89/2013

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var að taka kröfu I Ltd. á kröfuskrá við slit fjármálafyrirtækisins K hf. Slitastjórn K hf. hafði hafnað kröfu I Ltd. með vísan til þess að kröfulýsing hafði borist eftir að kröfulýsingarfresti lauk. Ekki var fallist á með I Ltd. að kröfunni hefði í raun verið lýst fyrir lok frestsins með tilteknu bréfi til skilanefndar K hf. Í dómi Hæstaréttar kom fram að I Ltd. hafði ekki fengið tilkynningu samkvæmt 1. mgr. 86. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. þrátt fyrir að vera búsettur erlendis í skilningi 2. töluliðar 118. gr. sömu laga. Þegar nærri hálfur annar mánuður var eftir af kröfulýsingarfresti K hf. hafði I Ltd. borist bréf frá fyrirtæki sem fór með vörslur skráðra rafrænna skuldabréfa þar sem ítarlega var rakið hvernig standa ætti að lýsingu kröfu á hendur K hf., hver frestur væri til þess og áhrif þess að kröfu yrði ekki lýsti innan frestsins. Þá lá fyrir I Ltd. hafði uppgötvað þann 8. mars 2010, eftir að kröfulýsingarfresti var lokið, að krafa sín væri ekki á kröfuskrá K hf. Engu að síður hefði kröfunni ekki verið lýst fyrr en 14. apríl sama ár. Vegna þessa þótti skilyrðum 2. töluliðar 118. gr. laga nr. 21/1991 ekki fullnægt. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, B-kk-nf B-kk-nf, G-kk-nf C-kk-nf, H-kk-nf I. J-kk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 29. janúar 2013, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 7. febrúar sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 16. janúar 2013, þar sem hafnað var að taka kröfu sóknaraðila á kröfuskrá við slit varnaraðila. Kæruheimild er í 1. mgr. 179. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Sóknaraðili krefst þess að krafa hans að fjárhæð 15.408.675,28 evrur fái komist að við slitin og verði viðurkennd sem almenna krafa, sbr. 113. gr. laga nr. 21/1991. Þá krefst sóknaraðili málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Sóknaraðili, sem er erlent fjármálafyrirtæki, mun hafa verið tekinn til slita eftir uppkvaðningu hins kærða úrskurðar.

Eins og greinir í hinum kærða úrskurði sendi skilanefnd varnaraðila tölvubréf 28. október 2008 til sóknaraðila þar sem meðal annars var greint frá ákvörðun Fjármálaeftirlitsins um að taka yfir vald hlutahafafundar í varnaraðila og um hlutverk og störf skilanefndarinnar. Jafnframt kom fram í bréfinu að þeim kröfuhöfum varnaraðila sem óskuðu að skrá hagsmuni sína væri bent á að senda tilkynningu á nánar tiltekið tölvupóstfang. Þessu erindi var svarað með tölvubréfi daginn eftir þar sem fram kom að sóknaraðili ætti fjögur nánar tilgreind skuldabréf á hendur varnaraðila, en tvö þeirra eru þau bréf sem mál þetta lýtur að. Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður ekki fallist á það með sóknaraðila að þetta tölvubréf hafi haft að geyma kröfulýsingu. Kröfu sóknaraðila var því ekki lýst við slitin fyrr en eftir að kröfulýsingarfresti lauk 30. desember 2009.

Samkvæmt 4. mgr. 102. gr. laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki, svo sem ákvæðinu var breytt með 6. gr. laga nr. 44/2009, gilda ákvæði XVIII. kafla laga nr. 21/1991 um meðferð krafna á hendur fjármálafyrirtæki við slit þess. Þar kemur fram sú meginregla í upphafsorðum 118. gr. að krafa falli niður ef henni er ekki lýst áður en kröfulýsingarfrestur líður, en frá þeirri reglu eru undantekningar sem taldar eru í 1. til 6. tölulið greinarinnar. Í málinu reynir á 2. tölulið ákvæðisins, sem gildir um kröfuhafa búsettan erlendis er ekki hefur fengið tilkynningu samkvæmt 1. mgr. 86. gr. laganna, en hann getur þá komið kröfu sinni að ef honum hvorki var né mátti vera kunnugt um slitin, enda sé kröfunni lýst án ástæðulausra tafa. Eins og rakið er í hinum kærða úrskurði fékk sóknaraðili 18. nóvember 2009 tölvubréf frá fyrirtæki með heitinu Clearstream Banking, sem mun fara með vörslur skráðra rafrænna skuldabréfa, og var þar ítarlega rakið hvernig standa ætti að lýsingu kröfu á hendur varnaraðila, hver frestur væri til þess og áhrif þess að kröfu yrði ekki lýst innan frestsins. Að þessu gættu mátti sóknaraðila ekki síðar en á þessum tíma vera kunnugt um slitin, en þá stóð eftir nærri hálfur annar mánuður af fresti til að lýsa kröfu á hendur varnaraðila. Af hálfu sóknaraðila hefur komið fram að 8. mars 2010 hafi hann uppgötvað að krafa sín væri ekki á kröfuskrá varnaraðila. Þrátt fyrir þetta barst kröfulýsing sóknaraðila ekki varnaraðila fyrr en 14. apríl sama ár. Vegna þeirra atriða, sem hér hafa verið rakin, er ekki fullnægt skilyrðum 2. töluliðar 118. gr. laga nr. 21/1991 til þess að sóknaraðili geti komið að kröfu sinni við slit varnaraðila. Samkvæmt þessu verður hinn kærði úrskurður staðfestur.

Sóknaraðila verður gert að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, Irish Bank Resolution Corporation Ltd., greiði varnaraðila, Kaupþingi hf., 300.000 krónur í kærumálskostnað.