780/2014

J, framkvæmdastjóri og stjórnarmaður F ehf., og S, daglegur stjórnandi F ehf. með prókúru, voru sakfelldir fyrir brot gegn 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt og 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 framin í rekstri félagsins með því að hafa ekki staðið skil á virðisaukaskattskýrslum og virðisaukaskatti á nánar tilgreindum tímabilum. Fyrir lá að vanskil vegna A hluta ákæru höfðu verið gerð upp að fullu. Taldi Hæstiréttur hins vegar ekki koma til greina að beita ákvæði 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 til að fara niður úr fésektarlágmarki vegna þeirra tímabila sem þar um ræddi þar sem virðisaukaskattskýrslum vegna þeirra hefði ekki verið skilað fyrr en eftir að rannsókn hófst á skattskilum J og S. Var refsing J og S hvors um sig ákveðin fangelsi í 3 mánuði en fullnustu hennar frestað skilorðsbundið í tvö ár. Var þeim auk þess gert að greiða hvor um sig 20.400.000 krónur í sekt í ríkissjóð en sæta ella fangelsi í 9 mánuði.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kvk-nf B-kvk-nf og B-kk-nf B-kk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 24. nóvember 2014 í samræmi við yfirlýsingar ákærðu um áfrýjun. Af hálfu ákæruvaldsins er krafist staðfestingar héraðsdóms.

Ákærðu krefjast refsimildunar.

I

Rannsókn skattrannsóknarstjóra ríkisins á skattskilum ákærðu og einkahlutafélagsins J-kk-ef og Salvars fasteignafélags hófst 21. júní 2012. Eins og nánar er rakið í hinum áfrýjaða dómi eru ákærðu, ásamt einkahlutafélaginu J-kk-þgf og Salvari fasteignafélagi, gefin að sök í A hluta ákæru, meiri háttar brot gegn skattalögum framin í rekstri einkahlutfélagsins með því að hafa ekki staðið skil á virðisaukaskattskýrslum vegna uppgjörstímabilanna janúar til febrúar rekstrarárið 2010 til og með nóvember til desember rekstrarárið 2011. Þá er ákærðu gefið að sök að hafa ekki staðið ríkissjóði skil á virðisaukaskatti sem innheimtur var í starfseminni vegna uppgjörstímabilanna janúar til febrúar til og með september til október rekstrarárið 2010 og janúar til febrúar til og með nóvember til desember rekstrarárið 2011, samtals að fjárhæð 11.814.349 krónur.

Ákærðu eru í B hluta ákæru gefin að sök meiri háttar brot gegn skattalögum framin í rekstri einkahlutafélagsins Jóns og Salvars, með því að hafa ekki staðið skil á virðisaukaskattskýrslum vegna uppgjörstímabilanna janúar til febrúar til og með nóvember til desember rekstrarárið 2011. Einnig er þeim gefið að sök að hafa ekki staðið ríkissjóði skil á virðisaukaskatti sem innheimtur var í starfseminni vegna framangreindra uppgjörstímabila, samtals að fjárhæð 8.592.282 krónur.

Háttsemi samkvæmt báðum ákæruliðum var heimfærð undir 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt, sbr. 3. gr. laga nr. 42/1995 og 3. gr. laga nr. 134/2005, svo og 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Með hinum áfrýjaða dómi var einkahlutafélagið Jón og Salvar fasteignafélag sýknað af ofangreindri háttsemi og var þeirri niðurstöðu ekki áfrýjað af hálfu ákæruvaldsins.

II

Fyrir liggur að vanskil samkvæmt A hluta ákæru hafa að fullu verið gerð upp með greiðslum á árunum 2012 til 2013 og jafnframt er ágreiningslaust að virðisaukaskattskýrslum vegna þeirra virðisaukaskattskila sem þar um ræðir var skilað eftir að rannsókn skattrannsóknarstjóra hófst. Reisa ákærðu kröfu sína um mildun refsingar á því að þar sem svo hátti til að vanskil hafi verið gerð upp samkvæmt A hluta ákæru og virðisaukaskattskýrslum skilað verði fésektarlágmarki 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 ekki beitt við ákvörðun refsingar þeirra.

Eins og að framan var rakið var ekki staðið skil á virðisaukaskattskýrslum vegna umræddra tímabila fyrr en eftir að rannsókn hófst á skattskilum ákærðu hjá skattyfirvöldum. Kemur þegar af þeirri ástæðu ekki til greina að beita ákvæði 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 til að fara niður úr fésektarlágmarki vegna þessara tímabila, sbr. dóm Hæstaréttar 3. mars 2011 í máli nr. 71/2010.

Ógreiddar eru 8.592.282 krónur samkvæmt B hluta ákæru. Að því gættu og að virtum þeim brotum sem ákærðu hafa verið sakfelldir fyrir verða þau heimfærð til 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga, en í ljósi atvika málsins verður refsing ákærðu ákveðin fangelsi í 3 mánuði, sem bundin verður skilorði eins og í dómsorði greinir. Þá verður staðfest ákvæði hins áfrýjaða dóms um sektarrefsingu ákærðu, en vararefsing er ákveðin eins og nánar greinir í dómsorði

Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað ákærðu verður staðfest.

Ákærðu verður gert að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda þeirra sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Ákærðu, J-kk-nf E-kk-nf H-kk-nf og S-kk-nf F-kk-nf G-kk-nf, sæti hvor um sig fangelsi í 3 mánuði, en fresta skal fullnustu refsingar þeirra og hún niður falla að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa haldi þeir almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærðu greiði hvor um sig 20.400.000 krónur í sekt í ríkissjóð innan fjögurra vikna frá uppsögu dóms þessa, en sæti ella fangelsi í 9 mánuði.

Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað skal vera óraskað.

Ákærðu greiði óskipt allan áfrýjunarkostnað málsins, 518.281 krónu, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda þeirra fyrir Hæstarétti, G-kk-ef E-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 496.000 krónur.