517/2014

G höfðaði mál gegn Í og krafðist viðurkenningar á því að Í hefði verið óheimilt að hækka mánaðarlega höfuðstól veðskuldabréfs, sem G og eiginkona hans höfðu gefið út, miðað við breytingar á vísitölu neysluverðs. Í úrskurði héraðsdóms kom fram að G og eiginkona hans væru sameiginlega ábyrg fyrir greiðslu skuldarinnar og að útreikningur afborgana hennar  varðaði hagsmuni þeirra beggja. Væri óhjákvæmilegt að eiginkona G ætti aðild að málinu með honum. Var málinu því vísað frá dómi á grundvelli 2. mgr. 18. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Í dómi Hæstaréttar kom hins vegar fram að þegar skuldarar væru fleiri en einn væri það meginregla kröfuréttar að þeir bæru óskipta ábyrgð gagnvart kröfuhafa. Honum væri þannig unnt að ganga að hverjum þeirra um efndir að fullu án þess að þörf væri á aðild þeirra allra. G og eiginkona hans bæru samkvæmt þessu ekki óskipta skyldu þannig að samaðild væri fyrir hendi í skilningi áðurgreinds ákvæðis. Á hinn bóginn taldi rétturinn að héraðsdómsstefna málsins fullnægði ekki áskilnaði 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um skýran og ótvíræðan málatilbúnað. Var í því sambandi tekið fram að í stefnunni væri undir fyrirsögninni dómkröfur blandað saman í samfelldu máli kröfugerð, lýsingu á málsatvikum og málsástæðum G án þess að fram kæmi glögg lýsing á kröfugerð G í sérgreindu máli. Var frávísunarúrskurður héraðsdóms því staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf, B-kk-nf B-kk-nf og E-kk-nf T-kk-nf.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 17. júlí 2014 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 25. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 9. júlí 2014 þar sem vísað var frá dómi máli sóknaraðila á hendur varnaraðila. Kæruheimild er í j. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar. Samhliða er þess krafist að ,,lagt verði mat á hvort meðferð héraðsdóms á málinu hafi verið í samræmi við ákvæði laga ... nr. 91/1991 og lög um dómstóla nr. 15/1998“. Þá krefst sóknaraðili kærumálskostnaðar.

Varnaraðili hefur ekki látið málið til sín taka fyrir Hæstarétti.

Með samningi 17. júlí 2000 festi R-kvk-nf B-kvk-nf, eiginkona sóknaraðila, kaup á efri hæð í hússins að Haukshólum 6 í Reykjavík. Kaupverðið greiddi hún meðal annars með fasteignaveðbréfi skiptanlegu fyrir húsbréf. Það veðbréf gáfu hún og sóknaraðili út sama dag og nam fjárhæð þess 6.420.000 krónum, bundin vísitölu neysluverðs, með tilgreindum ársvöxtum. Bréfið var til 40 ára með mánaðarlegum gjalddögum og tryggt með 1. veðrétti í eigninni, sem mun vera þinglýst eign konunnar. Fasteignaveðbréfið var síðan framselt varnaraðila.

Sóknaraðili og eiginkona hans tókust bæði á hendur að greiða skuld samkvæmt því fasteignaveðbréfi sem þau gáfu út. Þegar skuldarar eru fleiri og standa samhliða er það meginregla kröfuréttar að þeir bera óskipta ábyrgð gagnvart kröfuhafa. Af því leiðir að unnt er að ganga að hverjum þeirra um efndir skuldarinnar að fullu og engin þörf er á aðild þeirra allra að máli sem rekið er um skuldbindingu hvers þeirra, þar með talin lánskjör. Samkvæmt þessu er ekki um að það að ræða að sóknaraðili og eiginkona hans beri óskipta skyldu í málinu þannig að samaðild sé fyrir hendi samkvæmt 1. mgr. 18. gr. laga nr. 91/1991.

Svo sem greinir í hinum kærða úrskurði er í héraðsdómsstefnu undir fyrirsögninni dómkröfur blandað saman í samfelldu máli kröfugerð, lýsingu á málsatvikum og þeim málsástæðum sem sóknaraðili reisir málatilbúnað sinn á. Er hér um að ræða meginefni stefnunnar en því til viðbótar er stuttur kafli undir fyrirsögninni málavextir og málsástæður. Þótt stefnandi hafi að lögum óbundnar hendur um uppsetningu og efnisröð stefnu takmarkast það svigrúm af áskilnaði réttarfarslaga um skýran og ótvíræðan málatilbúnað. Í því tilliti er ófullnægjandi ef stefna hefur ekki að geyma í sérgreindu máli glögga lýsingu á kröfugerð, enda getur ekki komið í hlut dómara að afmarka hana á grundvelli samfelldrar lýsingar á málatilbúnaði stefnanda. Að þessu leyti fullnægir stefna í málinu ekki kröfum 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 og er þessi annmarki slíkur að staðfesta ber niðurstöðu héraðsdóms um að vísa málinu frá dómi.

Kærumálskostnaður verður ekki dæmdur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Kærumálskostnaður fellur niður.