91/2001

einu lagi. Fyrir Hæstarétti krafðist K þess að ekki yrði hróflað við skilorði dómsins frá 1999

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 1. mars 2001 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun, en einnig af hálfu ákæruvaldsins, sem krefst þess að refsing ákærða verði þyngd.

Ákærði krefst þess að refsing verði skilorðsbundin að öllu leyti eða að hluta til og að sakarkostnaður, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans, verði greiddur úr ríkissjóði.

Ákærði hefur gengist við sakargiftum í málinu. Er sakaferill hans rakinn í héraðsdómi, en eins og þar greinir hefur hann fimm sinnum verið dæmdur til að sæta fangelsisrefsingu skilorðsbundið og fjórum sinnum rofið skilorð. Þá hefur ákvörðun refsingar í eitt sinn verið frestað skilorðsbundið. Verður refsing ákærða ákveðin með tilliti til þeirra atriða, sem gerð er grein fyrir í héraðsdómi, en að auki með hliðsjón af ákvæði 2. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Að þessu virtu er refsing ákærða hæfilega ákveðin í hinum áfrýjaða dómi.

Í dómi héraðsdóms var lagt til grundvallar að ákærði hefði með brotum sínum nú rofið skilorð dóms frá 2. júní 1999. Var átta mánaða skilorðsbundið fangelsi samkvæmt þeim dómi dæmt með og ákærða gerð tólf mánaða fangelsisrefsing í einu lagi. Við munnlegan flutning málsins fyrir Hæstarétti var þess krafist af hálfu ákærða að ekki yrði hróflað við skilorði dómsins frá 1999. Því til stuðnings var teflt fram að ákærði hafi ekki verið viðstaddur uppsögu þess dóms og því væru ekki uppfyllt skilyrði 4. mgr. 57. gr. almennra hegningarlaga, sbr. lög nr. 22/1955 og lög nr. 101/1976, um að dómari skuli kynna dómfellda rækilega skilyrði fyrir frestun refsingar og gera honum ljósar afleiðingar skilorðsrofa.

Fram er komið að dómurinn 2. júní 1999 var birtur ákærða 24. sama mánaðar og þar með áður en hann framdi þau brot, sem hann er nú sakfelldur fyrir. Sú birting fór jafnframt fram fyrir gildistöku laga nr. 39/2000 um breyting á almennum hegningarlögum, en með þeim var nokkuð breytt áðurnefndri 4. mgr. 57. gr. laganna. Samkvæmt 3. mgr. 133. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála skal ákærði kvaddur til að vera viðstaddur uppsögu héraðsdóms sé þess kostur. Sæki hann þing telst dómur þá birtur fyrir honum, en að öðrum kosti lætur ákærandi birta dóm samkvæmt 20. gr. sömu laga. Þeim, sem tekur við birtingu, skal afhent endurrit af dóminum sem birtur er í heild sinni.

Ekki er haldið fram af hálfu ákærða að hann hafi ekki verið kvaddur til að vera viðstaddur uppsögu dómsins 2. júní 1999. Ekkert er heldur fram komið um að birtingu hans 24. sama mánaðar hafi verið áfátt. Hlutverki dómara var samkvæmt þágildandi lögum lokið um leið og dómur var kveðinn upp á dómþingi, jafnvel þótt kynning á skilorði og afleiðingum skilorðsrofa hefði ekki getað farið fram vegna fjarveru dómfellda. Þegar þess er gætt, sem að framan er rakið, verður ákærði að bera sjálfur ábyrgð á því að dómara málsins var ekki unnt að brýna fyrir honum þau atriði, sem áður er getið. Að því virtu verður héraðsdómur staðfestur.

Ákærði skal greiða allan kostnað af áfrýjun málsins eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Ákærði, K-kk-nf J-kk-nf G-kk-nf, greiði allan kostnað af áfrýjun málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns fyrir Hæstarétti, H-kk-ef I-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 60.000 krónur.