399/2009

Fasteignafélagið S hf. og verktakafyrirtækið E ehf. gerðu með sér verksamninga um byggingu íbúða í svokölluðu 101 Skuggahverfi. Tafir urðu á verkinu samkvæmt verksamningi og kenndi hvor aðili hinum um það. Í kjölfar þess reis ágreiningur um fjárhagslegt uppgjör  milli aðila. Höfðaði E ehf. mál og krafðist greiðslu samkvæmt reikningum sem höfðu að hluta til verið samþykktir. E ehf. krafðist jafnframt skaðabóta fyrir tafir og greiðslu vegna flýtingar á verki. S hf. hafði uppi gagnkröfu í málinu sem samanstóð af bótum fyrir tafir, kröfu um endurgreiðslu vegna ofgreiddra reikninga og kröfu um skaðabætur eða afslátt vegna galla. Í Hæstarétti var fallist á niðurstöðu matsgerðar um að S hf. hafi borið ábyrgð vegna tafa og að því væri skylt að greiða fyrir tiltekin aukaverk. Þá var fallist á skyldu E ehf. til að greiða S hf. tafabætur í einn dag og að hluta á kröfu S hf. um endurgreiðslu vegna ofgreiddra reikninga.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf, H-kvk-nf H-kvk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Aðaláfrýjandi skaut málinu upphaflega til Hæstaréttar 12. maí 2009, en ekki varð af fyrirhugaðri þingfestingu þess 24. júní 2009. Með heimild í 4. mgr. 153. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála áfrýjaði hann héraðsdómi öðru sinni 14. júlí 2009. Aðaláfrýjandi krefst sýknu af kröfu gagnáfrýjanda en til vara lækkunar á fjárhæð hennar. Þá krefst hann þess að gagnáfrýjanda verði gert að greiða sér 61.592.078 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 47.700.000 krónum frá 11. mars 2005 til 28. apríl 2005 en af 52.932.986 krónum frá þeim degi til 8. júní 2005 en af 61.592.078 krónum frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Gagnáfrýjandi áfrýjaði fyrir sitt leyti 22. september 2009. Hann krefst sýknu af kröfu aðaláfrýjanda en til vara að hún verði lækkuð. Þá krefst hann þess að aðaláfrýjandi verði dæmdur til greiðslu 136.049.695 króna með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 af stighækkandi fjárhæðum kröfunnar, eins og lýst er í hinum áfrýjaða dómi, frá 8. nóvember 2004 til greiðsludags allt að frádreginni innborgun hinn 23. mars 2005 að fjárhæð 3.125.431 króna. Til vara krefst gagnáfrýjandi þess að fjárhæð kröfu hans vegna tafa á verktíma, 48.697.944 krónur, sem krafist sé dráttarvaxta af frá 18. mars 2005, verði 26.337.000 krónur, þannig að heildarkrafan lækki í 113.688.751 krónu. Þá krefst gagnáfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Þessi krafa gagnáfrýjanda er óbreytt frá fjárkröfu hans í héraði. Krafa aðaláfrýjanda er hins vegar nokkru lægri en heildarfjárkrafa hans þar. Er skýring á lækkun kröfunnar meðal annars sú að hann gerir nú ekki lengur kröfu um sjálfstæðan dóm fyrir þeim hluta kröfu sinnar um endurgreiðslu vegna léttra veggja sem hann kveðst hafa notað til skuldajafnaðar gegn kröfu gagnáfrýjanda vegna samþykktra krafna, en sýknukrafa aðaláfrýjanda af þeirri kröfu sé eingöngu reist á skuldajöfnun þessari. Sé því ekki tilefni til að krefjast einnig sjálfstæðs dóms fyrir kröfunni að þessu leyti.

I

Svo sem fram kemur í hinum áfrýjaða dómi, og að teknu tilliti til þess sem að framan er getið, greinast fjárkröfur aðila í eftirtalda kröfuliði:

Krafa aðaláfrýjanda:

Til vara gerir gagnáfrýjandi kröfu að fjárhæð 113.688.751 króna og felst munurinn í lægri fjárhæð kröfu vegna tafa á verktíma svo sem fyrr var nefnt.

Hér verður fjallað um einstaka kröfuliði málsaðila í sömu röð og gert er í hinum áfrýjaða dómi. Verður þá fyrst fjallað um „ósamþykktar kröfur“ gagnáfrýjanda, næst um gagnkvæmar kröfur málsaðila vegna tafa á verkinu og loks um kröfur aðaláfrýjanda um endurgreiðslu vegna léttra veggja, sem hann teflir að mestu fram til skuldajafnaðar gegn kröfu gagnáfrýjanda, og vegna Buchtal flísa.

II

Svo sem rakið er í héraðsdómi greinist krafa gagnáfrýjanda um ósamþykktar kröfur í 30 töluliði. Héraðsdómur féllst á 20 þeirra (liði 1, 2, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 16, 18, 21, 23, 24, 25, 26 og 30), samtals að fjárhæð 12.214.565 krónur, en sýknaði aðaláfrýjanda af tíu liðum (3, 4, 15, 17, 19, 20, 22, 27, 28 og 29), samtals að fjárhæð 22.481.972 krónur. Þó að gagnáfrýjandi krefjist fyrir Hæstarétti endurskoðunar á niðurstöðu héraðsdóms um þessa síðarnefndu tíu kröfuliði, fjallar hann ekki í greinargerð sinni fyrir Hæstarétti sérstaklega um forsendur héraðsdóms að því er þá varðar en lætur við það sitja að vísa til þess rökstuðnings sem hann færði fram fyrir þeim í héraði en héraðsdómur hafnaði. Með vísan til forsendna héraðsdóms verður niðurstaða dómsins um að sýkna aðaláfrýjanda af kröfum gagnáfrýjanda í þessum tíu kröfuliðum staðfest.

Að því er varðar þá 20 liði í kröfu gagnáfrýjanda sem héraðsdómur féllst á verður fyrst vikið að ágreiningi málsaðila sem lýtur að því hvort réttilega hafi verið bornar fram málsástæður sem þá varða og héraðsdómur byggir á að hluta. Þannig kemur fram í forsendum dómsins varðandi kröfuliði 5, 7, 9, 10 og 11, að aðaláfrýjandi hafi ekki andmælt þessum kröfuliðum tímanlega þegar gagnáfrýjandi kynnti honum þá fyrst. Aðaláfrýjandi telur að héraðsdómur hafi ekki mátt byggja dóm á þessu, þar sem málsástæða gagnáfrýjanda, sem að þessu lýtur, hafi ekki komið fram í stefnu. Bendir hann á að gagnáfrýjandi hafi í stefnunni látið við það sitja að vísa til yfirlita og gagna sjálfs sín um kröfur þessar sem taki yfir 238 blaðsíður í málsgögnum. Þar megi vissulega sjá athugasemdir af hálfu gagnáfrýjanda um að aðaláfrýjandi hafi ekki andmælt nefndum kröfuliðum, en þetta sé ófullnægjandi. Í e. lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 sé kveðið á um að málsástæður sem stefnandi byggi á skuli koma fram í stefnu. Undantekningarregla 2. mgr. 111. gr. laganna um heimild til að byggja dómsniðurstöðu á málsástæðu, sem ekki hafi komið fram, geti ekki eins og hér stendur á gilt um þetta, enda sé möguleiki sinn til varna gegn málsástæðunni skertur ef talið verði að hún hafi ekki þurft að koma fram í stefnunni sjálfri. Fallist verður á sjónarmið aðaláfrýjanda um þetta. Það var ekki vandkvæðum bundið fyrir gagnáfrýjanda að geta um það í stefnu til héraðsdóms að hann byggði nefnda kröfuliði sína meðal annars á þessari ástæðu. Var nauðsynlegt að hann gerði það svo aðaláfrýjandi fengi sanngjarnt tækifæri til að færa fram varnir sínar gegn málsástæðunni. Verður því að leysa úr ágreiningi málsaðila um nefnda kröfuliði með athugun á röksemdum þeirra um efnislegt réttmæti kröfuliðanna.

