547/2013

X var ákærður fyrir tilraun til manndráps með því að hafa veist að A með hnífi með þeim afleiðingum að lífshættulegur áverki hlaust af. Í dómi Hæstaréttar kom fram að héraðsdómara hefði frá öndverðu mátt vera ljóst að niðurstaða þess myndi ráðast af mati á munnlegri frásögn X og vitnisburði A fyrir dómi. Þá hefði sönnunarfærslan fyrir dómi meðal annars falist í því að X sýndi dóminum hvernig hann hefði beitt hnífnum en leggja varð mat á trúverðugleika þeirrar frásagnar með hliðsjón af öðrum gögnum málsins. Hefði að réttu lagi borið að neyta heimildar 4. mgr. 3. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála til að þrír dómarar skipuðu dóm í málinu. Þar sem þessa var ekki gætt þótti óhjákvæmilegt að ómerkja hinn áfrýjaða dóm og meðferð málsins í héraði frá og með upphafi aðalmeðferðar. Var málinu því vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, B-kk-nf B-kk-nf og H-kk-nf I. J-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 4. júlí 2013 af hálfu ákæruvaldsins og krefst þess að ákærði verði sakfelldur samkvæmt ákæru og refsing hans þyngd.

Ákærði krefst aðallega sýknu, en til vara að refsing verið milduð og einkaréttarkrafa lækkuð.

A krefst þess aðallega að ákærða verði gert að greiða sér 3.000.000 krónur með vöxtum eins og dæmdir voru í héraði, en til vara að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur um einkaréttarkröfu sína. Að auki krefst hann þess að ákærða verði gert að greiða útlagðan kostnað sinn að fjárhæð 67.965 krónur, svo og 257.275 krónur vegna kostnaðar af því „að halda fram kröfum brotaþola undir lögreglurannsókn“.

Ríkissaksóknari höfðaði mál þetta með ákæru 6. febrúar 2013, þar sem ákærða var gefin að sök tilraun til manndráps með því að hafa aðfaranótt föstudagsins 3. febrúar 2012 veist að A með hnífi með 8 cm löngu blaði, rekið hnífinn í tvígang í framanverðan kviðinn á honum og í kjölfarið stungið hann í hægri síðu, yfir neðstu rifjum við nýrnastað, með þeim afleiðingum að lífshættulegur áverki hlaust af. Var þetta talið varða við 211. gr., sbr. 20. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Samkvæmt læknisvottorði 25. mars 2014 kom fram á röntgenmyndum, sem teknar voru af A við komu á sjúkrahús í kjölfar atburða, að hnífurinn gekk inn á milli 10. og 11. rifs skáhalt niður á við og um 12 cm inn á við.

Við rannsókn málsins hjá lögreglu voru teknar skýrslur meðal annars af ákærða, A og C, sem var í för með ákærða í umrætt sinn. Kom fram í skýrslu hennar að hún hefði ekki séð þau atvik sem ákæra lýtur að. Ekki var til að dreifa öðrum vitnum sem gátu borið um hvernig það bar til að ákærði lagði til A með hnífnum.

Eins og mál þetta var vaxið samkvæmt framansögðu mátti héraðsdómara frá öndverðu vera ljóst að niðurstaða þess mundi ráðast af mati á munnlegri frásögn ákærða og vitnisburði A fyrir dómi. Þá er þess að gæta að sönnunarfærslan fyrir dómi fólst meðal annars í því að ákærði sýndi dóminum hvernig hann hefði setið á hækjum sér þegar hann beitti hnífnum en leggja varð mat á trúverðugleika þeirrar frásagnar með hliðsjón af öðrum gögnum málsins. Að þessu virtu hefði að réttu lagi borið að neyta heimildar 4. mgr. 3. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála til að þrír dómarar skipuðu dóm í málinu. Með því að þess var ekki gætt er óhjákvæmilegt að ómerkja hinn áfrýjaða dóm og meðferð málsins í héraði frá og með upphafi aðalmeðferðar 16. maí 2013. Verður málinu því vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar.

Eftir þessum úrslitum málsins verður að fella á ríkissjóð málsvarnarlaun verjanda ákærða og þóknun réttargæslumanns brotaþola, eins og þau voru ákveðin í hinum áfrýjaða dómi, en rétt er að ákvörðun um annan sakarkostnað í héraði bíði nýs dóms í málinu. Þá verður að leggja á ríkissjóð allan sakarkostnað fyrir Hæstarétti, þar með talin málsvarnarlaun verjanda og þóknun réttargæslumanns, sem ákveðin eru að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur er ómerktur ásamt meðferð málsins í héraði frá upphafi aðalmeðferðar 16. maí 2013. Er málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar.

Málsvarnarlaun verjanda ákærða og þóknun réttargæslumanns brotaþola í héraði, eins og þau voru ákveðin í hinum áfrýjaða dómi, greiðast úr ríkissjóði.

Allur áfrýjunarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, Á-kk-ef J-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 376.500 krónur, og þóknun réttargæslumanns brotaþola, K-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 125.500 krónur.