arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
175/2003

H var sakfelldur fyrir líkamsárás samkvæmt 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa slegið E í andlitið, með þeim afleiðingum að hann nefbrotnaði. Refsing H þótti hæfilega ákveðin fangelsi í 45 daga, en fullnustu refsingar frestað skilorðsbundið. Þá var H og dæmdur til greiðslu bóta.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 2. maí 2003 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun, en jafnframt af hálfu ákæruvalds, sem krefst þess að héraðsdómur verði staðfestur um sakfellingu, en refsing ákærða þyngd og hann dæmdur til greiðslu bóta eins og í ákæru greinir.

Ákærði krefst þess aðallega að hann verði sýknaður af kröfum ákæruvalds og bótakröfu vísað frá dómi, til vara að ákvörðun refsingar verði frestað skilorðsbundið og hann sýknaður af bótakröfu. Að því frágengnu krefst hann þess að honum verði gerð vægasta skilorðsbundin refsing sem lög leyfa og bótakrafa lækkuð.

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur. Ákærði verður dæmdur til að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Ákærði, H-kk-nf Þ-kk-nf H-kk-nf, greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, Á-kk-ef G-kk-ef F-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 150.000 krónur.

if !supportEmptyParas endif
176/2003

Í málinu var X sakfelldur fyrir að hafa framið kynferðisbrot gagnvart þremur stúlkum. Gagnvart Y með því að hafa, þegar stúlkan var 11-16 ára, margsinnis strokið læri og kynfæri hennar innan og utan klæða, ítrekað reynt að stinga tungu sinni upp í munn hennar og hafa að auki í mörg skipti, eftir að stúlkan var orðin 14 ára, sett fingur inn í kynfæri hennar. Gagnvart Z með því að hafa, þegar stúlkan var 11 til 16 ára gömul, margsinnis strokið brjóst, maga, læri og kynfæri hennar utanklæða, einu sinni strokið kynfæri hennar og brjóst innan klæða og að hafa ítrekað reynt að stinga tungu sinni upp í munn hennar. Gagnvart Þ með því að hafa í eitt skipti þegar stúlkan var12 ára tekið um brjóst hennar utan klæða og tekið utanum hana og í þrígang kysst hana á hálsinn. X neitaði sök, en framburður stúlknanna, sem talinn var trúverðugur, var lagður til grundvallar sakfellingu hans. X var dæmdur til 18 mánaða fangelsisvistar og greiðslu miskabóta.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kvk-nf E-kvk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf, G-kk-nf G-kk-nf, H-kk-nf B-kk-nf og P-kk-nf K-x-x H-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut máli þessu til Hæstaréttar 5. maí 2003 að ósk ákærða og einnig af ákæruvaldsins hálfu til staðfestingar á sakfellingu og þyngingar refsingar. Þá var krafist greiðslu skaðabóta, 1.000.000 krónur til Y, 600.000 krónur til Z og 200.000 krónur til Þ, með vöxtum samkvæmt ákæru.

Ákærði krefst sýknu en til vara að refsing verði milduð og hún skilorðsbundin.

Með vísan til forsendna héraðsdóms verður hann staðfestur.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, svo sem nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Ákærði, X, greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin laun skipaðs verjanda síns fyrir Hæstarétti, S-kk-ef A-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 250.000 krónur, og þóknun skipaðs réttargæslumanns bótakrefjenda fyrir Hæstarétti, S-kvk-ef K-kvk-ef hæstaréttarlögmanns, 150.000 krónur.
178/2003

Talið var að E, þáverandi framkvæmdastjóri F ehf., hafi í skjóli prókúruumboðs sem hann hafði fyrir félagið haft heimild til að rita undir skuldabréf í nafni þess. Stoðaði ekki fyrir F ehf. að bera fyrir sig að E hafi láðst að vísa til prókúrunnar. Þá var heldur ekki fallist á að samþykki tveggja stjórnarmanna F ehf. hafi þurft til ráðstöfunarinnar, enda var ekki sýnt fram á að hún væri óvenjuleg eða mikils háttar. Var því staðfest fjárnám sem Ö fékk gert hjá F ehf.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 4. maí 2003, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 13. sama mánaðar Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 4. apríl 2003, þar sem staðfest var fjárnám, sem sýslumaðurinn í Reykjavík gerði 15. nóvember 2002 hjá sóknaraðila fyrir kröfu varnaraðila að fjárhæð 866.667 krónur auk nánar tiltekinna vaxta og kostnaðar. Kæruheimild er í 3. mgr. 95. gr. laga nr. 90/1989 um aðför, sbr. 102. gr. laga nr. 92/1991. Sóknaraðili krefst þess að fjárnámið verði fellt úr gildi og sér dæmdur málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaður.

Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði staðfestur og sér dæmdur kærumálskostnaður.

Eins og nánar greinir í hinum kærða úrskurði er mál þetta sprottið af skuldabréfi, upphaflega að fjárhæð 1.000.000 krónur, sem E-kk-nf Ö-kk-nf E-kk-nf, þáverandi framkvæmdastjóri sóknaraðila, gaf út í nafni félagsins 29. maí 2001. Í málinu liggur fyrir að E-kk-nf hafði prókúruumboð fyrir sóknaraðila meðan hann gegndi starfi framkvæmdastjóra. Hafði hann í skjóli umboðsins heimild til að rita undir skuldabréfið í nafni sóknaraðila, sbr. 25. gr. laga nr. 42/1903 um verslanaskrár, firmu og prókúruumboð og stoðar ekki fyrir sóknaraðila að bera fyrir sig að E-kk-þgf hafi láðst að vísa til prókúrunnar, sbr. dóm Hæstaréttar 1996, bls. 3663. Þá verður heldur ekki fallist á að samþykki tveggja stjórnarmanna sóknaraðila hafi þurft til ráðstöfunarinnar, enda hefur sóknaraðili ekki sýnt fram á að hún hafi verið óvenjuleg eða mikils háttar, sbr. 2. mgr. 44. gr. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög. Hefur sóknaraðili hvorki skírskotað til upplýsinga í ársreikningum eða bókhaldi sínu né á annan hátt gert sennilegt að svo sé. Samkvæmt framansögðu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Sóknaraðili verður dæmdur til að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, Flugskólinn Flugsýn ehf., greiði varnaraðila, Ö-kk-þgf G-kk-þgf, 150.000 krónur í kærumálskostnað
181/2003

F höfðaði mál fyrir Félagsdómi og krafðist þess að viðurkennt yrði með dómi að túlka bæri tiltekna grein í kjarasamningi F og A þannig, að á meðan engin verkefni væru á Íslandi væri A skylt að bjóða félagsmönnum F ráðningu í flugliðastörf, sem yrðu til vegna erlendra verkefna félagsins. Jafnframt var þess krafist að í þeim tilvikum bæri A að greiða félagsmönnum F laun samkvæmt fyrrnefndum kjarasamningi. Af hálfu A var þess krafist að málinu yrði vísað frá dómi. Í niðurstöðu Félagsdóms, sem Hæstiréttur staðfesti með vísan til forsendna, segir að málið sé höfðað til viðurkenningar á túlkun F á kjarasamningi aðila, en ekki væri deilt um að farið hafi verið eftir kjarasamningi aðila eftir að hann féll úr gildi í árslok 2001. Samkvæmt lögum nr. 80/1938 væri meðal verkefna Félagsdóms að dæma í málum sem rísa út af kærum um brot á vinnusamningi eða út af ágreiningi um skilning á vinnusamningi eða gildi hans. Félli málið því undir valdsvið dómsins. Samkvæmt því og með því að ekki væri hald í öðrum málsástæðum A til stuðnings frávísunarkröfu var henni hafnað.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kvk-nf E-kvk-nf, G-kk-nf G-kk-nf, H-kk-nf H-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf og P-kk-nf K-x-x H-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 9. maí 2003, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 15. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Félagsdóms 5. maí sl., þar sem hafnað var frávísunarkröfu sóknaraðila. Kæruheimild er í 1. tölulið 67. gr. laga nr. 80/1938 um stéttarfélög og vinnudeilur. Sóknaraðili krefst þess að hinum kærða úrskurði verði hrundið og málinu vísað frá Félagsdómi. Þá krefst hann málskostnaðar fyrir Félagsdómi og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar á úrskurði Félagsdóms og kærumálskostnaðar.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Sóknaraðili greiði varnaraðila kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, Flugfélagið Atlanta hf., greiði varnaraðila, Félagi íslenskra flugliða, 100.000 krónur í kærumálskostnað.
186/2003

