557/2014

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu K um ógildingu á nauðungarsölu tilgreinds eignarhluta í tiltekinni fasteign til fullnustu skuldar samkvæmt 14 veðskuldabréfum útgefnum af Á ehf. Í niðurstöðu Hæstaréttar kom m.a. fram að við nauðungarsöluna hefði sýslumaður hafnað boðum K í eignina vegna tengsla hans við Á ehf. sem var þinglýstur eigandi fasteignarinnar. Taldi Hæstiréttur það eitt að K var fyrirsvarsmaður Á ehf. ekki geta valdið því að honum yrði meinað að bjóða í eignina í eigin nafni. Hefði sýslumanni verið kleift að krefjast þess að K leiddi að því rök að hann gæti staðið við boðið eða sett það sem skilyrði að trygging yrði sett fyrir boði hans innan tiltekins frests og í því formi sem hann mælti fyrir um. K hefði átt aðild að nauðungarsölunni, sbr. 3. tölulið 2. gr. laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu, en hann lýsti kröfu í söluandvirði eignarinnar á grundvelli skuldabréfa með veði í eigninni. Með vísan til þess að K hefði verið meinað að bjóða í eignina til að gæta hagsmuna sinna var tekin til greina krafa hans um ógildingu nauðungarsölunnar.

Dómur Hæstaréttar

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf, B-kk-nf B-kk-nf og E-kk-nf T-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 21. júlí 2014 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 19. ágúst sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 8. júlí 2014 þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um ógildingu á nauðungarsölu sem fram fór 11. júní 2013 á eignarhluta í fasteigninni Rafstöðvarvegi 1a, með fastanúmer 229-8153. Kæruheimild er í 1. mgr. 85. gr. laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu. Sóknaraðili krefst þess að fyrrgreind nauðungarsala verði ógilt. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðilinn VBS eignasafn hf. krefst þess aðallega að málinu verði vísað frá héraðsdómi en til vara að hinn kærði úrskurður verði staðfestur. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðilinn Reir ehf. krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Varnaraðilarnir Reykjavíkurborg og Vörður tryggingar hf. hafa ekki látið málið til sín taka fyrir Hæstarétti.

Varnaraðilinn VBS eignasafn hf. hefur ekki kært úrskurð héraðsdóms fyrir sitt leyti og getur hann því hvorki haft uppi kröfu um frávísun málsins frá héraðsdómi né leitað endurskoðunar á niðurstöðu hins kærða úrskurðar um málskostnað.

Málsatvikum er lýst í hinum kærða úrskurði. Svo sem þar er nánar rakið lýtur mál þetta að nauðungarsölu til fullnustu skuldar samkvæmt 14 veðskuldabréfum, útgefnum af Hönnunar- og listamiðstöðinni Ártúnshöfða ehf., samtals að fjárhæð 42.000.000 krónur, sem tryggð voru með veði í fasteigninni Rafstöðvarvegi 1a í Reykjavík. Með beiðni 16. október 2012 krafðist varnaraðilinn VBS eignasafn hf. nauðungarsölu á tveimur eignarhlutum úr eigninni og fór hún fram 11. júní 2013. Tekur mál þetta til annars af þeim eignarhlutum með fastanúmer 229-8153 en samhliða er rekið annað mál um gildi nauðungarsölunnar á hinum hlutnum með fastanúmer 229-8067.

Eins og fram kemur í hinum kærða úrskurði byggði sóknaraðili meðal annars á þeirri málsástæðu að sýslumaður hefði brotið gegn rétti sínum með því að meina honum að verja hagsmuni sína með því að bjóða í eigin nafni í eignarhlutann sem málið tekur til. Samkvæmt endurriti úr gerðarbók sýslumanns frá fyrirtökunni þegar nauðungarsalan fór fram var fært til bókar að varnaraðilinn VBS eignasafn hf. hefði mótmælt því að sóknaraðili fengi að bjóða í eignina vegna tengsla hans við Ártúnsbrekku ehf. sem var þinglýstur eigandi eignarinnar. Féllst sýslumaður á þetta og hafnaði boðum frá sóknaraðila í eignina.

Samkvæmt 3. mgr. 32. gr. laga nr. 90/1991 skal boð í eign virt að vettugi ef það er gert í nafni gerðarþola og nauðungarsölunnar hefur verið krafist á grundvelli 6. gr. laganna. Þótt ekki verði gagnályktað frá 3. mgr. 32. gr. á þann veg að boð frá öllum öðrum komi til álita gat það eitt að sóknaraðili var fyrirsvarsmaður gerðarþola hins vegar ekki valdið því að honum yrði meinað að bjóða í eignina í eigin nafni. Samkvæmt 6. mgr. 32. gr. var sýslumanni þess í stað kleift að gera þá kröfu að sóknaraðili leiddi þegar að því rök að hann gæti staðið við boðið að því viðlögðu að boð hans yrði ella virt að vettugi. Einnig gat sýslumaður eftir sömu málsgrein sett það skilyrði fyrir því að boð frá sóknaraðila yrði tekið til álita að trygging yrði sett fyrir því innan tiltekins frests og í því formi sem hann mælti fyrir um.

Þegar nauðungarsalan fór fram hafði sóknaraðili lýst kröfu í söluandvirði eignarinnar á grundvelli skuldabréfa með veði í eigninni, útgefnum 13. maí 2009 af Ártúnsbrekku ehf. til handhafa. Af þeirri ástæðu átti hann aðild að nauðungarsölunni, sbr. 3. tölulið 2. gr. laga nr. 90/1991.

Samkvæmt framansögðu gat sóknaraðili leitað úrlausnar um gildi nauðungarsölunnar, sbr. 1. mgr. 80. gr. laga nr. 90/1991. Verður tekin til greina krafa hans um ógildingu sölunnar á þeim grundvelli að honum hafi verið meinað að bjóða í eignina til að gæta hagsmuna sinna.

Varnaraðilanum VBS eignasafni hf. verður gert að greiða sóknaraðila málskostnað í héraði og kærumálskostnað sem ákveðinn verður í einu lagi eins og greinir í dómsorði. Að öðru leyti fellur niður málskostnaður í héraði og kærumálskostnaður.

Dómsorð:

Nauðungarsala sem fram fór 11. júní 2013 á eignarhluta í fasteigninni Rafstöðvarvegi 1a með fastanúmeri 229-8153 er ógilt.

Varnaraðilinn VBS eignasafn hf. greiði sóknaraðila, K-kk-þgf B-kk-þgf, samtals 200.000 krónur í málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti. Málskostnaður í héraði og kærumálskostnaður fellur að öðru leyti niður.