arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
411/2001

X kærði úrskurð héraðsdóms, þar sem hún hafði m.a. uppi mótmæli gegn því að hún yrði færð úr landi. Upplýst var að X hafði, eftir uppkvaðningu héraðsdóms og áður en málið barst Hæstarétti, verið flutt til Amsterdam í lögreglufylgd og farið þaðan sjálfviljug til heimalands síns. Með vísan til 4. mgr. 142. gr. laga nr. 19/1991 varð þar af leiðandi ekki hjá því komist að vísa málinu frá Hæstarétti.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 22. október 2001, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 25. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 22. október 2001, þar sem hafnað var kröfu varnaraðila um að ógilt yrði handtaka hennar og kröfum hennar að öðru leyti vísað frá dómi. Um kæruheimild vísar varnaraðili til 1. mgr. 142. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi, að dæmt verði að óheimilt hafi verið að handtaka varnaraðila, að óheimilt hafi verið að færa varnaraðila úr landi og að héraðsdómara hafi borið að úrskurða að óheimilt hafi verið að færa hana úr landi fyrr en kærumálið væri til lykta leitt í Hæstarétti. Þá krefst varnaraðili málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Sóknaraðili krefst þess aðallega að málinu verði vísað frá Hæstarétti en til vara að hinn kærði úrskurður verði staðfestur.

Aðalkröfu sína um vísun málsins frá Hæstarétti styður sóknaraðili þeim rökum, að varnaraðili hafi að morgni 23. október 2001 verið flutt til Amsterdam í lögreglufylgd. Þaðan hafi hún farið sjálfviljug degi síðar án frekari fylgdar lögreglumanna til heimalands síns, Armeníu.

Samkvæmt framangreindu er ljóst að ástand, sem leiddi af atvikum þeim, sem fjallað er um í hinum kærða úrskurði, er þegar um garð gengið. Verður ekki hjá því komist að vísa málinu frá Hæstarétti, sbr. 4. mgr. 142. gr. laga nr. 19/1991.

Dómsorð:

Málinu er vísað frá Hæstarétti.
412/2001

Úrskurður héraðsdóms um að X skyldi sæta áframhaldandi gæsluvarðhaldi á grundvelli c. liðar 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála var staðfestur með vísan til 106. gr. sömu laga.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 24. október 2001, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 26. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 22. október 2001, þar sem varnaraðila var gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi allt til föstudagsins 18. janúar 2002. Kæruheimild er í 1. mgr. 142. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi.

Sóknaraðili krefst þess að varnaraðila verði gert að sæta gæsluvarðhaldi allt til föstudagsins 1. mars 2002.

Fallist verður á að skilyrði séu fyrir hendi til að dæma varnaraðila til að sæta áfram gæsluvarðhaldi samkvæmt c. lið 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991, sbr. 106. gr. sömu laga. Að því gættu og að öðru leyti með vísan til forsendna héraðsdómara verður niðurstaða hins kærða úrskurðar staðfest, en sóknaraðili hefur ekki kært hann fyrir sitt leyti.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.
415/2001

Málatilbúnaður G þótti ekki fullnægja meginreglum einkamálaréttarfars um skýran og glöggan málatilbúnað. Var því staðfestur úrskurður héraðsdóms um frávísun á grundvelli e. liðar 80. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 24. október 2001, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 30. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 12. október 2001, þar sem máli sóknaraðila á hendur varnaraðilum var vísað frá dómi. Kæruheimild er í j. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að hinum kærða úrskurði verði hnekkt og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar. Verði málskostnaður í héraði í þessum þætti málsins felldur niður, en sér dæmdur kærumálskostnaður.

Varnaraðilinn N-kvk-nf B-kvk-nf M-kvk-nf hefur ekki látið málið til sín taka fyrir Hæstarétti.

Varnaraðilinn T-x-x W-x-x H-x-x krefst þess að úrskurður héraðsdómara verði staðfestur og sóknaraðila gert að greiða sér kærumálskostnað.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur um annað en málskostnað, en rétt er að aðilarnir beri hver sinn kostnað af málinu í héraði og fyrir Hæstarétti.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur um annað en málskostnað.

Málskostnaður í héraði og kærumálskostnaður fellur niður.
416/2001

Af hálfu Y, ætlaðs brotaþola í máli ákæruvaldsins gegn X, sem sakaður var um kynferðisbrot, var þess krafist að hafnað yrði kröfu verjanda ákærða um að Y yrði gert skylt að koma fyrir dóm sem vitni. Með því að 2. mgr. 48. gr. laga nr. 19/1991, sbr. 16. gr. laga nr. 36/1999, þótti ekki eiga við þar sem Y var orðin 19 ára gömul, var staðfestur úrskurður héraðsdóms um að henni væri skylt að koma fyrir dóminn sem vitni, enda yrði X gert að víkja úr þinghaldinu á meðan skýrslan væri tekin.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Skipaður réttargæslumaður Y skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 29. október 2001, sem barst réttinum 31. sama mánaðar ásamt kærumálsgögnum. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 23. október 2001, þar sem Y var gert skylt að koma fyrir dóm sem vitni í máli, sem sóknaraðili hefur höfðað gegn varnaraðila. Kæruheimild er í 1. mgr. 142. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Kærandi krefst þess að dæmt verði að henni sé ekki skylt að kom fyrir dóm sem vitni í málinu.

Hvorki sóknaraðili né varnaraðili hafa látið málið til sín taka fyrir Hæstarétti.

Við rannsókn málsins var fyrir dómi tekin skýrsla af kæranda með heimild í a. lið 1. mgr. 74. gr. a. laga nr. 19/1991, sbr. 23. gr. laga nr. 36/1999, en þá hafði hún ekki náð 18 ára aldri. Samkvæmt 2. mgr. 48. gr. laga nr. 19/1991, sbr. 16. gr. laga nr. 36/1999, skulu skýrslugjafar koma á ný fyrir dóm við málsmeðferð ef þess er kostur og annar hvor málsaðili krefst þess. Ef um er að ræða brot gegn XXII. kafla almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sem fjallar um kynferðisbrot, og brotaþoli hefur ekki náð 18 ára aldri skal hann þó ekki koma fyrir dóm að nýju nema dómari telja sérstaka ástæðu til þess. Kærandi máls þessa er 19 ára gömul og verjandi ákærða, sem sakaður er um kynferðisbrot, hefur krafist þess að hún verði yfirheyrð á ný við aðalmeðferð málsins. Að þessu gættu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

D ó m s o r ð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.
418/2001

S höfðaði mál fyrir Félagsdómi gegn Í og krafðist viðurkenningar á því að Í bæri samkvæmt úrskurðum sérstakrar úrskurðarnefndar, sem starfaði samkvæmt gildandi kjarasamningi aðila, að gefa upp forsendur fyrir röðun tilgreindra manna í launaramma. Í krafðist frávísunar málsins. Talið var að málið ætti undir Félagsdóm og var staðfestur úrskurður dómsins þar sem frávísun var hafnað.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf G-kk-nf, G-kvk-nf E-kvk-nf, H-kk-nf H-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf og P-kk-nf K-x-x H-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 29. október 2001, sem barst réttinum 5. nóvember sama ár. Kærður er úrskurður Félagsdóms 22. október 2001, þar sem hafnað var frávísunarkröfu sóknaraðila. Kæruheimild er í 1. tl. 67. gr. laga nr. 80/1938 um stéttarfélög og vinnudeilur, sbr. 3. gr. laga nr. 20/2001, sbr. IV. kafla laga nr. 94/1986 um kjarasamninga opinberra starfsmanna með áorðnum breytingum. Sóknaraðili krefst þess að hinum kærða úrskurði verði hrundið og málinu vísað frá Félagsdómi. Hann krefst og málskostnaðar fyrir Félagsdómi og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar á úrskurði Félagsdóms og kærumálskostnaðar.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Sóknaraðili greiði varnaraðila kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, íslenska ríkið, greiði varnaraðila, Stéttarfélagi sálfræðinga á Íslandi, 75.000 krónur í kærumálskostnað.
41/2001

L kærði úrskurð Héraðsdóms Reykjavíkur þar sem hafnað var kröfu hans um að mál K á hendur honum yrði endurupptekið. Fallist var á þá niðurstöðu héraðsdóms, að beiðni L um endurupptöku hefði borist dóminum eftir að liðinn var sá frestur sem tilgreindur er í 1. og 2. mgr. 137. gr. laga nr. 91/1991 og að endurupptökubeiðnin fullnægði ekki formskilyrðum 1. mgr. 138. gr. laganna. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf og G-kk-nf C-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 16. janúar 2001, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 1. febrúar sl. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 3. janúar 2001, þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að mál varnaraðila á hendur honum yrði endurupptekið. Kæruheimild er í q. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að endurupptaka málsins verði heimiluð.

Varnaraðili krefst þess að úrskurður héraðsdómara verði staðfestur og sóknaraðila gert að greiða kærumálskostnað.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Sóknaraðili verður dæmdur til að greiða varnaraðila kærumálskostnað, eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, Lykilhótel hf., greiði varnaraðila, K-kvk-þgf A-kvk-þgf, 50.000 krónur í kærumálskostnað.
421/2001

F krafðist þess að ógilt yrði aðfarargerð sem gerð var í eign hans að beiðni L. Með hliðsjón af gögnum málsins þótti ósönnuð sú fullyrðing F að krafa L á hendur honum væri að fullu greidd. Ekki þótti F heldur hafa sýnt fram á að umrædd krafa ætti að sæta lækkun. Þá var ennfremur hafnað þeirri málsástæðu F að aðfararbeiðni L fullnægði ekki skilyrðum 1. mgr. 10. gr. laga nr. 90/1989. Kröfum F var því hafnað og aðfarargerðin staðfest.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 5. nóvember 2001, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 9. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 24. október 2001, þar sem staðfest var aðfarargerð sem sýslumaðurinn í Hafnarfirði gerði í eign sóknaraðila 27. júlí 2001. Kæruheimild er í 4. mgr. 84. gr. laga nr. 90/1989 um aðför, sbr. 102. gr. laga nr. 92/1991. Sóknaraðili krefst þess að umrædd aðfarargerð verði úr gildi felld. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst þess að úrskurður héraðsdómara verði staðfestur og sóknaraðila gert að greiða kærumálskostnað.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Sóknaraðili verður dæmdur til að greiða varnaraðila kærumálskostnað, eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, F-kk-nf G-kk-nf G-kk-nf, greiði varnaraðila, Löggarði ehf., 60.000 krónur í kærumálskostnað.
423/2001

S krafðist viðurkenningar á því að honum væri ekki skylt að greiða álagðan tekjuskatt, skattárið 2000. Grundvallaði S kröfugerð sína á því að mælt væri fyrir um mismunun skattþegna í 68. gr. laga nr. 75/1981 og fengi sú mismunun ekki staðist . Vísaði S m.a. til jafn­ræðis­reglu 65. gr. stjórnarskrárinnar í því sambandi. Að mati héraðsdóms varð málatilbúnaður S ekki skilinn á annan veg en þann að S teldi b-lið fyrrgreindrar 68. gr. skorta stjórnskipulegt gildi, en krefðist engu að síður að njóta þeirrar skattalegu ívilnunar sem þröngt afmörkuðum hópi skattgreiðanda er með ákvæðinu ætlað að njóta. Var af þessum sökum talið skorta rökrétt samhengi milli dómkrafna S og þeirra málsástæðna sem hann byggði á í málinu, sbr. d- og e-liði 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991. Auk þess þótti málatilbúnaður S vera í andstöðu við  1. mgr. 25. gr. sömu laga. Þá var rökstuðningi áfátt að því er varðaði meint brot gegn 65. gr. og 1. mgr. 72. gr. stjórnarskrárinnar og ennfremur þótti óljóst hvaða áhrif það myndi hafa á stöðu S að lögum ef fallist væri á kröfur hans. Var málinu samkvæmt þessu vísað frá héraðsdómi og staðfesti Hæstiréttur þann úrskurð.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, G-kk-nf C-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 30. október 2001, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 12. nóvember sl. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 19. október 2001, þar sem máli sóknaraðila á hendur varnaraðila var vísað frá dómi. Kæruheimild er í j. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar. Hann krefst einnig málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði staðfestur og sér dæmdur kærumálskostnaður, en til vara að málskostnaður á báðum dómstigum falli niður.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Sóknaraðili verður dæmdur til að greiða varnaraðila kærumálskostnað, eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, S-kk-nf S-kk-nf P-kk-nf, greiði varnaraðila, íslenska ríkinu, 75.000 krónur í kærumálskostnað.
427/2001

G hf., ásamt Þ, höfðaði mál gegn Í ehf. og F ehf. Tók þrotabú G hf. síðar við rekstri málsins af félaginu og með hliðsjón af þeirri staðreynd þóttu uppfyllt skilyrði b-liðar, 1. mgr. 133. gr. laga nr. 91/1991 fyrir því að þrotabúinu yrði gert að setja málskostnaðartryggingu.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 1. nóvember 2001, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 14. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 30. október 2001, þar sem sóknaraðila var gert að setja tryggingu að fjárhæð 4.000.000 krónur í máli sínu og Þ-kk-ef J-kk-ef gegn varnaraðilum. Kæruheimild er í o. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess aðallega að hafnað verði kröfu varnaraðila um málskostnaðartryggingu, en til vara að fjárhæð hennar verði lækkuð í 600.000 krónur „eða aðra lægri fjárhæð að mati Hæstaréttar.“ Þá krefst sóknaraðili kærumálskostnaðar.

