181/2010

L ehf. kærði úrskurð héraðsdóms þar sem bú hans var tekið til gjaldþrotaskipta. Talið var að ekki hefðu með réttu verið skilyrði til að ljúka fjárnámi hjá L ehf. án árangurs, sbr. 63. gr. laga nr. 90/1989. Gerðin hafi því ekki talist gefa rétta mynd af fjárhag L ehf., sbr. 1. tölulið 2. mgr. 65. gr. laga nr. 21/1991. Þegar af þessari ástæðu hafi héraðsdómi borið að hafna kröfu um gjaldþrotaskipti. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, H-kvk-nf H-kvk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 11. mars 2010, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 22. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Suðurlands 25. febrúar 2010, þar sem bú sóknaraðila var að kröfu varnaraðila tekið til gjaldþrotaskipta. Kæruheimild er í 1. mgr. 179. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Sóknaraðili krefst þess að kröfu varnaraðila um gjaldþrotaskipti verði hafnað og honum gert að greiða málskostnað í héraði ásamt kærumálskostnaði.

Varnaraðili hefur ekki látið málið til sín taka fyrir Hæstarétti.

Samkvæmt gögnum málsins tók varnaraðili 17. september 2009 fyrir beiðni sína um að gert yrði fjárnám hjá sóknaraðila fyrir kröfu að höfuðstól 33.265.901 króna vegna ógreiddra opinberra gjalda. Við gerðina mætti nafngreindur fyrirsvarsmaður sóknaraðila, sem lýsti hann eignalausan, og var henni lokið án árangurs. Varnaraðili beindi 2. desember sama ár kröfu til héraðsdóms um að bú sóknaraðila yrði tekið til gjaldþrotaskipta á grundvelli árangurslausa fjárnámsins og var hún tekin fyrir á dómþingi 13. janúar 2010. Þar var sótt þing af hálfu sóknaraðila, sem hreyfði ekki andmælum gegn kröfu varnaraðila en óskaði eftir fresti, sem veittur var til 10. febrúar sama ár. Í þinghaldi þann dag tók sóknaraðili til varna gegn kröfunni með greinargerð, sem hann lagði fram ásamt gögnum þeim til stuðnings. Varnaraðili tók efnislega til andsvara við þessum vörnum í greinargerð, sem lögð var fram 12. sama mánaðar, og var málið síðan munnlega flutt og tekið til úrskurðar. Með hinum kærða úrskurði var krafa varnaraðila sem fyrr segir tekin til greina.

Án tillits til þess hvort sóknaraðili hafi vegna ákvæða 2. mgr. og 4. mgr. 70. gr. laga nr. 21/1991 mátt koma að vörnum í þinghaldinu 10. febrúar 2010 gegn kröfu varnaraðila, sbr. dóm Hæstaréttar 11. janúar 1995 í máli nr. 12/1995, sem birtur er í dómasafni þess árs á bls. 26, þótt ekki verði séð að varnaraðili hafi andmælt að svo yrði gert, er til þess að líta að samkvæmt 1. mgr. 71. gr. sömu laga bar héraðsdómara að gæta þess af sjálfsdáðum hvort lagaskilyrði væru fyrir gjaldþrotaskiptum. Þegar málið var tekið til úrskurðar hafði sóknaraðili lagt fram gögn, sem var ætlað að sýna fram á réttmæti staðhæfinga hans um að hann væri ekki eignalaus, þrátt fyrir yfirlýsingu fyrirsvarsmanns hans við fjárnámið 17. september 2009, þar sem hann ætti verðbréf og bankainnstæðu að andvirði samtals 441.540.795 krónur, auk 113 sumarhúsalóða, sem hann taldi að söluverði milli 169.500.000 og 226.000.000 krónur. Eignir þessar væru að vísu háðar veðböndum, en þau hafi þó engan veginn svarað til verðmætis eignanna. Af þessum sökum var ljóst eins og málið lá fyrir að ekki hefðu með réttu verið skilyrði til að ljúka fjárnáminu án árangurs, sbr. 63. gr. laga nr. 90/1989 um aðför. Gerðin gat því ekki talist gefa rétta mynd af fjárhag sóknaraðila, sbr. 1. tölulið 2. mgr. 65. gr. laga nr. 21/1991. Þegar af þessari ástæðu bar héraðsdómi að hafna kröfu varnaraðila um gjaldþrotaskipti og verður hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi.

Eins og atvikum er háttað er rétt að aðilarnir beri hvor sinn kostnað af málinu í héraði og fyrir Hæstarétti.

Dómsorð:

Hafnað er kröfu varnaraðila, sýslumannsins á Selfossi, um að bú sóknaraðila, LMD ehf., verði tekið til gjaldþrotaskipta.

Málskostnaður í héraði og kærumálskostnaður fellur niður.