341/2016

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var að viðurkenna kröfu sem A16 ehf. hafði lýst við slit L ehf. þar sem henni hafði ekki verið lýst fyrr en eftir að kröfulýsingarfrestur rann út og var A16 ehf. ekki talið hafa sýnt fram á að uppfyllt væru skilyrði 5. töluliðar 118. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, B-kk-nf B-kk-nf og G-kvk-nf B-kvk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 3. maí 2016, en kærumálsgögn bárust réttinum 17. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 20. apríl 2016, þar sem hafnað var að viðurkenna kröfu sem sóknaraðili lýsti við slit varnaraðila. Kæruheimild er í 1. mgr. 179. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Sóknaraðili krefst þess aðallega að krafa sín að fjárhæð 84.859.677 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af nánar tilgreindum fjárhæðum frá 1. júlí 2010 til greiðsludags verði viðurkennd við slit varnaraðila og henni skipað í réttindaröð samkvæmt 3. tölulið 110. gr. laga nr. 21/1991. Til vara krefst hann þess að viðurkennd verði krafa sín að fjárhæð 80.726.432 krónur með dráttarvöxtum af nánar tilgreindum fjárhæðum frá 1. janúar 2011 til greiðsludags. Komi í báðum tilvikum til frádráttar innborganir að fjárhæð 8.227.931 króna 8. mars 2011, 18.489.020 krónur 24. ágúst sama ár, 3.690.920 krónur 21. september sama ár, 3.596.143 krónur 13. október sama ár, 3.618.083 krónur 16. nóvember sama ár, 25.049.167 krónur 30. júlí 2012 og 3.657.593 krónur 25. september sama ár. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst aðallega staðfestingar hins kærða úrskurðar en til vara að krafa sóknaraðila verði lækkuð. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

Fjármálaeftirlitið neytti 7. október 2008 heimildar í 100. gr. a. laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki, sbr. 5. gr. laga nr. 125/2008, til að víkja frá störfum stjórn varnaraðila, sem þá hét Landsbanki Íslands hf., taka yfir vald hluthafafundar í félaginu og setja yfir það skilanefnd. Slitameðferð á varnaraðila hófst 22. apríl 2009 og gaf slitastjórn út innköllun til skuldheimtumanna hans, en kröfulýsingarfresti mun hafa lokið 30. október sama ár. Meðan á slitunum stóð gerði varnaraðili tvo samninga við sóknaraðila 16. og 17. september 2009 og tók með þeim á leigu skrifstofuhúsnæði annars vegar á 2. hæð hússins að Austurstræti 16 í Reykjavík og hins vegar á 3., 4. og 5. hæð sama húss. Ágreiningur reis milli aðilanna um greiðslur sem varnaraðila bæri að standa sóknaraðila skil á samkvæmt þessum samningum. Af þeim sökum beindi sóknaraðili bréfi til varnaraðila 16. ágúst 2011 með fyrirsögninni: „Greiðsluáskorun vegna ógreiddrar leigu“, þar sem sóknaraðili krafðist greiðslu á nánar tiltekinni fjárhæð, en tekið var fram að greiddist skuldin ekki myndi hann rifta húsaleigusamningum þeirra og „leita atbeina dómstóla til að innheimta hið ógreidda leigugjald“. Aftur sendi sóknaraðili bréf til varnaraðila 7. október sama ár og krafðist greiðslu skuldar samkvæmt húsaleigusamningunum að viðlagðri riftun þeirra. Enn beindi sóknaraðili bréfi til varnaraðila 8. desember 2012, í það sinn með yfirskriftinni: „Innheimtubréf“, en þar krafðist hann greiðslu skuldar samkvæmt húsaleigusamningunum og kvað hana að öðrum kosti myndu verða innheimta „með aðför eða atbeina dómstóla“. Fyrir liggur að áður en síðastnefnt bréf var sent hafi leigusamningum aðilanna verið slitið og varnaraðili skilað húsnæðinu 2. október 2012. Sóknaraðili beindi síðan að varnaraðila kröfulýsingu 13. febrúar 2015 vegna ógreiddrar kröfu að höfuðstól 21.522.478 krónur sem sá fyrrnefndi taldi leiða af húsaleigusamningum þeirra. Með bréfi til sóknaraðila 23. sama mánaðar tilkynnti varnaraðili að þessari kröfu væri hafnað við slitin, en með því að ekki tókst að jafna ágreining aðilanna um þetta var honum beint til héraðsdóms 11. maí 2015, þar sem mál þetta var þingfest af því tilefni 29. sama mánaðar.

Sóknaraðili byggir á því að krafa sín á hendur varnaraðila eigi rætur að rekja til húsaleigusamninganna frá 16. og 17. september 2009 sem slitastjórn varnaraðila hafi staðið að og hafi krafan því orðið til með samningum eftir að varnaraðili var tekinn til slita, en á þeim grunni standi krafan í réttindaröð samkvæmt 3. tölulið 110. gr. laga nr. 21/1991. Samkvæmt 5. tölulið 118. gr. sömu laga megi koma slíkri kröfu að við slitin án tillits til kröfulýsingarfrests. Um þetta verður að taka tillit til þess að heimild í síðastnefndu lagaákvæði til að koma að kröfu eftir lok kröfulýsingarfrests er meðal annars háð því skilyrði að henni sé lýst án ástæðulausra tafa. Samkvæmt gögnum málsins lauk leigumálum aðilanna sem áður segir 2. október 2012 eftir að ágreiningur hafði staðið milli þeirra allnokkurn tíma um tilkall sóknaraðila til greiðslna, en kröfu lýsti hann á hinn bóginn ekki fyrr en rúmum tveimur árum síðar. Getur þetta ekki talist hafa gerst án ástæðulauss dráttar. Þótt rétt geti verið í hinum kærða úrskurði að yfirskrift bréfs geti ekki ein út af fyrir sig ráðið úrslitum um hvort efni þess feli í sér lýsingu kröfu í skilningi laga nr. 21/1991 verður að gæta að því að kröfulýsing getur almennt haft veigamikil áhrif á réttarstöðu þeirra sem eiga í hlut og má því efni bréfs til þrotabús eða fjármálafyrirtækis í slitum ekki valda nokkrum vafa um hvort bréfið feli í sér lýsingu kröfu á hendur því. Í fyrrnefndum bréfum sóknaraðila til varnaraðila 16. ágúst og 7. október 2011 og 8. desember 2012 kom hvergi fram að sá fyrrnefndi lýsti kröfu við slit varnaraðila. Þegar af þeirri ástæðu geta þessar bréfasendingar ekki skoðast sem kröfulýsing og valdið því að sóknaraðili fái komið að kröfu sinni við slit varnaraðila. Samkvæmt þessu verður niðurstaða hins kærða úrskurðar staðfest á þann hátt sem í dómsorði greinir.

Sóknaraðila verður gert að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og segir í dómsorði.

Dómsorð:

Hafnað er kröfu sem sóknaraðili, A16 fasteignafélag ehf., lýsti 13. febrúar 2015 við slit varnaraðila, LBI ehf.

Ákvæði hins kærða úrskurðar um málskostnað er staðfest.

Sóknaraðili greiði varnaraðila 350.000 krónur í kærumálskostnað.