262/2006

A stefndi R í almennu einkamáli til greiðslu tiltekins kostnaðar, sem A taldi sig hafa orðið fyrir við útburð R af jörð í eigu A. Féllst héraðsdómari á hluta krafna hans í dómi en vísaði öðrum frá með þeim rökstuðningi að ekki hefði farið fram mat á grundvelli 3. mgr. 77. gr. laga nr. 90/1989 um aðför og væru kröfurnar því vanreifaðar. Talið var að framangreint lagaákvæði ætti við þegar aðfararheimild kvæði á um skyldu gerðarþola til að vinna tiltekið verk, en skylda til að víkja af fasteign gæti ekki talist verk í þessum skilningi. Var frávísun héraðsdóms því felld úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að taka umræddar reikningskröfur A til efnismeðferðar.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf G-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 2. maí 2006, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 16. sama mánaðar. Kært er ákvæði í dómi Héraðsdóms Suðurlands 21. apríl 2006 um að vísa frá dómi nánar tilgreindum fjárkröfum sóknaraðila á hendur varnaraðila, en kröfur hans voru að öðru leyti teknar til greina. Kæruheimild er í j. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að lagt verði fyrir héraðsdóm að taka framangreindar dómkröfur hans til efnismeðferðar. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar á frávísunarákvæði héraðsdóms og kærumálskostnaðar.

Í dómi héraðsdóms er rökstutt að tilgreindum dómkröfum sóknaraðila sé vísað frá dómi, en ákvæði um frávísun krafnanna er ekki að finna í dómsorði. Þykir þessi annmarki þó ekki valda ómerkingu dómsins eins og mál þetta liggur fyrir.

Sóknaraðili byggir einkum á því í kæru sinni að ákvæði 3. mgr., sbr. 2. mgr. 77. gr. laga nr. 90/1989 um aðför eigi ekki við í málinu, en á því reisi héraðsdómari niðurstöðu sína.

Í málinu liggur fyrir að varnaraðili var borinn út af jörðinni Auðsholti að kröfu sóknaraðila. Virðist sóknaraðili ekki nema að litlu leyti hafa nýtt heimild 2. mgr. 1. gr. laga nr. 90/1989 til að krefjast jafnframt aðfarar fyrir kostnaði við gerðina. Kaus hann þess í stað að krefja varnaraðila um greiðslu kostnaðar sem hann taldi sig hafa orðið fyrir við gerðina í almennu einkamáli. Verður ekki talið að neitt í réttarfarslögum komi í veg fyrir að sóknaraðili hafi uppi kröfur sínar með þessum hætti. Héraðsdómur komst að þeirri niðurstöðu í dómi sínum að varnaraðila bæri að greiða sóknaraðila tilgreindan útlagðan kostnað hans vegna aðfarargerðarinnar og vísaði um þá niðurstöðu til 2. mgr. 77. gr. laga nr. 90/1989. Þá var á því byggt í dóminum að þar sem ekki hefði farið fram mat samkvæmt 3. mgr. sömu lagagreinar yrðu nánar tilgreindar reikningskröfur sóknaraðila að teljast vanreifaðar og þeim vísað frá dómi af þeirri ástæðu. Nefnt lagaákvæði varðar það þegar aðfararheimild kveður á um skyldu gerðarþola til að vinna tiltekið verk og hann sinnir ekki þeirri skyldu. Skylda gerðarþola til að víkja af fasteign er ekki verk í þessum skilningi. Heimild gerðarbeiðanda til að krefja gerðarþola um kostnað vegna gerðarinnar verður hins vegar leidd af 2. mgr. 1. gr. laga nr. 90/1989 og vísar sóknaraðili meðal annars til þess lagaákvæðis til stuðnings kröfum sínum. Af framangreindum ástæðum verður hin kærða frávísun felld úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að taka hinar frávísuðu reikningskröfur til efnismeðferðar.

Varnaraðila verður gert að greiða sóknaraðila kærumálskostnað eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hið kærða ákvæði héraðsdóms um frávísun hluta dómkrafna sóknaraðila, Auðsholts ehf., á hendur varnaraðila, R-kk-þgf B-kk-þgf G-kk-þgf, er fellt úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka kröfurnar til efnismeðferðar.

Varnaraðili greiði sóknaraðila 150.000 krónur í kærumálskostnað.