316/2005

S fæddist á fæðingardeild Landspítalans 10. september 1992 eftir 32ja vikna meðgöngu. Skömmu fyrir fæðinguna hafði móðir S þrívegis leitað til spítalans vegna blæðinga og blóðleitrar útferðar auk þess sem hún óttaðist að hún væri að missa legvatn. Eftir fæðinguna kom í ljós að S hafði orðið fyrir súrefnisskorti eða blóðflæðitruflunum sem leiddu til heilalömunar. Krafðist S bóta úr hendi Í og byggði á því að mistök hefðu verið gerð af hálfu starfsmanna spítalans við meðferð móður hans á síðustu dögum meðgöngu eða við fæðingu hans. Fyrir héraðsdómi voru staðhæfingar um mistök starfsmanna spítalans ekki reistar á sérfræðilegum gögnum. Með ítarlegri umfjöllun í héraðsdómi, sem skipaður var sérfróðum meðdómsmönnum, var komist að þeirri niðurstöðu að vinnubrögð starfsmanna spítalans við þær skoðanir, sem fram fóru dagana fyrir fæðinguna, hefðu verið eðlileg og þær rannsóknir, sem þá voru gerðar, hefðu ekki gefið til kynna að legvatn hefði þá verið farið. Þá var í héraðsdómi talið að ekki hefðu verið gerð mistök við fæðinguna og að S hefði fengið alla þá umönnun og læknishjálp, sem unnt var að veita, eftir hana. Í dómi Hæstaréttar var vísað til þess að niðurstöðu héraðsdóms hefði ekki verið hnekkt með matsgerð dómkvaddra manna eða á annan hátt og að S þyrfti að bera sönnunarbyrðina fyrir því að starfsmönnum spítalans hefði orðið á þau mistök, sem haldið væri fram af hans hálfu að gerð hefðu verið. Af þessum sökum varð að sýkna Í af kröfu S með vísan til forsendna héraðsdóms.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kvk-nf E-kvk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf, G-kk-nf G-kk-nf, M-kk-nf S-kk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 14. júlí 2005. Hann krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða sér aðallega 37.472.578 krónur, en til vara 27.479.892 krónur, með nánar tilgreindum ársvöxtum samkvæmt 7. gr. vaxtalaga nr. 25/1987 frá 10. september 1997 til 1. júlí 2001, vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til 19. febrúar 2004, en dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. síðarnefndu laganna frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti án tillits til gjafsóknar, sem honum hefur verið veitt á báðum dómstigum.

Stefndi krefst þess aðallega að héraðsdómur verði staðfestur og sér dæmdur málskostnaður fyrir Hæstarétti, en til vara að krafa áfrýjanda verði lækkuð og málskostnaður felldur niður.

Eins og nánar greinir í héraðsdómi fæddist áfrýjandi á fæðingardeild Landspítalans 10. september 1997. Móðir hans, sem þá var á 32. viku meðgöngu, hafði leitað 6. sama mánaðar til kvennadeildar spítalans vegna blæðinga eða blóðleitrar útferðar og aftur þann 7. vegna ótta um að hún væri að missa legvatn. Bæði skiptin var hún skoðuð af lækni og voru gerðar á henni athuganir. Hinn 9. sama mánaðar fór hún að eigin frumkvæði í aukaskoðun hjá mæðraeftirliti spítalans og þá aftur vegna ótta um legvatnsleka, en í það sinn var hún skoðuð af ljósmóður. Að endingu kom hún á fæðingardeild eftir hádegi 10. september, en fæðingarhríðir voru þá hafnar. Fæddist áfrýjandi að kvöldi þess dags og var þá færður á vökudeild spítalans, þar sem hann dvaldist til 17. október 1997. Meðan á vist hans þar stóð voru gerðar á honum rannsóknir, sem leiddu í ljós að hann hafi orðið fyrir heilaskaða vegna súrefnisskorts eða blóðflæðitruflana og hafi það valdið heilalömun eða „cerebral palsy“. Af hálfu áfrýjanda er byggt á því að þetta verði rakið til mistaka starfsmanna Landspítalans við meðferð móður hans á síðustu dögum meðgöngu, sem að framan er getið, eða við fæðingu hans. Í málinu leitar áfrýjandi skaðabóta af þessum sökum, en fyrir Hæstarétti hefur hann fallið frá kröfu, sem gerð var fyrir héraðsdómi um bætur að fjárhæð 20.000.000 krónur vegna sjúkrakostnaðar og annars fjártjóns.

Fyrir héraðsdómi voru staðhæfingar áfrýjanda um mistök starfsmanna Landspítalans ekki reistar á sérfræðilegum gögnum. Í hinum áfrýjaða dómi, sem kveðinn var upp með sérfróðum meðdómsmönnum, var því hafnað með ítarlegri umfjöllun að um slík mistök hafi verið að ræða. Þeirri niðurstöðu hefur áfrýjandi ekki hnekkt með matsgerð dómkvaddra manna eða á annan hátt, en sönnunarbyrði verður hann að bera fyrir því að starfsmönnum spítalans hafi orðið á þau mistök, sem hann heldur fram. Af þessum sökum verður með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms að staðfesta niðurstöðu hans um annað en gjafsóknarkostnað áfrýjanda, en um gjafsóknarkostnað hans í héraði og fyrir Hæstarétti fer samkvæmt því, sem í dómsorði segir.

Rétt er að málskostnaður fyrir Hæstarétti falli niður.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður um annað en gjafsóknarkostnað.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.

Allur gjafsóknarkostnaður áfrýjanda, M-kk-ef Þ-kk-ef H-kk-ef, í héraði og fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hans á báðum dómstigum, samtals 1.200.000 krónur.