Varnaraðilar krefjast þess að úrskurður héraðsdómara verði staðfestur og sóknaraðila gert að greiða þeim kærumálskostnað.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður staðfest sú niðurstaða héraðsdómara að eftir kröfu varnaraðila verði að skylda sóknaraðila til að setja tryggingu samkvæmt 133. gr. laga nr. 91/1991 fyrir greiðslu málskostnaðar. Að virtum gögnum málsins er fjárhæð hennar hæfilega ákveðin 1.500.000 krónur. Verður sóknaraðila gert að setja þá tryggingu á þann hátt og innan þess frests, sem í dómsorði greinir.

Rétt er að aðilarnir beri hver sinn kostnað af kærumáli þessu.

Dómsorð:

Sóknaraðila, þrotabúi Genealogia Islandorum hf., er gert að setja innan þriggja vikna frá uppsögu þessa dóms tryggingu í formi bankabókar eða bankatryggingar að fjárhæð 1.500.000 krónur fyrir greiðslu málskostnaðar í máli sínu og Þ-kk-ef J-kk-ef gegn varnaraðilum, Íslenskri erfðagreiningu ehf. og Friðrik Skúlasyni ehf.

Kærumálskostnaður fellur niður.
429/2000

Ó var sagt upp störfum bæjarstjóra B, áður en umsömdum ráðningartíma lauk. Í kjölfarið höfðaði Ó mál gegn B og krafðist launa út ráðningartímann og í sex mánuði eftir að honum lauk. Þá krafðist Ó miskabóta vegna uppsagnarinnar. Héraðsdómur var kveðinn upp rúmum fjórum vikum eftir að málið hafði verið dómtekið. Var ekki leitað eftir því hvort aðilarnir væru samþykkir því að dómur yrði felldur á málið án þess að það yrði munnlega flutt á ný. Varð því sjálfkrafa að ómerkja dóminn og vísa málinu heim í hérað til munnlegs flutnings og dómsuppsögu að nýju.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 27. nóvember 2000. Hann krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða sér aðallega 7.580.415 krónur, en til vara 4.376.466 krónur, með dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 25/1987 frá 1. desember 1999 til greiðsludags. Þá krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Málið var tekið til dóms í héraði við lok aðalmeðferðar 15. september 2000. Dómur var kveðinn upp 18. október sama árs. Samkvæmt þessu leið lengri tími en fjórar vikur frá því að málið var dómtekið þar til dómur var kveðinn upp. Samkvæmt síðari málslið 1. mgr. 115. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála bar vegna þessa dráttar að flytja málið á ný, nema dómari og aðilar teldu það óþarft. Málið var ekki flutt að nýju og verður ekkert ráðið af gögnum þess um að aðilum hafi verið gefinn kostur á því. Þá verður ekki séð að aðilarnir hafi lýst yfir að þess gerðist ekki þörf. Vegna þessa verður sjálfkrafa að ómerkja hinn áfrýjaða dóm og vísa málinu heim í hérað til munnlegs málflutnings og dómsuppsögu að nýju.

Rétt er að aðilarnir beri hvor sinn kostnað af málinu í héraði og fyrir Hæstarétti.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur er ómerktur og málinu vísað heim í hérað til munnlegs málflutnings og uppsögu dóms að nýju.

Málskostnaður í héraði og fyrir Hæstarétti fellur niður.
430/2001

M höfðaði mál á hendur K og krafðist forsjár B, sonar þeirra. Svo fór að gerð var dómsátt milli þeirra þess efnis, að forsjá B fluttist frá K til M, en óleyst var úr ágreiningi um málskostnað. Talið var óhjákvæmilegt að líta svo á, að K hefði með dómsáttinni tapað málinu í öllu verulegu. Samkvæmt meginreglu 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 varð því til samræmis að dæma K til greiðslu málskostnaðar.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, G-kk-nf C-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 14. nóvember 2001, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 20. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 1. nóvember 2001, þar sem kveðið var á um málskostnað í máli varnaraðila gegn sóknaraðila, sem var lokið að öðru leyti með dómsátt. Kæruheimild er í g. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess aðallega að hvor aðili verði látinn bera sinn kostnað af málinu fyrir héraðsdómi, en til vara að málskostnaður úr hendi hennar til varnaraðila verði lækkaður. Í báðum tilvikum krefst sóknaraðili kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst þess að úrskurður héraðsdómara verði staðfestur og sér dæmdur kærumálskostnaður.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Sóknaraðili verður dæmd til að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, K, greiði varnaraðila, M, 50.000 krónur í kærumálskostnað.
432/2001

Að kröfu S var bú T tekið til gjaldþrotaskipta. Sótti T ekki þing í héraði þegar krafa S var tekin fyrir og brast því heimild til kæru máls, sbr. dóm Hæstaréttar 1992:2028. Málinu var af þeim sökum vísað frá Hæstarétti.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 16. nóvember 2001, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 26. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Norðurlands eystra 26. október 2001, þar sem bú sóknaraðila var tekið til gjaldþrotaskipta. Um kæruheimild vísar sóknaraðili til 1. og 2. mgr. 179. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Sóknaraðili krefst þess, að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og honum dæmdur málskostnaður að mati Hæstaréttar.

