arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
769/2016

E o.fl. kærðu ákvæði í dómi héraðsdóms þar sem tveimur kröfuliðum í máli þeirra gegn G og V var vísað frá dómi. Í niðurstöðu héraðsdóms, sem staðfest var með vísan til forsendna í Hæstarétti, kom fram að kröfurnar væru í eðli sínu málsástæða til stuðnings aðalkröfu E o.fl. Höfðu E o.fl. því ekki sjálfstæða lögvarða hagsmuni af því að fá úrlausn um þær og var þeim vísað frá dómi, sbr. 1. mgr. og 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kvk-nf B-kvk-nf, B-kk-nf B-kk-nf og H-kk-nf I. J-kk-nf.

Sóknaraðilar skutu málinu til Hæstaréttar með kæru 16. nóvember 2016, en kærumálsgögn bárust réttinum 25. sama mánaðar. Kært er ákvæði í dómi Héraðsdóms Suðurlands 3. nóvember 2016 um að vísa frá dómi báðum kröfum í öðrum kröfulið sóknaraðila í máli þeirra á hendur varnaraðilum. Kæruheimild er í c. lið 2. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðilar krefjast þess að ákvæði dómsins um frávísun fyrrgreindra krafna verði felld úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnisdóms að því leyti. Þá krefjast þau kærumálskostnaðar.

Varnaraðilar krefjast staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Sóknaraðilum verður gert að greiða varnaraðilum kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðilar, E-kvk-nf G-kvk-nf, I-kk-nf A-kk-nf, L-kk-nf Þ-kk-nf R-kk-nf, L-kvk-nf M-kvk-nf E-kvk-nf, R-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf, S-kk-nf G-kk-nf og Ú-kvk-nf S-kvk-nf, greiði óskipt varnaraðilum, Grímsnes- og Grafningshreppi og Velferðarþjónustu Árnesþings, hvorum um sig, 150.000 krónur í kærumálskostnað.
76/2016

K krafðist þess að ógiltur yrði skilnaðarsamningur sem hún hafði gert við M á árinu 2012. Með vísan til þess að K hefði notið lögmannsaðstoðar við gerð samningsins en ekki M var talið að K hefði hvorki fært fram haldbær rök né gögn fyrir því að M hefði beitt hana svikum eða notfært sér aðstöðumun aðila þannig að hallað hefði á K við samningsgerðina sbr. 30. eða 31. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga. Þá var talið að K hefði verið meðvituð um það, áður en gengið var til samninga, að M hefði mögulega gert lítið úr verðmæti eigna sinna en hefði eftir sem áður viljað ljúka skiptum og fá sinn hluta samkvæmt skilnaðarsamningnum. Í ljósi þess og að teknu tilliti til þess að K hefði ekki fært viðhlítandi sönnur á að hún hefði borið svo skarðan hlut frá borði þegar samningurinn væri metinn í heild sinni að ósanngjarnt væri að bera hann fyrir sig var ekki talið tilefni til að víkja honum til hliðar á grundvelli 36. gr. laga nr. 7/1936. Var M því sýknaður af kröfu K.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kvk-nf B-kvk-nf og K-kk-nf A-kk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Áfrýjandi skaut málinu upphaflega til Hæstaréttar 25. nóvember 2015. Ekki varð af fyrirhugaðri þingfestingu þess 6. janúar 2016 og var málinu áfrýjað öðru sinni 29. þess mánaðar samkvæmt heimild í 4. mgr. 153. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Hún krefst þess að ógiltur verði skilnaðarsamningur um eignaskipti, sem hún gerði við stefnda 14. ágúst 2012. Þá krefst hún málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur.

