842/2015

A krafðist skaðabóta úr ábyrgðartryggingu vegna tjóns sem hann varð fyrir í vinnu sinni þegar vinnupallur gaf sig og A féll niður með þeim afleiðingum að hann hlaut slæmt brot á fæti. Aðilar deildu meðal annars um það hvort slysið mætti rekja til bilunar eða vanbúnaðar í vinnupallinum og hvort A hefði sett vinnupallinn upp með réttum hætti. Talið var, eins og málið lá fyrir og án þess að fram hefði farið fullnægjandi rannsókn Vinnueftirlits og lögreglu, að héraðsdómara hefði verið ókleift að fjalla um málsástæður sem uppi voru hafðar um þennan þátt málsins á grundvelli almennrar þekkingar og menntunar eða lagakunnáttu. Hefði því verið þörf á sérkunnáttu og héraðsdómara borið að kveðja til meðdómsmenn samkvæmt 2. mgr. 2. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Var héraðsdómur því ómerktur og málinu vísað heim í hérað til aðalmeðferðar og dómsálagningar að nýju.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir H-kk-nf I. J-kk-nf, B-kk-nf B-kk-nf og K-kk-nf A-kk-nf.

Áfrýjandinn Tryggingamiðstöðin hf. skaut málinu til Hæstaréttar 17. desember 2015. Hann krefst aðallega sýknu en til vara að áfrýjandinn A-kk-nf Í-kk-nf R-kk-nf verði látinn bera tjón sitt sjálfur að verulegu leyti. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti úr hendi áfrýjandans.

Áfrýjandinn A-kk-nf Í-kk-nf R-kk-nf áfrýjaði málinu fyrir sitt leyti 30. desember 2015 gagnvart stefnda Vátryggingafélagi Íslands hf. Hann krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms að öðru leyti en því að viðurkenndur verði réttur hans til skaðabóta úr ábyrgðartryggingu Vélsmiðju Grindavíkur ehf., hjá stefnda, sameiginlega með ábyrgðartryggingu Þorbjarnar hf. hjá áfrýjandanum Tryggingamiðstöðinni hf., vegna vinnuslyss 6. júní 2012. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti, án tillits til gjafsóknar sem honum hefur verið veitt.

Stefndi Vátryggingafélag Íslands hf. krefst aðallega staðfestingar hins áfrýjaða dóms. Til vara krefst hann þess að bótaréttur áfrýjandans A-kk-ef Í-kk-ef R-kk-ef verði aðeins viðurkenndur að hluta og málskostnaðarákvörðun hins áfrýjaða dóms staðfest. Loks krefst hann málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Svo sem rakið er í héraðsdómi varð áfrýjandinn A-kk-nf Í-kk-nf R-kk-nf, þá starfsmaður Vélsmiðju Grindavíkur ehf., fyrir slysi 6. júní 2012 um borð í togaranum Hrafni GK 111 en áfrýjandinn vann þá að viðgerð á honum og notaði til þess vinnupall í eigu útgerðar skipsins, Þorbjarnar hf. Fyrir liggur að lögregla tilkynnti Vinnueftirliti ríkisins samdægurs um slysið.

Áfrýjandinn A-kk-nf Í-kk-nf byggir á því að vinnuveitandi hans og Þorbjörn hf. beri sameiginlega ábyrgð á slysinu og afleiðingum þess en það megi fyrst og fremst rekja til bilunar eða vanbúnaðar í vinnupalli sem hann hafi notað við verk sitt. Fyrir liggur að áfrýjandinn A-kk-nf Í-kk-nf setti sjálfur upp umræddan vinnupall og deila aðilar meðal annars um hvort hann hafi gert það með réttum hætti. Eins og málið liggur fyrir og án þess að fram hafi farið fullnægjandi rannsókn Vinnueftirlitsins og lögreglu var héraðsdómara ókleift að fjalla um málsástæður sem uppi eru hafðar um þennan þátt málsins á grundvelli almennrar þekkingar og menntunar eða lagakunnáttu. Því var þörf á sérkunnáttu og bar héraðsdómara að kveðja til meðdómsmenn samkvæmt 2. mgr. 2. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Þar sem héraðsdómari lét það ógert er óhjákvæmilegt að ómerkja hinn áfrýjaða dóm og vísa málinu heim í hérað til aðalmeðferðar og dómsálagningar á ný.

Rétt er að aðilarnir beri hver sinn kostnað af málinu fyrir Hæstarétti.

Um gjafsóknarkostnað A-kk-ef Í-kk-ef R-kk-ef fyrir Hæstarétti fer eins og í dómsorði greinir en gjafsóknarleyfi hans, útgefið 24. febrúar 2016, nær ekki til áfrýjunar hans gagnvart stefnda Vátryggingafélagi Íslands hf.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur er ómerktur og er málinu vísað heim í hérað til aðalmeðferðar og dómsálagningar á ný.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.

Gjafsóknarkostnaður A-kk-ef Í-kk-ef R-kk-ef fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun lögmanns hans, 600.000 krónur.