501/2011

H ehf. keypti stálgrindarhús af L ehf. og tók L ehf. jafnframt að sér að setja það upp. Deildu aðilar annars vegar um það hvort fasteignin hefði verið haldin göllum og hins vegar hvort dráttur á afhendingu hennar hefði valdið H ehf. fjártjóni. Var talið að L ehf. bæri ábyrgð á hluta þeirra galla sem H ehf. taldi vera á fasteigninni. Hins vegar var ekki fallist á það með H ehf. að um hefði verið að ræða afhendingardrátt á fasteigninni sem bótaskyldur væri samkvæmt samningi aðila. Var H ehf. því gert að greiða L ehf. eftirstöðvar kaupverðsins að frádreginni fjárhæð bóta vegna galla á fasteigninni.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og G-kvk-nf B-kvk-nf og H-kk-nf I. J-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Aðaláfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 30. ágúst 2011. Hann krefst þess aðallega að gagnáfrýjanda verði gert að greiða honum 22.399.371 krónu með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 31. mars 2010 til greiðsludags. Til vara krefst aðaláfrýjandi þess að gagnáfrýjanda verði gert að greiða honum 13.390.780 krónur með sömu dráttarvöxtum og í aðalkröfu. Að þessu frágengnu krefst aðaláfrýjandi þess að gagnáfrýjanda verði gert að greiða sér 9.803.167 krónur með sömu dráttarvöxtum og greinir í aðalkröfu. Þá krefst aðaláfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Gagnáfrýjandi áfrýjaði héraðsdómi fyrir sitt leyti 8. nóvember 2011. Hann krefst þess að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur að öðru leyti en því að aðaláfrýjandi verði dæmdur til að greiða sér málskostnað fyrir héraðsdómi. Þá krefst hann málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Ágreiningur aðila á rætur að rekja til samnings þeirra 5. nóvember 2007. Samkvæmt honum keypti aðaláfrýjandi stálgrindarhús af gagnáfrýjanda sem hinn síðarnefndi tók að sér að setja upp. Samkvæmt samningnum var greiðslu kaupverðs skipt upp í greiðslur vegna efnis hússins og greiðslur vegna uppsetningar þess. Ekki er ágreiningur um að aðaláfrýjandi hefur ekki greitt síðustu tvo reikningana vegna uppsetningarinnar og þá er fjárhæð þeirra samtals 6.522.660 krónur einnig óumdeild. Lýtur ágreiningur aðila að því annars vegar hvort umrætt stálgrindarhús hafi verið haldið göllum og hins vegar hvort dráttur á afhendingu þess hafi leitt til þess að aðaláfrýjandi hafi orðið fyrir tjóni.

Í máli þessu liggja fyrir undir- og yfirmatsgerð dómkvaddra manna varðandi ætlaða galla á fasteigninni. Í undirmatsgerð er meðal annars komist að þeirri niðurstöðu að frágangur brunahólfa milliveggja sé ófullnægjandi að ýmsu leyti. Kemur fram hjá matsmanni að til að bæta úr þurfi burðarvirki við brunahólfandi milliveggi. Ganga þurfi frá þéttingum við aðliggjandi veggi, þak og milligólf. Sníða þurfi steinull að langböndum og þéttpakka og loka með eldtefjandi þéttiefni. Klæða verði af súlur sem milliveggir eru þétt upp við þar sem ekki sé hægt að komast að því á annan hátt. Klæða þurfi neðan í þök og út á útveggi með A-E160 klæðningu. Er það niðurstaða undirmats að kostnaður vegna lagfæringar á þessu sé 10.730.000 krónur.

Yfirmatsmenn staðfestu undirmatsgerð að því leyti að frágangi brunahólfandi veggja væri ábótavant og metinn kostnað við lagfæringar á ágöllunum en töldu hins vegar að gagnáfrýjandi bæri einungis ábyrgð á því að umræddir veggir uppfylltu kröfur um stöðugleika og burðarþol. Honum hafi því borið að hanna og setja upp burðarvirki við brunahólfandi veggi. Sá kostnaður væri rétt metinn í undirmatsgerð að fjárhæð 5.380.000 krónur. Mismunurinn, 5.350.000 krónur, væri á ábyrgð aðaláfrýjanda.

Í yfirmatsgerð segir að komið hafi fram á yfirmatsfundi að búið væri að ganga frá hluta þéttinga milli langbanda við aðliggjandi veggi, þak og milligólf, það er sníða steinull að langböndum og gólfbitum, þéttpakka og loka með eldtefjandi efni. Það sem eftir ætti að lagfæra samkvæmt undirmati væri að setja burðarvirki við brunahólfandi milliveggi, klæða af súlur sem milliveggir eru þétt upp við og klæða neðan á þök og út á veggi.

Í undirmatsgerðinni er kostnaður við lagfæringu á frágangi brunahólfandi veggja sundurliðaður og eins og fram er komið er sá kostnaður staðfestur í yfirmati. Samkvæmt því eru aðrir liðir en þeir sem snúa að því að setja upp burðarvirki, hönnun og vinnulyfta, sem yfirmatsmenn telja að gangáfrýjandi beri ábyrgð á, allir vegna klæðningar. Í 2. gr. samnings aðila, þar sem fjallað er um klæðningar, segir að þak og útveggir klæðist með samlokueiningum. Af samningi aðila verður ekki ráðið að gagnáfrýjandi hafi tekið að sér að klæða innveggi hússins og verður hann því sýknaður af þeim kröfulið sem að þessu lýtur og matsmenn hafa metið að fjárhæð 5.350.000 krónur. Það sem eftir stendur er því kostnaður við að setja burðarvirki við brunahólfandi milliveggi, sem matsmenn hafa metið að fjárhæð 5.380.000 krónur. Í 4. gr. samnings aðila er talið upp hvað sé innifalið í samningi aðila. Þar segir í a. lið að stálburðarvirki, langbönd og samlokur á útveggi og þak sé innifalið og samkvæmt i. lið er milligólf með stálburðarvirki einnig innifalið. Þá er í f. og g. lið ákvæðisins tilgreindur fjöldi hinna brunahólfandi milliveggja án frekari útfærslu. Af samningnum verður hvorki ráðið að gagnáfrýjandi hafi tekið að sér að hanna og setja upp burðarvirki við hina brunahólfandi veggi né ganga frá veggjunum við aðliggjandi byggingarhluta. Verður gagnáfrýjandi því sýknaður af þessum kröfulið.

Í 8. gr. samningsins er kveðið á um greiðsluskilmála og verð. Í A. lið er fjallað um greiðsluskilmála og verð sem lýtur að efni í stálgrindarhúsið en í B. lið þess er fjallað um greiðsluskilmála og verð sem lýtur að uppsetningu hússins. Í tilgreindum A. lið segir að verð sé miðað við sölugengi evru 85,47 og skyldi reikningsupphæðin taka breytingum samkvæmt henni miðað við dagsetningu reiknings á hverjum tíma. Greiðslur skyldu vera þannig að 20% skyldu greiðast við undirritun samnings. Síðan segir að 80% skyldu greiðast þegar húsið væri komið til Íslands tilbúið til tollafgreiðslu. Svo segir enn fremur að eftir að 20% innborgunin hafi verið innt af hendi áskilji seljandi sér 14-16 vikna afgreiðslufrest, að teknu tilliti til frídaga, þar til húsið sé komið á hafnarbakka á Íslandi, tilbúið til tollafgreiðslu.

Fyrir liggur að einingar fasteignarinnar komu til landsins í tveimur sendingum, 27. apríl og 4. maí 2008, og munu í báðum tilvikum hafa verið tollafgreiddar næsta dag. Aðaláfrýjandi byggir í aðalkröfu sinni á því að miða eigi við að gagnáfrýjanda hafi borið að gera reikning 18. febrúar 2008 fyrir nefndum 80% eða þann dag er fyrrgreindur afgreiðslufrestur rann út, þó að einingarnar væru þá ekki komnar til landsins. Fyrir því er ekki stoð í samningi aðila. Greiðsluskyldan, og þar með skylda áfrýjanda til að gefa út reikning samkvæmt samningi aðila, varð ekki virk fyrr en í fyrsta lagi þann dag sem síðari sendingin barst, en við það verður að miða að þá hafi húsið í skilningi ákvæðis samningsins verið komið til landsins og tilbúið til tollafgreiðslu. Reikningur vegna þessa var síðan útgefinn 13. maí 2008, eða 9 dögum síðar, og verður ekki fallist á með aðaláfrýjanda að sá dráttur á útgáfu reikningsins hafi falið í sér bótaskylda vanrækslu.

Að öllu framangreindu virtu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur um annað en málskostnað.

Aðaláfrýjanda verður gert að greiða gagnáfrýjanda málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti sem ákveðinn verður í einu lagi eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður um annað en málskostnað.

Aðaláfrýjandi, Hraunbreiða ehf., greiði gagnáfrýjanda, Landstólpa ehf., samtals 1.000.000 krónur í málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti.