189/2007

T keypti af G ehf. íbúð í húsi við Engjavelli í Hafnarfirði með kaupsamningi 5. nóvember 2004 en húsið var þá í byggingu. Kaupverðið var 15.900.000 krónur og skyldi það greiðast við undirritun kaupsamnings með 1.500.000 krónum, síðan með tveimur afborgunum samtals að fjárhæð 1.680.000 krónur og að lokum með bankaláni að fjárhæð 12.720.000 krónur. Samkvæmt kaupsamningnum átti bankalánið og afborganirnar tvær að vera vísitölutryggðar miðað við grunnvísitölu í október 2004. T hélt eftir síðari afborguninni og greiddi ekki vísitöluhækkun fyrri afborgunarinnar en hún taldi að íbúðin hefði verið haldin nánar tilgreindum göllum. Það þótti ekki sannað og var henni gert að greiða þessar eftirstöðvar kaupverðsins með umsaminni vísitöluhækkun. Þá var fallist á kröfu G ehf. um ógreiddan mismun á skuld vegna lántökunnar og umsamda vísitöluhækkun á láninu. Hins vegar var hafnað fjárkröfu G ehf. vegna ógreiddra dráttarvaxta fyrir þann tíma sem leið frá því félagið taldi að afgreiða hefði átt lánið til þess og þar til T greiddi andvirði þess, enda ekki kveðið á um það í kaupsamningi hvenær sú greiðsla skyldi innt af hendi.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf, J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 4. apríl 2007. Hún krefst aðallega sýknu af kröfu stefnda en til vara að krafa hans verði lækkuð. Þá krefst hún málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

I.

Meðal gagna málsins er „kvittun fyrir deponeringu“ þar sem fram kemur að áfrýjandi hafi 7. apríl 2006, stuttu fyrir þingfestingu málsins, geymslugreitt 1.500.000 krónur í Landsbanka Íslands hf. Í kvittuninni segir meðal annars að um sé að ræða lokagreiðslu vegna íbúðarkaupa Engjavöllum 5a. Síðar segir: „G. L-kk-nf fær greitt út þegar afsal verður útgefið.“ Ekki verður séð að áfrýjandi hafi sent stefnda tilkynningu um þessa aðgerð eða látið honum í té skilríki fyrir greiðslunni. Við munnlegan flutning málsins fyrir Hæstarétti kvað áfrýjandi sýknukröfu sína byggjast á því að hún væri með þessum hætti búin að efna skuldbindingar sínar samkvæmt kaupsamningnum við stefnda 5. nóvember 2004 sem um er deilt í málinu. Varnir áfrýjanda, svo sem þeim var lýst í greinargerð í héraði, voru ekki byggðar á málsástæðu sem að þessu laut og ekki er neitt að þessu vikið í niðurstöðukafla héraðsdóms. Á þessu er ekki heldur byggt í greinargerð áfrýjanda til Hæstaréttar. Kemur þessi málsástæða því ekki til meðferðar fyrir Hæstarétti.

II.

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verða staðfestar niðurstöður hans um skuld áfrýjanda á 1.050.627 krónum vegna eftirstöðva samkvæmt A-lið kaupsamnings. Þá er með vísan til forsendna dómsins staðfest niðurstaða hans um að hafna kröfu áfrýjanda vegna galla á hinni seldu íbúð. Loks er á sama hátt staðfest niðurstaða héraðsdóms um greiðsluskyldu áfrýjanda á 412.300 krónum en þar er um að ræða ógreiddan mismun á skuld vegna lántöku samkvæmt E-lið kaupsamnings og vísitöluhækkunar á kröfuliði sem undir þennan staflið kaupsamningsins falla.

Héraðsdómur féllst á kröfu stefnda um 36.920 krónur vegna dráttarvaxta af andvirði svonefnds viðaukabréfs að fjárhæð 3.088.100 krónur frá 25. júlí 2005 til 16. ágúst sama ár. Hér var um að ræða greiðslu á andvirði skuldabréfs eftir lántöku áfrýjanda, sem ekki var kveðið á um í kaupsamningi aðila hvenær inna skyldi af hendi. Jafnvel þó að áfrýjandi hafi látið 22 daga líða frá því hún fékk lánsfjárhæðina greidda inn á bankareikning sinn og þar til hún innti greiðsluna af hendi til stefnda, þykja ekki efni til að fallast á að henni hafi borið skylda til að greiða dráttarvexti á fjárhæðina þann tíma. Verður áfrýjandi því sýknuð af þessum kröfulið.

Samkvæmt framansögðu verður áfrýjandi dæmdur til að greiða stefnda skuld að fjárhæð 1.462.927 krónur.

III.

Stefndi krafðist í héraði dráttarvaxta samkvæmt III. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af einstökum kröfuliðum frá þeim upphafsdögum sem greinir við lýsingu á kröfu hans í héraðsdómi. Héraðsdómari hafnaði því að öllu verulegu að kröfuliðirnir bæru dráttarvexti frá fyrri tíma en 11. desember 2005. Eigi að síður var komist að þeirri niðurstöðu að upphafstími dráttarvaxta á kröfu um vísitöluhækkun á greiðslu samkvæmt 2. tölulið A-liðar kaupsamnings að fjárhæð 20.492 krónur er talinn eiga að vera 5. júlí 2005 og ofangreind krafa 36.920 krónur, sem áfrýjandi er sýknuð af fyrir Hæstarétti, var látin bera dráttarvexti frá 16. ágúst sama ár. Við kröfugerð í héraði krafðist stefndi ekki dráttarvaxta af nefndum 20.492 krónum fyrr en frá 8. júlí 2005. Verður fallist á að kröfuliðurinn beri slíka vexti frá þeim tíma. Þá verður staðfest niðurstaða héraðsdóms, sem ekki hefur verið gagnáfrýjað, um að upphafsdagur dráttarvaxta skuli vera 11. desember 2005.

Í hinum áfrýjaða dómi var komist að þeirri niðurstöðu að nokkrir kröfuliðir stefndu, sem teknir voru til greina, skyldu frá mismunandi upphafsdögum og fram til 11. desember 2005 bera vexti „samkvæmt niðurlagi 4. gr. laga nr. 38/2001“ í stað dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001. Ekki hafði komið fram í málinu krafa frá málsaðilum um að miða bæri við vexti samkvæmt þessu lagaákvæði og enginn málflutningur farið fram um það. Fyrir Hæstarétti gátu málsaðilar ekki skýrt á hvaða sjónarmiðum þessi niðurstaða héraðsdóms væri byggð. Er því ekki unnt að staðfesta héraðsdóminn að þessu leyti. Eins og dómkröfum og málsástæðum fyrir Hæstarétti er háttað eru ekki efni til annars en að láta við það sitja að staðfesta héraðsdóm um að umræddir kröfuliðir skuli bera dráttarvexti frá 11. desember 2005.

Málskostnaðarákvæði héraðsdóms verður staðfest, en stefndi hefur ekki áfrýjað dóminum fyrir sitt leyti.

Áfrýjanda verður gert að greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti sem í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Áfrýjandi, T-kvk-nf Ó-kvk-nf, greiði stefnda, G. Leifssyni ehf., 1.462.927 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 20.492 krónum frá 8. júlí 2005 til 11. desember sama ár en af 1.462.927 krónum frá þeim degi til greiðsludags.

Málskostnaðarákvæði héraðsdóms er staðfest.

Áfrýjandi greiði stefnda 500.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.