514/2002

Ó varð fyrir slysi við störf sín sem skipverji á fiskiskipi sem E ehf. gerði út til veiða. Vann hann ýmist á skipinu sem háseti eða 2. vélstjóri, en til síðastgreinds starfs hafði hann ekki aflað sér menntunar. Hóf Ó aftur störf um það bil tveimur mánuðum síðar. Ábyrgð E ehf. á slysinu var óumdeild, en félagið hafði ábyrgðartryggingu hjá T hf. ásamt slysatryggingu skipverja í þjónustu sinni samkvæmt 172. gr. siglingalaga. Ó leitaði álits örorkunefndar sem komast að þeirri niðurstöðu að varanlegur miski og varanleg örorka hans væri 15%. Ó náði ekki samkomulagi við T hf. um alla liði bótakröfu sinnar, en í uppgjöri lýstu aðilar sig sammála um að boð um greiðslu úr slysatryggingu sjómanna ásamt vöxtum og á bótum fyrir 15% varanlegan miska yrði innt af hendi. Var tekið fram að greiðslurnar fælu í sér lokauppgjör bóta úr slysatryggingu sjómanna og miskabóta. Nokkru síðar leitaði Ó að nýju til örorkunefndar sem taldi nú að varanlegur miski hans væri 20%, en varanleg örorka 33%. Bauðst T hf. nú til að greiða Ó bætur fyrir varanlega örorku á grundvelli niðurstöðu nefndarinnar svo og þjáningabætur. Ó höfðaði í kjölfarið mál á hendur E ehf. Eftir höfðu málsins þáði Ó boð T hf. með fyrirvara. Undir rekstri málsins fékk E ehf. dómkvadda matsmenn sem mátu hvort tveggja varanlegan miska og varanlega örorku Ó 15%. Yfirmatsmenn mátu hins vegar varanlegan miska 20%, en varanlega örorku 25%. Talið var að eftir að Ó hóf aftur störf á skipi E ehf. hafi hann ekki lengur talist veikur af völdum slyssins í skilningi 3. gr. skaðabótalaga. Var kröfu hans um greiðslu á frekari þjáningabótum því hafnað. Þá var hann talinn bundinn af uppgjörinu við T hf. að því er snerti bætur fyrir varanlegan miska og að 5% breyting á miskastigi væri ekki veruleg í skilningi 11. gr. laganna. Að því er snerti bætur Ó fyrir varanlega örorku var ekki talið unnt að meta árslaun hans sérstaklega á grundvelli 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga þar sem hann hafði ekki aflað sér menntunar til starfa sem vélstjóri. Var E ehf. því sýknað af kröfu Ó.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, G-kk-nf C-kk-nf og H-kk-nf H-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 15. nóvember 2002. Hann krefst þess að stefnda verði gert að greiða sér aðallega 12.704.799 krónur en til vara aðra lægri fjárhæð með 2% ársvöxtum frá 15. janúar 1996 til 22. nóvember 1999 og með dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 25/1987 frá þeim degi til 1. júlí 2001, en samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádregnum samtals 5.796.963 krónum, sem greiddar hafi verið upp í kröfuna 27. nóvember 1998 og 5. apríl 2000. Þá krefst áfrýjandi þess aðallega að stefnda verði gert að greiða málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti, en til vara að málskostnaður fyrir Hæstarétti verði látinn falla niður.

Stefndi krefst þess að héraðsdómur verði staðfestur og sér dæmdur málskostnaður fyrir Hæstarétti.

Áfrýjandi hefur stefnt Tryggingamiðstöðinni hf. til réttargæslu fyrir Hæstarétti.

I.

