536/2002

X var ákærður fyrir líkamsárás með því að hafa veist að þáverandi eiginkonu sinni og fyrir húsbrot með því að hafa brotist inn á heimili hennar. Frásögnum X og konunnar um árásina bar ekki saman. Játaði X að hafa slegið konuna nokkrum sinnum, þar á meðal í andlitið. Var ekki sýnt fram á að atlaga X hafi verið jafn ofsafengin og konan hélt fram. Samkvæmt því var X sakfelldur fyrir minni háttar líkamsárás og húsbrot. Var refsing hans ákveðinn fangelsi í 9 mánuði, en fullnustu 6 mánaða af refsivistinni frestað skilorðsbundið í tvö ár.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, G-kk-nf C-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 27. nóvember 2002 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun, en einnig af hálfu ákæruvalds, sem krefst þess að ákærði verði sakfelldur samkvæmt ákæru og refsing hans þyngd.

Ákærði krefst þess að refsing hans verði milduð og skilorðsbundin.

I.

Í I. kafla ákæru er ákærða gefið að sök að hafa framið líkamsárás á þáverandi eiginkonu sína 28. apríl 2001, með þeim hætti sem þar er nánar rakið. Í lýsingu á brotinu kemur fram að hann hafi í umrætt sinn meðal annars þrýst kodda að vitum hennar, sem talið var ósannað í hinum áfrýjaða dómi. Af hálfu ákæruvalds var tekið fram við munnlegan flutning málsins fyrir Hæstarétti að ekki væri krafist endurskoðunar héraðsdóms að þessu leyti.

Ákæruvaldið krefst þess að líkamsárásarbrot ákærða verði heimfært til 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með áorðnum breytingum, en ekki 1. mgr. sömu greinar, eins og héraðsdómur gerði í niðurstöðu sinni, og refsing þyngd í samræmi við það. Ákærði ber því hins vegar við að líkamsárásin og afleiðingar hennar hafi verið með þeim hætti að fella eigi brotið undir 217. gr. laganna. Þá beri að milda refsinguna auk þess sem hún verði skilorðsbundin að öllu leyti, sem sé í meira samræmi við marga dóma Hæstaréttar, sem hafi fallið í sambærilegum eða alvarlegri líkamsárásarmálum.

II.

Ákærði gaf stutta skýrslu fyrir lögreglu 29. apríl 2001, þar sem hann gekkst við því að hafa slegið konuna nokkrum sinnum, þar á meðal í andlitið. Í annarri lögregluskýrslu 7. desember sama árs kvaðst hann að auki hafa slegið hana með krepptum hnefa, en neitaði að hafa lokað fyrir öndun hennar. Ákærði vísaði einungis til þessara skýrslna þegar hann kom fyrir dóm og tjáði sig ekki frekar um sakargiftir. Í málsvörn ákærða var því hins vegar mótmælt að hann hafi tekið báðum höndum um háls konunnar og þrýst að eða að hann hafi haft ásetning til að hindra öndun og skaða hana þannig. Hann kunni þó að hafa tekið með annarri hendi um háls hennar. Telur ákærði lýsingu læknis á áverkum á hálsi konunnar ekki styðja staðhæfingu hennar um að hann hafi tekið hana þrívegis kverkataki og hert að svo henni hafi legið við köfnun.

Af hálfu ákærða liggur ekki fyrir full játning á þeirri háttsemi, sem honum er gefin að sök í I. kafla ákærunnar. Læknir á Landspítala-háskólasjúkrahúsi gaf út vottorð um þá áverka, sem fyrrum eiginkona ákærða bar eftir atlögu hans, og skýrði læknirinn það nánar fyrir dómi. Áverkarnir á hálsi hennar voru ekki miklir, svo sem nánar er lýst í héraðsdómi, og sýnir læknisvottorðið eða skýrsla læknisins ekki fram á að atlaga ákærða hafi verið jafn ofsafengin að þessu leyti og brotaþolinn heldur fram. Önnur atriði eru heldur ekki fram komin, sem stutt geti að framangreint brot ákærða verði heimfært til 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga. Afleiðingar árásarinnar urðu ekki slíkar að 1. mgr. sömu greinar laganna geti átt hér við. Verður brotið samkvæmt því fellt undir 217. gr. þeirra. Niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu samkvæmt II. kafla ákæru vegna húsbrots ákærða 30. október 2001 verður staðfest með vísan til forsendna hans.

Árás ákærða 28. apríl 2001 var hrottaleg og tilefnislaus. Hún var framin í herbergi, sem ákærði hafði læst, þannig að konan átti ekki undankomu auðið. Háttsemi ákærða var því sérstaklega vítaverð. Var hann þá í miklu ójafnvægi af ástæðum, sem nánar eru raktar í héraðsdómi. Það getur þó ekki afsakað háttsemi hans eða leitt til að taka beri tillit til þess sérstaklega við ákvörðun refsingar. Ákærði hefur ekki áður sætt refsingu, sem hér skiptir máli. Að gættum öllum atvikum málsins, sbr. einnig 77. gr. almennra hegningarlaga, er refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í níu mánuði. Rétt er að fresta fullnustu sex mánaða af refsivistinni og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá uppsögu þessa dóms ef ákærði heldur almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað verður staðfest, svo og ákvæði hans um skaðabætur, en hvorugur aðilanna krefst endurskoðunar á niðurstöðu héraðsdóms um þann þátt málsins.

Ákærði verður dæmdur til að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins svo sem í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Ákærði, X, sæti fangelsi í 9 mánuði. Fresta skal fullnustu 6 mánaða af refsingunni og sá hluti hennar falla niður að liðnum tveimur árum frá uppsögu þessa dóms ef ákærði heldur almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað og skaðabætur skulu vera óröskuð.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, B-kk-ef N-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 100.000 krónur.