325/2013

Byggingaraðilinn T ehf., sem tekið hafði tvö lán hjá Í árið 2008, lagði fram bankaábyrgð vegna lánanna að kröfu þess síðarnefnda. Með dómi Hæstaréttar í máli nr. 539/2011 var komist að þeirri niðurstöðu að Í hefði ekki verið heimilt að gera það að skilyrði lánveitingar til byggingaraðila í því máli að hann legði fram ábyrgðaryfirlýsingu fjármálastofnunar, nema að kveðið væri á um það í reglugerð. Slík reglugerðarheimild var ekki til staðar við lánveitingu til T ehf. árið 2008, en heimild til að krefjast bankaábyrgðar var sett í reglugerð árið 2009. Að kröfu T ehf., endurgreiddi Í félaginu þann kostnað sem það hafði orðið fyrir vegna öflunar bankaábyrgðarinnar, fram að gildistöku reglugerðarinnar 2009. Í málinu krafðist T ehf. greiðslu alls þess kostnaðar sem félagið hafði orðið fyrir vegna þessa. Talið var að krafa Í um bankaábyrgð hefði í upphafi lögskipta aðila verið ólögmæt og að engu breytti um ólögmæti hennar að sett væri í reglugerð heimild til að krefjast slíkrar ábyrgðar. Þá var ekki fallist á það með Í að T ehf. hefði sýnt af sér tómlæti en í málinu var upplýst að félagið hafði sett fram endurgreiðslukröfu sína 11 dögum eftir áðurgreindan dóm Hæstaréttar. Var Í því dæmt til að greiða T ehf. umkrafðar bætur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Þ-kk-nf Ö-kk-nf og G-kvk-nf B-kvk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 14. maí 2013. Hann krefst sýknu af kröfu stefnda og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Eftir uppkvaðningu hins áfrýjaða dóms var bú stefnanda í héraði, TAP ehf., tekið til gjaldþrotaskipta og hefur stefndi tekið við aðild málsins fyrir Hæstarétti.

Reglugerð nr. 402/2009 um breytingu á reglugerð um ÍLS-veðbréf og íbúðabréf nr. 522/2004 með síðari breytingum tók gildi 22. apríl 2009. Þar var kveðið svo á um að lánveiting til byggingaraðila væri háð því skilyrði að hann legði fram bankaábyrgð, en það skilyrði hafði verið fellt brott með samnefndri reglugerð nr. 300/2006. Með dómi Hæstaréttar 10. maí 2012 í máli nr. 539/2011, Íbúðalánasjóður gegn þrotabúi Norðurvíkur ehf., var því slegið föstu að áfrýjanda hafi verið óheimilt að krefja byggingaraðila um bankaábyrgð samhliða láni úr sjóðnum sem veitt var áður en reglugerð nr. 402/2009 tók gildi. Eins og rakið er í hinum áfrýjaða dómi deila aðilar um hvort áfrýjanda beri að endurgreiða stefnda kostnað og þóknun sem TAP ehf. var krafinn um vegna bankaábyrgðar tveggja lánveitinga til hans í maí 2008 eftir setningu síðastgreindrar reglugerðar. TAP ehf. greiddi 95.400 krónur í þóknun og kostnað vegna ábyrgða þessara á þriggja mánaða fresti, auk upphafskostnaðar. Óumdeilt er að TAP ehf. lagði fram kröfu á hendur áfrýjanda af framangreindu tilefni 11 dögum eftir uppkvaðningu fyrrnefnds dóms Hæstaréttar. Verður því ekki fallist á að tómlæti af hans hálfu standi því í vegi að krafa stefnda á hendur áfrýjanda nái fram að ganga. Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur.

Áfrýjandi verður dæmdur til að greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, Íbúðalánasjóður, greiði stefnda, þrotabúi TAP ehf., 400.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.