273/2003

X var sakfelldur fyrir brot gegn 4. mgr. 210. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 fyrir að hafa haft í vörslum sínum á annað þúsund ljósmynda, sem sýndu börn á ýmsum aldri á kynferðislegan og klámfenginn hátt og voru margar myndanna mjög grófar. Taldist brot hans því stórfellt. Var X gert að sæta fangelsi í fjóra mánuði, en fullnustu refsingarinnar frestað skilorðsbundið.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 2. júlí 2003, að fengnu áfrýjunarleyfi, í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun, en jafnframt af hálfu ákæruvalds. Krefst ákæruvaldið þess að staðfest verði sakfelling ákærða og upptaka á geisladiski og tölvukassa af gerðinni ACE, en að refsing verði þyngd.

Ákærði krefst þess aðallega að héraðsdómur verði ómerktur og málinu vísað heim í hérað til ítarlegri rannsóknar og dómsmeðferðar að nýju. Til vara krefst hann sýknu.

Kröfu sína um ómerkingu héraðsdóms reisir ákærði á því að rannsókn málsins hafi verið áfátt. Bendir hann í þeim efnum einkum á þrjú atriði. Í fyrsta lagi hafi enginn tölvusérfræðingur verið fenginn að rannsókninni, í öðru lagi hafi rannsóknin ekki beinst að hugsanlegri sök sonar ákærða og í þriðja lagi hafi fingraför á geisladiski, sem fjallað er um í málinu, ekki verið könnuð. Þessi krafa ákærða er haldlaus og verður ekki á hana fallist.

Eins og fram kemur í hinum áfrýjaða dómi eru ljósmyndir, sem sakarefnið í málinu snýst um, 1240 að tölu. Tölvumöppurnar, sem meiri hluti þeirra var á, eru fjölmargar. Bera gögn málsins með sér að skrárnar hafi verið stofnaðar á mismunandi tíma og skoðaðar á löngu tímabili. Að þessu athuguðu og að öðru leyti með vísan til forsendna héraðsdóms verður staðfest niðurstaða hans um sakfellingu ákærða.

Samkvæmt áðurgildandi fyrsta málslið 4. mgr. 210. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 7. gr. laga nr. 39/2000, varðaði það sektum að hafa í vörslum sínum ljósmyndir, kvikmyndir eða sambærilega hluti, sem sýna börn á kynferðislega eða klámfenginn hátt. Með 2. gr. laga nr. 14/2002, sem tóku gildi 27. febrúar 2002, var ákvæðinu breytt á þann veg að sé brot stórfellt getur refsing fyrir það varðað fangelsi allt að tveimur árum. Í athugasemdum með frumvarpi til laganna kemur fram að markmiðið sé að auka vernd barna gegn kynferðislegri misnotkun. Bann við því að hafa slíkt efni í vörslum sínum sé talið geta dregið úr eða jafnvel fyrirbyggt kynferðislega misnotkun barna í tengslum við gerð slíks efnis. Að þessu virtu og alvarleika þessara brota sé nauðsynlegt að þau geti varðað þyngri refsingum. Þá sé einnig litið til þess að gera megi ráð fyrir auknum varnaðaráhrifum samfara því að leggja fangelsisrefsingu við broti. Samkvæmt því sé lagt til að fangelsisrefsing verði dæmd þegar brot sé stórfellt en mat á því ráðist einkum af grófleika og magni efnis. Ákærði hafði í vörslum sínum á annað þúsund ljósmynda, sem sýna börn á ýmsum aldri, á kynferðislegan og klámfenginn hátt og eru margar myndanna mjög grófar. Telst brot hans því stórfellt. Við ákvörðun refsingar verður einnig að líta til áðurgreinds marksmiðs núgildandi ákvæðis 4. mgr. 210. gr. almennra hegningarlaga að vernda skuli börn gegn þeirri svívirðilegu kynferðislegu misnotkun sem felst í töku, sýningu og skoðun klámfenginna mynda af þeim. Eins og fram kemur í hinum áfrýjaða dómi hefur ákærði, sem er rúmlega fimmtugur, ekki áður gerst sekur um refsiverða háttsemi og ber einnig að taka tillit til þess við ákvörðun refsingar hans. Er hún hæfilega ákveðin fangelsi í fjóra mánuði, en þar sem ákærði hefur ekki fyrr sætt refsingu þykir mega fresta fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnum þremur árum frá uppkvaðningu dóms þessa að telja haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði verður dæmdur til að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns fyrir Hæstarétti, K-kk-ef R-kk-ef Ó-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 150.000 krónur.

Staðfest verður ákvæði héraðsdóms um upptöku með þeirri leiðréttingu að upptöku skal beita með vísan til 1. töluliðar 1. mgr. 69. gr. almennra hegningarlaga.

Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað verður staðfest.

Ákærði verður dæmdur til að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Ákærði, X, sæti fangelsi í fjóra mánuði. Fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnum þremur árum frá uppkvaðningu dóms þessa að telja haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákvæði héraðsdóms um upptöku og sakarkostnað skulu vera óröskuð.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns fyrir Hæstarétti, K-kk-ef R-kk-ef Ó-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 150.000 krónur