arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
448/2002

Þar sem meira en átta vikur höfðu liðið frá munnlegum málflutningi til dómsuppsögu í héraði var hinn áfrýjaði dómur með vísan til fordæma Hæstaréttar ómerktur og lagt fyrir héraðsdómara að taka það til löglegrar meðferðar og dómsálagningar að nýju.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kvk-nf E-kvk-nf, G-kk-nf G-kk-nf og H-kk-nf B-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut máli þessu til Hæstaréttar 6. september 2002 til sakfellingar samkvæmt ákæru, refsiákvörðunar og sviptingar ökuréttar.

Ákærði krefst staðfestingar héraðsdóms.

Ákæra í máli þessu var gefin út 9. nóvember 2001 og var það þingfest 11. desember sama ár. Málið var tekið til dóms í lok aðalmeðferðar fyrir Héraðsdómi Austurlands 5. apríl 2002. Hinn áfrýjaði dómur var kveðinn upp 16. júlí 2002. Í niðurlagi dómsins sagði, að dómsuppkvaðning hefði dregist umfram lögskilinn tíma vegna embættisanna dómarans.

Samkvæmt 2. mgr. 133. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála skal kveða upp dóm svo fljótt sem unnt er og að jafnaði ekki síðar en þremur vikum eftir dómtöku. Sé ekki kostur að kveða upp dóm svo fljótt skal gera grein fyrir orsökum þess í dóminum. Með hliðsjón af fordæmum Hæstaréttar þykir rétt að líta svo á, að héraðsdómur verði að jafnaði ekki kveðinn upp að réttu lagi án raunverulegs endurflutnings, ef liðnar eru átta vikur frá munnlegum málflutningi, enda getur hann ekki komið að því gagni, sem til er ætlast, þegar dómsuppsaga dregst svo lengi.

Af þessum sökum verður að ómerkja hinn áfrýjaða dóm og meðferð málsins í héraði frá og með 16. júlí 2002 og leggja fyrir héraðsdómara að taka það til löglegrar meðferðar og dómsálagningar að nýju.

Rétt þykir, að kostnaður af meðferð málsins til þessa verði ákveðinn eins og nánar greinir í dómsorði, og ber að greiða hann úr ríkissjóði.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur er ómerktur ásamt meðferð málsins í héraði frá og með 16. júlí 2002 að telja og er málinu vísað í Héraðsdóm Austurlands til löglegrar meðferðar og dómsálagningar að nýju.

Greiða skal sakarkostnað í héraði og áfrýjunarkostnað úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða í héraði, H-kk-ef G-kk-ef héraðsdómslögmanns, 150.000 krónur, og málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans fyrir Hæstarétti, A-kk-ef Á-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 70.000 krónur.
44/2003

X var ákærður fyrir kynferðisbrot með því að hafa gert tilraun til þess að hafa samræði við dóttur sína sem gat ekki spornað við verknaðinum sökum ölvunar og svefndrunga. Í héraðsdómi var talið hafið yfir allan skynsamlegan vafa, með vísan til vitnisburðar stúlkunnar, sem þótti staðfastur og fékk stoð í vætti vitna, og þess að X bar fyrir sig algjört minnisleysi um atburðinn, að X hefði misnotað dóttur sína. Var X því sakfelldur fyrir brot gegn 196. gr. og 1. mgr. 200. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, hvort tveggja sbr. 1. mgr. 20. gr. sömu laga. Var dómur héraðsdóms um 18 mánaða fangelsi og greiðslu miskabóta staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kvk-nf E-kvk-nf, G-kk-nf G-kk-nf, H-kk-nf H-kk-nf, H-kk-nf B-kk-nf og P-kk-nf K-x-x H-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut máli þessu til Hæstaréttar 14. janúar 2003 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun en jafnframt af hálfu ákæruvalds, sem krefst staðfestingar á sakfellingu héraðsdóms, þyngingar á refsingu ákærða og hækkunar dæmdra miskabóta í 1.500.000 krónur ásamt dráttarvöxtum, eins og greinir í ákæru.

