752/2012

N lýsti kröfu við slit SPB hf. sem slitastjórn þess síðarnefnda hafnaði á þeirri forsendu að N hefði lýst kröfu sinni eftir að kröfulýsingarfrestur rann út og var þeim ágreiningi vísað til úrlausnar héraðsdóms. Deildu aðila um það hvort undanþáguheimild 2. tl. 118. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. ætti við í málinu, og hvort slitastjórn SPB hf. hefði verið skylt að tilkynna N, sem búsettur var erlendis, um slitameðferðina. Talið var að slitastjórn SPB hf. hefði borið að senda N tilkynningu um slitameðferðina í samræmi við 1. mgr. 86. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl, eftir að N hafði sent slitastjórninni bréf þar sem krafist var greiðslu þeirrar kröfu sem síðar var lýst við slitin. Þá var jafnframt talið að tilkynning slitastjórnar SPB hf. til N um að félagið væri í greiðslustöðvun gæti ekki leitt til þess að N hefði mátt vera kunnugt um slitameðferð SPB hf. Þar sem N hafði lýst kröfu sinni án ástæðulausra tafa eftir að hann fékk vitneskju um slitameðferðina, og fyrir boðun til skiptafundar um frumvarp til úthlutunar úr búi SPB hf., sbr. 2. tl. 118. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl., var talið að krafa N kæmist að við slitameðferð SPB hf. sem almenn krafa samkvæmt 113. gr. sömu laga.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, H-kk-nf I. J-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 11. desember 2012, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 20. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 28. nóvember 2012, þar sem krafa varnaraðila að fjárhæð 113.460.000 krónur var viðurkennd sem almenn krafa samkvæmt 113. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. við slit sóknaraðila. Kæruheimild er í 1. mgr. 179. gr. sömu laga. Sóknaraðili krefst þess að kröfu varnaraðila verði hafnað og sér dæmdur málskostnaður í héraði og kærumálskostnaður.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Eftir að hinn kærði úrskurður gekk hefur nöfnum beggja málsaðila verið breytt eins og heiti málsins ber með sér.

Ágreiningur í máli þessu lýtur eingöngu að því hvort krafa, sem varnaraðili lýsti á hendur sóknaraðila, komist að við slitameðferð hins síðarnefnda. Svo sem greinir í hinum kærða úrskurði ákvað Fjármálaeftirlitið 21. mars 2009 að taka yfir vald hluthafafundar sóknaraðila, víkja stjórn hans frá og skipa honum skilanefnd í samræmi við þágildandi ákvæði 100. gr. a. laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki, sbr. 5. gr. laga nr. 125/2008. Sóknaraðila var veitt heimild til greiðslustöðvunar 23. mars 2009 og átti hún að standa til 15. júní sama ár. Áður en sá tími var á enda runninn var honum skipuð slitastjórn 19. maí 2009 samkvæmt 4. mgr. 101. gr. fyrrnefndra laga um fjármálafyrirtæki, sbr. 5. gr. laga nr. 44/2009 og 4. tölulið ákvæðis II til bráðabirgða við þau lög.

Samkvæmt 2. mgr. 102. gr. laga nr. 161/2002, eins og henni var breytt með 2. mgr. 6. gr. laga nr. 44/2009, skal um efni innköllunar, kröfulýsingarfrest og tilkynningar eða auglýsingar vegna erlendra kröfuhafa beitt sömu reglum við slit fjármálafyrirtækja og við gjaldþrotaskipti. Frestur samkvæmt 2. mgr. 85. gr. laga nr. 21/1991 til að lýsa kröfum á hendur sóknaraðila rann út 3. nóvember 2009. Var sá frestur því á enda þegar varnaraðili, sem hefur starfstöð erlendis, lýsti kröfu sinni 22. desember sama ár. Samkvæmt 118. gr. laga nr. 21/1991 er meginregla þeirra sú að krafa fellur niður gagnvart þrotabú ef henni er ekki lýst á hendur því fyrir skiptastjóra áður en kröfulýsingarfresti lýkur, en frá þeirri reglu eru undantekningar sem taldar eru upp í 1. til 6. tölulið greinarinnar. Segir þannig í 2. tölulið hennar að krafa á hendur þrotabúi falli ekki niður ef kröfuhafinn er búsettur erlendis og honum hafi hvorki verið kunnugt né mátt vera kunnugt um gjaldþrotaskiptin, enda sé kröfunni lýst án ástæðulausra tafa og áður en boðað er til skiptafundar um frumvarp til úthlutunar úr búinu. Samkvæmt 1. mgr. 86. gr. laga nr. 21/1991 er skiptastjóra jafnframt því að gefa út innköllun samkvæmt 85. gr. rétt að leita sérstaklega vitneskju um hvort einhver sá, sem kann að telja til kröfu á hendur þrotabúinu, sé búsettur erlendis. Komi fram vitneskja um slíkt er skiptastjóra rétt að tilkynna hlutaðeigandi svo fljótt sem verða má um gjaldþrotaskiptin, hvenær kröfulýsingarfrestur endi og hverjar afleiðingar það geti haft að kröfu verði ekki lýst innan frestsins.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar er ekki hald í þeirri málsástæðu sóknaraðila að vitneskja varnaraðila um greiðslustöðvun hins fyrrnefnda hafi getað leitt til þess að honum mætti vera kunnugt um slitameðferð sóknaraðila.

Óumdeilt er að sóknaraðila barst í hendur bréf varnaraðila 7. apríl 2009 þar sem varnaraðili fór fram á greiðslu þeirrar kröfu sem hann síðar lýsti samkvæmt framansögðu á hendur sóknaraðila. Samkvæmt því bar slitastjórn að fara að áðurnefndum fyrirmælum 1. mgr. 86. gr. laga nr. 21/1991 og tilkynna varnaraðila um slitameðferðina, en hann átti annars ekki raunhæfan kost á að lýsa kröfu sinni, sbr. til hliðsjónar dóm Hæstaréttar 10. mars 2011 í máli nr. 14/2011. Því er ekki andmælt að varnaraðili hafi lýst kröfu sinni án ástæðulausra tafa eftir að hann fékk vitneskju um slitameðferð sóknaraðila. Kemst krafa varnaraðila því að við slitin. Samkvæmt þessu verður niðurstaða hins kærða úrskurðar staðfest.

Sóknaraðili verður dæmdur til að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, SPB hf., greiði varnaraðila, Nykredit Bank A/S, 350.000 krónur í kærumálskostnað.