206/2011

P höfðaði mál á hendur V hf. til heimtu skaðabóta, vaxta og málskostnaðar vegna afleiðinga umferðarslyss. Fyrir Hæstarétti var deilt um upphafstíma dráttarvaxta og hversu háa lögmannsþóknun eða málskostnað P ætti rétt á að fá greiddan úr hendi V hf. Hæstiréttur staðfesti þá niðurstöðu héraðsdóms að P ætti rétt á dráttarvöxtum frá 11. september 2008 en P hafði krafið V hf. um bætur með bréfi 11. ágúst 2008 á grundvelli mats tveggja sérfróðra manna. Á hinn bóginn taldi Hæstiréttur að P hafi ekki átt lögvarða kröfu á að V hf. greiddi honum, umfram málskostnað, sérstaka þóknun lögmanns vegna innheimtu á bótum. Taldi Hæstiréttur með vísan til a. og g. liða 1. mgr. 129. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála að lögmannsþóknun í máli sem höfðað væri til heimtu bóta fyrir tjón teldist til málskostnaðar þótt hún lyti að vinnu lögmanns áður en málið væri höfðað.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir E-kk-nf T-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf og B-kk-nf B-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 5. apríl 2011. Hann krefst sýknu af kröfu stefnda og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst þess að áfrýjandi verði dæmdur til að greiða sér 13.887.268 krónur með 4,5% ársvöxtum af 2.973.179 krónum frá 6. júní 2006 til 11. september 2008, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 13.887.268 krónum frá þeim degi til greiðsludags, að frádregnum innborgunum að fjárhæð 4.000.000 krónur 18. september 2008, 8.339.795 krónur 15. september 2009 og 2.602.516 krónur 4. mars 2011. Þá krefst stefndi málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Ágreiningur málsaðila, sem leyst var úr með hinum áfrýjaða dómi, var þríþættur. Í fyrsta lagi greindi þá á um fjárhæð bóta vegna varanlegrar örorku stefnda, í öðru lagi hvort áfrýjanda væri skylt að greiða dráttarvexti af kröfu stefnda frá 11. september 2008 og í þriðja lagi hversu háa lögmannsþóknun eða málskostnað stefndi ætti rétt á að fá greiddan úr hendi áfrýjanda.

Eftir uppkvaðningu héraðsdóms, þar sem krafa stefnda var að fullu tekin til greina, ákvað áfrýjandi að una niðurstöðu dómsins um fjárhæð bóta vegna varanlegrar örorku stefnda. Ágreiningsefnið hér fyrir dómi lýtur því einungis að tveimur síðastgreindu atriðunum.

Stefndi krafðist bóta úr hendi áfrýjanda með bréfi 11. ágúst 2008 á grundvelli mats tveggja sérfróðra manna, en aðilar höfðu komið sér saman um að þeir legðu mat á afleiðingar slyssins sem stefndi varð fyrir. Tveir sérfróðir menn, sem voru síðar dómkvaddir að beiðni áfrýjanda til að leggja mat á sama álitaefni, komust í öllum aðalatriðum að sömu niðurstöðu í matsgerð sinni. Af þeim sökum hafði stefndi uppi sömu bótakröfu fyrir héraðsdómi og í fyrrgreindu kröfubréfi. Að þessu virtu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður staðfest sú niðurstaða hans að áfrýjandi skuli greiða dráttarvexti af þeirri kröfu frá 11. september 2008.

Það er markmið skaðabóta að gera tjónþola fjárhagslega eins settan og hann hefði ekki orðið fyrir tjóni, sbr. 1. mgr. 1. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Af þeirri meginreglu leiðir að hann á rétt á því að fá greidda úr hendi þess, sem bótaábyrgð ber, þóknun lögmanns, sem hann hefur leitað til í því skyni að fá ráðgjöf og aðra aðstoð við að gera bótakröfu og fá hana upp gerða, að því tilskildu að þóknunin feli í sér hæfilegt og sanngjarnt endurgjald fyrir störf lögmannsins, sbr. 1. og 2. mgr. 24. gr. laga nr. 77/1998 um lögmenn. Sé þörf á að höfða dómsmál til að heimta bætur fyrir tjónið er gengið út frá því í 1. mgr. 129. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, sbr. einkum a. og g. liði hennar, að slík lögmannsþóknun teljist til málskostnaðar í því máli þótt hún lúti að vinnu lögmanns áður en það er höfðað. Þar af leiðandi átti stefndi ekki lögvarða kröfu á að áfrýjandi greiddi sér, umfram málskostnað, sérstaka þóknun lögmanns síns vegna innheimtu á fyrrgreindum bótum.

Áfrýjandi greiddi stefnda, án fyrirvara, 589.807 krónur vegna lögmannskostnaðar hans 15. september 2009. Að auki var áfrýjandi dæmdur til að greiða stefnda 500.000 krónur í málskostnað með hinum áfrýjaða dómi. Með hliðsjón af gjaldskrá lögmannsstofunnar, sem fór með málið fyrir hönd stefnda, eðlis þess og umfangs og að teknu tilliti til þess að hann er ekki virðisaukaskattsskyldur verður ekki fallist á það með áfrýjanda að samanlögð fjárhæð þessa hvors tveggja, 1.089.807 krónur, sé ósanngjörn lögmannsþóknun fyrir rekstur málsins í héraði. Þar sem stefndi hefur ekki gagnáfrýjað héraðsdómi af sinni hálfu verður ákvæði hans um málskostnað því staðfest.

Samkvæmt þessu og með vísan til 4. mgr. 129. gr. laga nr. 91/1991 verður áfrýjandi dæmdur til að greiða stefnda 12.497.938 krónur með vöxtum og að frádregnum þeim greiðslum sem hann hefur þegar innt af hendi, þó þannig að greiðslan 15. september 2009 lækkar um 589.807 krónur, allt eins og í dómsorði greinir.

Miðað við þessi málsúrslit verður málskostnaður fyrir Hæstarétti felldur niður.

Dómsorð:

Áfrýjandi, Vörður tryggingar hf., greiði stefnda, P-kk-þgf Þ. S-kk-þgf T-kk-þgf, 12.497.938 krónur með 4,5% ársvöxtum af 2.973.179 krónum frá 6. júní 2006 til 11. september 2008, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 12.497.938 krónum frá þeim degi til greiðsludags, að frádregnum innborgunum að fjárhæð 4.000.000 krónur 18. september 2008, 7.749.988 krónur 15. september 2009 og 2.602.516 krónur 4. mars 2011.

Ákvæði héraðsdóms um málskostnað er staðfest.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.