Ákærði krefst þess aðallega, að ákæru verði vísað frá héraðsdómi, til vara að dómur verði ómerktur og málinu vísað heim til nýrrar meðferðar, til þrautavara að hann verði sýknaður af öllum sakargiftum og til þrautaþrautavara að refsing verði stórlega milduð og höfð skilorðsbundin. Þá krefst hann þess, að skaðabótakröfu Y verði vísað frá dómi.

Með skírskotun til forsendna héraðsdóms verður hann staðfestur.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins svo sem greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Ákærði, X, greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, K-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 200.000 krónur, og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, B-kk-ef L. B-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 75.000 krónur.
454/2002

F hf. fékk S hf. til að framleiða auglýsingu sem átti að sýna á erlendri sjónvarpsstöð. Af þessu tilefni fór S hf. þess á leit við R að hann læsi upp texta úr enskri þýðingu Hávamála fyrir auglýsinguna. Í málinu var deilt um aðdraganda þess að R tók að sér verkið og hvort hann hafi samið við S hf. um greiðslur fyrir það. Var ekki talið sannað að R hafi átt rétt á hærri þóknun en hann var vanur að áskilja sér fyrir sambærilegan upplestur. Voru S hf. og F hf. því sýknuð af kröfu R.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 1. október 2002. Hann krefst þess að stefndu verði í sameiningu dæmdir til að greiða sér 750.000 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 25/1987 frá 23. apríl 2001 til 1. júlí sama árs, en samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi Saga Film hf. krefst aðallega staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti. Til vara krefst hann þess að krafa áfrýjanda verði lækkuð og málskostnaður felldur niður.

Stefndi Flugleiðir hf. krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

R-kk-nf H-kk-nf, sem var stefnandi málsins í héraði, lést 23. janúar 2003. Hefur dánarbú hans tekið við aðild að málinu fyrir Hæstarétti.

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur.

Áfrýjandi verður dæmdur til að greiða stefndu málskostnað fyrir Hæstarétti eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, dánarbú R-kk-ef H-kk-ef, greiði stefndu, Saga Film hf. og Flugleiðum hf., hvorum um sig 200.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.
455/2003

Hæstiréttur heimilaði að skýrsla yrði tekin af tveimur erlendum vitnum gegnum myndfundarbúnað.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 24. nóvember 2003. Kærumálsgögn bárust réttinum degi síðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 24. nóvember 2003, þar sem fallist var á að skýrslur yrðu teknar af tveimur erlendum vitnum gegnum svokallaðan myndfundarbúnað í máli sóknaraðila gegn varnaraðilum. Kæruheimild er í 1. mgr. 142. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Varnaraðilar krefjast þess að „staðfest verði að óheimilt sé að taka skýrslur af umræddum vitnum gegnum myndfundarbúnað.“

Sóknaraðili krefst þess að úrskurður héraðsdómara verði staðfestur.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður staðfest sú niðurstaða hans að heimilt sé að taka skýrslur á dómþingi af vitnunum A og B gegnum myndfundarbúnað.

Dómsorð:

Heimilt er að taka skýrslur á dómþingi af vitnunum A og B gegnum myndfundarbúnað.

if !supportEmptyParas endif
456/2003

Hæstiréttur staðfesti úrskurð héraðsdóms um að X skyldi sæta farbanni á grundvelli 110. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 25. nóvember 2003. Kærumálsgögn bárust réttinum degi síðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Austurlands 25. nóvember 2003, þar sem varnaraðila var bönnuð för frá Austur-Héraði, Norður-Héraði, Fellahreppi og Fljótsdalshreppi, allt til föstudagsins 28. nóvember 2003 kl. 15.00. Kæruheimild er í 1. mgr. 142. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi, en til vara að honum verði bönnuð för frá Íslandi. Þá krefst hann málsvarnarlauna fyrir héraðsdómi og kærumálskostnaðar.

