457/2014

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfum J aðallega um að L ehf. yrði gert að afhenda afrit af samningi sínum og Q um framsal á tilteknu einkaleyfi frá fyrrnefnda félaginu til þess síðarnefnda, millifærslukvittun/millifærslukvittanir er sýndu það endurgjald sem komið hefði fyrir einkaleyfið og afrit af tímaskýrslu vegna reiknings L ehf. til C ehf. vegna lögmannsþjónustu, en til vara að Á yrði gert að afhenda afrit af framangreindri tímaskýrslu. Atvik máls voru með þeim hætti að á grundvelli reiknings sem L ehf. gerði C ehf., sem J var einn eigenda að, var að kröfu fyrrgreinda félagsins gert fjárnám í einkaleyfi C ehf. og var L ehf. hæstbjóðandi er einkaleyfið var selt nauðungarsölu. Bar J því m.a. við að við L ehf. hefði auðgast með óréttmætum hætti á kostnað C ehf. við fjárnámið og nauðungarsöluna, en krafa hans um afhendingu á samningnum um framsal einkaleyfisins til Q og millifærslukvittunum var gerð í því skyni að átta sig á tjóni C ehf. vegna þessa. Þá var krafa J um afhendingu á tímaskýrslum á því reist að hún upplýsti um tilurð kröfu L hf. sem var grundvöllur aðfarar í einkaleyfinu og síðar nauðungarsölu á því. Hæstiréttur féllst á með héraðsdómi að J hefði ekki lögvarða hagsmuni af því að fá gögn um það við hvaða verði einkaleyfið hefði verið selt frá L ehf. til þriðja aðila, en niðurstaða um ætlað tjón C ehf. réðist af því hvort L ehf. hefði L ehf. hefði við nauðungarsöluna fengið meira verðmæti en sem numið hefði réttmætri kröfu félagsins á þeim tíma og yrði sönnun um það einkum aflað með matsgerð dómkvaddra matsmanna. Að því er varðaði kröfu J um afhendingu tímaskýrslnanna vísaði Hæstiréttur til þess að J hefði ekki með skýrum hætti gert grein fyrir því á hvaða grundvelli reikningur L ehf. kynni að verða vefengdur og hefði hann ekki haldið því fram að krafan hefði verið óréttmæt. Þá hefði hvorki verið gerð grein fyrir tengslum kröfunnar við ætlaða kröfu á hendur L ehf. um endurgreiðslu ólögmætrar auðgunar né ætlaðrar skaðabótaskyldu Á eða H. Var því ekki talið að lagaskilyrði væru til þess að J gæti fengið skjalið afhent. Var niðurstaða héraðsdóms því staðfest.

Dómur Hæstaréttar

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf, B-kk-nf B-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 25. júní 2014 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 2. júlí sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 23. júní 2014, þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að varnaraðilanum Lögskilum ehf. og varnaraðilanum Á-kk-þgf S-kk-þgf verði hvorum fyrir sitt leyti gert að afhenda nánar tilgreind skjöl, en fallist á að nafngreindur maður skyldi gefa skýrslu fyrir dómi. Kæruheimild er í f. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess aðallega að varnaraðilanum Lögskilum ehf. verði gert að afhenda „afrit af samningi Lögskila ehf. og QZR IP Holdings LLC frá árinu 2011 um framsal á einkaleyfinu nr. 6.286.017 frá fyrrnefnda félaginu til þess síðarnefnda ... millifærslukvittun/millifærslukvittanir sem sýni það endurgjald sem barst til Lögskila ehf. fyrir nefnt einkaleyfi hvort sem það barst frá QZR IP Holdings LLC eða Spyscreen LCC“ og „afrit af tímaskýrslu á bak við reikning félagsins fyrir lögmannsþjónustu til Cell Objects á Íslandi ehf., dags. 16. mars 2007, til að öll framangreind skjöl verði lögð fram fyrir dómi.“ Til vara krefst hann þess að varnaraðilanum Á-kk-þgf S-kk-þgf verði gert að afhenda afrit af framangreindri tímaskýrslu svo hún verði lögð fram fyrir dómi. Þá krefst hann þess að ákvæði hins kærða úrskurðar um málskostnað verði fellt úr gildi. Loks krefst hann kærumálskostnaðar.

Varnaraðilarnir Lögskil ehf. og H-kk-nf M-kk-nf krefjast þess aðallega að málinu verði vísað frá dómi, en til vara staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Varnaraðilinn Á-kk-nf S-kk-nf E-kk-nf krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

I

Sóknaraðili kveðst í málinu neyta heimildar 2. málsliðar 2. mgr. 77. gr. laga nr. 91/1991 til þess að afla gagna um atvik sem hann hafi lögvarða hagsmuni af. Hagsmunir hans felist í því að hann og félagið, Cell Objects á Íslandi ehf., sem hann eigi 43% hlut í, hafi orðið fyrir tjóni er tiltekið einkaleyfi, sem félagið hafi átt, ,,gekk undan“ því til varnaraðilans Lögskila ehf. Af málatilbúnaði sóknaraðila má ráða að hann telji að varnaraðilar, einn eða fleiri, geti verið skaðabótaskyldur gagnvart sér vegna ætlaðs tjóns síns, beint eða vegna tjóns á hagsmunum Cell Objects á Íslandi ehf., eða hafi auðgast með óréttmætum hætti á sinn kostnað eða félagsins.

Ágreiningslaust er að Lögskil ehf. gerði Cell Objects á Íslandi ehf. reikning 16. mars 2007 fyrir lögfræðiþjónustu. Sá reikningur var ekki greiddur og höfðaði Lögskil ehf. mál á hendur síðarnefnda félaginu til heimtu reikningsfjárhæðarinnar. Stefna í málinu var árituð um heimild til aðfarar sem fram fór 5. nóvember 2010. Af hálfu gerðarþola mætti fyrirsvarsmaður þess, varnaraðilinn Á-kk-nf S-kk-nf. Gert var fjárnám í einkaleyfi gerðarþola nr. 6.286.017 ásamt öllum réttindum sem því fylgdu, en það var skráð í Bandaríkjum Norður-Ameríku 4. september 2001. Krafa Lögskila ehf., sem fjárnámið var gert til að tryggja, var sögð 8.511.724 krónur. Einkaleyfið var selt nauðungarsölu 4. desember 2010 og var Lögskil ehf. hæstbjóðandi á uppboðinu og uppboðsandvirðið 100.000 krónur. Lögskil ehf. munu síðar hafa selt einkaleyfið til QZR IP Holding LLC.

Sóknaraðili telur að Lögskil ehf. hafi auðgast með óréttmætum hætti á kostnað Cell Objects á Íslandi ehf. og eigenda þess ,,við fjárnám og nauðungarsölu á einkaleyfinu ... í nóvember og desember 2010.“ Hann telur að varnaraðilinn Á-kk-nf S-kk-nf kunni að hafa bakað sér skaðabótaskyldu með því að láta hjá líða að tryggja að Cell Objects á Íslandi ehf. fengi réttmætt endurgjald fyrir umrætt einkaleyfi og þrjú önnur, sem félagið hafi átt. Þá kveður sóknaraðili til skoðunar að beina málsókn gegn varnaraðilanum H-kk-þgf M-kk-þgf, sem verið hafi í stjórn félagsins, á þeim grundvelli að ,,hann hafi verið samverkamaður Á-kk-ef S-kk-ef“ í þeirri háttsemi sem leiddi til þess að einkaleyfið ,,gekk undan“ félaginu án réttmæts endurgjalds, eins og lýst hefur verið.

II

Sóknaraðili kveðst krefjast tilgreindra gagna úr hendi Lögskila ehf. til þess að átta sig á umfangi tjóns Cell Objects á Íslandi ehf. en liður í því sé að fá gögn um það á hvaða verði Lögskil ehf. seldu einkaleyfið í árslok 2011.

Mat á ætluðu tjóni Cell Objects á Íslandi ehf. og hluthafa þess og ætlaðri óréttmætri auðgun Lögskila ehf. vegna nauðungarsölu á einkaleyfinu ræðst af því hvort síðastgreint félag hafi við nauðungarsöluna fengið meiri verðmæti en sem nemur réttmætri kröfu þess á þeim tíma. Niðurstaða þess mats ræðst af verðmæti einkaleyfisins á þeim tíma sem nauðungarsalan fór fram. Sönnunar um það, sé um það deilt, verður einkum aflað með matsgerð dómkvaddra manna. Verður því með vísan til forsendna héraðsdóms fallist á að sóknaraðili hafi ekki lögvarða hagsmuni af því að fá gögn um við hvaða verði einkaleyfið kann að hafa verið framselt síðar til þriðja manns.

Rök sóknaraðila fyrir því að krefjast afhendingar á tímaskrá að baki reikningi Lögskila ehf. 16. mars 2007 eru þau að afla þurfi gagna um tilurð kröfunnar, sem var grundvöllur aðfarar í einkaleyfinu og síðar nauðungarsölu á því. Reikningur Lögskila ehf. liggur frammi í málinu, en þar kemur fram sá tímafjöldi sem um ræðir og tímagjald, auk þess sem finna má stutta lýsingu á þeim verkum sem unnin voru. Í aðfararbeiðni kemur fram sundurliðun kröfunnar í höfuðstól, dráttarvexti og kostnað. Stefna í málinu var árituð af dómara um heimild til aðfarar 28. júlí 2010. Sóknaraðili gerir ekki með skýrum hætti grein fyrir því á hvaða grundvelli reikningurinn kunni að vera vefengdur og heldur því ekki fram að krafan hafi verið óréttmæt, einungis að afla þurfi gagna um tilurð hennar. Þá er hvorki gerð grein fyrir tengslum þessarar kröfu og ætlaðrar kröfu á hendur Lögskilum ehf. um endurgreiðslu óréttmætrar auðgunar né ætlaðrar skaðabótaskyldu Á-kk-ef S-kk-ef eða H-kk-ef M-kk-ef. Með þessum athugasemdum, en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar, verður hann staðfestur um að ekki séu lagaskilyrði til þess að sóknaraðili geti fengið skjalið afhent. Verður því hafnað kröfu sóknaraðila um afhendingu á tímaskrá Lögskila ehf. að baki reikningi félagsins 16. mars 2007 til Cell Objects á Íslandi ehf. sem og varakröfu hans um að fá skjalið úr hendi Á-kk-ef S-kk-ef.

Samkvæmt öllu framansögðu verður hinn kærði úrskurður staðfestur.

Sóknaraðili greiði varnaraðilum kærumálskostnað eins og í dómorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, J-kk-nf H-kk-nf E-kk-nf, greiði hverjum varnaraðila, Lögskilum ehf. H-kk-þgf M-kk-þgf og Á-kk-þgf S-kk-þgf E-kk-þgf, 150.000 krónur í kærumálskostnað.