169/2010

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu B um að barn K skyldi vera kyrrt á þeim stað sem það þá dvaldist á, utan heimilis, í sex mánuði.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf, G-kk-nf G-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 10. mars 2010, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 16. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 4. mars 2010, þar sem úrskurður sóknaraðila 5. janúar 2010 um að barn varnaraðila, A, skyldi vera kyrrt á þeim stað þar sem það dvaldist í tvo mánuði, var felldur úr gildi og kröfu sóknaraðila um að barnið skyldi vera kyrrt á þeim stað þar sem það dveldist, utan heimilis, í sex mánuði frá og með 5. janúar 2010 að telja, var hafnað. Kæruheimild er í 1. mgr. 64. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Sóknaraðili krefst þess að kveðið verði í dómi Hæstaréttar á um að barnið A skuli vistað utan heimils í sex mánuði frá og með 5. janúar 2010 að telja.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar eins og málið væri eigi gjafsóknarmál.

Sóknaraðili hefur uppi fyrir Hæstarétti aðra kröfu um vistun barnsins utan heimilis í sex mánuði en höfð var uppi í héraði, þar sem krafan er ekki fyrir Hæstarétti bundin við vistun á sama stað og verið hefur. Með vísan til 1. mgr. 64. gr. barnaverndarlaga, sbr. 4. mgr. 150. gr. og 2. mgr. 163. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, er honum þetta óheimilt. Í héraði hljóðaði krafan um að dæmt yrði að barnið „skuli vera kyrrt á þeim stað þar sem það nú dvelst, utan heimilis, í sex mánuði frá og með 5. janúar 2010 að telja“. Fyrir liggur að í kjölfar hins kærða úrskurðar var barnið afhent varnaraðila. Með hliðsjón af því verður litið svo á að sóknaraðili geri kröfu um að barnið verði vistað nefnt tímabil á sama stað og það var vistað á fram að uppkvaðningu úrskurðarins.

Nokkur ný gögn hafa verið lögð fyrir Hæstarétt. Meðal þeirra er úrskurður sóknaraðila 16. mars 2010 þar sem kveðið er á um eftirlit með heimili varnaraðila og um daglega vistun barns hennar „í daggæslu í heimahúsi, eigi skemur en 4 stundir á dag, virka daga.“ Þá er í úrskurðinum kveðið á um að ekki megi fara með barnið úr landi. Skuli þessar ráðstafanir gilda til 15. apríl 2010 nema breyting verði gerð þar á. Í forsendum úrskurðarins er þess getið að þennan sama dag 16. mars 2010 hafi varnaraðila verið kynnt áætlun sóknaraðila samkvæmt 23. gr. barnaverndarlaga, fyrst í sex liðum, sem varnaraðili hafi verið fús til að fallast á ef fallið yrði frá þeirri kröfu sóknaraðila að varnaraðili tryggði að engin samskipti yrðu milli sambýlismanns hennar og barnsins. Þá hafi varnaraðila verið kynnt önnur áætlun í fimm liðum, þar sem fallið hafi verið frá kröfunni um að varnaraðili tryggði að engin samskipti yrðu milli barnsins og sambýlismannsins. Kemur fram að varnaraðili hafi verið reiðubúin til að ganga til samstarfs við sóknaraðila á grundvelli þessarar áætlunar með þeim fyrirvara að sóknaraðili félli frá kæru þessa máls til Hæstaréttar. Þessu hafnaði sóknaraðili og varð því ekki af samkomulagi um áætlun hans.

Þá hefur sóknaraðili lagt fram lögregluskýrslu 15. mars 2010 sem tekin var af systur sambýlismanns varnaraðila, sem komið hafi til Íslands í því skyni að fara með barn varnaraðila til [...]. Af hálfu varnaraðila hefur sú skýring verið gefin að tilgangurinn með þessu hafi verið að barnið hitti aldraða foreldra varnaraðila í [...] sem aldrei hafi séð barnið. Hafi þetta verið „eini tilgangur fararinnar en ekki sá að koma barninu úr landi til að komast hjá því máli sem væri nú til meðferðar hér.“

Varnaraðili hefur lagt fyrir Hæstarétt svonefndar dagnótur vegna eftirlits sóknaraðila með barninu á heimili varnaraðila um nokkurra daga skeið eftir að hinn kærði úrskurður gekk og barnið var aftur komið á heimili varnaraðila og sambýlismanns hennar. Samkvæmt þeim virðist drengnum líða vel og njóta góðrar umönnunar.

Gögn þau sem lögð hafa verið fyrir Hæstarétt þykja ekki breyta þeim forsendum sem niðurstaða hins kærða úrskurðar er byggð á. Fyrir Hæstarétti er einungis til endurskoðunar niðurstaða úrskurðarins um kröfu sóknaraðila sem lýtur að vistun barnsins í sex mánuði frá og með 5. janúar 2010 að telja. Með vísan til forsendna verður hinn kærði úrskurður um að hafna þessari kröfu staðfestur.

Gjafsóknarkostnaður varnaraðila, svo sem hann er ákveðinn í dómsorði, greiðist úr ríkissjóði

Sóknaraðili verður dæmdur til að greiða kærumálskostnað í ríkissjóð eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Ákvæði hins kærða úrskurðar þar sem hafnað er kröfu sóknaraðila, barnaverndarnefndar X, um að A, barn varnaraðila, K, verði vistað á sama stað og það var vistað á fram að uppkvaðningu úrskurðarins í sex mánuði frá 5. janúar 2010 að telja, er staðfest.

Sóknaraðili, barnaverndarnefnd X, greiði 350.000 krónur í kærumálskostnað sem renni í ríkissjóð.

Gjafsóknarkostnaður varnaraðila greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun lögmanns hennar, Á-kk-ef J-kk-ef héraðsdómslögmanns, 350.000 krónur.