92/2007

Á kærði úrskurð héraðsdóms, þar sem ákæru á hendur E, G og K var vísað frá dómi. Talið var að fyrirkomulag samkeppnislaga hefði ekki verið nógu skýrt um meðferð máls ef grunur vaknaði um að brotið hefði verið gegn lögunum, og þar af leiðandi óskýrt hvernig með skyldi fara ef tilefni þætti til opinberrar rannsóknar jafnhliða meðferð samkeppnisyfirvalda og hvenær beita ætti refsiviðurlögum. Átti það meðal annars við þá stöðu E, G og K að taka þátt í viðræðum og samningum við Samkeppnisstofnun og veita henni upplýsingar, en fella á sama tíma á sig sök með því að málið var síðar tekið til refsimeðferðar. Var því ekki talið nægjanlega fram komið að í lögreglurannsókninni, sem fór fram í kjölfar meðferðar samkeppnisyfirvalda, hefðu þeir, eins og þeirri rannsókn var hagað, fengið notið þeirra réttinda sakborninga, sem mælt er fyrir um í 70. gr. stjórnarskrárinnar nr. 33/1944 og meginreglum laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Yrði því ákæra ekki reist á þeirri lögreglurannsókn og var niðurstaða héraðsdóms því staðfest.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, G-kk-nf G-kk-nf, H-kvk-nf H-kvk-nf, H-kk-nf B-kk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 12. febrúar 2007, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum degi síðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 9. febrúar 2007, þar sem máli sóknaraðila á hendur varnaraðilum var vísað frá dómi. Kæruheimild er í 1. mgr. 142. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar.

Varnaraðilar krefjast þess að úrskurður héraðsdóms verði staðfestur og sakarkostnaður lagður á ríkissjóð, þar með talin málsvarnarlaun skipaðra verjenda þeirra.

I.

Ríkissaksóknari höfðaði mál á hendur varnaraðilum með ákæru 12. desember 2006 fyrir brot gegn samkeppnislögum. Í inngangi ákærunnar segir að varnaraðilar hafi á tímabilinu frá 1. mars 1993 til ársloka 2001, sem forstjórar þriggja nafngreindra olíufélaga, haft ólögmætt samráð, ýmist sjálfir eða fyrir milligöngu undirmanna sinna, með það að markmiði að hafa áhrif á og koma í veg fyrir samkeppni milli félaganna. Það hafi þeir gert með innbyrðis samningum og samstilltum aðgerðum í tengslum við gerð tilboða og við sölu á vörum til viðskiptavina félaganna, skiptingu markaða og við ákvörðun söluverðs, afsláttar, álagningar og viðskiptakjara, auk þess að skiptast á ýmsum upplýsingum um viðskipti og hegðun á markaði svo sem greini í þremur köflum, sem fylgja nefndum inngangi ákærunnar. Ber hinn fyrsti fyrirsögnina „Samráð við gerð tilboða“ og hefur að geyma fimm ákæruliði, annar fyrirsögnina „Markaðsskipting“, sem telur tólf liði, en sá þriðji nefnist „Samráð um ákvörðun verðs á söluvörum, afsláttar, álagningar og viðskiptakjara“ og er í tíu liðum. Ákæruliðir eru samkvæmt því alls 27 talsins og er ákæran löng og ítarleg. Í fjórða kafla er gerð grein fyrir heimfærslu til refsiákvæða. Segir þar að brot allra ákærðu samkvæmt 1. til 5. tölulið í 1. kafla teljist varða við a. lið 2. mgr. 10. gr. samkeppnislaga nr. 44/2005, sbr. c. lið 1. mgr. 10. gr. áðurgildandi samkeppnislaga nr. 8/1993 og a. lið 2. mgr. 3. gr. laga nr. 107/2000 um breytingu á samkeppnislögum og ennfremur 1. mgr. 42. gr. laga nr. 44/2005 og 1. mgr. 57. gr. laga nr. 8/1993. Þá segir um annan kafla ákærunnar að brot ákærðu samkvæmt einstökum liðum hans nr. 6 til 17 teljist varða við c. lið 2. mgr. 10. gr. laga nr. 44/2005, sbr. b. lið 1. mgr. 10. gr. laga nr. 8/1993 og c. lið 2. mgr. 3. gr. laga nr. 107/2000 og ennfremur 1. mgr. 42. gr. laga nr. 44/2005 og 1. mgr. 57. gr. laga nr. 8/1993. Loks segir um þriðja kafla ákæru að brot samkvæmt liðum nr. 18 til 27 teljist varða við a. lið 2. mgr. 10. gr. laga nr. 44/2005, sbr. a. lið 1. mgr. 10. gr. laga nr. 8/1993 og a. lið 2. mgr. 3. gr. laga nr. 107/2000 og ennfremur 1. mgr. 42. gr. laga nr. 44/2005 og 1. mgr. 57. gr. laga nr. 8/1993. Þá er þess krafist að ákærðu verði dæmdir til refsingar fyrir framangreind brot.

