453/2010

B höfðaði mál gegn foreldrum sínum, H og S, og krafðist þess að þau gæfu út afsal til hennar fyrir tiltekinni fasteign ásamt fylgifé gegn yfirtöku áhvílandi fasteignaveðbréfs. Í dómi Hæstaréttar var fallist á þá niðurstöðu héraðsdóms að B hefði sannað að samningur um kaup fasteignarinnar af Íbúðarlánasjóði hefði verið gerður í nafni H og S sem kaupenda í þeim tilgangi að greiða fyrir því að þau fengju greiddar út ógreiddar brunabætur vegna sumarhúss sem brann árið 2002. Aftur á móti væri til þess að líta að í 1. mgr. 7. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup fælist að skriflegt form væri gildisskilyrði kaupsamnings um fasteign. Jafnvel þótt B tækist að sanna að munnlegt samkomulag hefði verið milli hennar og foreldra hennar um að B fengi síðar frá þeim afsal til sín fyrir eigninni myndi samkomulagið ekki uppfylla formskilyrði 1. mgr. 7. gr. laga nr. 40/2002 um að vera skriflegt. Voru H og S því sýknuð af kröfu B.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og G-kk-nf G-kk-nf.

Áfrýjendur skutu málinu til Hæstaréttar 20. júlí 2010 og krefjast sýknu af kröfu stefndu og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefnda krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Ágreiningur málsaðila lýtur að eignarhaldi fasteignarinnar Neðri-Þverár í Húnaþingi vestra, sem er einbýlishús úr timbri. Aðdragandi málsins er sá að stefnda, sem er dóttir áfrýjenda, og eiginmaður hennar höfðu hug á að eignast sumarhús og hafði vinafólk þeirra að Efri-Þverá bent þeim á að hús þetta væri falt á vegum Íbúðalánasjóðs. Stefnda gerði sjóðnum tilboð í eignina 15. september 2003 og fékk gagntilboð mánuði síðar. Kveður hún samning hafa að lokum tekist um kaupin þannig að kaupverð væri ákveðið 2.800.000 krónur. Stefnda kveður foreldra sína hafa af nánar tilgreindum ástæðum farið fram á að þau yrðu skráðir kaupendur í hennar stað, en þau myndu síðar afsala henni eigninni. Hún hafi samþykkt þetta. Með kaupsamningi 12. desember 2003 seldi Íbúðalánasjóður áfrýjendum fasteignina. Stefnda annaðist allar greiðslur vegna kaupanna og kostnað vegna fasteignarinnar fram á haustið 2006. Þá kom upp ósætti og greiddu áfrýjendur eftir það af fasteignaveðláni og gjöld, sem féllu á eignina. Kveður stefnda áfrýjendur hafa snúið við blaðinu og neitað að afsala fasteigninni til sín. Stefnda reisir kröfu sína á hendur áfrýjendum á því að hún sé raunverulegur eigandi hússins að Neðri-Þverá og framlögð gögn og framburður vitna sanni að svo sé, en nöfn áfrýjenda hafi verið sett í kaupsamninginn 12. desember 2003 til málamynda. Áfrýjendur reisa hins vegar sýknukröfu sína í fyrsta lagi á því, að jafnvel þótt komist hefði á munnlegt samkomulag þess efnis sem stefnda haldi fram um að þau myndu afsala henni eigninni, sem sé mótmælt, dygði það stefndu ekki þar sem 7. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup setji það skilyrði að slíkt samkomulag verði að vera skriflegt.

Málsatvikum og málsástæðum aðila er lýst í hinum áfrýjaða dómi. Fallast ber á þá niðurstöðu hans að stefnda hafi sannað að framangreindur kaupsamningur um fasteignina að Neðri-Þverá hafi verið gerður í nafni áfrýjenda sem kaupenda í þeim tilgangi að greiða fyrir því að þau fengju greiddar út ógreiddar brunabætur vegna sumarhúss sem brann árið 2002.

Hins vegar er til þess að líta að lög nr. 40/2002 öðluðust gildi 1. júní 2002 og samkvæmt 1. mgr. 7. gr. þeirra er samningur um kaup á fasteign bindandi þegar skriflegt tilboð hefur verið samþykkt af móttakanda þess með undirskrift. Í þessu felst samkvæmt orðanna hljóðan að skriflegt form sé gildisskilyrði kaupsamnings um fasteign. Er staðfest með ummælum í athugasemdum með frumvarpi því sem síðar varð að lögum nr. 40/2002 og öðrum lögskýringargögnum að það var og tilgangur löggjafans með ákvæðinu, sbr. dóm Hæstaréttar í máli nr. 54/2006, sem birtur er í dómasafni það ár á bls. 4289. Kaupsamningur Íbúðalánasjóðs og áfrýjenda 12. desember 2003 uppfyllti þetta skilyrði og hefur ekki verið efast um gildi hans. Stefnda heldur því fram að auk þessa samnings hafi hún og áfrýjendur gert annan samning, munnlegan, um að hún fengi síðar frá þeim afsal til sín fyrir sömu eign. Jafnvel þótt henni tækist að sanna slíkt munnlegt samkomulag myndi það ekki uppfylla þetta formskilyrði 1. mgr. 7. gr. laga nr. 40/2002 um að vera skriflegt. Verður því að sýkna áfrýjendur af kröfu stefndu.

Eftir atvikum er rétt að hver aðili beri sinn málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti.

Dómsorð:

Áfrýjendur, H-kvk-nf E-kvk-nf og S-kk-nf G-kk-nf, eru sýkn af kröfu stefndu, B-kvk-ef S-kvk-ef.

Málskostnaður í héraði og fyrir Hæstarétti fellur niður.