Aðaláfrýjandi hefur fyrir Hæstarétti byggt varnir sínar gegn kröfuliðum 1, 6, 7, 8, 9, 13, 14, 18, 21, 23, 24 og 26 meðal annars á því að, verði á annað borð fallist á með gagnáfrýjanda að um aukaverk hafi verið að ræða, hafi gagnáfrýjandi ekki gætt að ákvæðum 16.2 og 16.6 í ÍST 30 frá 1997, sem til sé vísað í verksamningi. Þar sé kveðið á um að verktaki þurfi að gera kröfu um sérstaka greiðslu vegna aukins kostnaðar sem af breytingu leiði áður en byrjað hafi verið á vinnu við breytinguna (16.2) og hann megi engin aukaverk vinna nema samkvæmt staðfestum fyrirmælum verkkaupa (16.6). Í hinum áfrýjaða dómi er gerð grein fyrir andmælum aðaláfrýjanda gegn einstökum kröfuliðum gagnáfrýjanda. Svo sem þar kemur fram vísaði aðaláfrýjandi einungis til greinar 16.2 í ÍST 30 til stuðnings vörnum sínum gegn kröfuliðum 23 og 26, en aldrei sérstaklega til greinar 16.6. Koma varnir hans sem byggðar eru á þessu því einungis til álita um þessa tvo kröfuliði. Skiptir ekki máli í því sambandi þó að gagnáfrýjandi hafi ekki sérstaklega mótmælt þessum nýju vörnum aðaláfrýjanda í greinargerð sinni til Hæstaréttar enda geta aðilar máls ekki látið Hæstarétt dæma mál á grundvelli málsástæðna sem ekki voru hafðar uppi í héraði, þó að þeir séu sammála um það, þar sem málskot til réttarins snýst um að fá endurskoðun héraðsdóms en ekki dóm í annars konar máli en þar var dæmt, sbr. 2. mgr. 163. gr. laga nr. 91/1991, eins og ákvæðið hefur verið skýrt í dómum Hæstaréttar.

Fallist verður á með aðaláfrýjanda að gagnáfrýjandi hafi ekki sýnt fram á að hann hafi uppfyllt skilyrði greinar 16.2 við kröfugerð sem getur í kröfuliðum 23 og 26. Verður aðaláfrýjandi því sýknaður af kröfum gagnáfrýjanda samkvæmt þessum liðum, sem nema samtals 1.063.289 krónum.

Aðaláfrýjandi hefur fyrir Hæstarétti mótmælt nokkrum kröfuliðum gagnáfrýjanda meðal annars á þeim forsendum að tilefni þeirra sé ýmist ósannað eða fjárhæð þeirra of há. Ekki verður séð að hann hafi sérstaklega byggt varnir á þessu við meðferð málsins í héraði. Koma þessi andmæli aðaláfrýjanda því ekki til greina fyrir Hæstarétti.

III

Í kröfulið 5 gerir gagnáfrýjandi kröfu að fjárhæð 42.257 krónur samkvæmt tveimur reikningum vegna vinnu pípulagningarmanns við að leggja niðurföll í neðstu svalir húsa nr. 5 og 7. Aðaláfrýjandi telur að gert hafi verið ráð fyrir þessum verkliðum í upphaflegum gögnum sem hafi legið til grundvallar tilboði. Gagnáfrýjandi lagði þessa reikninga og nokkur gögn sem þá varða fram við þingfestingu málsins. Þar er ekki að finna viðhlítandi skýringar á að um aukaverk sé að ræða og verður kröfulið þessum því hafnað.

Kröfuliður 7 að fjárhæð 385.562 krónur varðar uppsetningu á ljósum í lyftugöng sem gagnáfrýjandi telur ekki hafa verið innifalda í samningi aðila. Aðaláfrýjandi telur alla liði vegna uppsetningar lyftu vera innan verksamnings og vísar til þess að um sé að ræða svonefndan fastverðsamning. Gagnáfrýjandi heldur því fram að ekki sé minnst á þessi ljós í verklýsingu eða á teikningu. Ekki verður séð að aðaláfrýjandi mótmæli þessu. Verður þessi kröfuliður því tekin til greina.

Kröfuliður 9 er um greiðslu viðbótarkostnaðar að fjárhæð 642.900 krónur vegna flísalagnar á útisvalir. Gagnáfrýjandi byggir á því að mistök við magntöku hönnuða hafi valdið því að flísalögn á þessum stað hafi tafist verulega og ekki hafi verið unnt að vinna þennan verkþátt í samfellu við aðra flísalögn. Hafi þetta valdið viðbótarkostnaði þessum. Í vörnum aðaláfrýjanda við þessum kröfulið kemur fram að eftirlit hafi hafnað honum. Hann hefur á hinn bóginn hvorki fært rök fyrir þeirri afstöðu, né fært fram efnisleg andmæli við því sem gagnáfrýjandi hefur staðhæft um tilefni reikningsins. Verða staðhæfingar gagnáfrýjanda um þetta því lagðar til grundvallar og kröfuliðurinn tekinn til greina.

Kröfuliður 10 að fjárhæð 579.000 krónur er um kostnað vegna steypu neðstu svala húsa nr. 5 og 7. Sömu rök og málflutningur eiga við um þennan lið sem um kröfulið 5 að framan. Verður hann því ekki tekinn til greina.

Í 11. kröfulið gerir gagnáfrýjandi kröfu að fjárhæð 26.738 krónur vegna sands undir neðstu svalir húsa nr. 5 og 7. Um þennan lið á við það sama og um kröfuliði 5 og 10 að framan. Verður hann því ekki tekinn til greina.

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður staðfest niðurstaða hans um að taka til greina kröfuliði 1, 2, 6, 8, 12, 13, 14, 16, 18, 21, 24, 25 og 30. Samkvæmt framansögðu verða einnig teknir til greina kröfuliðir 7 og 9. Samtals nema þessir liðir 10.503.281 krónu. Svo sem að framan greinir er hins vegar hafnað kröfuliðum 5, 10, 11, 23 og 26, sem teknir voru til greina í héraði, samtals 1.711.284 krónur.

IV

Gagnáfrýjandi krefst bóta vegna tafa á verkinu, sem hann telur aðaláfrýjanda bera ábyrgð á. Greinist krafa hans sem tengist verkskilum í tvo þætti. Annars vegar krefst hann bóta vegna viðbótarkostnaðar sem hann telur sig hafa haft vegna tafanna, 13.897.944 krónur, og hins vegar bóta vegna þess að hann hafi skilað verkinu af sér fyrr en honum hafi verið skylt (flýting á verki), 34.800.000 krónur. Samtals nemur krafan því 48.697.944 krónum. Til vara gerir hann kröfu um samtals 26.337.000 krónur vegna þessara kröfuliða. Koma nánari skýringar hans á kröfugerð þessari fram í hinum áfrýjaða dómi.

Aðaláfrýjandi hefur mótmælt þessum kröfum gagnáfrýjanda. Telur hann skil verksins hafa tafist af ástæðum sem varða gagnáfrýjanda. Þá byggir hann einnig á því að gagnáfrýjandi hafi ekki uppfyllt skyldur sem á honum hafi hvílt samkvæmt 11. gr. verksamnings aðila 18. júní 2003 og grein 24.3 í ÍST 30 um að verktaka beri að tilkynna verkkaupa tafarlaust ef hann telji sig eiga rétt á framlengingu á fresti til að skila verki. Telur hann gagnáfrýjanda, hvað sem öðru líði, ekki hafa uppfyllt þessa skyldu, þar sem hann hafi ekki gert formlega kröfu um framlengingu á verktíma fyrr en með bréfi 23. mars 2005. Gagnáfrýjandi mótmælir þessu og telur sig hafa uppfyllt nefnda tilkynningarskyldu á verkfundum eftir því sem tilefni gafst.

Í 11. gr. verksamnings aðila er að finna svofellt ákvæði: „Telji verktaki sig eiga rétt á framlengingu skilafrests þá skal hann strax skýra frá því og um leið leggja fram nauðsynleg gögn er sanni réttmæti framlengingarinnar, sbr. kafla 24 í ÍST 30.“ Grein 24.3 í ÍST 30 hljóðar svo: „Ef verktaki telur sig eiga rétt á framlengingu á fresti skal hann tafarlaust tilkynna verkkaupa það skriflega. Hann skal, ef þess er krafist, færa sönnur á að töfin hafi hlotist af þeim atvikum sem hann ber fyrir sig.“

Gagnáfrýjandi vísar til verkfunda í júní til september 2004, þar sem hann hafi gert athugasemdir vegna tafa af hálfu aðaláfrýjanda og komi þetta fram í verkfundagerðum. Nefnir hann meðal annars sérstaklega eftirfarandi staði í fundagerðunum. Á verkfundi 3. júní hafi hann nefnt að vinna við lyftur hafi ekki getað farið af stað, þar sem hönnun á „ruslatunnustömmum“ sé ekki lokið, vinna við gólflögn í baðherbergjum geti fyrst hafist „nú í vikunni“, þar sem hönnuðir hafi leyst vandamál með lagnir í sturtum, upplýsingar vanti um hvernig „lokunum í sköktum“ eigi að vera háttað, vinna við flísalögn eigi að hefjast „eftir 3,5 vikur“ og sé mikilvægt að „fá ákvörðun um gerð strax til að þetta valdi ekki töfum.“ Á verkfundi 29. júní hafi verið bókað að verktaki óski eftir því „að festingar fyrir ruslatunnurennur fari að koma þar sem það er farið að valda töfum.“ Þetta atriði hafi enn verið ítrekað á verkfundi 6. júlí þar sem meðal annars hafi verið bókað af hálfu gagnáfrýjanda sérstök árétting á mikilvægi þess „að þetta komi strax þar sem þetta er kritiskt og veldur töfum.“ Á verkfundi 28. júlí hafi gagnáfrýjandi látið bóka: „að vinna við lyftur hefur ekki getað farið af stað vegna ruslatunnustamma og að það tefji aðra innivinnu í sameign. Telur verktaki að tafir á lyftuuppsetningu komi til með að verða ca. 10 vikur.“ Þá hafi gagnáfrýjandi í bréfi til eftirlitsaðila með verkinu 5. ágúst 2004 haft orð á töfum af hálfu verkkaupa, meðal annars með orðunum: „Merkingarlaust er hjá eftirliti að fara fram á úttekt á íbúðum sem ekki eru úttektarhæfar sökum ákvarðanaleysis og skorts á fyrirmælum frá hönnuðum.“ Í fundargerð 24. ágúst komi fram athugasemd um að lyftuuppsetning hafi tafist um að minnsta kosti þrjá mánuði vegna þess að verkkaupi hafi „ekki lokið hönnun á ruslatunnustömmum fyrr en núna í þessari viku.“ Einnig hafi sein ákvörðun hönnuða tafið „efnisútvegun á flísum“.

Hinn 15. september 2004 sendi gagnáfrýjandi eftirlitsaðila aðaláfrýjanda tölvupóst, þar sem meðal annars segir svo:

„1. Verkáætlun.

Við höfum nú kynnt ykkur verkáætlun vegna frágangs í sameign. Verkáætlun þessi miðast við að skila sameigninni fullfrágenginni í lok nóvember. Þetta er sett fram í samræmi við óskir ykkar, þrátt fyrir að við eigum sannanlega rétt á framlengingu vegna vanefnda verkkaupa við að skila hönnun tímalega.

2. Lyftuuppsetning

Verkkaupi hefur tafið uppsetningu á lyftum um 16 vikur þar sem hönnun á ruslatunnustömmum og útloftun á þeim var ekki lokið. Lyftuuppsetning þarf því að gerast á mun skemmri tíma en áætlað hafði verið og meðfylgjandi eru athugasemdir undirverktaka okkar (Íselekt) vegna þessa. Þeir telja ekki raunhæft að setja lyfturnar upp mv. þessa áætlun. Við munum ræða nánar við þá til hvaða aðgerða þarf að grípa og hvort þetta verði yfir höfuð mögulegt. Eins og við höfum áður bent á þá hefur þessi verkþáttur áhrif á aðra verkþætti, s.s. flísalögn.

