325/2012

Kröfu X, Y, Z og Þ, um að tiltekið dómskjal í máli ákæruvaldsins gegn þeim yrði fellt úr skjölum málsins, var vísað frá Hæstarétti þar sem ákvörðun héraðsdóms um að hafna þeirri kröfu sætir ekki kæru til réttarins. Sömu aðilar kröfðust þess einnig að þeim yrði afhent eintak svonefndrar atburðaskrár um tengingar milli símtala eða sambærileg gögn og afrit allra tölvubréfa sem fóru um netföng þeirra og hald var lagt á undir rannsókn málsins, en þeim kröfum var vísað frá dómi í héraði. Hæstiréttur lagði fyrir héraðsdóm að taka kröfurnar til efnisúrlausnar og leysa þannig úr ágreiningi málsaðila, sbr. 2. mgr. 181. gr. laga nr. 88/2008.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf, G-kvk-nf B-kvk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Varnaraðilar skutu málinu til Hæstaréttar með tveimur kærum 7. maí 2012 sem bárust Hæstarétti ásamt kærumálsgögnum 10. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 4. maí 2012, þar sem hafnað var kröfu varnaraðila um að dómskjal 11, í máli ákæruvaldsins gegn þeim verði fellt úr skjölum málsins og vísað frá dómi kröfu varnaraðila um að þeim yrði afhent eintak svonefndar atburðaskrár (log-skrár) um tengingar milli símtala eða önnur sambærileg gögn sem hafa að geyma yfirlit um símtöl sem hleruð voru með heimild í dómsúrskurðum í málinu, og kröfu þeirra um að afrit allra tölvubréfa sem fóru um netföng varnaraðila og embætti sérstaks saksóknara lagði hald á undir rannsókn málsins. Um kæruheimild vísa varnaraðilar til c., p. og t. liða 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Varnaraðilar krefjast þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og áðurgreindar kröfur þeirra teknar til greina.

Sóknaraðili krefst þess í fyrsta lagi, aðallega að vísað verði frá héraðsdómi kröfu varnaraðila um að dómskjal 11 verði fellt út úr skjölum málsins en til vara að niðurstaða hins kærða úrskurðar um þetta verði staðfest. Í öðru lagi krefst sóknaraðili þess aðallega að vísað verði frá Hæstarétti kröfu varnaraðila um afhendingu atburðaskrár (log-skrár) en til vara staðfestingar hins kærða úrskurðar um þennan þátt en að því frágengnu að kröfu varnaraðila um þetta verði hafnað. Í þriðja lagi krefst sóknaraðili þess aðallega að vísað verði frá Hæstarétti kröfu varnaraðila um að fá afhent afrit allra tölvubréfa sem fóru um netföng þeirra og haldlögð voru af embætti sérstaks saksóknara, en til vara að úrskurður héraðsdóms um þetta verði staðfestur en að því frágengnu að kröfu varnaraðila um þetta verði hafnað.

I

Við þingfestingu máls sóknaraðila á hendur varnaraðilum 7. mars 2012 var bókað að lögð væru fram auk ákæru skjöl undir töluliðum 2 til 12. Dómskjal 11 er tilgreint sem ,,Greinargerð skv. 56. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008“. Sóknaraðili kveður lögmenn, sem gegni verjendastörfum fyrir varnaraðila, hafa fengið skjölin í hendur tveimur vikum fyrir þingfestingu málsins. Af hálfu varnaraðila er tekið fram, að skjöl málsins séu slík að umfangi að efni þeirra sé á tæplega 7000 síðum. Hafi þeir ekki átt þess nokkurn kost að kynna sér efni þeirra fyrir þingfestingu málsins. Að auki hafi þeim ekki verið skipaðir verjendur fyrr en við þingfestinguna. Varnaraðilar lögðu fram bókun í þinghaldi 29. mars 2012 þar sem krafist var úrskurðar um heimild ákæruvalds til að leggja fram dómskjal 11. Með annarri bókun sem lögð var fram 27. apríl 2012 voru kröfur varnaraðila tilgreindar nánar.

Eins og áður greinir var dómskjal 11 lagt fram við þingfestingu málsins fyrir héraðsdómi. Krafa varnaraðila er að dómskjal þetta verði fellt úr skjölum málsins. Úrlausn héraðsdóms um að hafna þessari kröfu sætir ekki kæru til Hæstaréttar samkvæmt 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 og verður kröfu sóknaraðila um endurskoðun á úrskurði héraðsdóms að þessu leyti því vísað frá Hæstarétti.

II

Varnaraðilar krefjast sem fyrr greinir afhendingar svonefndar atburðaskrár (log-skrár) um tengingar milli símtala eða önnur sambærileg gögn sem hafa að geyma yfirlit um símtöl sem hleruð voru með heimild í dómsúrskurðum í málinu. Gagna þessara var aflað á rannsóknarstigi málsins. Þá krefjast þeir afhendingar afrita allra tölvubréfa sem fóru um netföng þeirra og embætti sérstaks saksóknara lagði hald á undir rannsókn málsins. Í héraðsdómi kemur fram að gögnin séu í báðum tilvikum aðgengileg fyrir varnaraðila hjá lögreglu þar sem þeir geti kynnt sér efni þeirra og tekið afstöðu til þess, hvort rétt sé að þau verði lögð fram í málinu. Komi þá fyrst til álita hvort gögnin, öll eða einhver hluti þeirra, verði lögð fram í dómsmálinu, sbr. 2. mgr. 110. gr. laga nr. 88/2008. Héraðsdómur vísaði kröfum varnaraðila um afhendingu gagnanna frá dómi.

Sóknaraðili synjaði kröfum varnaraðila um afhendingu tilgreindra gagna, en lýsti yfir því að þeim stæði til boða að kynna sér efni gagnanna hjá lögreglu með þeim hætti sem lýst er í hinum kærða úrskurði. Varnaraðilar hafa ekki fallist á það boð heldur kusu að bera kröfu um afhendingu undir úrskurð dómara. Dómara bar við svo búið að taka efnislega afstöðu til krafna varnaraðila, sbr. 2. mgr. 181. gr. laga nr. 88/2008, og leysa þannig úr ágreiningi málsaðila. Verður hinn kærði úrskurður því úr gildi felldur að því er varðar þessa þætti og lagt fyrir héraðsdómara að taka efnislega afstöðu til þessara krafna varnaraðila.

Dómsorð:

Vísað er frá Hæstarétti kröfu varnaraðila, X, Y, Z og Þ um að dómskjal 11, í máli ákæruvaldsins gegn þeim verði fellt úr skjölum málsins.

Lagt er fyrir héraðsdóm að taka til efnisúrlausnar kröfu varnaraðila um að þeim verði afhent eintak svonefndrar atburðaskrár (log-skrár) um tengingar milli símtala eða önnur sambærileg gögn sem hafa að geyma yfirlit um símtöl sem hleruð voru með heimild í dómsúrskurðum í málinu, og kröfu þeirra um afhendingu afrits allra tölvubréfa sem fóru um netföng varnaraðila og embætti sérstaks saksóknara lagði hald á undir rannsókn málsins.