517/2015

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem faðernismáli A á hendur B var vísað frá dómi þar sem ekki var uppfyllt skilyrði 1. mgr. 10. gr. barnalaga nr. 76/2003.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, H-kk-nf I. J-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 30. júlí 2015 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 10. ágúst sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 17. júlí 2015 þar sem vísað var frá dómi máli sóknaraðila á hendur varnaraðila. Kæruheimild er í j. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar. Þá krefst hún kærumálskostnaðar.

Varnaraðili hefur ekki látið málið til sín taka.

Sóknaraðili, sem er fædd árið 1986, höfðaði mál þetta til að „dæmt verði“ að varnaraðili sé faðir hennar. Skömmu eftir fæðingu sóknaraðila gekkst annar maður, C, við faðerni hennar. Samkvæmt fæðingarvottorði var hún skráð dóttir hans og er sú skráning enn óbreytt, en hún var á hinn bóginn ættleidd af stjúpföður sínum 30. mars 2015.

Varnaraðili, sem ekki sótti þing við meðferð málsins í héraði, gekkst undir mannerfðafræðilega rannsókn og samkvæmt niðurstöðu hennar 9. maí 2015 eru líkur þess að hann sé faðir hennar 99,999997%. Meðal gagna málsins er yfirlýsing sóknaraðila 6. júlí 2015 þess efnis að hún falli frá öllum lagalegum tengslum við blóðföður sinn en á grundvelli dóms í málinu hyggist hún krefjast þess að hann verði skráður kynfaðir hennar á fæðingarvottorði hjá Þjóðskrá Íslands. Í málinu hefur einnig verið lögð fram yfirlýsing varnaraðila 6. júlí 2015 þar sem hann tekur undir þá kröfu sóknaraðila að hún verði skráð dóttir hans í fæðingarvottorði sem og öðrum gögnum er varða líffræðileg tengsl þeirra. Þá kemur fram í yfirlýsingunni að hún sé gerð að virtri yfirlýsingu sóknaraðila um að hún haldi lagalegum tengslum við föður sinn samkvæmt ættleiðingu að öðru leyti en að ofan greini. Í málinu liggur jafnframt fyrir yfirlýsing C 6. júlí 2015 þar sem fram kemur að hann hafi gengist við faðerni sóknaraðila eftir fæðingu en við erfðafræðirannsókn hafi komið í ljós að hann sé ekki kynfaðir hennar. Þá segir í yfirlýsingu C að þar sem hann sé skráður kynfaðir sóknaraðila geti hann vel skilið að það séu hagsmunir hennar að fá því breytt þannig að réttur faðir sé þar skráður.

Í málinu hefur sóknaraðili ekki gert kröfu um að einungis verði viðurkennt að varnaraðili sé kynfaðir hennar, heldur hefur hún farið þá leið að krefjast þess að dæmt verði að hann sé faðir hennar og reisir að auki málsókn sína að öllu leyti á ákvæðum II. kafla barnalaga nr. 76/2003. Sem fyrr segir liggur fyrir að stjúpfaðir sóknaraðila hafi ættleitt hana 30. mars 2015 og stendur sú ráðstöfun óhögguð. Samkvæmt 1. mgr. 10. gr. barnalaga er það skilyrði fyrir höfðun faðernismáls samkvæmt II. kafla laganna að barn hafi ekki verið feðrað eða faðerni þess ákveðið eftir 2. mgr. 6. gr. laganna. Í ljósi þess sem að framan getur er þessu lagaskilyrði ekki fullnægt. Að auki hefur sóknaraðili sem áður segir lýst því yfir undir rekstri málsins í héraði að hún falli frá öllum lagalegum tengslum við kynföður sinn en ætli að nýta dóm um kröfu sína til að fá hann skráðan sem kynföður sinn á fæðingarvottorði. Takmörkun sem þessi kemur þó hvergi fram í kröfugerð sóknaraðila og verður henni heldur ekki komið að í máli sem rekið er eftir II. kafla barnalaga. Að þessu gættu hefur sóknaraðili ekki lagt málið á þann hátt fyrir dómstóla að efnisdómur verði felldur á það. Verður hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Sóknaraðili hefur ekki krafist þess að ákvæði 11. gr. barnalaga verði beitt um málskostnað fyrir Hæstarétti og verður henni ekki dæmdur kærumálskostnaður úr hendi varnaraðila.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Kærumálskostnaður fellur niður.