Samkvæmt gögnum málsins varð áfrýjandi, sem er fæddur á árinu 1969, fyrir slysi 15. janúar 1996 við störf sín sem skipverji á fiskiskipinu Erik BA 204, sem stefndi gerði þá út til veiða á Flæmingjagrunni. Mun áfrýjandi hafa unnið á skipinu frá 27. desember 1995, að virðist ýmist sem háseti eða 2. vélstjóri, en til síðastgreinds starfs hafði hann ekki aflað sér menntunar. Eftir slysið mun áfrýjandi hafa verið fluttur með öðru skipi stefnda í land í Kanada 22. janúar 1996 vegna meiðsla, sem hann hafði hlotið, en eftir læknismeðferð þar hélt hann hingað til lands í flugvél. Leitaði hann eftir heimkomu til slysadeildar Sjúkrahúss Reykjavíkur 25. janúar 1996. Hann reyndist vera með brotna hnéskel á hægri fótlegg, auk þess að hafa óþægindi í hægri öxl eftir högg, sem hann fékk við slysið. Meðferð þessara meiðsla áfrýjanda er lýst í hinum áfrýjaða dómi. Í málinu er ekki deilt um skaðabótaskyldu stefnda vegna afleiðinga slyssins, en hann hafði á þeim tíma ábyrgðartryggingu hjá Tryggingamiðstöðinni hf. ásamt slysatryggingu skipverja í þjónustu sinni samkvæmt 172. gr. siglingalaga nr. 34/1985.

Áfrýjandi leitaði 1. desember 1997 eftir mati örorkunefndar á varanlegri örorku sinni og miska af völdum framangreinds slyss. Í álitsgerð nefndarinnar 6. október 1998 var komist að þeirri niðurstöðu að bæði varanlegur miski og varanleg örorka áfrýjanda vegna slyssins væri 15%, en eftir 1. júlí 1998 hafi hann ekki mátt vænta frekari bata. Að fenginni þessari álitsgerð krafði áfrýjandi Tryggingamiðstöðina hf. 6. nóvember 1998 um skaðabætur að fjárhæð samtals 4.010.014 krónur, auk 228.571 krónu í vexti og 249.932 króna vegna lögmannsþóknunar og útlags kostnaðar. Skaðabótakrafa áfrýjanda var sundurliðuð þannig að krafist var 14.359 króna í þjáningabætur vegna 10 daga, sem hann hafi verið veikur og rúmliggjandi, og 686.563 króna vegna 888 daga, sem hann hafi verið veikur með fótaferð. Þá var krafa áfrýjanda um bætur vegna varanlegs miska að fjárhæð 662.706 krónur og varanlegrar örorku 2.646.386 krónur. Með bréfi 16. nóvember 1998 gerði Tryggingamiðstöðin hf. áfrýjanda boð um uppgjör bóta. Voru þar í fyrsta lagi boðnar fram þjáningabætur að fjárhæð 39.270 krónur vegna tímabilsins 11. maí til 30. júní 1998, þegar áfrýjandi gekkst undir læknisaðgerðir, en tekið var fram að hann hafi 16. febrúar sama árs fengið greiddar 54.749 krónur í þjáningabætur fyrir tímabilið frá 15. janúar til 26. mars 1996. Í öðru lagi voru áfrýjanda boðnar miskabætur að fjárhæð 662.700 krónur og í þriðja lagi 1.364.152 krónur í bætur fyrir varanlega örorku. Í fjórða lagi bauð félagið greiðslu á 550.050 krónum úr slysatryggingu sjómanna í örorkubætur vegna 15% læknisfræðilegrar örorku, auk vaxta af þeirri greiðslu að fjárhæð 9.900 krónur. Loks bauðst félagið til að greiða 104.952 krónur í vexti af öðrum liðum í bótakröfu áfrýjanda en þeim síðastnefnda, auk 151.890 króna í lögmannsþóknun. Samkomulag tókst ekki milli áfrýjanda og Tryggingamiðstöðvarinnar hf. um alla liði í kröfu hans á grundvelli þessa boðs, en í uppgjöri 27. nóvember 1998 lýstu þeir sig sammála um að framboðin greiðsla úr slysatryggingu sjómanna ásamt vöxtum og á bótum fyrir varanlegan miska, samtals 1.222.650 krónur, yrði innt af hendi, auk 130.102 króna, sem yrði varið til greiðslu þóknunar fyrri lögmanns áfrýjanda og kæmu til frádráttar kröfu hans vegna varanlegrar örorku við endanlegt uppgjör. Í niðurlagi þessa uppgjörs var eftirfarandi tekið fram: „Þær greiðslur sem að ofan greinir fela í sér lokauppgjör bóta úr slysatryggingu sjómanna og miskabóta úr ábyrgðartryggingu vegna slyssins þann 15. janúar 1996.“ Auk þessa liggur fyrir í málinu að Tryggingamiðstöðin hf. greiddi áfrýjanda 14. maí 1999 alls 498.570 krónur í bætur vegna tímabundins atvinnutjóns á áðurnefndu tímabili í maí og júní 1998.

Með bréfi 21. júlí 1999 óskaði áfrýjandi eftir nýju mati örorkunefndar á varanlegum miska og varanlegri örorku vegna slyssins 15. janúar 1996, þar sem dregið hafi verulega úr starfsgetu hans eftir að áðurgreindrar álitsgerðar nefndarinnar var aflað. Örorkunefnd féllst á að afleiðingar slyssins hafi orðið verulega meiri en áður var lagt til grundvallar og lét af hendi viðbótarálitsgerð 26. október 1999. Varanlegur miski áfrýjanda var þar talinn 20%, en varanleg örorka 33%. Á grundvelli þessarar álitsgerðar krafði áfrýjandi Tryggingamiðstöðina hf. 22. nóvember 1999 um frekari bætur. Leitaði hann nánar tiltekið eftir greiðslu úr slysatryggingu sjómanna á 1.869.840 krónum umfram það, sem félagið hafði áður greitt, auk 169.443 króna í vexti af þeim lið. Þá krafðist hann þjáningabóta vegna fyrrnefnds 898 daga tímabils að fjárhæð alls 738.046 krónur, bóta vegna hækkunar á varanlegum miska um 5%, 267.708 krónur, bóta vegna 33% varanlegrar örorku að frádreginni áðurnefndri innborgun frá félaginu, 11.183.278 krónur, 1.006.316 króna í vexti og loks lögmannsþóknunar að fjárhæð 530.533 krónur. Tryggingamiðstöðin hf. svaraði kröfu þessari með bréfi 26. janúar 2000, þar sem lýst var því áliti að áfrýjandi væri bundinn af áðurnefndu uppgjöri þeirra 27. nóvember 1998 að því er varðaði bætur úr slysatryggingu sjómanna og miskabætur. Án þess að tekin væri afstaða til réttmætis viðbótarálitsgerðar örorkunefndar lýsti félagið sig á hinn bóginn reiðubúið til að leggja hana til grundvallar við uppgjör bóta fyrir varanlega örorku áfrýjanda, sem teldist þannig 33%. Bauðst félagið til að greiða af þessum sökum 4.450.560 krónur að frádreginni fyrrnefndri greiðslu til áfrýjanda úr slysatryggingu sjómanna að fjárhæð 550.050 krónur og innborgun á 130.102 krónum, eða alls 3.770.408 krónur. Þá bauð félagið fram á ný greiðslu þjáningabóta vegna tímabilsins 11. maí til 30. júní 1998, en í þetta sinn með 41.820 krónum. Þessu til viðbótar voru boðnar 363.276 krónur í vexti og 268.707 krónur í lögmannsþóknun. Hljóðaði boð Tryggingamiðstöðvarinnar hf. þannig alls upp á 4.444.211 krónur.

Ekki verður séð af gögnum málsins að áfrýjandi hafi svarað síðastnefndu boði Tryggingamiðstöðvarinnar hf. um uppgjör bóta, en hann höfðaði mál þetta 14. mars 2000. Í héraðsdómsstefnu krafðist hann þess að stefnda yrði gert að greiða sér í fyrsta lagi bætur úr slysatryggingu sjómanna vegna 33% varanlegrar örorku, 2.419.890 krónur, í öðru lagi samtals 738.046 krónur í þjáningabætur, í þriðja lagi 930.408 krónur í bætur vegna 20% varanlegs miska og í fjórða lagi bætur vegna 33% varanlegrar örorku, 11.313.380 krónur. Frá samanlagðri fjárhæð þessara kröfuliða, sem samkvæmt dómkröfu áfrýjanda nam 15.401.224 krónum, skyldu dragast alls 1.352.752 krónur, sem Tryggingamiðstöðin hf. greiddi áfrýjanda samkvæmt áðurgreindu uppgjöri 27. nóvember 1998. Eftir höfðun málsins ítrekaði félagið 23. mars 2000 boð sitt um bætur, sem gert var í fyrrnefndu bréfi 26. janúar sama árs. Tók áfrýjandi 5. apríl 2000 við greiðslu frá félaginu á þeim 4.444.211 krónum, sem áður er getið, en af hendi beggja voru gerðir fyrirvarar varðandi forsendur greiðslunnar og áhrif hennar. Með þessu lauk Tryggingamiðstöðin hf. greiðslu á þeim samtals 5.796.963 krónum, sem áfrýjandi telur eins og áður greinir að koma eigi til frádráttar kröfu sinni á hendur stefnda.

Undir rekstri málsins fyrir héraðsdómi fékk stefndi dómkvadda tvo menn 22. maí 2000 til að leggja meðal annars mat á það hver væri varanlegur miski og varanleg örorka áfrýjanda vegna áverka, sem hann hlaut við slysið 15. janúar 1996. Í matsgerð 26. janúar 2001 var komist að þeirri niðurstöðu að varanlegur miski áfrýjanda af þessum sökum væri 15% og varanleg örorka jafnframt 15%. Matsgerð þessi var lögð fram á dómþingi 14. mars 2001. Í tilefni af henni fékk áfrýjandi dómkvadda þrjá yfirmatsmenn 17. október 2001 til að meta varanlegan miska og varanlega örorku hans. Í yfirmatsgerðinni, sem lokið var 19. mars 2002, varð niðurstaðan sú að varanlegur miski áfrýjanda vegna slyssins væri 20%, en varanleg örorka 25%. Við aðalmeðferð málsins 23. maí 2002 gerði áfrýjandi sem fyrr kröfu um greiðslu á 15.401.224 krónum að frádregnum áðurgreindum innborgunum að fjárhæð samtals 5.796.963 krónur. Til vara krafðist hann þess að stefnda yrði gert að greiða sér 12.704.799 krónur að frádregnum sömu innborgunum. Þessi krafa var sundurliðuð þannig að samtals 846.713 krónur væru þjáningabætur í 898 daga, 1.067.398 krónur bætur vegna 20% varanlegs miska og 10.790.687 krónur bætur fyrir 25% varanlega örorku, svo sem yfirmatsmenn höfðu komist að niðurstöðu um, en samtals nema þessir kröfuliðir 12.704.798 krónum.

Svo sem nánar greinir í hinum áfrýjaða dómi var þar komist að þeirri niðurstöðu að áfrýjandi ætti rétt á samtals 94.019 krónum í þjáningabætur, 1.073.248 krónum í bætur fyrir 20% varanlegan miska, bætur fyrir 25% varanlega örorku að fjárhæð 2.867.339 krónur þegar tillit hafði verið tekið frádráttarliða samkvæmt ákvæðum skaðabótalaga nr. 50/1993 og greiðslu inn á þær frá Tryggingamiðstöðinni hf. og loks 916.750 krónur í bætur úr slysatryggingu sjómanna, sem tækju mið af sama örorkustigi. Samanlagt taldist áfrýjandi því hafa átt rétt til bóta að fjárhæð 4.951.356 krónur. Með því að fyrrnefndar innborganir Tryggingamiðstöðvarinnar hf., alls 5.796.963 krónur, næmu hærri fjárhæð að teknu tilliti til áfallinna vaxta var stefndi sýknaður af kröfu áfrýjanda.

