rök að styðjast. Þá verður því ekki slegið föstu að útilokað sé fyrir dómkvadda menn að svara í matsgerð þeim spurningum sem greinir í matsbeiðni þótt fallast megi á með sóknaraðilum að sumar þeirra séu að nokkru leyti óljósar og matskenndar. Verður varnaraðila ekki meinað að afla matsgerðar um þessar spurningar, enda ber hann sjálfur kostnað af matsgerðinni og áhættu af því hvort hún komi honum að notum. Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður niðurstaða hans staðfest.

Sóknaraðilar verða dæmdir til að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðilar, PricewaterhouseCoopers ehf. og PricewaterhouseCoopers LLP, greiði óskipt varnaraðila, LBI hf., 350.000 krónur í kærumálskostnað.