31/2007

A var ákærður fyrir tilraun til manndráps með því að hafa stungið Y með hnífi í bakið með þeim afleiðingum að hann hlaut lífshættulegan áverka. Hann var einnig ákærður fyrir þjófnað og tilraun til nytjastuldar. A játaði í öllum tilvikum þá háttsemi sem honum var gefin að sök, en fyrir Hæstarétti krafðist hann mildunar refsingar og byggði einkum á því að heimfæra ætti árás hans á hendur Y undir 218. gr. almennra hegningarlaga og gæta refsilækkunarástæðna, sbr. 70. gr. og 74. gr. sömu laga. Í dómi Hæstaréttar var tekið fram að þótt aðdragandi þess að A stakk Y hefði verið skammur yrði ekki litið framhjá þeim ásetningi, sem bjó að baki för hans um nóttina á fund Y, vopnaður hættulegum hníf. Var ekki talið að A hafi getað dulist þegar hann réðist að Y að bani hlytist eða kynni að hljótast af djúpri hnífsstungu inn í líkama hans. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu A fyrir brot gegn 211. gr., sbr. 20. gr. almennra hegningarlaga. Einnig var staðfest niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu A vegna annarra sakargifta. Þótti refsing hans hæfilega ákveðin fangelsi í fimm ár og sex mánuði og var hann jafnframt dæmdur til að greiða Y skaðabætur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf, G-kk-nf G-kk-nf, H-kk-nf B-kk-nf og M-kk-nf S-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 21. desember 2006 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun og jafnframt af hálfu ákæruvaldsins, sem krefst þess að refsing ákærða verði þyngd og honum gert að greiða Y 2.960.626 krónur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 14. maí 2006 til 2. september sama ár, en dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærði krefst að refsing verði milduð og Y dæmd lægri fjárhæð en gert var með hinum áfrýjaða dómi.

I.

Sakargiftir á hendur ákærða samkvæmt ákæru 7. september 2006 eru í þremur liðum. Í þeim fyrsta er honum gefinn að sök þjófnaður, í öðrum lið tilraun til manndráps og hinum þriðja tilraun til nytjastuldar, allt eins og nánar greinir í héraðsdómi. Ákærði játar í öllum tilvikum þá háttsemi, sem lýst er í ákærunni. Fyrir Hæstarétti hefur vörn hans beinst að öðrum lið hennar, en atvik telur hann hafa orðið með þeim hætti að taka beri kröfu hans um mildun refsingar til greina.

Fyrir héraðsdómi voru teknar skýrslur af allmörgum vitnum um atburði, sem urðu aðfaranótt 14. maí 2006 fyrir utan húsið [...] í Hafnarfirði og lauk þannig að ákærði stakk Y með hnífi neðarlega í bakið með þeim afleiðingum að hann hlaut lífshættulegan áverka. Ákærði ásamt tveimur öðrum mönnum hafði knúið þar dyra á heimili Y, gagngert til að ná fundi hans, en ákærði taldi sig eiga óuppgerðar sakir við hann. Var ákærði vopnaður hnífi, sem sat í slíðri, en félagi hans hafnaboltakylfu. Samkvæmi stóð yfir á heimilinu á vegum Y og fór faðir hans til dyra. Er ljóst að eftir aðvörunarorð föðurins þustu gestir út og hófust stimpingar með þeim og aðkomumönnum. Flúðu hinir síðarnefndu inn í bifreið sína og leituðust við að komast burt, sem leiddi til þess að ekið var á einn gestanna. Eftir það braut Y hliðarrúðu á bifreiðinni, þeim megin sem ákærði sat. Snaraðist hann þá út, vatt sér að Y og stakk hann fyrirvaralaust með hnífi. Að því loknu fór hann þegar inn í bifreiðina aftur og var henni ekið á brott. Ber vitnum saman um að rás atburða hafi verið mjög hröð.

Hnífurinn, sem ákærði beitti, gekk inn í bak Y á milli hryggtinda, inn í mænugöng og skaðaði taugar. Áverkar, sem hann hlaut við atlögu ákærða, voru mjög alvarlegir. Afleiðingunum er lýst í héraðsdómi, svo og hnífnum sem um ræðir í málinu.

