499/2007

B var sakfelldur fyrir sex þjófnaðarbrot, fíkniefnalagabrot og hylmingu í 12 ákæruliðum. Var niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu fyrir hylmingu staðfest en eins og atvikum, sönnunarfærslu og ákæru var háttað var fallist á það með B að um eitt brot hafi verið að ræða og ekki skipti máli í því samhengi að munirnir hafi verið úr mörgum þjófnaðarbrotum. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að tafir umfram sex mánuði á framgangi málsins fyrir héraðsdómi hafi ekki verið réttmætar. Var refsing hans ákveðin 12 mánaða fangelsi en til frádráttar kom gæsluvarðhaldsvist B á rannsóknarstigi málsins.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf, H-kvk-nf H-kvk-nf og P-kk-nf H-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut máli þessu til Hæstaréttar 10. september 2007 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun, en jafnframt af hálfu ákæruvalds, sem krefst þess nú að héraðsdómur verði staðfestur.

Ákærði krefst mildunar refsingar og að gæsluvarðhald í 22 daga komi til frádráttar refsingunni. Þá krefst hann þess að verulegur hluti áfrýjunarkostnaðar verði lagður á ríkissjóð.

Ákærði telur að refsing sú sem ákveðin er í hinum áfrýjaða dómi sé of þung miðað við dóma í sambærilegum málum. Þá telur hann að skoða beri hylmingarbrotin, sem talin eru upp í 12 liðum í III. kafla ákæru 15. nóvember 2005, sem eitt brot. Telur hann líklegt að héraðsdómur hafi metið þetta sem 12 brot og jafnvel miðað refsingu við að ákærði hafi verið sekur um þau þjófnaðarbrot sem talin eru upp í hinum 12. liðum. Loks telur ákærði að meðferð málsins hafi tekið of langan tíma. Nær þrjú ár séu nú liðin frá því brotin í ákæru 15. nóvember 2005 voru framin. Beri að taka tillit til þess til mildunar ákvörðunar um refsingu. Af hálfu ákæruvalds er talið að ákærði eigi sjálfur sök á töfum á málsmeðferðinni, þar sem hann hafi farið úr landi og það hafi tafið hana.

I

Eins og málið liggur fyrir verður við það miðað að allir þeir hlutir, sem taldir eru upp í 12 liðum í III. kafla ákæru 15. nóvember 2005, hafi fundist í bifreiðinni UL 790, þegar lögregla gerði leit í henni 19. maí 2005. Ákærði vefengir ekki að um þýfi hafi verið að ræða. Verður því staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sakfellingu fyrir hylmingu en fallist á með ákærða að ekki skipti máli þó að munirnir hafi verið úr mörgum þjófnaðarbrotum. Eins og atvikum, sönnunarfærslu og ákæru er háttað telst vera um eitt brot að ræða.

Í hinum áfrýjaða dómi er sagt að ákæra í máli ákæruvaldsins gegn ákærða og A hafi verið þingfest í héraðsdómi 15. desember 2005. Í framhaldi hafi ákærði horfið af landi brott og hafi þáttur meðákærðu verið klofinn frá málinu 24. febrúar 2006. Þar sem ákærði hafi ekki komið til landsins hafi málið verið sent lögreglustjóra á ný 5. september 2006. Þann 13. febrúar 2007 hafi málið verið endursent héraðsdómi, þar sem ákærði hafi þá verið nýkominn til landsins. Í bréfi lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu þennan dag kemur fram að ástæðan fyrir „endursendingu“ málsins til lögreglu hafi verið sú að ekki hafi náðst að færa ákærða fyrir dóminn. Er í bréfinu 13. febrúar 2007 óskað eftir að málið verði tekið fyrir við fyrsta tækifæri og tekið fram að skjöl þess séu geymd hjá héraðsdómi.

Ekki nýtur í málinu annarra gagna um nefnda þingfestingu þess 15. desember 2005 en áritunar um framlagningu ákæru og fleiri skjala þann dag. Ekki liggur fyrir vottorð um birtingu fyrirkalls til ákærða þá samkvæmt 120. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Hins vegar er meðal gagna málsins endurrit úr þinghaldi héraðsdóms 6. mars 2007, þar sem bréf lögreglustjóra 15. nóvember og 15. desember 2005 og 13. febrúar 2007 eru lögð fram ásamt ákærunum tveimur 15. nóvember og 15. desember 2005, sakavottorði ákærða og skjalaskrám ásamt fylgiskjölum. Miðað við þau gögn sem lögð hafa verið fyrir Hæstarétt verður lagt til grundvallar að málið gegn ákærða hafi þá verið þingfest. Ákærði mætti til þessa þinghalds ásamt verjanda sínum og voru kynntar ákærurnar. Við málflutning fyrir Hæstarétti var af hálfu ákærða upplýst, að hann hefði verið fjarverandi frá landinu frá janúar 2006 og fram til miðs þess árs. Í málinu nýtur engra skjallegra gagna um þetta og heldur ekki um hvaða ráðstafanir hafi verið gerðar af hálfu ákæruvalds til að ná til ákærða á þessu tímabili. Með vísan til þess sem hér var rakið verður fallist á með ákæruvaldinu að ákærði geti sjálfum sér kennt um sex mánaða töf á framgangi málsins fyrir héraðsdómi. Tafir umfram þetta hafa ekki verið réttlættar. Verður tekið tillit til þessa við ákvörðun refsingar ákærða.

II

Ákærði er fæddur í ágúst 1978. Sakarferill hans er rakinn í hinum áfrýjaða dómi. Eftir að héraðsdómur gekk var ákærði 24. október 2007 dæmdur í Héraðsdómi Reykjavíkur í 60 daga fangelsi fyrir umferðarlagabrot og 21. nóvember 2007 af sama dómstól í sex mánaða fangelsi fyrir hylmingu, þjófnað og fíkniefnalagabrot. Um ákvörðun refsingar vísast til þeirra lagaákvæða sem í héraðsdómi greinir að því athuguðu að tilvitnun í 2. mgr. 74. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 hefur misritast og á að vera í 2. mgr. 70. gr. laganna.

Með vísan til alls þess sem að framan greinir verður refsing ákærða ákveðin 12 mánaða fangelsi. Frá refsingunni dregst gæsluvarðhald sem ákærði sætti 20. maí til 10. júní 2005. Ákvæði héraðsdóms um skaðabótakröfur og upptöku fíkniefna eru ekki til endurskoðunar fyrir Hæstarétti og standa því óröskuð. Ákvæði dómsins um sakarkostnað verður staðfest. Ákærða verður með vísan til 1. mgr. 169. gr. laga nr. 19/1991 gert að greiða helming áfrýjunarkostnaðar samkvæmt yfirliti ákæruvalds, þar með talinn helming málsvarnarlauna skipaðs verjanda síns fyrir Hæstarétti, sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Ákærði, B-kk-nf B-kk-nf, sæti fangelsi í 12 mánuði. Frá refsingu dregst gæsluvarðhaldsvist hans 20. maí til 10. júní 2005.

Ákvæði héraðsdóms um skaðabótakröfur, upptöku fíkniefna og sakarkostnað eru óröskuð.

Ákærði greiði helming áfrýjunarkostnaðar málsins, sem samtals nemur 344.615 krónum, þar sem með eru talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða fyrir Hæstarétti, P-kk-ef A. P-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 311.250 krónur. Helmingur kostnaðarins greiðist úr ríkissjóði.