373/2004

Á var sakfelldur fyrir líkamsárás með því að hafa slegið X í andlitið með þeim afleiðingum að tvær tennur í munni hans brotnuðu, sbr. 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga. Enda þótt háttsemi X hafi ekki verið vítalaus umrætt sinn var ekki fallist á að skilyrði væru til að beita lokamálslið 3. mgr. 218. gr. a. sömu laga við ákvörðun refsingar. Var refsing Á ákveðin tveggja mánaða skilorðsbundið fangelsi.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 12. ágúst 2004 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun, en einnig af hálfu ákæruvalds, sem krefst staðfestingar á niðurstöðu héraðsdóms um sakfellingu ákærða en þyngingar á refsingu. Þá krefst ákæruvaldið þess að bótakrafa X beri vexti samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 17. október 2003 til 23. apríl 2004, en dráttarvexti samkvæmt 9. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærði krefst aðallega sýknu af kröfu ákæruvalds en til vara að refsing hans verði milduð. Þá krefst hann þess að bótakröfu X verði vísað frá héraðsdómi, en til vara að hún verði lækkuð.

Í máli þessu er ákærða gefin að sök líkamsárás með því að hafa aðfaranótt 17. október 2003 á skemmtistaðnum Góða Dátanum á Akureyri, slegið X í andlitið með þeim afleiðingum að tvær tennur í munni hans brotnuðu.

Í hinum áfrýjaða dómi er rakinn framburður Y, föðurbróður X, við yfirheyrslu hjá lögreglu 6. nóvember 2003. Kemur þar meðal annars fram að Y hafi séð X og ákærða togast á um fána og síðar hafi hann séð ákærða slá X skyndilega á munninn. Framburður hans um þetta atriði var hins vegar á annan veg fyrir dómi. Þar bar Y að hann hafi ekki séð ákærða slá X á munninn og var framburður hans um samskipti þeirra að öðru leyti óskýr. Kvaðst hann hafa litið við og „þá var höggið búið og þá var X að labba í burtu, þannig að ég sá alveg að það var hann sem kýldi hann sko.“ Aðspurður um framangreindan framburð sinn hjá lögreglu kvaðst hann ekki muna hvers vegna hann bar á þennan veg. Framburður þessa vitnis, sem er náskyldur ákærða, er reikull og misvísandi og verður ekki á honum byggt við úrlausn málsins.

Í héraðsdómi er lýst framburði ákærða og vitnanna A, B, C og D auk framburðar X. Eins og fram kemur í niðurstöðu dómsins er ljóst af framburði þessara vitna að upphaf orðahnippinga milli ákærða og X voru þau að X reyndi að ná af ákærða fána, sem hann var með inni á skemmtistaðnum. Vitnin B, C og D báru staðfastlega við rannsókn málsins hjá lögreglu og fyrir dómi að ákærði hafi í kjölfar orðahnippinga þeirra X slegið hann fyrirvaralaust í andlitið. Með framburði þessara vitna, sem fær stoð í vottorðum tannlækna og framburði tveggja tannlækna fyrir dómi, og að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms er staðfest niðurstaða hans um að sakfella ákærða fyrir þann verknað, sem honum er að sök gefinn í ákæru og þar er rétt heimfærður til refsiákvæðis. Þótt háttsemi brotaþola hafi ekki verið vítalaus umrætt sinn er ekki á það fallist með ákærða að skilyrði séu til að beita lokamálslið 3. mgr. 218. gr. a. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 12. gr. laga nr. 20/1981, við ákvörðun refsingar hans. Er niðurstaða hins áfrýjaða dóms um refsingu ákærða staðfest.

Með bréfi lögmanns brotaþola 29. desember 2003 til lögreglunnar á Akureyri gerði hann fyrir hönd skjólstæðings síns kröfu um skaðabætur á hendur ákærða að fjárhæð 518.750 krónur „með vöxtum samkvæmt 8. og 9. gr. laga nr. 38,2003 frá 16. október 2003 til greiðsludags og kr. 108.937.- í lögmannskostnað.“ Byggðist krafan á áætlun nafngreinds tannlæknis um kostnað við að koma fyrir í munn brotaþola tveimur gervitönnum. Ekki er ljóst hvort krafan var birt ákærða við rannsókn málsins en hún er tekin upp í ákæru. Málið var þingfest í héraði 23. mars 2004. Í næsta þinghaldi 18. maí sama árs lagði áðurnefndur lögmaður hins vegar fram leiðrétta kröfugerð, sem send var sýslumanninum á Akureyri með bréfi daginn áður að fjárhæð 520.110 krónur. Var hún studd framlögðum reikningum vegna endanlegs kostnaðar þeirrar tannlæknaþjónustu, sem brotaþoli naut hjá nafngreindum tannlækni. Krafist var vaxta af höfuðstólnum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 frá 16. október 2003 þar til mánuður var liðinn frá birtingu kröfunnar, en samkvæmt 9. gr. laganna frá þeim degi. Í málinu er ekki ágreiningur um að miða eigi við að ákærða hafi verið birt krafan við þingfestingu þess 23. mars 2004.

Við munnlegan málflutning fyrir Hæstarétti var því haldið fram af hálfu ákærða að óljóst væri hvort brotaþoli hefði fengið endurgreiddan úr ríkissjóði einhvern hluta kostnaðar áðurnefndrar tannlæknaþjónustu. Ekkert liggur fyrir um það í málinu. Er krafan því tekin til greina með þeim höfuðstól sem um getur í ákæru, 518.750 krónum, ásamt vöxtum eins og nánar greinir í dómsorði.

Þá verður ákærði dæmdur til að greiða brotaþola kostnað, sem hann hefur haft af því að halda fram kröfu sinni, sbr. 4. mgr. 172. gr. laga um meðferð opinberra mála nr. 19/1991 með áorðnum breytingum. Lögmannskostnaður telst hæfilega ákveðinn 60.000 krónur.

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um sakarkostnað er staðfest.

Ákærði verður dæmdur til að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins eins og nánar greinir í dómsorði.

Mál þetta var dómtekið í héraði 18. maí 2004, en héraðsdómur var ekki kveðinn upp fyrr en 30. júní sama árs. Liðu því rúmar sex vikur frá dómtöku málsins til uppsögu dóms. Er það í andstöðu við ákvæði 2. mgr. 133. gr. laga nr. 19/1991. Verður að átelja þennan drátt á málinu.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður um refsingu ákærða, Á-kk-ef J-kk-ef V-kk-ef, og sakarkostnað.

Ákærði greiði X 578.750 krónur með vöxtum af 518.750 krónum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um og vexti og verðtryggingu frá 17. október 2003 til 18. júní 2004, en samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns fyrir Hæstarétti, H-kk-ef I-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 150.000 krónur.