176/2009

X var gefið að sök að hafa í fjögur skipti þuklað innanklæða og utanklæða á brjóstum dótturdóttur sinnar, rassi hennar og kynfærum og að auki storkið í eitt skipti rass hennar utanklæða. Talið var að niðurstaða héraðsdóms um að sýkna X af sökum um að hafa káfað á kynfærum stúlkunnar hlyti eðli málsins samkvæmt að vera reist á mati dómsins á sönnunargildi framburðar hennar gagnstætt neitun X á þeim sakargiftum. Samkvæmt 2. mgr. 208. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála gat Hæstiréttur ekki endurmetið þessa niðurstöðu til sakfellingar X og var niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu hans því staðfest. Brot X voru talin varða við 2. mgr. 200. gr. og 2. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, en þar sem brotin voru í ákæru einvörðungu heimfærð til fyrrnefnda ákvæðisins var honum ekki dæmd refsing fyrir það síðarnefnda. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að brotin beindust að ungu barnabarni X, sem ítrekað leitaði á heimili hans vegna bágra aðstæðna og vanlíðunar. Með brotum sínum misnotaði X gróflega þessar aðstæður og trúnaðartraust stúlkunnar. Var X gert að sæta fangelsi í 18 mánuði.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, G-kk-nf G-kk-nf, G-kk-nf C-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf og M-kk-nf S-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 31. mars 2009 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Af hálfu ákæruvalds er krafist sakfellingar samkvæmt ákæru og að refsing ákærða verði þyngd.

Ákærði krefst sýknu af sakargiftum í 2. lið ákæru, en án tillits til þess krefst hann að refsing verði milduð og bundin skilorði.

Eftir uppsögu héraðsdóms hefur ákærði greitt skaðabætur til A og eru engar fjárkröfur á hendur honum hafðar uppi fyrir Hæstarétti.

Eins og greinir í héraðsdómi er ákærða gefið að sök að hafa í fjögur skipti þuklað innanklæða og utanklæða á brjóstum dótturdóttur sinnar, fyrrnefndrar A, sem fædd er 1994, rassi hennar og kynfærum, svo sem um ræðir í 1. lið ákæru, og að auki strokið í eitt skipti rass hennar utanklæða, sbr. 2. lið ákærunnar, en brot þessi hafi verið framin frá miðju ári 2005 til 1. janúar 2008. Fyrir héraðsdómi játaði ákærði þá háttsemi, sem greinir í 1. lið ákærunnar, að því frátöldu að hann neitaði að hafa þuklað á kynfærum stúlkunnar. Þá neitaði hann sök samkvæmt 2. lið ákærunnar. Með hinum áfrýjaða dómi var ákærði sakfelldur fyrir þau brot, sem hann játaði samkvæmt 1. lið ákærunnar, svo og fyrir brot samkvæmt 2. lið. Niðurstaða héraðsdóms um að sýkna ákærða af sökum um að hafa káfað á kynfærum stúlkunnar hlýtur eðli máls samkvæmt að vera reist á mati dómsins á sönnunargildi framburðar hennar gagnstætt neitun ákærða á þeim sakargiftum. Samkvæmt 2. mgr. 208. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála getur Hæstiréttur ekki endurmetið þessa niðurstöðu til sakfellingar ákærða eins og krafist er af hálfu ákæruvaldsins og kemur þar að engu haldi að í málinu liggur fyrir myndupptaka af skýrslugjöf stúlkunnar, enda er ekki tiltæk slík upptaka af skýrslu ákærða fyrir héraðsdómi. Af hálfu ákæruvaldsins hefur ekki verið krafist ómerkingar héraðsdóms af þessum sökum. Að því virtu verður niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sakfellingu ákærða staðfest, þar á meðal um sakir samkvæmt 2. lið ákæru. Brot ákærða varða við 2. mgr. 200. gr. og 2. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með áorðnum breytingum, en þar sem brotin eru í ákæru einvörðungu heimfærð til fyrrnefnda ákvæðisins verður honum ekki dæmd refsing fyrir það síðarnefnda, sbr. c. lið 152. gr. og 180. gr. laga nr. 88/2008.

Við ákvörðun refsingar ákærða verður að líta til þess að brotin beindust að ungu barnabarni hans, sem hann hefur sjálfur lýst fyrir héraðsdómi að hafi ítrekað leitað á heimili hans vegna bágra aðstæðna og vanlíðunar, sem hafi valdið því að hún vildi helst ekki dveljast heima hjá sér. Með brotum sínum misnotaði ákærði gróflega þessar aðstæður og trúnaðartraust stúlkunnar. Fyrir liggur að brot ákærða hafa haft veruleg áhrif á andlega líðan stúlkunnar. Engu getur breytt að ákærði hefur nú greitt henni skaðabætur, sem hann var dæmdur til í héraði, enda krafðist hann fyrir héraðsdómi að þeirri kröfu yrði vísað frá og við áfrýjun dómsins að bætur yrðu lækkaðar verulega. Þá verður og að líta til þess að eins og málið liggur fyrir er ósannað að önnur brot ákærða en það, sem um ræðir í 2. lið ákæru, hafi verið framin eftir 3. apríl 2007, þegar lög nr. 61/2007 tóku gildi, en með 9. gr. þeirra var breytt til hækkunar refsimörkum 2. mgr. 200. gr. almennra hegningarlaga. Að þessu öllu virtu verður niðurstaða héraðsdóms um refsingu ákærða staðfest.

Með því að ákærði hefur greitt bætur til brotaþola og hún fallið frá kröfu sinni verður hann sýknaður af þeirri kröfu.

Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað verður staðfest. Áfrýjunarkostnaður málsins greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun verjanda ákærða og réttargæslumanns brotaþola, sem ákveðin er að meðtöldum virðisaukaskatti eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður um annað en greiðslu skaðabóta og er ákærði, X, sýkn af kröfu um þær.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, samtals 457.512 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, K-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 311.250 krónur, og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, H-kvk-ef H-kvk-ef hæstaréttarlögmanns, 124.500 krónur.