Áfrýjandi greiði stefnda málskostnað eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, K, greiði stefnda, M, 1.000.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.
772/2016

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms um að X skyldi sæta gæsluvarðhaldi á grundvelli a. liðar 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kvk-nf B-kvk-nf, H-kk-nf I. J-kk-nf og K-kk-nf A-kk-nf.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 18. nóvember 2016, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 21. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 18. nóvember 2016 þar sem varnaraðila var gert að sæta gæsluvarðhaldi allt til föstudagsins 25. nóvember 2016 klukkan 16. Kæruheimild er í l. lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Varnaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi, til vara að beitt verði vægari úrræðum, en að því frágengnu að gæsluvarðhaldi verði markaður skemmri tími.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.
773/2016

Krafa lögreglustjóra um heimild til húsleitar á lögheimili X og í herbergi og hirslum sem hann hafði til umráða á spítala, var tekin til greina. Þá var lögreglu jafnframt heimiluð haldlagning og rannsókn á efnisinnihaldi tölvubúnaðar og síma X.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir H-kk-nf I. J-kk-nf, B-kk-nf B-kk-nf og K-kk-nf A-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 18. nóvember 2016, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 21. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 18. nóvember 2016, þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um heimild til húsleitar á lögheimili varnaraðila að [...] í [...] og herbergi hans og hirslum, sem honum tilheyra á geðdeild Landspítalans við Hringbraut, og haldlagningar á tölvubúnaði og síma hans, svo og rannsóknar á efnisinnihaldi raftækjanna. Kæruheimild er í g. og h. lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Sóknaraðili krefst þess að framangreind krafa verði tekin til greina.

Samkvæmt framburði vitnis, sem óskað hefur nafnleyndar, sbr. 3. mgr. 65. gr. laga nr. 88/2008, er varnaraðili undir rökstuddum grun um brot, sem getur varðað fangelsisrefsingu eftir 202. gr. og 210. gr. a. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Verður því með vísan til 1. mgr. 75. gr., sbr. 1. og 2. mgr. 74. gr., og lögjöfnun frá 1. mgr. 70. gr. laga nr. 88/2008 fallist á kröfu sóknaraðila eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu er heimiluð húsleit á lögheimili varnaraðila, X, að [...] í [...] og herbergi og hirslum hans á geðdeild Landspítalans við Hringbraut. Heimildin nær til læstra hirslna og geymslna, sem tilheyra varnaraðila. Jafnframt er heimiluð haldlagning og rannsókn á efnisinnihaldi tölvubúnaðar og síma varnaraðila, sem finnast kunna við húsleitina.
774/2015

S krafði Ú ehf. um greiðslu staðgengilslauna á grundvelli 1. og 2. mgr. 36. gr. sjómannalaga nr. 35/1985, í kjölfar slyss sem hann kvaðst hafa orðið fyrir í vinnu sinni hjá Ú ehf. Talið var að S hefði ekki sýnt fram á að hann hefði orðið fyrir slysi við vinnu sína og var byggt á því að óvinnufærni S mætti rekja til veikinda hans eins og fyrirliggjandi læknisvottorð sýndu. Þá var nægilega í ljós leitt að S hefði verið fullkunnugt um ástand sitt er hann réð sig til starfa hjá Ú ehf. og að hann hefði leynt Ú ehf. þeim upplýsingum. Átti S því hvorki rétt á veikindalaunum á þeim forsendum að hann hefði slasast við vinnu sína hjá Ú ehf. né vegna sjúkdóms samkvæmt 1. og 2. mgr., sbr. og 4. mgr. 36. gr. sömu laga. Var Ú ehf. því sýknað af kröfu S.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kvk-nf B-kvk-nf, B-kk-nf B-kk-nf og H-kk-nf I. J-kk-nf.

Aðaláfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 17. nóvember 2015. Hann krefst þess að gagnáfrýjanda verði gert að greiða sér 584.904 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 15. apríl 2014 til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti og að viðurkenndur verði sjóveðréttur í Glófaxa VE 300, skipaskrárnúmer 968, til tryggingar öllum dæmdum kröfum.

