549/2011

Deilt var um ábyrgð á tjóni sem S varð fyrir er hann féll fram af vörubretti sem híft hafði verið upp með lyftara í 2,65 m hæð. S var að vinna við uppsetningu á hillum sem E hf. hafði tekið að sér að setja upp fyrir A hf. í húsnæði þess síðarnefnda. Þáði S laun frá F ehf. fyrir þessa vinnu en félagið hafði lánað E ehf. hann til starfans. Lyftarinn var í eigu A hf. og sá sem stjórnaði honum var starfsmaður þess félags. Starfsmenn E ehf. höfðu veg og vanda af uppsetningu hillnanna og leiðbeindu S áður en verkið hófst. Talið var að A hf. og E ehf. bæru sameiginlega ábyrgð á tjóni S á grundvelli reglna um vinnuveitendaábyrgð en F ehf. var sýknað af kröfu S þar sem félagið hafði ekki komið að verkinu og hafði ekki boðvald yfir S við framkvæmd þess. S var látinn bera tjón sitt að hálfu leyti sjálfur þar sem hann hafði sýnt stórfellt gáleysi með því að standa á vörubretti þar sem engar fallvarnir voru til staðar.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf, G-kvk-nf B-kvk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Aðaláfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 7. október 2011. Hann krefst þess aðallega að gagnáfrýjendum og stefnda Fjölhæfni ehf. verði sameiginlega gert að greiða sér 17.676.302 krónur með 4,5% ársvöxtum af 2.783.550 krónum frá 2. mars 2005 til 27. júní 2006 en frá þeim degi af 15.022.919 krónum til 5. nóvember 2006 en frá þeim degi með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu til 2. júlí 2009 en frá þeim degi með dráttarvöxtum af 17.676.302 krónum til greiðsludags. Til vara krefst hann þess að gagnáfrýjendum og stefnda verði sameiginlega gert að greiða sér 17.676.302 krónur með 4,5% ársvöxtum af 3.865.625 krónum frá 2. mars til 3. ágúst 2005 en frá þeim degi af 17.676.302 krónum til 2. júlí 2009 en frá þeim degi með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 til greiðsludags. Að þessu frágengnu krefst hann þess að gagnáfrýjendum og stefnda verði sameiginlega gert að greiða sér 9.280.871 krónu með 4,5% ársvöxtum af 3.865.625 krónum frá 2. mars til 3. ágúst 2005 en frá þeim degi af 9.280.871 krónu til 2. janúar 2011 en frá þeim degi með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 til greiðsludags. Þá krefst aðaláfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Gagnáfrýjandi, ERREMM ehf., áfrýjaði héraðsdómi fyrir sitt leyti 29. nóvember 2011. Hann krefst aðallega sýknu af kröfum aðaláfrýjanda og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti en til vara að kröfur aðaláfrýjanda verði lækkaðar og málskostnaður felldur niður.

Gagnáfrýjandi, A 1988 hf. áfrýjaði héraðsdómi fyrir sitt leyti 15. desember 2011. Hann krefst aðallega sýknu af kröfum aðaláfrýjanda og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti en til vara að kröfur aðaláfrýjanda verði lækkaðar og málskostnaður felldur niður.

Stefndi, Fjölhæfni ehf., hefur ekki látið málið til sín taka fyrir Hæstarétti. Samkvæmt 3. mgr. 158. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála ber að líta svo á að hann krefjist staðfestingar héraðsdóms.

Aðaláfrýjandi hefur stefnt Sjóvá-Almennum tryggingum hf. til réttargæslu fyrir Hæstarétti.

Eins og fram kemur í hinum áfrýjaða dómi slasaðist aðaláfrýjandi er hann féll fram af vörubretti sem híft hafði verið upp með lyftara í 2,65 m hæð. Þegar atvikið átti sér stað var aðaláfrýjandi að vinna við uppsetningu á hillum sem gagnáfrýjandinn ERREMM ehf. hafði selt gagnáfrýjandanum A 1988 hf. og skuldbundið sig til að setja upp í húsnæði þess síðarnefnda. Lyftarinn var í eigu gagnáfrýjandans A 1988 hf. og sá sem stjórnaði honum var starfsmaður félagsins. Aðaláfrýjandi fékk greidd laun frá stefnda Fjölhæfni ehf. fyrir þessa vinnu en sá síðarnefndi mun hafa lánað ERREMM ehf. hann til starfans.

