arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
31/2005

X var gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi meðan á áfrýjunarfresti stæði, sbr. 2. mgr. 103. gr. og 106. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Þar sem dómurinn var birtur X 18. janúar 2005 var gæsluvarðhaldinu ekki markaður lengri tími en til dagsloka 15. febrúar 2005.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 20. janúar 2005, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum degi síðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 18. janúar 2005, þar sem varnaraðila var gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi allt til föstudagsins 24. júní 2005 kl. 16. Kæruheimild er í 1. mgr. 142. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Varnaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi, en til vara að gæsluvarðhaldi verði markaður skemmri tími.

Sóknaraðili krefst þess að úrskurður héraðsdómara verði staðfestur.

Samkvæmt 106. gr. laga nr. 19/1991 getur dómari úrskurðað að gæsluvarðhald skuli haldast meðan á áfrýjunarfresti stendur, sbr. 2. mgr. 151. gr. laganna. Eftir síðarnefndu greininni skal ákærði lýsa yfir áfrýjun dóms innan fjögurra vikna frá birtingu hans. Tók hann sér lögmæltan frest til ákvörðunar um áfrýjun. Varnaraðila var birtur dómur 18. janúar 2005 þar sem hann hlaut sjö og hálfs árs fangelsi meðal annars vegna tilraunar til manndráps og líkamsárása. Skilyrðum 2. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991 er fullnægt til þess að varnaraðili sæti gæsluvarðhaldi samkvæmt 106. gr. laganna. Samkvæmt framanrituðu verður gæsluvarðhaldi yfir varnaraðila hins vegar ekki markaður lengri tími en til dagsloka þriðjudagsins 15. febrúar 2004. Að þessu virtu verður hinn kærði úrskurður staðfestur um gæsluvarðhald yfir varnaraðila með þeim hætti er í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Varnaraðili, X, sæti gæsluvarðhaldi allt til þriðjudagsins 15. febrúar 2005 kl. 24.
321/2004

L krafði V um bætur samkvæmt vátryggingasamningi aðila þegar bátur í hans eigu sökk. Tekið var fram að engar ótvíræðar skýringar lægju fyrir í málinu um orsakir þess að báturinn sökk. Væri sú skýring lögð til grundvallar að svokölluð lensidæla hefði ekki starfað með eðlilegum hætti væri ljóst að tjóninu hefði mátt afstýra með viðhlítandi reglubundnu eftirliti með bátnum og þessum búnaði. Talið var að eins og málið lægi fyrir yrði L að bera hallann af skorti á sönnun um orsakir þess að báturinn sökk og óvissu hvort vanræksla hans við eftirlit með bátnum hefði þýðingu í því sambandi. Var V því sýknað af kröfum L.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf G-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 29. júlí 2004. Hann krefst þess að stefnda verði gert að greiða honum 2.500.000 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 7. nóvember 2002 til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur.

Áfrýjandi verður dæmdur til að greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, L-kk-nf H-kk-nf, greiði stefnda, Verði vátryggingafélagi hf., 200.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.
322/2004

G krafðist að viðurkennd yrði skaðabótaskylda O á tjóni, sem varð á bókum og listaverkum, sem geymd voru í bílskúr í húsnæði hennar, af völdum hitaveituvatns, sem flæddi um húsnæðið þegar lögn í hitaveitugrind sprakk. Talið var að stífla hefði myndast í leiðslukerfi bílskúrsins og valdið því að hiti hefði farið af bílskúrnum. Hvorki var talið að starfsmaður O, sem las af umræddum mæli skömmu áður, hefði sýnt af sér slíkt gáleysi að varðaði bótaskyldu O né að O bæri ábyrgð á því að stífla hefði myndast í hitakerfi bílskúrsins þótt O teldist eigandi þess búnaðar sem virtist hafa gefið sig. Hins vegar var talið að G hefði borið að tryggja nægilegt rennsli um hitakerfi bílskúrsins, svo að vatn frysi ekki í leiðslum, og tilkynna O um bilanir í veitukerfi hans, sbr. 7. mgr. 9. gr. reglugerðar nr. 793/1998 um Orkuveitu Reykjavíkur. Var O því sýknað af kröfum G.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf, J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 4. ágúst 2004. Hún krefst þess að viðurkennd verði skaðabótaskylda stefnda á tjóni, sem varð á bókum og listaverkum, sem geymd voru í bílskúr í húsnæði áfrýjanda að Langholtsvegi 42 í Reykjavík, 13. janúar 2001, af völdum hitaveituvatns, sem flæddi um húsnæðið þegar lögn í hitaveitugrind sprakk. Þá krefst hún málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti án tillits til gjafsóknar sem henni var veitt í héraði.

Stefndi krefst aðallega staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti, en til vara að sök verði skipt í málinu og málskostnaður í því tilviki felldur niður.

Með vísan til forsendna héraðsdóms verður hann staðfestur.

Áfrýjandi greiði stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, G-kvk-nf L-kvk-nf G-kvk-nf, greiði stefnda, Orkuveitu Reykjavíkur, 200.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.

if !supportEmptyParas endif

if !supportEmptyParas endif
322/2005

M var sakfelld fyrir þjófnað með því að hafa stolið borði, DVD-spilara, grilli og leikföngum úr verslun í Reykjavík. M hafði samkvæmt sakarvottorði þrívegis áður hlotið dóma fyrir þjófnaðarbrot, og hafði með broti sínu rofið skilorð 60 daga fangelsisdóms. Bar því með vísan til 60. gr. almennra hegningarlaga að taka upp skilorðsdóminn og ákveða refsingu í einu lagi fyrir bæði brotin, sbr. 77. gr. almennra hegningarlaga. Var við ákvörðun refsingar litið til þessa, sem og skýlausrar játningar M og þess að þýfið komst allt til skila. Var M ákveðin óskilorðsbundin fangelsisrefsing í 90 daga.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og P-kk-nf K-x-x H-kk-nf fyrrverandi hæstaréttardómari.

Ríkissaksóknari skaut máli þessu til Hæstaréttar 5. júlí 2005 í samræmi við yfirlýsingu ákærðu áfrýjun, en einnig af hálfu ákæruvalds, sem krefst nú staðfestingar héraðsdóms.

Ákærða krefst þess að refsing hennar verði milduð á þann veg að hún verði skilorðsbundin.

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur.

Ákærða verður dæmd til að greiða allan sakarkostnað málsins í héraði og fyrir Hæstarétti samkvæmt yfirliti ríkissaksóknara um sakarkostnað og ákvörðun Hæstaréttar um málsvarnarlaun, sem ákveðin eru að meðtöldum virðisaukaskatti eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður um annað en sakarkostnað.

Ákærða, M-kvk-nf H-kvk-nf M-kvk-nf, greiði allan sakarkostnað málsins í héraði og fyrir Hæstarétti, samtals 242.775 krónur, sem er málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærðu, H-kk-ef I-kk-ef hæstaréttarlögmanns, á báðum dómstigum.

if !supportEmptyParas endif

if !supportEmptyParas endif

if !supportEmptyParas endif
324/2005

Tekin var til greina krafa Y um að mannerfðafræðileg rannsókn færi fram á honum og X og lífsýni úr A til sönnunarfærslu í máli sem hann hafði höfðað til ógildingar á faðernisviðurkenningu.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, H-kk-nf B-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 12. júlí 2005, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 18. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 29. júní 2005, þar sem tekin var til greina krafa varnaraðila um að mannerfðafræðileg rannsókn færi fram á aðilum málsins og lífsýni úr A. Kæruheimild er í 1. mgr. 15. gr. barnalaga nr. 76/2003. Sóknaraðili krefst þess að hafnað verði að hin umbeðna rannsókn nái fram að ganga. Þá krefst hún málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst þess að úrskurður héraðsdómara verði staðfestur og sér dæmdur kærumálskostnaður.

Samkvæmt gögnum málsins munu aðilar málsins hafa verið í sambúð en upp úr henni slitnað árið 1975. Sóknaraðili ól soninn A [...] 1976 og gekkst varnaraðili við faðerni barnsins með skriflegri yfirlýsingu sinni fyrir fulltrúa dómara 28. júní sama ár. A lést [...] 2002. Í héraðsdómsstefnu var því lýst að varnaraðili hefði haft efasemdir um faðerni barnsins og eftir andlát A hafi hann látið rannsaka barnatönn úr A ásamt lífsýni úr honum sjálfum hjá sænskri rannsóknarstofnun. Niðurstaða þessarar stofnunar hafi verið sú að hann gæti ekki verið faðir þess barns sem tönnin væri úr. Í stefnunni benti varnaraðili á að þrátt fyrir að þessi rannsókn væri ekki tæk sem sönnun þess að hann væri ekki faðir barnsins, gæfi hún hins vegar fullt tilefni til þess að kanna málið frekar og yrði við rekstur málsins gerð krafa um að fram færi mannerfðafræðileg rannsókn á lífssýnum úr sér, sóknaraðila og A. Sóknaraðili hefur haldið uppi vörnum í málinu. Fyrir héraðsdómi krafðist hún aðallega frávísunar á málinu en til vara sýknu. Með úrskurði héraðsdóms 14. júní 2005 var kröfu sóknaraðila um frávísun málsins hafnað. Þegar málið var tekið fyrir á dómþingi 23. júní sama ár krafðist varnaraðili að mannerfðafræðileg rannsókn yrði gerð. Gegn andmælum sóknaraðila féllst héraðsdómari á kröfuna með hinum kærða úrskurði.

Í máli þessu neytir varnaraðili þeirrar heimildar sem honum er veitt í 2. mgr. 21. gr. barnalaga til að höfða mál til ógildingar á fyrrgreindri faðernisviðurkenningu. Í slíkum tilvikum gildir sú regla samkvæmt 3. mgr. þeirrar lagagreinar að málinu skuli beint að móður barns. Samkvæmt 15. gr. barnalaga getur mannerfðafræðileg rannsókn farið fram til að leita sönnunar í dómsmáli, sem rekið er til ógildingar á faðernisviðurkenningu. Þar sem fyrrgreind skilyrði eru uppfyllt verður niðurstaða hins kærða úrskurðar staðfest. Sóknaraðili verður dæmd til að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, X, greiði varnaraðila, Y, 80.000 krónur í kærumálskostnað.
325/2005

Úrskurður héraðsdóms um að X skyldi sæta gæsluvarðhaldi á grundvelli a. liðar 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála var staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, G-kvk-nf E-kvk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Varnaraðili, sem kveðst vera X, skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 18. júlí 2005, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum sama dag. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 15. júlí 2005, þar sem varnaraðila var gert að sæta gæsluvarðhaldi allt til föstudagsins 22. júlí nk. kl. 16. Kæruheimild er í 1. mgr. 142. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Varnaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi, en til vara að henni verði gert að sæta farbanni í stað gæsluvarðhalds.

Sóknaraðili krefst þess að úrskurður héraðsdóms verði staðfestur.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

if !supportEmptyParas endif

if !supportEmptyParas endif
32/2005

Úrskurður héraðsdóms um að X skyldi sæta gæsluvarðhaldi á grundvelli 2. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála var staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 20. janúar 2005. Kærumálsgögn bárust réttinum degi síðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 20. janúar 2005, þar sem varnaraðila var gert að sæta gæsluvarðhaldi allt til fimmtudagsins 3. mars 2005 kl. 16. Kæruheimild er í 1. mgr. 142. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Varnaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi, en til vara að gæsluvarðhaldi verði markaður skemmri tími.

Sóknaraðili krefst þess að úrskurður héraðsdóms verði staðfestur.

