332/2012

Héraðsdómur vísaði málinu frá dómi vegna vanreifunar, þar sem málatilbúnaður Í hf. hefði verið reistur á því eingöngu að um erlent lán væri að ræða en það væri ekki í samræmi við dómaframkvæmd Hæstaréttar í sambærilegum málum.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf hæstaréttardómari og B-kk-nf B-kk-nf og H-kk-nf I. J-kk-nf settir hæstaréttardómarar.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 7. maí 2012 sem barst héraðsdómi sama dag og Hæstarétti ásamt kærumálsgögnum 14. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 24. apríl 2012, þar sem máli sóknaraðila á hendur varnaraðila var vísað frá dómi. Kæruheimild er í j. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Glitnir banki hf. og varnaraðili gerðu 30. október 2007 með sér lánssamning til tveggja ára að jafnvirði 60.000.000 krónur „í íslenskum krónum og/eða erlendum myntum“ með nánar tilgreindum skilmálum samkvæmt samningnum. Sóknaraðili yfirtók lánssamninginn 14. október 2008 samkvæmt ákvörðun Fjármálaeftirlitsins.

Í 1. gr. samningsins, sem ber yfirskriftina „Lánsfjárhæð og útborgun“, sagði að lántaki skyldi senda lánveitanda beiðni um útborgum með að minnsta kosti tveggja virkra „bankadaga fyrirvara“. Þá sagði að í útborgunarbeiðni skyldi tilkynna lánveitanda í hvaða myntum lántaki hygðist taka lánið og í hvaða hlutföllum, þó að lágmarki 25% fyrir einstakan gjaldmiðil, en fjárhæð hvers erlends gjaldmiðils fyrir sig skyldi þó ekki ákveðin fyrr en tveimur virkum bankadögum fyrir útborgun lánsins. Á því tímamarki yrðu fjárhæðirnar endanlegar og myndu ekki breytast innbyrðis upp frá því, þótt upphafleg hlutföll þeirra kynnu að breytast á lánstímanum. Lánið yrði þá eftirleiðis tilgreint með fjárhæð þeirra erlendu mynta, eða jafngildi þeirra í öðrum erlendum myntum og íslenskum krónum, samkvæmt heimildum samningsins.

Samkvæmt 2. gr. samningsins skyldi lántaki endurgreiða lánið með eingreiðslu 1. október 2009 í þeim gjaldmiðlum sem það samanstæði af. Í 3. gr. samningsins voru ákvæði um vexti, vaxtabreytingar og greiðslu vaxta. Sagði þar meðal annars að lánshlutar í erlendum myntum, öðrum en evrum, skyldu bera vexti sem væru eins mánaðar LIBOR vextir eins og þeir væru ákveðnir fyrir viðkomandi gjaldmiðil hverju sinni, að viðbættu vaxtaálagi, 2,25%. Með LIBOR (London Inter Bank Offered Rate) vöxtum væri átt við vexti á millibankamarkaði í London eins og þeir væru auglýstir kl. 11 að staðartíma í London „á BBA-síðu Reuters.“ Þá sagði að lánshluti í evrum skyldi bera eins mánaðar EURIBOR vexti eins og þeir væru ákveðnir hverju sinni, að viðbættu 2,25% vaxtaálagi. Með EURIBOR (European Inter Bank Offer Rate) vöxtum væri átt við vexti á millibankamarkaði í aðildarríkjum Evrópska myntbandalagsins eins og þeir væru auglýstir kl. 11 að staðartíma í Brüssel „á EURIBOR01-síðu Reuter.“

Um vanefndir lántakanda sagði í f. lið 3. gr. samningsins að ef um þær yrði að ræða væri lánveitanda heimilt að umreikna lánið í íslenskar krónur miðað við skráð sölugengi lánveitanda í lok gjaldfellingardags „á þeim myntum sem lánið samanstendur af.“ Bæri þá að greiða dráttarvexti í samræmi við ákvörðun Seðlabanka Íslanda á hverjum tíma um grunn dráttarvaxta og vanefndaálag, sbr. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af gjaldfallinni eða gjaldfelldri fjárhæð frá gjalddaga til greiðsludags.

Í beiðni varnaraðila um útborgun lánsins var þess óskað að það yrði greitt út í evrum og fjárhæðin lögð inn á tilgreindan gjaldeyrisreikning hans. Á skjali, sem ber yfirskriftina „Kaupnóta lánssamnings“, kom fram að heildarlánsfjárhæð væri 680.040 evrur að meðtöldu lántökugjaldi, 3.400.20 evrur, og væru 676.639,80 evrur lántakanda til ráðstöfunar. Þá liggur fyrir í málinu „Gjaldeyrispöntun“ þar sem heildarfjárhæð láns var tilgreind 680.040 evrur. Voru 676.639,80 evrur lagðar inn á gjaldeyrisreikning varnaraðila og hafði þá verið tekið tillit til kostnaðar að fjárhæð 3.400,20 evrur.

Að virtu því, sem rakið hefur verið, verður lagt til grundvallar að hér hafi verið tekið gilt lán í erlendri mynt. Samkvæmt því verður hinn kærði úrskurður felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Rétt er að ákvörðun um málskostnað í héraði vegna þessa þáttar málsins bíði efnisdóms, en um kærumálskostnað fer samkvæmt því sem greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Varnaraðili, Asknes ehf., greiði sóknaraðila, Íslandsbanka hf., 250.000 krónur í kærumálskostnað.