592/2010

L kærði úrskurð héraðsdóms, þar sem mál H á hendur honum var fellt niður. H hafði fallið frá kröfum sínum og óskað eftir því að málið yrði fellt niður. Krafðist L þess að lagt yrði fyrir héraðsdóm að taka gagnkröfur hans á hendur H til efnislegrar úrlausnar. Talið var að kröfur þær til sjálfstæðs dóms sem L gerði uppfylltu ekki skilyrði 4. mgr. 177. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. um að krafa hans varðaði úrlausn sakarefnis, sem borið hefði verið undir dóm. Gagnkröfu yrði þó aðeins komið að í máli ef skilyrði væru til að hafa hana sjálfstætt uppi samkvæmt ákvæðum XXIII. kafla laganna, sbr. þó 2. tölulið 173. gr. Þegar af þessari ástæðu var hinn kærði úrskurður staðfestur um niðurfellingu málsins.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf, G-kk-nf G-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 4. október 2010, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 12. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 20. september 2010, þar sem mál varnaraðila á hendur sóknaraðila var fellt niður. Kæruheimild er í 1. mgr. 179. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl., sbr. k. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka gagnkröfur hans á hendur varnaraðila til efnislegrar úrlausnar. Verði hinn kærði úrskurður staðfestur krefst hann hærri málskostnaðar úr hendi varnaraðila en þar var ákveðinn. Í báðum tilvikum er krafist kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Í hinum kærða úrskurði er frá því greint að varnaraðili hafði lýst kröfum við slit á sóknaraðila og slitastjórn hafnað þeim að öllu leyti eða að hluta. Varnaraðili vildi ekki una afstöðu slitastjórnar og var ágreiningnum vísað til Héraðsdóms Reykjavíkur samkvæmt 2. mgr. 120. gr., sbr. 171. gr., laga nr. 21/1991. Varnaraðili lagði fram greinargerð sína á dómþingi 8. júní 2010. Fékk sóknaraðili þá frest til 2. september 2010 til að leggja fram greinargerð af sinni hálfu. Áður en til þess kom tilkynnti varnaraðili með bréfi til sóknaraðila 12. ágúst 2010 að hann félli frá kröfum sínum, sem orðið höfðu tilefni ágreiningsmálsins fyrir héraðsdóminum, og óskaði hann eftir að það mál yrði fellt niður. Við fyrirtöku málsins 2. september 2010 lagði sóknaraðili fram greinargerð þar sem hann krafðist þess aðallega að kröfum varnaraðila yrði vísað frá dómi en til vara að þeim yrði hafnað. Byggði hann meðal annars á því að varnaraðili hefði afturkallað kröfur sínar á hendur sóknaraðila. Þá gerði hann jafnframt tvær sjálfstæðar kröfur á hendur varnaraðila, annars vegar um að viðurkennt yrði að kröfur varnaraðila, sem lýst hafði verið, væru endanlega niður fallnar og hins vegar að þær væru ekki tækar til skuldajafnaðar. Kvaðst hann styðja þessar kröfur við 4. mgr. 177. gr. laga nr. 21/1991, þar sem þeim sem verðist kröfum í þrotabú væri heimilað að hafa uppi gagnkröfur til sjálfstæðrar úrlausnar um sakarefnið. Af hálfu varnaraðila var þess krafist að málið yrði fellt niður þar sem hann hefði afturkallað kröfur sínar á hendur sóknaraðila. Héraðsdómari gaf málsaðilum kost á að flytja málið munnlega um þennan ágreining. Að loknum málflutningi 14. september 2010 var hinn kærði úrskurður síðan kveðinn upp.

Samkvæmt 4. mgr. 177. gr. laga nr. 21/1991 er það skilyrði fyrir heimild til sjálfstæðrar kröfu af hálfu þess sem verst í máli, að krafa hans varði úrlausn sakarefnisins, sem borið hefur verið undir dóm. Er tekið fram að gagnkröfu verði þó því aðeins komið að í máli að skilyrði væru til að hafa hana uppi sjálfstætt samkvæmt ákvæðum XXIII. kafla laganna, sbr. þó 2. tölulið 173. gr. Kröfur þær til sjálfstæðs dóms sem sóknaraðili gerði í greinargerð sinni, sem fram var lögð á dómþingi 2. september 2010, uppfylla ekki þessi skilyrði. Þegar af þessari ástæðu verður hinn kærði úrskurður staðfestur um niðurfellingu málsins. Ekki eru efni til að taka til greina kröfu sóknaraðila um breytingu á málskostnaðarákvæði hins kærða úrskurðar. Ákvæði úrskurðarins um málskostnað öðrum en aðilum þessa máls til handa eru ekki til endurskoðunar fyrir Hæstarétti.

Sóknaraðila verður gert að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur um niðurfellingu málsins og málskostnað sóknaraðila, Landsbanka Íslands hf., til handa..

Sóknaraðili greiði varnaraðila, Heritable Bank plc., 300.000 krónur í kærumálskostnað.