256/2004

SE gerði verksamning við Vegagerðina og fékk greitt fyrir verkið samkvæmt ákveðnum magntölum, sem komu fram í tilboðsskrá. SI tók að sér að vinna fyrir SE tiltekna verkþætti í tilboðsskrá og gerði honum þrjá reikninga vegna vinnunnar, þar sem byggt var á tilteknu einingarverði. SE taldi samning hafa tekist með honum og SI að hann myndi vinna fyrir SE á sama einingarverði og samningur hans við Vegagerðina var um. Ósannað var, að samningur hafi tekist með málsaðilum um verð fyrir vinnu SI eða að almenn venja hafi myndast um endurgjald fyrir slíka vinnu. Þá var ekki sýnt fram á að fjárhæð reikninga SI væri ósanngjörn. Var því krafa hans um greiðslu reikninganna tekin til greina.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, G-kk-nf G-kk-nf og G-kvk-nf E-kvk-nf.

Áfrýjandi skaut máli þessu til Hæstaréttar 16. júní 2004. Hann krefst þess, að stefndi verði dæmdur til að greiða sér 2.527.385 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 1.248.648 krónum frá 20. október 2002 til 25. nóvember sama ár, af 2.325.917 krónum frá þeim degi til 27. desember sama ár og af 2.527.385 krónum frá þeim degi til greiðsludags, að frádreginni innborgun, að fjárhæð 600.000 krónur 6. nóvember 2002. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

I.

Eins og lýst er í héraðsdómi buðu málsaðilar báðir í verk hjá Vegagerðinni í vorið 2002. Stefndi varð lægstbjóðandi en áfrýjandi átti næst lægsta boð. Stefndi gerði verksamning við Vegagerðina 14. júní 2002 eftir að hafa fengið yfirlýsingu frá áfrýjanda um að hann myndi leigja stefnda hefil, vörubíl og önnur tæki eftir þörfum til verksins. Áfrýjandi tók að sér að vinna fyrir stefnda og fór sú vinna fram á tímabilinu frá 27. ágúst til 12. desember 2002. Áfrýjandi gerði stefnda þrjá reikninga vegna vinnunnar, dagsetta 20. október, 25. nóvember og 27. desember 2002, samtals að fjárhæð 2.527.385 krónur. Stefndi telur sig aðeins eiga að greiða áfrýjanda 1.539.193 krónur, að frádregnum 600.000 krónum, sem hann greiddi 6. nóvember 2002.

II.

Af samningi stefnda við Vegagerðina er ljóst, að hann fékk greitt fyrir verkið samkvæmt ákveðnum magntölum, sem komu fram í tilboðsskrá og voru hluti af verksamningnum. Stefndi kveðst ekki hafa ætlað að vinna verkið einn heldur hafi hann ætlað að fá aðra til að vinna suma verkþættina á sömu kjörum og samningur hans við Vegagerðina gerði ráð fyrir. Að verkinu hafi komið fleiri en stefndi. Ekki hafi hann gert sérstakan verksamning við þá, en samið munnlega um greiðslur samkvæmt reikningi, sem gerður væri samkvæmt einingarverði í tilboðsskrá. Hefðu þeir allir virt þetta munnlega samkomulag nema áfrýjandi.

Stefndi reisir kröfu sína á því, að samningur hafi tekist með honum og áfrýjanda um, að hann myndi vinna fyrir stefnda á sama einingarverði og samningur stefnda við Vegagerðina var um. Stefndi telur einnig, að reikningar áfrýjanda séu ósanngjarnir og alls ekki í samræmi við endurgjald, sem almennt sé krafist við svipaðar aðstæður. Telur hann það vart þekkjast í útboðsverkum, að undirverktakar vinni á hærra einingarverði en samningur aðalverktaka við verkkaupa geri ráð fyrir.

Áfrýjandi heldur því fram, að ekki hafi verið samið fyrirfram um endurgjald vegna vinnunnar í þágu stefnda. Telur hann endurgjald það, sem hann krefst, vera sanngjarnt og eðlilegt, en það sé byggt á viðmiðunargjaldi fyrir vörubifreiðir með 10% afslætti. Hann hafi ekki tekið að sér tiltekna verkþætti sem undirverktaki. Hann hafi aldrei vitað hvenær hann yrði kallaður til verks og hafi hann verið háður verkstjórn stefnda. Engin venja sé fyrir því í tilvikum sem þessum, að menn fái greitt samkvæmt einingarverði, sem notað sé í tilboði. Það tíðkist bæði að menn fái greitt samkvæmt tímagjaldi eða gangi inn í einingarverð.

Ljóst virðist af aðilaskýrslu fyrirsvarsmanns stefnda, að málsaðilar hafi ekki samið fyrirfram um verð fyrir vinnu áfrýjanda og er slíkt með öllu ósannað. Einn þeirra, sem vann að verkinu fyrir stefnda, kom fyrir dóm og bar, að enginn fengi fullt verð, þegar um tilboðsverk væri að ræða og kvaðst ekki vita til, að menn ynnu á taxta í verkum sem þessum. Annað liggur ekki fyrir í málinu um þetta efni. Verður ekki talið, að stefnda hafi tekist að sýna fram á að ákveðin venja um greiðslu hafi myndast í tilvikum sem þessum.

Því er ómótmælt, að vinna sú, sem áfrýjandi innti af hendi, var vegna tiltekinna verkþátta í tilboðsskrá. Samkvæmt gögnum þeim, sem fyrir liggja í málinu, er ljóst, að áfrýjandi vann aðeins hluta af þessum verkþáttum, aðrir komu einnig að þeim. Í aðilaskýrslu sinni lýsti fyrirsvarsmaður stefnda því yfir, að hann hafi ekki haft neinar athugasemdir við reikning þann, sem dagsettur er 27. desember 2002. Á þeim reikningi, eins og einnig á hinum reikningunum, kom fram það einingarverð, sem áfrýjandi miðaði við. Við málflutning hér fyrir dómi var því lýst yfir, að stefndi viðurkenndi reikninginn umfram skyldu en héldi fast við mótmæli sín að því er hina reikningana snertir.

Samkvæmt framansögðu er ósannað, að samningur hafi tekist með málsaðilum um verð fyrir vinnu áfrýjanda eða að almenn venja hafi myndast um endurgjald fyrir slíka vinnu. Ekki hefur verið sýnt fram á að fjárhæð reikninga áfrýjanda sé ósanngjörn. Verður því krafa hans tekin til greina á þann hátt, sem í dómsorði segir. Dráttarvextir verða dæmdir frá 1. febrúar 2003, en fram er komið, að stefndi hafði fengið reikningana í hendur ekki síðar en í byrjun janúar 2003.

Rétt er, að stefndi greiði áfrýjanda málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti, eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Stefndi, S.E. verktakar ehf., greiði áfrýjanda, S-kk-þgf I-kk-þgf, 1.927.385 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 1. febrúar 2003 til greiðsludags.

Stefndi greiði áfrýjanda málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti, samtals 400.000 krónur.