684/2009

Haustið 2006 hóf K framkvæmdir við gerð vatnsveitu í Vatnsendakrikum í Heiðmörk, sem fólust meðal annars í lagningu vatnsleiðslu um svonefndan Þjóðhátíðarlund. Landið var í eigu Reykjavíkurborgar, en S hafi þar haft umsjón með skógrækt og annaðist framkvæmdir í þeim efnum samkvæmt samningum við Reykjavíkurborg. Í byrjun febrúar 2007 fjarlægði verktaki í þjónustu K 559 tré í Þjóðhátíðarlundi vegna framkvæmda við vatnsveituna, en þau höfðu verið gróðursett á vegum S á landinu. S höfðaði mál og krafðist greiðslu skaðabóta meðal annars úr hendi K vegna spjalla sem hlutust af því að trjágróðurinn var fjarlægður. K krafðist sýknu aðallega á þeirri forsendu að Reykjavíkurborg hafi verið eigandi trjánna, en ekki S, og gæti S  því ekki átt aðild að málinu. Þessari málsástæðu K var hafnað og talið að samkvæmt yfirlýsingu Reykjavíkurborgar hafi S haft fulla heimild til að leita samninga við K um skaðabætur vegna skemmda á trjágróðrinum enda hefði félagið víðtæk forræði á svæðinu til afnota og hagnýtingar. Var í þessu sambandi jafnframt vísað til dóms Hæstaréttar í máli nr. 210/2009, þar sem felldur var úr gildi úrskurður héraðsdóms um að vísa málinu frá dómi, þar sem því hafi verið slegið föstu að S hafi eitt haft þau eignarréttindi, sem fólust í heimild til fjárhagslegrar hagnýtingar trjágróðursins sem fór forgörðum við framkvæmdir K. Fallist var á skaðabótaskyldu K í málinu og matsgerð dómkvaddra manna um tjón S lögð til grundvallar.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf, G-kk-nf G-kk-nf og M-kk-nf S-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu upphaflega til Hæstaréttar 18. september 2009. Ekki varð af fyrirhugaðri þingfestingu þess 4. nóvember 2009 og var áfrýjað öðru sinni 2. desember sama ár. Áfrýjandi krefst sýknu af kröfu stefnda og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Haustið 2006 hóf áfrýjandi framkvæmdir við gerð vatnsveitu í Vatnsendakrikum í Heiðmörk, sem fólust meðal annars í lagningu vatnsleiðslu um svonefndan Þjóðhátíðarlund. Eftir gögnum málsins er hann í landi í eigu Reykjavíkurborgar, sem stefndi hefur haft umsjón með samkvæmt samningum við borgina frá 3. mars 1950 og 18. apríl 2000, en samkvæmt þeim hefur hann þar á hendi skógrækt og annast framkvæmdir í þeim efnum í Heiðmörk. Í byrjun febrúar 2007 fjarlægði verktaki í þjónustu áfrýjanda 559 tré í Þjóðhátíðarlundi vegna framkvæmda við vatnsveituna, en þau höfðu verið gróðursett á vegum stefnda á 0,36 hekturum lands.

Í málinu krefst stefndi skaðabóta úr hendi áfrýjanda vegna spjalla sem hlutust af því að trjágróðurinn var fjarlægður. Áfrýjandi andmælir þeirri kröfu aðallega á þeirri forsendu að Reykjavíkurborg hafi verið eigandi trjánna, en ekki stefndi, og geti hann því ekki átt aðild að málinu. Um þetta er þess að gæta að í bréfi borgarlögmanns til áfrýjanda 18. mars 2008 var lýst þeirri afstöðu Reykjavíkurborgar að stefndi hafi haft fulla heimild til að leita samninga við áfrýjanda um skaðabætur vegna skemmda á trjágróðrinum, enda hafi stefndi haft „víðtækt forræði“ á svæðinu til afnota og hagnýtingar. Í dómi Hæstaréttar 27. maí 2009 í máli nr. 210/2009, þar sem felldur var úr gildi úrskurður héraðsdóms um að vísa þessu máli frá dómi, var því jafnframt slegið föstu að stefndi hafi einn haft þau eignarréttindi, sem fólust í heimild til fjárhagslegrar hagnýtingar trjágróðursins sem fór forgörðum við framkvæmdir áfrýjanda. Þegar af þessum sökum verður framangreindri málsástæðu áfrýjanda hafnað og er þá ekki þörf á að taka afstöðu til þess hvernig réttindum stefnda sé nánar háttað gagnvart Reykjavíkurborg.

Áfrýjandi byggir kröfu sína til vara á því að stefndi hafi ekki sýnt fram á að hann hafi orðið fyrir tjóni. Í málinu liggur fyrir matsgerð tveggja dómkvaddra manna 10. september 2008, þar sem komist var að þeirri niðurstöðu að tjón stefnda hafi numið 19.419.624 krónum þegar tekið væri mið af áætluðu smásöluverði vorið 2007 á þeim trjám, sem um ræðir í málinu. Niðurstaða hinna dómkvöddu matsmanna er vel rökstudd og ítarleg og hefur áfrýjandi ekki leitast við að fá henni hnekkt með yfirmati. Til þess verður og að líta að eftir uppkvaðningu héraðsdóms fékk áfrýjandi dómkvadda tvo menn til að meta meðal annars hvert væri „beint fjárhagslegt tjón“ stefnda af framkvæmdum áfrýjanda. Í matsgerð 3. mars 2010 var komist að þeirri niðurstöðu að þetta tjón næmi 22.555.677 krónum. Að þessu gættu og að öðru leyti með vísan til forsendna héraðsdóms verður staðfest niðurstaða hans um skaðabætur og vexti af þeim.

Ákvæði héraðsdóms um málskostnað verður staðfest.

Áfrýjanda verður gert að greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, Kópavogsbær, greiði stefnda, Skógræktarfélagi Reykjavíkur, 600.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.