280/2011

X var ákærður fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás með því að hafa ráðist með ofbeldi á A á göngustíg í Laugardal, slegið hana ítrekað með hörðu áhaldi í höfuð og tekið hana hálstaki og þrengt að þar til hún missti meðvitund. Þegar málið var til meðferðar fyrir héraðsdómi hafði einn dómari fjölskipaðs dóms skilað sératkvæði þar sem komist var að þeirri niðurstöðu að sýkna bæri X. Í dómi Hæstaréttar var fundið að þessu, enda gerðu ákvæði laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála ekki ráð fyrir að sératkvæði væri skilað ef héraðsdómari væri í minnihluta um eitthvert atriði heldur skyldi geta ágreiningsatriðis í dómi. Viðkomandi dómara bæri þá að taka afstöðu til ákvörðunar um refsingu ákærða og kröfu brotaþola um miskabætur. Hæstiréttur taldi að ágallar á skýrslutökum lögreglu af systur X væru þess eðlis að ekki yrði litið til skýrslnanna við úrlausn málsins en hún hafði hvorki verið upplýst með fullnægjandi hætti um réttarstöðu sína sem vitnis né um það hverjir myndu fá upplýsingar um vitnisburðinn. Einnig var fundið að því að ekki hefði farið fram rannsókn á erfðaefni á blóðsýnum sem tekin voru á vettvangi árásarinnar, myndir af áverkum A hefðu ekki verið í gögnum málsins og að skort hefði greinargóðar lýsingar á hæð og útliti X og A. X hafði sjálfur játað fyrir lögreglu að hafa framið þann verknað sem hann var ákærður fyrir og kom sú skýrsla að nokkru leyti heim og saman við framburð A af árásinni en að öðru leyti ekki. Fyrir héraðsdómi bar X aftur á móti að hann hefði ranglega játað á sig sök við umrædda skýrslutöku. Skýrsla X hjá lögreglu þótti hafa verið óljós og ruglingsleg og ekki nema að hluta í samræmi við annað sem fyrir lá í málinu. Því varð sakfelling ekki reist á henni einni sér. Þrátt fyrir að framburður vitna kynni að styðja að X hefði ráðist að A nægði sá framburður einn og sér ekki til sakfellis gegn eindreginni neitun X fyrir dómi. Einnig yrði að líta til þess að við rannsókn á vettvangi og fatnaði X hefði ekkert komið fram um að hann hefði framið það brot sem hann var ákærður fyrir. X var því sýknaður.

Dómur Hæstaréttar

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf, E-kk-nf T-kk-nf, G-kvk-nf B-kvk-nf og M-kk-nf S-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 28. mars 2011 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Af hálfu ákæruvaldsins er þess krafist að niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu verði staðfest, en refsing ákærða þyngd.

Ákærði krefst aðallega sýknu af kröfum ákæruvaldsins og að kröfu brotaþola verði vísað frá dómi. Til vara krefst hann þess að refsing verði milduð og krafa brotaþola lækkuð.

A krefst þess að ákærða verði gert að greiða sér 1.000.000 krónur með vöxtum eins og dæmdir voru í héraði.

I

Í málinu er ákærða gefin að sök sérstaklega hættuleg líkamsárás „með því að hafa mánudaginn 11. október 2010, á göngustíg í Laugardalnum í Reykjavík, ráðist með ofbeldi á A, slegið hana ítrekað með hörðu áhaldi í höfuð og tekið hana hálstaki og þrengt að þar til hún missti meðvitund“ með þeim afleiðingum sem nánar er lýst í ákæru. Fjölskipaður héraðsdómur sakfelldi ákærða og stóðu tveir dómarar að þeirri niðurstöðu. Þriðji dómarinn vildi hins vegar sýkna ákærða og færði rök fyrir þeirri afstöðu sinni í svonefndu sératkvæði sem kemur á eftir dómsorði hins áfrýjaða dóms. Er slíkt í andstöðu við 2. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, þar sem ekki er gert ráð fyrir að héraðsdómari, sem verður í minnihluta um eitthvert atriði, skili sératkvæði, sbr. hins vegar 2. og 3. mgr. 209. gr. laganna, heldur er kveðið á um að ágreiningsatriðis skuli getið í dómi. Einnig segir í fyrstnefnda ákvæðinu að dómarinn skuli allt að einu taka þátt í ályktun um önnur atriði. Það hefur þeim dómara, sem greindi á við aðra dómara um hvort sakfella ætti ákærða, láðst að gera, enda tók hann hvorki afstöðu til ákvörðunar um refsingu ákærða né kröfu brotaþola um miskabætur, svo sem honum bar skylda til.

Atvikum málsins er ítarlega lýst í hinum áfrýjaða dómi. Þar er meðal annars rakið efni tveggja skýrslna, sem lögregla tók af vitninu B, systur ákærða, 9. og 23. nóvember 2010. Vegna þess að héraðsdómur komst að þeirri niðurstöðu að ekki yrði litið til þessara skýrslna við úrlausn málsins af ástæðum, sem fjallað verður um hér á eftir, var þetta bæði óþarft og óviðeigandi.

Þegar rakinn er í hinum áfrýjaða dómi vitnisburður C hjá lögreglu 9. nóvember 2010 er frá því greint að hann hafi sagt að þau B hafi hitt ákærða á Hlemmi á milli klukkan 13 og 14 sama dag og líkamsárás sú, sem mál þetta snýst um, átti sér stað. Í beinu framhaldi er tekið fram í dóminum að hann hafi verið spurður hvenær þau hefðu hitt ákærða og hafi hann þá sagt á myndbandsupptöku af skýrslutökunni „að það hafi verið í kringum hrekkjavökuna eða 31. október“ sama ár, en þess síðan getið að í „vélrituðu skýrslunni segir 2. nóvember.“ Af samhenginu mætti ætla að átt væri við þann dag þegar þau tvö hittu ákærða skömmu fyrir árásina, en af gögnum málsins verður hins vegar ráðið að hér sé verið að vísa til þess hvenær ákærði hefði skýrt þeim frá að hann væri viðriðinn hana.

II

Eins og áður segir var tvívegis tekin vitnaskýrsla af B hjá lögreglu 9. og 23. nóvember 2010. Samkvæmt 2. mgr. 65. gr., sbr. b. lið 1. mgr. 117. gr. laga nr. 88/2008 bar lögreglu að greina vitninu, sem var aðeins 16 ára, skýrt og skilmerkilega frá því að hún gæti skorast undan að gefa skýrslu vegna þess að bróðir hennar væri sakborningur í málinu. Þess í stað lét sá lögreglumaður, sem tók skýrsluna í fyrra skiptið, nægja að segja við vitnið eftir að hafa áminnt hana um sannsögli: „Svo náttúrulega fylgir þessari vitnaskyldu að þú þarft ekki að greina frá einhverju sem tengist einhverjum fjölskyldumeðlim eða einhverjum þér nákomnum, það er bara þú getur skotið þér undan vitnaábyrgð með því.“ Þegar B gaf síðari skýrsluna, sem eins og sú fyrri var tekin upp á mynddisk, var fyrrgreindra fyrirmæla laga nr. 88/2008 ekki gætt, þrátt fyrir að tekið sé fram í skriflegri skýrslu lögreglunnar um þá skýrslutöku að það hafi verið gert. Í upphafi hennar heyrist að vitnið spurði þann, sem tók skýrsluna, hvort aðrir muni fá vitneskju um framburð sinn. Lögreglumaðurinn svaraði á þá leið að dómari málsins hafi „náttúrulega aðgang að öllum gögnum“. Aðspurður neitaði hann því hins vegar að ákærði fengi að vita um vitnisburðinn. Þeim sem skýrsluna tók mátti hins vegar vera ljóst að með þessu væri hann að villa um fyrir vitninu því að samkvæmt 4. mgr., sbr. 1. mgr. 37. gr. laga nr. 88/2008 var líklegt að ákærði, sem naut aðstoðar verjanda, fengi vitneskju um framburð vitnisins þegar á rannsóknarstigi málsins eða í síðasta lagi við meðferð þess fyrir dómi eftir útgáfu ákæru, sbr. 1. mgr. 163. gr. laganna. Framangreind vinnubrögð lögreglu eru ámælisverð. Vegna þess hvernig að skýrslutökunum var staðið verður jafnframt fallist á með héraðsdómi að ekki verði litið til vitnisburðar B hjá lögreglu við úrlausn málsins, en hún færðist undan því að gefa skýrslu fyrir dómi.

Þá var rannsókn málsins að ýmsu leyti ábótavant. Meðal annars fór ekki fram rannsókn á erfðaefni í blóðsýnum sem tekin voru á vettvangi árásarinnar. Með slíkri rannsókn hefði mátt leiða í ljós hvort blóð úr öðrum en brotaþola hefði verið á brotavettvangi, en ólíklegt verður að telja, miðað við það sem fram er komið í málinu og gerð verður grein fyrir hér á eftir, að þar hefði verið að finna blóð úr ákærða. Ennfremur lágu ekki fyrir í gögnum málsins myndir af áverkum, sem brotaþoli hlaut af völdum árásarinnar, og einnig skorti á að fyrir hendi væru greinargóðar lýsingar á hæð og útliti ákærða og brotaþola.

III

Brotaþoli lýsti aðdraganda árásarinnar 11. október 2010 á þann veg fyrir héraðsdómi að hún hafi verið á leið heim til sín úr skóla um þrjúleytið og gengið eftir göngustíg nálægt Suðurlandsbraut þegar hún heyrði einhvern mann koma hlaupandi aftan að sér. Hafi hann slegið sig margoft í höfuðið, nánar tiltekið hnakkann, með einhverju, sem hann hafi haldið á, líklegast steini eða einhverju álíka hörðu. Um leið hafi árásarmaðurinn öskrað á sig og sagt eitthvað á þá leið „þú fokkings skuldar“. Síðan hafi hann tekið sig hálstaki, sennilega með hægri hendi, og hert að þannig að hún hafi fljótlega misst meðvitund og hafi hún óttast um líf sitt. Jafnframt hafi hann ýtt henni niður í jörðina og haldið henni þar til hún hafi vaknað til meðvitundar og öskrað. Við það hafi hann sleppt sér og horft á sig stutta stund, en síðan hlaupið í burtu. Kvaðst brotaþoli hafa verið öll útötuð í blóði eftir árásina. Þegar hún var beðin um að lýsa árásarmanninum sagði hún að hann hafi verið liðlega tvítugur og á hæð við hana sjálfa, það er 177 cm, eða aðeins lægri. Hafi hann verið með skollitaðan hárlokk, en aðspurð þvertók brotaþoli fyrir að hann hafi verið með aflitað hár. Spurð um hvernig sá, sem réðist á hana, hafi verið klæddur sagðist hún ekki muna vel eftir því, en hana minnti að hann hafi verið í dökkum bol eða peysu og dökkum buxum. Þó tók brotaþoli fram að hún hafi séð skóna, sem hann hafi verið í, og það hafi ekki verið þeir skór sem fundust höfðu við húsleit á heimili móður ákærða og tilheyrðu honum, en hún hafði áður lýst skóm árásarmannsins nákvæmlega við skýrslutöku hjá lögreglu.

Ákærði var handtekinn rétt fyrir kl. 11 að morgni 11. nóvember 2010. Skömmu eftir hádegið var tekin skýrsla af honum hjá lögreglu þar sem hann neitaði sök. Síðdegis sama dag gaf hann skýrslu að nýju og játaði þá að hafa ráðist á brotaþola í Laugardal 11. október 2010. Þegar ákærði var leiddur fyrir dómara daginn eftir þar sem krafist var gæsluvarðhalds yfir honum kvaðst hann draga til baka játningu sína sem hann hafi gert hjá lögreglu daginn áður. Síðan hefur hann haldið fast við þann framburð, meðal annars við aðalmeðferð málsins í héraði.

Við úrlausn á því hvort ákærði hafi gerst sekur um brot það, sem hann er ákærður fyrir, er nauðsynlegt að rekja í stórum dráttum það sem kom fram í síðari skýrslu hans hjá lögreglu 11. nóvember 2010 þar sem hann játaði að hafa framið brotið. Hafa dómendur Hæstaréttar horft á myndbandsupptöku af skýrslutökunni. Einnig er rétt að fram komi að verjandi ákærða var viðstaddur hana og höfðu þeir, að sögn ákærða, ræðst við áður en hún hófst.

Í upphafi skýrslu sinnar hjá lögreglu greindi ákærði frá því að hann hafi verið mjög drukkinn í umrætt skipti. Hann kvaðst muna „eftir einhverjum átökum“ og halda að hann hafi „hoppað á hana“, væntanlega brotaþola, „og lamið hana eitthvað í klessu eða eitthvað svoleiðis ... svona hrint henni eða eitthvað“ og gefið frá sér „eitthvað högg eða eitthvað svona dæmi“. Kvaðst ákærði hafa verið mjög reiður út af því að sér hafi, að hann hélt, „verið tvívegis hent út úr strætó eða eitthvað“ og síðar hafði hann orð á að þetta hafi verið „alveg glataður dagur“. Hafi hann látið reiði sína bitna á brotaþola á leiðinni heim. Bætti ákærði því við að allt liti út fyrir að hann „hafi gert það ... eins og ... ég hafi lamið hana með einhverju“. Spurður hvort hann myndi eftir átökunum svaraði hann: „Ég held að þetta hafi verið rosa stutt“. Ákærði kvaðst ekki muna hvernig hann hafi ráðist á brotaþola, en tók þó fram að hann hafi „örugglega verið að mæta henni“. Spurður nokkru síðar hvað hann hafi gert við hana sagðist hann ekkert vita hvernig hann hafi komið að henni og ekki einu sinni vita af hverju hann hafi gert þetta. Ítrekað spurður um árásina kvaðst hann hafa „greinilega verið ofsareiður ... og tekið kverkataki á hana ... og eitthvað [verið] að öskra á hana“. Þó sagðist hann ekki muna hvað hann hafi sagt við þetta tækifæri. Spurður hvort hann hafi tekið brotaþola kverkataki með hægri eða vinstri hendi svaraði ákærði að það hafi verið með hægri hendi. Orðrétt sagði hann síðar: „... ég held að ég hafi bara stokkið á hana og hent henni inn í ... tekið hana kverkataki og gefið henni ... nokkur högg og svo bara farið sko í einhverri ofsareiði“. Aðspurður sagðist ákærði ekki muna hvernig hann hafi verið klæddur, en brotaþoli hafi verið svipuð á hæð og hann sjálfur, síðhærð og með dökkt, brúnt hár.

Meðan á skýrslutökunni stóð var ítrekað reynt að leiða í ljós hvert ákærði hafi lagt leið sína um Laugardalinn umrætt sinn. Í fyrstu kvaðst hann hafa farið framhjá Laugardalslauginni og pylsuvagninum, sem þar er, en síðar að verið gæti að „þetta“ hafi verið „innst inni“ í garðinum, þó ekki nálægt húsdýra- og fjölskyldugarðinum, heldur meira í leiðinni heim til móður hans, það er að Kleppsvegi 54. Síðar lét ákærði svo um mælt: „... ég labbaði heim ... löngu leiðina í gegn um Laugardalinn og mætti þessari stúlku“ og enn síðar, þegar hann virtist reyna að rifja upp hvar þetta hafi verið, „einhvers staðar nálægt sundlauginni“. Spurður um hvenær árásin hafi átt sér stað svaraði ákærði að hann héldi að „þetta hafi verið ... svona um átta ... níu leytið ... um kvöldið“. Eftir árásina sagðist hann hafa hlaupið heim til móður sinnar, þvegið sér og skipt um föt. Hann hafi allur verið úti í blóði og haldið fyrst að hann hefði meitt sig, en þegar hann hafi þvegið sér um hendurnar hafi hann séð að blóðið væri ekki úr honum. Nánar aðspurður sagði ákærði að blóðið hafi bara verið á höndunum og buxunum sem hann hafi verið í.

Áberandi er, ekki síst þegar horft er á myndband af skýrslutökunni, að ákærði spurði í sífellu, meðan hún varði, hvort það, sem hann bar, væri ekki í samræmi við eitthvað annað án þess að fram kæmi hjá honum hvað hann ætti við með því. Undir lok skýrslutökunnar lét hann þessi orð falla „... ég geri mitt besta hérna bara svo að ég geti eytt kvöldinu með fjölskyldunni minni“.

IV

Framburður brotaþola fyrir dómi um árásina, sem hún varð fyrir, er í stórum dráttum í samræmi við það sem hún hafði áður borið hjá lögreglu. Því verður frásögn hennar af því, sem gerðist, lögð til grundvallar við úrlausn þessa máls, svo langt sem hún nær.

Skýrsla ákærða, sem hann gaf hjá lögreglu þar sem hann játaði að hafa ráðist á brotaþola, kemur að nokkru leyti heim og saman við framburð hennar. Þannig kvaðst hann hafa stokkið á hana og gefið henni nokkur högg, auk þess sem árásin hafi staðið stutt yfir. Þótt ákærði segðist hafa tekið brotaþola kverkataki verður við það að miða, eins og ráða má af myndbandsupptöku af skýrslutökunni, að hann hafi átt við að hafa tekið hana hálstaki og það með hægri hendi. Þá sagði ákærði að hann hafi verið öskureiður og öskrað á brotaþola. Einnig hafi hann verið allur útataður í blóði, en síðar séð að það var ekki úr honum. Þann fyrirvara verður þó að gera við þennan samanburð að frásögn ákærða af því, sem hann sagði að hefði gerst umrætt sinn, var bæði almenns eðlis og ruglingsleg. Jafnframt var lýsing ákærða á brotaþola, svo sem á hárlit hennar, sama marki brennd.

Ýmislegt sem fram kom í skýrslu ákærða samrýmist ekki frásögn brotaþola af árásinni, eins og hver hafi verið aðdragandi hennar, þar sem hann sagðist hafa mætt brotaþola, meðan hún bar að árásarmaðurinn hafi komið aftan að sér. Þá hafði ákærði aldrei orð á því að hann hafi slegið brotaþola í höfuðið með steini eða einhverju álíka hörðu og kvaðst heldur ekki muna eftir hvort hann hafi sagt eitthvað við hana og þá hvað meðan á árásinni stóð. Einnig sagðist hann ýmist hafa hent eða hrint henni, en það orðalag er ekki í samræmi við lýsingu hennar á því að sá, sem réðist á hana, hafi ýtt henni niður í jörðina og haldið henni þar. Loks þvertók brotaþoli fyrir að árásarmaðurinn hafi verið með aflitað hár og er það í mótsögn við framburð ákærða fyrir dómi um hárlit sinn umræddan dag, svo og þeirra tveggja lögreglumanna, sem báru að hafa séð hann á Hlemmi fyrri hluta dagsins og hafi hann þá verið með hvítt eða ljóst, aflitað hár.

Sá hluti af skýrslu ákærða, þar sem hann greindi frá því hvar og hvenær árás hans á brotaþola hefði átt að eiga sér stað, styður ekki að hann hafi verið þar að verki. Þannig sagðist hann halda að hann hafi ráðist á brotaþola um átta eða níu leytið um kvöldið, sem er fjarri lagi, þar sem fyrir liggur að ráðist var á hana laust eftir kl. 15 eða um hábjartan dag. Einnig kvaðst hann hafa farið framhjá Laugardalslauginni, sem er nyrst á útivistarsvæðinu í Laugardal, á leið heim til móður sinnar að [...]. Nánar aðspurður svaraði hann að þetta gæti hafa gerst annars staðar, þó ekki nálægt húsdýra- og fjölskyldugarðinum, heldur meira í leiðinni heim, en það merkir norðar í dalnum. Þessi frásögn samrýmist því ekki að ákærði hafi lagt leið sína um göngustíginn, þar sem árásin átti sér stað, en hann er syðst á útivistarsvæðinu í dalnum. Þó lét ákærði þess getið að hann hafi farið „löngu leiðina“ um Laugardalinn umrætt sinn sem gæti vísað til þess að hann hafi gengið meðfram Laugavegi og Suðurlandsbraut frá Hlemmi áleiðis heim til móður sinnar. Með því að velja þá leið hefði hann þó óneitanlega tekið á sig mikinn krók og ekkert annað í skýrslu hans, ef frá eru talin áðurgreind tvö orð, gefur til kynna að hann hafi verið á vettvangi brotsins þegar það var framið.

Vitnið D rannsóknarlögreglumaður bar fyrir dómi að hann hafi, ásamt öðrum lögreglumanni, hitt ákærða á Hlemmi milli klukkan 17 og 18, þó líklega nær klukkan 18, þann dag er árásin átti sér stað. Hafi fatnaður ákærða þá ekki samræmst lýsingu brotaþola á fatnaði þess, sem réðist á hana, og hendur hans verið með öllu óskaddaðar. Samkvæmt þessu liðu um tvær klukkustundir frá því að ráðist var á brotaþola og þar til lögregla hafði uppi á ákærða á Hlemmi. Með því að tæplega tveggja km gönguleið er frá brotavettvangi að Kleppsvegi 54 og rúmlega tveggja og hálfs km vegalengd þaðan að Hlemmi gæti ákærði hafa komist heim til móður sinnar eftir árásina, þvegið sér og skipt þar um föt og komið sér síðan aftur á Hlemm á þeim tíma án þess að hafa hraðan á. Lýsing hans á því, sem hann sagði í margnefndri skýrslu sinni að hafi gerst eftir árásina, gæti því staðist.

Samkvæmt vitnisburði E aðstoðaryfirlögregluþjóns fyrir dómi sá hann ákærða í námunda við Hlemm um níu leytið að morgni þess dags er árásin átti sér stað. Bar hann að ákærði hafi haft í hótunum við sig og verið mjög ógnandi í fasi. Vitnið D kvaðst hafa séð ákærða í hádeginu þennan dag. Hafi hann verið í annarlegu ástandi og að auki mjög ör og æstur. Þá sagðist vitnið C hafa séð ákærða á Hlemmi þennan sama dag, að hann minnti um klukkan 14. Hafi ákærði verið að rífast þar við vagnstjóra og ekki komist inn í strætisvagn sem hann hafi ætlað sér að fara með. Jafnframt hafi hann við þetta sama tækifæri verið að rífast við einhvern annan mann nálægt Hlemmi. Samrýmist framburður þessara þriggja vitna því, sem kom fram hjá ákærða í greindri skýrslu hans hjá lögreglu, að hann hafi verið mjög ölvaður og reiður þennan dag.

Ákærði hefur borið fyrir dómi að hann hafi ranglega játað á sig sök við umrædda skýrslutöku hjá lögreglu. Skýrði hann það annars vegar með því að hann hafi verið beittur þrýstingi af hálfu lögreglunnar til að játa á sig brotið og hins vegar að hann hefði talið sig mundu losna úr haldi ef hann gengist við brotinu, en hann hafi átt afmæli þennan dag og viljað hitta fjölskyldu sína af því tilefni. Ekkert er komið fram í málinu sem styður það að ákærði hafi verið beittur ólögmætum þvingunum til að játa á sig sök. Á hinn bóginn verður ekki framhjá því horft að hann var upplýstur um ýmis atvik málsins þegar hann gaf fyrri skýrslu sína hjá lögreglu 11. nóvember 2010, auk þess sem mikið hafði verið fjallað um árásina á brotaþola opinberlega, þar á meðal í fjölmiðlum. Kann ýmislegt af því, sem hann greindi frá í síðari skýrslunni, að stafa af vitneskju um málsatvik sem hann hafði áður fengið með þessum hætti. Sú skýring ákærða á játningunni að hann hafi með því móti viljað losna úr haldi er fjarstæðukennd í ljósi þeirra alvarlegu sakargifta, sem hann var borinn, og þess að honum gafst kostur á að ræða við verjanda sinn áður en skýrslutakan hófst.

Vitnið C hefur staðfest fyrir dómi það, sem hann hafði áður borið hjá lögreglu, að ákærði hafi skýrt sér og B frá því að hann hafi ráðist á stelpu í Laugardalnum og hafi þau bæði skilið hann svo að með því hafi hann átt við árásina á brotaþola. Styður þessi framburður vitnisins að játning ákærða hafi verið sannleikanum samkvæm, enda þótt það dragi úr sönnunargildi vitnisburðarins að vitnið hefur orðið uppvíst af því að hafa borið rangt hjá lögreglu hvar og við hvaða aðstæður ákærði hafi sagt þetta.

Það hversu játning ákærða var óljós og ruglingsleg gæti stafað af því að hann hafi verið undir miklum áfengis- og fíkniefnaáhrifum á árásardeginum 11. október 2010 og minni hans af þeim sökum verið slitrótt, eins og komist er að orði í forsendum hins áfrýjaða dóms. Hins vegar kann að vera, með vísan til þess sem að framan er rakið, að þessi óljósa og ruglingslega frásögn ákærða eigi sér þá skýringu að hann hafi ekki ráðist á brotaþola þennan dag.

V

Samkvæmt 1. mgr. 111. gr. laga nr. 88/2008 skal dómur reistur á sönnunargögnum sem færð eru fram við meðferð máls fyrir dómi. Í 2. og 3. mgr. greinarinnar eru gerðar undantekningar frá þeirri meginreglu, þar á meðal er samkvæmt 2. mgr. heimilt að taka til greina sem sönnunargögn skýrslur sem gefnar hafa verið fyrir dómi áður en mál var höfðað.

Ákærði hefur staðfastlega neitað sök fyrir dómi allt frá því að hann var fyrst leiddur fyrir dómara 12. nóvember 2010 þar sem krafist var gæsluvarðhalds yfir honum. Þótt hann hafi játað í skýrslu, sem hann gaf daginn áður hjá lögreglu að viðstöddum verjanda sínum, að hafa ráðist á brotaþola verður sakfelling ekki reist á þeirri skýrslu, einni sér. Frásögn ákærða var að auki óljós og ruglingsleg og ekki nema að hluta í samræmi við annað það, sem fyrir liggur í málinu, eins og rakið er í IV. kafla hér að framan. Þrátt fyrir að framburður þeirra vitna, sem þar er lýst, kunni að styðja það að ákærði hafi verið að verki umrætt sinn nægir sá vitnisburður ekki til sakfellis gegn eindreginni neitun hans fyrir dómi. Við mat á því hvort ákærði sé sannur að sök verður einnig að líta til þess að við rannsókn á vettvangi og fatnaði hans, þar á meðal skófatnaði, sem hald var lagt á við húsleit á heimili móður hans, hefur ekkert komið fram er veitir vísbendingu um að hann hafi framið verknað þann sem hann er ákærður fyrir.

Að virtu öllu því, sem að framan greinir, verður ekki talið, með vísan til 108. gr. laga nr. 88/2008, að færðar hafi verið viðhlítandi sönnur á, svo að hafið sé yfir skynsamlegan vafa, að ákærði hafi gerst sekur um það brot sem honum er gefið að sök. Verður hann því sýknaður af sakargiftum í máli þessu.

Samkvæmt 2. mgr. 176. gr. laga nr. 88/2008 verður bótakröfu A vísað frá héraðsdómi.

Allur sakarkostnaður málsins í héraði og fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðra verjenda ákærða og þóknun réttargæslumanns A í héraði, sem ákveðin verða með virðisaukaskatti, allt eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Ákærði, X, er sýkn af kröfum ákæruvaldsins.

Allur sakarkostnaður málsins greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða í héraði, S-kk-ef K-kk-ef K-kk-ef héraðsdómslögmanns og þóknun réttargæslumanns brotaþola, V-kvk-ef V-kvk-ef héraðsdómslögmanns, allt eins og ákveðið var í hinum áfrýjaða dómi, svo og málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða fyrir Hæstarétti, K-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 502.000 krónur.