91/2002

Héraðsdómur vísaði frá máli ákæruvaldsins gegn fyrirsvarsmanni E ehf. fyrir brot á 1. mgr. 4. gr., sbr. 15. gr. laga nr. 133/1994 um atvinnuréttindi útlendinga, á þeim grundvelli að málið hefði átt að höfða á hendur félaginu en ekki fyrirsvarsmanninum. Hæstiréttur felldi úrskurð héraðsdóms úr gildi með vísan til þess að 15. gr. áðurnefndra laga hefði ekki að geyma heimild til að gera lögaðila fésekt, sbr. 19. gr. a. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. gr. laga nr. 140/1998, en jafnvel þótt hún væri fyrir hendi myndi hún ekki breyta því að sækja mætti fyrirsvarsmanninn til saka.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, G-kk-nf C-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 14. febrúar 2002, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 20. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 13. febrúar 2002, þar sem máli sóknaraðila á hendur varnaraðila var vísað frá dómi. Kæruheimild er í 1. mgr. 142. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar.

Varnaraðili krefst þess að úrskurður héraðsdómara verði staðfestur og sér dæmdur kærumálskostnaður.

Sóknaraðili höfðaði mál þetta gegn varnaraðila með ákæru 27. nóvember 2001, þar sem varnaraðila voru gefin að sök brot gegn lögum nr. 133/1994 um atvinnuréttindi útlendinga með því að hafa á tímabilinu 30. ágúst til 28. október 2001, sem fyrirsvarsmaður E ehf., ráðið til sín níu nafngreinda útlendinga til starfa við byggingarvinnu, þrátt fyrir að enginn þeirra hafi haft atvinnuréttindi hér á landi. Var þessi háttsemin talin varða við 1. mgr. 4. gr., sbr. 15. gr. laga nr. 133/1994. Með hinum kærða úrskurði var málinu sem áður segir vísað frá héraðsdómi. Var það gert á þeim grundvelli að sóknaraðila hafi borið að höfða málið gegn þeim lögaðila, sem byggt væri á að hafi haft umrædda útlendinga í vinnu, en ekki varnaraðila.

Í 1. mgr. 4. gr. laga nr. 133/1994 er mælt fyrir um að hverjum manni, félagi eða stofnun, sem reki atvinnu eða starfræki fyrirtæki, hverju nafni sem það nefnist, sé óheimilt að ráða útlending til starfa, hvort heldur um langan tíma eða skamman, eða hlutast til um að útlendingur flytjist til landsins í því skyni án atvinnuleyfis. Skuli slíkt leyfi liggja fyrir áður en útlendingur kemur í fyrsta skipti til starfa á Íslandi. Í 15. gr. er síðan kveðið á um að brot gegn lögunum eða reglum settum samkvæmt þeim varði þann sektum, sem hafi útlending í vinnu án leyfis, svo og útlending, sem starfi án leyfis. Samkvæmt 19. gr. a. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. gr. laga nr. 140/1998, verður lögaðila gerð fésekt þegar lög mæla svo fyrir. Ákvæði 15. gr. laga nr. 133/1994 hafa ekki að geyma slíka heimild, en jafnvel þótt hún væri fyrir hendi myndi hún ekki breyta því að sækja mætti varnaraðila til saka. Verður málinu því ekki vísað frá héraðsdómi af þeirri ástæðu að það hafi átt að höfða á hendur þeim lögaðila, sem hafi haft umrædda útlendinga í vinnu án leyfis. Verður hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar.

Kærumálskostnaður verður ekki dæmdur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar.