426/2007

Stórbruni varð hjá H 22. nóvember 2004. S réðst í sértækar slökkviaðgerðir með heimild í 2. mgr. 21. gr. laga nr. 75/2000 um brunavarnir og fékk verktakafyrirtækið E.T. ehf. til að leggja til mannskap og tækjabúnað. S reisti kröfu sína um skaðabætur á því að H hefði valdið E.T. ehf. tjóni með saknæmum og ólögmætum hætti og S hefði fengið skaðabótakröfu félagsins á hendur H framselda. Í dómi Hæstaréttar sagði að E.T. ehf. hefði orðið fyrir tjóni vegna slökkvistarfsins. Samkvæmt 21. gr. laga nr. 75/2000 hefði félagið eignast kröfu á hendur S vegna endurgjalds fyrir veitta þjónustu við slökkvistarfið og lagfæringar á eigin athafnasvæði í framhaldi af því. Hefði S greitt þá kröfu. Hins vegar hefði engum stoðum verið rennt undir þá staðhæfingu S að H hefði valdið E.T. ehf. tjóni og að fyrirtækið hefði af þeim sökum eignast skaðabótakröfu á hendur H, sem S hefði fengið framselda. Brast því lagagrundvöll fyrir kröfu S eins og hún var fram sett og varð því að sýkna H af kröfu S.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, G-kk-nf G-kk-nf, G-kk-nf C-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf og M-kk-nf S-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 14. ágúst 2007. Hann krefst þess að viðurkennd verði skaðabótaskylda stefnda vegna tjóns áfrýjanda af sértækum brunastörfum vegna bruna á athafnasvæði stefnda 22. nóvember 2004. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Svo sem nánar greinir í héraðsdómi höfðaði áfrýjandi mál þetta á hendur stefnda til heimtu skaðabóta að fjárhæð 25.643.378 krónur ásamt vöxtum. Undir rekstri málsins í héraði varð samkomulag með aðilum um skiptingu sakarefnis og að fyrst yrði dæmt um skaðabótaskyldu stefnda. Í stefnu til héraðsdóms lýsti áfrýjandi grundvelli skaðabótaskyldu stefnda svo að krafa hans væri reist á almennu skaðabótareglunni. Stefndi hafi valdið verktakafyrirtækinu E.T. ehf. tjóni með saknæmum og ólögmætum hætti og áfrýjandi fengið framselda skaðabótakröfu verktakafyrirtækisins.

Svo sem nánar er lýst í héraðsdómi urðu atvik með þeim hætti að í stórbruna þeim er varð hjá stefnda 22. nóvember 2004 ákvað áfrýjandi, með heimild í 2. mgr. 21. gr. laga nr. 75/2000 um brunavarnir, að ráðast í sértækar slökkviaðgerðir til þess að hefta útbreiðslu eldsins með því að fá nefnt verktakafyrirtæki, sem hafði starfsstöð við hliðina á stefnda, til að leggja til mannskap og tækjabúnað. Almannahætta hafði skapast þar sem stefndi hafði, andstætt starfsleyfi sínu frá 17. ágúst 1999, keypt til endurvinnslu mikið magn ónýtra hjólbarða sem eldurinn komst í. Menn á tveimur hjólaskóflum í eigu verktakafyrirtækisins mokuðu efni úr brennandi hjólbarðahrúgum yfir á lóð fyrirtækisins, þar sem slökkt var í þeim. Við þetta varð fyrirtækið fyrir tjóni bæði vegna slökkvistarfsins og hreinsunar úrgangs á lóð sinni og var það metið af mönnum, sem áfrýjandi og fyrirtækið komu sér saman um, enda væri um að ræða brunatjón samkvæmt 2. mgr. og 3. mgr. 21. gr. laga nr. 75/2000. Áfrýjandi greiddi fyrirtækinu matsfjárhæðina, sem svarar til fyrrgreindrar stefnufjárhæðar í héraði.

Samkvæmt framansögðu eignaðist verktakafyrirtækið E.T. ehf. kröfu á hendur áfrýjanda vegna endurgjalds fyrir veitta þjónustu við slökkvistarfið og lagfæringar á eigin athafnasvæði í framhaldi af því samkvæmt ákvæðum 21. gr. laga nr. 75/2000 og hefur áfrýjandi greitt þá kröfu. Hins vegar hefur engum stoðum verið rennt undir þá staðhæfingu áfrýjanda að stefndi hafi valdið verktakafyrirtækinu E.T. ehf. tjóni og að fyrirtækið hafi af þeim sökum eignast skaðabótakröfu á hendur stefnda, sem áfrýjandi hafi fengið framselda. Brestur því lagagrundvöll fyrir kröfu áfrýjanda eins og hann setur hana fram og verður þegar af þeirri ástæðu að staðfesta niðurstöðu héraðsdóms um sýknu stefnda. Er þá ekki tekin afstaða til þess hvort áfrýjandi gæti á grundvelli sakarreglunnar átt kröfu á hendur stefnda á þeim forsendum að hann hafi brotið reglur um starfsleyfisskylda starfsemi og með því bakað áfrýjanda útgjöld svo að skaðabótaskyldu varði.

Áfrýjandi verður dæmdur til að greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, Slökkvilið höfuðborgarsvæðisins bs., greiði stefnda, Hringrás hf., 400.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.