Ó leitaðist við að fá hnekkt fyrir dómi tveimur fjárnámum, sem sýslumaðurinn í Kópavogi hafði gert hjá honum. Lagði Ó málið í þessu skyni fyrir Héraðsdóm Reykjavíkur, þar sem leyst var úr því að efni til með hinum kærða úrskurði. Í dómi Hæstaréttar er vísað til 4. mgr. 4. gr. laga nr. 90/1989 um aðför, þar sem segir að dómsmál, sem hljóti meðferð eftir reglum laganna, skuli rekin fyrir héraðsdómstólnum, sem hafi dómsvald í umdæmi sýslumannsins, sem farið hafi með viðkomandi aðfarargerð. Samkvæmt þessu sérákvæði um varnarþing, sem gangi framar almennum reglum laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, hafi borið að sækja málið fyrir Héraðsdómi Reykjaness. Þótt varnaraðili hafi ekki svo séð yrði hreyft því að Ó hafi lagt málið fyrir rangan héraðsómstól var óhjákvæmilegt vegna framangreinds að vísa málinu sjálfkrafa frá héraðsdómi.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, G-kk-nf C-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 7. maí 2003, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 19. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 25. apríl 2003, þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að hnekkt yrði fjárnámum, sem sýslumaðurinn í Kópavogi gerði hjá honum 29. janúar 2001 og 14. nóvember 2002 fyrir kröfu varnaraðila. Kæruheimild er í 3. mgr. 95. gr. laga nr. 90/1989 um aðför, sbr. 102. gr. laga nr. 92/1991. Sóknaraðili krefst aðallega „frávísunar á fjárnámum“, sem áður er getið, „frá sýslumanninum í Kópavogi“, til vara að þau verði bæði ógilt, en til þrautavara að fjárnámið 14. nóvember 2002 verði ógilt. Þá krefst sóknaraðili málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði staðfestur og sér dæmdur kærumálskostnaður.

Svo sem ráðið verður af framansögðu leitast sóknaraðili við að fá hnekkt með máli þessu tveimur fjárnámum, sem sýslumaðurinn í Kópavogi hefur gert hjá honum. Sóknaraðili lagði málið 10. desember 2002 í þessu skyni fyrir Héraðsdóm Reykjavíkur, þar sem það var þingfest 17. janúar 2003 og leyst úr því að efni til með hinum kærða úrskurði. Í 4. mgr. 4. gr. laga nr. 90/1989 er kveðið svo á að dómsmál, sem hljóta meðferð eftir reglum laganna, skuli rekin fyrir héraðsdómstólnum, sem hafi dómsvald í umdæmi sýslumannsins, sem farið hefur með viðkomandi aðfarargerð. Samkvæmt þessu sérákvæði um varnarþing, sem gengur framar almennum reglum V. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, bar að sækja mál þetta fyrir Héraðsdómi Reykjaness. Þótt varnaraðili hafi ekki svo séð verði hreyft því að sóknaraðili hafi lagt málið fyrir rangan héraðsdómstól er óhjákvæmilegt vegna framangreinds að vísa málinu sjálfkrafa frá héraðsdómi.

Rétt er að aðilarnir beri hvor sinn kostnað af málinu í héraði og fyrir Hæstarétti.

Dómsorð:

Máli þessu er vísað frá héraðsdómi.