II

Í málinu liggur fyrir matsgerð dómkvaddra manna um tjón aðaláfrýjanda og er hvorki ágreiningur um tjón hans né útreikning bóta. Snýst ágreiningur aðila einkum um ábyrgð á tjóni aðaláfrýjanda, meðal annars hvort hann skuli bera tjón sitt sjálfur. Þá er ágreiningur um hvort frádráttur á grundvelli 4. mgr. 5. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 eigi rétt á sér auk þess sem deilt er um forsendur og upphafstíma dráttarvaxta. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður staðfest sú niðurstaða hans að gagnáfrýjendurnir A 1988 hf. og ERREMM ehf. beri skaðabótaábyrgð á tjóni aðaláfrýjanda en að sýkna beri stefnda Fjöltækni ehf. af kröfum hans. Þegar litið er til aldurs, menntunar og reynslu aðaláfrýjanda, þykir hann hafa sýnt af sér stórfellt gáleysi þegar hann lét lyfta sér upp í 2,65 m hæð til að vinna umrætt verk við þær aðstæður að standa á vörubretti þar sem engar fallvarnir voru til staðar. Að því virtu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður fallist á niðurstöðu hans um að aðaláfrýjandi skuli bera helming tjóns síns sjálfur.

III

Fyrir héraðsdómi var uppi ágreiningur um vísitöluútreikning á þjáningarbætur og bætur vegna varanlegs miska, sbr. 15. gr. skaðabótalaga. Við meðferð málsins fyrir Hæstarétti var fallið frá mótmælum að þessu leyti. Er ekki ágreiningur um útreikning bótafjárhæða sem byggðar eru á fyrirliggjandi matsgerð samtals að fjárhæð 17.641.302 krónur sem sundurliðast svo: Þjáningabætur 227.150 krónur, bætur vegna varanlegs miska 3.638.475 krónur og bætur vegna varanlegrar örorku 13.771.707 krónur. Þá er staðfest sú niðurstaða hins áfrýjaða dóms að krafa aðaláfrýjanda um annað fjártjón er einungis viðurkennd að fjárhæð 3.970 krónur.

Eins og fram er komið er ágreiningur með aðilum hvort skaðabætur til aðaláfrýjanda vegna líkamstjóns hans eigi að sæta frádrætti samkvæmt 4. mgr. 5. gr. skaðabótalaga. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms er staðfest sú niðurstaða hans að krafa aðaláfrýjanda skuli sæta frádrætti að þessu leyti. Samkvæmt fyrirliggjandi útreikningi tryggingastærðfræðings, sem ekki er ágreiningur um, nemur þessi frádráttur 8.463.635 krónum. Er tjón aðaláfrýjanda því samtals að fjárhæð 9.177.667 krónur og með hliðsjón af því sem að framan greinir ber hann sjálfur ábyrgð á helmingi þess. Verða gagnáfrýjendur því dæmdir til að greiða honum 4.588.834 krónur með vöxtum eins og greinir í dómsorði en niðurstaða hins áfrýjaða dóms um dráttarvexti verður staðfest með vísan til forsendna. Ákvæði hins áfrýjaða dóms um málskostnað og gjafsóknarkostnað verða staðfest.

Gagnáfrýjendur verða dæmdir til að greiða aðaláfrýjanda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Gagnáfrýjendur, A 1988 hf. og ERREMM ehf. greiði óskipt aðaláfrýjanda, S-kk-þgf B-kk-þgf, 4.588.834 krónur með 4,5% ársvöxtum af 1.932.813 krónum frá 2. mars til 3. ágúst 2005, en frá þeim degi af 4.588.834 krónum til 10. mars 2011, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af sömu fjárhæð frá þeim degi til greiðsludags.

Ákvæði hins áfrýjaða dóms skulu að öðru leyti vera óröskuð.

Gagnáfrýjendur greiði óskipt aðaláfrýjanda 700.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.