Með dómi Hæstaréttar 13. desember 2004 í máli nr. 489/2004 var vararnaraðila gert að sæta gæsluvarðhaldi allt til fimmtudagsins 20. janúar 2005 kl. 16. Var fallist á með sóknaraðila að sterkur grunur væri fram kominn um að varnaraðili hefði framið brot, sem að lögum gæti varðað allt að 12 ára fangelsi, sbr. 173. gr. a. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með áorðnum breytingum. Rannsóknargögn, sem síðar hafa verið lögð fram í málinu, breyta ekki þessu mati Hæstaréttar. Að þessu athuguðu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.
333/2005

Skilyrðum var talið fullnægt til að X sætti áfram gæsluvarðhaldi á grundvelli 2. mgr. 103. og 106. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála meðan mál hans var til meðferðar fyrir æðra dómi.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 22. júlí 2005, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum sama dag. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 22. júlí 2005, þar sem varnaraðila var gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi meðan mál hans er til meðferðar fyrir æðra dómi, en þó ekki lengur en til þriðjudagsins 1. nóvember 2005 kl. 16. Kæruheimild er í 1. mgr. 142. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Skilja verður kæru varnaraðila svo að hann krefjist þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi.

Sóknaraðili krefst þess að úrskurður héraðsdóms verði staðfestur.

Varnaraðili var með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 24. júní 2005 dæmdur í fangelsi í sex og hálft ár vegna brota gegn 173. gr. a almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Fyrir liggur að Hæstiréttur hefur í fyrri dómum sínum um gæsluvarðhald yfir varnaraðila talið skilyrði 2. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991 uppfyllt. Ekki eru efni til þess að breyta því mati nú. Með hliðsjón af þessu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.
334/2005

B krafðist þess að viðurkennt yrði með dómi að hann væri enn deildarstjóri umhverfisdeildar og skipulags- og byggingafulltrúi hjá A, auk þess sem hann krafðist þess að A yrði gert að greiða sér miskabætur. Með úrskurði héraðsdóms var fyrri kröfu sóknaraðila vísað frá dómi. Í dómi Hæstaréttar var tekið fram að ágreiningur aðila í málinu lyti að því hvort ráðningarsamband væri enn til staðar milli aðilanna. Yrði hvorki fallist á með A að fyrrgreind krafa B væri svo vanreifuð að vísa bæri henni frá dómi né að kröfugerð B væri í andstöðu við ákvæði 24. gr. og 25. gr. laga nr. 91/1991. Var úrskurður héraðsdóms því felldur úr gildi.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, G-kvk-nf E-kvk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 14. júlí 2005, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 25. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Norðurlands eystra 11. júlí 2005, um að vísa frá dómi hluta af máli sóknaraðila á hendur varnaraðila. Kæruheimild er í j. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að taka kröfur hans til efnismeðferðar. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst þess að úrskurður héraðsdómara verði staðfestur og sér dæmdur kærumálskostnaður.

Eins og rakið er í hinum kærða úrskurði gerir sóknaraðili þá kröfu að viðurkennt verði með dómi að hann sé enn deildarstjóri umhverfisdeildar og skipulags- og byggingafulltrúi hjá varnaraðila, auk þess sem hann krefst þess að varnaraðila verði gert að greiða sér miskabætur. Með úrskurði héraðsdóms var fyrri kröfu sóknaraðila vísað frá dómi.

Í máli þessu heldur sóknaraðili því fram að ráðningarsamningur aðila sé enn í fullu gildi þar sem hvorki hann né varnaraðili hafi sagt honum upp. Þar sem enginn starfslokasamningur hafi verið gerður sé sóknaraðili að þiggja laun samkvæmt gildandi ráðningarsamningi en ekki starfslokasamningi. Varnaraðili heldur því hins vegar fram að sóknaraðili hafi sagt upp störfum hjá honum og kominn hafi verið á samningur um lok þeirra. Byggir hann einkum á því að samkomulag um starfslok feli í raun í sér uppsögn, þannig að ekki sé nauðsynlegt að tilkynna sérstaklega um hana skriflega.

