164/2008

Við opinber skipti til fjárslita milli sambúðarfólks var talið að M hefði sýnt fram á að víkja bæri frá þinglýstum eignarheimildum honum í hag vegna fasteignar sem skráð var í sameign hans og K. Hins vegar var talið að leggja yrði til grundvallar að nánar tilgreind peningaupphæð sem K hafði greitt inn á bankareikning M á tilgreindu tímabili hefði verið til kaupa fasteignarinnar og ætti því að miða við að M teldist eigandi 94,1% fasteignarinnar en K 5,9% við hin opinberu skipti. Þá var fallist á að M teldist einn eigandi eignarhluta í A ehf. sem skráð var í eigu K.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og P-kk-nf H-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 12. mars 2008, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 26. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 28. febrúar 2008, þar sem kveðið var á um að við opinber skipti til fjárslita milli aðila teldist varnaraðili vera einn eigandi að fasteigninni B og jafnframt að varnaraðili væri einn eigandi að 1/6 hluta A ehf. sem skráður væri á nafn sóknaraðila. Þá var hafnað kröfu varnaraðila um að sóknaraðila yrði gert að endurgreiða varnaraðila 1.047.555 krónur. Kæruheimild er í 1. mgr. 133. gr. laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl. Sóknaraðili krefst þess aðallega að við hin opinberu skipti verði miðað við þinglýstar eignarheimildir fasteignarinnar að B og skráðar eignarheimildir í A ehf., en til vara að öllum kröfum varnaraðila um endurgreiðslur úr hendi sóknaraðila verði hafnað og ákveðið verði að hún eigi að minnsta kosti 40% bæði í umræddri fasteign og einkahlutafélagi. Þá krefst hún kærumálskostnaðar án tillits til gjafsóknar sem henni hefur verið veitt hér fyrir rétti.

Varnaraðili krefst þess að sóknaraðili verði dæmd til að endurgreiða sér 1.047.755 króna lán með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 15. júní 2007 til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði. Að öðru leyti krefst varnaraðili staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili hefur ekki kært úrskurð héraðsdóms fyrir sitt leyti og koma kröfur hans um endurgreiðslu láns og málskostnað í héraði því ekki til álita fyrir Hæstarétti.

Deila aðila fyrir Hæstarétti snýst í fyrsta lagi um hvort varnaraðili hafi sýnt fram á að við skipti aðila eigi að víkja frá þinglýstum eignarhlutföllum fasteignarinnar að B. Í hinum kærða úrskurði eru rakin kaup á fasteigninni C og síðar B. Á þeim tíma er fyrrgreinda fasteignin var keypt áttu aðilar hvort sína fasteign sem voru óseldar. Þar er rakið að sóknaraðili lagði til megnið af þeim fjármunum sem fóru í kaup á þessari fasteign, aðallega með greiðslu peninga vegna sölu fasteignar sinnar að D og með lántöku. Hins vegar nýtti sóknaraðili stærstan hluta þess fjár er hún fékk vegna sölu á fasteign sinni að E til greiðslu skulda og hlutabréfakaupa og tók hún ekkert lán vegna fasteignakaupanna. Þó verður að líta til þess að óumdeilt er að sóknaraðili lagði 2.240.000 krónur, vegna sölu á fasteign sinni, inn á reikning varnaraðila á tilgreindu tímabili meðan hún sinnti heimili þeirra. Eins og sönnunarstöðu er háttað verður að telja þessar greiðslur hafa farið fram vegna fasteignakaupa aðila, en ekki verið vegna sameiginlegs kostnaðar þeirra við heimilishald, eins og miðað er við í úrskurði héraðsdóms. Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar er fallist á að varnaraðili hafi sýnt fram á að raunveruleg fjárframlög aðila til kaupa á C og síðar B hafi verið með þeim hætti að eignarhlutföll síðarnefndu fasteignarinnar skuli teljast önnur en þau sem skráð eru. Samkvæmt framanrituðu verður við það miðað að sóknaraðili hafi lagt fram 2.240.000 krónur til kaupa umræddrar fasteignar, en kaupverð hennar var 38.000.000 krónur. Í samræmi við þetta skal við opinber skipti til fjárslita milli aðila telja eignarhlut sóknaraðila í fasteigninni að B 5,9%, en eignarhlut varnaraðila 94,1%.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar er fallist á niðurstöðu hans um að telja skuli 1/6 hluta á nafni sóknaraðila í einkahlutafélaginu A eign varnaraðila.

Ákvæði hins kærða úrskurðar um málskostnað og gjafsóknarkostnað verða staðfest.

Rétt er að hvor aðila beri sinn kostnað af rekstri málsins fyrir Hæstarétti.

Um gjafsóknarakostnað sóknaraðila fyrir Hæstarétti fer samkvæmt því sem segir í dómsorði.

Dómsorð:

Við opinber skipti til fjárslita milli sóknaraðila, K, og varnaraðila, M, telst sóknaraðili eiga 5,9% eignarhlut í fasteigninni að B en varnaraðili 94,1%.

Ákvæði hins kærða úrskurðar um eignarhald á A ehf., málskostnað og gjafsóknarkostnað eru staðfest.

Kærumálskostnaður fellur niður.

Gjafsóknarkostnaður sóknaraðila fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hennar, D-kvk-ef P-kvk-ef hæstaréttarlögmanns, 200.000 krónur.