682/2016

D höfðaði mál gegn S og krafðist þess aðallega að fjárhús og hlaða í eigu S ásamt öllu því sem þeim húsum tilheyrði yrði borið út af jörðinni Ártúni sem var í eigu D. Talið var sannað að S og þar áður faðir hans, sbr. 3. gr. laga nr. 46/1905 um hefð, hefðu haft umráð skika sem fjárhúsið og hlaðan væru á í fullan hefðartíma og jafnframt útilokað aðra frá afnotum hans. Hefði með því stofnast eignarréttur til handa S yfir skikanum. Væru ekki í máli þessu forsendur til að afmarka þann skika sem eignarréttur S tæki til. Var S því sýknaður af aðalkröfu D. Til vara krafðist D þess að S og allt sem honum tilheyrði yrði borinn út af landi, sem D afmarkaði annars vegar með nánar tilgreindum hnitum og hins vegar yrði að skilja afmörkunina þannig að ytri mörk hennar væru landamerki jarðarinnar Ártúns. Með vísan til þess að ekki væru forsendur til þess í málinu að ákvarða ytri mörk fyrrgreinds skika var varakröfu D vísað frá héraðsdómi.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir H-kk-nf I. J-kk-nf, G-kvk-nf B-kvk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 5. október 2016. Hann krefst þess aðallega að fjárhús og hlaða, fastanúmer 216-1803, í eigu stefnda ásamt öllu því sem fjárhúsinu og hlöðunni tilheyrir, verði borið út af jörðinni Ártúni sem er í eigu áfrýjanda. Til vara krefst hann þess að stefndi ásamt öllu því sem honum fylgir verði borinn út af fyrrgreindri jörð, fyrir utan það svæði sem afmarkast með eftirfarandi hætti: úr punkti 1, hnit X564934.8 og Y603670.3, í punkt 2, hnit X564897.6 og Y603672.4, í punkt 3, hnit X564899.4 og Y603703.4, í punkt 4, hnit X564936.6 og Y603701.4 og þaðan í fyrrnefndan punkt 1. Í báðum tilvikum krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Með vísan til forsendna héraðsdóms verður staðfest sú niðurstaða hans að sannað sé að stefndi og þar áður faðir hans, sbr. 3. gr. laga nr. 46/1905 um hefð, hafi haft umráð skika sem fjárhúsið og hlaðan, og það sem þessum húsum tilheyrir, eru á í fullan hefðartíma og jafnframt útilokað aðra frá afnotum hans. Hafi með þessu stofnast eignarréttur til handa stefnda yfir skikanum. Ekki eru í máli þessu forsendur til þess að afmarka þann skika, sem eignarréttur stefnda, sem til er orðinn á þann hátt er að framan greinir, tekur til. Verður staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu stefnda af aðalkröfu áfrýjanda.

Varakrafa áfrýjanda miðar við að stefndi og allt sem honum tilheyrir verði borinn út af landi, sem áfrýjandi afmarkar annars vegar með hnitum á þann hátt sem í kröfunni er lýst og hins vegar verður að skilja afmörkunina þannig að ytri mörk hennar séu landamerki jarðarinnar Ártúns. Í ljósi þess að ekki eru forsendur til þess í málinu að ákvarða ytri mörk þess skika, sem eignarréttur stefnda tekur til, verður varakröfu áfrýjanda vísað frá héraðsdómi.

Málskostnaðarákvæði héraðsdóms verður staðfest.

Áfrýjandi greiði stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður um sýknu stefnda, S-kk-ef J-kk-ef, af aðalkröfu áfrýjanda, D-kk-ef K-kk-ef, svo og um málskostnað.

Varakröfu áfrýjanda er vísað frá héraðsdómi.

Áfrýjandi greiði stefnda 700.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.