Samkvæmt framangreindu lýtur ágreiningur aðila í máli þessu að því hvort ráðningarsamband sé enn til staðar milli þeirra. Verður hvorki fallist á með varnaraðila að fyrrgreind krafa sóknaraðila sé svo vanreifuð að vísa beri henni frá dómi né að kröfugerð sóknaraðila sé í andstöðu við ákvæði 24. gr. og 25. gr. laga nr. 91/1991. Verður hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar.

Varnaraðili verður dæmdur til að greiða sóknaraðila kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar.

Varnaraðili, Akureyrarbær, greiði sóknaraðila, B-kk-þgf R-kk-þgf, 100.000 krónur í kærumálskostnað.
335/2005

Úrskurður héraðsdóms um að X skyldi sæta áfram gæsluvarðhaldi á grundvelli b. liðar 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála var staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Varnaraðili, sem kveðst vera X, skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 22. júlí 2005, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 25. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 22. júlí 2005, þar sem varnaraðila var gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi allt til föstudagsins 14. október 2005 kl. 16. Kæruheimild er í 1. mgr. 142. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Varnaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi, til vara að hún verði látin sæta farbanni í stað gæsluvarðhalds, en að því frágengnu að gæsluvarðhaldi verði markaður skemmri tími.

Sóknaraðili krefst þess að úrskurður héraðsdóms verði staðfestur.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.
339/2005

M og K deildu um forsjá dóttur þeirra til bráðabirgða, en þau höfðu farið sameiginlega með forsjánna, umgengni við hana og greiðslu meðlags. Staðfest var sú niðurstaða héraðsdóms að hafna kröfum þeirra um forsjá stúlkunnar til bráðabirgða og að hún ætti áfram lögheimili hjá M. Þá var staðfest niðurstaða héraðsdóms um umgengnisrétt K við stúlkuna og greiðslu meðlags.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir H-kk-nf B-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og G-kk-nf G-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 13. júlí 2005, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 26. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Norðurlands eystra 11. júlí 2005, þar sem skorið var úr ágreiningi aðilanna um forsjá dóttur þeirra til bráðabirgða, lögheimili hennar, umgengni við hana og greiðslu meðlags með henni. Kæruheimild er í 5. mgr. 35. gr. barnalaga nr. 76/2003. Sóknaraðili krefst þess aðallega að henni verði falin forsjá barnsins til bráðabirgða en til vara „að hafnað verði kröfum varnaraðila um niðurfellingu sameiginlegrar forsjár á meðan forsjármálið er rekið“ og að lögheimili barnsins verði hjá henni. Jafnframt er þess krafist að varnaraðila verði gert skylt að greiða meðlag með barninu. Þá krefst sóknaraðili kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst þess aðallega að sameiginleg forsjá verði felld niður og honum verði falin forsjá barnsins til bráðabirgða en til vara að úrskurður héraðsdómara verði staðfestur. Jafnframt er þess krafist að sóknaraðila verið gert að greiða varnaraðila einfalt meðlag með barninu frá dómsuppkvaðningu til 18 ára aldurs þess. Þá krefst varnaraðili kærumálskostnaðar.

Varnaraðili hefur ekki kært úrskurð héraðsdómara fyrir sitt leyti. Framangreindar kröfur hans um breytingar á hinum kærða úrskurði komast þegar af þeirri ástæðu ekki að hér fyrir dómi.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Rétt er að aðilarnir beri hvort sinn kostnað af málinu fyrir Hæstarétti.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Kærumálskostnaður fellur niður.
341/2005

