535/2012

Úrskurður héraðsdóms um að skýrslutaka af fjórum vitnum fyrir dómi vegna rannsóknar á ætluðu broti X og Y skyldi fara fram undir nafnleynd, sbr. 8. mgr. 122. gr. laga nr. 88/2008 og að sakborningar og verjendur þeirra skyldu víkja úr dómsal á meðan skýrslutakan færi fram, sbr. 2. mgr. 123. gr. sömu laga, var staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og G-kk-nf G-kk-nf.

Varnaraðilar skutu málinu til Hæstaréttar með kærum 2. ágúst 2012, sem bárust réttinum ásamt kærumálsgögnum 8. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Suðurlands 31. júlí 2012, þar sem fallist var á kröfu sóknaraðila um að skýrslutaka fyrir dómi af fjórum vitnum um ætlað brot varnaraðila skyldi fara fram undir nafnleynd vitnanna samkvæmt 8. mgr. 122. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála og að sakborningar og málflytjendur skyldu víkja úr þingsal á meðan framangreind vitni gefa skýrslu, sbr. 2. mgr. 123. gr. sömu laga, en að þeir geti fylgst með skýrslutöku og látið leggja fyrir vitnin þær spurningar sem þeir óska í samræmi við 3. mgr. sömu greinar. Kæruheimild er í n. lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008. Varnaraðilar krefjast þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og að þeim ásamt verjendum sínum verði heimilað að vera viðstaddir skýrslutökur yfir vitnunum í dómsal. Til vara krefjast þeir þess að verjendur þeirra verði í dómsal við skýrslutökurnar, en varnaraðilum gert kleift að horfa á þær á skjá um myndfundarbúnað um leið og þær fara fram. Að því frágengnu krefjast þeir þess að skýrslutökunum verði varpað í hljóði og mynd um myndfundarbúnað til staðar þar sem þeim og verjendum þeirra verði kleift að fylgjast með.

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Eins og greinir í hinum kærða úrskurði óskaði sóknaraðili eftir því í bréfi til Héraðsdóms Suðurlands 24. júlí 2012 með vísan til b. og c. liðar 1. mgr. 59. gr. laga nr. 88/2008 að teknar yrðu skýrslur fyrir dómi af fjórum vitnum, sem gefið hefðu skýrslu hjá lögreglu vegna rannsóknar á ætluðu manndrápi í fangelsinu að Litla Hrauni 17. maí 2012. Eru varnaraðilar grunaðir um aðild að hinu ætlaða broti. Í bréfi sóknaraðila er því lýst að vitnin hafi lýst ótta sínum um að framburður þeirra kunni að skapa þeim lífshættu í ljósi þess hverjir hinir grunuðu séu. Hafi lögregla heitið vitnunum nafnleynd við rannsókn málsins, sbr. 3. mgr. 65. gr. laga nr. 88/2008. Sóknaraðili vísar til stuðnings kröfu sinni til 8. mgr. 122. gr. síðastgreindra laga.

Í ljósi sakaferlis varnaraðila og eðlis brots þess, sem þeir eru grunaðir um að hafa framið, og til rannsóknar er, verður fallist á með héraðsdómi að lífi eða heilbrigði vitnanna fjögurra eða náinna vandamanna þeirra yrði stefnt í hættu, ef uppskátt væri hver þau væru.

Í ljósi þess hvernig aðstæðum vitnanna er háttað og takmarkaðra möguleika þeirra til þess að forðast allt samneyti við varnaraðila verður einnig talið að skilyrði 8. mgr. 122. gr. laga nr. 88/2008 um að brýna nauðsyn beri til að þau njóti nafnleyndar sé fullnægt. Af hálfu varnaraðila er því haldið fram að hafna beri kröfu sóknaraðila þar sem þeir eigi þess kost að komast að því hver vitnin séu, þrátt fyrir að á nafnleynd yrði fallist. Af þeirra hálfu er því ekki haldið fram að þeir eigi þess kost að finna út á hvern hátt hvert af vitnunum fjórum ber. Leiðir þessi röksemd því ekki til þess að á kröfu varnaraðila verði fallist.

Í úrskurðarorði hins kærða úrskurðar er lýst þeirri framkvæmd sem höfð verður á við skýrslutökur af vitnunum fjórum. Með því er tryggt að varnaraðilar og verjendur þeirra eiga þess kost fyrir milligöngu dómara að fylgjast með skýrslutökum og koma að spurningum þegar þær fara fram.

Með framangreindum athugasemdum, en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar, verður hann staðfestur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.