703/2009

T kærði úrskurð héraðsdóms þar sem vísað var frá dómi beiðni dómstóls í Bandaríkjunum um öflun sönnunargagna vegna erlends einkamáls þar sem T var stefnandi en K stefndi. Í dómi Hæstaréttar kom fram að í íslenskum lögum væri ekki að finna sérstaka heimild til meðferðar fyrir dómi á beiðnum erlendra dómstóla um öflun sönnunargagna hér á landi til notkunar í dómsmálum sem rekin væru erlendis. Væri þörf atbeina íslenskra dómstóla til gagnaöflunar án þess að mál hafi verið höfðað fyrir íslenskum dómstólum yrði að uppfylltum lögmæltum skilyrðum að leita hans eftir ákvæðum XII. kafla laga nr. 91/1991. Þá var Haag-samningur um öflun sönnunargagna erlendis í einkamálum og verslunarmálum, sem beiðnin byggði á, ekki talinn hafa öðlast lagagildi hér á landi. Var málinu því vísað frá dómi.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf, G-kk-nf G-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 1. desember 2009, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 9. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 17. nóvember 2009, þar sem beiðni dómstóls í Bandaríkjunum, United States Bankruptcy Court Southern Disctrict of New York, um öflun sönnunargagna vegna erlends einkamáls var vísað frá dómi. Kæruheimild er í j. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Svo sem fram kemur í hinum kærða úrskurði sendi dóms- og kirkjumálaráðuneytið 2. júlí 2009 bréf til Héraðsdóms Reykjavíkur, þar sem framsend var beiðni Logos lögmannsþjónustu 29. júní 2009 um öflun sönnunargagna vegna erlends einkamáls. Beiðnin fylgdi bréfi ráðuneytisins. Í henni var „meðfylgjandi réttarbeiðni“ send ráðuneytinu „með vísan til 1. og 2. gr. H-x-x samningsins frá 1970 um öflun sönnunargagna erlendis í einkamálum og verslunarmálum.“ Skjalið sem fylgdi var á ensku og bar yfirskrift United States Bankruptcy Court Southern District of New York. Fól það í sér beiðni um öflun sönnunargagna í máli sóknaraðila gegn varnaraðila sem sagt var rekið fyrir hinum bandaríska dómstóli.

Í tilefni af þessum gögnum var háð dómþing í Héraðsdómi Reykjavíkur 24. júlí 2009 og bókað að tekin væri fyrir beiðni bandaríska dómstólsins. Þá var bókað um framlagningu skjala og um að mætt væri af hálfu „sóknaraðila“ og „varnaraðila“ án þess að fram kæmi hverjir þeir væru. Við síðari fyrirtökur málsins var bókað að fyrir væri tekin beiðni sóknaraðila „um öflun sönnunargagna vegna erlends einkamáls á grundvelli 1. mgr. 2. gr. Haag-samnings um öflun sönnunargagna erlendis í einkamálum og verslunarmálum.“

Í íslenskum lögum er ekki að finna sérstaka heimild til meðferðar fyrir dómi á beiðnum erlendra dómstóla um öflun sönnunargagna hér á landi til notkunar í dómsmálum sem rekin eru erlendis. Sé þörf atbeina íslenskra dómstóla til gagnaöflunar án þess að mál hafi verið höfðað fyrir íslenskum dómstólum verður að uppfylltum lögmæltum skilyrðum að leita hans eftir ákvæðum XII. kafla laga nr. 91/1991.

Með þessum athugasemdum en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Sóknaraðila verður gert að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, The Bank of Tokyo Mitsubishi UFJ Ltd., greiði varnaraðila, Kaupþingi banka hf., 150.000 krónur í kærumálskostnað.