750/2017

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi sem risið hafði við opinber skipti á dánarbúum D og E. Laut ágreiningurinn að því hve stór hluti lands, sem D og E höfðu átt í óskiptri sameign með A, B, C, F og G, skyldi koma til skipta úr dánarbúum þeirra. Með hinum kærða úrskurði var annars vegar fallist á kröfu B um að með kaupsamningi og afsali hefði hann eignast 6.000 fermetra af hluta D í hinu óskipta landi og hins vegar á kröfu C um að hann hefði fengið 5.000 fermetra afsalaða frá E. Hæstiréttur staðfesti niðurstöðu héraðsdóms hvað varðaði kröfu B en taldi ekkert liggja fyrir um að átt hefði sér stað yfirfærsla eignarréttar á hluta af landi E til C. Var sá hluti landsins því felldur undir skiptin.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Þ-kk-nf Ö-kk-nf, K-kk-nf A-kk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 22. nóvember 2017, en kærumálsgögn bárust réttinum 6. desember sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 9. nóvember 2017, þar sem leyst var úr nánar tilteknum ágreiningi við opinber skipti á dánarbúum D og E. Kæruheimild var í 1. mgr. 133. gr. laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl. Sóknaraðili krefst þess að til skipta úr dánarbúunum hvoru um sig komi einn sjöundi hluti í óskiptri sameign á um 8 hektara landspildu úr landi jarðarinnar [...] í [...]. Þá krefst hún þess aðallega að varnaraðilunum B og dánarbúi C verði gert að greiða sér málskostnað í héraði og kærumálskostnað en til vara að málskostnaður verði felldur niður á báðum dómstigum.

Varnaraðilarnir B og dánarbú C krefjast staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar. Dánarbú D, dánarbú E, F og G hafa ekki látið málið til sín taka hér fyrir dómi.

Málavöxtum er lýst í hinum kærða úrskurði og þá einnig þeim dómum og úrskurðum er gengið hafa vegna deilna málsaðila sem staðið hafa um alllanga hríð. Eins og greinir í úrskurði héraðsdóms eignuðust hjónin D og E og börn þeirra, G, A, F, B og C hvert um sig 1/7 hluta, eða 11.428,5 fermetra í spildu úr landi jarðarinnar [...] samkvæmt afsali 23. maí 1968. Er landið í óskiptri sameign og munu standa á því nokkur sumarhús. Ágreiningur máls þessa, sem niðurstaða hins kærða úrskurðar lýtur að, er um hversu stór hluti landsins skuli koma til skipta úr dánarbúum D og E. Nánar tiltekið annars vegar hvort varnaraðilinn B hafi 31. maí 2013 fengið til viðbótar eignarhlut sínum afsalað frá föður sínum 6.000 fermetrum af landinu en hins vegar hvort varnaraðilinn C hafi fengið afsalað 5.000 fermetrum lands frá móður sinni.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar er staðfest sú niðurstaða að með kaupsamningi og afsali 31. maí 2013 hafi varnaraðilinn B eignast 6.000 fermetra af hluta föður síns í hinu óskipta landi.

Í hinum kærða úrskurði er því lýst að sumarhús, sem nefnt er [...], hafi komist í eigu E við fjárslit hennar og D í kjölfar skilnaðar þeirra og hvernig skráningum á sumarhúsinu og 5.000 fermetra lóð var háttað hjá Fasteignamati ríkisins. Þá er rakið efni ódagsetts bréfs eða minnisblaðs E um að C hafi á árinu 2001 fengið sem fyrirfram greiddan arf „[...], sumarbústað“, en ekki er getið í bréfinu að lóð hafi átt að fylgja. Ekki liggur fyrir að átt hafi sér stað yfirfærsla eignarréttar á hluta af landi E til C. Þegar af þeim sökum er ekki unnt að staðfesta niðurstöðu héraðsdóms hvað þetta varðar og kemur þessi hluti því undir skipti dánarbús E.

Eftir þessum úrslitum og að virtum málsatvikum í heild sinni er rétt að staðfesta hinn kærða úrskurð hvað varðar málskostnað til handa varnaraðilanum B og dæma sóknaraðila jafnframt til að greiða honum kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir. Málskostnaður í héraði og kærumálskostnaður skal að öðru leyti falla niður.

Dómsorð:

Til skipta á dánarbúum D og E eiga að koma 16.857 fermetrar í óskiptu landi [...].

Hinn kærði úrskurður er staðfestur um málskostnað til handa varnaraðilanum B.

Sóknaraðili, A, greiði varnaraðilanum B 350.000 krónur í kærumálskostnað.

Málskostnaður í héraði og kærumálskostnaður fellur að öðru leyti niður.