Sóknaraðili hefur ekki látið málið til sín taka fyrir Hæstarétti.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Kærumálskostnaður verður ekki dæmdur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.
458/2003

Hæstiréttur staðfesti úrskurð héraðsdóms um að X skyldi sæta breyttri öryggisgæslu.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar fyrir hönd sóknaraðila með kæru 14. nóvember 2003, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 27. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Suðurlands 13. nóvember 2003, þar sem fallist var á kröfu varnaraðila, skipaðs tilsjónarmanns X, um að hann sætti breyttri öryggisgæslu, en með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 17. maí 2002 var honum gert að sæta öruggri gæslu á viðeigandi stofnun. Kæruheimild er í 1. mgr. 142. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og að kröfu varnaraðila um lausn X úr öryggisgæslu að hluta verði hafnað.

Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði staðfestur. Þá krefst hún kærumálskostnaðar.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Kærumálskostnaður verður ekki dæmdur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Kærumálskostnaður fellur niður.
460/2003

K krafðist með vísan til g. liðar 5. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála að héraðsdómari viki sæti sökum þess að hann hefði verið einn þriggja dómara í sakamáli þar sem fjárhæð málsvarnarlauna, sem honum voru dæmd, hefðu ekki verið í nokkru hlutfalli við málsvarnarlaun annarra verjenda og hvorki tekið mið af umfangi málsins né þeim mikla tíma sem til þess var varið. Ekki var fallist á að sýnt hefði verið fram á þær aðstæður sem valdið gætu því að héraðsdómarinn yrði talinn vanhæfur til að fara með málið vegna fyrrnefnds ákvæðis laga nr. 91/1991. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 25. nóvember 2003, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 27. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 14. nóvember 2003, þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að G-kk-nf A-kk-nf héraðsdómari viki sæti í málinu. Kæruheimild er í a. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að héraðsdómara verði gert að víkja sæti í málinu.

Varnaraðili hefur ekki látið málið til sín taka fyrir Hæstarétti.

Krafa sóknaraðila um að héraðsdómaranum verði gert að víkja sæti er reist á því að sóknaraðili geti með réttmætum hætti haft efasemdir um óhlutdrægni dómarans, sbr. g. liður 5. gr. laga nr. 91/1991. Í tilteknu sakamáli þar sem héraðsdómarinn var dómsformaður í fjölskipuðum dómi hafi fjárhæð málsvarnarlauna, sem honum voru dæmd, ekki verið í nokkru hlutfalli við málsvarnarlaun annarra verjenda og hvorki tekið mið af umfangi málsins né þeim mikla tíma sem til þess var varið. Með dómi Hæstaréttar í umræddu máli hafi fjárhæð málsvarnarlaunanna verið hækkuð.

Ekki verður fallist á að sýnt hafi verið fram á þær aðstæður sem valdið geta því að héraðsdómarinn verði talinn vanhæfur til að fara með málið vegna fyrrnefnds ákvæðis laga nr. 91/1991. Verður hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.
461/2003

Staðfest var sú niðurstaða héraðsdóms að ekki yrði aflað ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins um túlkun á ákvæðum reglugerðar framkvæmdastjórnarinnar (EB) nr. 1400/2002.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 20. nóvember 2003 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 1. desember 2003. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 7. nóvember 2003, þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að leitað yrði ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins um túlkun á ákvæðum reglugerðar framkvæmdastjórnarinnar (EB) nr. 1400/2002. Kæruheimild er í 3. mgr. 1. gr. laga nr. 21/1994 um öflun álits EFTA-dómstólsins um skýringu samnings um Evrópska efnahagssvæðið. Sóknaraðili krefst þess „að EFTA dómstóllinn verði beðinn um ráðgefandi álit á því hvort aðgerðir stefnda stangist á við tilgang, anda og ákvæði reglugerðar nr. 1400/2002.“

Varnaraðili krefst þess að úrskurður héraðsdómara verði staðfestur og sér dæmdur kærumálskostnaður.

