13/2021

Kærður var úrskurður Landsréttar þar sem fallist var á kröfu K um að S og J yrðu með beinni aðfarargerð bornir út af lögbýlinu H og þeim gert að greiða K málskostnað í héraði og fyrir Landsrétti. Í dómi Hæstaréttar kom fram að K hefði fyrir Landsrétti aðeins krafist kærumálskostnaðar þar fyrir dómi. Var því talið að með því að gera S og J að greiða K málskostnað í héraði og kærumálskostnað fyrir Landsrétti hefði Landsréttur farið út fyrir kröfur K. Hinn kærði úrskurður var því ómerktur og málinu vísað á ný til Landsréttar til löglegrar meðferðar.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir B-kk-nf B-kk-nf, Á-kvk-nf Ó-kvk-nf, B-kvk-nf T-kvk-nf, I-kvk-nf E-kvk-nf og S-kk-nf T-kk-nf M-kk-nf.

Sóknaraðilar skutu málinu til Hæstaréttar með kæru 26. janúar 2021 en kærumálsgögn bárust réttinum 2. febrúar sama ár. Kærður er úrskurður Landsréttar 20. janúar 2021, þar sem fallist var á kröfu varnaraðila um að sóknaraðilar yrðu með beinni aðfarargerð bornir út af lögbýlinu Hraungerði í Flóahreppi, ásamt þeim eignum sem þar væri að finna og nánar tilgreindum eignum sem væru hluti jarðarinnar og sérmetnar. Sóknaraðilar krefjast þess að hinum kærða úrskurði verði hrundið og kröfu varnaraðila um að sóknaraðilar verði bornir út af fyrrnefndu lögbýli með beinni aðfarargerð verði hafnað. Þá krefjast þeir óskipt kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Kæruleyfi var veitt 22. febrúar 2021 á grundvelli 3. málsliðar 2. mgr. 167. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála þar sem talið var að á úrskurði Landsréttar kynnu að vera ágallar.

Mál þetta lýtur að kröfu varnaraðila um að sóknaraðilar verði bornir út af lögbýlinu Hraungerði í Flóahreppi með beinni aðfarargerð. Héraðsdómur hafnaði kröfunni með úrskurði 18. nóvember 2020 en felldi niður málskostnað milli aðila. Varnaraðili kærði úrskurðinn til Landsréttar. Í kærunni var vísað til þess að varnaraðili gerði ,,sömu dómkröfur og í héraði: Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og að varnaraðilar ásamt því sem að þeim fylgir, verði bornir út af lögbýlinu Hraungerði, Flóahreppi ... ásamt þeim eignum sem þar er að finna með beinni aðfarargerð. Þess er krafist að varnaraðilar verði bornir út með beinni aðfarargerð af jörðinni og eftirfarandi eignum sem eru hluti jarðarinnar og sérmetnar, sbr. fskj. 1 með aðfararbeiðni. ... Þá er krafist kærumálskostnaðar úr hendi varnaraðila að skaðlausu samkvæmt mati dómsins.“

Í greinargerð varnaraðila til Landsréttar sagði að gerðar væru ,,sömu dómkröfur og í kæru“ og voru kröfur varnaraðila nákvæmlega hinar sömu og raktar hafa verið. Þar var því ekki frekar en í kæru til Landsréttar gerð sérstök krafa um málskostnað fyrir héraðsdómi.

Í hinum kærða úrskurði var kröfum varnaraðila lýst, þar á meðal kröfu um kærumálskostnað, en í þeirri lýsingu kom ekki fram krafa um málskostnað fyrir héraðsdómi. Engu að síður gerði Landsréttur sóknaraðilum að greiða varnaraðila málskostnað í héraði og kærumálskostnað fyrir Landsrétti sem var ákveðinn í einu lagi 800.000 krónur. Með þessu fór Landsréttur út fyrir kröfur varnaraðila í andstöðu við 1. mgr. 111. gr., sbr. 190. gr. laga nr. 91/1991. Er þetta slíkur annmarki á hinum kærða úrskurði að óhjákvæmilegt er að ómerkja hann og vísa málinu á ný til Landsréttar til löglegrar meðferðar.

Rétt er að kærumálskostnaður falli niður.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er ómerktur og er málinu vísað á ný til Landsréttar til löglegrar meðferðar.

Kærumálskostnaður fellur niður.