113/2017

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu X, Y, Ý , Z, Þ, Æ, Ö og S um að þau fengju afrit af mynd- og hljóðdiskum með skýrslutökum yfir ákærðu og vitnum í máli ákæruvaldsins á hendur þeim. Í dómi Hæstaréttar var hinn kærði úrskurður staðfestur með vísan til þess að diskarnir teldust ekki til skjala í skilningi 1. mgr. 37. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Þá ættu verjendur og sakborningar rétt á að hlýða eða horfa á geisladiska sem væru meðal gagna málsins fyrir og eftir málshöfðun, auk þess sem samantektir byggðar á upptökunum eða því sem næst orðrétt endurrit hefðu verið lögð fram í málinu, sbr. a. og c. lið 12. gr. reglugerðar nr. 651/2009 um réttarstöðu handtekinna manna. Var talið að þessi tilhögun færi því hvorki í bága við 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar né 1. mgr. 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu.

Mál þetta dæma B-kk-nf B-kk-nf hæstaréttardómari og D-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf settir hæstaréttardómarar.

Varnaraðilar skutu málinu til Hæstaréttar með kæru 15. febrúar 2017 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 16. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 15. febrúar 2017 þar sem hafnað var kröfu varnaraðila um afhendingu geisladiska með mynd- og hljóðupptökum. Kæruheimild er í c. lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Varnaraðilar krefjast þess að sóknaraðila verði gert skylt að afhenda sér nánar tilgreinda mynd- og hljóðdiska með skýrslutökum af ákærðu og vitnum. Þá krefjast varnaraðilarnir Æ og S kærumálskostnaðar.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Í dómaframkvæmd Hæstaréttar hefur ítrekað verið komist að þeirri niðurstöðu að hljóð- eða mynddiskar, sem hafa að geyma skýrslu lögreglu af sakborningum og vitnum, teljist ekki til skjala í skilningi 1. mgr. 37. gr. laga nr. 88/2008, sbr. dóma réttarins 12. apríl 2012 í máli nr. 205/2012 og 6. september 2012 í máli nr. 584/2012, auk annarra dóma sem þar er vísað til. Af þeim sökum var synjað um afhendingu þeirra á rannsóknarstigi máls. Þá leiðir af dómi Hæstaréttar 1. nóvember 2010 í máli nr. 614/2010, þar sem fjallað var um synjun lögreglu á afhendingu gagna samkvæmt 3. mgr. 37. gr. laga nr. 88/2008, að sama gildir um aðgang verjenda sakaðra manna að slíkum upptökum eftir að mál hefur verið höfðað.

Af 1. mgr. 37. gr. laga nr. 88/2008 og fyrri málslið 18. gr. reglugerðar nr. 651/2009 um réttarstöðu handtekinna manna, yfirheyrslur hjá lögreglu o.fl. leiðir að verjandi og sakborningur eiga rétt á að hlýða eða horfa á geisladiska sem eru meðal gagna málsins. Eðli máls samkvæmt á þetta bæði við fyrir og eftir málshöfðun. Þá er komið fram að skýrslur af ákærðu og vitnum hafa annað hvort verið skráðar sem samantekt, byggð á upptökunni, eða ritaðar upp því sem næst orðrétt, sbr. a. og c. lið 12. gr. reglugerðarinnar, og hafa þessi gögn verið lögð fram í málinu og afhent verjendum. Þessi tilhögun málsmeðferðarinnar fer ekki í bága við 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar eða 1. mgr. 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994. Samkvæmt þessu verður niðurstaða hins kærða úrskurðar staðfest.

Kærumálskostnaður verður ekki dæmdur, sbr. 3. mgr. 220. gr. laga nr. 88/2008.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.