162/2009

Einkahlutafélag gaf út tryggingarbréf til tryggingar skuldum við B, allt að fjárhæð 20.000.000 króna. Með skjalinu var veittur 3. veðréttur í fasteign sem var þinglesin eign Þ og eiginkonu hans S. Þ og S rituðu bæði undir bréfið en S aðeins í reit sem bar yfirskriftina, „Samþykki maka þinglýst eiganda“. Deildu aðilar nú um það hvort eignarhluti S hefði jafnframt verið settur að veði. Talið var að feitletrað orðalag í meginmáli tryggingarbréfsins um að einbýlishúsið Smyrlahrauni 15, Hafnarfirði væri hin veðsetta eign, styddi þá skýringu að veðréttinum hefði ekki aðeins verið ætlað að ná til eignarhluta Þ heldur allrar eignarinnar með hluta S. Yrði að telja að það hefði þeim báðum verið ljóst eða mátt vera ljóst, enda hefðu þau ekki hreyft neinum mótmælum við veðsetningunni fyrr en innheimta skuldarinnar hófst. Var því litið svo á að með undirskrift S á bréfið hefði hún ekki aðeins verið að skrifa undir sem maki Þ heldur einnig sem eigandi veðsins og með því samþykkt veðsetninguna fyrir sitt leyti. Því hefði S þurft að gera fyrirvara ef til hefði staðið að undirskilja hennar eignarhluta. Var viðurkenningarkrafa B um stofnun veðréttarins tekin til greina.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og H-kvk-nf H-kvk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Áfrýjendur skutu málinu til Hæstaréttar 7. apríl 2009. Þau krefjast þess nú að hinum áfrýjaða dómi verði breytt á þann veg að staðfest verði að veðréttur hafi aðeins stofnast í helmingseignarhluta áfrýjandans Þ-kk-ef J-kk-ef S-kk-ef í fasteigninni nr. 15 við Smyrlahraun í Hafnarfirði, fastanúmer 207-9100, með tryggingarbréfi útgefnu 30. desember 2005 af Skorradal ehf. til tryggingar skuldum útgefanda við stefnda, að fjárhæð allt að 20.000.000 krónur. Þá krefjast þau málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms á þann veg að með framangreindu tryggingarbréfi hafi stofnast veðréttur í eignarhlutum áfrýjenda beggja í framangreindri fasteign. Þá krefst hann málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Áfrýjun héraðsdóms tekur aðeins til endurskoðunar á því ákvæði dómsins sem snertir staðfestingu á veðrétti í fasteign áfrýjenda að Smyrlahrauni 15, Hafnarfirði, og ákvörðun málskostnaðar til stefnda úr þeirra hendi.

Við flutning málsins fyrir Hæstarétti upplýstu málsaðilar að hin veðsetta fasteign hefði verið seld nauðungarsölu 27. nóvember 2008. Hefði stefndi orðið hæstbjóðandi. Við úthlutun á söluverði eignarinnar hefði verið lögð til hliðar fjárhæð til hagsbóta fyrir áfrýjendur ef Hæstiréttur féllist í þessu máli á kröfu þeirra. Aðalréttarágreiningur aðila væri í reynd óbreyttur og snerist nú eingöngu um hvort stofnast hefði með tryggingabréfinu 30. desember 2005 veðréttur í íbúðinni að Smyrlahrauni 15, Hafnarfirði, í heild eða einungis helmingseignarhluta áfrýjanda Þ-kk-ef J-kk-ef. Af þessu tilefni breyttu málsaðilar kröfum sínum í þá veru sem fyrr greinir. Efnislega eru þetta sömu kröfur og fyrr og verður því fallist á að unnt sé að dæma málið á grundvelli hinna breyttu dómkrafna.

Stefndi hefur lagt fram í Hæstarétti afrit tilkynningar Sparisjóðs Hafnarfjarðar 14. mars 2006 til áfrýjandans S-kvk-ef Á-kvk-ef G-kvk-ef um tryggingabréf „með veði í eign þinni Smyrlahraun 15, íbúð 01 0101, ... Hafnarfjörður“, eins og komist er að orði, en áfrýjendur höfðu við upphaf aðalmeðferðar í héraði lagt fram afrit sams konar tilkynningar til áfrýjandans Þ-kk-ef J-kk-ef.

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur um hinn umdeilda veðrétt á þann hátt sem í dómsorði greinir.

Ágreiningur málsaðila stafar af vafa við skýringu á efni tryggingarbréfs sem stefndi útbjó í starfsemi sinni sem fjármálafyrirtæki. Með hliðsjón af því og með vísan til 3. mgr. 130. gr., sbr. 166. gr., laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála verður málskostnaður í héraði og fyrir Hæstarétti felldur niður.

Dómsorð:

Staðfest er að með tryggingabréfi 30. desember 2005, útgefnu af Skorradal ehf., fyrir fjárhæð allt að 20.000.000 krónur, hafi stofnast 3. veðréttur í fasteign að Smyrlahrauni 15 í Hafnarfirði, sem þá var þinglesin eign áfrýjenda Þ-kk-ef J-kk-ef S-kk-ef og S-kvk-ef Á-kvk-ef G-kvk-ef, til tryggingar skuldum Skorradals ehf. við stefnda, Byr sparisjóð.

Málskostnaður í héraði og fyrir Hæstarétti fellur niður.