368/2010

EÞ og BJ, eigendur jarðarinnar K, og J o.fl., eigendur jarðarinnar B, deildu um staðsetningu landamerkja milli jarðanna. Óumdeilt var að mörkin skyldu liggja í beinni línu frá tilteknum fossi en aðila greindi á um hvar línan endaði í á, handan fjallsins S. Ekki var fallist á að skjal sem EÞ og BJ byggðu kröfu sína á og hafði yfirbragð þess að vera endurrit landamerkjabréfs samrýmdist þinglýstu landamerkjabréfi jarðarinnar E sem B hafði áður verið hluti af. Var hið síðarnefnda talið hafa ríkara sönnunargildi. Einnig þóttu landamerkjalýsingar í örnefnaskrám og aðrar ritaðar heimildir ekki samræmast kröfu EÞ og BJ en þær þóttu aftur á móti samræmast landamerkjabréfi E og kröfu J o.fl. Ekki var fallist á röksemd EÞ og BJ um að verðmat jarðanna í fasteignamati gæfi nægilega skýrar vísbendingar um hver heildarstærð jarðanna væri. Í ljósi þessa var fallist á kröfu J o.fl. um staðsetningu landamerkjanna.

Dómur Hæstaréttar

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, E-kk-nf T-kk-nf og G-kvk-nf B-kvk-nf.

Áfrýjendur skutu málinu upphaflega til Hæstaréttar 25. mars 2010. Ekki varð af fyrirhugaðri þingfestingu þess 12. maí 2010 og áfrýjuðu þau öðru sinni 9. júní sama ár. Þau krefjast þess að viðurkennt verði að merki milli jarðanna Ketilsstaða og Beinárgerðis á Fljótsdalshéraði séu úr punkti í brún Beinárfoss með hnitin austur 713.414 og norður 528.802 í beina línu í punkt í Stóralækjarós við Fagradalsá með hnitin austur 718.729 og norður 523.502. Þá krefjast áfrýjendur málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndu krefjast staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Dómendur í málinu fóru á vettvang 19. september 2011.

Í máli þessu deila aðilar um hluta landamerkja milli jarðanna Ketilsstaða og Beinárgerðis á Fljótsdalshéraði. Byggja stefndu kröfur sínar á landamerkjabréfi Eyjólfsstaða með Beinárgerði 29. júní 1886, sem þinglesið var 5. júlí sama ár. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður staðfest sú niðurstaða hans að þetta landmerkjabréf sé ekki samrýmanlegt skjali því sem dagsett er 16. júní 1884 og lýsir landamerkjum Ketilsstaða og að leggja beri fyrrnefnda bréfið til grundvallar við úrlausn málsins. Þeim mörkum sem um er deilt í málinu er svo lýst í landamerkjabréfi Eyjólfsstaða með Beinárgerði að frá Beinárfossi liggi mörkin „svo beina línu frá honum yfir aurinn og Hvíslárdal utan í Sauðahnúk þaðan sömu stefnu í Fagradalsá.“ Í sýslu- og sóknalýsingu G-kk-ef P-kk-ef, Vallarnessókn 1840, er örnefnið Sauðahnúkur í Sauðahlíðarfjalli staðsett „þar það er hæðst að utanverðu“. Eins og rakið er í héraðsdómi hafa aðilar við meðferð málsins stuðst við staðfræðikort Landmælinga Íslands, Sauðahlíðarfjall 2315 II NV. Aðilar eru sammála um að hæðarpunktur 762 m á kortinu, norðarlega á Sauðahlíðarfjalli, sé nefndur Sauðahnúkur. Verður á þeim grunni en að öðru leyti með vísan til forsendna héraðsdóms lagt til grundvallar að við þann stað sé átt í landamerkjabréfinu og að merkin skuli dregin utan í þeim hnúk á þann hátt er í héraðsdómi segir. Að þessu gættu verður hinn áfrýjaði dómur staðfestur með vísan til forsendna hans.

Áfrýjendur verða dæmd til að greiða málskostnað fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Áfrýjendur, E-kvk-nf G-kvk-nf Þ-kvk-nf og B-kk-nf J-kk-nf, greiði óskipt stefndu, J-kvk-þgf S-kvk-þgf Þ-kvk-þgf, K-kvk-þgf B-kvk-þgf, S-kk-þgf B-kk-þgf, Ó-kk-þgf B-kk-þgf, B-kvk-þgf B-kvk-þgf, S-kvk-þgf B. Þ-kvk-þgf, I-kvk-þgf H. Þ-kvk-þgf og G-kk-þgf S-kk-þgf B-kk-þgf, samtals 900.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.