Sýnt þótti að heilsu og högum X væri svo háttað að hún væri ekki fær um að ráða persónulegum högum sínum og fé sjálf. Með vísan til a. og b. liðar 4. gr. lögræðislaga nr. 71/1997 var X svipt lögræði, bæði fjárræði og sjálfræði.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir H-kk-nf B-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og G-kk-nf G-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 26. júlí 2005, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum degi síðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 18. júlí 2005, þar sem sóknaraðili var svipt lögræði, fjárræði og sjálfræði. Kæruheimild er í 1. mgr. 16. gr. lögræðislaga nr. 71/1997. Sóknaraðili krefst þess að kröfu varnaraðila um að hún verði svipt lögræði verði hafnað. Þá er þess krafist að kærumálskostnaður, þar með talin þóknun skipaðs verjanda hennar vegna meðferðar málsins fyrir Hæstarétti, verði greiddur úr ríkissjóði.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar úr ríkissjóði.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Samkvæmt 1. mgr. 17. gr. lögræðislaga greiðist úr ríkissjóði þóknun skipaðs verjanda sóknaraðila og talsmanns varnaraðila vegna meðferðar málsins fyrir Hæstarétti, en þóknunin er ákveðin eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Varnaraðili, X, er svipt lögræði, bæði fjárræði og sjálfræði.

Þóknun skipaðs verjanda sóknaraðila, Þ-kk-ef E-kk-ef hæstaréttarlögmanns, og talsmanns varnaraðila, B-kk-ef N-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 60.000 krónur til hvors þeirra, greiðist úr ríkissjóði.
342/2005

Hæstiréttur staðfesti úrskurður héraðsdóms um að X skyldi sæta áfram gæsluvarðhaldi á grundvelli d. liðar 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála með þeirri breytingu að gæsluvarðhaldinu var markaður skemmri tími.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 29. júlí 2005. Kærumálsgögn bárust réttinum 2. ágúst sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 29. júlí 2005, þar sem varnaraðila var gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi allt til föstudagsins 23. september 2005 kl. 16.00. Kæruheimild er í 1. mgr. 142. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi.

Sóknaraðili krefst þess að úrskurður héraðsdómara verði staðfestur.

Varnaraðili hefur setið í gæsluvarðhaldi á grundvelli d. liðar 103. gr. laga nr. 19/1991 allt frá 23. apríl 2005. Svo sem fram kemur í dómi Hæstaréttar 25. maí 2005 í máli nr. 215/2005 er þessi lagaheimild háð því að hvorki verði óhæfilegur dráttur á rannsókn né ákvörðun um ákæru og mál síðan rekið með viðhlítandi hraða. Þann 4. júlí 2005 staðfesti Hæstiréttur í máli nr. 297/2005 úrskurð Héraðsdóms Reykjavíkur um að varnaraðili skyldi áfram sæta gæsluvarðhaldi þar til dómur gengi í máli hans en þó ekki lengur en til föstudagsins 29. júlí 2005 kl. 16.00, en ákæra hafði á þessum tíma verið gefin út á hendur varnaraðila vegna þeirra sakargifta sem frelsissvipting hans byggist á. Nú er enn krafist framlengingar á gæsluvarðhaldsvistinni að því er virðist eingöngu á þeirri forsendu að beðið sé niðurstöðu dómkvaddra matsmanna til að leggja mat á geðhagi varnaraðila, en þeir voru dómkvaddir til verksins 6. júlí 2005.

Við mat á því hvort fyrrgreindu skilyrði d. liðar 103. gr. laga nr. 19/1991 sé fullnægt verður að líta til þess heildartíma sem meðferð máls varnaraðila hefur tekið. Hann hefur nú sætt gæsluvarðhaldi í rúma þrjá mánuði og krafa sóknaraðila í þessu máli ráðgerir að gæsluvarðhaldstíminn verði framlengdur upp í rúma fimm mánuði. Ekki er unnt að fallast á að meðferð á máli varnaraðila þurfi að taka svo langan tíma. Verður gæsluvarðhaldstíma varnaraðila markaður sá tími sem í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Varnaraðili, X, skal sæta áfram gæsluvarðhaldi þar til dómur gengur í máli hans en þó ekki lengur en til mánudagsins 5. september 2005 kl. 16.00.