604/2006

X var ákærður fyrir frelsissviptingu með því að hafa haldið Y, starfsmanni Orkuveitu Reykjavíkur, nauðugri í um hálfa klukkustund á skrifstofu fyrirtækis hans í nánar tilgreindu húsi í Kópavogi. X hafði komið að Y í sameignarhluta hússins þar sem hún hafði lokað fyrir rafmagn til þess hluta hússins sem X starfaði í vegna ætlaðra vangoldinna reikninga þrátt fyrir að fyrir lægi að X hefði greitt fyrir rafmagnsnotkun í húshlutanum fram yfir umræddan tíma. Féllst Y á að koma með X inn á skrifstofu hans í húsinu en vilji X stóð til þess að Y yrði á staðnum þar til skýringar hefðu fengist hjá Orkuveitunni á lokunaraðgerðinni, og síðar, eftir að hringt var á lögreglu, þar til hún væri komin á staðinn. Þegar litið var til þess að Y fór sjálfviljug með X inn á skrifstofu hans, ósannað var að Y hefði leitað útgöngu úr húsnæðinu meðan á þessu stóð og þar með að ákærði hefði hindrað slíkar fyrirætlanir með valdi, og þess skamma tíma sem þessir atburðir stóðu yfir, var ekki fallist á að X teldist sannur að því að hafa brotið gegn 1. mgr. 226. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 umrætt sinn. Var hann því sýknaður af refsikröfu ákæruvaldsins og skaðabótakröfu Y vísað frá dómi.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf, J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 15. nóvember 2006 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun, en jafnframt af hálfu ákæruvalds, sem krefst staðfestingar á niðurstöðu héraðsdóms um sakfellingu ákærða en þyngingar á refsingu. Þá er þess krafist að ákærða verði gert að greiða Y 124.500 krónur í skaðabætur.

Ákærði krefst sýknu af kröfum ákæruvalds, frávísunar bótakröfu frá héraðsdómi og að allur sakarkostnaður verði greiddur úr ríkissjóði.

Málsatvikum og efni ákæru er lýst í hinum áfrýjaða dómi. Ákærði kom að starfsmanni Orkuveitu Reykjavíkur 24. febrúar 2006 í sameignarhluta hússins að [...] í Kópavogi eftir að starfsmaðurinn hafði lokað fyrir rafmagn til þess hluta hússins sem ákærði starfaði í, þrátt fyrir að ákærði hefði 20. febrúar 2006 greitt fyrir rafmagnsnotkun í húshlutanum til 1. mars 2006. Aðila greinir ekki á um að starfsmaðurinn hafi fallist á að koma með ákærða inn á skrifstofu hans í húsinu. Kveðst ákærði hafa viljað að starfsmaðurinn yrði viðstaddur meðan hann hefði símsamband við Orkuveitu Reykjavíkur til að fá skýringar á lokuninni og starfsmaðurinn fallist á það.

Upplýsingar eru um að lokað hafi verið fyrir rafmagnið klukkan 11.12 umræddan dag. Fyrstu viðbrögð ákærða segir hann hafa verið að kanna rafmagnstöflu í þeim enda hússins þar sem skrifstofa hans var, því næst hafi hann gengið út úr húsinu og í þann enda þess, þar sem rafmagnstöflu hússins alls er að finna. Þar hitti hann starfsmann Orkuveitunnar fyrir, sem skýrði honum frá erindum sínum. Krafðist ákærði þess að opnað yrði fyrir rafmagnið á ný og varð starfsmaðurinn við því. Þaðan gengu þau til baka og inn í skrifstofu ákærða. Af þessu má álykta að nokkur tími hafi liðið frá því lokað var fyrir rafmagnið þar til fólkið var komið inn á skrifstofuna. Fyrir liggur að bæði ákærði og starfsmaðurinn höfðu símsamband við Orkuveituna eftir að inn var komið. Leiddi það til þess að einhver á skrifstofu Orkuveitunnar hafði samband við lögreglu og óskaði eftir að hún færi á vettvang án þess að upplýst hafi verið í málinu nánari atvik að þeirri beiðni. Samkvæmt lögregluskýrslu var haft samband við lögreglu klukkan 11.28 og komu lögreglumenn á vettvang klukkan 11.38. Ákæran lýtur að því að ákærði hafi svipt starfsmanninn frelsi þann tíma sem þau voru stödd inni á skrifstofunni, þar til lögreglan kom á staðinn, þannig að varði við 1. mgr. 226. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Virðist þetta tímabil geta verið að hámarki 20 mínútur en er að líkindum nokkru skemmri tími.

Upplýst er í málinu að vilji ákærða stóð til þess að starfsmaður Orkuveitunnar færi ekki af staðnum, fyrst þar til skýringar hefðu fengist hjá Orkuveitunni á lokunaraðgerðinni, þrátt fyrir fyrrnefnda greiðslu, og síðan, eftir að hringt var til lögreglu, þar til hún væri komin á staðinn. Liggur fyrir að hann tjáði starfsmanninum þennan vilja sinn og benda gögn málsins til þess að starfsmaðurinn hafi meðan á þessu stóð verið orðinn hræddur við ákærða, sem talaði hátt og taldi sig órétti beittan. Þegar á hinn bóginn er litið til þess, að starfsmaðurinn fór sjálfviljugur með ákærða inn í húsnæðið í því skyni sem lýst var, ósannað er að starfsmaðurinn hafi leitað útgöngu úr húsnæðinu meðan á þessu stóð og þar með að ákærði hafi hindrað slíkar fyrirætlanir með valdi, og þess skamma tíma sem þessir atburðir stóðu yfir, verður ekki fallist á þá niðurstöðu hins áfrýjaða dóms, að ákærði teljist sannur að því að hafa brotið gegn 1. mgr. 226. gr. almennra hegningarlaga umrætt sinn. Því verður hann sýknaður af refsikröfu ákæruvaldsins í málinu. Samkvæmt 3. mgr. 172. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála verður bótakröfu Y vísað frá héraðsdómi.

Eftir þessum úrslitum verður allur sakarkostnaður málsins lagður á ríkissjóð. Ákvörðun í hinum áfrýjaða dómi um fjárhæð málsvarnarlauna skipaðs verjanda ákærða verður staðfest. Málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða fyrir Hæstarétti verða ákveðin á þann hátt sem í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Ákærði, X, er sýkn af kröfu ákæruvalds.

Skaðabótakröfu Y er vísað er frá héraðsdómi.

Allur sakarkostnaður í héraði og fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða í héraði, sem ákveðin voru í hinum áfrýjaða dómi, og málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða fyrir Hæstarétti, B-kk-ef Þ-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 311.500 krónur.