689/2009

Í krafðist þess meðal annars að nánar tilgreind ummæli H og S, sem tilgreind voru í 21 stafalið í kröfugerð hans, yrðu dæmd dauð og ómerk og að þau greiddu sér bætur vegna þeirra. Með dómi héraðsdóms voru H og S sýknuð af kröfum Í. Taldi héraðsdómur að þegar ummælin væru metin í því samhengi sem þau stæðu í yrði ekki talið að í neinu þeirra fælist refsiverð móðgun eða aðdróttun í garð Í, sbr. 234. gr. og 235. gr. almennra hegningarlaga. Þá var ekki talið að ummælin væru óviðurkvæmileg. Hæstiréttur staðfesti niðurstöðu héraðsdóms að öðru leyti en því að vísað var frá héraðsdómi ummælum sem Í hafði áður krafist ómerkingar á, í fyrra dómsmáli aðila, en þar voru  H og S sýknuð af þeim kröfuliðum, sbr. 2. mgr. 116. gr. laga nr. 91/1991.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Áfrýjandi skaut málinu upphaflega til Hæstaréttar 2. október 2009. Ekki varð af fyrirhugaðri þingfestingu málsins 2. desember 2009 og var ný áfrýjunarstefna gefin út 4. desember það ár. Hann krefst þess aðallega að „ummæli tilgreind innan gæsalappa í eftirtöldum stafliðum A til U verði dæmd dauð og ómerk“. Krafa um ómerkingu beinist gegn báðum stefndu vegna ummæla í stafliðum A til S en gegn stefndu S-kvk-þgf einni vegna ummæla í liðum T og U. Ekki er krafist ómerkingar ummæla innan hornklofa.

A. „kom P-kk-nf [áfrýjandi] með öskrum og látum og kallaði hana öllum illum nöfnum. Hvort það [sic] væri geðsjúk og annað í þeim dúr ...“

B. „P-kk-nf kom öskrandi með skömmum og látum og mjög móðgandi orðalag [sic].“

C. „Öskraði hann svo hátt að það glumdi inni í íbúðinni hjá okkur ...“

D. „tekur eftir því að P-kk-nf er á hækjum [sic] fyrir utan eldhúsgluggann og snýr andlitinu að glugganum og sér þannig inn úr eldhúsinu og inn í stofu þar sem við lágum. Verður hún var [sic] við að hann er í þeirri stellingu, þrisvar sinnum þennan morgun ...“

E. „Þau höfðu tæmt útiöskubakkann okkar í þessa fernu ...“

F. „Þau kalla okkur lygara ...“

G. „Þetta lofaði hann [áfrýjandi] að laga hið fyrsta ... Einnig þetta ætlaði hann að láta laga hið fyrsta. Ekkert af þessu var lagað meðan við bjuggum þarna.“

H. „að hafa enga stjórn á skapi sínu eins og hann hefur ráðist á gesti okkar með svívirðingum.“

I. „Sakaði hann einnig um að hafa kíkt inn um gluggann hjá okkur nokkrum dögum áður.“

J. „... sagði hún mér að stubbarnir [sic] sem kærasta mín fann í innkeyrslunni, hefðu þau [þ.e. áfrýjandi og kona hans] lagt þar.“

K. „þegar blóðsykurinn lækkar hjá honum, ræður hann ekki við skapið.“

L. „Þá sé ég hvar P-kk-nf stendur í enda innkeyrslunnar, alveg við götuna og hlær að mér.“

M. „kemur hann [áfrýjandi] hlaupandi út út húsinu og labbar á eftir henni. Hún stoppar við bílinn og þá stendur hann aftur við enda innkeyrslunnar og hlær hátt HA HA HA HA og hristir hausinn.“

N. „... þar sem þau sögðu að P-kk-nf væri ekki alveg eins og fólk er flest.“

O. „Við fengum t.d. að vita að P-kk-nf er mjög forvitinn maður og fylgist mjög vel með nágrönnum sínum. T.d. hefur P-kk-nf vitað á undan öðrum ef einhver er að fá byggingarleyfi fyrir breytingum og svoleiðis.“

P. „Og að það sé ekki af [sic] ástæðulausu að mjög fáir nágrannar tali við hann.“

Q. „Það hefur iðulega endað með því að P-kk-nf fer í mál við vinnuveitendur sína.“

R. „að hún þyrði ekki að henda P-kk-þgf út þrátt fyrir að hún eigi húsið. Sögðu að P-kk-nf hefði hótað henni að fara í mál við hana um húsið.“

S. „barið í borðið og fengið að lokum víxilinn frá þeim.“

T. „... líka kallar hann [áfrýjandi] mig bæði eitt og annað. Við erum búin að fá SMS um að ég sé prositut [sic] ...“

U. „Svo ég segi bara þessi orð frá þér [áfrýjanda] í tölvunni heima frá [sic] ykkur.“

Þá krefst áfrýjandi þess að stefndu verði óskipt dæmd til að greiða sér 1.900.000 krónur í miskabætur vegna ummæla í lið A til S. Hann krefst þess einnig að stefnda S-x-x verði ein dæmd til að greiða sér 350.000 krónur í miskabætur vegna ummæla í liðum T og U. Þá krefst hann þess að miskabætur „er stefndu verða dæmd til að greiða beri dráttarvexti skv. ákvörðun Seðlabanka Íslands frá þingfestingu í héraði 3. febrúar 2009 til greiðsludags, sbr. 8. og 9. gr. IV. kafla vaxtalaga nr. 38/2001.“ Loks krefst áfrýjandi málskostnaðar úr hendi stefndu í héraði og fyrir Hæstarétti.

Til vara krefst áfrýjandi ómerkingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti en að því slepptu að málskostnaður í héraði verði aðallega felldur niður en til vara lækkaður.

Stefndu hafa ekki látið málið til sín taka fyrir Hæstarétti. Samkvæmt 3. mgr. 158. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála ber að líta svo á að þau krefjist staðfestingar héraðsdóms. Áfrýjanda var með bréfi Hæstaréttar 4. mars 2010 veittur frestur til að ljúka gagnaöflun í málinu. Með vísan til nefnds lagaákvæðis er kveðinn upp dómur í málinu án munnlegs flutnings.

Varakrafa áfrýjanda kemur fyrst til afgreiðslu. Ekki eru efni til að taka hana til greina og er henni hafnað.

Ummælin í D og I liðum kröfugerðar áfrýjanda eru að efni til þau sömu og hann krafðist að ómerkt yrðu í fyrra dómsmáli aðila sem getið er um í hinum áfrýjaða dómi. Með héraðsdómi 24. júní 2008 voru stefndu sýknuð af kröfuliðum þessum. Með vísan til 2. mgr. 116. gr. laga nr. 91/1991 verður kröfum hans, sem lúta að þessum ummælum nú, því vísað frá héraðsdómi.

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann að öðru leyti staðfestur.

Málskostnaður dæmist ekki fyrir Hæstarétti.

Dómsorð:

Liðum D og I í kröfum áfrýjanda, Í-kk-ef P-kk-ef G-kk-ef, er vísað frá héraðsdómi.

Hinn áfrýjaði dómur skal að öðru leyti vera óraskaður.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.