775/2016

E kærði úrskurð héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu hans um að felld yrði úr gildi ákvörðun sýslumanns um að hafna kröfu E um að lagt yrði lögbann m.a. við því að Þ ráðstafaði hlut sínum í Ö ehf. Í dómi Hæstaréttar kom fram að Þ hefði þegar ráðstafað hlut sínum í félaginu og því væri um garð gengin sú athöfn sem girða ætti fyrir með lögbanninu. Athöfnin hefði ekki verið byrjuð eða yfirvofandi og væri því ekki fullnægt skilyrðum 1. mgr. 24. gr. laga nr. 31/1990 um kyrrsetningu, lögbann o.fl.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, B-kk-nf B-kk-nf og G-kvk-nf B-kvk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 17. nóvember 2016 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 29. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 17. nóvember 2016 þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að felld yrði úr gildi ákvörðun sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu 14. október sama ár um að hafna kröfu sóknaraðila um að lagt yrði lögbann meðal annars við því að varnaraðili ráðstafaði hlut sínum í Ölgerðinni Agli Skallagrímssyni ehf. Kæruheimild er í 1. mgr. 35. gr. laga nr. 31/1990 um kyrrsetningu, lögbann o.fl., sbr. 4. mgr. 91. gr. laga nr. 90/1989 um aðför. Sóknaraðili krefst þess að sýslumanni verði gert að leggja á lögbannið. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

I

Eins og rakið er í hinum kærða úrskurði er sóknaraðili einn af þremur hluthöfum í varnaraðila með 28,24% eignarhluta. Eina eign varnaraðila mun vera 45% hlutur í Ölgerðinni Agli Skallagrímssyni ehf. Hluthafar í varnaraðila gerðu með sér samkomulag 20. október 2010 en þar kom meðal annars fram að þeir væru sammála um að meiriháttar ákvarðanir um félagið og fjárfestingu þess í Ölgerðinni Agli Skallagrímssyni ehf. yrðu teknar með samþykki allra hluthafa, þar með talið ákvarðarnir um sölu á hlut í síðastgreindu félagi.

Með svonefndu ráðningarbréfi 7. september 2015 fól varnaraðili Virðingu hf. meðal annars að bjóða til sölu allt hlutafé félagsins í Ölgerðinni Agli Skallagrímssyni ehf. Um vorið 2016 komst rekspölur á söluna og munu nokkrir hafa sýnt kaupum á hlutnum áhuga. Á stjórnarfundi varnaraðila 19. september 2016 var fjallað um fyrirhugaða sölu á hlutnum. Samkvæmt fundargerð samþykkti stjórnin einróma á fundinum að selja hlutinn í samræmi við drög að kaupsamningi sem lágu þar fyrir. Jafnframt var samþykkt að veita M-kvk-þgf R-kvk-þgf, stjórnarformanni varnaraðila, og G-kk-þgf S-kk-þgf, fjárfestingastjóra hjá Virðingu hf., sitt í hvoru lagi eða sameiginlega fullt og ótakmarkað umboð til að undirrita fyrir hönd varnaraðila kaupsamning um sölu á hlutnum og önnur skjöl vegna hennar.

Með bréfi 13. október 2016 lagði sóknaraðili fram beiðni sína um að sýslumaður legði lögbann við því að fyrrgreind M-kvk-nf og G-kk-nf nýttu sér umboðið sem þau höfðu fengið frá varnaraðila á stjórnarfundinum 19. september sama ár til að undirrita kaupsamning um söluna og önnur skjöl sem henni tengdust. Jafnframt var þess krafist að lagt yrði lögbann við því að varnaraðili ráðstafaði hlutnum. Með ákvörðun sýslumanns 14. október 2016 var beiðni um lögbannið hafnað. Sóknaraðili bar undir héraðsdóm 17. sama mánaðar ákvörðun sýslumanns að því er varðar synjun hans um lögbann við því að varnaraðili ráðstafaði hlut sínum í Ölgerðinni Agli Skallagrímssyni ehf. Úr því máli var leyst með hinum kærða úrskurði.

Hinn 16. október 2016 var undirritaður samningur milli varnaraðila og tíu kaupenda um sölu á hlut félagsins í Ölgerðinni Agli Skallagrímssyni ehf. Af hálfu varnaraðila var samningurinn undirritaður af áðurgreindum G-kk-þgf.

Að kröfu sóknaraðila var haldinn hluthafafundur í varnaraðila 24. nóvember 2016 til að fjalla um tillögu þess efnis að hætt yrði við sölu á hlutnum. Var sú tillaga felld með atkvæðum annarra hluthafa en sóknaraðila.

II

Samkvæmt 1. mgr. 24. gr. laga nr. 31/1990 verður lögbann lagt við byrjaðri eða yfirvofandi athöfn fyrirsvarsmanns félags, ef gerðarbeiðandi sannar eða gerir sennilegt að athöfnin brjóti eða muni brjóta gegn lögvörðum rétti hans, að gerðarþoli hafi þegar hafist handa um athöfnina eða muni gera það, og að réttindi hans muni fara forgörðum eða verða fyrir teljandi spjöllum, verði hann knúinn til að bíða dóms um þau.

Svo sem áður er rakið seldi varnaraðili hlut sinn í Ölgerðinni Agli Skallagrímssyni ehf. með kaupsamningi 16. október 2016. Varnaraðili hefur því ráðstafað hlut sínum í félaginu og er þannig um garð gengin sú athöfn sem girða átti fyrir með lögbanninu. Í því tilliti skiptir ekki máli þótt yfirfærsla eignarréttar eftir samningnum sé bundin ýmsum skilyrðum, þar á meðal um greiðslu kaupverðs, enda eiga kaupendur rétt til hins selda að þeim skilyrðum fullnægðum. Samkvæmt þessu er athöfnin ekki byrjuð eða yfirvofandi heldur hefur hún nú þegar komið á ástandi sem ekki er hægt er að stöðva með lögbanni. Þegar af þeirri ástæðu er ekki fullnægt skilyrðum 1. mgr. 24. gr. laga nr. 31/1990 fyrir lögbanni og verður hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Sóknaraðila verður gert að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, ET sjón ehf., greiði varnaraðila, Eignarhaldsfélaginu Þorgerði ehf., 350.000 krónur í kærumálskostnað.