180/2012

Faðernismáli sem A höfðaði á hendur B og C var vísað frá héraðsdómi þar sem á skorti að allir þekktir lögerfingjar lýsts föður A, sem kynnu að ganga A jafnhliða eða næst að erfðum, væru aðilar að málinu.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, G-kvk-nf B-kvk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 9. mars 2012 sem barst héraðsdómi 12. sama mánaðar og Hæstarétti ásamt kærumálsgögnum 19. mars 2012. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 27. febrúar 2012, þar sem máli sóknaraðila á hendur varnaraðilum var vísað frá dómi. Um kæruheimildir vísar sóknaraðili til g. og j. liða 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar, auk þess að „þeim hluta úrskurðarins um að [sóknaraðili] greiði [varnaraðilanum C] 40.000 kr. í ómaksþóknun, verði hrundið.“ Til vara krefst hann þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi að því er varðar niðurstöðu hans um að sóknaraðila verði gert að greiða varnaraðilanum C 40.000 krónur í ómaksþóknun. Í báðum tilvikum krefst sóknaraðili þess að málskostnaður í héraði og „kærumálskostnaður fyrir Hæstarétti verði greiddur úr ríkissjóði eins og málið væri ekki gjafsóknarmál.“

Varnaraðilar hafa ekki látið málið til sín taka fyrir Hæstarétti.

Svo sem fram kemur í hinum kærða úrskurði andaðist D faðir varnaraðila 21. október 1985. Dómkrafa sóknaraðila lýtur að viðurkenningu á að D heitinn sé faðir hennar. Samkvæmt gögnum málsins átti hinn látni tvær dætur auk varnaraðila. Í 2. mgr. 10. gr. barnalaga nr. 76/2003 segir að sé maður látinn áður en faðernismál er höfðað á hendur honum megi höfða það á hendur þeim lögerfingja hans sem gengi barninu jafnhliða eða næst að erfðum. Í greinargerð með frumvarpi að lagaákvæði þessu kemur fram að ekki sé gert ráð fyrir því að dánarbú manns geti verið aðili faðernismáls þar sem þá gætu vaknað spurningar um aðild ef skiptum væri lokið á búi hans. Sé lýstur faðir látinn fari best á því að þeim sé stefnt sem gangi jafnhliða eða næst barninu að erfðum eftir hann. Falli bréferfingjar eðli málsins ekki hér undir heldur aðeins lögerfingjar. Verður ákvæði þetta ekki skilið á annan veg en að þegar lýstur faðir er látinn verði sóknaraðili faðernismáls að gefa öllum þekktum lögerfingjum, hins lýsta föður sem kunna að ganga sóknaraðila jafnhliða eða næst að erfðum, kost á að láta mál til sín taka, sbr. 2. mgr. 18. gr. laga nr. 91/1991. Með þessum athugasemdum en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Kærumálskostnaður fellur niður.

Samkvæmt 11. gr. barnalaga greiðist málskostnaður sóknaraðila á báðum dómstigum úr ríkissjóði, þar á meðal þóknun lögmanns hennar. Skilja verður kröfugerð sóknaraðila þannig að ekki sé krafist endurskoðunar á ákvæði hins kærða úrskurðar um þóknun og verður hún því staðfest að gættu því að ekki er um gjafsóknarkostnað að ræða. Þóknun lögmanns sóknaraðila vegna meðferðar málsins fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði en þóknunin er ákveðin eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur um annað en gjafsóknarkostnað.

Þóknun lögmanns sóknaraðila, A, í héraði og fyrir Hæstarétti samtals 430.000 krónur greiðist úr ríkissjóði.

Kærumálskostnaður fellur niður.