473/2004

G hf. krafðist þess að S greiddi sér eftirstöðva kaupverðs samkvæmt sex nánar tilgreindum kaupsamningum með eignarréttarfyrirvara. Hafði S undirritað alla kaupsamningana sem kaupandi og átti G hf., sem hafði fengið umrædda samninga framselda, því kröfu á hendur honum á grundvelli þeirra. Þá var bent á að S hefði með áritun sinni á kortumsókn sem handhafi svonefnds aukakorts og athugasemdalausri notkun þess undirgengist skilmála um kortið og ætti G hf. því einnig á grundvelli þeirra kröfu á hendur S um greiðslu eftirstöðva kaupverðs umræddra kaupsamninga. Ekki var fallist á að kröfur G hf. væru fyrndar. Þá var ekki talið skipta neinu fyrir úrlausn málsins að S hefði verið úrskurðaður gjaldþrota árið 1992, að kröfunum hefði að hálfu G hf. verið fyrst beint að eiginkonu S eða að G hf. hefði ekki neytt heimildar í samningunum til að rifta þeim. Var því fallist á kröfur G hf.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu upphaflega til Hæstaréttar 22. september 2004. Ekki varð af fyrirhugaðri þingfestingu þess 3. nóvember sama ár og áfrýjaði hann öðru sinni 30. nóvember 2004 samkvæmt heimild í 4. mgr. 153. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, sbr. 7. gr. laga nr. 38/1994. Hann krefst sýknu af kröfum stefnda og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Eins og rakið er í hinum áfrýjaða dómi höfðaði stefndi mál þetta í héraði til heimtu eftirstöðva kaupverðs samkvæmt sex nánar tilgreindum kaupsamningum með eignarréttarfyrirvara. Um er að ræða svonefnda raðgreiðslusamninga og er meginmál þeirra samhljóða. Samkvæmt 1. gr. skilmála kaupsamninganna lofar kaupandi að kaupa og seljandi að selja tilgreinda muni. Þá lofar kaupandi að greiða kaupverð þeirra með þeim kjörum er í samningunum greinir. Jafnframt heimilar kaupandi samkvæmt 3. gr. skilmálanna að VISA-kortareikningur hans, sem tilgreindur er í samningunum, verði skuldfærður fyrir mánaðarlegum afborgunum. Áfrýjandi undirritaði alla umrædda kaupsamninga sem kaupandi og á stefndi, sem fengið hefur umrædda samninga framselda, því kröfu á hendur honum á grundvelli samninganna sex fyrir ógreiddum eftirstöðvum kaupverðs samkvæmt þeim.

Eiginkona áfrýjanda var korthafi þess VISA-greiðslukorts sem heimilað var að skuldfæra afborganir samkvæmt samningunum. Áfrýjandi var hins vegar handhafi svonefnds aukakorts og gaf rithandarsýnishorn sem slíkur á umsókn um kortið. Jafnframt heimilaði hann með áritun sinni á umsóknina að tilgreindur bankareikningur hans yrði skuldfærður fyrir úttekt af kortinu. Samkvæmt skilmálum á bakhlið umsóknarinnar gilda þeir fyrir handhafa aukakorts, sem telst einnig korthafi samkvæmt þeim. Þá er sérstaklega tekið fram í skilmálunum að aukakorthafi beri til jafns við korthafa ábyrgð á greiðslu úttekta sinna með kortinu. Áfrýjandi hefur með áritun sinni á kortumsóknina og athugasemdalausri notkun kortsins undirgengist þessa skilmála og á stefndi því einnig á grundvelli þeirra kröfu á hendur áfrýjanda um greiðslu eftirstöðva kaupverðs umræddra kaupsamninga.

Áfrýjandi reisir sýknukröfu sína fyrir Hæstarétti í fyrsta lagi á því að kröfur stefnda séu fyrndar. Skoraði hann á stefnda að leggja fram frekari gögn fyrir Hæstarétt varðandi framsal á umræddum kröfum til hans og um greiðslu afborgana af kaupsamningunum eftir 30. október 1999. Varð stefndi við þeirri áskorun. Af þeim gögnum sést að stefndi greiddi þáverandi eigendum krafna samkvæmt umræddum samningunum upp eftirstöðvar þeirra fyrir árslok 1999 og fékk þá framselda á nánar tilteknum dögum síðari hluta þess árs. Fyrir liggur einnig samkvæmt þessum gögnum að eftir að umræddu greiðslukorti var lokað með uppsögn Landsbanka Íslands hf. 10. september 1999 sendi áfrýjandi eiginkonu stefnda greiðsluseðla vegna afborgana samkvæmt kaupsamningunum sex vegna gjalddaga þeirra 30. október og 30. nóvember 1999 og voru þeir greiddir 29. desember sama ár. Þá sést af þessum gögnum að afborganir þær sem í gjalddaga féllu 30. desember 1999 voru greiddar 23. febrúar 2000. Samkvæmt 41. gr. laga nr. 75/1997 um samningsveð fyrnist krafa stefnda samkvæmt samningunum á fjórum árum frá þeim degi sem hún varð gjaldkræf. Hefur framsal á kröfum samkvæmt umræddum samningum til stefnda engin áhrif á greiðsluskyldu áfrýjanda eða gjalddaga á þeim greiðslum sem honum bar að inna af hendi. Framsalið hefur því ekki þýðingu fyrir upphaf fyrningarfrests á umræddum kröfum. Samkvæmt framansögðu hefur verið staðið í skilum með afborganir samkvæmt samningunum fram til afborgana þeirra er gjaldféllu 31. janúar 2000 og varðar krafa stefnda í máli þessu einungis þann hluta kaupverðs, sem féll í gjalddaga þann dag og síðar samkvæmt ákvæðum samninganna. Því voru ekki liðin fjögur ár frá gjalddaga neins hluta umræddra krafna þegar fyrningarfrestur var rofinn með höfðun þessa máls 15. janúar 2000 og er krafa stefnda ófyrnd.

Engu skiptir fyrir úrlausn þessa máls að áfrýjandi hafi verið úrskurðaður gjaldþrota árið 1992, að kröfum vegna vanskila á eftirstöðvum kaupverðs samkvæmt umræddum samningum hafi af hálfu stefnda fyrst verið beint að eiginkonu áfrýjanda eða að stefndi hafi ekki neytt heimildar í samningunum til að rifta þeim. Eru varnir áfrýjanda sem á þessu byggjast því haldlausar. Verður niðurstaða hins áfrýjaða dóms því staðfest enda hefur áfrýjandi hvorki andmælt útreikningi á kröfu stefnda né heimild hans til að krefjast dráttarvaxta af allri fjárhæðinni frá 31. janúar 2000.

Áfrýjandi verður dæmdur til að greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, S-kk-nf P-kk-nf H-kk-nf, greiði stefnda, Greiðslumiðlun hf., 300.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.