163/2005

Á krafðist ógildingar á fjárnámi sem S hafði látið fara fram hjá honum á grundvelli skuldabréfs. Var skuldabréfið gefið út af bróður Á, en Á hafði tekist á hendur sjálfskuldarábyrgð á skuldinni. Ógildingarkrafa Á var meðal annars reist á því að ekki hafi verið gætt ákvæða samkomulags um notkun ábyrgða á skuldum einstaklinga, sem S var aðili að, er Á tók ábyrgðina á hendur. Að öllum atvikum virtum var fallist á að víkja bæri til hliðar umræddri sjálfskuldarábyrgð með vísan til 36. gr. samningalaga. Var umrædd aðfarargerð því felld úr gildi.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, H-kk-nf B-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 12. apríl 2005, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 20. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 30. mars 2005, þar sem fallist var á kröfu varnaraðila um að ógilt yrði aðfarargerð, sem sýslumaðurinn í Keflavík gerði hjá honum 15. nóvember 2004. Kæruheimild er í 3. mgr. 95. gr. laga nr. 90/1989 um aðför, sbr. 102. gr. laga nr. 92/1991. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og framangreind aðfarargerð staðfest. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst þess að úrskurður héraðsdómara verði staðfestur og sóknaraðila gert að greiða sér kærumálskostnað.

Sóknaraðili hefur engum frekari stoðum rennt undir þá fullyrðingu sína að 3.000.000 króna sjálfskuldarábyrgð varnaraðila hafi verið vegna yfirdráttar á tékkareikningi vegna atvinnurekstrar en ekki einkareikningi skuldarans, bróður varnaraðila. Þá hefur sóknaraðili hvorki hnekkt þeirri staðhæfingu varnaraðila að þeim síðarnefnda hafi ekki verið kunnugt um vanskil bróður síns þegar hann gekk í sjálfskuldarábyrgðina á tékkareikningnum 8. nóvember 2000 og ábyrgðina á skuldabréfinu 21. desember 2001, né að sóknaraðili hafi þá ekki gert honum grein fyrir stöðu reikningsins. Óumdeilt er að sóknaraðili lét ekki fara fram greiðslumat eins og skylt var samkvæmt 3. mgr. 3. gr. samkomulags um notkun ábyrgða á skuldum einstaklinga, sem sóknaraðili hefur gengist undir, og nánar er rakið í hinum kærða úrskurði.

Þegar varnaraðili gekkst undir ábyrgðina 8. nóvember 2000 nam yfirdráttarskuld eiganda tékkareikningsins rúmum 12.000.000 krónum. Fór sóknaraðili þá fram á auknar ábyrgðir af hálfu eiganda tékkareikningsins, sem fékk varnaraðila til að gangast í umrædda ábyrgð. Hlaut sóknaraðila að vera ljóst, er hér var komið, að fjárhagur reikningseigandans stefndi í veruleg vandræði. Við þessar aðstæður bar sóknaraðila að upplýsa varnaraðila um skuldastöðu á tékkareikningnum og láta fara fram greiðslumat í samræmi við áðurnefnt ákvæði samkomulagsins. Það lét hann hins vegar undir höfuð leggjast. Að þessu athuguðu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður fallist á með varnaraðili að víkja beri til hliðar umræddri sjálfskuldarábyrgð, sem hann gekkst undir 21. desember 2001 með vísan til 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga með áorðnum breytingum. Verður hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Sóknaraðili verður dæmdur til að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, Sparisjóður Hafnarfjarðar, greiði varnaraðila, Á-kk-þgf Þ-kk-þgf G-kk-þgf, 150.000 krónur í kærumálskostnað.