69/2002

Í tók að sér sölu hluta í W á ákveðnu gengi og samið var um að kaupendur skyldu greiða álag á hvern seldan hlut tækist W að uppfylla tiltekin skilyrði. W, sem taldi sig hafa uppfyllt öll skilyrðin, krafðist síðar bóta úr hendi Í á þeim grundvelli að ekki hefði verið innheimt umrætt álag úr hendi kaupenda. Að atvikum málsins virtum þótti sýnt að W hefði ekki á umsömdum tíma lagt fram gögn því til staðfestu að hann hefði uppfyllt samning aðila um fyrrgreind skilyrði. Af 1. mgr. 15. gr. laga nr. 113/1996 um verðbréfaviðskipti var talið leiða, að Í hefði verið rétt og skylt að gefa þeim sem fjárfestu í hlutafé W allar upplýsingar um það hvernig gekk að uppfylla skilyrði samningsins og ekki var talið eins og á stóð, að Í hefði borið að reyna innheimtu viðbótargreiðslunnar. Var Í samkvæmt þessu sýknaður af kröfum W.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir H-kk-nf B-kk-nf, G-kk-nf G-kk-nf og H-kk-nf H-kk-nf.

Áfrýjandi skaut máli þessu til Hæstaréttar 7. febrúar 2002. Hann gerir þá kröfu að stefndi greiði sér 28.000.000 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 25/1987 frá 1. júlí 2000 til 30. júní 2001, en III. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 1. júlí 2001 til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst aðallega staðfestingar héraðsdóms en til vara að dómkröfur verði verulega lækkaðar. Í báðum tilvikum krefst hann málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

I.

Málsatvikum er lýst í héraðsdómi. Eins og þar kemur fram krefst áfrýjandi efndabóta af stefnda og reisir þá kröfu á samningi aðila 12. apríl 2000 um milligöngu stefnda um sölu hlutafjár fyrir sig að nafnvirði allt að 3.887.366 krónum. Gengi hlutanna var 10 krónur fyrir hverja einingu nafnverðs hlutafjár en auk þess áttu kaupendur að greiða 8 krónur til viðbótar fyrir hverja einingu nafnverðs tækist áfrýjendum að uppfylla þrjú nánar greind skilyrði fyrir 30. júní 2000. Samkvæmt málflutningi aðila hafði stefndi milligöngu um sölu hluta að nafnvirði 3.500.000 krónur, sem greitt var fyrir á genginu 10 krónur samkvæmt samningi aðila. Stefndi heldur því hins vegar fram að áfrýjandi hafi ekki sýnt fram á að skilyrðum fyrir viðbótargreiðslunni hafi verið fullnægt og hann því ekki innheimt hana heldur kynnt kaupendum að skilyrðin hafi ekki verið efnd fyrir tilsettan tíma.

II.

Niðurstaða máls þessa ræðst af framangreindum samningi. Skilyrði hans fyrir viðbótargreiðslum fyrir hverja einingu nafnverðs hlutafjár voru þrjú og átti áfrýjandi að uppfylla þau öll fyrir 30. júní 2000, svo sem að framan greinir. Samkvæmt fyrsta skilyrðinu átti áfrýjandi að semja við einhvern nánar tilgreindra erlendra knattspyrnumanna um uppsetningu heimasíðu viðkomandi á vef áfrýjanda. Átti að fá knattspyrnumanninn til að leggja nafn sitt við auglýsingar á vefnum og taka þátt í kynningu á honum. Áfrýjandi hefur til staðfestingar þess að hann hafi efnt þetta skilyrði lagt fram samning frá 13. apríl 2000 við brasilíska knattspyrnumanninn R-x-x V-x-x B-x-x F-x-x. Samkvæmt samningum átti áfrýjandi meðal annars að leggja fram bankaábyrgð til tryggingar efndum sínum fyrir 1. júní 2000 en hann að öðrum kosti að falla niður. Óumdeilt er að bankaábyrgðin var ekki lögð fram á réttum tíma. Áfrýjandi heldur því fram að hann hafi fengið frest til þess að setja ábyrgðina og hefur því til styrktar lagt fram í málinu yfirlýsingu umboðsmanns knattspyrnumannsins frá 12. júlí 2000. Þetta breytir því ekki að 30. júní 2000 lá bankaábyrgðin ekki fyrir og hafði stefndi á þeim tíma ekkert í höndum því til staðfestu að hún myndi verða sett. Ábyrgð þessi hefur ekki enn verið verið lögð fram og hefur umboðsmaðurinn rift samningnum.

Annað skilyrðið varðaði saming milli áfrýjanda og UWin Network Operations Limitied um að það fyrirtæki legði fram tækniþekkingu við að gera heimasíðu áfrýjanda. Samningur þessi var ekki í höfn 30. júní 2000, en 11. júlí það ár var undirritaður samningur milli aðilanna, sem gilda átti aftur í tímann eða frá 29. júní. Samningur þessi byggðist á minnisblaði um „gagnkvæman skilning“ samningaðila frá 9. júní. Þótt svo ætti að heita að gengið hefði verið frá samningi 11. júlí átti eftir að semja um ýmis atriði og þeirra getið í viðauka við samninginn. Samningur þessi var því ekki frágenginn fyrr en eftir 30. júní 2000 og verður hann auk þess varla talinn fullfrágenginn í þeirri mynd sem hann er lagður fram.

Þriðja skilyrðið var að undirritaður yrði samningur við annaðhvort tveggja fyrirtækja um að ganga til samstarfs við áfrýjanda. Fyrir Hæstarétt hefur verið lagður samningur um „Joint Venture Agreement“ milli dótturfélags áfrýjanda og Arete Global Sports Inc., sem var annað af þessum fyrirtækjum, um að stofna sameiginlegt félag til að setja upp vef áfrýjanda á portúgölsku og viðhalda honum. Áfrýjandi og stefndi deila um hvort samningur þessi uppfylli efnisskilyrði samnings þeirra.

Af framansögðu leiðir að áfrýjandi hafði ekki 30. júní 2000 lagt fram gögn því til staðfestu að hann hefði uppfyllt samning aðila um skilyrði fyrir viðbótargreiðslunum. Samkvæmt lokaákvæði 1. mgr. 44. gr. laga nr. 113/1996 um viðskiptabanka og sparisjóði gilda ákvæði laga nr. 13/1996 um verðbréfaviðskipti um þessi viðskipti bankans. Samningur aðila var gerður í samræmi við 17. gr. þeirra laga, en eftir 1. mgr. 15. gr. laganna skulu fyrirtæki í verðbréfaþjónustu gæta fyllstu óhlutdrægni gagnvart viðskiptamönnum sínum og haga störfum sínum þannig að viðskiptamenn njóti jafnræðis um upplýsingar, verð og önnur viðskiptakjör. Af lagaákvæði þessu leiðir að stefnda var rétt og skylt að gefa þeim sem fjárfestu í hlutafé áfrýjanda allar upplýsingar um það hvernig gekk að uppfylla skilyrði samningsins og verður ekki talið eins og hér stóð á að stefnda hafi borið að reyna innheimtu viðbótargreiðslunnar. Ber þegar af þessum ástæðum að staðfesta niðurstöðu héraðsdóms og sýkna stefnda af kröfu áfrýjanda.

Samkvæmt þessari niðurstöðu er rétt að áfrýjandi greiði stefnda málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti sem ákveðst í einu lagi, svo sem nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður nema um málskostnað.

Áfrýjandi, WSC eignarhaldsfélag hf., greiði stefnda, Íslandsbanka hf., alls 500.000 krónur í málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti.