331/2010

hafnað var að hluti kröfu hans á hendur S hf. við slitameðferð þess yrði viðurkenndur sem forgangskrafa samkvæmt 112. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. eða almenn krafa samkvæmt 113. gr. laganna. S hf. kærði málið einnig fyrir sitt leyti og krafðist þess að hafnað yrði að krafa M yrði metin sem forgangskrafa eða almenn krafa við slitameðferð þess. Krafa M var skaðabótakrafa sem jafngilti vangoldnum og  ógreiddum launum sem hann taldi sig eiga rétt á. M taldi að taka ætti kröfuna til greina þar sem í ráðningarsamningi hans kæmi fram að samningurinn félli undir gildissvið laga Englands og Wales. Talið var að hann hafi hvorki skýrt né sannað efni þeirra erlendu réttarreglna sem hann telji eiga við, sbr. 2. mgr. 44. gr. laga nr. 91/1991 og var lagt til grundvallar að íslenskar réttarreglur giltu um úrlausn ágreiningsins. Við mat á því hvort M hafi orðið fyrir tjóni og ætti rétt til skaðabóta samkvæmt 3. mgr. 96. gr. laga nr. 21/1991 var talið að miða yrði við heildarlaun hans í nýju starfi. Þar sem heildarlaun hans í nýju starfi voru hærri en þau laun sem hann hefði fengið samkvæmt ráðningarsamningi við S hf. var talið að hann hafi ekki sýnt fram á að hann hafi orðið fyrir tjóni sem hann gæti krafist skaðabóta fyrir úr hendi S hf. Hafi því átt að hafna skaðabótakröfunni. Var hinn kæri úrskurður felldur úr gildi að því leyti sem fallist var á kröfu M.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf og Á-kk-nf K-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 21. maí 2010, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 31. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 7. maí 2010, þar sem fallist var á að skaðabótakrafa sóknaraðila á hendur varnaraðila að fjárhæð 26.666,66 sterlingspund yrði við slitameðferð varnaraðila viðurkennd sem forgangskrafa samkvæmt 112. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. en hafnað að skaðabótakrafa hans að fjárhæð 186.564,06 sterlingspund yrði viðurkennd sem forgangskrafa eða almenn krafa samkvæmt 113. gr. sömu laga. Kæruheimild er í 1. mgr. 179. gr. laga nr. 21/1991. Sóknaraðili krefst þess aðallega að krafa hans samkvæmt kröfulýsingu til slitastjórnar varnaraðila 7. júlí 2009 ,,að fjárhæð EUR 213.231,38“ verði samþykkt sem forgangskrafa samkvæmt 112. gr. laga nr. 21/1991. Til vara krefst hann þess að sama krafa verði samþykkt sem almenn krafa samkvæmt 113. gr. laganna. Þá krefst hann málskostnaður í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili kærði úrskurð héraðsdóms fyrir sitt leyti 7. júní 2010. Hann krefst þess að hafnað verði að krafa sóknaraðila að fjárhæð 213.231,38 sterlingspund verði viðurkennd sem forgangskrafa eða almenn krafa við slitameðferð varnaraðila. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Í kæru sóknaraðila og greinargerð til Hæstaréttar er höfð uppi krafa í evrum þótt hún hafi í kröfulýsingu verið að sömu fjárhæð í sterlingspundum og málið rekið á þeim grundvelli fyrir héraðsdómi. Verður litið fram hjá þessari óútskýrðu breytingu á kröfugerð sóknaraðila hér á eftir.

Kæra varnaraðila er nægilega snemma fram komin, sbr. dóm Hæstaréttar 12. mars 1997, í máli nr. 90/1997, sem birtur er á bls. 954 í dómasafni réttarins það ár.

I

Eins og greinir í hinum kærða úrskurði réðst sóknaraðili til starfa hjá varnaraðila með ráðningarsamningi 1. nóvember 2008. Starfstöð hans skyldi vera í London, nema annað yrði ákveðið. Samningurinn var tímabundinn til 24 mánaða, en að þeim tíma liðnum skyldi gagnkvæmur uppsagnarfrestur vera sex mánuðir. Fjármálaeftirlitið ákvað 9. mars 2009 að taka yfir vald hluthafafundar varnaraðila, víkja stjórn hans frá störfum og skipa honum skilanefnd. Varnaraðila var veitt greiðslustöðvun 19. mars 2009 og áður en henni lauk var honum skipuð slitastjórn 11. maí 2009, sem gaf út innköllun til skuldheimtumanna. Kröfulýsingafrestur rann út 18. júlí 2009.

Skilanefnd sú, sem skipuð var af hálfu Fjármálaeftirlitsins yfir varnaraðila, tilkynnti sóknaraðila 20. mars 2009 að ráðningarsamningi hans væri sagt upp frá og með 31. sama mánaðar, en síðasti vinnudagur hans skyldi vera fyrrnefndi dagurinn. Í bréfi skilanefndarinnar kemur fram að sóknaraðili fengi greidd laun samkvæmt ráðningarsamningnum, án þess að vinnuframlags hans væri óskað, út samningstímann sem ljúka átti 1. nóvember 2010.

Sóknaraðili lýsti kröfu sinni um ógreidd laun fyrir slitastjórn varnaraðila innan kröfulýsingafrests. Gerði hann þá kröfu að hún yrði viðurkennd sem forgangskrafa. Slitastjórn hafnaði kröfunni. Hefur sóknaraðili fengið greidd laun til loka júlímánaðar 2009 eða í um fjóra mánuði frá því að ráðningarsamningi hans var slitið og hann hætti störfum í þágu varnaraðila. Deila málsaðilar um hvort sóknaraðili eigi kröfu um ógreidd laun á hendur varnaraðila og ef slík krafa er viðurkennd, hver vera skuli staða hennar í skuldaröð.

II

Í ráðningarsamningnum, sem sóknaraðili reisir kröfu sína á, kemur fram í 22. gr. að samningurinn falli undir gildissvið laga Englands og Wales og skuli gerður í samræmi við það. Telur sóknaraðili að þetta eigi að leiða til þess að kröfur hans í málinu verði teknar til greina. Hann hefur hvorki skýrt né sannað efni þeirra erlendu réttarreglna, sem hann telur að hér eigi við, og leiði til framangreindrar niðurstöðu, sbr. 2. mgr. 44. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, og verður lagt til grundvallar að íslenskar réttarreglur gildi um úrlausn ágreiningsins.

Krafa sóknaraðila er skaðabótakrafa, sem jafngildir vangoldnum og ógreiddum launum sem hann telur sig eiga rétt á samkvæmt ráðningarsamningi. Samkvæmt 1. mgr. 96. gr. laga nr. 21/1991, sem hér gilda, sbr. 1. mgr. 102. gr. laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki með síðari breytingum, var slitastjórn heimilt að segja upp ráðningarsamningnum við varnaraðila, þótt honum hafi áður verið tilkynnt að hann fengi greidd laun út upphaflega umsaminn ráðningartíma. Afstaða slitastjórnar varnaraðila er sú að hæfilegur uppsagnarfrestur sé fjórir mánuðir og hafi lokið 31. júlí 2009. Sóknaraðili hafi fengið greidd laun til þess dags. Í 3. mgr. 96. gr. laga nr. 21/1991 er heimilt að gera þeim, sem segir upp samningi með heimild í 1. mgr. greinarinnar að greiða þeim sem uppsögnin beinist gegn skaðabætur ,,vegna tjóns sem leiðir af uppsögninni.“ Skilyrði þess að sóknaraðili geti átt skaðabótakröfu er, að hann hafi orðið fyrir tjóni vegna uppsagnarinnar. Upplýst er að sóknaraðili hóf fljótlega eftir starfslok hjá varnaraðila störf hjá öðru fjármálafyrirtæki og hefur starfað þar. Launaseðlar hans frá ágúst 2009 til mars 2010 liggja frammi og eru heildarlaun hans samkvæmt þeim mun hærri en þau laun, sem hann hefði fengið samkvæmt ráðningarsamningnum við varnaraðila. Við mat á því hvort sóknaraðili hafi orðið fyrir tjóni og eigi rétt til skaðabóta samkvæmt 3. mgr. 96. gr. laga nr. 21/1991 verður að miða við heildarlaun hans í hinu nýja starfi. Samkvæmt því hefur hann ekki sýnt fram á að hann hafi orðið fyrir tjóni, sem hann geti krafist skaðabóta fyrir úr hendi varnaraðila, sem var því rétt að hafna skaðabótakröfunni.

Verður hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi að því leyti sem fallist er á kröfu sóknaraðila.

Málskostnaðarákvörðun hins kærða úrskurðar verður staðfest.

Kærumálskostnaður fellur niður.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er úr gildi felldur og hafnað kröfu sóknaraðila, M-x-x B-x-x, við slitameðferð varnaraðila, Straums-Burðaráss Fjárfestingabanka hf.

Málskostnaðarákvörðun í hinum kærða úrskurði er staðfest.

Kærumálskostnaður fellur niður.