236/2017

C ehf. höfðaði mál á hendur belgíska félaginu B og krafðist greiðslu samkvæmt 45 reikningum sem til voru komnir vegna fiskútflutnings. Forsaga málsins var sú að J hafði átt í viðskiptasambandi við B um nokkurt skeið. J hóf svo samstarf við I en gaf áfram út 39 reikninga á hendur B í eigin nafni þar til þeir stofnuðu C ehf. Gaf það félag þá út 6 reikninga til viðbótar á hendur B. Eftir að slitnaði uppúr samstarfi J og I endurútgaf C ehf. alla reikningana en upphaflegu reikningarnir höfðu allir verið áritaðir um greiðslu af ýmist J, I eða þeim báðum saman. Ágreiningur aðila laut einkum að því hvort reikningarnir hefðu verið greiddir, en I hélt því fram að undirskrift sín á reikningunum væri fölsuð. Með vísan til niðurstöðu bæði undir- og yfirmatsgerðar hafnaði héraðsdómur því að sýnt hefði verið fram á að undirskrift I hefði verið fölsuð. Hvað varðaði þá reikninga sem I hafði áritað, hefði B því mátt ætla að um fullnaðarkvittun vegna þeirra væri að ræða. Hvað varðaði aðra reikninga en þá sem I hafði áritað yrði að líta svo á að J, sem hefði þegar C ehf. var stofnað verið framkvæmdastjóri félagsins, setið í stjórn þess og átt helmingshlut í því, haft fullt umboð til þess að koma fram í viðskiptunum fyrir hönd I og síðar C ehf. Hefði B því mátt ætla að hann væri réttur móttakandi greiðslna vegna viðskiptanna. Sýknaði héraðsdómur því B af kröfu C ehf. Í dómi sínum tók H-kk-nf fram að hvorki í stofngögnum C ehf. né í öðrum gögnum sem stöfuðu frá félaginu, kæmi fram að það hefði tekið yfir réttindi og skyldur sem tengdust þeim reikningum sem J hefði gefið út á hendur B, sbr. 2. mgr. 6. gr. laga nr. 138/1994. Þá hefði C ehf. viðurkennt að hafa fengið greidda hærri fjárhæð heldur en sem nam þeim 6 reikningum sem félagið hafði upphaflega gefið út. Að því gættu, en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms, var hann staðfestur.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og B-kk-nf B-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf landsréttardómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 12. apríl 2017. Hann krefst þess aðallega að hinn áfrýjaði dómur verði ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar. Til vara krefst hann þess að stefnda verði gert að greiða sér 169.568 evrur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 16. september 2009 „eða síðari tíma að mati réttarins“ til greiðsludags. Að því frágengnu krefst áfrýjandi lægri fjárhæðar með sömu vöxtum, en að öðrum kosti bóta að álitum. Í öllum tilvikum krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Áfrýjandi hefur ekki bent á neina þá annmarka á meðferð málsins í héraði að ómerkingu varði. Verður þeirri kröfu því hafnað.

Hvorki í stofngögnum áfrýjanda né í öðrum gögnum sem stafa frá félaginu kemur fram að það hafi tekið yfir réttindi og skyldur sem tengjast þeim reikningum sem J-kk-nf S-kk-nf gaf út á hendur stefnda, sbr. 2. mgr. 6. gr. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög. Áfrýjandi gaf út reikninga að fjárhæð 51.687,63 evrur á hendur stefnda á tímabilinu frá 7. til 20. ágúst 2009 en hefur jafnframt viðurkennt að hafa fengið greidda frá stefnda hærri fjárhæð en sem því nemur. Að þessu gættu, en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms, verður hann staðfestur um annað en málskostnað.

Áfrýjanda verður gert að greiða stefnda málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti sem, að virtu umfangi málsins og meðferð þess að öðru leyti, verður ákveðinn í einu lagi eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður um annað en málskostnað.

Áfrýjandi, C Trade ehf., greiði stefnda, BVBA De Klipper, samtals 3.000.000 krónur í málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti.