136/2007

G var sakfelldur fyrir brot gegn 219. gr. almennra hegningarlaga 19/1940 og 1. mgr., sbr. 3. mgr., 37. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 með því að hafa ekið bifhjóli yfir leyfilegum hámarkshraða í Ártúnsbrekku á Vesturlandsvegi þar sem árekstur varð með bifhólinu og annarri bifreið með þeim afleiðingum að G og farþegi á hjólinu köstuðust af því. Hlaut farþeginn við það alvarlegt lærleggsbrot. Viðurlög G, sem ákveðin voru sem hegningarauki samkvæmt 78. gr. almennra hegningarlaga, þóttu með hliðsjón af 5. og 8. tölul. 1. mgr. 70. gr. sömu laga hæfilega ákveðin 60 daga skilorðsbundið fangelsi ásamt sviptingu ökuréttar í eitt ár.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, H-kvk-nf H-kvk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 29. janúar 2007 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun, en jafnframt af hálfu ákæruvalds sem krefst þyngingar á refsingu og frekari sviptingar ökuréttar.

Ákærði krefst aðallega sýknu en til vara að viðurlög verði milduð.

Í hinum áfrýjaða dómi er gerð grein fyrir efni ákæru og málsatvikum. Þar þótti ósannað að ákærði hefði skipt ört um akreinar áður en árekstur varð með bifhjóli hans og bifreiðinni X í Ártúnsbrekku á Vesturlandsvegi í Reykjavík. Er sú niðurstaða ekki til endurskoðunar eins og áfrýjun og kröfugerð er háttað fyrir Hæstarétti.

Í héraðsdóm er tekin upp greinargerð dr. M-kk-ef Þ-kk-ef J-kk-ef, prófessors í vélaverkfræði, um útreikninga á hraða bifhjóls ákærða þegar hemlun hófst áður en það rakst á bifreiðina X. Taldi hann að „mögulegur lágmarkshraði“ bifhjólsins hefði á þessum tímapunkti verið 115 kílómetrar á klukkustund og er ákæran við það miðuð. M-kk-nf kom fyrir dóm og staðfesti greinargerð sína auk þess að svara spurningum um efni hennar. Kom þar fram að vafaatriði við útreikningana hefðu verið skýrð ákærða í hag. Hefur þessum útreikningi ekki verið hnekkt. Með honum og framburði vitna, sem grein er gerð fyrir í hinum áfrýjaða dómi, er sannað að ákærði ók bifhjóli sínu langt yfir lögleyfðum hámarkshraða, sem er 80 kílómetrar á klukkustund. Braut hann með þessu gegn 1. mgr., sbr. 3. mgr. 37. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, en ekki þykja eins og hér stendur á vera efni til að telja þessa háttsemi jafnframt varða sérstaklega við a. lið 2. mgr. 36. gr. laganna eins og krafist er í ákæru. Varðar brotið ákærða refsingu samkvæmt 1. mgr. 100. gr. laganna og sviptingu ökuréttar samkvæmt 101. gr. þeirra.

Við árekstur bifhjólsins og bifreiðarinnar X, en báðum ökutækjunum var ekið til vesturs á Vesturlandsvegi í Ártúnsbrekku, köstuðust ákærði og farþegi á bifhjólinu af því og hlaut farþeginn alvarlegt lærleggsbrot. Er ákærða gefið að sök brot gegn 219. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, þar sem lögð er refsing við að valda með gáleysi öðrum tjóni á líkama og heilbrigði, slíku sem í 218. gr. eða 218. gr. a. laganna getur. Í ákæru er ætluðu broti ákærða lýst með þeim hætti, að hraðaakstur hans hafi við aðstæður á staðnum orðið til þess „að þegar ákærði skipti um akrein þar í brekkunni og ók inn á miðakreinina hafði hann ekki fullt vald á bifhjólinu þegar bifreiðinni X var ekið nær samtímis inn á sömu akrein með þeim afleiðingum að árekstur varð með ökutækjunum“. Fyrir liggur að bifreiðin X kom inn á veginn á aðrein af Bíldshöfða stuttu fyrir austan árekstursstaðinn. Á þessum stað háttar svo til að akreinar eru fjórar til vesturs. Nyrst er aðreinin af Bíldshöfða sem helst heil þar til hún liggur út af Vesturlandsvegi nokkru neðar fyrir umferð inn á Sæbraut. Þrjár akreinar liggja beint til vesturs. Varð árekstur bifhjólsins og bifreiðarinnar X á miðakrein þeirra en þangað hafði ökumaður bifreiðarinnar þá flutt hana af akreininni hægra megin sem hann hafði rétt áður komið inn á af aðreininni. Bar hann fyrir dómi að fyrir framan hann hafi verið stór vöruflutningabifreið og hafi hann því beygt yfir á miðakreinina. Hann kvaðst ekki hafa séð bifhjólið áður en áreksturinn varð.