Málskostnaður í héraði og kærumálskostnaður fellur niður.
190/2003

Staðfest var niðurstaða héraðsdóms um að K skyldi fara með forsjá tveggja barna málsaðila og var sú niðurstaða byggð á mati tveggja dómkvaddra matsmanna. Ekki þóttu efni til að fallast á ómerkingarkröfu M þótt héraðsdómari hefði ekki kallað sérfróða meðdómendur til setu í dóminum.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kvk-nf E-kvk-nf, G-kk-nf G-kk-nf, H-kk-nf B-kk-nf, M-kk-nf S-kk-nf og P-kk-nf K-x-x H-kk-nf.

Áfrýjandi skaut máli þessu til Hæstaréttar 21. maí 2003. Hann krefst þess aðallega, að héraðsdómur verði ómerktur og málinu vísað heim í hérað. Til vara krefst hann þess, að héraðsdómi verði breytt á þá leið, að sér verði veitt forsjá barna málsaðila, X [fædds] 1994, og Y, [fæddrar] 1997. Þá krefst hann málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Stefnda krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti, eins og mál þetta væri ekki gjafsóknarmál.

Við málflutning fyrir Hæstarétti kom fram, að stefnda hefur selt íbúð sína í [...] og er flutt með börnin til Danmerkur, þar sem hún stundar nám.

Ekki eru efni til að verða við ómerkingarkröfu áfrýjanda. Með skírskotun til forsendna héraðsdóms verður hann staðfestur.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.

Allur gjafsóknarkostnaður stefndu greiðist úr ríkissjóði, svo sem nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.

Allur gjafsóknarkostnaður stefndu, K, greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun lögmanns hennar 170.000 krónur.
193/2003

B krafði tryggingafélagið V um bætur á grundvelli tilgreindra tryggingaskilmála, sem hún taldi kveða á um bótarétt hennar fyrir varanlega örorku vegna slyss, sem hún hafði orðið fyrir.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf G-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 23. maí 2003. Hún krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða sér 3.617.637 krónur með nánar tilteknum vöxtum frá 15. september 1997 til 14. október 2000, en með dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 25/1987 frá þeim degi til 1. júlí 2001 og samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst hún málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti án tillits til gjafsóknar, sem henni hefur verið veitt fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst þess aðallega að héraðsdómur verði staðfestur og honum dæmdur málskostnaður fyrir Hæstarétti, en til vara að krafa áfrýjanda verði lækkuð og málskostnaður felldur niður.

Fyrir Hæstarétti hefur áfrýjandi lagt megináherslu á að með dómi réttarins 15. nóvember 2001 í málinu nr. 215/2001 hafi því verið slegið föstu að hugtakið varanleg örorka hafi fengið lögákveðna merkingu, sem er fjárhagsleg örorka. Því beri að leggja þá niðurstöðu til grundvallar og miða bætur til handa áfrýjanda við varanlega örorku eins og hún er skýrð í ákvæðum 5. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993.

Ekki er fallist á þetta sjónarmið áfrýjanda þar sem grundvallarmunur er á þessum tveimur málum. Í máli því sem nú er til umfjöllunar lýtur ágreiningsefnið að túlkun á tilteknum skilmálum vátryggingasamninga, en í dómi þeim sem áfrýjandi skírskotar til snerist deila aðila um túlkun á ákvæðum í kjarasamningi, sem beinlínis kváðu á um skaðabætur vegna varanlegrar örorku. Að þessu athuguðu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur.

Rétt er að málskostnaður fyrir Hæstarétti falli niður.

Gjafsóknarkostnaður áfrýjanda fyrir Hæstarétti verður ákveðinn eins og segir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.

Allur gjafsóknarkostnaður áfrýjanda fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hennar, 300.000 krónur.
195/2003

Áfrýjunarstefna var birt stefndu að liðnum stefnufresti. Vegna þessa og þar sem stefnda lét ekki málið til sín taka fyrir Hæstarétti var málinu vísað sjálfkrafa frá Hæstarétti.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 23. maí 2003. Hann krefst þess að stefnda verði dæmd til að greiða sér 6.828.986 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 15. ágúst 2002 til greiðsludags að frádregnum innborgunum 2.549.687 krónum 24. september 2002 og 4.358.968 krónum 19. nóvember sama árs. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefnda hefur ekki látið málið til sín taka fyrir Hæstarétti.

