351/2013

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem A hf. var gert að afhenda dómkvöddum matsmönnum tiltekin gögn vegna máls S hf. gegn A hf. Í dómi Hæstaréttar kom fram að A hf. hefði ekki fært haldbær rök fyrir þeirri staðhæfingu að honum væri óheimilt að afhenda gögnin vegna leyndarmála um viðskipti, sbr. d. lið 2. mgr. 53. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála eða af öðrum sökum. Þá hefði hann heldur ekki fært rök fyrir því að hann gæti sem vitni skorast undan vitnaskyldu um matsatriði eða að honum væri það óheimilt sbr. 3. mgr. 62. gr. sömu laga. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf, B-kk-nf B-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf.

Sóknaraðilar skutu málinu til Hæstaréttar með kæru 17. maí 2013 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 27. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 6. maí 2013 þar sem sóknaraðila var gert að afhenda dómkvöddum matsmönnum úrskurð áfrýjunarnefndar samkeppnismála nr. 3/2008 og ákvörðun Samkeppniseftirlitsins nr. 70/2007 með trúnaðarupplýsingum og afritum af öllum þeim gögnum sem úrlausnirnar byggja á að meðtöldum nánar tilgreindum gögnum. Kæruheimild er í c. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi. Til vara er þess krafist að hinn kærði úrskurður verði ómerktur og lagt fyrir héraðsdóm að taka kröfu varnaraðila fyrir að nýju til lögmætrar meðferðar. Þá er krafist málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Samkvæmt gögnum málsins ákvað Samkeppniseftirlitið 17. desember 2007 með ákvörðun nr. 70/2007 að sekta Hf. Eimskipafélag Íslands, forvera sóknaraðila, vegna samkeppnislagabrota á tímabilinu 1999 til 2002 á mörkuðum fyrir reglubundnar áætlunarsiglingar milli Íslands og Evrópu annars vegar og Íslands og Norður-Ameríku hins vegar. Með úrskurði nr. 3/2008 frá 12. mars 2008 staðfesti áfrýjunarnefnd samkeppnismála þá ákvörðun að mestu leyti. Í máli þessu sækir varnaraðili sóknaraðila um skaðabætur vegna framangreindra samkeppnislagabrota. Með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur 22. mars 2012 var varnaraðila heimilað, áður en málflutningur færi fram um frávísunarkröfu sóknaraðila, að afla mats dómkvaddra manna um hvort og hversu miklu tjóni varnaraðili hafi orðið fyrir vegna samkeppnislagabrota sóknaraðila. Var sá úrskurður staðfestur með dómi Hæstaréttar 16. maí 2012 í máli nr. 261/2012. Með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur 20. júlí 2012 var fallist á kröfu varnaraðila um dómkvaðningu matsmanna á grundvelli framlagðrar matsbeiðni.

Eins og nánar greinir í hinum kærða úrskurði lagði varnaraðili fram í þinghaldi 26. mars 2013 bókun þar sem þess var krafist að dómari úrskurðaði að sóknaraðila væri skylt að afhenda matsmönnum gögn sem matsmenn óskuðu eftir frá sóknaraðila og hann hefði umráð yfir. Með þeirri bókun var fylgiskjal sem hafði að geyma afrit tölvupóstsamskipta lögmanns varnaraðila og hinna dómkvöddu matsmanna. Þar kom fram staðfesting þeirra á því að vinna við matsgerðina gæti ekki haldið áfram nema fyrir lægju gögn fyrrgreindra mála hjá áfrýjunarnefnd samkeppnismála og gögn Samkeppniseftirlitsins með trúnaðarupplýsingum. Með hinum kærða úrskurði var krafa varnaraðila um skyldu sóknaraðila til að afhenda matsmönnum framangreind gögn tekin til greina.

Í 3. mgr. 62. gr. laga nr. 91/1991 kemur fram sú meginregla að þeim sem hefur umráð þess sem matsgerð lýtur að sé skylt að veita matsmanni aðgang að því nema hann megi skorast undan vitnaskyldu um matsatriði eða sé óheimilt að bera vitni um það. Eins og atvikum málsins háttar hefur sóknaraðili ekki fært haldbær rök fyrir þeirri staðhæfingu sinni að honum sé óheimilt að afhenda matsmönnum umrædd gögn vegna leyndarmála um viðskipti, sbr. d. liður 2. mgr. 53. gr. laga nr. 91/1991, eða af öðrum sökum. Þá hefur hann heldur ekki fært rök fyrir því að hann gæti sem vitni skorast undan vitnaskyldu um matsatriði eða að honum væri það óheimilt, sbr. niðurlagsákvæði 3. mgr. 62. gr. laganna. Samkvæmt þessu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Sóknaraðila verður gert að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, A1988 hf., greiði varnaraðila, Samskipum hf., 500.000 krónur í kærumálskostnað.