arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
427/2015

M var sakfelld í héraði fyrir fjögur þjófnaðarbrot, fjársvik, tvær gripdeildir, fíkniefnalagabrot og brot gegn valdstjórninni. Var refsing hennar ákveðin fangelsi í 12 mánuði en fyrir Hæstarétti var einungis deilt um refsiákvörðun héraðsdóms. Taldi Hæstiréttur að þegar litið væri til sakaferils M og umfangs framangreindra brota, sem öll væru smávægileg, væri refsing hennar hæfilega ákveðin fangelsi í 6 mánuði.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og G-kvk-nf B-kvk-nf og G-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 15. júní 2015 í samræmi við yfirlýsingu ákærðu um áfrýjun. Af hálfu ákæruvaldsins er þess krafist að refsing ákærðu verði þyngd.

Ákærða krefst þess að refsing hennar verði milduð.

Brotaþolinn Hagar hf. hefur ekki látið málið til sín taka fyrir Hæstarétti og verður því litið svo á að hann krefjist þess að ákvæði héraðsdóms um einkaréttarkröfu sína verði staðfest, sbr. 1. mgr. 208. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Sakaferill ákærðu er réttilega rakinn í héraðsdómi. Þegar litið er til hans og umfangs brota þeirra, sem hér eru til meðferðar og öll eru smávægileg, þykir refsing ákærðu hæfilega ákveðin fangelsi í sex mánuði og eru ekki skilyrði til að skilorðsbinda refsinguna.

Ákvæði héraðsdóms um upptöku fíkniefna svo og bótakröfu Haga hf. og þóknun verjanda ákærðu eru staðfest.

Samkvæmt 1. mgr. 220. gr. laga nr. 88/2008 verður ákærðu gert að greiða helming áfrýjunarkostnaðar málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda hennar sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð

Ákærða, M-kvk-nf H-kvk-nf Ö-kvk-nf, sæti fangelsi í sex mánuði.

Staðfest eru ákvæði héraðsdóms um upptöku fíkniefna, bótakröfu Haga hf. og þóknun verjanda.

Ákærða greiði helming áfrýjunarkostnaðar málsins sem í heild er 390.275 krónur, þar sem með eru talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda hennar, V-kk-ef H-kk-ef V-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 372.000 krónur.
427/2016

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu F um að mál sem hann hugðist höfða á hendur Í og B sætti flýtimeðferð þar sem skilyrðum 1. mgr. 123. gr. laga nr. 91/1991 var ekki fullnægt í málinu.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir E-kk-nf T-kk-nf, G-kvk-nf B-kvk-nf og K-kk-nf A-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með ódagsettri kæru, sem barst héraðsdómi 3. júní 2016, en kærumálsgögn bárust Hæstarétti 6. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 1. júní 2016 þar sem hafnað var beiðni sóknaraðila um flýtimeðferð í fyrirhuguðu dómsmáli hans á hendur varnaraðilum. Kæruheimild er í n. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að lagt verði fyrir héraðsdóm að gefa út stefnu og heimila flýtimeðferð.

Varnaraðilar hafa ekki átt þess kost að láta málið til sín taka fyrir Hæstarétti.

Eins og greinir í hinum kærða úrskurði hyggst sóknaraðili höfða mál á hendur varnaraðilum og krefjast þess aðallega að viðurkennt verði með dómi að samningur þeirra á milli um starfsskilyrði nautgriparæktar 19. febrúar 2016 sé ólögmætur, en til vara að tilteknar þrjár greinar hans séu ólögmætar. Í umræddum samningi segir að hann gildi frá og með 1. janúar 2017 og jafnframt kemur þar fram að samningurinn sé undirritaður af hálfu varnaraðilans íslenska ríkisins „með fyrirvara um nauðsynlegar lagaheimildir Alþingis.“ Lagt hefur verið fram á Alþingi frumvarp til laga um breytingu á búvörulögum nr. 99/1993, búnaðarlögum nr. 70/1998 og tollalögum nr. 88/2005. Í athugasemdum með frumvarpinu er tilefni þess sagt vera að lögfesta þær breytingar, sem fjórir samningar milli varnaraðila er undirritaðir voru 19. febrúar 2016, þar á meðal áðurgreindur samningur um starfsskilyrði nautgriparæktar, geri ráð fyrir og nauðsynlegt sé að gera svo að þeir geti tekið gildi 1. janúar 2017. Frumvarpið hefur ekki verið afgreitt og því óvíst hver verða afdrif þess.