Samkvæmt 5. mgr. 155. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, sbr. 9. gr. laga nr. 38/1994, verður að birta áfrýjunarstefnu ekki síðar en viku áður en frestur stefnda til að tilkynna Hæstarétti að hann hafi í hyggju að halda uppi vörnum í málinu er á enda, sbr. e. lið 1. mgr. 155. gr. laganna. Við útgáfu áfrýjunarstefnu var ákveðið að síðasti dagur stefndu til að koma fram tilkynningu um þetta yrði 2. júlí 2003. Lauk því stefnufresti 25. júní sama árs. Áfrýjunarstefna í málinu var birt fyrir starfsmanni á sjúkrastofnun þar sem stefnda mun hafa dvalist 28. júní 2003. Vegna þessa og þar sem stefnda hefur ekki látið málið til sín taka fyrir Hæstarétti verður málinu vísað sjálfkrafa frá Hæstarétti.

Málskostnaður dæmist ekki.

Dómsorð:

Málinu er vísað frá Hæstarétti.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.
196/2003

Úrskurður héraðsdóms um að X sætti gæsluvarðhaldi var staðfestur með vísan til c. liðar 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 20. maí 2003, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 23. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Suðurlands 17. maí sl., þar sem varnaraðila var gert að sæta gæsluvarðhaldi allt til föstudagsins 13. júní nk. Kæruheimild er í 1. mgr. 142. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Varnaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi, en til vara að gæsluvarðhaldi verði markaður skemmri tími. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

Sóknaraðili krefst þess að úrskurður héraðsdómara verði staðfestur.

Fyrir Hæstarétt hefur verið lagt nýtt sakavottorð varnaraðila. Þar kemur fram að hann var 25. apríl 2003 dæmdur í Héraðsdómi Reykjaness fyrir brot á 231. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 í fjögurra mánaða fangelsi, þar af voru þrír mánuðir skilorðsbundnir í tvö ár. Það getur ekki verið liður í rökstuðningi við umfjöllun um kröfu um gæsluvarðhald að varnaraðila sé getið á svonefndri kæruskrá lögreglu. Með þessum athugasemdum en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Kærumálskostnaður verður ekki dæmdur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.
1/2003

X var gert að sæta gæsluvarðhaldi með vísan til a. liðar 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og G-kk-nf G-kk-nf.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 2. janúar 2003, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum sama dag. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 30. desember 2002, þar sem varnaraðila var gert að sæta gæsluvarðhaldi allt til mánudagsins 6. janúar 2003. Kæruheimild er í 1. mgr. 142. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi.

Sóknaraðili krefst þess að úrskurður héraðsdómara verði staðfestur.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.
200/2003

AÓ varð fyrir slysi 14. júlí 1996 sem farþegi í bifreið ÁA. Bifreiðin var tryggð hjá V hf. Ekki var ágreiningur um bótaskyldu en deilt um bótafjárhæðir. Aðilar öfluðu sameiginlega álits tveggja lækna á afleiðingum slyssins en AÓ sætti sig ekki við niðurstöðu þeirra og fékk dómkvadda tvo matsmenn. Að fenginni niðurstöðu matsmanna óskuðu ÁA og V hf. eftir áliti örorkunefndar. AÓ neitaði að mæta til skoðunar hjá nefndinni og tók nefndin því ekki afstöðu í málinu. ÁA og V hf. töldu að síðastnefnd háttsemi AÓ leiddi til þess að málið væri vanreifað af hans hálfu. Ekki var fallist á frávísunarkröfu ÁA og V hf. vegna þessa, þar sem hvorki 10. gr skaðabótalaga nr. 50/1993, né önnur ákvæði þeirra laga, legðu skyldu á tjónþola til að gangast undir rannsókn örorkunefndar. Slík skylda yrði ekki heldur leidd af lögum nr. 91/1991 um meðferð einkamála og yrði ákvæði 3. mgr. 62. gr. þeirra laga ekki beitt um örorkunefnd. Staðfestar voru forsendur héraðsdóms um ákvörðun bótafjárhæðar í málinu sem byggðar voru á  niðurstöðu dómkvaddra matsmanna.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kvk-nf E-kvk-nf, G-kk-nf G-kk-nf og M-kk-nf S-kk-nf.

