244/2003

S hafði starfað um áratuga skeið hjá SÍ þegar hann lét af störfum 31. mars 1998 og hóf töku eftirlauna. Ný reglugerð um eftirlaunasjóð starfsmanna SÍ og LÍ  hafði tekið gildi 31. desember 1997. Taldi S að reglugerðin hefði skert eftirlaunarétt hans þar sem hætt var að miða fjárhæð eftirlauna við svokallaða eftirmannsreglu en þess í stað teknar upp  verðbætur miðaðar við vísitölu neysluverðs. Krafðist hann þess að sér yrði bættur sá skaði, sem hin nýja skipan leiddi af sér. Beindi hann kröfunni aðallega að SÍ en til vara að SÍ og L sameiginlega og byggði á að eftirmannsreglan hefði verið hluti af starfskjörum hans hjá SÍ og hann ætti rétt á að fá greitt samkvæmt reglunni eða með öðrum hætti, sem ekki skerti réttindi hans. Taldi hann og að við setningu reglugerðarinnar hefði ekki verið gætt réttra málsmeðferðarreglna og hún hefði því ekki gildi gagnvart honum. Ekki var talið í ljós leitt að SÍ hefði lofað S að lífeyrir hans yrði greiddur með þessum hætti og að jafnvel þótt talið yrði að um ígildi loforðs hefði verið að ræða hafi skuldbinding SÍ verið leidd af reglum L og hefði því ekki getað verið um annað og meira en reglur lífeyrissjóðsins kvæðu á um á hverjum tíma. Taldist SÍ því ekki hafa bakað sér skaðabótaskyldu gagnvart S. Með vísan til fyrri dóma Hæstaréttar var ekki talið að sú málsmeðferð sem L hafi viðhaft við breytingu reglugerðarinnar hefði verið ólögmæt og var því einnig hafnað kröfu S á hendur SÍ og L sameiginlega.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, G-kk-nf G-kk-nf, H-kk-nf B-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf og P-kk-nf K-x-x H-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 24. júní 2003 og krefst þess aðallega að stefndi Seðlabanki Íslands, en til vara stefndu Seðlabanki Íslands og Lífeyrissjóður bankamanna sameiginlega, greiði sér 2.600.940 krónur auk dráttarvaxta frá 2. mars 2002 til greiðsludags og málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndu krefjast staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Svo sem í héraðsdómi greinir lét áfrýjandi af störfum hjá stefnda Seðlabanka Íslands 31. mars 1998 eftir liðlega fjögurra áratuga starf og hóf töku eftirlauna frá þeim tíma. Hann hafði í bréfi sínu til stefndu og fleiri 12. desember 1997 gert áskilnað vegna nýrrar reglugerðar um eftirlaunasjóð starfsmanna Landsbanka Íslands og Seðlabanka Íslands, sem tók gildi 31. desember 1997, um að nokkur atriði hennar, svo sem niðurfelling ábyrgðar vinnuveitanda á skuldbindingum sjóðsins og breyting á viðmiðun eftirlauna frá eftirmannsreglu til vísitölu neysluverðs, gætu leitt til skerðingar eftirlauna hans miðað við þágildandi reglugerð sjóðsins frá 1988. Kvað hann að við slíkt yrði ekki unað. Reisir hann kröfur sínar í málinu meðal annars á þessum sjónarmiðum og heldur því eindregið fram að hvarf frá eftirmannsreglunni hefði því aðeins verið heimilt að tryggt hefði verið að tjón hefði ekki af hlotist. Í málflutningi fyrir Hæstarétti hafa stefndu fallið frá málsástæðu sinni um tómlæti af hans hálfu.

Áfrýjandi beinir kröfu sinni í fyrsta lagi að stefnda Seðlabanka Íslands á þeim forsendum að samningssamband hafi verið milli þeirra um starfskjör, þar á meðal um eftirlaun. Honum hafi verið lofað góðum lífeyriskjörum og hann hafi unnið sér inn lífeyrisréttindi samkvæmt reglugerðum sem kváðu á um eftirmannsregluna og þess vegna átt rétt á því að fá greitt samkvæmt reglunni eða með öðrum hætti sem ekki skerti réttindi hans.

Fallast ber á með héraðsdómi að ekki sé í ljós leitt að áfrýjanda hafi af stefnda Seðlabanka Íslands verið lofað að lífeyrir hans yrði samkvæmt svokallaðri eftirmannsreglu, sem í gildi var samkvæmt reglugerðum lífeyrissjóðsins frá 1960 til 1997. Jafnvel þótt talið væri að um ígildi loforðs þessa efnis hafi verið að ræða var skuldbinding Seðlabankans leidd af reglum lífeyrissjóðsins og gat því ekki verið um annað og meira en það sem reglugerð lífeyrissjóðsins kvað á um á hverjum tíma. Er því á engan hátt sýnt að stefndi Seðlabanki Íslands hafi bakað sér skaðabótaskyldu gagnvart áfrýjanda.

Til vara beinir áfrýjandi kröfu sinni að Seðlabanka Íslands og Lífeyrissjóði bankamanna sameiginlega á þeim forsendum að sú málsmeðferð sem lífeyrissjóðurinn viðhafði við breytingar á reglugerðinni á fundum í janúar og júní 1997 hafi verið ólögmæt. Um lögmæti þessarar breytingar var dæmt í dómum réttarins 25. janúar 2001 í málum nr. 249/2000 og 250/2000.

Vegna þessa og að öðru leyti með vísan til forsendna héraðsdóms verður hann staðfestur.

Rétt er að hver aðila beri sinn málskostnað fyrir Hæstarétti.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.