Fallist verður á með héraðsdómara að ekki verði séð á hvern hátt reglugerð framkvæmdastjórnarinnar (EB) nr. 1400/2002, sbr. reglugerð nr. 217/2003, hafi þýðingu fyrir niðurstöðu málsins þannig að nauðsyn beri til að afla ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins áður en dómur verður á það lagður. Verður niðurstaða hins kærða úrskurðar því staðfest á þann hátt sem í dómsorði greinir.

Sóknaraðili verður dæmdur til að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Staðfest er sú niðurstaða héraðsdóms að ekki verði aflað ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins um túlkun á ákvæðum reglugerðar framkvæmdastjórnarinnar (EB) nr. 1400/2002.

Sóknaraðili, H-kk-nf B-kk-nf, greiði varnaraðila, Ræsi hf., 150.000 krónur í kærumálskostnað.
462/2003

L krafðist nauðungarsölu á tiltekinni fasteign á grundvelli tveggja skuldabréfa. Talið var að veð L væri eingöngu í lóðarleiguréttindum samkvæmt lóðarleigusamningi og mannvirkjum á eigninni. Með vísan til þess að ekki lá fyrir þinglýstur samningur um veðrétt L í fasteigninni, sbr. 2. tölulið 1. mgr. 6. gr. laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu, var kröfu hans hafnað.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 26. nóvember 2003. Kærumálsgögn bárust réttinum 2. desember 2003. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Suðurlands 18. nóvember 2003 þar sem staðfest var ákvörðun sýslumannsins á Selfossi 26. mars 2003, sem barst sóknaraðila 3. apríl sama árs, að hafna kröfu sóknaraðila um nauðungarsölu á fasteigninni „lóð úr landi Réttarholts, samt. 2.848 ferm., Gnúpverjahreppi, Árnessýslu“. Kæruheimild er í 79. gr. laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu. Sóknaraðili krefst þess að fyrrnefnd ákvörðun sýslumanns verði felld úr gildi og að beiðni hans nái fram að ganga.

Varnaraðili hefur ekki látið málið til sín taka fyrir Hæstarétti.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.
470/2003

Hæstiréttur staðfesti úrskurð héraðsdóms um að X skyldi sæta gæsluvarðhaldi á grundvelli a. liðar 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála með þeirri breytingu að gæsluvarðhaldinu var markaður skemmri tími.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 8. desember 2003. Kærumálsgögn bárust réttinum 10. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 6. desember 2003, þar sem varnaraðila var gert að sæta gæsluvarðhaldi allt til föstudagsins 19. desember 2003. Kæruheimild er í 1. mgr. 142. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi, en til vara að gæsluvarðhaldi verði markaður skemmri tími. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

Sóknaraðili krefst þess að úrskurður héraðsdómara verði staðfestur.

Í greinargerð sóknaraðila fyrir Hæstarétti kemur fram að eftir uppkvaðningu hins kærða úrskurðar [...]. [...] Með vísan til þessa verður fallist á að fullnægt sé skilyrðum a. liðar 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991 til gæsluvarðhalds yfir varnaraðila. Rannsókn málsins er hins vegar vel á veg komin og verður gæsluvarðhaldinu markaður sá tími, sem nánar greinir í dómsorði.

Kærumálskostnaður verður ekki dæmdur.

Dómsorð:

Varnaraðili, X, sæti gæsluvarðhaldi allt til kl. 16 mánudaginn 15. desember 2003.

Kærumálskostnaður felur niður.
472/2002

Hæstiréttur ómerkti dóm héraðsdóms og málsmeðferð í héraði frá og með aðalmeðferð, þar sem dóttir héraðsdómara og sonur vitnis, sem leitt var fyrir héraðsdóm, eru í hjúskap. Þóttu slík tengsl vera til þess fallin, að dómurinn hefði ekki yfirbragð fyllsta hlutleysis, sbr. g. lið 5 gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kvk-nf E-kvk-nf, G-kk-nf G-kk-nf og P-kk-nf K-x-x H-kk-nf.

Aðaláfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 17. október 2002. Hann krefst þess aðallega, að héraðsdómur verði ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar, en til vara er krafist sýknu. Í báðum tilvikum krefst aðaláfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Málinu var gagnáfrýjað 15. janúar 2003. Gagnáfrýjandi, sem hefur gjafsókn á báðum dómstigum, krefst þess aðallega, að aðaláfrýjandi verði dæmdur til að greiða sér 6.197.846 krónur með nánar greindum dráttarvöxtum. Krafist er staðfestingar á málskostnaðarákvæði héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti. Til vara krefst gagnáfrýjandi staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti. Til þrautavara krefst gagnáfrýjandi þess, að aðaláfrýjandi verði dæmdur til að greiða sér 4.777.409 krónur eða skaðabætur að álitum, hvorttveggja með nánar greindum dráttarvöxtum, auk málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Aðaláfrýjandi reisir kröfu sína um ómerkingu og heimvísun á því, að héraðsdómari hafi verið vanhæfur til meðferðar málsins annars vegar vegna tengsla við eitt vitna og hins vegar vegna setu sinnar í bæjarstjórn Akureyrar og bæjarráði á þeim tíma, sem ráðningarsamningar hafi verið gerðir við gagnáfrýjanda og þann starfsmann aðaláfrýjanda, sem hún ber launakjör sín saman við.

Gagnáfrýjandi andmælir ómerkingarkröfunni og bendir á, að aðaláfrýjandi hafi ekki í héraði borið brigður á hæfi héraðsdómara, þótt honum hafi verið það í lófa lagið.

Að ákvörðun Hæstaréttar var málið eingöngu flutt um aðalkröfu aðaláfrýjanda, þegar það kom til munnlegs flutnings 10. þessa mánaðar. Gagnáfrýjandi krefst þess, að kröfunni verði hafnað.

Fram er komið, að dóttir héraðsdómara og sonur vitnis, sem gagnáfrýjandi leiddi í héraði, eru í hjúskap. Þykja slík tengsl vera til þess fallin, að dómurinn hafi ekki yfirbragð fyllsta hlutleysis. Þegar af þessari ástæðu var héraðsdómari ekki bær til að ljúka dómi á málið, sbr. g. lið 5. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Verður því að ómerkja héraðsdóm og málsmeðferð í héraði frá og með aðalmeðferð og vísa málinu heim í hérað til löglegrar meðferðar og dómsálagningar að nýju.

Rétt þykir, að málskostnaður fyrir Hæstarétti falli niður. Gjafsóknarkostnaður gagnáfrýjanda greiðist úr ríkissjóði, eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur og málsmeðferð í héraði frá og með aðalmeðferð skulu vera ómerk og er málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar og dómsálagningar að nýju.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður. Gjafsóknarkostnaður gagnáfrýjanda, G-kvk-ef S-kvk-ef, greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hennar, S-kvk-ef K-kvk-ef hæstaréttarlögmanns, 175.000 krónur.
473/2002

EH, ES og F ehf. voru ákærð fyrir brot gegn lögum um veiðar í fiskveiðilandhelgi Íslands, lögum um umgengni við nytjastofna sjávar, lögum um stjórn fiskveiða. Í dómi héraðsdóms sem Hæstiréttur staðfesti með vísan til forsendna var um stjórnskipulegt gildi ákvæða laga nr. 38/1990 um stjórn fiskveiða vísað til dóms Hæstaréttar í máli nr. 12/2000 frá 6. apríl 2000, sem birtur er í dómasafni þess árs á bls. 1534. Voru ákærðu dæmd hvert um sig til að greiða 1.000.000 kr. sekt til ríkissjóðs. Þá var gert upptækt jafnvirði afla og veiðarfæra að fjárhæð 1.908.152 kr.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf og A-kk-nf B-kk-nf fyrrverandi hæstaréttardómari.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 17. september 2002 í samræmi við yfirlýsingu ákærðu um áfrýjun, en einnig af hálfu ákæruvalds, sem krefst nú staðfestingar héraðsdóms.

Ákærðu krefjast aðallega sýknu af kröfum ákæruvaldsins, en til vara að þeim verði ekki gerð refsing fyrir þá háttsemi, sem um ræðir í I. kafla ákæru.

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur.

Ákærðu verða dæmdir til að greiða allan kostnað af áfrýjun málsins, eins og nánar segir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Ákærðu, E-kk-nf S-kk-nf H-kk-nf, Ö-kk-nf S-kk-nf S-kk-nf og Fagrimúli ehf., greiði óskipt allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda þeirra fyrir Hæstarétti, M-kk-ef T-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 200.000 krónur.
474/2003

Hæstiréttur staðfestu úrskurð héraðsdóms um að X skyldi sæta gæsluvarðhaldi á grundvelli c. liðar 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 12. desember 2003, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 15. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 9. desember 2003, þar sem varnaraðila var gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi allt til miðvikudagsins 7. janúar 2004. Kæruheimild er í 1. mgr. 142. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Varnaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi, en til vara að gæsluvarðhaldinu verði markaður skemmri tími. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

Sóknaraðili krefst þess að úrskurður héraðsdómara verði staðfestur.

Fallist verður á með sóknaraðila að skilyrði séu fyrir hendi samkvæmt c. lið 1. mgr. 103. gr., sbr. 106. gr. laga nr. 19/1991 til að dæma varnaraðila til að sæta áfram gæsluvarðhaldi. Að þessu virtu verður niðurstaða hins kærða úrskurðar staðfest.

Kærumálskostnaður verður ekki dæmdur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.
476/2002

M keypti jörðina K á árinu 1989 í þeim tilgangi að koma þar upp útivistar- og orlofsaðstöðu fyrir félagsmenn sína. Ákvað stjórn M að hluti jarðarinnar yrði notaður fyrir sumarbústaðabyggð. Á árinu 1990 tók félagsmaðurinn E á leigu u.þ.b. 0,75 ha lóð af M og skyldi greiða nánar tiltekna fjárhæð fyrir stofnkostnað og vega- og kaldavatnskerfi. Var jafnframt kveðið á um að hann skyldi greiða alla skatta og skyldur af lóðinni og taka þátt í sameiginlegum rekstri, samkvæmt þeim reglum sem giltu þar um hverju sinni. Skyldi leigu- og viðhaldsgreiðsla „samkvæmt framansögðu“ ákveðin af stjórn M. Í málinu var upplýst að lóðahafar stofnuðu með sér félag til að sjá um sameiginlegan rekstrarkostnað. Á árinu 2000 samdi félag lóðarhafa við M um að félagið tæki að sér daglegan rekstur að K og yfirumsjón með rekstri vatnsveitu, lagningu vega og göngustíga auk girðingarvinnu. Innheimti félagið árgjald af lóðarhöfum vegna þessa. Á árinu 2001 ákvað stjórn M að hefja innheimtu á sérstöku leigugjaldi fyrir sumarbústaðalóðir. Taldi E að honum væri óskylt að greiða gjaldið, enda hafi slíkt gjald ekki verið innheimt frá því hann tók sína lóð á leigu. Talið var að skýra yrði ákvæði leigusamnings með hliðsjón af því að þáverandi fyrirsvarsmenn M hafi skýrt svo frá fyrir dómi að aldrei hafi staðið til að innheimtu leigugjald fyrir lóðir svo og að greiðsla fyrir stofnkostnað og vega- og kaldavatnskerfi hafi verið ákveðin miðað við að lóðirnar væru seldar. Jafnframt var litið til þeirrar áralöngu framkvæmdar M að innheimta ekki leigugjald fyrir lóðirnar. Yrði M að bera hallann af óskýru orðalagi samningsins. Var E því sýknaður af kröfu M.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 18. október 2002. Hann krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða sér 10.000 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 20. ágúst 2001 til greiðsludags. Þá kefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur.

Áfrýjandi verður dæmdur til að greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti, eins og greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, Meistarafélag húsasmiða, greiði stefnda, E-kk-þgf S. H-kk-þgf, 250.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.