314/2009

S hf. krafði Á ehf. um skaðabætur vegna tjóns sem varð þegar verið var að hífa jarðbor úr lest flutningaskips sem S hf. hafði á leigu. Ástæða óhappsins var sú að stroffur skárust í sundur þar sem þær voru ekki festar í borinn með viðeigandi hætti. Talið var að verkstjórn hafi ekki verið í höndum Á ehf. og að tjónið yrði ekki rakið til saknæmrar háttsemi starfsmanna Á ehf. Því var félagið sýknað.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf, H-kvk-nf H-kvk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 10. júní 2009. Hann krefst sýknu af kröfu stefnda og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti. Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Með hinum áfrýjaða dómi voru áfrýjandi og Sigurtak ehf. dæmdir óskipt til að greiða stefnda skaðabætur vegna tjóns 7. apríl 2007, sem varð þegar verið var að hífa 47 tonna jarðbor úr lest flutningaskips sem stefndi hafði á leigu. Aðila greinir ekki á um að ástæða óhappsins hafi verið sú að stroffa, sem brugðið hafði verið um styrktarbita á bornum framanverðum, skarst í sundur á skarpri brún styrktarbitans. Við það féll borinn aftur niður í lestina. Við verkið voru notaðir tveir kranar áfrýjanda sem starfsmenn hans stjórnuðu. Óumdeilt er að komast hefði mátt hjá óhappinu með því að setja viðeigandi hlífar undir stroffuna þegar hún var sett um borinn í lest skipsins. Sigurtak ehf. áfrýjaði ekki héraðsdómi.

Fram er komið að 4. apríl 2007 hittust fyrirsvarsmenn stefnda og Sigurtaks ehf. til að fjalla um framkvæmd uppskipunar úr skipinu á varningi af ýmsu tagi. Við það tækifæri var fyrirsvarsmanni Sigurtaks ehf. afhent lestunarplan eða yfirlitsmynd um farm skipsins. Kveður stefndi að á þessum fundi hafi verið vikið að búnaði sem nota mætti við hífingu. Þá munu þessir menn hafa eftir þetta átt samtöl í síma um framkvæmd uppskipunar. Fyrirvarsmaður áfrýjanda var ekki boðaður á framangreindan fund, en fyrirsvarsmaður stefnda mun hafa haft samband við hann símleiðis og talað við hann um verkið sem áfrýjandi átti að sinna. Fyrir dómi kvaðst fyrirsvarsmaður stefnda hafa talið að Sigurtak ehf. myndi annast verkstjórnina og áfrýjandi starfa eftir fyrirmælum Sigurtaks ehf., en ekki hafi verið forsvaranlegt að nota stroffu án hlífa. Hafi það verið í verkahring hins síðarnefnda að ákveða hvaða búnað heppilegast væri að nota við hífingu á þungum stykkjum.

Eins og greinir í héraðsdómi var á hinn bóginn á því byggt af hálfu Sigurtaks ehf. að stefndi hefði haft yfirumsjón með allri uppskipuninni og borið ábyrgð á verkstjórn þar á meðal við kranavinnu, en þessu hefði hann ekki sinnt með fullnægjandi hætti. Í skriflegri skýrslu fyrirsvarsmanns Sigurtaks ehf., sem hann staðfesti fyrir dómi, kvaðst hann ekki vilja neita því að hann hafi átt þátt í að húkka í borinn ásamt áhafnarmeðlimum skipsins. Þá hafi hann haft samráð við annan kranamanna um hífingarbúnað sem hann vildi þó „ekki færa sökina á vegna trausts hans á mér eftir að hann yfirgaf lestina upp í krana.“

Fram er komið að sá kranamanna sem athugaði aðstæður í lest skipsins var farinn úr skipinu þegar stroffan var fest. Ekki verður fallist á með héraðsdómi að það skuli metið áfrýjanda til sakar að hinn kranamaðurinn hafi kallað ofan í lest og spurt hvort gengið hafi verið tryggilega frá festingum og nefnt sérstaklega í því sambandi hvort nokkur hætta væri á að stroffan myndi skerast í sundur, enda verður ekki talið að áfrýjandi hafi átt að stjórna verkinu. Samkvæmt því og eins atvikum er lýst hér að framan verður ekki fallist á með stefnda að tjónið verði rakið til saknæmrar háttsemi starfsmanna áfrýjanda. Verður hann því sýknaður af kröfu stefnda.

Eftir þessum úrslitum verður stefndi dæmdur til að greiða áfrýjanda málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Áfrýjandi, Á. B. Lyfting ehf., er sýkn af kröfu stefnda, Samskipa hf.

Stefndi greiði áfrýjanda samtals 1.000.000 krónur í málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti.