695/2012

M var skipaður í embætti seðlabankastjóra til fimm ára frá og með 20. ágúst 2009 og fór þá um laun og önnur starfskjör hans eftir ákvörðun bankaráðs S frá mars 2009. Með lögum nr. 87/2009 var m.a. gerð sú breyting á lögum nr. 36/2001 um Seðlabanka Íslands, að vald til að ákveða laun og starfskjör seðlabankastjóra var fært undir Kjararáð að undanskildum rétti hans til biðlauna, eftirlauna o.fl. Jafnframt var gerð sú breyting á lögum nr. 47/2006 um Kjararáð að föst laun fyrir dagvinnu skyldu ekki ákvörðuð hærri en föst laun forsætisráðherra. Á grundvelli laganna tók Kjararáð ákvörðun 23. febrúar 2010 um laun og starfskjör seðlabankastjóra og voru þau lægri en þau sem kveðið var á um í ákvörðun bankaráðs frá mars 2009. Höfðaði M mál gegn S og krafðist þess að framangreind ákvörðun Kjararáðs yrði felld úr gildi. Taldi M að Kjararáði hefði ekki verið heimilt að skerða laun og starfskjör hans eftir skipun hans í embætti. Hæstiréttur vísaði m.a. til þess að lög nr. 87/2009 hefðu verið almenn að því leyti að þau ættu við hvort sem embættismenn hefðu verið skipaðir fyrir eða eftir gildistöku laganna. Að því gættu hvernig sakarefni málsins hefði verið afmarkað af hálfu M gæti ekki reynt á hvort réttur til launa, þegar í hlut ætti embættismaður með tímabundna skipun, væri varinn af eignarréttarákvæði stjórnarskrárinnar og ef svo væri hvort skerðing á þeim rétti með lögum nr. 87/2009 hefði gengið lengra en heimilt væri samkvæmt stjórnarskrárákvæðinu. Með vísan til þessa en að öðru leyti til forsendna héraðsdóms var staðfest niðurstaða hans um sýknu S.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf, B-kk-nf B-kk-nf og G-kvk-nf B-kvk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 20. nóvember 2012. Hann krefst þess að úrskurður kjararáðs 23. febrúar 2010, nr. 2010.4.019, um laun og starfskjör seðlabankastjóra verði felldur úr gildi. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Með 2. gr. laga nr. 87/2009 var gerð breyting á 8. gr. laga nr. 47/2006 um kjararáð, sem fól í sér fyrirmæli um hámark launa fyrir dagvinnu til þeirra er falla undir lögin að forseta Íslands frátöldum. Samkvæmt ákvæðinu ber kjararáði að gæta þess að föst laun fyrir þau störf verði ekki hærri en föst laun forsætisráðherra. Eftir 13. gr. breytingalaganna öðluðust þau þegar gildi og var enginn greinarmunur gerður á því hvort embættismenn hefðu verið skipaðir í embætti fyrir eða eftir gildistöku laganna. Án tillits til þess er vafalaust að gert var ráð fyrir að kjararáð tæki ákvarðanir um laun miðað við fyrrgreint hámark sem lögin hafa að geyma.

Í hinum áfrýjaða dómi kemur fram að áfrýjandi hafi ekki borið því við að 2. gr. laga nr. 87/2009 brjóti í bága við 1. mgr. 72. gr. stjórnarskrárinnar. Þetta er áréttað í greinargerð áfrýjanda til Hæstaréttar en þar segir að því sé „ekki haldið fram að umrætt ákvæði brjóti sem slíkt gegn grundvallarlögum, heldur er á því byggt að beiting þess gagnvart áfrýjanda, með þeim hætti sem gert var í úrskurði kjararáðs, skerði eignarréttarvernduð réttindi hans og brjóti hún því, þannig skýrði, gegn eignarréttarákvæði stjórnarskrár ...“ Svo sem áður greinir voru lög nr. 87/2009 almenn að því leyti að þau áttu við hvort sem embættismenn hefðu verið skipaðir fyrir eða eftir gildistöku laganna. Að því gættu hvernig áfrýjandi hefur afmarkað sakarefni málsins getur ekki reynt á hvort réttur til launa, þegar í hlut á embættismaður með tímabundna skipun, sé varinn af 1. mgr. 72. gr. stjórnarskrárinnar og ef svo er hvort skerðing á þeim rétti með 2. gr. laga nr. 87/2009 hafi gengið lengra en heimild stendur til fyrir löggjafann að mæla fyrir um almennar takmarkanir á eignarrétti.

Samkvæmt framansögðu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur.

Eftir atvikum þykir rétt að málskostnaður fyrir Hæstarétti falli niður.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.