50/2005

Aðilar deildu um rétt G til að greiða kröfu bús B hf. með skuldajöfnuði við kröfu, sem G lýsti í búið og stafaði af sjálfskuldarábyrgð G á skuld búsins samkvæmt skuldabréfi útgefnu í janúar 2000. Í dómi Hæstaréttar var tekið fram að samkvæmt 101 gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. mætti skuldajafna skilyrtri kröfu við kröfu þrotabús, þegar skilyrðið væri uppfyllt. Ljóst væri að skilyrðið fyrir kröfu G á hendur búinu væri að ábyrgðarskuldin hefði fallið á hann. Fyrir lægi að skiptastjóri búsins hefði samþykkt kröfu G á hendur búinu sem almenna kröfu í mars 2002. Yrði því ekki talið að G hefði verið nauðsynlegt að færa fram í málinu sérstök sönnunargögn um að skilyrði fyrri kröfu hans væru fram komin, þar sem búið taldist með samþykki sínu hafa fallist á að svo væri. Var héraðsdómur þar sem fallist var á skuldajöfnuð því staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 9. febrúar 2005. Hann krefst þess að stefnda verði gert að greiða sér 20.299.651 krónu með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 27. nóvember 2001 til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Í máli þessu deila aðilar um rétt stefnda til að greiða kröfu áfrýjanda með skuldajöfnuði við kröfu, sem stefndi lýsti í bú áfrýjanda og stafar af sjálfskuldarábyrgð stefnda á skuld áfrýjanda samkvæmt skuldabréfi útgefnu 4. janúar 2000. Málsástæðum áfrýjanda er lýst í hinum áfrýjaða dómi, meðal annars þeirri að stefnda hafi verið óheimilt að lögum að stofna til skuldar sinnar við áfrýjanda. Í héraði byggði hann sjónarmið sín um þetta á 1. mgr. 104. gr. laga nr. 2/1995 um hlutafélög og var þeim hafnað með vísan til 7. mgr. greinarinnar. Fyrir Hæstarétti hefur áfrýjandi ennfremur vísað til löggjafar sem á undanförnum árum hefur gilt hér á landi um starfsemi viðskiptabanka og annarra fjármálafyrirtækja auk þess sem hann telur að forsaga 7. mgr. 104. gr. laga nr. 2/1995 styðji málflutning sinn um þetta efni. Ekki verður fallist á með áfrýjanda að þessar röksemdir fái neinu breytt um niðurstöðu hins áfrýjaða dóms að því er þetta snertir.

Samkvæmt 101. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. má skuldajafna skilyrtri kröfu við kröfu þrotabús, þegar skilyrðið er uppfyllt. Ljóst er að skilyrði fyrir kröfu stefnda á hendur áfrýjanda er að ábyrgðarskuldin hafi fallið á hann. Hefur stefndi haldið því fram, að skilyrðið hafi komið strax fram við upphaf skipta á búi áfrýjanda. Kveðst hann raunar síðar hafa orðið að standa straum af kröfunni sem ábyrgðin átti að tryggja, án þess þó að gera í málinu nánari grein fyrir atvikum að því. Fyrir liggur að skiptastjóri áfrýjanda samþykkti kröfu stefnda á hendur búinu sem almenna kröfu 13. mars 2002. Verður því ekki talið að stefnda hafi verið nauðsynlegt að færa fram í málinu sérstök sönnunargögn um að skilyrði fyrir kröfu hans væru fram komin, þar sem áfrýjandi telst með samþykki sínu hafa fallist á að svo væri.

Með þessum athugasemdum en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur.

Áfrýjandi verður dæmdur til að greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, bú Burnham International á Íslandi hf., greiði stefnda, G-kk-þgf F-kk-þgf J-kk-þgf, 250.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.