660/2016

B ehf. krafðist þess að felld yrði úr gildi ákvörðun M um að hafna beiðni félagsins um leyfi fyrir markaðssetningu á nafngreindu fæðubótarefni á grundvelli reglugerðar nr. 327/2010. Fæðubótarefnið innihélt íblandað koffín en M hafnaði beiðninni á þeim grundvelli að magn koffíns sem fengist við neyslu fulls ráðlagðs neysluskammts samkvæmt fyrirmælum á umbúðum vörunnar væri yfir þeim mörkum sem Matvælaöryggisstofnun Evrópu teldi að væri skaðlaus fyrir heilsu manna. Í dómi Hæstaréttar kom fram að samkvæmt 3. mgr. 4. gr. reglugerðarinnar væri M heimilt að setja skilyrði fyrir markaðssetningu og innflutningi vöru ef M teldi hana heilsuspillandi fyrir neytendur eða tiltekinn hóp þeirra. Þar sem M hefði staðið til boða vægari úrræði en að hafna umsókn B ehf. með öllu, til að ná því lögmæta markmiði ákvörðunarinnar sem að var stefnt, var talið að M hefði farið strangar í sakirnar en nauðsyn bar til, sbr. 12. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Var ákvörðun M því felld úr gildi.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir B-kk-nf B-kk-nf og K-kk-nf A-kk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 26. september 2016 að fengnu áfrýjunarleyfi. Hann krefst sýknu af kröfu stefnda og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi hefur ekki látið málið til sín taka fyrir Hæstarétti. Samkvæmt 3. mgr. 158. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála ber að líta svo á að hann krefjist staðfestingar héraðsdóms. Áfrýjanda var með bréfi Hæstaréttar 9. nóvember 2016 veittur frestur til að ljúka gagnaöflun í málinu. Með vísan til fyrrgreinds lagaákvæðis er kveðinn upp dómur í málinu án munnlegs málflutnings.

Stefndi lagði inn umsókn um leyfi til markaðssetningar á nafngreindu fæðubótarefni til áfrýjanda í byrjun janúar 2015 á grundvelli reglugerðar nr. 327/2010 um gildistöku reglugerðar Evrópusambandsins nr. 1925/2006 um íblöndun vítamína og steinefna og tiltekinna annarra efna í matvæli. Fæðubótarefnið mun innihalda koffín og voru fyrirmæli á umbúðum vörunnar um ráðlagðan dagskammt 540 mg á dag. Með bréfi áfrýjanda 18. júní 2015 var stefnda tilkynnt að áfrýjandi hygðist hafna beiðni hans. Í bréfinu sagði að magn koffíns sem fengist við neyslu fulls ráðlagðs neysluskammts samkvæmt fyrirmælum á umbúðum vörunnar væri yfir þeim mörkum sem Matvælaöryggisstofnun Evrópu teldi að væri skaðlaus fyrir heilsu manna. Var stefnda veittur frestur til 3. júlí 2015 til andmæla við þessari afstöðu áfrýjanda.

Með bréfi stefnda 1. júlí 2015 andmælti hann fyrrgreindri afstöðu áfrýjanda og kvaðst telja synjunina meðal annars fela í sér brot á jafnræðis- og meðalhófsreglu stjórnsýsluréttar og benti á að unnt væri að ná hinu lögmæta markmiði ákvörðunarinnar með öðru og vægara móti, til að mynda með því að veita leyfið gegn skilyrðum um að breytt yrði merkingum vörunnar um ráðlagðan daglegan neysluskammt. Á þetta féllst áfrýjandi ekki og hafnaði umsókninni með bréfi 6. júlí 2015.

Samkvæmt 3. mgr. 4. gr. reglugerðar nr. 327/2010 er áfrýjanda heimilt að setja skilyrði fyrir markaðssetningu og innflutningi vöru ef stofnunin telur hana heilsuspillandi fyrir neytendur eða tiltekinn hóp þeirra. Þegar þess er gætt að áfrýjanda stóðu til boða vægari úrræði en að hafna með öllu umsókn stefnda, til að ná því lögmæta markmiði ákvörðunarinnar sem að var stefnt, verður fallist á með héraðsdómi að áfrýjandi hafi farið strangar í sakirnar en nauðsyn bar til, sbr. 12. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Þegar af þeirri ástæðu verður hinn áfrýjaði dómur staðfestur.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti verður ekki dæmdur.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.