370/2003

R, sem starfað hafði sem sveitarstjóri hjá Rh, krafðist launa í uppsagnarfresti eftir að ráðningartíma hans lauk. Deilt var um hvernig skilja bæri ákvæði ráðningarsamnings aðila um þetta atriði. Ekki voru talin rök til annars en að skýra bæri hið umþrætta ákvæði samningsins eftir orðanna hljóðan. Uppsagnarákvæði samningsins var aldrei beitt heldur rann hann út samkvæmt efni sínu. R-x-x var því sýknaður af kröfu R.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Aðaláfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 18. september 2003. Hann krefst aðallega sýknu af kröfu gagnáfrýjanda, auk málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti. Til vara krefst hann lækkunar á kröfu gagnáfrýjanda og að málskostnaður verði í því tilviki felldur niður.

Gagnáfrýjandi áfrýjaði héraðsdómi fyrir sitt leyti 2. desember 2003. Hann krefst þess að aðaláfrýjandi verði dæmdur til að greiða sér 3.422.933 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 570.489 krónum frá 1. júlí 2002 til 1. ágúst sama árs, af 1.140.978 krónum frá þeim degi til 1. september sama árs, af 1.711.467 krónum frá þeim degi til 1. október sama árs, af 2.281.956 krónum frá þeim degi til 1. nóvember sama árs, af 2.852.445 krónum frá þeim degi til 1. desember sama árs og af 3.422.934 krónum frá þeim degi til greiðsludags. Jafnframt krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Með héraðsdómi var hluta af kröfu gagnáfrýjanda vísað frá dómi. Til að koma fram endurskoðun á þeim þætti héraðsdómsins bar honum að kæra það ákvæði hans til Hæstaréttar samkvæmt reglum XXIV. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Kemur því þessi hluti kröfu gagnáfrýjanda ekki til álita fyrir Hæstarétti.

Eins og rakið er í hinum áfrýjaða dómi réðst gagnáfrýjandi til starfa sem sveitarstjóri hjá aðaláfrýjanda með ráðningarsamningi 23. júlí 1999. Deila málsaðilar um hvernig túlka beri ákvæði 2. gr. samningsins, sem er svofellt: „Ráðningartími er frá 25. júní 1999 til loka kjörtímabils núverandi hreppsnefndar, þ.e. til þess tíma er nýkjörin hreppsnefnd kemur saman til fyrsta fundar að afloknum sveitarstjórnarkosningum árið 2002. Gagnkvæmur uppsagnarfrestur er 6 mánuðir og miðast hann við mánaðamót.“

Báðir málsaðilar hafa kröfum sínum til stuðnings vísað til lögskipta aðaláfrýjanda við fyrri sveitarstjóra samkvæmt eldri ráðningarsamningum er lagðir hafa verið fram í málinu. Í hinum elstu þessara samninga við J-kk-þf M-kk-þf Þ-kk-þf og G-kk-þf G-kk-þf var að finna sérstök ákvæði um biðlaun þeim til handa. Voru þeir samningar ótímabundnir. G-kk-nf mun að eigin ósk hafa hætt störfum hjá aðaláfrýjanda og fengið biðlaun, þrátt fyrir að hann hafi þá verið búinn að ráða sig í starf sveitarstjóra hjá öðru sveitarfélagi. Í ráðningarsamningi 9. september 1994 við G-kk-þf A-kk-þf J-kk-þf var hins vegar sambærilegt ákvæði við það sem um er deilt í máli þessu, að öðru leyti en því að uppsagnarfrestur var tilgreindur fjórir mánuðir. Gagnáfrýjandi var oddviti aðaláfrýjanda á þessum tíma og ritaði undir samninginn fyrir hönd hans. Fyrir dómi bar gagnáfrýjandi að þessi breyting hafi verið gerð til þess að koma í veg fyrir að sveitarstjórar, sem ráðið hefðu sig til annarra starfa, fengju sjálfkrafa biðlaun. Eðlilegt hafi þótt að um slíkt væri samið sérstaklega við starfslok. Með ráðningarsamningi 28. nóvember 1995 var stefndi ráðinn sveitarstjóri tímabundið til eins árs frá 1. nóvember sama árs vegna leyfis þáverandi sveitarstjóra. Í þeim samningi var hvorki kveðið á um uppsagnarfrest né biðlaun. Ráðning G-kk-ef A-kk-ef J-kk-ef í starf sveitarstjóra var endurnýjuð með samningi 26. júní 1998. Var sá samningur að þessu leyti eins orðaður og sá sem deilt er um í þessu máli. Lét G-kk-nf A-kk-nf af starfi sveitarstjóra í júní 1999 áður en fyrirfram ákveðnum ráðningartíma lauk. Var gerður sérstakur samningur um starfslok hans 10. júní það ár. Framburður G-kk-ef A-kk-ef fyrir dómi var að sumu leyti óljós. Hann kvaðst hafa litið svo á að með samningsákvæðinu væri verið að setja „ákveðið öryggisnet“ ef leiðir myndu skilja innan fjögurra ára ráðningartímabilsins. Sérstaklega spurður af lögmanni stefnda kvaðst hann hafa litið svo á að hann „hefði átt einhvern rétt“ ef hann að loknu kjörtímabili hefði boðið sig fram til áframhaldandi starfa en það ekki verið þegið. Frekar spurður af héraðsdómara kvaðst hann þó ekki geta fullyrt nákvæmlega um hvort túlka bæri títtnefnt ákvæði á þann veg að hann hefði átt rétt til launa eftir lok ráðningartíma. Hann kvaðst þó minnast þess að ástæðan fyrir breyttu orðalagi þessa ákvæðis ráðningarsamningsins hafi verið sú að óeðlilegt hafi þótt að sveitarfélagið hefði þurft að greiða fyrrverandi sveitarstjóra biðlaun eftir að hann hafði ráðið sig til starfa annars staðar.

Af því sem að framan er rakið verður ekki dregin sú ályktun af lögskiptum aðaláfrýjanda við fyrri sveitarstjóra að skýra beri hið umþrætta samningsákvæði í ráðningarsamningi aðila öðruvísi en eftir orðanna hljóðan. Samkvæmt ákvæðinu var ráðningarsamningurinn tímabundinn, en þó var aðilum heimilt að segja honum upp á samningstímanum með sex mánaða fyrirvara. Var samningi þessum aldrei sagt upp heldur rann hann út samkvæmt efni sínu. Er óumdeilt að 10. júní 2002, á fyrsta fundi aðaláfrýjanda að loknum sveitarstjórnarkosningum 2002, lá fyrir sú ákvörðun aðaláfrýjanda að gagnáfrýjandi yrði ekki endurráðinn sem sveitarstjóri.

Samkvæmt framanrituðu verður aðaláfrýjandi sýknaður af kröfu gagnáfrýjanda. Verður gagnáfrýjandi dæmdur til að greiða aðaláfrýjanda málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti, sem ákveðinn er í einu lagi eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Aðaláfrýjandi, Raufarhafnarhreppur, er sýkn af kröfu gagnáfrýjanda, R-kk-ef Þ-kk-ef.

Gagnáfrýjandi greiði aðaláfrýjanda samtals 300.000 krónur í málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti.