51/2014

Sveitarfélagið R var sýknað af kröfu G um skaðabætur, sem reist var á því að samið hafi verið um ráðningu hans sem sveitarstjóra tilgreindan dag og þannig komist á ráðningarsamband milli aðila sem síðar hafi verið rift með ólögmætum hætti ellegar ráðningin ólöglega afturkölluð. Talið var að ákvæði þágildandi 2. mgr. 54. gr. sveitarstjórnarlaga nr. 45/1998 og og 2. mgr. 54. gr. sveitarstjórnarlaga nr. 138/2011, áskildu að samningur um ráðningu framkvæmdastjóra sveitarfélags skyldi vera skriflegur, væru augljóslega sett til verndar hagsmunum, allsherjarréttar eðlis, og gætu því aðeins skuldbundið sveitarfélagið að gengið væri frá samningnum í samræmi við þau fyrirmæli. Þegar af þeirri ástæðu var fallist á með R að ekki hefði stofnast samningur milli aðila um ráðningu G svo skuldbindandi væri fyrir R

Dómur Hæstaréttar

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf, E-kk-nf T-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 23. janúar 2014. Hann krefst þess aðallega að stefnda verði gert að greiða sér 40.608.754 krónur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 16. september 2010 til „þess dags þegar mánuður er liðinn frá því að bótakrafan er kynnt stefnda“, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags. Til vara krefst áfrýjandi lægri fjárhæðar sér til handa. Þá krefst hann málskostnaðar fyrir Hæstarétti án tillits til gjafsóknar sem honum hefur verið veitt.

Stefndi krefst þess aðallega að héraðsdómur verði staðfestur og sér dæmdur málskostnaður fyrir Hæstarétti, en til vara að krafa áfrýjanda verði lækkuð og málskostnaður felldur niður.

I

Málsatvikum er lýst í hinum áfrýjaða dómi. Eins og þar kemur fram ákvað hreppsnefnd stefnda á fundi 9. september 2010 að ganga til samninga við áfrýjanda um ráðningu hans sem sveitarstjóra. Var oddvita og varaoddvita „falið að ganga frá samningum við hann.“ Daginn eftir hitti áfrýjandi oddvitann og varaoddvitann á fundi. Þeim ber ekki saman um hvort gengið hafi verið endanlega frá ráðningunni á fundinum, en hins vegar er óumdeilt að hvorki þá né síðar var gengið frá skriflegum samningi við áfrýjanda um ráðningu hans sem sveitarstjóra stefnda.

Krafa áfrýjanda á hendur stefnda er á því reist að í reynd hafi verið samið um ráðningu hans sem sveitarstjóra á fundinum 10. september 2010 og þannig komist á ráðningarsamband milli aðila. Byggist krafan aðallega á því að ráðningarsamningnum hafi verið rift með ólögmætum hætti, en til vara að um hafi verið að ræða ólöglega afturköllun á þeirri ákvörðun stefnda að ráða hann sem sveitarstjóra.

II

Í 1. mgr. 54. gr. sveitarstjórnarlaga nr. 45/1998, sem giltu þegar áðurnefnd atvik áttu sér stað, sagði meðal annars að sveitarstjórn réði framkvæmdastjóra til þess að annast framkvæmd ákvarðana sveitarstjórnar og verkefni sveitarfélagsins. Þá var í 2. mgr. sömu greinar svo fyrir mælt að sveitarstjórn skyldi gera skriflegan ráðningarsamning við framkvæmdastjóra sveitarfélags þar sem starfskjör hans væru ákveðin. Samhljóða ákvæði eru í 1. og 2. mgr. 54. gr. sveitarstjórnarlaga nr. 138/2011. Í athugasemdum frumvarps þess, sem varð að lögum nr. 45/1998, var komist svo að orði um ákvæðið í 2. mgr. 54. gr. að talin væri ástæða til að taka skýrt fram að gerður skyldi skriflegur ráðningarsamningur við framkvæmdastjóra sem staðfestur yrði af sveitarstjórn.

Samkvæmt fyrrgreindum ákvæðum sveitarstjórnarlaga eru í samningi sveitarstjórnar um ráðningu framkvæmdastjóra í raun fólgnar ákvarðanir um hver skuli stýra stjórnsýslu sveitarfélagsins og hverra starfskjara hann skuli njóta. Ákvæði 2. mgr. 54. gr. sveitarstjórnarlaga sem áður er vitnað til er því augljóslega sett til verndar hagsmunum, allsherjarréttar eðlis. Af þeim sökum skuldbindur slíkur ráðningarsamningur sveitarfélagið því aðeins að gengið sé frá honum í samræmi við þau fyrirmæli. Þegar af þeirri ástæðu verður fallist á með stefnda að ekki hafi stofnast samningur milli aðila um ráðningu áfrýjanda sem sveitarstjóra svo að skuldbindandi hafi verið fyrir stefnda og verður niðurstaða héraðsdóms því staðfest.

Rétt er að málskostnaður fyrir Hæstarétti falli niður.

Allur gjafsóknarkostnaður áfrýjanda fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hans sem ákveðin er eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.

Allur gjafsóknarkostnaður áfrýjanda, G-kk-ef Þ. Þ-kk-ef, fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hans, 600.000 krónur.