587/2016

Í málinu krafði L hf. E um greiðslu skuldar samkvæmt lánssamningi í breskum pundum. Lánið hafði E tekið vegna uppgjörs á sjálfskuldarábyrgð sem hún hafði gengist undir á láni L hf. til EC ehf. Héraðsdómur féllst hvorki á það með E að sjálfsskuldarábyrgð hennar á skuld EC ehf. hefði verið ógild frá upphafi þar sem tilgangur lánveitingarinnar hefði farið gegn lögum um einkahlutafélög, né að L hf. hefði með nýrri lánveitingu til EC ehf. vanefnt ákvæði upphaflegs samnings gagnvart sér. Þá hafnaði héraðsdómur því að ábyrgðarákvæði lánssamnings EC ehf. og L hf. væri svo ósanngjarnt eða andstætt góðri viðskiptavenju að víkja bæri því, eða samningnum í heild sinni, til hliðar á grundvelli 36. gr. laga um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga nr. 7/1936. Féllst héraðsdómur því á kröfu L hf. Í dómi Hæstaréttar var þeirri málsástæðu E, að L hf. hefði valdið sér tjóni með því að lækka kröfu sína í þrotabú EC ehf., hafnað sem of seint fram kominni. Þá var tekið fram að hvað sem liði skuldbindingu aðalskuldara lánsins, hefði E gengist undir ábyrgð sína í breskum pundum og væri hún því skuldbundin gagnvart lánveitanda samkvæmt því. Að því gættu, en að öðru leyti með vísan til forsendna, var héraðsdómur staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir B-kk-nf B-kk-nf og K-kk-nf A-kk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 18. ágúst 2016. Hann krefst aðallega sýknu af kröfu stefnda, en til vara að hún verði lækkuð. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Svo sem rakið er í hinum áfrýjaða dómi deila aðilar um kröfu stefnda á hendur áfrýjanda samkvæmt lánssamningi 7. ágúst 2008. Sá samningur var gerður til að gera upp skuldbindingu áfrýjanda samkvæmt skiptri sjálfskuldarábyrgð á lánssamningi 27. júlí 2005 milli Hydra ehf., sem síðar fékk nafnið Eignarhaldsfélagið City S.A. ehf., og Landsbanka Íslands hf. Kröfum bankans samkvæmt þessum samningum var síðar ráðstafað til stefnda með ákvörðun Fjármálaeftirlitsins 9. október 2009.

Fyrir Hæstarétti hefur áfrýjandi teflt fram þeirri málsástæðu að stefndi hafi valdið sér tjóni með því að lækka kröfu samkvæmt kröfulýsingu sinni í þrotabú Eignarhaldsfélagsins City S.A. ehf. úr 93.210.868 krónum í 21.339.723 krónur. Með þessu hafi hann fallið frá rétti til greiðslu úr þrotabúinu á kostnað áfrýjanda og annarra sjálfskuldarábyrgðarmanna, en um þetta fer eftir reglum 103. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Af gögnum málsins verður ekki ráðið að þessi málsástæða hafi verið höfð uppi í héraði. Hún er því of seint fram komin og kemur ekki til álita við úrlausn málsins fyrir Hæstarétti, sbr. 2. mgr. 163. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Með lánssamningnum 27. júlí 2005 veitti Landsbanki Íslands hf. lán til Hydra ehf. að jafnvirði 80.000.000 króna í breskum pundum. Telur áfrýjandi að um hafi verið að ræða lán í íslenskum krónum með ólögmætri bindingu við gengi erlends gjaldmiðils. Við uppgjör á ábyrgð áfrýjanda á láninu með lánssamningi hennar við bankann 7. ágúst 2008 hafi hins vegar verið lagt til grundvallar að upphaflega lánið hafi verið í erlendum gjaldmiðli. Hvað sem þessu líður um skuldbindingu aðalskuldara gekkst áfrýjandi í ábyrgð sína með tiltekinni fjárhæð í pundum og var skuldbundin gagnvart lánveitanda samkvæmt því. Með þessari athugasemd en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur.

Áfrýjanda verður gert að greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, E-kvk-nf Þ-kvk-nf D-kvk-nf, greiði stefnda, Landsbankanum hf., 600.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.