43/2001

X var borinn sökum um að hafa í þrígang unnið spjöll á eignum á jörðinni H. Ekki var talin alveg næg ástæða til að X sætti gæsluvarðhaldi á grundvelli c. eða d. liðar 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991. Var því staðfestur úrskurður héraðsdóms um að hafna kröfu S um að X sætti gæsluvarðhaldi.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf og Á-kk-nf K-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 2. febrúar 2001, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 5. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Austurlands 31. janúar 2001, þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að varnaraðili yrði úrskurðaður í gæsluvarðhald. Kæruheimild er í 1. mgr. 142. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Sóknaraðili krefst þess að varnaraðila verði gert að sæta gæsluvarðhaldi allt til miðvikudagsins 28. febrúar nk. kl. 16.

Varnaraðili krefst þess að úrskurður héraðsdómara verði staðfestur og sér dæmdur kærumálskostnaður úr ríkissjóði.

Eins og greinir í hinum kærða úrskurði er varnaraðili borinn sökum um að hafa unnið ásamt þremur nafngreindum ungmennum stórfelld spjöll á íbúðarhúsi að H í Sveitarfélaginu Y og innanstokksmunum þar aðfaranótt 30. desember 1999. Sóknaraðili kveður tjón af þessum spjöllum hafa numið 1.606.738 krónum. Í annan stað er varnaraðili grunaður um að hafa orðið valdur að því að sama íbúðarhús brann að morgni 12. janúar 2001 með því að hafa brotist inn í húsið og skilið þar eftir logandi kerti án kertastjaka á tréborði við timburvegg. Sóknaraðili kveður húsið, sem hafi verið nýtt af eigendum þess sem sumarhús, hafa brunnið til kaldra kola, en ætla megi að tjón af því sé allt að 20.000.000 krónur. Sóknaraðili segir varnaraðila jafnframt undir grun um ölvunarakstur við sama tækifæri. Í þriðja lagi er varnaraðili sakaður um að hafa ásamt tveimur nánar tilgreindum ungmennum farið enn að H aðfaranótt 28. janúar 2001, brotist þar inn í geymslu og útihús, stolið verkfærum og tekið síðan tvær gamlar bifreiðir, sem þau hafi að endingu skemmt, meðal annars með því að kveikja í annarri þeirra. Kveður sóknaraðili fjártjón af þessari háttsemi að líkindum óverulegt.

Sóknaraðili telur þessi ætluðu brot varnaraðila aðallega varða við 1. mgr. og 2. mgr. 257. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, en kröfu um gæsluvarðhald reisir hann á ákvæðum c. og d. liðar 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991. Þegar héraðsdómari tók kröfuna fyrir á dómþingi 30. janúar 2001 gekkst varnaraðili að mestu við sakargiftum, en mótmælti að sér yrði gert að sæta gæsluvarðhaldi. Féllst héraðsdómari á þau mótmæli með hinum kærða úrskurði. Fyrir liggur í málinu að eftir uppsögu úrskurðarins var með öðrum úrskurði lagt á varnaraðila bann samkvæmt 110. gr. a. laga nr. 19/1991, sbr. 3. gr. laga nr. 94/2000, við því að hann komi allt til 30. maí 2001 inn fyrir landamerki H, að undanskilinni för um þjóðveg gegnum land jarðarinnar. Málsaðilar una þeim úrskurði.

Í sakavottorði varnaraðila kemur fram að hann hefur tvívegis hlotið dóm fyrir eignaspjöll, á árunum 1994 og 1997, og eitt skipti fyrir brennu, á árinu 1995. Grunur beinist nú að varnaraðila samkvæmt áðursögðu um þrjú slík brot, eitt í árslok 1999 og tvö með skömmu millibili rúmu ári síðar. Fram hjá því verður hins vegar ekki litið að síðastgreindu brotin beindust af óskýrðum ástæðum öll að sömu fasteign. Varnaraðila hefur verið bönnuð koma að henni. Að þessu gættu er ekki alveg næg ástæða til að taka til greina kröfu sóknaraðila um að varnaraðili verði sviptur frelsi með gæsluvarðhaldi á grundvelli c. eða d. liðar 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991. Samkvæmt því verður hinn kærði úrskurður staðfestur.

Kærumálskostnaður greiðist úr ríkissjóði, eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Allur kærumálskostnaður greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun talsmanns varnaraðila fyrir Hæstarétti, S-kk-ef A-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 40.000 krónur.