Varnaraðili hefur ekki látið málið til sín taka fyrir Hæstarétti.

Sóknaraðili sótti ekki þing í héraði, þegar krafa varnaraðila um að bú hans yrði tekið til gjaldþrotaskipta var tekin fyrir á dómþingi 26. október 2001. Í dómi Hæstaréttar 1992, sem birtur er á bls. 2028 í dómasafni réttarins, voru ákvæði laga nr. 21/1991 skýrð með hliðsjón af reglum laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála á þann veg, að heimild brysti til kæru máls, þegar þannig stæði á. Ber samkvæmt því að vísa máli þessu sjálfkrafa frá Hæstarétti.

Kærumálskostnaður verður ekki dæmdur.

Dómsorð:

Máli þessu er vísað frá Hæstarétti.
435/2000

SP krafði S um skuld samkvæmt skuldabréfi, sem S hafði gengist í sjálfskuldarábyrgð fyrir ásamt tveimur öðrum mönnum. S hafnaði greiðsluskyldu og bar því við að skuldin væri fyrnd. Deilt var um hvenær krafa SP á hendur S hefði orðið gjaldkræf. Fallist var á að krafa SP á hendur S hefði orðið gjaldkræf á sama tíma og krafa SP á hendur aðalskuldara skuldabréfsins. Krafa SP á hendur aðalskuldaranum hafði orðið gjaldkræf þegar bú hans var tekið til gjaldþrotaskipta. Féll krafa samkvæmt skuldabréfinu þar með í heild í gjalddaga. Var krafa SP á hendur S því talin fyrnd og S sýknað.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og G-kk-nf C-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 28. nóvember 2000. Hann krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða sér aðallega 5.736.193 krónur, en til vara 3.364.264 krónur, með dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 25/1987 frá 18. janúar 2000 til greiðsludags. Þá krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Áfrýjandi höfðaði mál þetta á hendur stefnda 24. janúar 2000 til heimtu kröfu, sem hann reisir á skuldabréfi útgefnu 30. desember 1991 af Fiskeldisstöðinni Húsafelli hf., upphaflega að fjárhæð 14.860.000 krónur. Fyrir skuldinni gekkst stefndi í sjálfskuldarábyrgð ásamt tveimur öðrum mönnum. Stefndi reisir varnir sínar í málinu á því að krafa áfrýjanda sé fyrnd.

Eins og getið er í héraðsdómi leitaði áfrýjandi eftir því við aðalmeðferð málsins í héraði að fá að leggja fram bréf stefnda 26. maí 1999 til sín. Því hafnaði héraðsdómari. Bréf þetta hefur nú verið lagt fram í Hæstarétti. Efni þess fær ekki breytt þeirri niðurstöðu héraðsdómara að áfrýjandi hefur ekki sýnt fram á að fyrningu hafi verið slitið á þann hátt, sem greinir í 6. gr. laga nr. 14/1905 um fyrning skulda og annarra kröfuréttinda.

Fyrir liggur í málinu að bú fyrrnefnds útgefanda skuldabréfsins var tekið til gjaldþrotaskipta 5. desember 1994. Samkvæmt 1. mgr. 99. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. féll krafa samkvæmt skuldabréfinu þar með í heild í gjalddaga. Fallist verður á með héraðsdómara að samtímis hafi krafa áfrýjanda á hendur stefnda vegna sjálfskuldarábyrgðar hans orðið gjaldkræf í heild.

Fyrningartími kröfu áfrýjanda á hendur stefnda ræðst af 4. tölulið 3. gr. laga nr. 14/1905. Krafan var því fyrnd þegar málið var höfðað. Samkvæmt þessu verður niðurstaða hins áfrýjaða dóms staðfest um annað en málskostnað.

Áfrýjandi verður dæmdur til að greiða stefnda málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti, sem er ákveðinn í einu lagi, eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður um annað en málskostnað.

Áfrýjandi, Sparisjóður Mýrasýslu, greiði stefnda, S-kk-þgf K-kk-þgf, samtals 500.000 krónur í málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti.