5/2011

X var sakfelldur fyrir innbrot og þjófnað með því að hafa brotist inn á umráðasvæði A ehf. og stolið þaðan verkfærum og öðrum munum, sbr. 244. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Var refsing ákærða ákveðin fangelsi í tvo mánuði en fullnustu refsingarinnar frestað skilorðsbundið.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf, J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 30. desember 2010 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Af hálfu ákæruvaldsins er þess krafist að ákærði verði sakfelldur samkvæmt báðum ákærum og refsing verði þyngd.

Ákærði krefst þess aðallega að málinu verði vísað frá dómi, en til vara að héraðsdómur verði ómerktur og málinu vísað heim í hérað. Verði ekki fallist á þetta krefst hann sýknu af kröfum ákæruvaldsins. Að þessu frágengnu krefst hann þess að sér verði ekki gert að sæta refsingu en ella mildunar á refsingu.

I

Kröfu sína um frávísun málsins frá héraðsdómi reisir ákærði á því að tilgreining í ákæru 15. janúar 2010 á tíma ætlaðra brota ákærða sé ekki nægilega glögg. Þá telur hann að lögreglurannsókn hafi verið ófullnægjandi og ekki uppfyllt þær kröfur sem fram koma í 54. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Að því er snertir ákæru 7. maí 2010 vísar ákærði til þess að ekki liggi fyrir skýrsla hjá lögreglu af honum sem uppfylli kröfur laga um yfirheyrslu sakaðs manns.

Tilgreining í ákæru 15. janúar 2010 á tímabili brota markast af því hvenær komið var með umræddan geymslugám á athafnasvæði A ehf. á [...] og nær til þess tímamarks er starfsmenn fyrirtækisins urðu þess áskynja að farið hefði verið í gáminn og hlutum stolið. Upptalning muna í ákærunni réðst af því sem fannst í skemmu að [...], [...], þar sem ákærði bjó. Verður ekki fallist á með ákærða að annmarkar séu á að haga ákæru á þennan hátt og verður ekki talið að þetta hafi valdið honum erfiðleikum við vörnina. Að því er snertir ætlaða annmarka á lögreglurannsókn er þess að gæta að niðurstaða málsins ræðst af sönnunarfærslu fyrir dómi, sbr. 1. mgr. 111. gr. laga nr. 88/2008. Skýrslur lögreglu eru meðal sönnunargagna málsins. Hugsanlegir annmarkar á þeim koma til athugunar við mat á sönnunargildi þeirra en valda ekki frávísun málsins frá dómi. Samkvæmt þessu verður ekki fallist á kröfu ákærða um frávísun málsins frá héraðsdómi.

II

Kröfuna um ómerkingu héraðsdóms og heimvísun málsins reisir ákærði á því að héraðsdómur hefði átt að vera fjölskipaður, þar sem niðurstaða hafi að verulegu leyti ráðist af mati á sönnunargildi munnlegs framburðar fyrir dómi, sbr. 4. mgr. 3. gr. laga nr. 88/2008. Þetta ákvæði laganna felur í sér heimild til að hafa dóm fjölskipaðan og víkja með því frá meginreglu 2. mgr. sömu greinar um að einn dómari skipi dóm í hverju máli. Ekki eru efni til að telja að niðurstaða héraðsdómara um sönnunargildi munnlegs framburðar fyrir dómi sé röng, svo einhverju skipti fyrir úrslit málsins, þannig að tilefni sé til að ómerkja héraðsdóm á grundvelli 3. mgr. 208. gr. framangreindra laga. Verður kröfu ákærða um ómerkingu héraðsdóms hafnað.

III

Fallist verður á með ákærða að ekki sé sannað í málinu að hann hafi klippt sundur hengilás á geymslugámi þeim sem munir voru fjarlægðir úr. Þá er bersýnilega röng tilgreining ákæru á verðmæti þeirra muna sem ákærði er sakaður um að hafa stolið úr gáminum, enda er tekið fram berum orðum í verðmati því sem liggur til grundvallar fjárhæðinni í ákæru, að fjárhæðin feli í sér verð á nýjum hlutum „og því ljóst að raunverðgildi hlutanna er eitthvað minna eða allt að 50%.“ Með þessum athugasemdum en að öðru leyti með vísan til forsendna héraðsdóms verður staðfest niðurstaða hans um að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í I. lið ákæru 15. janúar 2010. Þá verður með vísan til forsendna einnig staðfest niðurstaða dómsins um að sýkna ákærða af broti því sem getur í II. lið sömu ákæru.

IV

Með ákæru 7. maí 2010 er ákærða gefið að sök að hafa stolið 6 ljóskösturum af tveimur tilgreindum bifreiðum síðari hluta janúarmánaðar 2010. Ákærði neitaði að tjá sig um þessi ætluðu brot fyrir dómi. Svo sem fram kemur í forsendum hins áfrýjaða dóms er sakfelling ákærða fyrir þessi brot að verulegu leyti byggð á lögregluskýrslu sem liggur fyrir í málinu á myndskeiði, þar sem hann hafi játað brotin. Er sagt að skýrsla hans um þetta hafi verið gefin við rannsókn á öðru sakarefni. Upptaka af fyrri hluta yfirheyrslunnar er sögð hafa glatast. Fyrir dómi spurði verjandi ákærða lögreglumann, sem annaðist yfirheyrsluna, hvort hann kannaðist við að hafa sagt það sem fram kæmi á þeim hluta myndskeiði sem fyrir liggur: „Við ætlum að eyða þeirri upptöku, hún verður í rauninni ekki til“. Kvaðst lögreglumaðurinn hafa sagt þetta.

Í málinu liggur ekki fyrir að gætt hafi verið ákvæða í 2. mgr. 63. gr., sbr. 1. og 2. mgr. 62. gr. og 1. mgr. 28. gr. laga nr. 88/2008 við yfirheyrslu þá sem á er byggt í hinum áfrýjaða dómi. Leiðir þetta til þess að umrædd skýrsla hefur ekki gildi við sönnunarfærslu ákæruvalds um sakargiftir þessarar ákæru. Ekki verður talið að önnur sönnunargögn sem fyrir liggja um þetta dugi til þess að telja þessar sakir ákærða sannaðar. Verður hann því sýknaður af sakargiftum ákærunnar 7. maí 2010.

V

Þrátt fyrir þá breytingu á sakfellingu ákærða sem gerð er í þessum dómi eru ekki efni til að breyta refsiákvörðun héraðsdóms. Verður héraðsdómur því staðfestur og ákærði dæmdur til að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun verjanda síns sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti í dómsorði sem og ferðakostnað verjandans 35.360 krónur.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur er óraskaður.

Ákærði, X, greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, 391.073 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, H-kk-ef G-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 313.750 krónur.