Gagnáfrýjandi áfrýjaði héraðsdómi fyrir sitt leyti 11. janúar 2016. Hann krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms um annað en málskostnað. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Í héraðsdómsstefnu var dómkrafa aðaláfrýjanda að fjárhæð 2.500.000 krónur. Í þinghaldi 25. febrúar 2015 lækkaði hann kröfu sína og krafðist aðallega 1.076.830 króna en til vara 584.904 króna. Í þinghaldi 6. maí sama ár gerði aðaláfrýjandi enn frekari breytingar á kröfufjárhæð sinni og krafðist aðallega að gagnáfrýjandi greiddi sér 2.885.383 krónur, til vara 1.076.830 krónur en til þrautavara 584.904 krónur. Í upphafi aðalmeðferðar málsins 21. september 2015 mótmælti lögmaður gagnáfrýjanda breyttri kröfugerð aðaláfrýjanda og taldi hann bundinn af kröfugerð sinni 25. febrúar 2015.

Við munnlegan málflutning hér fyrir dómi gerði aðaláfrýjandi enn á ný breytingu á kröfugerð sinni á þann hátt að hann féll frá aðal- og varakröfu og gerði eingöngu kröfu um greiðslu þeirrar fjárhæðar sem upphaflega var sett fram sem þrautavarakrafa.

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur um annað en málskostnað.

Aðaláfrýjanda verður gert að greiða gagnáfrýjanda málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti sem ákveðinn verður í einu lagi á báðum dómstigum eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður um annað en málskostnað.

Aðaláfrýjandi, S-kk-nf F-kk-nf Þ-kk-nf, greiði gagnáfrýjanda, Útgerðarfélaginu Glófaxa ehf., samtals 800.000 krónur í málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti.
776/2016

Talið var að Í hefði ekki sýnt fram á lögvarða hagsmuni af því að fá ógiltan úrskurð úrskurðarnefndar fjarskipta- og póstmála þar sem ákvörðun P um fjárhæð póstburðargjalda Í var felld úr gildi, enda höfðu síðari hækkanir Í á gjöldunum verið samþykktar áður en málið var höfðað. Var því staðfestur úrskurður héraðsdóms um að vísa bæri máli Í gegn P frá dómi.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, B-kk-nf B-kk-nf og G-kvk-nf B-kvk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 18. nóvember 2016, en kærumálsgögn bárust réttinum 30. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 8. nóvember 2016, þar sem máli sóknaraðila gegn varnaraðila var vísað frá dómi. Kæruheimild er í j. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður fallist á þá niðurstöðu hans að sóknaraðili hafi ekki sýnt fram á að hann hafi lögvarða hagsmuni af því að fá efnisdóm um kröfu sína á hendur varnaraðila. Þegar af þeirri ástæðu verður hinn kærði úrskurður staðfestur.

Sóknaraðila verður gert að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, Íslandspóstur ohf., greiði varnaraðila, Póst- og fjarskiptastofnun, 350.000 krónur í kærumálskostnað.
782/2016

K kærði úrskurð héraðsdóms og krafðist þess að fjárhæð málflutningsþóknunar lögmanns hennar vegna gjafsóknar í héraði yrði ákveðin hærri en gert var í hinum kærða úrskurði. Að teknu tilliti til yfirlits lögmanna aðila um unna tíma í málinu og umfangi þess að öðru leyti, var gjafsóknarþóknun lögmanns K hækkuð og var þá ekki tekið tillit til virðisaukaskatts eins og gert hafði verið í hinum kærða úrskurði.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf, H-kk-nf I. J-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 18. nóvember 2016, en kærumálsgögn bárust réttinum 23. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 4. nóvember 2016, þar sem leyst var úr ágreiningi aðila um málskostnað og kveðið á um gjafsóknarkostnað sóknaraðila en að öðru leyti var málinu lokið með dómsátt. Kæruheimild er í g. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess aðallega að málflutningsþóknun lögmanns síns vegna reksturs málsins í héraði verði ákveðin 2.858.169 krónur, en til vara að þóknunin verði ákveðin að mati réttarins. Þá krefst sóknaraðili kærumálskostnaðar úr hendi varnaraðila.

Varnaraðili hefur ekki látið málið til sín taka fyrir Hæstarétti.

