408/2003

Héraðsdómur leysti úr ágreiningi um leiguverð á grundvelli matsgerðar sem leigusalinn Þ hafði lagt þar fram. Leigutakinn D hafði ekki freistað þess að fá þessum dómi hnekkt með áfrýjun en fór þess í stað fram á að dómkvaddir yrðu tveir menn til að skila yfirmatsgerð. Greiddi hann síðar leigu á grundvelli hinnar síðari matsgerðar en Þ krafðist þá leigu samkvæmt fyrrnefndum héraðsdómi. Spratt af þessu annað dómsmál. Var þá talið að yngri matsgerðin væri ekki yfirmatsgerð í skilningi ákvæða 64. gr. laga nr. 91/1991, heldur nýtt mat byggt á heimildarákvæði leigusamnings aðila um endurskoðun á samningskjörum. Kröfum Þ var hafnað.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 15. október 2003 að fengnu áfrýjunarleyfi. Krefst hann þess að stefndi verði dæmdur til að greiða sér 102.117 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 1. desember 2001 til greiðsludags, að frádreginni innborgun að fjárhæð 48.258 krónur, sem greidd var 18. desember 2001. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Eins og fram kemur í héraðsdómi er um að ræða ágreining málsaðila um túlkun á ótímabundnum leigusamningi 15. október 1982 um 1,3 hektara spildu úr landi jarðarinnar Sökku í Svarfaðardal fyrir refabú. Samkvæmt samningnum skyldi ársleiga vera 1.300 krónur, sem breyttist „í samræmi við landbúnaðarvísitölu upp frá því” og skyldi greiðast eigi síðar en 1. desember ár hvert. Þá var tekið fram að heimilt væri að krefjast endurskoðunar á samningskjörum að liðnum 10 árum frá dagsetningu samningsins. Stefndi keypti mannvirki á umræddri spildu 6. desember 1996 við nauðungarsölu, en í byrjun árs 1998 krafðist áfrýjandi endurskoðunar á leigufjárhæð. Ekki náðist samkomulag um þessa kröfu hans. Í máli milli sömu aðila var stefndi 28. mars 2000 dæmdur í héraðsdómi til að greiða 90.000 krónur í leigu vegna ársins 1998. Í því dómsmáli lagði áfrýjandi fram matsgerð dómkvadds manns frá 29. nóvember 1998, sem mat hæfilega ársleigu 90.000 krónur og skyldi fjárhæðin taka breytingum miðað við byggingarvísitölu. Stefndi mótmælti þeirri matsgerð efnislega, en krafðist hins vegar ekki yfirmats. Var niðurstaða dómsins um leigufjárhæð reist á framangreindri matsgerð. Tveimur dögum eftir að dómurinn var kveðinn upp móttók héraðsdómari beiðni stefnda um yfirmat og 19. apríl 2000 voru tveir menn dómkvaddir til verksins. Skiluðu þeir matsgerð 30. júní 2000 með þeirri niðurstöðu að árleg leiga skyldi vera 45.000 krónur að viðbættum breytingum samkvæmt byggingarvísitölu. Stefndi freistaði þess hins vegar ekki að fá dómi í hinu fyrra máli hnekkt með áfrýjun.

Af gögnum málsins verður ekki með öruggum hætti ráðið um fjárhæð leigugreiðslna vegna áranna 1999 og 2000, en stefndi greiddi hins vegar leigu vegna ársins 2001 hinn 18. desember sama árs samkvæmt hinni nýju matsgerð. Í kjölfarið höfðaði áfrýjandi mál þetta til heimtu vangoldinna eftirstöðva leigu vegna ársins 2001 og reisir hann málatilbúnað sinn á hinni eldri matsgerð.

Af því sem að framan er rakið um efni samnings málsaðila og lögskipti þeirra að öðru leyti verður ekki talið að líta beri á þá matsgerð, sem héraðsdómur lagði til grundvallar niðurstöðu sinni í hinum áfrýjaða dómi, sem yfirmatsgerð í skilningi ákvæða 64. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála heldur sem nýtt mat, byggt á heimildarákvæði leigusamningsins um endurskoðun á samningskjörum. Er þess þá einnig að gæta að málflutningur aðila fyrir Hæstarétti verður ekki skilinn á annan veg en þann að báðir telji að leigusamningur hafi að geyma heimild fyrir hvorn um sig til að krefjast árlega endurskoðunar leigugjalds. Með þessum athugasemdum og að öðru leyti með skírskotun til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur um annað en málskostnað.

Áfrýjandi greiði stefnda málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti sem verður ákveðinn í einu lagi svo sem í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður um annað en málskostnað.

Áfrýjandi, Þ-kk-nf G-kk-nf, greiði stefnda, Dýrholti ehf., samtals 200.000 krónur í málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti.