197/2015

Í málinu kröfðust G og R skaðabóta vegna tjóns sem þau töldu að hefði orðið á fasteign sinni vegna framkvæmda á lóð granneignarinnar sem B og S áttu. Í dómi Hæstaréttar kom fram að áritun G og R á teikningar til staðfestu samþykkis síns á framkvæmdunum hefði ekki falið í sér afsal á rétti til skaðabóta ef tjón yrði á fasteign þeirra sem valdið yrði með skaðabótaskyldum hætti. Um grundvöll skaðabóta vegna tjóns á fasteign, sem orsakaðist af framkvæmdum á granneign, hefði í íslenskum rétti verið byggt á sakarreglunni. Talið var að staðið hefði verið að framkvæmdunum á faglegan hátt og að G og R hefðu ekki sýnt fram á eða gert sennilegt að tjón þeirra á veggjum og innanbúnaði húss þeirra, sem þau töldu að hefði orsakast af titringi er leiddi af jarðvegsframkvæmdum, yrði rakið til gáleysis B og S. Þá hefðu G og R ekki fært nægileg rök fyrir því að umræddar framkvæmdir hefðu vegna afleiddrar jarðvegslækkunar orsakað þær sigskemmdir á fasteign þeirra sem þau báru fyrir sig. Á hinn bóginn var

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf, B-kk-nf B-kk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Aðaláfrýjendur skutu málinu til Hæstaréttar 13. mars 2015. Þau krefjast þess í fyrsta lagi að gagnáfrýjendum verði gert að greiða sér óskipt 1.500.000 krónur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 28. júní 2012 til 24. ágúst sama ár, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags. Í öðru lagi að gagnáfrýjendur verði dæmd til að greiða sér óskipt 1.588.695 krónur vegna kostnaðar af öflun matsgerðar með sömu vöxtum og að framan greinir. Þá krefjast þau málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Gagnáfrýjendur áfrýjuðu héraðsdómi fyrir sitt leyti 27. apríl 2015. Þau krefjast þess aðallega að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur um annað en málskostnað, en til vara að kröfur aðaláfrýjenda verði lækkaðar. Þá krefjast þau málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

I

Í málinu krefjast aðaláfrýjendur skaðabóta vegna tjóns, sem þau telja að hafi orðið á fasteign sinni að Kvistalandi 3 í Reykjavík vegna framkvæmda á lóð granneignarinnar Kvistalands 1, sem gagnáfrýjendur eiga. Framkvæmdirnar stóðu einkum yfir á árunum 2009 og 2010 en mun hafa lokið á árinu 2011. Áður en gagnáfrýjendur hófu framkvæmdir leituðu þau samþykkis nágranna sinna fyrir þeim, meðal annars aðaláfrýjenda sem árituðu teikningar því til staðfestu.

Aðaláfrýjendur telja tjón sitt þríþætt og reisa kröfu sínar um bætur á matsgerð dómkvaddra manna 28. júní 2012. Í fyrsta lagi sé um að ræða tjón vegna skemmda sem hafi orðið á veggjum og innanbúnaði húss þeirra sem einkum hafi orsakast af titringi er leiddi af jarðvegsframkvæmdum á vegum gagnáfrýjenda. Í öðru lagi tjón vegna skemmda utanhúss sem þau telja að einkum verði rakið til sigs á húsinu, sem einnig hafi að hluta leitt af framkvæmdunum. Í þriðja lagi tjóns sem felist í því að gera þurfi tilfæringar til þess að tryggja útloftun undan svonefndri STENI-klæðningu sem sé á vegg bílskúrs á lóðamörkum húss þeirra og gagnáfrýjenda.

II

Áritun aðaláfrýjenda á teikningar til staðfestu samþykkis síns á framkvæmdum gagnáfrýjenda á grannlóðinni fólu ekki í sér afsal á rétti til skaðabóta ef tjón yrði á fasteign þeirra, sem valdið yrði með skaðabótaskyldum hætti.

Um grundvöll skaðabóta vegna tjóns á fasteign, sem orsakast af framkvæmdum á granneign, hefur í íslenskum rétti verið byggt á sakarreglunni, sbr. til dæmis dóma Hæstaréttar 21. mars 2005 í máli nr. 359/2004 og 27. nóvember 2014 í máli nr. 93/2014. Með vísan til forsendna héraðsdóms verður staðfest niðurstaða hans um sýknu gagnáfrýjenda af kröfu aðaláfrýjenda um bætur vegna tjóns á veggjum og innanbúnaði og vegna skemmda utanhúss sem matsmenn telja að orsakast hafi af sigi eins og að framan greinir.

Í samþykkt byggingarfulltrúa 14. október 2008 á beiðni gagnáfrýjenda um leyfi fyrir framkvæmdunum var áskilið að ,,frágangur á lóðamörkum verði gerður í samráði við lóðarhafa aðliggjandi lóða.“ Samþykki byggingarfulltrúa var staðfest í borgarráði 16. október sama ár og byggingarleyfi gefið út í kjölfarið. Aðaláfrýjendur reisa sem fyrr greinir kröfu sína um skaðabætur einnig á því að frágangur við áðurnefnda klæðningu á bílskúr við lóðarmörk sé haldinn annmörkum sem gagnáfrýjendur beri ábyrgð á. Í matsgerð dómkvaddra manna segir að með framkvæmdum sínum hafi gagnáfrýjendur gengið svo frá klæðningunni að nauðsynleg útloftun frá henni sé ekki tryggð og að það muni leiða til skemmda á klæðningunni verði ekki gerðar ráðstafanir til úrbóta. Frágangurinn verður því talinn ófullnægjandi. Gagnáfrýjendum var samkvæmt framansögðu skylt að hafa samráð við aðaláfrýjendur um þennan frágang, en ósannað er að það hafi þau gert. Verður fallist á með aðaláfrýjendum að fullnægt sé skilyrðum sakarreglunnar um að gagnáfrýjendur beri skaðabótaábyrgð á tjóni aðaláfrýjenda vegna kostnaðar við að bæta úr þessum ófullnægjandi frágangi. Matsmenn hafa afhent sundurliðað yfirlit um kostnað af úrbótum vegna tjóns aðaláfrýjenda, meðal annars kostnað við að bæta útloftun frá klæðningunni. Þeir telja að kostnaður við það sé 200.000 krónur, þar af sé 110.000 krónur vegna vinnu, en ekki kemur fram hve mikill hluti hennar sé unnin á verkstað. Að teknu tilliti til þess og til réttar aðaláfrýjenda til endurgreiðslu 60% virðisaukaskatts af greiðslum fyrir vinnu við verklegar framkvæmdir á staðnum verða gagnáfrýjendur dæmd til að greiða aðaláfrýjendum skaðabætur vegna þessa tjóns að fjárhæð 190.000 krónur með vöxtum eins og greinir í dómsorði.

Krafa aðaláfrýjenda um greiðslu kostnaðar við öflun matsgerðar, 1.588.695 krónur, 1.167.150 krónur vegna greiðslu til matsmanna og 421.545 krónur vegna lögmannskostnaðar við matsmálið auk vaxta, kemur samkvæmt e. og g. liðum 1. mgr. 129. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála til athugunar við ákvörðun málskostnaðar. Í því sambandi verður tekið tillit til þess að aðaláfrýjendur hafa einungis fengið hluta kröfu sinnar viðurkenndan í málinu, en þeim var nauðsynlegt að afla mats um þann ágalla og kostnað við að bæta úr honum. Með vísan til 3. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 verða gagnáfrýjendur dæmd óskipt til að greiða aðaláfrýjendum málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir, en að öðru leyti beri aðilar sjálfir sinn kostnað af rekstri málsins.

Dómsorð:

Gagnáfrýjendur, B-kk-nf K. S-kk-nf og S-kvk-nf Þ-kvk-nf J-kvk-nf, greiði óskipt aðaláfrýjendum, G-kk-þgf M-kk-þgf og R-kvk-þgf Á-kvk-þgf G-kvk-þgf, 190.000 krónur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 28. júní 2012 til 24. ágúst sama ár en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Gagnáfrýjendur greiði aðaláfrýjendum óskipt málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti, 900.000 krónur.