390/2003

Héraðsdómur var ómerktur þar sem annar sérfróðra meðdómsmanna í héraði tengdist fyrirtæki sem starfað hafði í þágu G með þeim hætti að GVE, SJB og KS töldust með réttu geta dregið óhlutdrægni dómsins í efa, sbr. g. lið 5. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, G-kk-nf G-kk-nf og P-kk-nf K-x-x H-kk-nf.

Aðaláfrýjendur skutu málinu til Hæstaréttar 8. október 2003. Þau krefjast þess aðallega að hinn áfrýjaði dómur og meðferð málsins í héraði frá 10. júní 2003 verði ómerkt og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar. Til vara og þrautavara krefjast þau þess að viðurkennd verði nánar tilgreind landamerki jarðanna Grenivíkur annars vegar og Grýtubakka I og Grýtubakka II hins vegar. Í öllum tilvikum krefjast þau málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Héraðsdómi var gagnáfrýjað 17. desember 2003. Gagnáfrýjandi krefst þess aðallega að landamerki framangreindra jarða verði ákveðin á nánar tilgreindan hátt, en til vara að héraðsdómur verði staðfestur. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Aðaláfrýjendur reisa aðalkröfu sína á því að annar hinna sérfróðu meðdómsmanna í héraði hafi verið vanhæfur til að fara með málið vegna tengsla sinna við gagnáfrýjanda. Meðdómsmenn hafi verið kallaðir til setu í dóminum við upphaf aðalmeðferðar án samráðs við aðilana. Annar meðdómsmannanna, H-kk-nf S-kk-nf, sé einn af eigendum Verkfræðistofu Sigurðar Thoroddsen hf. og hafi verið útibússtjóri hennar á Akureyri frá 1984. Sú verkfræðistofa sjái um alla verkfræðivinnu fyrir gagnáfrýjanda. Sé meðdómsmaðurinn því fjárhagslega háður honum.

Gagnáfrýjandi andmælir þessari kröfu með því að hún sé of seint fram komin, þar sem hennar var fyrst getið í greinargerð aðaláfrýjenda til Hæstaréttar. Þá mótmælir hann því að tengsl meðdómsmannsins við fyrrnefnt fyrirtæki eigi að valda vanhæfi hans, þar sem það hafi aðeins tekið að sér einstök verkefni fyrir gagnáfrýjanda á undanförnum árum og hafi þau verið alls óskyld deiluefni þessa máls, auk þess sem annar nafngreindur starfsmaður fyrirtækisins hafi annast þau verkefni, sem unnin hafi verið fyrir gagnáfrýjanda. Þá bendir gagnáfrýjandi á að aðaláfrýjendur hafi ekki í héraði borið brigður á hæfi meðdómsmannsins þótt þeim hafi verið það í lófa lagið.

Að ákvörðun Hæstaréttar var málið tekið til dóms um aðalkröfu aðaláfrýjenda án munnlegs flutnings.

Eins og að framan greinir halda aðaláfrýjendur því fram að annar meðdómsmaðurinn í héraði, H-kk-nf S-kk-nf, hafi frá árinu 1984 veitt útibúi Verkfræðistofu Sigurðar Thoroddsen hf. á Akureyri forstöðu og sé hann jafnframt einn af eigendum fyrirtækisins. Þessu hefur gagnáfrýjandi ekki mótmælt. Þá hafa aðaláfrýjendur lagt fyrir Hæstarétt bréf gagnáfrýjanda til lögmanns þeirra 30. október 2003, þar sem fram kemur að nefnd verkfræðistofa hafi annast tækniþjónustu og ráðgjöf fyrir gagnáfrýjanda síðastliðin fimm ár. Þessi tengsl meðdómsmannsins við gagnáfrýjanda eru til þess fallin að aðaláfrýjendur megi með réttu draga óhlutdrægni héraðsdóms í efa. Var meðdómsmanninum því ekki rétt að taka sæti í dómi í máli þessu, sbr. g. lið 5. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Verður því að ómerkja héraðsdóm og málsmeðferð í héraði frá og með því að meðdómsmenn tóku sæti í dómi og vísa málinu heim í hérað til meðferðar og dómsálagningar að nýju.

Rétt er að málskostnaður fyrir Hæstarétti falli niður.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur og málsmeðferð í héraði frá og með því að sérfróðir meðdómsmenn tóku sæti í dómi er ómerkt og er málinu vísað heim í hérað til meðferðar og dómsálagningar að nýju.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.