3. Aðrar tafir verkkaupa

Verkkaupi hefur einnig í fjölmörgum öðrum atriðum valdið töfum á verkinu og vísað er til fyrri skeyta og sérstaklega BR147 frá 5/8/04 og E881 frá 27/8. Því til viðbótar hefur verkkaupi verið með fjölmargar breytingar og viðbætur við verkið bæði í sameign og íbúðum sem berast oft á tíðum seint og í mörgum tilvikum ófullgerðar.

Nú erum við t.d. stopp með vinnu í 8 íbúðum sem sumum hverjum er verið að óska eftir að skilist eftir 2 vikur. Beiðni kom í gær um að steypusaga gat efst í stigahúsi í húsi 1 og þarmeð setur það innivinnu þar í uppnám. Óskilvirkni í samræmingu hönnunar og sein ákvarðanataka verkkaupa hefur einkennt allt verkið og kemur það eðlilega niður á verkhraða.

4. Niðurstaða

Vísað er til bréfs verkkaupa til okkar frá 2. september. Þar kemur ma. fram að verkkaupi áskilur sér rétt á dagsektum fari verkið framyfir tímamörk.

Við höfnum algerlega að verktaki sé ábyrgur fyrir þeim seinkunum sem fyrirsjáanlegar eru.

Við munum í samræmi við framsenda verkáætlun og ósk verkkaupa, setja allan kraft í að skila verkinu í lok nóvember, og afhenda íbúðir í samræmi við skilaplan. Ljóst er að það getur orðið mjög erfitt. Við áskiljum okkur allan rétt vegna kostnaðar sem af þessu hlýst og teljum að verkkaupi sé að fullu ábyrgur fyrir.“

Á verkfundi þennan sama dag var fært í fundargerð: „Verktaki segir að vegna breytinga og stöðvun verkþátta þeim tengdum þá áskilji hann sér rétt til að fara eftir nýrri verkáætlun sem SÓl og KGS fóru saman yfir. Verktaki vísar ennfremur í póst E881 og hafnar öllum hótunum um dagsektir sem hann segir án rökstuðnings.“ Síðan er bókað að eftirlit telji að „fyrrgreindar ástæður verktaka“ gefi honum ekki rétt til að seinka verkinu og séu verktaki og eftirlit ósammála um þetta efni. Loks var á verkfundi 22. september bókuð svofelld athugasemd gagnáfrýjanda við bókunina frá 15. september: „Hann [verktaki] telur sig eiga 3 mánuði inni í frágangi innanhúss (í sameign) vegna tafa af völdum verkkaupa á uppsetningu lyfta og vali á flísalögn í sameign. Hins vegar hafi verkkaupi óskað eftir því að verktaki skili verkinu í lok nóvember og verktaki þá sett fram umrædda áætlun þrátt fyrir að hann telji sig eiga inni 3 mánuði og muni gera kröfu um greiðslur fyrir.“

Með vísan til þeirra skriflegu krafna um framlengingu á verktíma sem hér hafa verið raktar verður fallist á niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um að gagnáfrýjandi hafi uppfyllt kröfu 11. gr. verksamnings aðila 18. júní 2003 og greinar 24.3 í ÍST 30 um tilkynningar til aðaláfrýjanda um að gagnáfrýjandi teldi sig eiga rétt á framlengingu á fresti til að skila verkinu.

V

Svo sem greinir í héraðsdómi voru 19. mars 2007 að beiðni gagnáfrýjanda dómkvaddir tveir menn til að meta meðal annars hver væri hæfileg framlenging á verktíma af ástæðum sem taldar eru upp í tíu liðum og gagnáfrýjandi telur að hafi verið á ábyrgð aðaláfrýjanda. Þá var matsmönnunum falið að meta hæfilegar bætur til gagnáfrýjanda vegna framlengingar á verki og „flýtingar verks“. Matsgerð er dagsett 6. september 2008 og er í hinum áfrýjaða dómi gerð grein fyrir meginefni hennar og niðurstöðum. Er matsgerðin lögð til grundvallar héraðsdómi um að verkinu hafi seinkað um 83 daga af ástæðum sem aðaláfrýjandi beri ábyrgð á og um fjárhæð á kröfum gagnáfrýjanda um bætur af þessu tilefni.

Aðaláfrýjandi hefur mótmælt sönnunargildi matsgerðarinnar. Hann hefur hins vegar ekki leitast við að hnekkja henni með yfirmati. Verður því staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms, sem byggð er á matsgerðinni, um seinkun verksins og um bætur til gagnáfrýjanda vegna þess, 8.337.000 krónur. Gagnáfrýjandi gerir, svo sem fyrr sagði, einnig kröfu að fjárhæð 34.800.000 krónur vegna þess að hann hafi flýtt verkinu og skilað til aðaláfrýjanda að minnsta kosti hlutum þess fyrir þann tíma sem honum hafi verið það skylt. Í hinum áfrýjaða dómi voru honum dæmdar 9.000.000 krónur af þessu tilefni og var það helmingur af þeim kostnaði sem matsmenn töldu gagnáfrýjanda hafa orðið fyrir við að flýta verkinu um tvo mánuði. Kemur fram í forsendum dómsins að gagnáfrýjandi „eigi rétt á hlutdeild í þeim hagnaði sem verður til vegna þessa“. Í stefnu er óskýrt hvort gagnáfrýjandi byggir þessa kröfu á því að um sé að ræða fjártjón sem aðaláfrýjanda beri að bæta honum á grundvelli skaðabótareglna eða hvort hann telji beina samningsskyldu aðaláfrýjanda leiða til greiðsluskyldu hans. Í samningi málsaðila er ekki kveðið á um rétt gagnáfrýjanda til fjárgreiðslu af tilefni sem þessu og ekki verður séð að hann hafi aflað samþykkis aðaláfrýjanda við greiðslum af þessu tilefni. Þá hefur ekki verið sýnt fram á að skaðabótareglur geti leitt til þess að krafan verði tekin til greina. Verður aðaláfrýjandi því sýknaður af þessari kröfu gagnáfrýjanda.

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur um skyldu gagnáfrýjanda til að greiða aðaláfrýjanda 75.000 krónur í tafabætur og um endurgreiðslu gagnáfrýjanda vegna léttra veggja, 57.888.200 krónur, en 52.655.214 krónum af þeirri fjárhæð er þá skuldajafnað á móti kröfu gagnáfrýjanda vegna samþykktra krafna, en það sem umfram er, 5.232.986 krónur, dæmt aðaláfrýjanda. Hinn áfrýjaði dómur verður einnig með vísan til forsendna staðfestur um sýknu gagnáfrýjanda af kröfu aðaláfrýjanda um endurgreiðslu vegna Buchtal-flísa, 8.659.092 krónur.

VI

Samkvæmt framangreindum niðurstöðum verða teknar til greina kröfur aðaláfrýjanda samtals að fjárhæð 5.307.986 krónur (75.000 + 5.232.986). Af kröfum gagnáfrýjanda verða teknar til greina kröfur samtals að fjárhæð 18.840.281 króna (10.503.281 + 8.337.000). Þar sem hér er í reynd dæmt um uppgjör á verksamningi aðila og teknar til greina umdeildar kröfur á báða bóga, þykir mega draga kröfu aðaláfrýjanda frá kröfu gagnáfrýjanda og dæma mismuninn, 13.532.295 krónur, með dráttarvöxtum frá 22. maí 2006, en þann dag var mál vegna aðalsakar máls þessa í héraði höfðað.

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um málskostnað í héraði verður staðfest.

Rétt þykir með vísan til 3. mgr. 130. gr., sbr. 166. gr., laga nr. 91/1991 að málskostnaður fyrir Hæstarétti falli niður.

Dómsorð:

Aðaláfrýjandi, 101 Skuggahverfi hf., greiði gagnáfrýjanda, Eykt ehf., 13.532.295 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 22. maí 2006 til greiðsludags.

Málskostnaðarákvæði hins áfrýjaða dóms skal vera óraskað.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.