Ákærði ber fyrir sig að hann hafi ekki gert sér grein fyrir hver hætta stafaði af því að beita hnífnum og vilji hans hafi ekki staðið til að skaða Y. Verði að líta til þess að ákærði og félagar hans hafi átt við ofurefli að etja og verið á flótta. Högg Y á bílrúðuna, sem splundraðist rétt við höfuð ákærða, hafi jafngilt árás á hann sjálfan. Viðbrögð sín hafi við þessar aðstæður mótast af hræðslu og bræði, en ekki verið yfirveguð ákvörðun um að láta til skarar skríða. Enginn slíkur ásetningur hafi verið fyrir hendi. Heimfærsla brotsins til 211. gr., sbr. 20. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 eigi því ekki við, heldur beri að refsa samkvæmt 218. gr. sömu laga. Verði að horfa til allra atvika og gæta refsilækkunarástæðna, sbr. 70. gr. og 74. gr. almennra hegningarlaga.

II.

Ákærði gerði sér sérstakt erindi á fund Y, vopnaður hættulegum hnífi, í þeim tilgangi einum að jafna ætlaðar sakir við hann. Með í þeirri för voru nokkrir félagar ákærða, þar af einn vopnaður barefli. Af framburði vitna, sem rakinn er í héraðsdómi, verður að ganga út frá að ákærði hafi verið reiðubúinn að beita ofbeldi, þótt óvíst sé hve langt hann hafi á því stigi ætlað sér að ganga. Þegar komið var að heimili Y fóru áætlanir hans úrskeiðis, þar eð fleiri voru fyrir til varnar en þeir, sem að sóttu. Af þeim sökum urðu ákærði og félagar hans að hörfa, en atlaga hans að Y var gerð meðan á undanhaldinu stóð eins og áður er komið fram. Þótt aðdragandi þess að ákærði stakk Y hafi verið skammur verður ekki litið framhjá þeim ásetningi, sem bjó að baki för hans um nóttina á fund Y, girtur áðurnefndu vopni. Gat ákærða ekki dulist þegar hann réðist að Y að bani hlytist eða kynni að hljótast af djúpri hnífsstungu inn í líkama hans. Samkvæmt því, sem að framan er rakið, verður staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að ákærði hafi með verknaði sínum brotið gegn 211. gr., sbr. 20. gr. almennra hegningarlaga. Verður jafnframt staðfest sakfelling héraðsdóms vegna brota samkvæmt 1. og 3. lið ákæru.

Refsing fyrir brot, sem ákærði er sakfelldur fyrir samkvæmt 2. lið ákæru, skal að lágmarki nema fimm ára fangelsi. Eins og málið er vaxið geta þau ákvæði 70. gr. og 74. gr. almennra hegningarlaga, sem vísað er til af hálfu ákærða, ekki leitt til þess að refsing verði ákveðin þannig að farið sé niður fyrir nefnda lágmarksrefsingu. Ákærði er nú jafnframt sakfelldur fyrir fleiri brot, auk þess sem dómur nú er hegningarauki við dóm Héraðsdóms Reykjavíkur 2. júní 2006, sem verður dæmdur með. Samkvæmt þessu og að öðru leyti með vísan til forsendna héraðsdóms er refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi fimm ár og sex mánuðir. Frá refsingunni dregst gæsluvarðhald, sem hann hefur sætt frá 14. maí 2006.

Y krefst skaðabóta úr hendi ákærða að fjárhæð samtals 2.960.626 krónur. Ákærði fellst á fjóra liði kröfunnar, sem eru fyrir tímabundið tekjutjón, þjáningabætur, bætur fyrir skemmdan fatnað og kostnað vegna sjúkraflutnings. Hann fellst jafnframt á að greiða miskabætur, en krefst lækkunar frá því sem ákveðið var í héraðsdómi. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður niðurstaða um þennan lið staðfest, svo og að hafna kröfu um útlagðan kostnað vegna röskunar á ferðaáætlun.

Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað verður staðfest.

Ákærði verður dæmdur til að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns og réttargæslumanns brotaþola, sem ákveðin eru að meðtöldum virðisaukaskatti eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Ákærði, A-kk-nf V-kk-nf V-kk-nf, sæti fangelsi í fimm ár og sex mánuði. Til frádráttar kemur gæsluvarðhald, sem hann hefur sætt frá 14. maí 2006.

Ákvæði héraðsdóms um skaðabætur og sakarkostnað skulu vera óröskuð.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, 537.521 krónu, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef B-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 373.500 krónur, og þóknun réttargæslumanns brotaþola, J-kk-ef H-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 99.600 krónur.