13/2013

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem meðal annars var hafnað kröfu H ehf. við slit G hf. en krafan var til komin vegna millifærslu af innlánsreikningi H ehf. vegna uppgjörs á framvirkum samningi milli aðila. Sannað þótti að forsvarsmaður H ehf. hefði veitt G hf. heimild til að stofna til viðskiptanna og gera upp það tap sem af þeim leiddi. Af hálfu H ehf. var því meðal annars haldið fram að starfsmenn G hf. hefðu valdið H ehf. tjóni þar sem síðarnefnda félagið hefði verið almennur fjárfestir í skilningi laga nr. 108/2007 um verðbréfaviðskipti og því verið óheimilt að stofna til umræddra viðskipta. Kröfu H ehf. sem reist var á þessari málsástæðu var hafnað, enda hafði verið stofnað til viðskiptanna áður en umrædd lög tóku gildi og ekki var talið að brotið hefði verið gegn ákvæðum þágildandi laga nr. 33/2003 um verðbréfaviðskipti. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og G-kvk-nf B-kvk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 28. desember 2012, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 8. janúar 2013. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 14. desember 2012, þar sem krafa sóknaraðila við slit varnaraðila, að fjárhæð 2.827.017 krónur, sem auðkennd er CL20091026-430, var viðurkennd sem forgangskrafa samkvæmt 112. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl., en hafnað var kröfu sóknaraðila við slit varnaraðila að fjárhæð 14.174.544 krónur sem auðkennd er CL20091026-433. Kæruheimild er í 179. gr. laga nr. 21/1991. Sóknaraðili krefst þess aðallega að krafa hans við slit varnaraðila, að fjárhæð 14.174.544 krónur, sem auðkennd er CL20091026-433, verði viðurkennd sem forgangskrafa samkvæmt 112. gr. laga nr. 21/1991, en til vara sem almenn krafa samkvæmt 113. gr. sömu laga. Þá krefst sóknaraðili hærri málskostnaðar en honum var úrskurðaður í héraði, en staðfestingar hins kærða úrskurðar að öðru leyti. Loks krefst hann kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst þess aðallega að staðfest verði ákvæði hins kærða úrskurðar um að hafna kröfu sóknaraðila að fjárhæð 14.174.544 krónur, sem er auðkennd CL20091026-433, en til vara að krafan verði viðurkennd með lægri fjárhæð sem almenn krafa samkvæmt 113. gr. laga nr. 21/1991. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

Kröfu þá, sem samkvæmt framansögðu kemur til efnislegrar umfjöllunar fyrir Hæstarétti, reisir sóknaraðili á því að starfsmenn varnaraðila hafi 7. júlí 2008 millifært 11.749.456 krónur af sérmerktum innlánsreikningi sínum við bankann til uppgreiðslu á svonefndum framvirkum verðbréfaviðskiptum með auðkenninu FS 07121241. Hafi þetta verið gert án heimildar sökum rangra upplýsinga eða misskilnings. Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður staðfest sú niðurstaða hans að sannað sé að forsvarsmaður sóknaraðila hafi veitt starfsmönnum varnaraðila heimild til að stofna til þessara framvirku viðskipta og gera upp það tap sem af þeim leiddi.

Af gögnum málsins virðist mega ráða að hin umdeildu framvirku viðskipti hafi falist í því að sóknaraðili hafi samið við varnaraðila um afleiðutengt skuldabréf útgefið af SPRON, en tengt verði hlutabréfa í Straumi. Upphaflegur samningur, sem bar auðkennið FS 07062713, var gerður í júní 2007. Hann var að nafnverði 50.000.000 krónur. Lokunardagur hans var 11. desember 2007 en þann dag var hann framlengdur með nýjum samningi með hliðstæðu efni og sama nafnverði, sem bar auðkennið FS 07121241. Þessi síðari samningur var síðan gerður upp með þeirri greiðslu sem var tilefni kröfulýsingar sóknarðaðila.

Í greinargerð sinni í héraði reisti sóknaraðili varakröfu sína einnig á þeirri málsástæðu að hann ætti skaðabótakröfu á hendur varnaraðila vegna þess að starfsmönnum þess síðarnefnda hafi verið óheimilt að stofna til afleiðuviðskipta við hann þar sem hann væri almennur fjárfestir. Til viðskiptanna var upphaflega stofnað í gildistíð laga nr. 33/2003 um verðbréfaviðskipti. Verður skaðabótakröfu vegna þeirra hafnað með vísan til forsendna héraðsdóms. Fyrir Hæstarétti byggir sóknaraðili á því að líta verði á síðari samning aðila, sem auðkenndur er FS 07121241, sem sjálfstæð viðskipti og hvað sem öðru líði beri varnaraðili bótaábyrgð á tapi vegna þeirra þar sem til þeirra hafi verið stofnað 11. desember 2007, eftir að lög nr. 108/2007 um verðbréfaviðskipti öðluðust gildi. Með þeim samningi var ekki stofnað til nýrra viðskipta milli aðila og eiga þau ákvæði laga nr. 108/2007 sem hér skipta máli því ekki við í tilviki sóknaraðila, sbr. dóma Hæstaréttar 27. ágúst 2012 í máli nr. 505/2012 og 24. janúar 2013 í máli nr. 253/2012. Að öllu þessu gættu verður hinn kærði úrskurður staðfestur.

Sóknaraðili verður dæmdur til að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, Hylur ehf., greiði varnaraðila, Glitni hf., 300.000 krónur í kærumálskostnað.