133/2015

G höfðaði mál á hendur S og krafðist viðurkenningar á skaðabótaskyldu S vegna óheimillar og endurgjaldslausrar notkunar hans á gagnagrunni úr bókhaldsforriti G við innheimtu S á höfundarréttargjöldum. Einnig krafðist G miskabóta. Taldi G sig eiga höfundarrétt að umræddum gagnagrunni á grundvelli ákvæða höfundalaga nr. 73/1972. Í dómi Hæstaréttar kom fram að af þeim gögnum sem lögð hefðu verið fram í málinu og G kvað sýna efnisatriði í gagnagrunninum yrði ekki ráðið hvort hann uppfyllti skilyrði til þess að geta talist gagnagrunnur sem nyti verndar af höfundarrétti í skilningi 4. mgr. 6. gr. höfundalaga og hefði G ekki leitað matsgerðar dómkvadds manns eða annarra gagna til að axla þá sönnunarbyrði sem hann bæri fyrir því. Var S því sýknað af kröfum G.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf og H-kk-nf I. J-kk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 19. febrúar 2015. Hann krefst þess að viðurkennd verði skaðabótaskylda stefnda vegna óheimillar og endurgjaldslausrar notkunar hans á gagnagrunni úr bókhaldsforriti áfrýjanda við innheimtu stefnda á höfundarréttargjöldum. Einnig krefst hann þess að stefnda verði gert að greiða sér 2.000.000 krónur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 6. janúar 2010 til 17. janúar 2014, en dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

I

Eins og rakið er í héraðsdómi réð áfrýjandi sig til starfa hjá stefnda árið 1978 og vann hjá honum til 2012. Fólst starf áfrýjanda í því að innheimta höfundarréttargjöld til stefnda. Stefndi innheimti jafnframt gjöld fyrir Samband flytjenda og hljómplötuframleiðenda og annaðist áfrýjandi einnig þá innheimtu. Fram til ársins 1986 fór um störf áfrýjanda í þágu stefnda eftir munnlegum samningi, en 23. október það ár og 31. maí 1987 gerðu þeir skriflega samninga um þetta efni. Með samningi 20. nóvember 1992 var áfrýjandi ráðinn í stöðu markaðs- og innheimtustjóra hjá stefnda og átti áfrýjandi að heyra í því starfi beint undir framkvæmdastjóra stefnda. Samkvæmt samningnum fékk áfrýjandi greidda tiltekna fjárhæð í föst mánaðarlaun fyrir að stýra innheimtunni auk þess sem hann fékk í sinn hlut tiltekið hlutfall af þeim gjöldum sem hann innheimti, svo sem verið hafði allt frá því að hann hóf störf hjá stefnda, en áfrýjandi átti á hinn bóginn að bera allan kostnað af þeirri innheimtu. Stefndi skyldi greiða lífeyrissjóðsiðgjöld og launatengd gjöld af föstum mánaðarlaunum áfrýjanda. Þá var kveðið á um að áfrýjandi ætti að öðru leyti að njóta sömu réttinda og bera sömu skyldur og opinberir starfsmenn.

Aðilar gerðu 24. ágúst 2010 með sér starfslokasamning, þar sem kveðið var á um að áfrýjandi myndi starfa frá 1. september það ár til 30. apríl 2011 sem ráðgefandi markaðs- og innheimtustjóri og halda óbreyttum mánaðarlaunum þann tíma. Voru verkefni hans skilgreind þannig að hann myndi setja eftirmann sinn inn í starfið og vera honum til aðstoðar eftir því sem þörf krefði. Þá myndi áfrýjandi, án sérstaks endurgjalds, setja eftirmann sinn inn í innheimtu þegar stefndi tæki hana í sínar hendur. Í samningnum var og kveðið á um að þrátt fyrir að áfrýjandi léti af störfum sem markaðs- og innheimtustjóri myndi hann sjá um innheimtu höfundarréttargjalda fyrir stefnda og Samband flytjenda og hljómplötuframleiðenda utan höfuðborgarsvæðisins og Norðurlands eystra til 31. desember 2012, en sú innheimta myndi færast til stefnda 1. janúar 2013. Þá sagði jafnframt að áfrýjandi skyldi á gildistíma samningsins fá í sinn hlut tiltekið hlutfall af höfundarréttargjöldum, sem hann innheimti, en í samningnum var þess ekki getið að áfrýjandi ætti rétt á greiðslu fyrir notkun á gagnagrunni úr bókhaldsforriti við innheimtu stefnda á höfundarréttargjöldum.

II

Í málinu liggja fyrir innheimtuskilagreinar áfrýjanda fyrir árin 2010, 2011 og 2012, en þar koma fram nöfn gjaldenda og fjárhæð greiðslna. Þá eru í málinu gögn, sem áfrýjandi mun hafa sent stefnda í rafrænum búningi 1. september 2010 og 5. september 2012 og hafa að geyma ítarlegri upplýsingar um innheimtuna og þá gjaldendur, sem stefndi tók við innheimtu hjá við starfslok áfrýjanda. Samkvæmt málatilbúnaði áfrýjanda felst gagnagrunnurinn, sem hann telur til höfundarréttar yfir, í því gagnasafni sem hér um ræðir. Öðrum gögnum um bókhaldsforrit það og gagnagrunn, sem dómkröfur áfrýjanda snúa að, er ekki til að dreifa í málinu.

Samkvæmt 4. mgr. 6. gr. höfundalaga nr. 73/1972, sbr. 1. gr. laga nr. 60/2000, telst gagnagrunnur, sem höfundarréttur er veittur fyrir með 3. mgr. sömu lagagreinar, vera safn sjálfstæðra verka, upplýsinga eða annarra efnisatriða sem komið er fyrir með skipulegum eða kerfisbundnum hætti og eru aðgengileg með rafrænum hætti eða öðrum aðferðum. Stefndi hefur andmælt að þessum skilyrðum sé fullnægt til þess að áfrýjandi geti notið höfundarréttar yfir þeim gagnagrunni úr bókhaldsforriti, sem málið varðar. Af fyrrgreindum gögnum, sem áfrýjandi kveður sýna efnisatriði í gagnagrunninum, verður ekki ráðið hvort hann fullnægi þeim skilyrðum, sem sett eru í 4. mgr. 6. gr. höfundalaga, og hefur áfrýjandi ekki leitað matsgerðar dómkvadds manns eða annarra gagna til að axla þá sönnunarbyrði, sem hann ber fyrir því. Verður niðurstaða hins áfrýjaða dóms því staðfest.

Rétt er að málskostnaður fyrir Hæstarétti falli niður.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.