221/2017

S hf. veitti I ehf. ýmsa þjónustu og sá meðal annars um hýsingu á tölvupósti fyrir hann frá árinu 2006, en um þá þjónustu hafði ekki verið gerður formlegur samningur. Á árinu 2009 hóf I ehf. að hýsa tölvupóst sinn sjálfur en S krafði þó I ehf. áfram mánaðarlega um endurgjald fyrir þjónustuna þar til I ehf. gerði athugasemd við innheimtuna árið 2016. Krafðist I ehf. þess að S hf. yrði gert að endurgreiða honum hið ofgreidda endurgjald. Í dómi Hæstaréttar var meðal annars að virtri skýrslugjöf fyrrverandi viðskiptastjóra hjá S hf. lagt til grundvallar að I ehf. hefði sagt upp þjónustunni á árinu 2011 en fyrir mistök hefði S hf. áfram innheimt endurgjaldið og I ehf. greitt. Var vísað til þess að báðir aðilar hefðu sýnt af sér verulegt hirðuleysi í lögskiptum sínum sem hefði leitt til þess að S hf. hefði fengið með óréttmætum hætti mánaðarlegar greiðslur frá I ehf. Var ekki talið að S hf. hefði mátt hafa réttmæta ástæðu til að ætla að hann hefði getað haldið umræddum greiðslum og að endurgreiðsla þeirra væri ekki sérlega bagaleg fyrir hann. Var því fallist á kröfu I ehf.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma M-kk-nf S-kk-nf hæstaréttardómari og landsréttardómararnir J-kk-nf F-kk-nf og S-kk-nf T-kk-nf M-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 5. apríl 2017. Hann krefst þess að stefnda verði gert að greiða sér 1.077.483 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af nánar tilgreindum fjárhæðum frá 20. júlí 2012 til greiðsludags, allt að frádregnum innborgunum 2. mars 2016 að fjárhæð 59.742 krónur og 14. sama mánaðar að fjárhæð 69.699 krónur. Þá krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi hefur ekki gagnáfrýjað héraðsdómi og kemur því ekki til álita krafa hans um málskostnað í héraði.

Eins og fram kemur í hinum áfrýjaða dómi veitti stefndi áfrýjanda ýmsa þjónustu um langt árabil og sá meðal annars um hýsingu á tölvupósti fyrir hann frá árinu 2006, en um þá þjónustu hafði ekki verið gerður formlegur samningur. Á árinu 2009 hóf áfrýjandi að hýsa tölvupóst sinn sjálfur. Stefndi krafði þó áfrýjanda áfram mánaðarlega um endurgjald fyrir þessa þjónustu þar til áfrýjandi gerði í fyrsta sinn athugasemd vegna innheimtunnar í febrúar 2016.

Í skýrslugjöf við aðalmeðferð málsins í héraði lýsti fyrrverandi viðskiptastjóri hjá stefnda samskiptum sínum á árinu 2011 við viðskiptafræðing, sem starfaði þá hjá áfrýjanda við bókhald og fjármál. Kvað hann það hafa verið skilning sinn í lok þeirra samskipta að áfrýjandi hafi sagt fyrrgreindri þjónustu upp og hafi þá aðeins staðið eftir að afhenda áfrýjanda afrit af gögnum hans í vörslum stefnda, sem hafi svo verið gert í desember 2011. Upplýsingar um þetta hafi átt að berast viðskiptaráðgjafa, sem kæmi þeim síðan til bakvinnslu stefnda til þess að hætt yrði að innheimta greiðslu fyrir þjónustuna. Fyrir dómi kvað áðurnefndur starfsmaður áfrýjanda sér hafa verið ljóst að stefndi hafi á þessum tíma krafist greiðslu fyrir þjónustuna, sem áfrýjandi hafi þó ekki nýtt sér, en starfsmaðurinn sagðist hafa látið af störfum hjá áfrýjanda í apríl 2012. Að þessu virtu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður lagt til grundvallar að áfrýjandi hafi sagt upp hýsingarþjónustu á tölvupósti hjá stefnda á árinu 2011 en fyrir mistök hafi stefndi áfram innheimt endurgjald fyrir hana og áfrýjandi greitt.

Eins og réttilega kemur fram í forsendum hins áfrýjaða dóms er það meginregla í íslenskum rétti að sá sem greitt hefur umfram skyldu á kröfu um að fá það endurgreitt sem hann ofgreiddi en frá þeirri meginreglu eru þó undantekningar.

Áfrýjandi sýndi af sér verulegt aðgerðaleysi með því að fylgja ekki eftir gagnvart stefnda að hann hætti að krefjast greiðslu fyrir hýsinguna, en að því verður þó að gæta að starfsmaður áfrýjanda sem hafði einkum átti í samskiptum við stefnda hætti sem áður segir störfum skömmu eftir að þjónustunni var sagt upp. Stefndi aftur á móti gerði sem fyrr segir þau mistök að fylgja ekki réttilega eftir uppsögn áfrýjanda á þjónustunni og krefja hann þess í stað áfram um greiðslu, en stefnda mátti vera ljóst að eftir þetta hafi áfrýjandi ekki nýtt sér þjónustuna. Báðir málsaðilar sýndu þannig af sér verulegt hirðuleysi í lögskiptum sín á milli sem leiddi til þess að stefndi fékk með óréttmætum hætti mánaðarlegar greiðslur frá áfrýjanda. Ekki verður séð að stefndi hafi mátt hafa réttmæta ástæðu til að ætla að hann gæti haldið umræddum greiðslum og endurgreiðsla þeirra getur ekki talist sérlega bagaleg fyrir hann. Að þessu öllu virtu er eðlilegra að stefndi axli frekar en áfrýjandi afleiðingar af hinu gagnkvæma hirðuleysi. Verður stefnda því gert að endurgreiða áfrýjanda hið ofgreidda í samræmi við kröfu hans, sem ekki er tölulegur ágreiningur um, en þó þannig að áðurgreindar innborganir stefnda í mars 2016 verða látnar koma til lækkunar á höfuðstól kröfu áfrýjanda. Er þá litið til þess að innborganirnar voru inntar af hendi fyrir 28. maí 2016, þegar liðinn var mánuður frá því að áfrýjandi krafði stefnda sannarlega um endurgreiðslu, en frá þeim degi verða áfrýjanda dæmdir dráttarvextir eins og í dómsorði greinir.

Rétt er að hvor aðili beri sinn kostnað af málinu í héraði og fyrir Hæstarétti.

Dómsorð:

Stefndi, Síminn hf., greiði áfrýjanda, Inter Medica ehf., 948.042 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 28. maí 2016 til greiðsludags.

Málskostnaður í héraði og fyrir Hæstarétti fellur niður.