Í hinum kærða úrskurði er greint frá því að málið hafi hafist með rannsókn Samkeppnisstofnunar á ólögmætu samráði þriggja olíufélaga, sem stofnunin hratt af stað með húsleit, haldlagningu skjala og afritun tölvutækra gagna á starfsstöðum félaganna 18. desember 2001, en rannsóknin hafi lotið að grun um brot þeirra á 10. gr. samkeppnislaga nr. 8/1993. Þar er því jafnframt lýst að verulegur hluti þeirra gagna sem fylgdu ákæru til héraðsdóms hafi með beinum hætti stafað frá Samkeppnisstofnun. Þar á meðal hafi verið fundargerðir frá fjölda funda sem stofnunin hélt með starfsmönnum olíufélaganna þriggja, hverju fyrir sig, á tímabilinu 2. apríl 2002 til 23. apríl 2003. Tilgangur stofnunarinnar hafi verið að afla nánari upplýsinga um ætluð samkeppnisbrot félaganna, en þátttaka þeirra í fundunum hafi stefnt að því að ná fram lækkun á stjórnvaldssektum. Ákærðu voru allir meðal fundarmanna. Eftir ítarlega rannsókn komst stofnunin að þeirri niðurstöðu í ódagsettri skýrslu að félögin hefðu á tímabilinu frá 1. mars 1993 til 18. desember 2001 haft með sér víðtækt og ólögmætt samráð, sem fæli í sér mjög alvarleg brot á 10. gr. samkeppnislaga. Í skýrslunni var einnig fjallað um ráðgerða álagningu stjórnvaldssekta á félögin samkvæmt 52. gr. laganna og reifuð sjónarmið um fjárhæð þeirra, en tvö félaganna hefðu lagt sitt af mörkum til að upplýsa málið og gætu því vænst lægri sekta en ella. Voru félögin talin hafa veitt veigamiklar upplýsingar um málsatvik og sér í lagi eitt þeirra gert sitt ítrasta til að tryggja rétta og fullnægjandi upplýsingagjöf starfsmanna sinna. Samkeppnisráð ákvað síðan 28. október 2004 að leggja háar sektir á olíufélögin. Þeirri ákvörðun skutu þau til áfrýjunarnefndar samkeppnismála, sem kvað upp úrskurð í málinu 29. janúar 2005 og lækkuðu sektirnar í öllum tilvikum. Greiddu félögin sektarfjárhæðirnar með fyrirvara um lögmæti þeirra. Þessum þætti er ekki endanlega lokið, því félögin hafa höfðað mál fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur gegn Samkeppniseftirlitinu og íslenska ríkinu og krafist þess að úrskurður áfrýjunarnefndar samkeppnismála verði ógiltur, en að því frágengnu að sektir verði lækkaðar.

Áður en stjórnvöld luku þeirri meðferð málsins, sem að framan greinir, átti Samkeppnisstofnun fund með ríkislögreglustjóra 16. júní 2003 þar sem stofnunin greindi frá rannsókn sinni á ætluðu ólögmætu samráði olíufélaganna. Jafnframt var á fundinum boðist til að láta ríkislögreglustjóra í té afrit af frumgögnum Samkeppnisstofnunar, en hann vildi ekki veita þeim viðtöku. Með bréfi 21. ágúst 2003 fól ríkissaksóknari ríkislögreglustjóra að afla gagna hjá Samkeppnisstofnun í því skyni að taka ákvörðun um hvort hefja ætti opinbera rannsókn á ætluðum refsiverðum brotum félaganna og starfsmanna þeirra. Var síðan ákveðið að hefja slíka rannsókn og félögunum kynnt það 30. september sama ár. Með bréfi ríkissaksóknara 23. október 2003 var Samkeppnisstofnun tilkynnt um rannsóknina jafnframt því sem varað var við að leggja stjórnvaldssektir á félögin, en slík ákvörðun var talin geta leitt til þess að ókleift yrði að ná fram kröfu um refsingu og önnur viðurlög á hendur félögunum í refsimáli sem kynni að vera höfðað gegn einstaklingum fyrir brot gegn samkeppnislögum í störfum þeirra hjá olíufélögunum. Ekki var orðið við þeim tilmælum, svo sem áður er komið fram. Með ákæru fylgdi mikill fjöldi rannsóknargagna. Stafar hluti þeirra beinlínis frá Samkeppnisstofnun, en að öðru leyti er um að ræða gögn úr þeirri rannsókn lögreglu, sem stofnað var til síðla árs 2003.

II.

Þegar málið var þingfest 9. janúar 2007 kröfðust ákærðu þess með sérstakri bókun að því yrði vísað frá dómi. Til stuðnings kröfunni tefldu þeir fram röksemdum í sex liðum, en að mati ákærðu ætti hver þeirra ástæðna, sem byggt var á, að leiða ein og sér til þeirrar niðurstöðu sem krafist var. Er gerð grein fyrir röksemdum ákærðu í hinum kærða úrskurði, þar sem héraðsdómur tók afstöðu til allra þeirra sex ástæðna, sem fram voru bornar. Var einni þeirra hafnað, tvær voru taldar eiga að leiða til sýknu ef þær reyndust á rökum reistar, en héraðsdómur féllst á þrjár þeirra fyrir kröfu um frávísun. Var málinu við svo búið vísað frá dómi.

Eitt þeirra atriða, sem byggt var á af hálfu ákærðu og héraðsdómur féllst á, var að einstaklingum yrði ekki gerð refsing vegna þeirrar háttsemi, sem lýst er í ákæru. Var talið að misræmi í ákæru og óglögg lýsing á háttsemi varnaraðila annars vegar og olíufélaganna þriggja hins vegar endurspeglaði óskýrleika samkeppnislaga um það hver eða hverjir gætu borið refsiábyrgð á ólögmætu samráði milli fyrirtækja í skilningi 10. gr., sbr. 1. mgr. 57. gr. áðurgildandi samkeppnislaga nr. 8/1993 með síðari breytingum, og 10. gr., sbr. 1. mgr. 42. gr. núgildandi laga nr. 44/2005 um sama efni. Þótt dæma beri samkvæmt síðastnefndu lögunum verða ákærðu ekki sakfelldir fyrir aðra háttsemi en þá sem lýst var refsiverð í þeim samkeppnislögum, sem í gildi voru þegar atvik málsins urðu og ekki gerð þyngri refsing en orðið hefði eftir þeim lögum, en ákæran nær svo sem að framan greinir yfir tímabilið 1. mars 1993 til ársloka 2001. Meginhluta þess tíma voru í gildi lög nr. 8/1993, sem síðan var breytt með lögum nr. 107/2000, sem giltu út tímabilið. Í úrskurðinum er 10. gr. laganna, sem hér reynir einkum á, tekin upp orðrétt bæði eins og hún var í lögum nr. 8/1993 og eftir breytingar, sem á henni urðu með lögum nr. 107/2000, en greinin svo breytt var tekin orðrétt upp í 10. gr. núgildandi samkeppnislaga nr. 44/2005. Í báðum tilvikum er það sama megineinkenni á 10. gr. að bannaðir eru samningar, samþykktir og samstilltar aðgerðir milli fyrirtækja, sem beinast að ólögmætu markmiði og nánar er lýst. Refsiákvæði 1. mgr. 42. gr. núgildandi laga nr. 44/2005 og samhljóða ákvæði 1. mgr. 57. gr. eldri laga er einnig tekið upp orðrétt í hinum kærða úrskurði. Þá er til þess vísað að í 4. gr. sé að finna orðskýringu á hugtakinu „fyrirtæki“, en í skilningi laganna vísar það jafnt til einstaklinga, félaga og annarra, sem stunda atvinnurekstur eða atvinnustarfsemi gegn endurgjaldi. Refsiákvæðunum er það sameiginlegt að þau hafa ekki að geyma lýsingu á þeirri háttsemi sem lagt er bann við heldur vísa almennt til brota gegn lögunum, reglum og fyrirmælum settum samkvæmt þeim.