II.

Fyrir Hæstarétti deila aðilarnir ekki um að leggja eigi til grundvallar niðurstöðu dómkvaddra yfirmatsmanna um að varanleg örorka áfrýjanda af völdum slyssins 15. janúar 1996 sé 25%. Því til samræmis gerir áfrýjandi ekki lengur kröfu um að bætur sér til handa fyrir varanlega örorku verði miðaðar við að sú örorka sé 33%, svo sem fólst í fyrrnefndri aðalkröfu hans fyrir héraðsdómi, sem tók að þessu leyti mið af viðbótarálitsgerð örorkunefndar frá 26. október 1999. Er aðalkrafa áfrýjanda fyrir Hæstarétti þannig um greiðslu sömu fjárhæðar og hann krafðist til vara fyrir héraðsdómi, eða 12.704.799 krónur. Eins og áður er getið hefur þessi krafa verið sundurliðuð þannig í málatilbúnaði áfrýjanda að þjáningabætur í 898 daga nemi alls 846.713 krónum, bætur fyrir 20% varanlegan miska 1.067.398 krónum og bætur fyrir 25% varanlega örorku 10.790.687 krónum. Samkvæmt því felst ekki lengur í kröfugerð áfrýjanda fyrir Hæstarétti krafa um frekari greiðslu úr slysatryggingu sjómanna vegna breytts mats á varanlegri örorku hans frá því, sem lagt var til grundvallar í uppgjöri milli hans og Tryggingamiðstöðvarinnar hf. 27. nóvember 1998. Geta því ekki komið til úrlausnar hér fyrir dómi önnur ágreiningsatriði aðilanna en þau, sem varða rétt áfrýjanda til þjáningabóta, miskabóta og bóta fyrir varanlega örorku, auk ágreinings um vexti og málskostnað.

Áfrýjandi varð sem áður segir fyrir slysinu, sem málið varðar, 15. janúar 1996. Samkvæmt skýrslu, sem hann gaf vegna slyssins hjá lögreglu 15. apríl 1997, hóf hann aftur störf hjá stefnda 27. mars 1996 sem skipverji á sama skipi og fyrr. Samkvæmt 3. gr. skaðabótalaga, svo sem ákvæðið hljóðaði áður en því var breytt með 2. gr. laga nr. 37/1999, átti tjónþoli rétt til þjáningabóta frá því að tjón varð og þar til ekki væri að vænta frekari bata, að fjárhæð 1.300 krónur fyrir hvern dag, sem hann væri rúmfastur, en 700 krónur fyrir hvern dag, sem hann væri veikur án þess að vera rúmliggjandi. Í dómum Hæstaréttar hefur ítrekað verið slegið föstu að tjónþoli geti ekki átt rétt til þjáningabóta samkvæmt þessu ákvæði nema fyrir það tímabil, sem hann telst veikur í skilningi þess, en að hámarki geti þessar bætur verið reiknaðar fram til þess tíma, sem hann geti ekki að mati lækna vænst frekari bata, enda teljist hann enn á því stigi veikur. Eftir slysið hóf áfrýjandi sem áður segir aftur störf 27. mars 1996. Frá þeim tíma gat hann ekki lengur talist veikur af völdum slyssins í skilningi 3. gr. skaðabótalaga nema síðar kæmu upp tilvik, þar sem hann sannanlega varð aftur óvinnufær vegna veikinda af þeim sökum. Eins og áður er rakið fékk áfrýjandi greiddar frá Tryggingamiðstöðinni hf. 16. febrúar 1998 þjáningabætur að fjárhæð 54.749 krónur, sem reiknaðar voru vegna tímabilsins frá 15. janúar til 26. mars 1996, og síðan til viðbótar 41.820 krónur 5. apríl 2000 vegna tímabilsins 11. maí til 30. júní 1998, þegar hann gekkst undir læknisaðgerðir vegna afleiðinga áverkanna, sem hann hlaut við slysið. Áfrýjandi hefur ekki sýnt fram á með viðhlítandi læknisfræðilegum gögnum að hann hafi af völdum slyssins verið veikur í þeim skilningi, sem að framan greinir, á öðrum tímabilum en hér um ræðir. Hann getur því ekki krafið stefnda um greiðslu á frekari þjáningabótum en þeim samtals 96.569 krónum, sem hann hefur þegar fengið greiddar.