Áfrýjendur skutu máli þessu til Hæstaréttar 26. maí 2003. Þeir krefjast þess aðallega, að málinu verði vísað frá héraðsdómi, til vara að þeir verði sýknaðir af kröfu stefnda og til þrautavara að dæmdar bætur í héraði verði lækkaðar. Þá krefjast þeir málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti en til vara að málskostnaður verði felldur niður.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Eins og greinir í héraðsdómi gerðu áfrýjendur kröfu um frávísun málsins. Kom þessi krafa fyrst fram við aðalmeðferð þess 24. febrúar 2003 og var studd þeim rökum, að málið væri vanreifað, þar sem stefndi hefði komið í veg fyrir það að örorkunefnd gæfi álit í málinu, eins og áfrýjendur höfðu óskað eftir, með því að neita að gangast undir læknisrannsókn hjá nefndinni. Krafan var reist á ástæðum, sem leiða myndu til frávísunar án kröfu ef réttar væru. Þótt krafan hafi af þessum sökum ekki verið of seint fram komin í héraði eru engin efni til að verða við henni.

Ákvæði 10. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, eins og það var þegar slysið varð, sem hér er um fjallað, lagði enga skyldu á tjónþola til að gangast undir rannsókn örorkunefndar, og eru engin fyrirmæli annars staðar í þeim lögum um slíka skyldu. Sú skylda verður heldur ekki leidd af lögum nr. 91/1991 um meðferð einkamála, og verður ákvæði 3. mgr. 62. gr. þeirra laga ekki beitt um örorkunefnd. Verður því ekki fallist á með áfrýjendum að afstaða stefnda í þessu efni geti horft honum til réttarspjalla.

Með þessum athugasemdum en að öðru leyti með skírskotun til forsendna héraðsdóms verður hann staðfestur.

Áfrýjendur greiði stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti, svo sem nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Áfrýjendur, Á-kvk-nf A-kvk-nf og Vátryggingafélag Íslands hf., greiði óskipt stefnda, A-kk-þgf M-kk-þgf Ó-kk-þgf, 350.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.
202/2003

Í samræmi við játningu A var hann sakfelldur fyrir brot gegn 155. gr. og 248. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Refsing A var tiltekin eftir ávæðum 60. gr. og 78. gr. laga nr. 19/1940, jafnframt því sem litið var til ákvæða 77. gr. sömu laga. Var A dæmdur í 10 mánaða fangelsi, skilorðsbundið að hluta.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 5. maí 2003 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun, en einnig af hálfu ákæruvalds, sem nú krefst staðfestingar héraðsdóms.

Ákærði krefst þess að refsing hans verði milduð með þeim hætti að hún verði að öllu leyti skilorðsbundin.

Eins og fram kemur í hinum áfrýjaða dómi hlaut ákærði 29. janúar 2003 fangelsi í fjóra mánuði, skilorðsbundið í tvö ár, fyrir skjalafals. Brot ákærða, sem nú eru til umfjöllunar, eru öll framin áður en sá dómur gekk. Verður refsing ákærða því tiltekin eftir ákvæðum 60. gr. sbr. 78. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, jafnframt því sem litið verður til ákvæða 77. gr. sömu laga, en hinn áfrýjaði dómur er vegna fleiri en eins brots ákærða. Af hálfu ákærða hefur sérstaklega verið skírskotað til hegðunar hans að undanförnu og að alllangt sé liðið frá því að brotin voru framin. Þegar hins vegar er litið til eðlis og umfangs brota ákærða, sem ekki mun hafa greitt dæmdar bætur, verður staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms.

Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað verður staðfest. Ákærði verður dæmdur til að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Ákærði, A-kk-nf Ó-kk-nf, greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns fyrir Hæstarétti, S-kk-ef A-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 100.000 krónur.