Sóknaraðili er ekki aðili að þeim samningi sem fyrirhuguð málsókn hans lýtur að. Að teknu tilliti til þess og annarra málsatvika hefur sóknaraðili ekki lögvarða hagsmuni af því að fá úrlausn dómstóla um þær kröfur sem hann hyggst tefla fram í fyrirhuguðu dómsmáli. Með þessum athugasemdum, en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar er fallist á þá niðurstöðu héraðsdóms að ekki sé fullnægt skilyrðum 1. mgr. 123. gr. laga nr. 91/1991 fyrir því að málið sæti flýtimeðferð, sbr. til hliðsjónar dóm Hæstaréttar 8. janúar 2014 í máli nr. 816/2013. Verður úrskurðurinn því staðfestur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.
42/2016

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu X um að héraðsdómara yrði ekki gert að víkja sæti í sakamáli. Þar sem heimild brast til kæru úrskurðarins var málinu vísað frá Hæstarétti.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, G-kvk-nf B-kvk-nf og H-kk-nf I. J-kk-nf.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 13. janúar 2016, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 18. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 13. janúar 2016, þar sem hafnað var kröfu varnaraðila um að „A-kk-nf Í-kk-nf, héraðsdómari, víki ekki sæti sem dómari í máli nr. S-[...]/2012 samkvæmt ákvörðun dómstjórans í Reykjavík, sem tilkynnt var í þinghaldi 13. nóvember 2015.“ Um kæruheimild vísar varnaraðili til a. liðar 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Varnaraðili krefst þess að „A-kk-nf Í-kk-nf héraðsdómari víki ekki sæti sem dómari í máli nr. S-[...]/2012 samkvæmt ákvörðun dómstjórans í Reykjavík, sem tilkynnt var í þinghaldi 13. nóvember sl.“

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Með dómi Hæstaréttar 22. apríl 2015 í máli nr. 511/2014 var héraðsdómur 5. júní 2014 í máli ákæruvaldsins á hendur varnaraðila og þremur mönnum öðrum ómerktur ásamt meðferð þess frá upphafi aðalmeðferðar og málinu vísað heim í hérað til úrlausnar á ný. Sú niðurstaða var reist á því að sérfróður meðdómsmaður var talinn hafa verið vanhæfur til að sitja í dómi í málinu. Þá var dómsformanni í málinu gert að víkja sæti í því með dómi Hæstaréttar 13. október 2015 í máli nr. 655/2015. Samkvæmt endurriti úr þingbók tók nýr dómari málið fyrir í þinghaldi í héraði 13. nóvember 2015 og greindi frá því að dómstjóri í Héraðsdómi Reykjavíkur hafi úthlutað sér sem dómsformanni málinu 21. október sama ár. Hafi dómstjóri jafnframt „ákveðið að S-kk-nf S-kk-nf héraðsdómari taki sæti í dóminum í stað A-kk-ef Í-kk-ef héraðsdómara.“ Varnaraðili andmælti síðastgreindri ákvörðun í þinghaldi 17. desember 2015.

Samkvæmt gögnum málsins hefur A-kk-nf Í-kk-nf héraðsdómari ekki vikið sæti í því. Eins og ráðið verður af hinum kærða úrskurði stendur ekki ágreiningur um hæfi hans til að sitja í dómi í málinu, heldur hvort dómstjóri hafi að lögum mátt taka ákvörðun um að úthluta málinu til annars dómara í hans stað. Úrlausn um ágreining um það efni getur ekki sætt kæru til Hæstaréttar, hvorki samkvæmt 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 né annarri lagaheimild, og verður ekki fram hjá þeirri staðreynd komist með því að leitast við að klæða það ágreiningsefni í annan búning sem á sér enga stoð. Máli þessu verður því vísað frá Hæstarétti.

Dómsorð:

Máli þessu er vísað frá Hæstarétti.
436/2016

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu L um að S yrði leystur frá störfum sem verjandi X.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir B-kk-nf B-kk-nf og K-kk-nf A-kk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 1. júní 2016, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 9. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Suðurlands 30. maí 2016 þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að varnaraðili yrði leystur frá störfum sem verjandi í nánar tilgreindu sakamáli og annar skipaður í hans stað. Kæruheimild er í d. lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Sóknaraðili krefst þess að fyrrgreind krafa hans verði tekin til greina.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Samkvæmt 3. mgr. 33. gr. laga nr. 88/2008 skal áður en verjandi er skipaður eða tilnefndur gefa sakborningi kost á að benda á lögmann til að fara með þann starfa. Að jafnaði skal fara eftir ósk sakbornings við skipun eða tilnefningu verjanda. Þessi réttur sakbornings er varinn af c. lið 3. mgr. 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994, en þar segir að hver sá sem borinn er sökum um refsiverða háttsemi skuli fá að halda uppi vörnum „með aðstoð verjanda að eigin vali.“ Réttur sakbornings til að fá verjanda skipaðan eða tilnefndan að eigin vali sætir þó þeirri takmörkun að heimilt er með atbeina dómara að leysa verjanda frá störfum og skipa annan í hans stað, ef ætla má að verjandi muni hindra eða hafi hindrað rannsókn máls með ólögmætum hætti eða hafi brotið gegn starfsskyldum sínum á annan hátt, sbr. 2. mgr. 34. gr. laga nr. 88/2008.

Þegar metið er hvort verjanda verði vikið frá störfum á þessum grundvelli er þess að gæta að sú ráðstöfun felur í sér takmörkun á mikilvægum rétti sakaðs manns, sem er liður í því að tryggja honum réttláta málsmeðferð, sbr. 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar. Að því gættu verður þessari heimild ekki beitt nema verjandi hafi hindrað eða tiltekin líkindi standi til að hann muni hindra rannsókn svo einhverju máli skipti. Að sama skapi verður brot gegn starfsskyldum að öðru leyti að vera þess eðlis að það geti að einhverju marki haft áhrif á málsmeðferðina, sbr. dóm Hæstaréttar 14. október 2015 í máli nr. 688/2015.

Í lögum nr. 88/2008 um meðferð sakamála er ekki lagt bann við því að verjandi eigi samtal við mann, sem ráðgert er að gefi skýrslu sem vitni við aðalmeðferð máls fyrir dómi, sbr. dóm Hæstaréttar 12. febrúar 2015 í máli nr. 145/2014. Þá er ekkert fram komið í málinu sem bendir til þess að varnaraðili hafi reynt að hafa áhrif á þann framburð sem vitnið á eftir að gefa við aðalmeðferð málsins. Samkvæmt þessu verður hinn kærði úrskurður staðfestur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.
443/2016

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli A á hendur V hf., Í, ÍB og W var vísað frá dómi þar sem talið var að tilkynning A, þar sem krafist var ógildingar á nauðungarsölu, hefði borist eftir lögmæltan frest, 1. mgr. 80. gr. laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu. Í dómi Hæstaréttar kom fram að þó svo að frumrit tilkynningarinnar hefði borist héraðsdómara eftir umræddan frest, lægi fyrir að A hefði sent honum tölvubréf innan frestsins með tilkynningunni í viðhengi og hefði dómarinn staðfest móttöku þess. Hefði tilkynningin því borist honum innan frestsins. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kvk-nf B-kvk-nf og K-kk-nf A-kk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 9. júní 2016, en kærumálsgögn bárust réttinum 20. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Vestfjarða 27. maí 2016, þar sem máli sóknaraðila á hendur varnaraðilum var vísað frá dómi. Kæruheimild er í 1. mgr. 85. gr., laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

Varnaraðilar hafa ekki látið málið til sín taka fyrir Hæstarétti.

Nauðungarsala á fasteigninni Aðalstræti 12, fastanúmer 212-5390, Þingeyri, fór fram 14. apríl 2016. Í 1. mgr. 80. gr. laga nr. 90/1991 kemur fram að hver sá sem hefur lögvarinna hagsmuna að gæta geti leitað úrlausnar héraðsdómara um gildi nauðungarsölu, en krafa þess efnis skal þá berast héraðsdómara innan fjögurra vikna frá því að uppboði lauk. Fyrir liggur að lögmaður sóknaraðila sendi héraðsdómara tölvubréf 12. maí 2016, en í viðhengi þess var tilkynning þar sem krafist var ógildingar hinnar umdeildu nauðungarsölu. Héraðsdómarinn svaraði tölvubréfinu samdægurs og staðfesti að erindi lögmannsins hefði „verið móttekið“. Þó svo að frumrit tilkynningarinnar hafi ekki borist héraðsdómaranum fyrr en 17. maí 2016 liggur fyrir að hún barst dómaranum sannarlega 12. sama mánaðar, sem var innan þess frests sem mælt er fyrir um í 1. mgr. 80. gr. laga nr. 90/1991. Samkvæmt þessu verður hinn kærði úrskurður felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Kærumálskostnaður dæmist ekki.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til löglegrar meðferðar.

