639/2006

Í krafðist þess að B yrði borinn út af lóð á Akureyrarflugvelli með beinni aðfargerð, en á lóðinni stóð hús, sem B var eigandi að. Hann taldi sig hafa unnið hefð á lóðinni með athugasemdalausri nýtingu hennar í fullan hefðartíma og því bæri að hafna kröfu Í. Var á það fallist í úrskurði héraðsdóms. Fyrir Hæstarétti voru lögð fram gögn sem Í taldi sýna að fyrrverandi eigandi hússins hefði viðurkennt eignarrétt þess á lóðinni. Þessi málsástæða var talin of seint fram komin, sbr. 2. mgr. 163. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og því bæri að fella dóm á málið án tillits til þessara gagna. Ekki fallist á að Í hefði tekist að sýna fram á réttmæti kröfunnar og var niðurstaða hins kærða úrskurðar því staðfest samkvæmt 3. mgr. 83. gr. laga nr. 90/1989 um aðför.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, H-kvk-nf H-kvk-nf og H-kk-nf B-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 6. desember 2006, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 14. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 22. nóvember 2006, þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að heimilað yrði með beinni aðfarargerð að fá varnaraðila borinn út af lóð á Akureyrarflugvelli ásamt öllu því, sem honum tilheyrir þar. Kæruheimild er í 4. mgr. 84. gr. laga nr. 90/1989 um aðför. Sóknaraðili krefst þess að honum verði heimiluð aðfarargerðin og að varnaraðila verði gert að greiða málskostnað í héraði og kærumálskostnað.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

I.

Varnaraðili hefur frá árinu 1992 verið eigandi að húsi, sem stendur á Akureyrarflugvelli. Er óumdeilt að Svifflugfélag Akureyrar hafi reist það 1958 á landi, sem sóknaraðili eignaðist 1952 vegna flugvallargerðar, en Flugmálastjórn Íslands hefur frá upphafi haft umsýslu með því landi, sem sóknaraðili eignaðist í umrætt sinn. Ekki nýtur gagna í málinu um samskipti húsbyggjandans og sóknaraðila frá þeim tíma, sem húsið var reist á flugvallarsvæðinu. Lýtur ágreiningur málsaðila að rétti sóknaraðila til að fá húsið fjarlægt af lóðinni með beinni aðfarargerð. Málsatvik og málsástæður aðilanna eru nánar raktar í úrskurði héraðsdóms.

II.

Sóknaraðili hefur lagt fyrir Hæstarétt bréf Akureyrarbæjar til Flugmálastjórnar 7. október 1981, en samrit þess var sent Svifflugfélagi Akureyrar. Kemur þar fram að félagið hafi sótt um leyfi til að færa hús í eigu þess á Akureyrarflugvelli á annan tilgreindan stað innan flugvallarsvæðisins og að af hálfu bygginganefndar bæjarins sé leyfið veitt til bráðabirgða. Engin gögn eru færð fram um samskipti húseigandans og sóknaraðila af þessu tilefni, en í greinargerð varnaraðila til Hæstaréttar kemur fram að húsið muni hafa verið flutt á nýjan stað árið 1981. Þá hefur sóknaraðili lagt fram nokkur bréf frá árunum 1990 og 1991, sem varða umsókn Svifflugfélags Akureyrar um að reisa viðbyggingu við hús sitt. Í kæru sóknaraðila er haldið fram að beiðni Svifflugfélags Akureyrar um flutning hússins 1981 og síðar umsókn 1991 um leyfi til að stækka það feli í sér viðurkenningu á eignarrétti sóknaraðila á lóðinni undir og umhverfis hús varnaraðila og girði fyrir að hann geti hafa eignast lóðina á grundvelli laga nr. 46/1905 um hefð. Af hálfu varnaraðila er mótmælt þeim málatilbúnaði sóknaraðila, sem að framan er rakinn. Vísar hann meðal annars til þess að þegar sótt var um leyfi til að flytja húsið innan flugvallarsvæðisins hafi ekki legið fyrir neitt heildarskipulag þar, en það skýri hvers vegna bygginganefnd Akureyrarbæjar hafi einungis veitt samþykki til bráðabirgða. Gögn frá árunum 1990 og 1991 telur hann málinu óviðkomandi, en þau lúti ekki að þeirri lóð, sem húsið standi á, auk þess sem umrædd viðbygging hafi ekki verið reist.

III.

Fyrir héraðsdómi hreyfði sóknaraðili ekki þeirri málsástæðu að Svifflugfélag Akureyrar hafi beint eða óbeint á árunum 1981 og 1991 viðurkennt eignarrétt sóknaraðila að lóðinni, sem umrætt hús stendur á. Er hún of seint fram komin, sbr. 2. mgr. 163. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála með áorðnum breytingum, sem hér á við samkvæmt 4. mgr. 150 gr. sömu laga og 4. mgr. 84. gr. laga nr. 90/1989. Verður því að fella dóm á málið án tillits til þessara nýju gagna.

Með vísan til þess, sem fram er komið í málinu verður ekki talið að sóknaraðila hafi tekist að sýna fram á réttmæti kröfu sinnar. Samkvæmt 3. mgr. 83. gr. laga nr. 90/1989 verður niðurstaða hins kærða úrskurðar því staðfest.

Sóknaraðili verður dæmdur til að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, íslenska ríkið, greiði varnaraðila, B-kk-þgf Ó-kk-þgf, 150.000 krónur í kærumálskostnað.