569/2009

HH ehf., eigandi jarðarinnar Brekkubæjar á  Snæfellsnesi, höfðaði mál til viðurkenningar á því að landamerki jarðarinnar yrðu með tilgreindum hætti. Var annars vegar um að ræða merki til norðurs gagnvart jörðinni Skjaldartröð sem var í eigu L og hins vegar til suðurs gagnvart Fjólubakka sem er spilda úr jörðinni Gíslabæ sem var í eigu Þ. Fyrrgreindar jarðir liggja undir jökli á sunnanverðu Snæfellsnesi og nefnast ásamt jörðinni Laugarbakka Hellnajarðir.  Af hálfu Þ og L var aðallega byggt á því að Hellnafjara, sem var það svæði sem ágreiningur aðila laut að, væri óskipt með Hellnajörðum en til vara að þeir hafi öðlast eignarréttindi að fjörunni á grundvelli hefðar. Héraðsdómur hafnaði þeirri málsástæðu HH ehf. að fjaran væri óskipt og vísaði í því sambandi í landskiptagerð frá 12. júní 1969 sem fram fór í samræmi við beiðni eiganda Hellnajarða á umæddum tíma. Þar væri merkjum lýst til sjávar í samræmi við að fjörunni hefði verið skipt. Þá taldi dómurinn ekki unnt að byggja á því að stofnast hefði sameignarréttur að fjörunni fyrir hefð. Fallist var á kröfu HH ehf. að því er varðaði mörk jarðarinnar Brekkubæjar við Skjaldatröð en varðandi mörkin gagnvart Fjólubakka var lögð til grundvallar lýsing á umræddum mörkun sem fram kom í landskiptagerðinni 12. júní 1969. L og Þ áfrýjuðu málinu til Hæstaréttar sem staðfesti hinn áfrýjaða dóm.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og G-kk-nf C-kk-nf.

Áfrýjendur skutu málinu til Hæstaréttar 6. október 2009 og krefjast aðallega sýknu af kröfu stefnda. Til vara krefjast þeir að merki jarðarinnar Brekkubæjar á Hellnum gagnvart annars vegar jörðinni Skjaldartröð og hins vegar landspildunni Fjólubakka verði ákveðin í samræmi við varakröfu stefnda í héraði. Þá krefjast þeir málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Ofanleiti ehf. hefur afsalað spildu þeirri úr landi Gíslabæjar á Hellnum, sem nefnd er Fjólubakki, til Þ-kk-ef S-kk-ef S-kk-ef og hefur hann tekið við aðild málsins.

Stefndi hefur lagt fyrir Hæstarétt yfirlýsingu frá S-kk-þgf S-kk-þgf landfræðingi 2. desember 2009 þess efnis að í ljós hafi komið að víxlast hafi annars vegar hnit merkjapunkta 1 og 4 og hins vegar merkjapunkta 2 og 3 á uppdrætti þeim sem lagður var til grundvallar kröfugerð stefnda í héraði og þar með hinum áfrýjaða dómi, sem tók aðalkröfu hans til greina. Rétt hnit punkts 1 séu þau sem áður voru tilgreind hnit punkts 4, rétt hnit punkts 2 séu þau sem áður voru tilgreind hnit punkts 3, rétt hnit punkts 3 þau sem áður voru tilgreind hnit punkts 2 og loks séu rétt hnit punkts 4 þau sem fyrr voru tilgreind sem hnit punkts 1.

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur um annað en málskostnað á þann hátt er í dómsorði greinir.

Áfrýjendur verða dæmdir til að greiða stefnda málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti sem verður ákveðinn í einu lagi eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Landamerki jarðarinnar Brekkubæjar á Hellnum gagnvart jörðinni Skjaldartröð markast af línu sem dregin er að suðaustan frá sjó við Hákarlaklett, punktur 1 (hnit: X 279135.41, Y 480421.43), um punkt 2 (hnit: X 279129.46, Y 480426.72), punkt 3 (hnit: X 279117.91, Y 480437.65), og í punkt 4 (hnit: X 279115.87, Y 480450.34), sem er í rústum fjárréttar, í punkt 5 (hnit: X 279042.40, Y 480475.72), svo beina stefnu í punkt 6 (hnit: X 279012.61, Y 480493.79), sem er í Kristínarfossi, þaðan um lágina miðja upp að svonefndum Kórum, þaðan að Skjaldartraðarvegi, en síðan með veginum í punkt 7 (hnit: X 278708.69, Y 480498.25), sem er á bílastæðinu við Hellnakirkju.

Landamerki Brekkubæjar gagnvart spildunni Fjólubakka markast af línu sem dregin er frá sjó til vesturs um Gróulág, punktur 17 (hnit: X 279025.12, Y 480285.92), í punkt 15 (hnit: X 278988.49, Y 480293.32), sem liggur austan sýsluvegarins.

Áfrýjendur, Landssamband íslenskra útvegsmanna og Þ-kk-nf S-kk-nf S-kk-nf, greiði stefnda, Hótel Hellnum ehf., óskipt samtals 1.000.000 krónur í málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti.