45/2016

Ó slasaðist er hann ók bifreið í eigu E utan í gangavegg Fáskrúðsfjarðarganga. Í málsatvikakafla stefnu Ó kom fram að ökutækið væri vátryggt lögboðinni ábyrgðartryggingu hjá V hf. Í kaflanum um málsástæður og lagarök vísaði Ó til 1. mgr. 88. gr., 90. gr., 1. mgr. 92. gr. og 97. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 og einnig að bifreiðin hefði verið vátryggð lögboðinni slysatryggingu farþega og ökumanns hjá V hf. Í dómi Hæstaréttar var tekið fram að glögglega yrði ráðið af forsendum héraðsdóms að bótagrundvöllur málsins hefði ekki verið talinn reistur á 1. mgr. 92. gr. umferðarlaga um slysatryggingu ökumanns, heldur lögboðinni ábyrgðartryggingu samkvæmt 88. gr. þeirra laga. Fyrir Hæstarétti kvaðst Ó reisa kröfur sínar á 1. mgr. 92. gr. umferðarlaga og féll frá kröfum á hendur stefnda E. Hæstiréttur taldi að málatilbúnaður Ó hefði verið svo á reiki að ekki yrði komist hjá að vísa málinu sjálfkrafa frá héraðsdómi.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kvk-nf B-kvk-nf og K-kk-nf A-kk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 19. janúar 2016. Hann krefst þess aðallega að stefndu verði óskipt gert að greiða sér 4.013.123 krónur með 4,5% ársvöxtum frá 30. apríl 2010 til 18. október 2014, en dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags, en til vara að stefndu verði óskipt gert að greiða honum bætur að álitum. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti án tillits til gjafsóknar sem honum hefur verið veitt.

Stefndu krefjast staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Mál þetta á rætur að rekja til þess að áfrýjandi slasaðist er hann ók bifreiðinni HK-444 í eigu stefnda, E-kk-ef, utan í gangavegg Fáskrúðsfjarðarganga 15. desember 2006. Málið var höfðað með stefnu birtri á hendur stefndu 25. nóvember 2014. Í málsatvikakafla stefnu kom fram að ökutækið væri ,,vátryggt lögbundinni ábyrgðartryggingu hjá stefnda, Verði tryggingum hf.“ Um málsástæður og lagarök vísaði áfrýjandi til 1. mgr. 88. gr., 90. gr., 1. mgr. 92. gr. og 97. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 og þar greinir hins vegar að bifreiðin hafi verið ,,vátryggð lögboðinni slysatryggingu farþega og ökumanns hjá stefnda, Verði tryggingum hf.“

Greinargerð var skilað af hálfu stefnda, Varðar trygginga hf., en af henni varð ekki ráðið að með henni væri einnig verið að gæta hagsmuna stefnda, E-kk-ef, enda sagði í greinargerðinni að málið lyti að kröfu áfrýjanda um greiðslu úr slysatryggingu ökumanns vegna ökutækisins HK-444.

Með hinum áfrýjaða dómi voru stefndu báðir sýknaðir af kröfu áfrýjanda og málskostnaður felldur niður milli aðila, þar sem krafa áfrýjanda var talin fyrnd er málið var höfðað. Í niðurstöðum dómsins sagði að ,,Samkvæmt 95. gr. laga nr. 50/1987 er vátryggingafélag greiðsluskylt gagnvart tjónþola vegna bótakrafna fyrir tjón sem hlýst af notkun skráningarskylds vélknúins ökutækis. Bifreið sú sem [áfrýjandi] ók var tryggð lögboðinni ábyrgðartryggingu hjá stefnda, Verði tryggingum hf.“ Þannig verður glögglega ráðið af forsendum héraðsdóms að bótagrundvöllur var ekki talinn vera reistur á 1. mgr. 92. gr. umferðarlaga um slysatryggingu ökumanns, heldur lögboðinni ábyrgðartryggingu samkvæmt 88. gr. laganna.

Við málflutning fyrir Hæstarétti kvaðst áfrýjandi nú reisa kröfur sínar á 1. mgr. 92. gr. umferðarlaga og féll frá kröfum á hendur stefnda E-kk-þgf, en greinargerð hafði verið skilað fyrir Hæstarétti fyrir báða stefndu, gagnstætt því sem verið hafði í héraði.

Eins og að framan er rakið var málsgrundvöllur áfrýjanda frá upphafi í hæsta máta óljós, eins og ráða mátti af því til hvaða lagaákvæða var vísað af hans hendi í stefnu og hvernig aðild málsins var háttað. Meðferð málsins fyrir héraðsdómi og greinargerð stefnda, Varðar trygginga hf. dró dám af því hvaða farvegur málinu var markaður í upphafi og féll héraðsdómur á þeim röngu forsendum að málið væri höfðað til greiðslu bóta úr lögboðinni ábyrgðartryggingu stefnda, Varðar trygginga hf. Hefur málatilbúnaður áfrýjanda samkvæmt öllu framangreindu verið svo á reiki að ekki verður komist hjá að vísa málinu sjálfkrafa frá héraðsdómi.

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um málskostnað er staðfest, en málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður milli aðila. Um gjafsóknarkostnað áfrýjanda fer samkvæmt því sem í dómsorði segir.

Dómsorð:

Máli þessu er vísað frá héraðsdómi.

Málskostnaðarákvæði héraðsdóms er staðfest.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.

Allur gjafsóknarkostnaður áfrýjanda, Ó-kk-ef G-kk-ef G-kk-ef, greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun lögmanns hans 600.000 krónur.