Kærumálskostnaður fellur niður.
446/2016

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem bú B ehf. var tekið til gjaldþrotaskipta að kröfu T á grundvelli árangurslauss fjárnáms, sbr. 1. tölulið 2. mgr. 65. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf, H-kk-nf I. J-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 9. júní 2016, en kærumálsgögn bárust réttinum sama dag. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 27. maí 2016 þar sem bú sóknaraðila var tekið til gjaldþrotaskipta að kröfu varnaraðila. Kæruheimild er í 1. mgr. 179. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Sóknaraðili krefst þess að kröfu varnaraðila verði hafnað. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar, verður hann staðfestur.

Kærumálskostnaður dæmist ekki.

Dómsorð

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.
456/2015

K og M deildu um forsjá tveggja barna þeirra, umgengnisrétt og lögheimili. Taldi héraðsdómur, með tilliti til þess að þau væru bæði hæf til að fara með forsjána, að það væri börnunum fyrir bestu að forsjá þeirra væri sameiginleg en lögheimili þeirra hjá M. Var sú niðurstaða meðal annars reist á því að líklegra væri að börnin næðu námsárangri í samræmi við greind og fengju það aðhald sem nauðsynlegt væri hjá M. Voru K og M sammála um að fyrri skipan á umgengni, aðra hverja helgi, hentaði ekki lengur þörfum barnanna vegna fjarlægðar milli foreldra. Var því kveðið á um að börnin hefðu umgengni við K í öllum lengri skólafríum svo og fjórar vikur á sumrin. Þá var K gert að greiða einfalt meðlag með börnunum til 18 ára aldurs þeirra. Staðfesti Hæstiréttur niðurstöðu héraðsdóms um annað en umgengi þannig að til viðbótar því sem þar var kveðið á um skyldu börnin hafa umgengni við K eina helgi í mánuði, sbr. 1. mgr. 46. gr. barnalaga nr. 76/2003.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir H-kk-nf I. J-kk-nf og B-kk-nf B-kk-nf og G-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 9. júlí 2015. Hún krefst þess aðallega að sér verði falin forsjá barnanna A og B, en til vara að forsjá barnanna verði sameiginleg og lögheimili þeirra hjá sér. Þá krefst hún í báðum tilvikum að kveðið verði á um inntak umgengnisréttar og stefnda verði gert að greiða sér einfalt meðlag með börnunum frá 1. október 2012 til 18 ára aldurs þeirra. Loks krefst hún málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur um annað en umgengnina.

Í forsendum héraðsdóms kemur fram að aðilar séu sammála um að fyrri skipan á umgengni, aðra hverja helgi, henti ekki lengur þörfum barnanna vegna fjarlægðar milli foreldra. Í hinum áfrýjaða dómi var kveðið á um það að börnin hefðu umgengni við áfrýjanda í öllum lengri skólafríum svo og fjórar vikur á sumrin en ekkert um reglulega umgengni. Fyrir Hæstarétti krefst áfrýjandi þess að ákveðin verði regluleg umgengni eina helgi í mánuði auk þeirrar umgengni, sem kveðið er á um í héraðsdómi.

Samkvæmt 1. mgr. 46. gr. barnalaga nr. 76/2003 á barn rétt á að umgangast með reglubundnum hætti það foreldra sinna sem það býr ekki hjá, enda sé það ekki andstætt hagsmunum þess. Mikilvægt er að börn haldi góðum tengslum við það foreldri sem þau eiga ekki lögheimili hjá og er því rétt að fallast á kröfu áfrýjanda um aukna umgengni, þannig að auk þeirrar umgengni sem ákveðin var í héraðsdómi bætist við ein helgi í hverjum mánuði.

Rétt er að málskostnaður fyrir Hæstarétti falli niður.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður um annað en umgengni, en til viðbótar því sem þar er kveðið á um skulu börnin hafa umgengni við áfrýjanda, K, eina helgi í mánuði.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.
456/2016

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu A um opinber skipti á dánarbúi B. Í dómi Hæstaréttar kom fram að við andlát B hefði hún ekki setið í óskiptu búi eftir eiginmann sinn C og ættu ákvæði 2. mgr. 19. gr. erfðalaga nr. 8/1962 ekki við um töku arfs eftir hana. Hefði A verið erfingi C en ekki sá sem sem arfs átti að njóta eftir B samkvæmt erfðaskrá sem hún hafði gert, sbr. 1. mgr. 38. gr. laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl. Væru því ekki skilyrði til að fallast á kröfu A.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og E-kk-nf T-kk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 8. júní 2016, en kærumálsgögn bárust réttinum 10. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Norðurlands eystra 6. júní 2016, þar sem kröfu sóknaraðila um opinber skipti á dánarbúi B var hafnað. Kæruheimild er í 1. mgr. 133. gr. laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl. Sóknaraðili krefst þess aðallega að áðurgreind krafa um opinber skipti verði tekin til greina, en til vara að lagt verði fyrir héraðsdóm ,,að taka til efnismeðferðar kröfu skiptabeiðanda“.

