123/2010

G og Ó kærðu úrskurð héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu þeirra um að leiða vitni fyrir dóm til að gefa skýrslu einslega fyrir dómara og votti í máli B á hendur þeim og án þess að nafn vitnisins yrði tilgreint í dómi eða gefið upp öðrum en dómara og votti. Talið var að krafa G og Ó ætti sér ekki stoð í lögum. Ekki var talið að lögjöfnun frá 8. mgr. 122. gr. laga nr. 88/2008 yrði beitt. Þótt ráðgert væri í því lagaákvæði að gætt væri í undantekningartilvikum nafnleyndar um vitni, sem komi fyrir dóm, sé til þess að líta að sú heimild sé því háð að dómari fallist á með málsaðila eða vitninu að lífi, heilbrigði eða frelsi þess eða náins vandamanns þess yrði stefnt í hættu ef það yrði gert uppskátt hvert vitnið væri. Því hafi ekki verið borið við í málinu að atvik væru með þeim hætti. Þá fæli krafan í sér útilokun annarra en G og Ó sjálfra til að spyrja vitnið um nokkuð sem máli geti skipt. Ef fallist væri á hana væri aðilum málsins verulega mismunað og þannig brotið gegn rétti B til réttlátrar málsmeðferðar fyrir dómi, sbr. 1. mgr. 6. gr. Mannréttindasáttmála Evrópu. Var hinn kærði úrskurður staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, H-kvk-nf H-kvk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Sóknaraðilar skutu málinu til Hæstaréttar með kæru 22. febrúar 2010, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 2. mars sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 9. febrúar 2010, þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að fá að leiða vitni fyrir dóm til að gefa skýrslu einslega fyrir dómara og votti í máli varnaraðila á hendur þeim og án þess að nafn vitnisins yrði tilgreint í dómi eða gefið upp öðrum en dómara og votti. Kæruheimild er í b. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðilar krefjast þess að framangreind krafa þeirra verði tekin til greina og þeim dæmdur kærumálskostnaður.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili höfðaði mál þetta 4. september 2009 til ómerkingar nánar tilgreindra ummæla, sem sóknaraðilar viðhöfðu hvor fyrir sitt leyti á vefmiðlinum visir.is, sjónvarpstöðinni Stöð 2 og útvarpsstöðinni Bylgjunni 27. og 28. júlí sama ár, auk þess sem varnaraðili krafðist þess að sóknaraðilar yrðu dæmdir til refsingar og greiðslu tiltekinnar fjárhæðar í miskabætur og til að standa straum af kostnaði af birtingu dóms í málinu. Sóknaraðilar bera því við að þessi ummæli þeirra séu sannleikanum samkvæm og hafi verið studd við frásögn heimildarmanns, en sem fréttamenn megi þeir hvorki nafngreina hann né vilji þeir gera það. Þeir krefjast þess á hinn bóginn að fá að leiða þennan heimildarmann fyrir dóm til skýrslugjafar með þeim hætti, sem að framan greinir, en þá kröfu telja sóknaraðilar eiga sér stoð í lögjöfnun frá 8. mgr. 122. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Þótt ráðgert sé í því lagaákvæði að gætt verði í undantekningartilvikum nafnleyndar um vitni, sem kemur fyrir dóm, er til þess að líta að sú heimild er því háð að dómari fallist á með málsaðila eða vitninu að lífi, heilbrigði eða frelsi þess eða náins vandamanns þess yrði stefnt í hættu ef það yrði gert uppskátt hvert vitnið sé. Því hefur ekki verið borið við í málinu að atvik séu hér með þeim hætti og verður fyrrgreindri réttarheimild þegar af þeirri ástæðu ekki beitt til stuðnings kröfu sóknaraðila. Með þessum athugasemdum verður hinn kærði úrskurður staðfestur með vísan til forsendna hans.

Rétt er að aðilarnir beri hver sinn kostnað af kærumáli þessu.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Kærumálskostnaður fellur niður.