34/2010

K gegndi ýmsum störfum hjá íslenska ríkinu fyrir og eftir gildistöku laga nr. 70/1996, um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins, fram til ársins 2001 er hún réði sig til starfa hjá sjálfseignarstofnuninni H, þaðan sem hún að endingu réði sig til starfa hjá S á árinu 2003. K gegndi starfi hjúkrunarstjóra hjá sjálfseignarstofnuninni S frá árinu 2003 allt fram til þess er staða hennar var lögð niður á árinu 2009. K höfðaði mál þetta gegn S til heimtu biðlauna með vísan til 5. mgr. bráðabirgðaákvæðis laga nr. 70/1996. Upplýst var í málinu að um starfskjör K gilti kjarasamningur S við Félag íslenskra hjúkrunarfræðinga, þar sem mælt var fyrir um að starfsmenn skyldu njóta hliðstæðra réttinda og bera hliðstæðar skyldur og gert væri ráð fyrir í lögum nr. 70/1996. Í dómi Hæstaréttar segir meðal annars að samkvæmt  5. mgr. bráðabirgðaákvæðis laga nr. 70/1996 skyldu þeir ríkisstarfsmenn sem höfðu rétt til biðlauna eftir eldri lögum halda sínum rétti. Á hinn bóginn yrði að líta svo á að með orðinu starf í skilningi ákvæðisins væri átt við það starf sem viðkomandi starfsmaður gegndi í gildistíð eldri laga nr. 38/1954. Kröfu K um greiðslu biðlauna var því hafnað.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 20. janúar 2010. Hann krefst sýknu af kröfu stefndu og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefnda krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Eins og nánar er rakið í héraðsdómi stendur deila málsaðila um rétt stefndu til biðlauna úr hendi áfrýjanda, en hún gegndi frá 5. ágúst 2003 starfi hjúkrunarstjóra hjá áfrýjanda, þar til staðan var lögð niður 1. júní 2009. Um starfskjör stefndu gilti kjarasamningur áfrýjanda við Félag íslenskra hjúkrunarfræðinga, þar sem mælt var fyrir um að starfsmenn skyldu „njóta hliðstæðra réttinda og bera hliðstæðar skyldur og gert er ráð fyrir í lögum nr. 70/1996“ um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins. Lög nr. 38/1954 um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins féllu niður 1. júlí 1996, er gildi tóku lög nr. 70/1996. Í 1. mgr. 14. gr. fyrrgreindu laganna var svofellt ákvæði: „Nú er staða lögð niður, og skal þá starfsmaður jafnan fá föst laun, er starfanum fylgdu, greidd í 6 mánuði frá því að hann lét af starfi, ef hann hefur verið í þjónustu ríkisins skemur en 15 ár, en í 12 mánuði, eigi hann að baki lengri þjónustualdur, enda hafi hann þá ekki hafnað annarri sambærilegri stöðu á vegum ríkisins.“ Í lögum nr. 70/1996 er ekki að finna sambærilega almenna heimild um rétt ríkisstarfsmanna til biðlauna en í 5. mgr. ákvæðis til bráðabirgða við lögin segir: „Sé starf lagt niður á starfsmaður, sem skipaður hefur verið eða ráðinn í þjónustu ríkisins fyrir gildistöku laga þessara og fallið hefur undir lög nr. 38/1954, en telst ekki embættismaður skv. 22. gr. laga þessara, rétt til bóta er nemi launum í sex mánuði, ef hann hefur verið í þjónustu ríkisins skemur en í 15 ár, en ella í tólf mánuði. Að öðru leyti gilda um bótarétt og bótafjárhæð ákvæði 34. gr.“

Samkvæmt þessu skyldu þeir ríkisstarfsmenn sem höfðu rétt til biðlauna eftir eldri lögum halda sínum rétti. Á hinn bóginn verður að líta svo á að með orðinu starf í síðarnefnda ákvæðinu sé átt við það starf sem viðkomandi starfsmaður gegndi í gildistíð laga nr. 38/1954. Önnur framkvæmd fjármálaráðuneytisins, sem rakin er í héraðsdómi, á þessu ákvæði getur ekki bundið áfrýjanda sem er sjálfseignarstofnun. Eins og nánar er rakið í héraðsdómi hafði stefnda gegnt ýmsum störfum hjá ríkinu, bæði fyrir og eftir gildistöku laga nr. 70/1996, fram til ársins 2001 er hún réði sig til starfa hjá Holtsbúð ses. Stefnda réði sig síðan til starfa hjá áfrýjanda á árinu 2003. Því verður fallist á með áfrýjanda að aðstæður stefndu hafi ekki verið með þeim hætti að hún geti byggt rétt sinn til biðlauna úr hendi áfrýjanda á 5. mgr. ákvæðis til bráðabirgða við lög nr. 70/1996. Verður áfrýjandi af þeirri ástæðu sýknaður af kröfu stefndu, en rétt er að hvor aðili beri sinn kostnað af málinu bæði í héraði og fyrir Hæstarétti.

Dómsorð:

Áfrýjandi, Skógarbær hjúkrunarheimili, er sýkn af kröfu stefndu, K-kvk-ef B-kvk-ef.

Málskostnaður í héraði og fyrir Hæstarétti fellur niður.