Að framan er því lýst að í ákærunni eru varnaraðilar hafðir fyrir sökum vegna háttsemi sem falli undir 10. gr. laga nr. 8/1993, sbr. og lög nr. 107/2000, og talið að þeim verði þess vegna refsað í samræmi við greind ákvæði. Á hinn bóginn er í 52. gr. laga nr. 8/1993, sbr. nú 37. gr. laga nr. 44/2005, kveðið á um stjórnvaldssektir, sem samkeppnisyfirvöld geti lagt á fyrirtæki eða samtök fyrirtækja, sem brjóti gegn bannákvæðum laganna eða ákvörðunum sem teknar hafa verið samkvæmt þeim og er þar vísað sérstaklega til IV. og V. kafla, en kaflarnir hafa meðal annarra ákvæða að geyma 10. gr. Ákvæði 10. gr. kom fyrst fram í lögum nr. 8/1993 og það fyrirkomulag, að samkeppnisráð gæti lagt stjórnvaldssektir á fyrirtæki og samtök fyrirtækja sem brytu gegn bannákvæði greinarinnar, var nýmæli sem var sniðið að löggjöf sem gilti innan Evrópubandalagsins og væntanlegt var að myndi gilda innan Evrópska efnahagssvæðisins. Áður giltu á þessu sviði lög nr. 56/1978 um verðlag, samkeppnishömlur og óréttmæta viðskiptahætti. Höfðu þau ekki að geyma slíka tilhögun. Hins vegar voru í 21. gr. þeirra laga fyrirmæli um að samningar, samþykktir og annað samráð milli fyrirtækja um verð og álagningu væri óheimilt þegar verðlagning væri frjáls. Í 52. gr. þeirra laga var refsiákvæði sem svipaði til 57. gr. laga nr. 8/1993, en ekki var þar heimild til að beita lögaðila sektum eða fyrirmæli um að lögaðili gæti borið ábyrgð á greiðslu sektar sem starfsmaður hans væri dæmdur til að greiða, svo sem er í síðarnefnda ákvæðinu.

Af ákvæðum laga nr. 56/1978 verður ráðið að eingöngu var gert ráð fyrir að starfsmenn fyrirtækja gætu sætt refsiviðurlögum en ekki fyrirtækin sjálf. Er meðal annars um það deilt í máli þessu hvort það hafi verið ætlun löggjafans með breyttu skipulagi samkeppnismála samkvæmt lögum nr. 8/1993 að bregðast við brotum gegn 10. gr. laganna eingöngu með stjórnvaldssektum á hendur fyrirtækjum samkvæmt 52. gr. þeirra eða einnig með refsingum gagnvart starfsmönnum viðkomandi fyrirtækja samkvæmt 57. gr. Halda ákærðu því fram að starfsmönnum fyrirtækja verði ekki gerð refsing fyrir þá háttsemi sem lýst er í ákæru. Þá halda þeir því einnig fram að við lögreglurannsókn málsins og útgáfu ákæru hafi verið brotið gegn reglum um réttarstöðu sakborninga.

III.