Með áðurnefndu uppgjöri 27. nóvember 1998 þáði áfrýjandi boð Tryggingamiðstöðvarinnar hf. um greiðslu á bótum að fjárhæð 662.700 krónur fyrir 15% varanlegan miska. Í skriflegu samkomulagi um þetta uppgjör var sem fyrr segir tekið sérstaklega fram að það fæli í sér lokauppgjör miskabóta úr ábyrgðartryggingu vegna slyssins 15. janúar 1996. Enginn fyrirvari var gerður af hálfu áfrýjanda þegar greiðsla samkvæmt uppgjörinu var innt af hendi. Áfrýjandi er því bundinn af þessu nema heimild í 11. gr. skaðabótalaga standi til að taka upp að nýju ákvörðun bóta fyrir varanlegan miska hans. Samkvæmt því ákvæði er það skilyrði fyrir slíkri endurupptöku að ófyrirsjáanlegar breytingar hafi orðið á heilsufari tjónþola þannig að ætla megi að miskastig sé verulega hærra en áður var talið. Stefndi hefur ekki vefengt þá niðurstöðu yfirmatsmanna að varanlegur miski áfrýjanda sé 20% eða 5% meira en lagt var til grundvallar í uppgjörinu 27. nóvember 1998. Slík breyting á miskastigi getur ekki talist veruleg í skilningi 11. gr. skaðabótalaga, sbr. meðal annars dóm Hæstaréttar 27. febrúar 2003 í máli nr. 411/2002. Með því að heimild brestur samkvæmt þessu til að taka upp fyrri ákvörðun bóta til áfrýjanda fyrir varanlegan miska verður hafnað þeim lið í dómkröfu hans, sem að þessu lýtur.

Í útreikningi, sem áfrýjandi lagði fram í héraðsdómi til skýringar á kröfu sinni um bætur fyrir 25% varanlega örorku, kom fram að þar væru lagðar til grundvallar upplýsingar um tekjur nafngreinds manns, sem hafi gegnt starfi vélstjóra á fiskiskipi við veiðar á Flæmingjagrunni, á árunum 1996 til 1998. Á síðastnefnda árinu hafi þær tekjur numið 4.208.574 krónum, en umreiknuð með tilliti til launabreytinga fram til apríl 2002 svaraði sú fjárhæð til 5.484.118 króna. Að viðbættum 6% af henni vegna missis lífeyrisréttinda væru árstekjur 5.813.165 krónur, en 25% af þeirri fjárhæð væru 1.453.291 króna. Að teknu tilliti til margföldunarstuðulsins 7,5 samkvæmt 6. gr. skaðabótalaga, eins og hún hljóðaði á slysdegi, og að frádregnu 1% vegna aldurs áfrýjanda á þeim tíma, sbr. þágildandi 9. gr. skaðabótalaga, taldist tjón hans vegna varanlegrar örorku 10.790.687 krónur, en það er sú fjárhæð, sem hann krefst sem áður segir fyrir Hæstarétti úr hendi stefnda af þessum sökum.