Varnaraðili hefur ekki látið málið til sín taka fyrir Hæstarétti, en fyrir héraðsdómi virðist hafa verið farið með mál þetta og leyst úr því samkvæmt 1. málslið 1. mgr. 43. gr. laga nr. 20/1991 án þess að þeir sem kynnu að telja til arfs eftir hina látnu væru kvaddir til þinghaldsins í tilefni af kröfu sóknaraðila.

Í hinum kærða úrskurði greinir að B heitin hafi fengið leyfi til setu í óskiptu búi eftir eiginmann sinn, C, er lést [...] 1992, með einkasyni þeirra, D. Hann lést [...] 2009 og var B einkaerfingi hans. Lauk skiptum á búi D [...] 2010. Af 7. gr. erfðalaga nr. 8/1962 leiðir að við andlát hans brast forsenda fyrir setu hennar í óskiptu búi eftir eiginmann sinn og féll seta hennar í óskipta búinu því sjálfkrafa niður. Af framangreindu er ljóst að við andlát B [....] 2015 sat hún ekki í óskiptu búi og geta því ákvæði 2. mgr. 19. gr. erfðalaga ekki átt við um töku arfs eftir hana.

Í málinu er fram komið að B gerði tvær erfðaskrár sama efnis þar sem hún arfleiddi tilgreinda konu að öllum eignum sínum. Var síðari erfðaskráin gerð [...] 2010 eftir að skiptum á dánarbúi sonar hennar lauk. Samkvæmt 1. mgr. 38. gr. laga nr. 20/1991 getur erfingi krafist þess að dánarbú verði tekið til opinberra skipta. Sóknaraðili, sem er skiptabeiðandi, er ættingi hins látna eiginmanns B, en ekki sá sem arfs á að njóta eftir hana samkvæmt fyrrgreindri erfðaskrá. Eru því ekki skilyrði til að fallast á kröfu hans um opinber skipti á dánarbúi B. Samkvæmt þessu verður hinn kærði úrskurður staðfestur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.
459/2016

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms um að X skyldi sæta gæsluvarðhaldi á grundvelli c. liðar 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf, E-kk-nf T-kk-nf og K-kk-nf A-kk-nf.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 14. júní 2016, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 16. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 14. júní 2016, þar sem varnaraðila var gert að sæta gæsluvarðhaldi allt til þriðjudagsins 12. júlí 2016 klukkan 16. Kæruheimild er í l. lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Varnaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi, en til vara að honum verði gert að sæta farbanni.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.
466/2016

K krafðist þess að A yrði svipt forsjá þriggja barna sinna á grundvelli a. og d. liðar 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Í málinu lágu fyrir sérfræðileg gögn um heilsufar og forsjárhæfni A. Í dómi Hæstaréttar var vísað til þriggja vottorða annars vegar læknis og hins vegar tveggja sálfræðinga og talið ráðið af þeim að A glímdi við óafturkræfar afleiðingar skaða á heila og svo skerta forsjárhæfni að hún væri ófær um að fara með forsjá barna sinna. Var krafa K því tekin til greina.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kvk-nf B-kvk-nf og K-kk-nf A-kk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 21. júní 2016. Hún krefst sýknu af kröfu stefnda og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti án tillits til gjafsóknar sem henni hefur verið veitt.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og að málskostnaður verði felldur niður.

Í hinum áfrýjaða dómi eru rakin þau sérfræðilegu gögn sem liggja fyrir um heilsufar og forsjárhæfni áfrýjanda en það eru meðal annars vottorð B læknis, 6. júlí 2015, taugasálfræðilegt mat C taugasálfræðings, 31. júlí 2015 og „sálfræðileg matsgerð“ D sálfræðings, 25. nóvember 2015. Af tilvitnuðum gögnum verður ráðið að áfrýjandi glími við óafturkræfar afleiðingar skaða á heila og svo skerta forsjárhæfni að hún sé ófær um að fara með forsjá barna sinna.

Að virtum þessum gögnum verður hinn áfrýjaði dómur staðfestur með vísan til forsendna.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti dæmist ekki, en um gjafsóknarkostnað áfrýjanda fer eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.

Allur gjafsóknarkostnaður áfrýjanda, A, fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun lögmanns hennar 600.000 krónur.