316/2012

Í málinu krafðist F ehf. þess að úrskurður iðnaðarráðuneytisins, þar sem staðfest var ákvörðun O, um að L hf. skyldi láta af milliliðalausri raforkuafhendingu til F ehf., að viðlögðum dagsektum, yrði felldur úr gildi. Talið var að dómkrafa F ehf. yrði ekki borin undir dómstóla fyrr en niðurstaða úrskurðarnefndar raforkumála lægi fyrir, sbr. 1. og 12. mgr. 30. gr. raforkulaga nr. 65/2003. Þar sem F ehf. hafði ekki kært ákvörðun O til úrskurðarnefndarinnar var máli F ehf. gegn O og L hf. vísað frá héraðsdómi.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, G-kvk-nf B-kvk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 30. apríl 2012 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 8. maí sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 18. apríl 2012, þar sem máli sóknaraðila á hendur varnaraðilum var vísað frá dómi. Kæruheimild er í j. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

Varnaraðilar krefjast staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar, hvor fyrir sitt leyti.

Eins og greinir í hinum kærða úrskurði tilkynnti Orkustofnun Landsneti hf. 24. febrúar 2010 að félagið skyldi láta af ,,milliliðalausri raforkuafhendingu“ til sóknaraðila, sem rekur málmendurvinnslu í Kapelluhrauni í landi Hafnarfjarðar. Sóknaraðili kærði ákvörðunina með tölvubréfi til iðnaðarráðuneytisins 26. sama mánaðar. Iðnaðarráðuneytið leysti úr kærunni með úrskurði 14. mars 2011. Um kæruheimild segir í þeim úrskurði: ,,Samkvæmt 26. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993, er aðila máls heimilt að kæra stjórnvaldsákvörðun til æðra stjórnvalds til þess að fá hana fellda úr gildi eða henni breytt nema annað leiði af lögum eða venju. Þar sem iðnaðarráðuneytið er æðra stjórnvald Orkustofnunar er ráðuneytinu skylt að endurskoða ákvörðun Orkustofnunar ... í kjölfar stjórnsýslukæru“ sóknaraðila. Komst ráðuneytið að þeirri niðurstöðu að staðfesta bæri ákvörðun Orkustofnunar.

Í 5. tölulið 3. gr. raforkulaga nr. 65/2003 er flutningsfyrirtæki skilgreint svo að það sé: ,,Fyrirtæki sem stýrir rekstri flutningskerfisins og annast kerfisstjórnun.“ Í III. kafla laganna er starfsemi flutningsfyrirtækis lýst nánar og meðal annars kveðið á um að eitt fyrirtæki skuli annast flutning raforku og kerfisstjórnun samkvæmt þeim kafla. Með lögum nr. 75/2004 um stofnun Landsnets hf. var stofnað hlutafélag, sem annast skyldi þá starfsemi sem mælt er fyrir um í III. kafla raforkulaga. Í 30. gr. raforkulaga eru ákvæði um úrskurðarnefnd raforkumála. Í 1. mgr. greinarinnar er kveðið á um að stjórnvaldsákvarðanir sem teknar séu af Orkustofnun á grundvelli laganna og ,,varða gjaldskrá eða starfsemi flutningsfyrirtækisins eða dreifiveitna“ sæti kæru til úrskurðarnefndar raforkumála. Í 12. mgr. greinarinnar segir svo í fyrri málslið: ,,Ákvarðanir sem aðeins verða kærðar til úrskurðarnefndar verða ekki bornar undir dómstóla fyrr en niðurstaða hennar liggur fyrir.“ Í 3. mgr. 37. gr. laganna segir að stjórnvaldsákvarðanir Orkustofnunar, sem ekki megi kæra til úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála eða úrskurðarnefndar raforkumála, sæti kæru til ráðherra. Þær stjórnvaldsákvarðanir Orkustofnunar sem sæta kæru til fyrrnefndu úrskurðarnefndarinnar eru tilgreindar í 2. mgr. 37. gr. og hafa ekki þýðingu fyrir sakarefni málsins. Samkvæmt framansögðu sæta stjórnvaldsákvarðanir Orkustofnunar sem varða starfsemi varnaraðilans Landsnets hf. eða dreifiveitna, kæru til úrskurðarnefndar raforkumála. Þeim verður því ekki að réttu lagi skotið með kæru til ráðherra. Með þessum athugasemdum, en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar, verður hann staðfestur.

Sóknaraðili greiði varnaraðilum kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, Fura ehf., greiði hvorum varnaraðila um sig, Orkustofnun og Landsneti hf., 200.000 krónur í kærumálskostnað.