Ákærði hefur haldið því fram að hann hafi komið akandi niður brekkuna á miðakrein þegar bifreiðinni X hafi verið ekið í veg fyrir hann. Í verknaðarlýsingu ákærunnar er, eins og fyrr getur, akstri ákærða lýst svo að hann hafi verið að skipta um akrein og ekið inn á miðakreinina nær samtímis því að bifreiðinni X hafi verið ekið inn á hana. Þetta er ósannað í málinu. Ljósmyndir af ummerkjum á vettvangi, einkum af hemlaförum eftir bifhjólið og árekstursstaðnum styðja þá fullyrðingu ákærða að hann hafi ekið á miðakrein þegar hann hóf hemlun. Ákomustaðurinn á afturhluta vinstri hliðar bifreiðarinnar X og staðsetning árekstrarins á akbrautinni benda til þess að bifreiðin X hafi enn verið að sveigja inn á miðakreinina þegar áreksturinn varð. Er því ekki loku fyrir það skotið að aksturslag X hafi átt einhvern þátt í slysinu. Þrátt fyrir þetta verður talið að ákærði eigi meginsök á árekstrinum. Hann ók alltof hratt og var þess vegna illa í stakk búinn til að bregðast við hættum sem á vegi hans urðu. Af lengd bremsufara eftir bifhjólið og öðrum ummerkjum á vettvangi verður ráðið að ákærði hefði getað afstýrt árekstrinum ef hann hefði virt hraðamörkin sem þarna gilda. Verður hann sakfelldur fyrir brot gegn 219. gr. almennra hegningarlaga, en líta verður til alls aðdraganda árekstrarins við ákvörðun refsingar ákærða.

Samkvæmt sakavottorði ákærða hefur hann tvívegis gengist undir sekt og sviptingu ökuréttar hjá lögreglustjóra fyrir umferðarlagabrot. Þá hefur hann samkvæmt gögnum málsins ennfremur 12 sinnum sætt sektum fyrir of hraðan akstur á þriggja ára tímabili eftir 7. júní 2003. Loks var hann, eins og nefnt er í hinum áfrýjaða dómi, dæmdur í Héraðsdómi Reykjavíkur 7. júlí 2006 í sekt og sviptur ökurétti í sex mánuði frá 14. ágúst 2006 að telja, fyrir að aka bifreið með 188 kílómetra hraða á klukkustund 30. mars 2006. Ákveðast viðurlög á hendur ákærða nú sem hegningarauki við það brot, sbr. 78. gr. almennra hegningarlaga. Við refsiákvörðun verður einnig litið til 5. og 8. töluliða 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga og fordæma Hæstaréttar í skyldum málum.

Refsing ákærða er hæfilega ákveðin 60 daga skilorðsbundið fangelsi. Þá verður hann með vísan til 1. mgr. 101. gr. umferðarlaga látinn sæta sviptingu ökuréttar í eitt ár frá 14. febrúar 2007 að telja.

Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað verða staðfest. Ákærði verður með vísan til 1. mgr. 169. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála dæmdur til að greiða 2/3 hluta áfrýjunarkostnaðar málsins, þar með talin málsvarnarlauna skipaðs verjanda síns, sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Ákærði, G-kk-nf I-kk-nf S-kk-nf, sæti fangelsi í 60 daga. Framkvæmd refsingarinnar er frestað og fellur hún niður að liðnum þremur árum frá dómsuppsögu haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði er sviptur ökurétti í eitt ár frá 14. febrúar 2007 að telja.

Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað skal vera óraskað.

Ákærði greiði 2/3 hluta áfrýjunarkostnaðar málsins, sem samtals nemur 382.197 krónum, þar sem með eru talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans, S-kk-ef A-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 311.250 krónur.