139/2013

X var ákærður fyrir brot á 4. mgr. 220. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með því að hafa ekið undir áhrifum áfengis og með akstrinum stofnað lífi og heilsu þriggja ára sonar síns, sem var farþegi í bifreið hans, í hættu á ófyrirleitinn hátt. Í dómi Hæstaréttar kom fram að ekki nægði að verknaður X samrýmdist verknaðarlýsingu ákvæðisins, heldur yrði ákæruvaldið jafnframt að færa sönnur á að hann hefði haft ásetning til að stofna lífi eða heilsu annarra manna í augljósan háska, sbr. 18. gr. sömu laga. Ekkert var upplýst í málinu um ökuhraða bifreiðarinnar sem X ók í umrætt sinn, aksturslag hans eða stjórntök á henni að öðru leyti. Meðal annars vegna þessa var ekki talið sannað, svo hafið væri yfir skynsamlegan vafa, að X hefði með framferði sínu haft ásetning til að stofna lífi og heilsu sonar síns í augljósan háska. Var X því sýknaður.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf, E-kk-nf T-kk-nf og G-kvk-nf B-kvk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 9. janúar 2013. Af hálfu ákæruvaldsins er þess krafist að ákærði verði sakfelldur fyrir hættubrot samkvæmt ákæru og hann dæmdur til refsingar.

Ákærði krefst aðallega staðfestingar héraðsdóms, til vara að sér verði ekki gerð refsing, en að því frágengnu að refsingin verði væg og bundin skilorði.

Í máli því sem hér er til úrlausnar er ákærða gefið að sök brot á 4. mgr. 220. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa 10. maí 2011 ekið bifreiðinni [...]-[...] undir áhrifum áfengis frá leikskólanum [...] við [...] að [...] í Reykjavík og stofnað með akstrinum lífi og heilsu þriggja ára sonar síns, sem var farþegi í bifreiðinni, „í hættu á ófyrirleitinn hátt“ eins og segir í ákæru. Samkvæmt gögnum málsins, einkum sérfræðilegri álitsgerð þeirra A og B og framburði þeirra fyrir dómi, telst sannað svo að hafið sé yfir vafa að ákærði var ofurölvi þegar hann ók bifreiðinni umrætt sinn með son sinn sem farþega í henni eftir að hafa sótt hann í leikskólann.

Samkvæmt 4. mgr. 220. gr. almennra hegningarlaga er refsivert að stofna lífi eða heilsu annarra í augljósan háska í ábataskyni, af gáska eða á annan ófyrirleitinn hátt. Ekki kemur fram í verknaðarlýsingu ákæru þótt ástæða hefði verið til að ákærði hafi með háttsemi sinni stofnað lífi og heilsu barnsins í augljósan háska, svo sem áskilið er í ákvæðinu. Vegna þess að vísað er til ákvæðisins í ákærunni kemur þessi annmarki þó ekki í veg fyrir að úr því verði efnislega leyst hvort ákærði hafi gerst sekur um það brot sem þar er lýst refsivert.

Ekki er nægilegt til að maður verði sakfelldur fyrir brot á 4. mgr. 220. gr. almennra hegningarlaga að sá verknaður sem hann er ákærður fyrir samrýmist verknaðarlýsingu ákvæðisins, heldur verður ákæruvaldið jafnframt að færa sönnur á að hann hafi haft ásetning til að stofna lífi eða heilsu annarra manna í augljósan háska, sbr. 18. gr. sömu laga. Eins og tekið er fram í forsendum hins áfrýjaða dóms er ekkert upplýst um ökuhraða bifreiðarinnar, sem ákærði ók í umrætt skipti, aksturslag hans eða stjórntök á henni að öðru leyti. Þó báru vitnin C og D aðspurðar fyrir dómi að þær hafi ekki tekið eftir neinu athugaverðu við akstur bifreiðarinnar þegar ákærði ók af stað frá leikskólanum. Þá liggur fyrir að hann kom syni sínum fyrir í barnabílstól í aftursæti bifreiðarinnar þótt hann þyrfti aðstoð annars til að festa hann niður í stólinn að sögn vitnanna C og D. Þegar þetta er virt verður ekki talið að sannað sé, svo að hafið sé yfir skynsamlegan vafa, að ákærði hafi með framferði sínu haft ásetning til að stofna lífi og heilsu sonar síns í augljósan háska. Verður því þegar af þeirri ástæðu að sýkna hann af ákæru um brot á áðurgreindu refsiákvæði og staðfesta niðurstöðu hins áfrýjaða dóms, svo og ákvæði hans um sakarkostnað í héraði.

Samkvæmt þessum málsúrslitum greiðist allur áfrýjunarkostnaður málsins úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða fyrir Hæstarétti sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Allur áfrýjunarkostnaður málsins greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun verjanda ákærða fyrir Hæstarétti, B-kk-ef J-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 313.750 krónur.