289/2010

Sjómaðurinn SA, sem var á leið til hafnar, sofnaði á leiðinni og vaknaði við það að bát hans steytti á fjörugrjóti og hlaut hann af því líkamstjón. SA var synjað um bætur úr slysatryggingu almannatrygginga á grundvelli þess að tjón hans hefði ekki orðið við slys í skilningi 1. mgr. 27. gr. laga nr. 100/2004. Höfðaði SA mál þetta til ógildingar á ákvörðun SÍ, um að synja honum um bætur, og úrskurði úrskurðarnefndar almannatrygginga, sem hafði staðfest niðurstöðu SÍ. Í dómi Hæstaréttar er vísað til lögskýringargagna ákvæðis 27. gr. laga nr. 100/2007 um skilgreiningu þess á hugtakinu slys þar sem fram kæmi að hún væri í samræmi við þá skilgreiningu sem notuð væri í vátryggingarrétti. Þá segir í dómi Hæstaréttar að fallist yrði á með SA að líkamstjón hans hefði hlotist af skyndilegum utanaðkomandi atburði í skilningi 1. mgr. 27. gr. laga nr. 100/2007 og yrði því krafa hans tekin til greina.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf, J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og P-kk-nf H-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 10. maí 2010. Hann krefst ógildingar á úrskurði úrskurðarnefndar almannatrygginga 20. febrúar 2008 í máli nr. 244/2007 og ákvörðun stefnda 30. ágúst 2007, um að synja áfrýjanda um greiðslu bóta úr slysatryggingu almannatrygginga vegna slyss sem hann varð fyrir 23. júlí 2007. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Samkvæmt gögnum sem lögð voru fyrir Hæstarétt nemur verðmæti hagsmuna áfrýjanda hærri fjárhæð en getur í 1. mgr. 152. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

I

Bátur áfrýjanda, Begga GK-717, strandaði í Vækilvík skammt frá Skagaströnd 23. júlí 2007. Áfrýjandi hafði verið við veiðar á Hofsstaðargrunni og hugðist sigla til Skagastrandar til að taka olíu áður en hann héldi út á meira dýpi. Hann setti sjálfstýringu á og stefnuna á Spákonufellshöfða. Áfrýjandi sofnaði á leiðinni og vaknaði þegar báturinn á 11 hnúta hraða skall á fjörugrjóti um klukkan sjö um morguninn. Áfrýjandi hlaut áverka í hálsi og baki og tognun á vinstri úlnlið sem leiddi að hans sögn til þess að hann var óvinnufær í fjóra mánuði.

Áfrýjandi sótti um bætur samkvæmt slysatryggingu almannatrygginga til stefnda 1. ágúst 2007. Stefndi hafnaði erindi áfrýjanda 30. ágúst 2007 þar sem tjón hans hefði ekki orðið við slys í skilningi 1. mgr. 27. gr. laga nr. 100/2007 um almannatryggingar. Úrskurðarnefnd almannatrygginga staðfesti niðurstöðuna 20. febrúar 2008 með rökstuðningi af sama toga.

Deila málsaðila lýtur að því hvort tjón áfrýjanda hafi orðið við slys í merkingu 1. mgr. 27. gr. laga nr. 100/2007. Þar segir að með slysi sé átt við skyndilegan utanaðkomandi atburð sem valdi meiðslum á líkama þess sem tryggður er og gerist án vilja hans.

Áfrýjandi byggir kröfu sína á því að þegar bátur hans skall á fjörugrjótinu og stöðvaðist í einu vetfangi hafi orðið slys í merkingu lagaákvæðisins. Áfrýjandi vísar því á bug að hann hafi slasast við það að sofna enda hafi slysið ekki falist í svefni hans heldur með skyndilegum utanaðkomandi atburði þegar báturinn skall á fjörugrjóti.

Stefndi reisir sýknukröfu sína á því að líkamstjón áfrýjanda verði rakið til þess að hann sofnaði og gætti ekki að stefnu bátsins er hann bar af leið með þeim afleiðingum að hann rak upp í fjöru. Stefndi byggir á því að um sé að ræða einn atburð sem hófst þegar áfrýjandi sofnaði við stýrið og lauk þegar hann varð fyrir líkamstjóni við strandið. Hafi atburðurinn hvorki gerst skyndilega né verið utanaðkomandi.

Með 9. gr. laga nr. 74/2002 um breyting á lögum um almannatryggingar, lögum um félagslega aðstoð, lögum um málefni aldraðra, lögum um heilbrigðisþjónustu og sóttvarnalögum, var lögfest skilgreining á hugtakinu slys varðandi slysatryggingar almannatrygginga. Í athugasemdum við 9. gr. frumvarps þess er varð að lögum nr. 74/2002 kom meðal annars fram að sú skilgreining sem lögð væri til í ákvæðinu væri í samræmi við skilgreiningu sem notuð væri í vátryggingarrétti.

II

Fallist er á með áfrýjanda að líkamstjón hans hafi hlotist af skyndilegum utanaðkomandi atburði í skilningi 1. mgr. 27. gr. laga nr. 100/2007 þegar bátur hans, Begga GK-717, skall á 11 hnúta ferð á fjörugrjóti 23. júlí 2007 og stöðvaðist skyndilega. Við það kastaðist áfrýjandi til í stýrishúsi bátsins og hlaut af það líkamstjón sem hann krefur stefnda um bætur fyrir. Ljóst er að báturinn strandaði án vilja áfrýjanda. Í því efni skiptir ekki máli þó að óumdeilt sé að áfrýjandi hafði sofnað í bátnum eftir að hafa sett sjálfstýringuna á.

Ákvörðun stefnda 30. ágúst 2007 í máli áfrýjanda og úrskurður úrskurðarnefndar almannatrygginga 20. febrúar 2008 í máli áfrýjanda byggjast samkvæmt framansögðu ekki á réttri skýringu 1. mgr. 27. gr. laga nr. 100/2007. Tilhögun kröfugerðar áfrýjanda hefur ekki sætt athugasemdum stefnda og verður krafa hans tekin til greina.

Samkvæmt úrslitum málsins verður stefndi, með vísan til 1. mgr. 130. gr., sbr. einnig 166. gr. laga 91/1991, dæmdur til að greiða áfrýjanda málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Ógilt eru úrskurður úrskurðarnefndar almannatrygginga 20. febrúar 2008 í máli nr. 244/2007 og ákvörðun stefnda, Sjúkratrygginga Íslands, 30. ágúst 2007, um að synja áfrýjanda, S-kk-þgf A-kk-þgf, um greiðslu bóta úr slysatryggingu almannatrygginga vegna slyss sem hann varð fyrir 23. júlí 2007.

Stefndi greiði áfrýjanda málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti samtals 700.000 krónur.