Að framan var vikið að samkeppnislögum nr. 8/1993, en með þeim var tekið upp það fyrirkomulag að samkeppnisráði var fengið það hlutverk að framfylgja boðum og bönnum laganna, þar á meðal fyrirmælum 10. gr. þeirra. Með 52. gr. var ráðinu fengið vald til þess að leggja stjórnvaldssektir á fyrirtæki eða samtök fyrirtækja, sem brytu gegn þessum bannákvæðum. Af orðalagi bannreglnanna, þar á meðal 10. gr., þar sem lagt er bann við nánar tilgreindum samningum, samþykktum og samstilltum aðgerðum á milli fyrirtækja, má ráða að þær eru sniðnar að þessu valdsviði samkeppnisráðs. Af lögunum varð ekki skýrlega ráðið hvernig fara ætti um háttsemi starfsmanna fyrirtækja þeirra sem brytu gegn 10. gr., þótt eðlilega séu það starfsmenn fyrirtækjanna sem koma fram á þeirra vegum og fangelsisrefsing samkvæmt 57. gr. laganna geti eðli máls samkvæmt aðeins tekið til einstaklinga. Engin fyrirmæli voru í lögum nr. 8/1993 um skil á milli heimilda lögreglu til rannsóknar samkvæmt þeim og rannsóknar samkeppnisyfirvalda. Ekki var mælt fyrir um hvernig lögreglu bæri að haga rannsókn sinni væri mál til meðferðar hjá samkeppnisyfirvöldum. Þá var því ósvarað hvort lögreglurannsókn mætti fara fram á sama tíma og rannsókn samkeppnisyfirvalda eða hvort gert væri ráð fyrir að hún fylgdi í kjölfarið. Jafnframt var ekki mælt fyrir um áhrif byrjaðrar lögreglurannsóknar á rannsókn samkeppnisyfirvalda og heimild þeirra til álagningar stjórnvaldssekta við slíkar aðstæður. Þá var ekki kveðið á um hvort gögn eða upplýsingar, sem aflað hefði verið við rannsókn samkeppnisyfirvalda, yrðu afhent lögreglu eða hvort nota mætti slíkar upplýsingar, sem fyrirsvarsmenn félaga hefðu veitt, sem sönnunargögn í opinberu máli gegn þeim. Af því sem að framan hefur verið rakið er ljóst að mikil óvissa ríkti um það hvort lögin gerðu ráð fyrir að bannreglu 10. gr. yrði framfylgt með tvennum hætti og hvort miðað væri við að rannsókn gæti bæði farið fram á stjórnsýslustigi og hjá lögreglu. Var því ekki ljóst hverju varnaraðilar, sem fyrirsvarsmenn félaga sinna, mættu búast við um framhald málsins eftir að rannsókn samkeppnisyfirvalda var hafin.

Að framan er því lýst að Samkeppnisstofnun hafði haldið fjölda funda með fyrirsvarsmönnum olíufélaganna, þar á meðal með varnaraðilum, áður en til þess kom að ríkissaksóknari fól ríkislögreglustjóra að kanna hvort einnig skyldi hefja opinbera rannsókn á ætluðum refsiverðum brotum félaganna og starfsmanna þeirra. Höfðu tvö félaganna veitt veigamiklar upplýsingar um málsatvik og lagt sitt af mörkum til að upplýsa málið og sér í lagi eitt þeirra gert sitt ítrasta til þess að tryggja rétta og fullnægjandi upplýsingagjöf starfsmanna sinna. Enda var þeim gefið tilefni til að ætla að á þann hátt yrðu þær stjórnvaldssektir lægri, sem ákveðnar yrðu, sem varð og raunin. Því er haldið fram af hálfu varnaraðila að olíufélögunum hafi verið gefið til kynna af starfsmönnum Samkeppnisstofnunar, áður en ákveðið var að ganga til samstarfs við stofnunina um að upplýsa málið, að ekki myndi koma til eftirfarandi refsimeðferðar á hendur starfsmönnum þeirra. Þótt starfsmenn Samkeppnisstofnunar verði ekki taldir geta skuldbundið ákæruvaldið með þessum hætti liggur fyrir að gengið var til þessarar samvinnu með fyrrgreindri niðurstöðu um lækkun stjórnvaldssekta, en eins og lögunum er skipað eru það fyrst og fremst samkeppnisyfirvöld sem eiga að framfylgja þeim. Upplýsingar sem fengnar voru frá starfsmönnum félaganna urðu ásamt gögnum, sem fengin voru við húsleit Samkeppnisstofnunar hjá þeim, grundvöllur ákvörðunar samkeppnisráðs um stjórnvaldssektir. Þessar upplýsingar fylgdu öðrum gögnum til lögreglunnar þegar Samkeppnisstofnun lét henni þau í té og urðu þannig einnig grundvöllur rannsóknar lögreglu. Í héraði lýsti ákæruvaldið því yfir að það myndi ekki byggja á fundargerðum Samkeppnisstofnunar með fulltrúum olíufélaganna. Í öðrum gögnum málsins kemur fram að við rannsókn ríkislögreglustjóra hafi að langstærstum hluta verið byggt á þeim gögnum sem hafi verið haldlögð á starfsstöðvum olíufélaganna, enda talið að einungis þau gögn kunni að hafa sönnunargildi í málinu. Við rannsóknina hafi því ekki verið stuðst við áðurnefndar fundargerðir Samkeppnisstofnunar. Óumdeilt er að umræddar fundargerðir voru afhentar lögreglu og að þær fylgdu ákæru til héraðsdóms. Þrátt fyrir framangreindar yfirlýsingar ákæruvaldsins verður ekki séð, eins og rannsókn Samkeppnisstofnunar var háttað, hvernig halda megi aðgreindum þeim gögnum frá stofnuninni sem sóknaraðili telur sig mega reisa ákæru á og skýringum starfsmanna félaganna á þeim gögnum.

