471/2013

B var sakfelldur fyrir umferðarlagabrot með því að hafa í sex nánar tilgreind skipti ekið bifreið sviptur ökurétti og undir áhrifum áfengis og ávana- og fíkniefna. Í þremur af framangreindum tilvikum ók hann óvátryggðri bifreið, í jafnmörg skipti ók hann langt yfir hámarkshraða og í eitt skipti sinnti hann ekki stöðvunarmerkjum lögreglu. Þá var hann einnig sakfelldur fyrir hegningarlagabrot með því að hafa í einu þessara tilvika tekið skráningarmerki af tiltekinni bifreið og fært þau yfir á aðra og fyrir fíkniefnalagabrot með því að hafa haft í vörslum sínum fíkniefni. B játaði sök og með hliðsjón af 77. gr. og 78. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 var refsing hans ákveðin fangelsi í 6 mánuði. Þá var áréttuð ævilöng ökuréttarsvipting B.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 12. júní 2013 að fengnu áfrýjunarleyfi. Af hálfu ákæruvaldsins er þess krafist að refsing ákærða verði milduð, en héraðsdómur staðfestur að öðru leyti.

Ákærði krefst þess að refsing hans verði milduð.

Með ákæru 6. nóvember 2012 voru ákærða gefin að sök umferðarlagabrot með því að hafa í sex nánar tilgreind skipti á tímabilinu 21. maí til 4. október sama ár ekið tilgreindum bifreiðum sviptur ökurétti og undir áhrifum áfengis og ávana- og fíkniefna. Hann var að auki ákærður fyrir að hafa í þremur af þessum tilvikum ekið óvátryggðri bifreið, í jafnmörg skipti ekið langt yfir hámarkshraða og í eitt skipti ekki sinnt stöðvunarmerkjum lögreglu. Þá var hann einnig sakaður um hegningarlagabrot með því að hafa í einu þessara tilvika tekið skráningarmerki af tiltekinni bifreið og fært þau yfir á aðra. Ákærði játaði skýlaust fyrir héraðsdómi þær sakir sem á hann voru bornar og var farið með málið samkvæmt 164. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Samkvæmt sakavottorði ákærða var hann dæmdur á árinu 2006 til greiðslu sektar og sviptur ökurétti fyrir ölvun við akstur. Á árinu 2007 var honum með viðurlagaákvörðun fjórum sinnum gert að greiða sekt vegna aksturs sviptur ökurétti og hlaut hann að auki einn dóm fyrir ölvun og réttindaleysi við akstur. Með þeim dómi var ákærði dæmdur til greiðslu sektar og sviptur ökurétti í tvö ár. Á árunum 2008 til 2011 var hann sex sinnum dæmdur til fangelsisrefsingar, þar af þrisvar fyrir að aka ölvaður og undir áhrifum ávana- og fíkniefna og tvisvar fyrir ölvun við akstur, en að auki í öll skiptin jafnframt fyrir að aka sviptur ökurétti. Með fyrsta dóminum var hann sviptur ökurétti ævilangt, en í þeim síðari að einum frátöldum var sú ökuréttarsvipting áréttuð. Þá var ákærði dæmdur 14. desember 2012 til að sæta fangelsi í 18 mánuði fyrir fíkniefnalagabrot, akstur undir áhrifum ávana- og fíkniefna og akstur sviptur ökurétti. Ævilöng ökuréttarsvipting hans var enn á ný áréttuð. Með dóminum var jafnframt dæmd upp 327 daga reynslulausn, sem honum hafði verið veitt 1. janúar 2012. Eftir uppkvaðningu hins áfrýjaða dóms 30. janúar 2013 hefur ákærði tvívegis hlotið dóm. Annars vegar 7. febrúar 2013 fyrir akstur undir áhrifum ávana- og fíkniefna og sviptur ökurétti, en honum var ekki gerð sérstök refsing. Hins vegar 11. október sama ár fyrir akstur undir áhrifum áfengis og ávana- og fíkniefna og sviptur ökurétti, svo og fyrir rangar sakargiftir, en með þeim dómi var ákærða gert að sæta fangelsi í níu mánuði.

Í hinum áfrýjaða dómi var sakaferill ákærða ekki reifaður, en tekið var fram að dæma yrði upp reynslulausn, sem hann hafi fengið á óafplánuðum eftirstöðvum fangelsisrefsingar, 327 dögum, og var honum gert að sæta fangelsi í 12 mánuði auk þess sem hann var sviptur ökurétti ævilangt. Í dóminum var ekki getið um áðurnefndan dóm sem ákærði hlaut 14. desember 2012, enda var hans ekki getið í sakavottorði sem lá fyrir í héraði. Verður því ekki annað séð en að héraðsdómara hafi ekki verið kunnugt um að að fangelsisrefsingin sem ákærði hafði hlotið reynslulausn á hafi verið tekin upp með dóminum frá 14. desember 2012.

Ákærði hefur sem fyrr segir hlotið fjölda dóma fyrir akstur undir áhrifum áfengis og ávana- og fíkniefna auk aksturs án ökuréttar. Hann hefur með hinum áfrýjaða dómi enn á ný verið sakfelldur fyrir samkynja brot auk fleiri umferðarlagabrota og hegningarlagabrots. Að auki var akstur ákærða samkvæmt 1., 2. og 5. lið I. kafla ákæru stórhættulegur þar sem hann ók langt yfir leyfilegum hámarkshraða. Brot hans voru öll framin áður en dómarnir frá 14. desember 2012, 7. febrúar 2013 og 11. október sama ár voru kveðnir upp. Refsingu ákærða nú verður því að ákveða með hliðsjón af 77. gr. og 78. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, en í því sambandi er þess að gæta að í dóminum 11. október 2013 var refsing ákærða ákveðin með tilliti til refsihámarks 148. gr. sömu laga, sem er tíu ár, en ekki 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga. Að öllu virtu er refsing ákærða ákveðin fangelsi í sex mánuði.

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um ökuréttarsviptingu og sakarkostnað verða staðfest.

Allur áfrýjunarkostnaður málsins greiðist úr ríkissjóði þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða sem ákveðin eru að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Ákærði, B-kk-nf H-kk-nf Þ-kk-nf, sæti fangelsi í sex mánuði.

Héraðsdómur skal að öðru leyti vera óraskaður.

Allur sakarkostnaður fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun verjanda ákærða, B-kk-ef H-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 251.000 krónur.