718/2014

B krafðist greiðslu skuldar vegna hlutdeildar S og E í kostnaði við viðhaldsframkvæmdir á fjöleignarhúsi sem og staðfestingar á lögveðsrétti fyrir kröfunni í eignarhluta þeirra. Í hinum kærða úrskurði var málinu vísað frá dómi án kröfu vegna vanreifunar. Hæstiréttur taldi ekki vera efni til að vísa málinu frá dómi vegna þeirra annmarka sem taldir voru á málinu í héraði. Á það yrði á hinn bóginn að líta að S og E hefðu á því byggt að reikningar vegna framkvæmdanna hefðu ekki aðeins tekið til framkvæmda við sameign í fjöleignarhúsinu heldur einnig til framkvæmda sem hefðu eingöngu snúið að séreignarhlutum annarra eigenda. Taldi Hæstiréttur að af gögnum málsins yrði ekki annað ráðið en að hluti kröfunnar væri S og E óviðkomandi af þessum sökum. Væri ógerlegt á grundvelli fyrirliggjandi gagna að ráða fram úr því hvað skyldi draga frá kröfu B vegna þessa og væri væri því ófært að leggja efnisdóm á málið. Var niðurstaða hins kærða úrskurðar því staðfest.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf og H-kk-nf I. J-kk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 30. október 2014, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 10. nóvember sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 20. október 2014, þar sem máli sóknaraðila á hendur varnaraðilum var vísað frá dómi. Kæruheimild er í j. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðilar krefjast staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Samkvæmt gögnum málsins eru varnaraðilar sameigendur að eignarhluta í fasteigninni Barmahlíð 30 í Reykjavík, sem auðkenndur er nr. 203-0088, varnaraðilinn S-kvk-nf B-kvk-nf að 80% og varnaraðilinn E-kk-nf að 20%. Innan fjöleignarhússins Barmahlíð 30 og 32 mun hlutdeild eignarhluta varnaraðila vera 10,79%. Fyrir liggur að á aðalfundi í sóknaraðila 27. febrúar 2012 var tekin ákvörðun um að taka tilboði frá VSÓ Ráðgjöf ehf. í verk, sem felast átti í ástandsmati á hluta fjöleignarhússins, gerð verklýsingar og útboðsgagna vegna viðhaldsframkvæmda á ytra byrði þess, umsjón með útboði og samningsgerð við verktaka og verkeftirlit. Að undangengnu útboði var ákveðið á húsfundi 19. júní 2012 að ganga til samninga við Múr- og málningarþjónustuna Höfn ehf. um framkvæmdirnar og var verksamningur um þær gerður við það félag. Svo sem nánar er lýst í hinum kærða úrskurði reis ágreiningur innan sóknaraðila um þessar framkvæmdir, sem munu hafa staðið yfir á árunum 2012 og 2013, og liggur fyrir að varnaraðilar stóðu ekki skil á hlutdeild í kostnaði af þeim vegna síns eignarhluta. Fór svo að sóknaraðili höfðaði mál þetta gegn varnaraðilum 29. maí 2013 til heimtu skuldar af þessum sökum að fjárhæð 995.598 krónur og staðfestingar á lögveðrétti fyrir þeirri kröfu í eignarhluta varnaraðila. Varnaraðilar tóku til varna í málinu og kröfðust þess aðallega að því yrði vísað frá dómi, sem héraðsdómur hafnaði með úrskurði 10. mars 2014, til vara að þau yrðu sýknuð af kröfu sóknaraðila, en að því frágengnu að hún yrði lækkuð. Reistu varnaraðilar sýknukröfuna á því að sóknaraðili hafi ekki staðið réttilega að töku ákvarðana um framkvæmdirnar, sem um ræðir, en kröfuna um lækkun dómkröfu hans meðal annars á því að ekki lægju fyrir fullnægjandi gögn um hlutfallstölu eignarhluta varnaraðila innan fjöleignarhússins, láðst hafi að taka tillit til þess að virðisaukaskattur fengist endurgreiddur af framkvæmdum sem þessum, hluti kostnaðar af þeim hafi snúið að séreignarhlutum einstakra eigenda fjöleignarhússins en ekki sameign og gögn skorti til stuðnings því að varnaraðilar hefðu verið krafin um greiðslu í einstökum tilvikum á þann hátt að krefjast mætti dráttarvaxta af ætlaðri skuld þeirra. Í tilefni af þessum vörnum aflaði sóknaraðili ýmissa gagna undir rekstri málsins í héraði og var það síðan tekið til aðalmeðferðar 11. og 22. september 2014. Í hinum kærða úrskurði var tekin efnisleg afstaða til kröfu varnaraðila um sýknu og henni hafnað, en málinu vísað án kröfu frá dómi sökum vanreifunar. Verður ekki annað ráðið af úrskurðinum en að annmarkar á málatilbúnaði sóknaraðila, sem þessu ollu, felist í fyrsta lagi í því að nánar tiltekið misræmi hafi verið milli eindaga samkvæmt fimm af þeim tólf reikningum, sem hann krefur varnaraðila um að greiða hlutdeild í, og þeirra dagsetninga, sem hann krefst dráttarvaxta frá vegna sömu reikninga. Í öðru lagi hafi sóknaraðili ekki gefið viðhlítandi skýringar á því að ekki væri ráðgert í dómkröfu hans að virðisaukaskattur hafi fengist endurgreiddur af öllum reikningum í tengslum við framkvæmdirnar. Í þriðja lagi hafi sóknaraðili ekki orðið við áskorun varnaraðila um að leggja fram viðhlítandi gögn um hvernig hver af liðunum tólf í kröfu hans hafi verið fundinn út með tilliti til reikninga að baki þeim og endurgreiðslu virðisaukaskatts af þeim.

Vegna fyrstnefnda annmarkans á málatilbúnaði sóknaraðila, sem getið var hér að framan, eru engin efni til að vísa málinu frá dómi í heild eða að hluta, enda mætti hvað sem öðru líður bregðast í efnisdómi við því misræmi, sem héraðsdómur taldi vera milli eindaga framlagðra reikninga og kröfu sóknaraðila um dráttarvexti, með því að dæma varnaraðila til að greiða þá fyrst frá því tímamarki, sem þeim væri hagfelldast í hverju tilviki. Sama gegnir um annmarkann, sem í öðru lagi var nefndur, því eins mætti þar bregðast við vanrækslu sóknaraðila um nægilega reifun málsins með því að lækka kröfu hans á hendur varnaraðilum eins og hann hefði fengið endurgreiddan virðisaukaskatt af öllum reikningunum en ekki aðeins hluta þeirra. Um þriðja annmarkann verður að taka tillit til þess að undir rekstri málsins í héraði lagði sóknaraðili um síðir fram tólf reikninga VSÓ Ráðgjafar ehf. og Múr- og málningarþjónustunnar Hafnar ehf. á hendur sér, sem hann krefur varnaraðila um að greiða hlut sinn í. Eins og fram kemur í hinum kærða úrskurði er heildarfjárhæð reikninganna 8.858.842 krónur og endanleg dómkrafa sóknaraðila 10,79% af henni eða 955.869 krónur, en af þeim sökum verður ekki séð að reifun málsins sé áfátt að þessu leyti. Til þess verður á hinn bóginn að líta að sem áður segir byggðu varnaraðilar kröfu sína um lækkun á dómkröfu sóknaraðila meðal annars á því í greinargerð í héraði að reikningar fyrrnefndra tveggja félaga á hendur honum hafi ekki aðeins tekið til framkvæmda við sameign í fjöleignarhúsinu að Barmahlíð 30 og 32, heldur einnig til framkvæmda, sem hafi eingöngu snúið að séreignarhlutum einstakra eigenda og væru varnaraðilum óviðkomandi. Í greinargerð varnaraðila fyrir Hæstarétti eru þessar röksemdir ítrekaðar og því haldið fram að við munnlegan málflutning í héraði hafi sóknaraðili í raun viðurkennt „að hluti dómkröfunnar tæki til séreignarhluta annarra en að það væri dómsins að leggja mat á það hversu stór hluti það væri og ráða fram úr því.“ Þótt sóknaraðili hafi hvorki staðfest þetta né hafnað í málatilbúnaði sínum fyrir Hæstarétti verður ekki annað ráðið af gögnum málsins en að verklaun til verktakanna hljóti að einhverju marki að hafa átt rætur að rekja til framkvæmda, sem komu varnaraðilum ekki við af þessum sökum. Ógerlegt er á grundvelli fyrirliggjandi gagna að ráða fram úr því hvað rétt gæti verið að draga frá kröfu sóknaraðila af þeirri ástæðu. Vegna þessa er ófært að fella efnisdóm á málið og verður því staðfest niðurstaða hins kærða úrskurðar.

Sóknaraðila verður gert að greiða varnaraðilum kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, Barmahlíð 30-32, húsfélag, greiði varnaraðilum, S-kvk-þgf B-kvk-þgf Þ-kvk-þgf og E-kk-þgf H-kk-þgf, hvoru fyrir sig 150.000 krónur í kærumálskostnað.