Í 70. gr. stjórnarskrárinnar eru ákvæði um að öllum beri réttur til að fá úrlausn um ákæru á hendur sér um refsiverða háttsemi með réttlátri málsmeðferð innan hæfilegs tíma. Í 69. gr. eru jafnframt fyrirmæli um að engum verði gerð refsing nema fyrir háttsemi sem refsiverð er samkvæmt lögum á þeim tíma er hún átti sér stað. Ákvæði þessi eiga sér hliðstæðu í 6. og 7. gr. mannréttindasáttmála Evrópu sem hefur lagagildi hér á landi samkvæmt lögum nr. 62/1994 þar um. Að teknu tilliti til þess hafa framangreind fyrirmæli stjórnarskrárinnar verið skilin svo að meðferð sakamála þurfi að vera með þeim hætti að réttindi sakborninga séu ekki fyrir borð borin og refsiheimildir skýrar. Þá hefur verið litið svo á að það sé þáttur í réttlátri málsmeðferð samkvæmt 6. gr. mannréttindasáttmálans að þeim sem sakaður er um refsiverða háttsemi í skilningi þess ákvæðis sé óskylt að tjá sig eða láta í té upplýsingar sem leitt geti til sakfellingar hans.

Að framan er því lýst hvert var fyrirkomulag laga nr. 8/1993 og laga nr. 107/2000, sbr. nú laga nr. 44/2005. Verður að telja að þetta fyrirkomulag hafi ekki verið nógu skýrt um meðferð máls ef grunur vaknaði um að brotið hefði verið gegn lögunum, og var þar af leiðandi óskýrt hvernig með skyldi fara ef tilefni þætti til opinberrar rannsóknar jafnhliða meðferð samkeppnisyfirvalda og hvenær beita ætti refsiviðurlögum. Á það meðal annars við þá stöðu varnaraðila að taka þátt í viðræðum og samningum við Samkeppnisstofnun og veita henni upplýsingar, en fella á sama tíma á sig sök með því að málið var síðar tekið til refsimeðferðar. Er ekki nægjanlega fram komið að varnaraðilar hafi fengið notið þeirra réttinda sakborninga, sem fyrir er mælt í 70. gr. stjórnarskrár, sbr. 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, og meginreglum laga nr. 19/1991, í þeirri lögreglurannsókn, sem fram fór í kjölfar meðferðar samkeppnisyfirvalda, eins og henni var hagað. Af þessu leiðir að ákæra verður ekki reist á þessari lögreglurannsókn. Verður málinu á þessum forsendum vísað frá héraðsdómi.

Ákvæði hins kærða úrskurðar um sakarkostnað koma ekki til endurskoðunar eins og málatilbúnaði sóknaraðila er háttað.

Kærumálskostnaður greiðist úr ríkissjóði, eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Allur kostnaður af kærumáli þessu greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðra verjenda varnaraðila, hæstaréttarlögmannanna G-kk-ef B-kk-ef G-kk-ef og R-kk-ef H-kk-ef H-kk-ef og R-kk-ef T-kk-ef Á-kk-ef héraðsdómslögmanns, 150.000 krónur til hvers þeirra.