Eins og fram kemur í hinum kærða úrskurði lauk máli því sem sóknaraðili hafði höfðað gegn varnaraðila fyrir héraðsdómi með sátt 3. nóvember 2016. Þar sem samkomulag náðist ekki um málskostnað milli aðila úrskurðaði héraðsdómari um hann, sbr. 2. mgr. 108. gr. laga nr. 91/1991, svo og um gjafsóknarkostnað, en sóknaraðili naut gjafsóknar í héraði. Niðurstaða héraðsdóms var sú að hvor aðila skyldi bera sinn hluta málskostnaðar. Um gjafsóknarkostnað sagði að hann skyldi allur greiðast úr ríkissjóði, þar með talin þóknun lögmanns sóknaraðila, sem ákveðin var 1.000.000 krónur og hafði þá ,,verið tekið tillit til virðisaukaskatts.“

Sóknaraðili telur að sú þóknun sem lögmanni hennar var ákveðin af héraðsdómi sé til muna of lág. Lögmaðurinn hafi lagt fram sundurliðað yfirlit um unna tíma í málinu en samkvæmt því hafi hann unnið 105,25 klukkustundir vegna þess. Þá bendir sóknaraðili á að skjöl málsins séu mikil að vöxtum, haldin hafi verið dómþing í málinu 16 sinnum, auk þess sem það hafi verið flutt um kröfu sóknaraðila um forsjá til bráðabirgða. Þá hafi sóknaraðili óskað eftir dómkvaðningu matsmanns 10. mars 2016 og mætt á matsfund, auk þess sem ýmis önnur vinna hafi tengst matsmálinu.

Fyrir liggur sundurliðað yfirlit lögmanns varnaraðila í héraði um þá tíma sem hann hafi unnið í þágu umbjóðanda síns í málinu, sem ekki naut gjafsóknar. Fram kemur að lögmaðurinn hafi unnið 60,75 klukkustundir vegna málsins.

Að teknu tilliti til alls framangreinds verður fallist á með sóknaraðila að gjafsóknarþóknun lögmanns hennar fyrir héraðsdómi skuli hækka. Verður hún ákveðin 1.200.000 krónur og er þá ekki tekið tillit til virðisaukaskatts.

Kærumálskostnaður verður ekki dæmdur.

Dómsorð:

Gjafsóknarkostnaður sóknaraðila, K, í héraði greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun lögmanns hennar, Þ-kvk-ef B. S-kvk-ef héraðsdómslögmanns, 1.200.000 krónur.

Kærumálskostnaður fellur niður.
783/2016

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem kröfu A, um að héraðsdómarinn Á viki sæti í tengslum við kröfu rannsóknarnefndar Alþingis um að A gæfi skýrslu fyrir dómi, var hafnað. Byggði A aðallega á því að Á væri vanhæfur til að fara með málið þar sem hann og skipaður stjórnandi rannsóknar á vegum nefndarinnar störfuðu báðir sem héraðsdómarar við sama dómstól. Í dómi Hæstaréttar var vísað í dóm réttarins í máli nr. 487/2002 þar sem fram kom að héraðsdómari yrði aldrei stöðu sinnar vegna vanhæfur til að fara með mál af þeirri ástæðu einni að það varðaði persónu, störf eða hagsmuni annars héraðsdómara og helgaðist það af meginreglunni um sjálfstæði dómara, sbr. 1. mgr. 24. gr. laga nr. 15/1998. Þá hafði A að öðru leyti ekki sýnt fram á að tengsl milli rannsakandans og Á væru með þeim hætti að með réttu væri unnt að draga óhlutdrægni dómarans í efa, sbr. g. lið 1. mgr. 6. gr. laga nr. 88/2008. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kvk-nf B-kvk-nf og H-kk-nf I. J-kk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 23. nóvember 2016, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum sama dag. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 23. nóvember 2016, þar sem hafnað var kröfu varnaraðila um að Á-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari víki sæti í tengslum við kröfu sóknaraðila um að varnaraðili gefi skýrslu fyrir dómi samkvæmt 2. mgr. 8. gr. laga nr. 68/2011 um rannsóknarnefndir. Kæruheimild er í a. lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Varnaraðili krefst þess að fyrrgreind krafa verði tekin til greina. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Eins og fram kemur í dómi Hæstaréttar 8. nóvember 2002 í máli nr. 487/2002 verður héraðsdómari aldrei stöðu sinnar vegna vanhæfur til að fara með mál af þeirri ástæðu einni að það varði persónu, störf eða hagsmuni annars héraðsdómara. Helgast það af meginreglunni um sjálfstæði dómara sem fram kemur í 1. mgr. 24. gr. laga nr. 15/1998 um dómstóla, um að dómarar séu sjálfstæðir í dómstörfum og leysi þau af hendi á eigin ábyrgð, en við úrlausn máls fara þeir eingöngu eftir lögum og lúta þar aldrei boðvaldi annarra. Þá hefur varnaraðili að öðru leyti ekki sýnt fram á að tengsl milli héraðsdómarans og skipaðs stjórnanda rannsóknar samkvæmt ályktun Alþingis 2. júní 2016 séu með þeim hætti að með réttu sé unnt að draga óhlutdrægni dómarans í efa, sbr. g. lið 1. mgr. 6. gr. laga nr. 88/2008. Samkvæmt þessu verður hinn kærði úrskurður staðfestur, en kærumálskostnaður verður ekki dæmdur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Kærumálskostnaður fellur niður.
784/2016

