304/2010

H var ráðinn til starfa hjá forvera M hf. í ágústmánuði árið 2000, á skrifstofu hins síðarnefnda á Hvolsvelli. Með viðauka við ráðningarsamning H í september 2004 var samið um að hann myndi vinna á álverslóð Fjarðaáls á Reyðarfirði til maímánaðar 2007, en þar gegndi H jafnframt stöðu trúnaðarmanns starfsmanna. H höfðaði mál þetta gegn M hf. til heimtu vangoldinna launa einkum með vísan til greiðslu M hf. á launum fyrir dagvinnu og yfirvinnu, matartíma og ferðalög til og frá vinnu. Héraðsdómur taldi að tómlæti H, við að hafa uppi athugasemdir við M hf. um tilhögun og greiðslu launa og önnur kjaraatriði, hefði helgað framkvæmd M hf. á ákvæðum kjarasamnings og var félagið því sýknað af kröfum H. Hæstiréttur staðfesti niðurstöðu héraðsdóms með þeirri athugasemd að H hefði sem trúnaðarmaður starfsmanna haft uppi athugasemdir um hvað betur mætti fara á vinnustað við Reyðarfjörð og í aðbúnaði starfsmanna. Ekkert af framlögðum gögnum um slíkar athugasemdir varðaði hins vegar þau atriði sem kröfur hans í málinu væru reistar á. Þá lægi ekkert fyrir um að stéttarfélag hefði komið á framfæri mótmælum fyrir hönd H til M hf. um þessi atriði.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf, P-kk-nf H-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 17. maí 2010. Hann krefst þess að stefnda verði gert að greiða sér 4.818.337 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af nánar tilgreindum fjárhæðum frá 1. nóvember 2004 til 1. júní 2007, en af framangreindri fjárhæð frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi hefur ekki fyrir sitt leyti áfrýjað dómi héraðsdóms varðandi málskostnað og kemur þessi krafa hans því ekki til álita fyrir Hæstarétti.

Gætt var ákvæða 115. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála áður en hinn áfrýjaði dómur var upp kveðinn.

I

Áfrýjandi, sem er tæknifræðingur að mennt, var ráðinn til starfa hjá stefnda 28. ágúst 2000. Fram er komið að gerður var viðauki við ráðningarsamning áfrýjanda 1. september 2004 þar sem samið var svo um að hann myndi vinna á álverslóð Fjarðaáls á Reyðarfirði til 31. maí 2007. Á starfstíma sínum gegndi áfrýjandi starfi trúnaðarmanns starfsmanna við Reyðarfjörð í samræmi við ákvæði laga nr. 80/1938 um stéttarfélög og vinnudeilur.

Áfrýjandi krefst greiðslu vangoldinna launa og reisir kröfu sína á því að stefnda hafi verið óheimilt að taka heildarfjölda unninna stunda yfir hvern mánuð og greiða yfirvinnukaup fyrir þann fjölda vinnustunda sem var umfram þær stundir sem talinn er til fullrar dagvinnu á mánuði. Þá gerir áfrýjandi kröfu um greiðslu fyrir matartíma þegar yfirvinna hans hafi farið fram úr 10 klukkustundum á sólarhring, sbr. grein 2.2.3 kjarasamnings milli annars vegar Félags ráðgjafarverkfræðinga og hins vegar Stéttarfélags verkfræðinga og Kjarafélags Tæknifræðingafélags Íslands frá desember 2004. Áfrýjandi gerir ennfremur kröfu um greiðslu launa vegna ferðalaga hans á milli sumarhúss á Einarsnesi, sem hann bjó í, til Reyðarfjarðar, þar sem hann vann og vísar í því sambandi til greinar 3.4.5 fyrrnefnds kjarasamnings. Loks krefst hann 13,04% orlofs ofan á vangreidd laun með vísan til greinar 4.2.4 kjarasamningsins.

Stefndi krefst sýknu og vísar á bug túlkun áfrýjanda á tilvitnuðum ákvæðum kjarasamningsins auk þess sem hann ber fyrir sig að áfrýjandi hafi sýnt af sér slíkt tómlæti að hann eigi þegar af þeirri ástæðu engar kröfur á hendur stefnda.

II

Fyrir héraðsdómi bar áfrýjandi að hann minntist þess ekki að hafa gert athugasemdir við tímaskýrslur eða launaútreikninga þegar hann fékk laun greidd. Áfrýjandi var einnig spurður um það hvort hann hefði kvartað yfir uppgjöri vegna ferðalaga hans á milli dvalarstaðar og vinnustaðar og svaraði hann því neitandi þótt það hefði komið til tals. Um önnur atriði bar hann að hann hefði gert ótal skriflegar athugasemdir en yfirleitt beint þeim til stéttarfélags svo það gæti leyst málin.

Fyrir liggur að áfrýjandi hafði sem trúnaðarmaður starfsmanna uppi athugasemdir um hvað betur mætti fara á vinnustað við Reyðarfjörð og í aðbúnaði starfsmanna. Ekkert af framlögðum gögnum um slíkar athugasemdir varða hins vegar þau atriði sem kröfur hans í málinu eru reistar á. Þá liggur ekkert fyrir um að stéttarfélag hafi komið á framfæri mótmælum fyrir hönd áfrýjanda til stefnda um þessi atriði.

Með þessum athugasemdum en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður niðurstaða hans staðfest.

Samkvæmt úrslitum málsins verður áfrýjandi með vísan til 1. mgr. 130. gr., sbr. 166. gr., laga nr. 91/1991 dæmdur til að greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, H-kk-nf J-kk-nf, greiði stefnda, Mannviti hf., 400.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.