Samkvæmt því, sem fram er komið í málinu, hefur áfrýjandi verið á vinnumarkaði allt frá því að hann lauk skólagöngu með grunnskólaprófi á árinu 1985. Á tímabilinu fram að ráðningu hans á skip stefnda 27. desember 1995 virðist hann af gögnum málsins að mestu hafa unnið við stjórnun og viðgerð vinnuvéla, en einnig að nokkru leyti við störf á fiskiskipum. Af þeim óverulegu upplýsingum, sem liggja fyrir um tekjur áfrýjanda síðustu árin fyrir slys hans og jafnframt á árinu 1996, verður ekki séð að teljandi munur hafi verið á heildartekjum hans eftir því hvaða störfum hann sinnti á hverjum tíma. Ekkert hefur komið fram um hvort áfrýjandi hafi leitað eftir framtíðarstarfi þegar hann gekk í þjónustu stefnda og enn síður hvort honum hafi þá eða hefði síðar staðið slíkt starf til boða. Áfrýjandi hafði sem áður segir ekki aflað sér menntunar til að starfa sem vélstjóri. Þegar af þessum sökum eru ekki efni til að beita ákvæði 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga, eins og það hljóðaði á slysdegi, við útreikning á örorkutjóni áfrýjanda. Því til samræmis verður að miða fjárhæð kröfu hans um bætur fyrir varanlega örorku við heildarvinnutekjur hans á næstliðnu ári fyrir slysið, sbr. 1. mgr. síðastnefndrar lagagreinar.

Í málinu virðist óumdeilt að vinnutekjur áfrýjanda á árinu 1995 hafi alls verið 1.538.667 krónur, en ekki hefur sérstaklega verið aflað gagna um heildartekjur hans á síðasta árinu fyrir slysið 15. janúar 1996. Að viðbættum 6% vegna missis lífeyrisréttinda nemur þessi fjárhæð 1.630.987 krónum. Að teknu tilliti til örorkustigs áfrýjanda, áðurnefnds margföldunarstuðuls þágildandi 6. gr. skaðabótalaga og ákvæðis í 1. mgr. 9. gr. laganna um skerðingu örorkubóta vegna aldurs tjónþola telst tjón hans vegna varanlegrar örorku 3.027.519 krónur. Í héraðsdómsstefnu var krafa áfrýjanda um bætur fyrir varanlega örorku reiknuð út til samræmis við breytingar á lánskjaravísitölu frá slysdegi til nóvember 1999, sbr. 2. mgr. 15. gr. skaðabótalaga eins og hún hljóðaði fyrir gildistöku 11. gr. laga nr. 37/1999. Með sams konar útreikningi samsvaraði síðastnefnd fjárhæð 3.359.314 krónum á umræddum tíma. Upp í þá fjárhæð hefur áfrýjandi fengið greiddar 130.102 krónur með uppgjöri sínu við Tryggingamiðstöðina hf. 27. nóvember 1998, en að auki ber að draga frá henni greiðslu sama dag á 550.050 krónum úr slysatryggingu sjómanna, sbr. þágildandi 2. málslið 4. mgr. 5. gr. skaðabótalaga. Félagið greiddi síðan áfrýjanda 5. apríl 2000 bætur fyrir varanlega örorku að fjárhæð 3.770.408 krónur. Áfrýjandi hefur ekki sýnt fram á að heildarfjárhæð þessara greiðslna Tryggingamiðstöðvarinnar hf., 4.450.560 krónur auk vaxta, hrökkvi ekki fyrir bótum til hans fyrir varanlega örorku, áðurnefndum 3.359.314 krónum, þegar tillit hefur verið tekið til vaxta af þeirri fjárhæð.

Samkvæmt framangreindu verður staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu stefnda af kröfu áfrýjanda, svo og um málskostnað og gjafsóknarkostnað. Rétt er að aðilarnir beri hvor sinn kostnað af málinu fyrir Hæstarétti.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.