346/2014

V hf. og R voru sýknaðir af kröfu F um skaðabætur vegna ætlaðs líkamstjóns af völdum umferðarslyss, sökum þess að F hefði ekki tekist sönnun um að hún hefði orðið fyrir varanlegu heilsutjóni vegna slyssins.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf, E-kk-nf T-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 16. maí 2014. Hún krefst þess aðallega að hinn áfrýjaði dómur verði ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar. Til vara að stefndu verði óskipt gert að greiða sér 3.289.135 krónur með 4,5% ársvöxtum frá 28. september 2007 til 25. mars 2009, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags, að frádreginni greiðslu 17. apríl 2009 að fjárhæð 500.000 krónur. Þá krefst hún málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndu krefjast staðfestingar hins áfrýjaða dóms og aðallega málskostnaðar fyrir Hæstarétti, en til vara að málskostnaður falli niður.

Fyrir Hæstarétti hefur áfrýjandi fallið frá kröfu sinni um greiðslu að fjárhæð 30.000 krónur vegna sjúkrakostnaðar og annars fjártjóns, honum tengdum, sbr. 1. mgr. 1. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993.

Samkvæmt gögnum málsins hefur áfrýjandi fimm sinnum lent í umferðarslysum eða á árunum 1989, 1999, 2002 og loks tvisvar á árinu 2007. Í máli þessu leitar áfrýjandi eftir skaðabótum vegna tjóns er hún hafi orðið fyrir í síðasta slysinu, er varð 28. september 2007. Mál þetta var höfðað 1. desember 2009. Með úrskurði héraðsdóms 22. júní 2012 var hafnað kröfu áfrýjanda um að þeir sérfróðu meðdómsmenn sem héraðsdómari hafði kallað til starfa skyldu víkja sæti í málinu. Var sá úrskurður staðfestur með dómi Hæstaréttar 20. ágúst 2012 í máli nr. 479/2012. Hinn 10. október 2012 gekk svo dómur í héraði þar sem stefndu voru sýknaðir af kröfu áfrýjanda. Málinu var áfrýjað til Hæstaréttar og á grundvelli nýrra upplýsinga komst rétturinn að þeirri niðurstöðu 8. maí 2013 í máli 14/2013 að annar hinna sérfróðu meðdómsmanna, G-kk-nf A-kk-ef bæklunarlæknir, hafi vegna starfa sinna í þágu stefnda Varðar trygginga hf. verið vanhæfur til setu í dómi, sbr. g. lið 5. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Var héraðsdómur því ómerktur og málinu vísað heim til löglegrar meðferðar og dómsálagningar á ný.

Við fyrirtöku málsins í héraði 20. júní 2013 upplýsti héraðsdómari að R-kk-nf S-kk-nf og B-kk-nf S-kk-nf bæklunarlæknar yrðu kallaðir til sem meðdómsmenn, en sá fyrrnefndi hafði setið í dómi við fyrri meðferð málsins. Ekki voru bókaðar athugasemdir við það af hálfu aðila, en upp kom ágreiningur milli þeirra um heimild áfrýjanda til framlagningar matsgerðar frá 12. október 2012 vegna máls er áfrýjandi hafði höfðað gegn Sjóvá-Almennum tryggingum hf. vegna umferðarslyss er hún varð fyrir 14. febrúar 2002. Var í þeirri matsgerð tekin afstaða til afleiðinga slyss áfrýjanda 28. september 2007 þótt stefndi væri ekki matsþoli. Með ákvörðun héraðsdómara 17. september 2013 var hafnað kröfu áfrýjanda um framlagningu matsgerðarinnar. Í þinghaldi 23. sama mánaðar gerði áfrýjandi kröfu um að dómsformaður og hinir sérfróðu meðdómsmenn vikju sæti í málinu. Var sú krafa reist á g. lið 5. gr. laga nr. 91/1991, jafnframt því sem áfrýjandi hafði þá uppi athugasemdir við að ekki hefði verið gætt nægilega að 2. mgr. 2. gr. laganna þar sem kveðja hefði átt til setu í dóminum eðlis- eða vélaverkfræðing í stað annars læknanna. Framangreindri kröfu áfrýjanda var hafnað með úrskurði héraðsdóms 16. október 2013 sem staðfestur með var með dómi Hæstaréttar 27. nóvember 2013 í máli nr. 714/2013. Þinghöld voru í málinu 16. desember 2013 og 28. janúar 2014 og gekk hinn áfrýjaði dómur 17. febrúar sama ár að lokinni aðalmeðferð þann sama dag.

Áfrýjandi reisir aðalkröfu sína á því að málsmeðferð héraðsdóms hafi verið haldin slíkum ágöllum að heimvísa beri málinu. Verður málatilbúnaður áfrýjanda skilinn svo að krafa hennar sé einkum sprottin af því að haustið 2012, við hina fyrri meðferð málsins í héraði, hafi henni verið synjað um frest uns fyrir lægi niðurstaða framangreindrar matsgerðar 12. október 2012 og að áfrýjanda hafi einnig í þinghaldi 17. september 2013 verið ranglega synjað um að leggja matsgerðina fram með ákvörðun héraðsdóms í stað úrskurðar. Öfugt við þá yfirmatsgerð sem aflað var vegna þess máls sem hér um ræðir hafi sú matsgerð verið reist á réttum forsendum um höggþunga sem áfrýjandi hafi orðið fyrir í árekstrinum 28. september 2007. Vísar áfrýjandi til 114. gr. og b. og c. liða 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 sjónarmiðum sínum til stuðnings. Þá sé héraðsdómur óljós um rökstuðning fyrir niðurstöðu, einkum um að þau stoðkerfiseinkenni sem áfrýjandi búi við rúmist innan 25 miskastiga samkvæmt töflu örorkunefndar og að niðurstaðan sé reist á yfirmatsgerð sem leggi rangar forsendur til grundvallar mati. Loks telur áfrýjandi að rétt hefði verið að annar meðdómsmanna í héraði væri vélaverkfræðingur eða eðlisfræðingur.

Lög standa ekki til þess að sú ákvörðun héraðsdóms að hafna framlagningu matsgerðar sem aflað var vegna málareksturs áfrýjanda á hendur öðrum aðila en stefndu í þessu máli leiði til ómerkingar hins áfrýjaða dóms og enn síður fullyrðing áfrýjanda um að honum hafi ekki verið veittur viðeigandi frestur haustið 2012 til að afla matsgerðarinnar. Þá varðar staðhæfing áfrýjanda um rangar forsendur matsmanna við yfirmatsgerð efni máls. Aðrar röksemdir áfrýjanda fyrir ómerkingarkröfunni eru haldlausar og verður henni því hafnað.

Héraðsdómur taldi yfirmatsmatsgerð þá sem fyrir lá í málinu frá 1. desember 2011 ekki haldna annmörkum, heldur var það niðurstaða dómsins, sem reist var á gögnum um líkamlegt ástand áfrýjanda fyrir og eftir slysið 28. september 2007, að henni hefði ekki tekist sönnun um að hún hafi orðið fyrir varanlegu heilsutjóni vegna þess. Að þessu gættu verður niðurstaða héraðsdóms, sem eins og áður greinir var skipaður sérfróðum meðdómsmönnum, staðfest um annað en málskostnað, sem felldur verður niður á báðum dómstigum.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður um annað en málskostnað.

Málskostnaður í héraði og fyrir Hæstarétti fellur niður.