240/2001

M var ákærður fyrir að hafa ekið bifreið undir áhrifum áfengis. Við rannsókn og meðferð málsins báru tveir lögreglumenn að þeir hafi mætt bifreið ákærða sem hafi haft þokuljósin tendruð. M og sambýliskona hans, B, staðhæfðu að hún hafi ekið bifreiðinni umrætt sinn og M setið í farþegasæti við hlið hennar. Eftir að hún hafi numið staðar hafi M snarast út úr bifreiðinni og gengið aftur fyrir hana, til viðræðna við lögreglumennina, og skilið farþegadyrnar eftir opnar. B hafi því stokkið út um dyrnar ökumanns megin og lokað þeim á eftir sér, hlaupið fram fyrir bifreiðina og að farþegadyrunum, til að koma í veg fyrir að hundur þeirra slyppi út úr bifreiðinni. Í framhaldinu hafi B sest í farþegasætið og róað hundinn. Frásögn ákærða, M, og B var talin lítt trúverðug þegar litið væri til vættis lögreglumannanna tveggja. Á það bæri hins vegar að líta að annar þeirra hafi hvorki séð M aka bifreiðinni né stíga út úr henni um ökumannsdyr að akstri loknum. Um þessi atriði væri aðeins annar þeirra til frásagnar. Báðir hafi borið að þeir hafi séð M ganga frá hægra afturhorni bifreiðarinnar og með fram hægri hlið hennar að farþegahurð að framan. Aftur á móti væri aðeins annars þeirra til frásagnar um að M hafi í beinu framhaldi opnað farþegadyrnar og að ökumannsdyr hafi staðið opnar. Skorti þannig nokkuð á að þeir bæru um sömu atvik. Með vísan til þessa, aðstæðna á vettvangi og annarra atvika málsins þótti ekki loku fyrir það skotið að B hafi getað stigið úr um ökumannsdyr bifreiðarinnar án þess að lögreglumennirnir yrðu þess varir, hraðað sér fram fyrir hana í myrkrinu og sest inn í farþegasæti hennar, hægra megin að framan. Þá var ekki talið unnt að sakfella M á grundvelli ætlaðrar játningar hans áður en lögreglumenn höfðu gert honum grein fyrir því að honum bæri ekki skylda til að tjá sig um kæruefnið. Þótt verulegar líkur hafi verið færðar fram fyrir sekt M þótti allt að einu varhugavert að telja nægilega sannað að hann hafi verið ökumaður bifreiðarinnar.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 20. júní 2001 af hálfu ákæruvalds, sem krefst þess að ákærði verði sakfelldur fyrir þá háttsemi, sem honum er gefin að sök í ákæru, dæmdur til refsingar, sviptingar ökuréttar og greiðslu sakarkostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Ákærði krefst þess að héraðsdómur verði staðfestur.

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður staðfest niðurstaða hans um sýknu af sakargiftum vegna ætlaðs ölvunaraksturs ákærða.

Við munnlegan málflutning fyrir Hæstarétti var því lýst yfir af hálfu ákæruvalds að yrði ákærði sakfelldur fyrir ölvun við akstur þyrfti rétturinn einnig að taka afstöðu til þess sakarefnis í ákæru að hann hafi ekið bifreiðinni í sama skipti með þokuljós tendruð og þannig brotið gegn 6. mgr. 32. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, sbr. 7. gr. laga nr. 44/1993. Þessi málflutningsyfirlýsing ákæruvalds verður ekki skilin á annan veg en þann að færi svo að ákærði yrði sýknaður af ölvun við akstur væri fallið frá sakargiftum á hendur honum vegna aksturs hans með þokuljós. Verður því samkvæmt framangreindri niðurstöðu um að ákærði sé sýkn af sakargiftum vegna ölvunar við akstur ekki tekin afstaða til þessa sakarefnis í málinu.

Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað verður staðfest.

Allur áfrýjunarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Allur áfrýjunarkostnaður málsins greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða fyrir Hæstarétti, H-kk-ef K-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 60.000 krónur.