452/2008

Á var ákærður fyrir hegningar- og umferðarlagabrot með því að hafa ekið bifhjóli of hratt, ekki sinnt stöðvunarmerkjum lögreglu, ekið gegnum vegartálma og yfir á öfugan vegarhelming og að hafa ekið án nægilegrar aðgæslu og varúðar á flótta undan lögreglu, of hratt miðað við aðstæður og án þess að hafa nægilegt bil yfir í annað bifhjól, þannig að hann gat ekki brugðist við er hitt hjólið féll eftir að aka aftan á bifreið, heldur ekið yfir ökumann bifhjólsins, F. Voru brot Á talin varða við 219. gr. almennra hegningarlaga, auk nánar tilgreindra ákvæða umferðarlaga. Var Á talinn hafa gerst sekur um þá háttsemi sem honum var gefin að sök að öðru leyti en því að ekki þótti sannað að hann hafi ekið yfir F. Að gögnum málsins virtum og því að F hafði fallið í götuna eftir að hafa ekið aftan á bifreið var ekki talin komin fram sönnun þess að afleiðingar slyssins mætti rekja til þess að ákærði ók á F. Var Á því sýknaður af sakargiftum fyrir brot gegn 219. gr. almennra hegningarlaga, en sakfelldur fyrir brot gegn umferðarlögum. Við mat á refsingu hans var m.a. tekið mið af því að háttsemi hans var stórkostlega hættuleg öðrum vegfarendum og þess að hann hafði tvisvar áður hlotið sektarrefsingu fyrir of hraðan akstur á bifhjóli. Var refsing Á ákveðin fangelsi í 4 mánuði, en þar sem hann hafði tvívegis áður verið dæmdur fyrir háskalegan akstur þótti ekki fært að skilorðsbinda refsinguna. Þá var Á sviptur ökurétti í 3 ár og bifhjól hans gert upptækt.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf, G-kk-nf G-kk-nf, G-kk-nf C-kk-nf, M-kk-nf S-kk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 5. ágúst 2008 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun, en jafnframt af hálfu ákæruvaldsins, sem krefst þess að refsing ákærða verði þyngd og honum ákveðin frekari svipting ökuréttar, en ákvæði héraðsdóms um upptöku staðfest.

Ákærði krefst þess að II., III. og IV. lið ákæru verði vísað frá dómi, en til vara að hann verði sýknaður af þeim svo og VI. lið hennar. Að því frágengnu krefst hann að refsing verði milduð. Þá krefst hann þess að svipting ökuréttar verði stytt og kröfu um upptöku á bifhjóli sínu YJ-959 verði hafnað.

Í II. til IV. lið ákæru er ákærða gefið að sök að hafa eftir miðnætti 11. júní 2007 ekið of hratt vestur Suðurlandsveg við Kambabrún í Ölfusi, áfram þann veg og sem leið lá að Breiðholtsbraut og eftir henni, ekki sinnt stöðvunarmerkjum, ekið gegnum vegartálma og yfir á öfugan vegarhelming, ekki sinnt merkjum lögreglu og bendingum, allt eins og nánar er greint frá í þessum liðum ákæru, sem tekin er orðrétt upp í héraðsdómi. Kröfu sína um að vísað verði frá dómi II., III. og IV. lið reisir ákærði á því að ekki geti verið um að ræða þrjú hraðakstursbrot á þessari samfelldu leið sem hann ók, eins og gert sé ráð fyrir í ákæru, heldur sé þar lýst einu broti. Fallist er á með ákærða að betur hefði farið á að lýsa ætluðu hraðakstursbroti hans í einni samfellu, en þó sá háttur hafi ekki verið hafður á í ákæru varðar það ekki frávísun þessara liða hennar, heldur verður tekið tillit til þess við refsiákvörðun verði ákærði sakfelldur fyrir of hraðan akstur. Er óumdeilt að vörn ákærða hafi ekki að þessu leyti verið áfátt. Með vísan til forsendna héraðsdóms verður staðfest niðurstaða hans um sakfelling ákærða samkvæmt þessum liðum ákæru.

Ákærði hefur neitað þeirri háttsemi sem lýst er í VI. kafla ákæru en þar er honum gefið að sök að hafa ekið áðurgreindu bifhjóli suður Breiðholtsbraut „án nægilegrar aðgæslu og varúðar á flótta undan lögreglu, of hratt miðað við aðstæður og án þess að hafa nægilegt bil yfir í bifhjól meðákærða F-kk-ef, þannig að ákærði gat ekki brugðist við er meðákærði F-kk-nf féll af bifhjóli sínu eftir að hafa ekið aftan á bifreiðina PT-345 við Víðidal, heldur ekið yfir meðákærða F-kk-þf“ með þeim afleiðingum sem í ákæru greinir. Eru brot ákærða talin varða við nánar tilgreind ákvæði umferðarlaga nr. 50/1987 og 219. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði sagði fyrir dómi að þeir félagar hafi ekið bifhjólum sínum suður Breiðholtsbraut skömmu áður en slysið varð á 60 til 80 km hraða á klukkustund. Eftir að F-kk-nf hafi ekið aftan á bifreið hafi ákærði lagt hjól sitt í götuna til að reyna að koma í veg fyrir að rekast á F-kk-þf og verið gæti að „dekkið hafi farið í hjálminn“, sem F-kk-nf var með. Hann hafi ekki náð að forðast hjól F-kk-ef þar sem það hafi komið þvert í veg fyrir akstursstefnu hans og hafi hann þurft að sveigja „tiltölulega harkalega til hægri ... í áttina að miðlínu vegarins til að sleppa við hjólið“. Kvaðst hann ekki vita hvernig hjólið lenti nákvæmlega á F-kk-þgf, en hann væri alveg viss um að hann hefði „lent á honum“. Þegar til þessa framburðar ákærða er litið og forsendna héraðsdóms er sannað að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er að sök gefin í þessum lið að öðru leyti en því að ekki er nægilega í ljós leitt að hann hafi ekið yfir F-kk-þf. Fram er komið að F-kk-nf féll af bifhjóli sínu í götuna eftir að hafa ekið aftan á bifreiðina PT-345. Að því virtu og þeim gögnum sem fyrir liggja í málinu er ekki fram komin sönnun þess að líkamstjón F-kk-ef af völdum slyssins megi rekja til þess að ákærði ók á hann. Verður ákærði því sýknaður af sakargiftum um brot gegn 219. gr. almennra hegningarlaga, en önnur brot hans eru rétt heimfærð í ákæru, þó þannig að hraðakstursbrot hans ber að virða sem eitt brot án tillits til þess að hann hafi ekið á mismunandi hraða á þeim vegarköflum, sem nánar eru tilgreindir í I. til og með VI. lið ákæru.

Við ákvörðun refsingar ákærða verður litið til þess að hann ók á gríðarlegum hraða og samsíða öðru bifhjóli langa leið þar sem umferð var nokkur, sinnti ekki stöðvunarmerkjum og vegartálma lögreglu, ók yfir á rangan vegarhelming gegnt umferð og skeytti ekki um að hafa nægilegt bil milli bifhjólanna á Breiðholtsbraut skömmu fyrir slysið með þeim afleiðingum að hann ók á ökumann hins bifhjólsins. Var þessi háttsemi hans stórkostlega hættuleg öðrum vegfarendum. Ákærði hefur tvívegis áður hlotið sektarrefsingu fyrir of hraðan akstur á bifhjóli og jafnframt verið sviptur ökurétti vegna þeirra brota. Í annað skiptið ók hann auk þess með 13 ára gamlan farþega aftan á hjólinu. Að öllu framangreindu virtu er refsing hans ákveðin 4 mánaða fangelsi, en þar sem ákærði hefur tvívegis áður verið dæmdur fyrir háskalegan akstur er ekki fært að skilorðsbinda refsinguna. Þá er rétt að ákærði verði sviptur ökurétti í 3 ár frá 12. júní 2007, en þann dag var hann sviptur ökurétti til bráðabirgða. Með vísan til forsendna héraðsdóms verður staðfest ákvæði hans um upptöku bifhjóls ákærða YJ-959.

Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað verður staðfest. Ákærði verður dæmdur til að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins samkvæmt yfirliti ríkissaksóknara um sakarkostnað og ákvörðun Hæstaréttar um málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns fyrir Hæstarétti, sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Ákærði, Á-kk-nf J-kk-nf, sæti fangelsi í 4 mánuði.

Ákærði er sviptur ökurétti í 3 ár frá 12. júní 2007.

Ákvæði héraðsdóms um upptöku og sakarkostnað skulu vera óröskuð.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, samtals 361.775 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns fyrir Hæstarétti, S-kk-ef A-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 311.250 krónur.