378/2009

Á krafðist skaðabóta úr hendi S hf. og G, en til vara Þ, vegna líkamstjóns sem hún var fyrir í umferðarslysi árið 2001. Deildu aðilar meðal annars um hvort skaðabótakrafa á hendur S hf. og G hefði verið fyrnd í skilningi 99. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, en málið var höfðað árið 2008. Talið var að miða bæri upphaf fyrningarfrests við áslok árið 2006 en um mitt það ár hefði komið fram afleiðingar af slysinu sem A hefði ekki geta gert sér grein fyrir. Var krafa Á því talin ófyrnd og S hf. og G gert að greiða henni óskipt bætur.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Aðaláfrýjendur skutu málinu til Hæstaréttar 3. júlí 2009. Þeir krefjast aðallega sýknu af kröfu gagnáfrýjanda en til vara lækkunar á fjárhæð hennar. Þá krefjast þeir málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti en til vara að málskostnaður verði felldur niður.

Gagnáfrýjandi áfrýjaði fyrir sitt leyti 17. desember 2009, að fengnu áfrýjunarleyfi. Hún krefst aðallega staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar úr hendi aðaláfrýjenda fyrir Hæstarétti eins og mál þetta væri ekki gjafsóknarmál. Til vara krefst hún þess að stefnda Þ-kvk-nf D-kvk-nf G-kvk-nf verði dæmd til að greiða henni 3.479.837 krónur með 4,5% ársvöxtum frá 29. september 2004 til 6. desember 2007, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags auk málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Þ-kvk-nf D-kvk-nf G-kvk-nf krefst aðallega frávísunar málsins frá Hæstarétti hvað hana varðar en til vara sýknu. Að því frágengnu krefst hún lækkunar á kröfu gagnáfrýjanda. Hún krefst málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Í 99. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 er mælt fyrir um að allar bótakröfur samkvæmt XIII. kafla laganna fyrnist á fjórum árum frá lokum þess almanaksárs ,,sem kröfuhafi fékk vitneskju um kröfu sína og átti þess fyrst kost að leita fullnustu hennar.“ Jafnframt er kveðið á um að kröfurnar fyrnist í síðasta lagi á tíu árum frá tjónsatburði. Samkvæmt þessu hefst hinn lögmælti fjögurra ára fyrningartími við lok þess almanaksárs er tjónþoli telst hafa fengið vitneskju um kröfuna, ef hann telst þá hafa átt þess kost að leita fullnustu hennar. Talið verður að til hins síðarnefnda skilyrðis heyri að tjónþola hafi mátt vera orðið ljóst umfang þess líkamstjóns sem bóta er krafist fyrir.

Í máli þessu er upplýst að gagnáfrýjandi var flutt á slysadeild vegna umferðarslyssins 20. maí 2001. Hún leitaði aftur til deildarinnar vegna einkenna frá slysinu 10. ágúst sama ár. Í læknisvottorði 27. janúar 2007, rituðu af sérfræðingi við slysadeildina, og byggt er á gögnum úr sjúkraskrá deildarinnar, segir meðal annars: ,,Um afdrif [sjúklings] er ekki vitað og því ekki unnt að spá fyrir um sjúkdómshorfur til skamms og langs tíma.“ Gagnáfrýjandi hefur sagst hafa leitað til sjúkraþjálfara haustið 2001 vegna afleiðinga slyssins og í byrjun árs 2002. Í skýrslu fyrir dómi sagðist hún alltaf finna fyrir bakinu, misjafnlega mikið eftir álagi, en hafa talið að það myndi lagast með tímanum. Hún kvaðst hafa orðið þunguð um mitt ár 2006 og ,,í ágúst, september er þetta orðið bara óbærilegt og ég ákvað þá að ég verði að leita mér læknis.“ Fær þetta stoð í gögnum málsins. Hún leitaði síðan til S-kk-ef D-kk-ef, sérfræðings í bæklunarskurðlækningum. Í vottorði hans 4. janúar 2007 segir meðal annars svo: ,,Á-kvk-nf virðist hafa orðið fyrir varanlegu líkamstjóni í slysinu í maí árið 2001. Hún hefur hlotið tognun á háls og brjóstbak. Hafa afleiðingar slyssins háð henni bæði í leik og starfi. Ástandið hefur verið óbreytt lengi og ekki að búast við að hún verði betri með tímanum. Tímabært er að meta afleiðingar slyssins.“ Gagnáfrýjandi leitaði einnig til heilsugæslu 15. janúar 2007 vegna einkenna sinna.

Samkvæmt framansögðu má leggja til grundvallar í málinu að ástand gagnáfrýjanda hafi verið nokkuð stöðugt allt frá árinu 2002 og til þess tíma er hún varð barnshafandi um mitt ár 2006. Þá hafi hins vegar komið fram afleiðingar af slysinu sem gagnáfrýjandi hafi ekki fyrr getað gert sér grein fyrir. Af þessu leiðir að upphafsdagur fyrningarfrests fjögurra ára fyrningartíma samkvæmt 99. gr. umferðarlaga telst vera í árslok 2006. Krafa gagnáfrýjanda var því ekki fyrnd þegar stefna var birt 29. september 2008. Ekki eru efni til þess samkvæmt gögnum málsins að vefengja að líkamstjón gagnáfrýjanda stafi af slysinu 20. maí 2001. Samkvæmt þessu, en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms, verður hann staðfestur þar með talið um upphafstíma dráttarvaxta sem er einum mánuði eftir kröfubréf gagnáfrýjanda til aðaláfrýjanda Sjóvár-Almennra trygginga hf.

Gjafsóknarkostnaður gagnáfrýjanda fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hennar sem ákveðst eins og í dómsorði greinir.

Aðaláfrýjendur verða dæmdir til að greiða óskipt í ríkissjóð málskostnað gagnáfrýjanda fyrir Hæstarétti samkvæmt því sem greinir í dómsorði.

Málskostnaður gagnvart Þ-kvk-þgf D-kvk-þgf G-kvk-þgf fyrir Hæstarétti fellur niður.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Gjafsóknarkostnaður gagnáfrýjanda, Á-kvk-ef R-kvk-ef P-kvk-ef, greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hennar, 500.000 krónur.

Aðaláfrýjendur, Sjóvá-Almennar tryggingar hf. og dánarbú G-kk-ef P-kk-ef Þ-kk-ef, greiði óskipt 500.000 krónur í ríkissjóð vegna málskostnaðar gagnáfrýjanda fyrir Hæstarétti.

Málskostnaður gagnvart Þ-kvk-þgf D-kvk-þgf G-kvk-þgf fyrir Hæstarétti fellur niður.