233/2005

S gerði í samning við fyrirtækið N um að N reisti stálgrindahús í Garðabæ, legði til álglugga í húsið og setti þá í. Í ljós kom að gluggarnir láku. Tókust samningar með málsaðilum um að HB skyldi gera við gluggana og þétta þá en ágreiningur reis síðar milli þeirra um framkvæmd verksins og endurgjald fyrir það. Höfðaði S mál til heimtu skaðabóta þar sem verk HB hefði verið gallað, en HB krafðist á móti greiðslu þriggja ógreiddra reikninga. Var staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að samningar hafi tekist um tiltekið endurgjald fyrir vinnu HB við þéttingu glugganna og ýmsa aukavinnu. Þar að auki hafi HB unnið að nánar tilgreindum fjórum verkþáttum og var ákvarðað hæfilegt endurgjald fyrir þá. Þá var einnig talið að þurft hafi að lagfæra 20 glugga af 40 gluggum sem HB hafði gert við og var honum gert að greiða S bætur á grundvelli matsgerðar vegna kostnaðar við viðgerð á þeim. Í greinargerð fyrir Hæstarétti mótmælti HB því að virðisaukaskattur væti talinn með í áætluðum viðgerðarkostnaði, en sú málsástæða var talin of seint fram komin með vísan til 2. mgr. 163. gr. laga um meðferð einkamála. Þá var talið ósannað að S hefði haft til taks leigjanda að fasteigninni á þeim tíma er máli skipti og var því hafnað kröfu S vegna missis leigutekna. Einnig var hafnað kröfu S um bætur vegna kaupa á sérfræðiaðstoð. Var málskostnaður felldur niður fyrir Hæstarétti en HB gert að bera meginkostnað af matsgerð dómkvaddra matsmanna.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf og Á-kk-nf K-kk-nf og P-kk-nf K-x-x H-kk-nf fyrrverandi hæstaréttardómari.

Aðaláfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 3. júní 2005. Hann krefst þess að gagnáfrýjanda verði gert að greiða sér 10.736.624 krónur, með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 10.021.678 krónum frá 31. janúar 2003 til 21. nóvember sama ár en af 10.736.624 krónum frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Gagnáfrýjandi áfrýjaði héraðsdómi fyrir sitt leyti 27. júlí 2005. Hann krefst sýknu af kröfu aðaláfrýjanda. Þá krefst hann þess aðallega að aðaláfrýjandi greiði sér 23.813.436 krónur, með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 frá 31. janúar 2003 til 8. apríl 2004, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laganna frá 8. apríl 2004 til greiðsludags. Til vara krefst hann 4.312.050 króna með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 8. apríl 2004 til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Aðaláfrýjandi krefst sýknu af kröfu gagnáfrýjanda.

I.

Gagnáfrýjandi mun í september 2001 hafa gert samning við Norðurstál ehf. um að hinn síðarnefndi tæki að sér að sér að reisa stálgrindahús á lóðinni númer 4 við Miðhraun í Garðabæ. Skyldi Norðurstál ehf. leggja til álglugga í húsið og setja þá í. Í ljós kom að gluggarnir láku. Í september 2002 tókust samningar með málsaðilum um að aðaláfrýjandi skyldi gera við gluggana og þétta þá. Reis ágreiningur milli þeirra varðandi framkvæmd þess verks og endurgjald fyrir það. Höfðaði gagnáfrýjandi mál þetta í héraði 25. júní 2004 og reisti málatilbúnað sinn á því að verk aðaláfrýjanda hefði verið gallað og ætti hann aðallega rétt til skaðabóta vegna þess. Var sú krafa þríþætt. Laut hún að bótum vegna kostnaðar við að bæta úr göllum á verkinu, bótum vegna missis leigutekna og loks bótum vegna útgjalda er hann hefði orðið fyrir vegna ráðgjafarvinnu verkfræðings í tilefni af ágreiningi aðila. Aðaláfrýjandi höfðaði gagnsök í héraði 23. júlí 2004 og gerði kröfu um greiðslu ógreidds hluta endurgjalds vegna verksins samkvæmt þremur reikningum. Málavöxtum er nánar lýst í hinum áfrýjaða dómi.

Fyrir Hæstarétti gera málsaðilar sömu kröfur og fyrir héraðsdómi. Gagnáfrýjandi hefur þó lækkað bótakröfu sína um 761.950 krónur, en það telur hann vera mun á umsömdu endurgjaldi fyrir verkið og því sem hann hafi greitt aðaláfrýjanda í verklaun.

II.

Eins og rakið er í héraðsdómi var ekki gerður skriflegur samningur með aðilum um framkvæmd alls hins umdeilda verks. Ágreiningslaust er að aðaláfrýjandi hóf verkið á grundvelli skriflegs tilboðs 5. september 2002 og að það tilboð samsvari endurgjaldi að fjárhæð 6.361.950 krónur með virðisaukaskatti. Þá er ágreiningslaust að aðaláfrýjandi hafi unnið að fleiri verkþáttum en innifaldir voru í upphaflegu tilboðsverði og sýnist raunar gengið út frá því að svo muni verða í tilboðinu sjálfu. Gagnáfrýjandi heldur því fram að samningur hafi komist á með aðilum um framkvæmd aukaverka gegn 2.400.000 króna endurgjaldi en aðaláfrýjandi telur að þrátt fyrir samningatilraunir hafi ekki tekist að semja um fast endurgjald fyrir viðbótarverk og hafi allt verkið þróast yfir í að vera unnið í tímavinnu. Meðal gagna málsins er frásögn J-kk-ef G-kk-ef verkfræðings af verkfundi 6. febrúar 2003, en J-kk-nf var eftirlitsmaður gagnáfrýjanda með framkvæmd verksins. Frásögnin er í formi bréfs til gagnáfrýjanda dagsetts 20. október 2003. Frásögn þessi er í 15 liðum þar sem farið var yfir verkþætti sem „verktakar töldu að á vantaði greiðslur.“ Af frásögn af umræðum um einstaka liði sýnist að varðandi fimm þeirra hafi verið rætt hvort þeir væru hluti „seinna tilboðs“. Þá er meðal gagna málsins óundirrituð fundargerð Þ-kk-ef E-kk-ef af fundi aðila 8. og 9. apríl 2003, en gagnáfrýjandi fékk Þ-kk-þf til aðstoðar í tilefni ágreinings aðila. Í fundargerðinni kemur ítrekað fram að gerður hafi verið viðbótarsamningur milli aðila um nánar tilgreind aukaverk. Er bókað að samningur þessi hafi verið gerður um mánaðamótin október og nóvember 2002. Enda þótt það rýri sönnunargildi þessara gagna að þau stafa frá mönnum sem tengdust gagnáfrýjanda eru þau til styrktar öðru sem fram er komið um að sönnur teljist færðar á að viðbótarsamningur hafi tekist með aðilum. Með þessari athugasemd en að öðru leyti með vísan til forsendna héraðsóms verður staðfest sú niðurstaða hans að samningar hafi tekist um endurgjald að fjárhæð 8.761.950 krónur fyrir vinnu aðaláfrýjanda fyrir þéttingu glugganna og ýmsa aukavinnu. Þá verður staðfest sú niðurstaða héraðsdóms með vísan til forsendna hans að aðaláfrýjandi hafi að auki unnið að þar nánar tilgreindum fjórum verkþáttum og að hæfilegt endurgjald fyrir þá sé samtals 455.000 krónur.

Með vísan til forsendna héraðsdóms verður einnig staðfest sú niðurstaða hans að aðaláfrýjanda beri á grundvelli niðurstöðu dómkvaddra matsmanna að greiða gagnáfrýjanda 2.537.000 krónur vegna kostnaðar við viðgerð á 20 gluggum í húsinu. Í greinargerð til Hæstaréttar mótmælti aðaláfrýjandi því að virðisaukaskattur væri talinn með í áætluðum viðgerðarkostnaði eins og gert er í matsgerð hinna dómkvöddu manna, enda væri fasteignin að Miðhrauni 4 skráð svonefndri frjálsri skráningu samkvæmt reglugerð nr. 577/1989. Gagnáfrýjandi mótmælti þessari málsástæðu sem of seint fram kominni. Verður á það fallist að ekki verði á henni byggt fyrir Hæstarétti með vísan til 2. mgr. 163. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, sbr. 17. gr. laga nr. 38/1994. Loks er fallist á niðurstöðu héraðsdóms um að hafna kröfu gagnáfrýjanda vegna missis leigutekna og sérfræðiaðstoðar með vísan til forsendna hans. Verður niðurstaða hins áfrýjaða dóms því staðfest um annað en málskostnað.

Eins og nánar er rakið í héraðsdómi reisti gagnáfrýjandi kröfu sína um bætur vegna kostnaðar við að bæta úr galla á verki aðaláfrýjanda á mati dómkvaddra manna. Beiddist hann dómkvaðningar þeirra og greiddi 536.929 krónur í matskostnað. Með hinum áfrýjaða dómi, sem hér er staðfestur að þessu leyti, var fallist á hluta þeirrar kröfu er gagnáfrýjandi reisti á matinu. Ber því að haga málskostnaðarákvörðun fyrir héraðsdómi þannig að aðaláfrýjandi beri að mestu kostnað af matinu. Að öðru leyti er rétt að hvor aðili beri sinn kostnað af málinu í héraði.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður um annað en málskostnað.

Aðaláfrýjandi, H.B. Harðarson ehf., greiði gagnáfrýjanda, Sigurnesi ehf., 500.000 krónur í málskostað í héraði.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.