357/2006

K og X voru ákærðir fyrir að hafa 9. nóvember 2006 haft í vörslum sínum fíkniefni sem lögreglumenn fundu við leit á heimili K. X játaði að vera eigandi umræddra fíkniefna og að hafa beðið K um að geyma þau fyrir sig degi fyrir húsleitina. Að virtum framburði K og aðstæðum var talið hafið yfir skynsamlegan vafa að honum hlyti að vera ljóst að pakkinn, sem hann tók að sér að geyma fyrir X, kynni að innihalda fíkniefni. Þrátt fyrir það hefði hann ekki kannað innihaldið heldur látið sér það í léttu rúmi liggja. Að þessu gættu og að öðru leyti með vísan til forsendna héraðsdóms var talið sannað að K hefði gerst sekur um þá háttsemi sem hann var sakaður um í ákæru. Með vísan til 77. gr. almennra hegningarlaga og forsendna héraðsdóms var staðfest niðurstaða hans um að K skyldi sæta fangelsi í 12 mánuði, en ekki þótti fært að skilorðsbinda refsinguna vegna sakaferils K og þess að hann rauf reynslulausn með broti sínu. Með játningu X var talið ljóst að hann hefði haft umrædd fíkniefni í vörslum sínum 8. nóvember 2006 og afhent þau K þann dag. Hann var hins vegar ekki ákærður fyrir þá háttsemi heldur gefið að sök að hafa haft fíkniefnin í vörslum sínum 9. nóvember þegar húsleit fór fram á heimili K og miðaðist allur málatilbúnaður ákæruvaldsins við það. Af hálfu ákæruvaldsins var því haldið fram að X hefði haft vörslur fíkniefnanna síðastnefndan dag þar sem hann hefði verið eigandi þeirra og haft fullan aðgang að þeim. Ekki var talið að sýnt hefði verið fram á að X hefði dvalið á heimili K eða haft aðgang að því að eigin vild. Var því ekki fallist á að hugtakið varsla í 1. mgr. 2. gr. laga nr. 65/1974 um ávana- og fíkniefni tæki til þessara aðstæðna. Samkvæmt því var staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu X af sakargiftum samkvæmt ákæru.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf, H-kvk-nf H-kvk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 6. júní 2006 í samræmi við yfirlýsingu ákærða K-kk-ef M-kk-ef S-kk-ef, en jafnframt af hálfu ákæruvalds á hendur báðum ákærðu. Ákæruvaldið krefst þyngingar á refsingu ákærða K-kk-ef M-kk-ef. Þá er þess krafist að ákærði X verði sakfelldur samkvæmt ákæru og hann dæmdur til refsingar. Ennfremur er krafist staðfestingar á niðurstöðu héraðsdóms um upptöku fíkniefna.

Ákærði K-kk-nf M-kk-nf krefst þess aðallega að hann verði sýknaður af kröfum ákæruvalds, en til vara að refsing verði milduð.

Ákærði X krefst staðfestingar á niðurstöðu héraðsdóms.

Mál þetta var höfðað með ákæru lögreglustjórans í Reykjavík 21. mars 2006, þar sem ákærðu var gefið að sök fíkniefnabrot með því að hafa ,,miðvikudaginn 9. nóvember 2005 í félagi haft í vörslum sínum 70,58 g af hassi og 0,75 g af tóbaksblönduðu kannabisefni, sem lögreglumenn fundu við leit á heimili ákærða K-kk-ef M-kk-ef að undanskildum 5,49 g af hassi sem fundust við leit á honum.“ Með hinum áfrýjaða dómi var ákærði K-kk-nf M-kk-nf sakfelldur samkvæmt ákæru, en ákærði X sýknaður.

Í frumskýrslu lögreglu kom fram að ákærði K-kk-nf M-kk-nf hafi framvísað við húsleit á heimili hans 9. nóvember 2005 þeim fíkniefnum sem voru í kommóðuskúffu. Fyrir dómi staðfesti ákærði og tveir lögreglumenn þetta. Ákærði K-kk-nf M-kk-nf sagði fyrir dómi að meðákærði hafi komið í heimsókn daginn áður en húsleitin fór fram og beðið sig um að geyma fyrir hann pakka. Hann hafi sagt meðákærða að koma pakkanum fyrir í einhverri hillu, en ekki grunað að um væri að ræða fíkniefni. Kvaðst hann hafa vitað að meðákærði væri í ,,veseni“, en með því ætti hann við að meðákærði væri „kannski í neyslu”. Aðspurður um hvernig tóbaksblandað hass hefði komist á borð í stofu þar sem það fannst við húsleit kvað hann einhvern hafa verið að reykja þarna og að það hefði örugglega verið meðákærði eða annar nafngreindur maður. Við leitina fundust hluti fíkniefnanna í vasa á buxum sem hann var í. Þegar framburður ákærða og framangreindar aðstæður eru virtar er hafið yfir skynsamlegan vafa að ákærða K-kk-þgf M-kk-þgf hlaut að vera ljóst að pakkinn kynni að innihalda fíkniefni. Þrátt fyrir það kannaði hann ekki innihaldið heldur lét sér það í léttu rúmi liggja. Að þessu gættu og að öðru leyti með vísan til forsendna héraðsdóms er sannað að ákærði K-kk-nf M-kk-nf hafi gerst sekur um þá háttsemi sem hann er sakaður um í ákæru. Ákærði gekkst undir viðurlagaákvörðun eftir uppsögu héraðsdóms vegna fíkniefnabrots 17. febrúar 2005 með greiðslu 28.000 króna sektar. Sú ákvörðun hefur ekki áhrif á refsingu ákærða í máli þessu. Með vísan til 77. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og forsendna héraðsdóms er staðfest niðurstaða hans um refsingu ákærða. Ekki þykir fært að skilorðsbinda refsinguna vegna sakaferils ákærða og þess að hann rauf reynslulausn með broti sínu.

Ákærði X hefur játað að vera eigandi umræddra fíkniefna og að hafa beðið meðákærða um að geyma þau fyrir sig 8. nóvember 2005. Hafði ákærði X því fíkniefnin í vörslum sínum þann dag og afhenti þau meðákærða. X er hins vegar ekki ákærður fyrir þessa háttsemi heldur er honum gefið að sök að hafa haft fíkniefnin í vörslum sínum 9. nóvember, er lögregla gerði húsleit á heimili meðákærða, og hefur allur málatilbúnaður ákæruvaldsins miðast við það. Af hálfu ákæruvaldsins hefur því verið haldið fram að ákærði X hafi haft vörslur fíkniefnanna síðarnefndan dag þar sem hann hafi verið eigandi þeirra og haft fullan aðgang að þeim á heimili meðákærða. Ekki er fram komið í málinu að ákærði X hafi dvalið á heimili meðákærða eða að hann hafi átt að því aðgang að eigin vild. Er ekki unnt að fallast á með ákæruvaldinu að hugtakið varsla í 1. mgr. 2. gr. laga nr. 65/1974 um ávana- og fíkniefni taki til þessara aðstæðna. Verður því staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu ákærða X af sakargiftum samkvæmt ákæru.

Ákvæði héraðsdóms um upptöku og sakarkostnað eru staðfest.

Í yfirliti ríkissaksóknara um sakarkostnað kemur fram að enginn sakarkostnaður hafi verið vegna áfrýjunar málsins. Eftir framgreindum úrslitum málsins verður ákærði K-kk-nf M-kk-nf dæmdur til að greiða málsvarnarlaun verjanda síns fyrir Hæstarétti, sem ákveðin eru að meðtöldum virðisaukaskatti, en málsvarnarlaun verjanda ákærða X fyrir Hæstarétti greiðast úr ríkissjóði og eru þau ákveðin að meðtöldum virðisaukaskatti, allt eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Ákærði, K-kk-nf M-kk-nf S-kk-nf, greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns fyrir Hæstarétti, H-kk-ef I-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 186.750 krónur. Málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða X fyrir Hæstarétti, K-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 186.750 krónur, greiðast úr ríkissjóði.