429/2002

G og Þ kröfðust viðurkenningar á riftun á kaupum þeirra á timburhúsi S og G auk endurgreiðslu vegna verulegs galla á eigninni en til þrautavara verulegs afsláttar af kaupverði. Áður en G og Þ fluttu inn í húsið höfðu þau spurst fyrir um hvort húsið væri sigið og fengið þau svör að svo væri ekki. Þau urðu hins vegar fljótlega vör við að gólf voru ekki rétt og gluggar og dyr héldu ekki vindi og var það staðfest með matsgerð dómkvaddra manna. Fallist var á niðurstöðu héraðsdóms, sem skipaður var sérfróðum meðdómendum, um að miðað við aldur og ástand hússins, sem G og Þ var kunnugt um eða mátti vera kunnugt um, væri húsið ekki haldið verulegum galla. Þá hefði ekki verið sýnt fram á að S og G hefðu með sviksamlegum hætti leynt göllum, sem þeim hefði verið kunnugt um, eða að húsið hefði ekki verið reist í samræmi við lög eða byggingarsamþykktir. Var því ekki fallist á riftunarkröfu G og Þ. Hins vegar var talið að þau hefðu við kaup á húsinu mátt ganga út frá því að gluggar og dyr væru vindþétt og gólfin rétt. Yrði að ætla að gallar þessir kynnu að hafa áhrif á verðmæti þess til lækkunar markaðsverðs. Voru G og Þ því dæmdur afsláttur af kaupverði að álitum.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kvk-nf E-kvk-nf, H-kk-nf B-kk-nf og P-kk-nf K-x-x H-kk-nf.

Aðaláfrýjendur skutu máli þessu til Hæstaréttar 16. september 2002. Þeir krefjast þess aðallega, að viðurkennd verði riftun á kaupum þeirra á fasteign gagnáfrýjenda að Hlíðartúni 39, Höfn í Hornafirði, og að gagnáfrýjendum verði að viðlagðri aðför gert in solidum að endurgreiða sér og greiða bætur samtals að fjárhæð 8.055.329 krónur auk dráttarvaxta af 6.968.076 krónum frá 9. september 1997 til 20. maí 1998, af 7.468.076 krónum frá þeim degi til 22. nóvember 1999, en af stefnufjárhæð frá þeim degi samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 25/1987 en samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags. Þessi krafa miðast við, að hinni seldu eign verði skilað í hendur gagnáfrýjenda án veðbanda. Til vara gera aðaláfrýjendur kröfu um staðfestingu á riftun kaupa og aðra lægri fjárhæð úr hendi gagnáfrýjenda in solidum, sem miðist við, að þeir taki við að greiða eftirstöðvar áhvílandi lána á eigninni. Til þrautavara krefjast þeir afsláttar af kaupverði og bóta að fjárhæð 5.690.000 krónur, auk dráttarvaxta frá 22. nóvember 1999 til greiðsludags. Í öllum tilvikum krefjast aðaláfrýjendur málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Gagnáfrýjendur áfrýjuðu málinu 25. nóvember 2002. Þeir krefjast staðfestingar héraðsdóms, „þó þannig að málskostnaður, bæði í héraði og fyrir Hæstarétti, verði látinn niður falla“ og dráttarvextir verði ekki dæmdir frá fyrri tíma en útgáfu hæstaréttarstefnu í aðalsök, 16. september 2002.

I.

Eins og frá greinir í héraðsdómi snýst mál þetta um kaup aðaláfrýjenda á fasteign gagnáfrýjenda að Hlíðartúni 39 á Höfn í Hornafirði. Húsið er timburhús, byggt 1973. Kaupsamningur var gerður 9. september 1997 og húsið afhent 25. október sama ár. Eftir undirritun kaupsamnings en áður en aðaláfrýjendur fluttu inn í húsið hafði þeim borist til eyrna, að húsið væri sigið og sneru þeir sér til fasteignasalans með fyrirspurn þar að lútandi. Fasteignasalinn hafði samband við gagnáfrýjandann S-kk-þf, sem fullyrti, að húsið væri ekki sigið, og var aðaláfrýjandanum Þ-kvk-þgf sagt það, er henni voru afhentir lyklar að húsinu. Fljótlega eftir að aðaláfrýjendur fluttu í húsið tóku þau eftir því, að það blés inn með gluggum og hurðum, þegar vindur var úr vissum áttum, og skekkja var á stofuglugga. Samkvæmt kaupsamningi tóku aðaláfrýjendur að sér að lagfæra þakkant hússins, en þar hafði orðið vart við fúa. Þegar viðgerð fór fram á þakkantinum sumarið 1998 kom í ljós skekkja á húsinu. Byggingarfulltrúi var fenginn til að mæla skekkjuna eins og lýst er í héraðsdómi og að fenginni úttekt hans kröfðust aðaláfrýjendur riftunar og endurgreiðslu og héldu eftir síðustu greiðslu útborgunar, sem greiða skyldi 20. ágúst 1998 að fjárhæð 310.000 krónur. Í héraðsdómi er gerð grein fyrir matsgerð tveggja dómkvaddra manna 22. nóvember 1999, en niðurstaða hennar var sú, að mesti hæðarmunur gluggakarma mældist 164 mm, útveggjaklæðningar 145 mm og sperra 113 mm. Matsmenn mældu einnig gólfhæð langs eftir húsinu miðju og töldu niðurstöður þeirrar mælingar í samræmi við þessar mælingar, þótt ekki hefði verið gerð nákvæm hæðarmæling á gólfinu.

Aðaláfrýjendur telja galla þá, sem fram hafa komið í húsinu, vera verulega og heimili riftun kaupanna, en til þrautavara krefjast þeir verulegs afsláttar af kaupverði.

II.

Héraðsdómur, sem skipaður var sérfróðum meðdómendum komst að þeirri niðurstöðu, að miðað við aldur og ástand hússins að Hlíðartúni 39, sem aðaláfrýjendum var kunnugt um eða mátti vera kunnugt um, væri það ekki haldið galla, sem telja mætti verulegan. Þá hefði ekki verið sýnt fram á, að gagnáfrýjendur hefðu með sviksamlegum hætti leynt göllum, sem þeim hafi verið kunnugt um. Er fallist á þessa niðurstöðu héraðsdóms. Aðaláfrýjendur reisa riftunarkröfu sína einnig á því, að húsið hafi ekki verið reist samkvæmt samþykktum teikningum og að ekki sé unnt að treysta því, að það sé reist eftir viðurkenndum stöðlum og reglum. Er einnig fallist á niðurstöðu héraðsdóms að því er þetta varðar. Samkvæmt framansögðu verður ekki fallist á riftunarkröfu aðaláfrýjenda.

Eins og að framan greinir spurðust aðaláfrýjendur fyrir um það áður en þau fluttu inn í húsið hvort það væri sigið og fengu þau svör, að svo væri ekki. Þau urðu fljótlega vör við galla þá, sem á húsinu voru. Matsgerðin staðfestir það, að gólf voru ekki rétt og gluggar og dyr héldu ekki vindi. Telja matsmenn halla gólfanna óþægilegan og húsgögn standi ekki rétt. Er aðaláfrýjendur keyptu húsið máttu þeir ganga út frá því, að gluggar og dyr væru vindþétt og gólfin rétt. Í matsbeiðni var ekki beðið um mat á áhrifum gallanna á verðmæti hússins eða söluverð þess á markaði. Það verður þó að ætla, að gallar þeir, sem húsið er haldið, kunni að hafa áhrif á verðmæti þess til lækkunar markaðsverðs.

Tekið er undir með héraðsdómi, að ekki sé á matinu að byggja um raunkostnað við að bæta úr göllunum, þar sem engin sundurliðun kemur fram í matsgerðinni. Verður því að dæma aðaláfrýjendum afslátt af kaupverði að álitum, sem þykir hæfilega ákveðinn 1.200.000 krónur. Draga skal frá þeirri fjárhæð þann hluta kaupverðs hússins, sem ógreiddur er samkvæmt kaupsamningi, 310.000 krónur. Vextir dæmast eins og í dómsorði greinir.

Málskostnaðarákvæði héraðsdóms er staðfest.

Gagnáfrýjendur greiði aðaláfrýjendum málskostnað fyrir Hæstarétti svo sem í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Gagnáfrýjendur, S-kk-nf I-kk-nf og G-kvk-nf Ó-kvk-nf, greiði aðaláfrýjendum, G-kk-þgf E-kk-þgf og Þ-kvk-þgf B-kvk-þgf, 1.200.000 krónur, að frádregnum 310.000 krónum, ásamt dráttarvöxtum af 890.000 krónum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 25/1987 frá 22. nóvember 1999 til 1. júlí 2001 og 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags.

Málskostnaðarákvæði héraðsdóms er staðfest.

Gagnáfrýjendur greiði aðaláfrýjendum 300.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.