S o.fl. kröfðust þess að ógilt yrði ákvörðun Skipulagsstofnunar um að fyrirhuguð framkvæmd SM Inc. á Grundartanga í Hvalfjarðarsveit, sem fólst í hreinsun kísilmáls til framleiðslu á sólarkísli, væri ekki líkleg til þess að hafa í för með sér umtalsverð umhverfisáhrif og skyldi því ekki háð mati á umhverfisáhrifum, sbr. lög nr. 106/2000 um mat á umhverfisáhrifum. Undir rekstri málsins í héraði kröfðust S o.fl. þess að aflað yrði ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins á átta spurningum sem vörðuðu túlkun á tilskipun 85/337/EBE með síðari breytingum. Hæstiréttur staðfesti hinn kærða úrskurð um að hafna beiðni S o.fl. þar sem ekki yrði séð að svör EFTA-dómstólsins hefðu þýðingu fyrir úrslausn málsins.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og H-kk-nf I. J-kk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Sóknaraðilar skutu málinu til Hæstaréttar með kæru 22. nóvember 2016, en kærumálsgögn bárust réttinum 5. desember sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 9. nóvember 2016, þar sem hafnað var beiðni sóknaraðila um að leitað yrði ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins um nánar tiltekin atriði í tengslum við mál sem sóknaraðilar reka á hendur varnaraðilum til að fá ógilta ákvörðun varnaraðilans Skipulagsstofnunar 25. apríl 2014 um að fyrirhuguð framkvæmd varnaraðilans Silicor Materials Inc. á Grundartanga í Hvalfjarðarsveit, sem felst í hreinsun kísilmálms til framleiðslu á sólarkísli, skuli ekki háð mati á umhverfisáhrifum. Kæruheimild er í 3. mgr. 1. gr. laga nr. 21/1994 um öflun álits EFTA-dómstólsins um skýringu samnings um Evrópska efnahagssvæðið. Sóknaraðilar krefjast þess að beiðni þeirra verði tekin til greina. Þá krefjast þau kærumálskostnaðar.

Varnaraðilar krefjast staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Rétt er að kærumálskostnaður falli niður.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Kærumálskostnaður fellur niður.
785/2016

H kærði úrskurð héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu hennar um að héraðsdómari viki sæti í ágreiningsmáli um að bú H yrði tekið til gjaldþrotaskipta að kröfu Í. Ekki var fallist á með H að í tölvubréfi sem héraðsdómari hafði sent á málsaðila hefði falist ólögskyldar leiðbeiningar til lögmanns Í í skilningi b. liðar 5. gr. laga nr. 91/1991. Þá hafði H ekki sýnt fram á að fyrir hendi væru atvik eða aðstæður sem væru til þess fallin að draga óhlutdrægni héraðsdómarans með réttu í efa, sbr. g. lið 5. gr. laganna. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Þ-kk-nf Ö-kk-nf, G-kvk-nf B-kvk-nf og H-kk-nf I. J-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 23. nóvember 2016 en kærumálsgögn bárust réttinum sama dag. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 9. nóvember 2016 þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að S-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari víki sæti í málinu. Kæruheimild er í a. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að fyrrgreind krafa verði tekin til greina. Þá krefst hún kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

S-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari hefur sent Hæstarétti athugasemdir sínar, sbr. 2. mgr. 147. gr. laga nr. 91/1991.

