120/2003

G, sem keypt hafði íbúð af R á grundvelli laga nr. 86/1988 um Húsnæðisstofnun ríkisins, voru dæmdar skaðabætur úr hendi R, þar sem sýnt þótti að við ákvörðun söluverðs íbúðarinnar hafi ekki verið farið réttilega að samkvæmt ákvæðum laganna. Við ákvörðun bótafjárhæðar var byggt á ítarlegu yfirmati dómkvaddra manna, enda hafði því ekki verið hnekkt.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Aðaláfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 4. apríl 2003. Hann krefst sýknu af kröfum gagnáfrýjanda og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Gagnáfrýjandi áfrýjaði héraðsdómi 30. apríl 2003. Hann krefst þess að aðaláfrýjandi verði dæmdur til að greiða sér 1.778.729 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 25/1987 af 578.729 krónum frá 19. desember 1992 til 1. júlí 2001, af 630.198 krónum frá 14. október 1997 til 1. júlí 2001, af 70.000 krónum frá 1. júní 2000 til 1. júlí 2001 og af 500.000 krónum frá 1. júní 2000 til 1. júlí 2001 og með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 1.778.729 krónum frá 1. júlí 2001 til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti án tillits til gjafsóknar, sem honum hefur verið veitt fyrir báðum dómstigum.

Eins og fram kemur í hinum áfrýjaða dómi leysti aðaláfrýjandi árið 1992 til sín íbúðina, sem gagnáfrýjandi eignaðist síðar, á grundvelli laga nr. 86/1988 um Húsnæðisstofnun ríkisins með síðari breytingum. Var þá reiknað endurgjald til handa fyrri eigendum samkvæmt ákvæðum 101. gr. og 102. gr. laganna og það lagt til grundvallar því verði, er gagnáfrýjandi innti af hendi fyrir íbúðina. Ákvæði laganna höfðu að geyma allítarleg fyrirmæli um viðskipti með félagslegar íbúðir og lutu þau meðal annars að skyldum sveitarstjórna í þessum efnum. Við endursölu íbúðar var sveitarstjórn heimilt að bæta við söluverðið kostnaði við endurbætur, sem gerðar höfðu verið á íbúð, en hins vegar verður ekki ráðið að lögin hafi veitt heimild til þess að kostnaður vegna eðlilegs viðhalds skyldi með sama hætti bætast við söluverð. Í samræmi við markmið laganna urðu íbúðir þessar að minnsta kosti að vera í sæmilegu ásigkomulagi við sölu, enda var ekki gefinn kostur á verri lýsingu á ýmsum hlutum íbúðar á því staðlaða eyðublaði, sem fyllt var út og undirritað af aðilum málsins eftir skoðun á eigninni fyrir kaupin. Verður því ekki önnur ályktun dregin af ákvæðum laganna en sú, að ef viðhald var vanrækt hafi borið að taka tillit til þess til lækkunar á söluverði. Eru það þær forsendur, sem hinir dómkvöddu yfirmatsmenn gáfu sér í mati sínu. Við meðferð málsins kom fram að á þeim tíma er gagnáfrýjandi keypti íbúðina voru ekki komnar til sögu reglugerðir og nákvæmar leiðbeiningareglur um mat á íbúðum við innlausn, sem síðar voru settar í samræmi við þær venjur sem munu hafa skapast við slíkt mat.

Með bréfi 18. febrúar 2003 leiðréttu yfirmatsmenn ritvillur í útreikningi sínum þannig að heildarfrádráttur kaupverðs, sem ranglega var sagður vera 512.885 krónur, skyldi vera 451.663 krónur miðað við verðlag 1. október 2002. Af þessu leiði að niðurstaða matsgerðar um tjón gagnáfrýjanda lækki úr 696.884 krónum í 613.698 krónur að teknu tilliti til vísitölu. Verður við úrlausn málsins byggt á ítarlegu yfirmati dómkvaddra manna, enda hefur því ekki verið hnekkt. Er ekki fallist á með héraðsdómara að draga skuli frá metnu tjóni gagnáfrýjanda andvirði ætlaðra endurbóta við sölu á íbúðinni til gagnáfrýjanda, enda hefur aðaláfrýjandi ekki skýrt á nokkurn hátt þær ætluðu endurbætur fyrri eigenda, sem leiddu til þess að íbúðin hækkaði í verði til gagnáfrýjanda. Samkvæmt framanröktu skal aðaláfrýjandi greiða gagnáfrýjanda 613.698 krónur með vöxtum eins og í dómsorði greinir, en rétt er að miða upphafstíma dráttarvaxta við 1. október 2002.

Fallist verður á þá niðurstöðu héraðsdóms að ekki séu fyrir hendi skilyrði fyrir miskabótum til handa gagnáfrýjanda.

Ákvörðun héraðsdóms um málskostnað og gjafsóknarkostnað verður staðfest.

Aðaláfrýjandi greiði málskostnað fyrir Hæstarétti, eins og nánar segir í dómsorði, sem rennur í ríkissjóð.

Gjafsóknarkostnaður gagnáfrýjanda fyrir Hæstarétti verður ákveðinn eins og segir í dómsorði.

Dómsorð:

Aðaláfrýjandi, Reykjavíkurborg, greiði gagnáfrýjanda, G-kk-þgf H. H-kk-þgf, 613.698 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 1. okóber 2002 til greiðsludags.

Niðurstaða héraðsdóms um málskostnað og gjafsóknarkostnað skal vera óröskuð.

Aðaláfrýjandi greiði 300.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti, sem rennur í ríkissjóð.

Allur gjafsóknarkostnaður gagnáfrýjanda fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hans, 300.000 krónur.