513/2012

B var sakfelldur í héraði fyrir þjófnaðar- og ránsbrot, sem hann framdi í félagi við meðákærða X, en sýknaður af ákæru um hótunarbrot þar sem ósannað þótti gegn neitun hans að hann hefði gerst sekur um slíkt brot. B neitaði sök hvað ránsbrotið varðaði og taldi sakfellingu sína ekki verða byggða á framburði meints brotaþola þar sem skýrslutaka af því vitni hafi farið fram fyrir dómi án þess að hann væri viðstaddur. Hæstiréttur taldi réttinda B hafa verið nægjanlega gætt, eins og á stóð, þar sem verjandi B hafi verið viðstaddur skýrslugjöf og átti þess kost að beina spurningum til vitnisins. Staðfesti Hæstiréttur niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um 18 mánaða fangelsisrefsingu B að frádreginni gæsluvarðhaldsvist hans.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir E-kk-nf T-kk-nf, G-kvk-nf B-kvk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 19. júlí 2012 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Af hálfu ákæruvalds er krafist staðfestingar á sakfellingu ákærða og að refsing hans verði þyngd.

Ákærði krefst aðallega sýknu af öllum sakargiftum samkvæmt ákæru útgefinni 10. maí 2012 og af sakargiftum samkvæmt 3. lið í I. kafla ákæru útgefinni 30. apríl 2012 og að honum verði einvörðungu gerð vægasta refsing vegna brota samkvæmt liðum 1, 2 og 4 í I. kafla síðarnefndu ákærunnar. Til vara krefst hann refsimildunar.

Með skírskotun til forsendna hins áfrýjaða dóms er staðfest niðurstaða hans um sakfellingu ákærða samkvæmt ákæru 30. apríl 2012.

Ákærði neitar sök samkvæmt ákæru 10. maí 2012 og telur ákæruvaldinu ekki hafa tekist lögfull sönnun þess að ákærði hafi framið þá háttsemi sem honum er þar gefin að sök. Telur ákærði að sakfelling hans verði ekki byggð á framburði brotaþola, C, þar sem hann hafi gefið skýrslu fyrir dómi án þess að ákærði ætti þess kost að vera viðstaddur og sé það í andstöðu við 1. mgr. 166. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Aðalmeðferð í máli þessu hófst 11. júní 2012 og gaf ákærði þá skýrslu ásamt meðákærða í héraði og nokkrum vitnum. Ekki náðist í vitnið C og segir í bókun dómara að aðalmeðferð málsins sé „frestað þar til næst í brotaþola ... Tímasetning verður ákveðin í samráði við sækjanda og verjendur.“ Er aðalmeðferð var fram haldið 21. júní 2012 mætti ákærði ásamt verjanda sínum. Í bókun í þingbók segir: „Í þessu þinghaldi stóð til að halda aðalmeðferð málsins áfram og yfirheyra vitnið C en hann hefur ekki mætt og finnst ekki að sögn sækjanda. Sækjandinn kveður að áfram verði reynt að hafa upp á vitninu og er aðalmeðferð frestað þar til í það næst.“ Aðalmeðferð var enn fram haldið daginn eftir og mætti þá vitnið C til skýrslugjafar. Ákærði mætti ekki til þinghaldsins en það gerði verjandi hans sem mótmælti því að vitnið gæfi skýrslu og krafðist frestunar málsins sökum fjarvistar ákærða. Að kröfu verjandans kvað héraðsdómari upp úrskurð þar sem hafnað var að fresta aðalmeðferðinni. Í úrskurðinum segir: „Framhaldsmeðferð málsins átti að fara fram í gær en þá mætti vitnið C ekki. Ákærði B-kk-nf var þá viðstaddur en hann er vistaður á Litla-Hrauni. Vitnið fannst nú í morgun og þar eð veruleg hætta var á því að það myndi ekki mæta ef meðferð málsins yrði frestað frekar var ákveðið að taka skýrsluna núna ... þrátt fyrir að ljóst væri að ákærði B-kk-nf myndi ekki ná í tæka tíð. Verjandi hans er viðstaddur og lítur dómurinn svo á að réttindi hans séu ekki fyrir borð borin þótt vitnaskýrsla sé tekin nú og er því hafnað að fresta málinu.“ Í framhaldi úrskurðarins gaf vitnið skýrslu fyrir dómi.

Samkvæmt 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar, sbr. 8. gr. stjórnarskipunarlaga nr. 97/1995, og 1. mgr. og d. lið 3. mgr. 6. gr. samnings um verndun mannréttinda og mannfrelsis, sbr. lög nr. 62/1994 um mannréttindasáttmála Evrópu, á sakaður maður almennt rétt á að vera viðstaddur þinghöld í máli sínu og fá að spyrja eða láta spyrja vitni sem leidd eru gegn honum. Svo sem að framan greinir var ákærði viðstaddur aðalmeðferð málsins ef frá er talin skýrslutakan af vitninu C. Þar sem verjandi ákærða var við hana staddur og átti þess kost að beina spurningum til vitnisins var réttinda ákærða nægjanlega gætt eins og á stóð. Samkvæmt þessu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms er staðfest niðurstaða hans um sakfellingu ákærða samkvæmt ákæru 10. maí 2012.

Í ljósi sakarferils ákærða og með vísan til 6. töluliðar 1. mgr. og 2. mgr. 70. gr., 71. gr., 72. gr. og 255. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 er staðfest ákvörðun héraðsdóms um refsingu ákærða. Til frádráttar skal koma gæsluvarðhald sem hann hefur sætt frá 4. apríl 2012. Ákvæði hins áfrýjaða dóms um sakarkostnað ákærða skal vera óraskað.

Ákærða verður gert að greiða áfrýjunarkostnað málsins, þar á meðal málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns fyrir Hæstarétti, sem ákveðin eru að meðtöldum virðisaukaskatti eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Ákærði, B-kk-nf K-kk-nf, greiði áfrýjunarkostnað málsins, 472.090 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, B-kk-ef J-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 439.250 krónur.