Eins og fram kemur í hinum kærða úrskurði byggir sóknaraðili kröfu sína um að héraðsdómarinn víki sæti á b. og g. liðum 5. gr. laga nr. 91/1991. Með skírskotun til forsendna hins kærða úrskurðar er staðfest sú niðurstaða að í tölvubréfi því er héraðsdómarinn sendi 27. september 2016 hafi ekki falist ólögskyldar leiðbeiningar til varnaraðila í skilningi b. liðar 5. gr. laga nr. 91/1991. Þá hefur sóknaraðili ekki sýnt fram á að fyrir hendi séu atvik eða aðstæður sem eru til þess fallin að draga óhlutdrægni héraðsdómarans með réttu í efa, sbr. g. lið 5. gr. laganna. Ber því að staðfesta hinn kærða úrskurð.

Sóknaraðili verður dæmdur til að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, H-kvk-nf S-kvk-nf, greiði varnaraðila, Íslandsbanka hf., 350.000 krónur í kærumálskostnað.
786/2016

Kæra X til Hæstaréttar uppfyllti ekki skilyrði 2. mgr. 193. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Var málinu því vísað frá Hæstarétti.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kvk-nf B-kvk-nf, H-kk-nf I. J-kk-nf og K-kk-nf A-kk-nf.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 23. nóvember 2016, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum degi síðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 23. nóvember 2016, þar sem varnaraðila var gert að sæta gæsluvarðhaldi allt til miðvikudagsins 30. nóvember 2016 klukkan 16 og einangrun meðan á því stendur. Kæruheimild er í l. lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Varnaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi, en til vara að gæsluvarðhaldinu verði markaður skemmri tími og að honum verði ekki gert að sæta einangrun.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Við uppkvaðningu hins kærða úrskurðar á dómþingi 23. nóvember 2016 var bókað eftir varnaraðila, að viðstöddum verjanda hans, að hann kærði úrskurðinn til Hæstaréttar. Ekki var bókað í þingbók í hvaða skyni kært væri eins og áskilið er í 2. mgr. 193. gr. laga nr. 88/2008. Úr þessum annmarka var ekki bætt með skriflegri kæru til héraðsdóms. Breytir þar engu þótt varnaraðili hafi skilað greinargerð til Hæstaréttar sem hefur að geyma röksemdir hans fyrir kröfunni. Samkvæmt þessu verður að vísa málinu frá Hæstarétti.

Dómsorð:

Máli þessu er vísað frá Hæstarétti.
787/2016

Staðfest var niðurstaða héraðsdóms um nauðungarvistun A á sjúkrahúsi, sem ákveðin hafði verið af sýslumanninum á höfuðborgarsvæðinu.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Þ-kk-nf Ö-kk-nf og H-kk-nf I. J-kk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 23. nóvember 2016 en kærumálsgögn bárust réttinum 5. desember sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 22. nóvember 2016 þar sem staðfest var ákvörðun sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu 17. sama mánaðar um nauðungarvistun sóknaraðila á sjúkrahúsi. Kæruheimild er í 1. mgr. 16. gr. lögræðislaga nr. 71/1997. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi. Þá krefst hann þóknunar til handa talsmanni sínum vegna meðferðar málsins fyrir Hæstarétti.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Samkvæmt 1. mgr. 17. gr. lögræðislaga greiðist úr ríkissjóði þóknun talsmanns sóknaraðila sem ákveðin er að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Þóknun talsmanns sóknaraðila, I-kvk-ef L-kvk-ef B-kvk-ef héraðsdómslögmanns, vegna meðferðar málsins fyrir Hæstarétti, 124.000 krónur, greiðist úr ríkissjóði.