135/2001

Við framkvæmd tveggja aðfarargerða sem fram fóru hjá Í hf. að beiðni E ehf. benti fyrirsvarsmaður Í hf. á verðmæti sem staðsett voru á athafnasvæði N og var gerðinni lokið með fjárnámi sýslumanns í þeim. N, sem kvaðst vera eigandi hinna fjárnumdu verðmæta krafðist ógildingar fjárnámsgerðanna, ásamt H hf. Af gögnum málsins þótti ekki annað verða ráðið en að vörslur hinna fjárnumdu verðmæta hefðu verið hjá N er hin umdeildu fjárnám fóru fram og álitið var að E ehf. og Í hf. hefðu ekki fært fram nægjanlegar sönnur á eignarhaldi Í hf. á hinu fjárnumda. Var því staðfestur úrskurður héraðsdóms um ógildingu fjárnámsgerðanna.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Sóknaraðilar skutu málinu til Hæstaréttar með kærum 6. apríl 2001, sem bárust réttinum ásamt kærumálsgögnum 10. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 26. mars 2001, þar sem felldar voru úr gildi tvær aðfarargerðir sýslumannsins í Keflavík 12. október 2000 í nánar tilgreindu lausafé og munum. Kæruheimild er í 3. mgr. 95. gr. laga nr. 90/1989 um aðför, sbr. 102. gr. laga nr. 92/1991. Sóknaraðilar krefjast þess að staðfest verði fjárnám í lausafjármunum samkvæmt fyrrnefndum aðfarargerðum, sem fram fóru að kröfu sóknaraðila E.P. Verks ehf. gagnvart Íslenskum sjóefnum hf. sem gerðarþola. Þá krefjast sóknaraðilar málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar úr hendi beggja varnaraðila.

Varnaraðili Nordam Investments Ltd. krefst þess aðallega að úrskurður héraðsdóms verði staðfestur og sóknaraðilar dæmdir óskipt til þess að greiða honum kærumálskostnað. Til vara er þess krafist að viðurkenndur verði réttur félagsins til að skuldajafna við sóknaraðila Íslensk sjóefni hf. inneign sinni hjá því fyrirtæki, samtals 19.146.827 krónur. Að öðrum kosti er krafist skuldajöfnuðar við Íslensk sjóefni hf. á skuld að fjárhæð 13.995.952 krónur. Á móti haldi Nordam Investments Ltd. öllu hinu fjárnumda sem kvaðalausri eign sinni. Jafnframt verði aðfarargerðirnar ógiltar. Til þrautavara er þess krafist að framangreindar aðfarargerðir verði ógiltar í nánar tilgreindu lausafé og munum svo og tilgreindum framleiðsluvörum og hráefni. Þá verði Nordam Investments Ltd. „jafnframt heimiluð skuldajöfnun svo sem krafist er undir varakröfu, gagnvart þeim munum og lausafé, sem fjárnámin tækju þá til, þannig að það lausafé og munir yrðu metnir að álitum sem kr. 2.000.000 innborgun Íslenskra sjóefna hf. á áðurnefnda skuld hlutafélagsins við Nordam Investment Ltd. ... og Nordam Investment Ltd. teljist þá eigandi hins fjárnumda á sama hátt og greinir í varakröfu.“ Jafnframt verði aðfarargerðirnar ógiltar. Í vara- og þrautavarakröfum er einnig krafist kærumálskostnaðar úr hendi sóknaraðila eins og í aðalkröfu.

Varnaraðili Hitaveita Suðurnesja hf. krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði staðfestur. Til vara er þess krafist að ógiltar verði ofangreindar aðfarargerðir í nánar tilgreindu lausafé, framleiðsluvörum og hráefni. Í báðum tilvikum er þess krafist að sóknaraðilar verði dæmdir óskipt til greiðslu kærumálskostnaðar.

Fram er komið að 31. mars 2001 var Hitaveita Suðurnesja gerð að hlutafélagi og hefur félagið tekið við aðild málsins.

Af hálfu sóknaraðila E.P. Verks ehf. hefur verið teflt fram nýrri málsástæðu fyrir Hæstarétti. Byggir félagið nú á því að það hafi verið eigandi að hluta verðmætanna, sem fjárnámsgerðirnar tóku til, á grundvelli eignaréttarfyrirvara í verksamningi þess og Íslenskra sjóefna hf. og tiltekinna ákvæða laga nr. 75/1997 um samningsveð. Þessi nýja málsástæða er of seint fram komin, sbr. 2. mgr. 163. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, eins og henni var breytt með 17. gr. laga nr. 38/1994, sbr. einnig 94. gr. laga nr. 90/1989. Kemur hún því ekki til álita fyrir Hæstarétti.

Með bréfi lögmanns sóknaraðila E. P. Verks ehf. 18. október 2000 til varnaraðila Nordam Investments Ltd. tilkynnti lögmaðurinn að umbjóðandi hans myndi mæta á athafnasvæði saltverksmiðjunnar í Höfnum til að fá vörslur hins fjárnumda samkvæmt fjárnámsgerðunum 12. sama mánaðar í því skyni „að fá framangreindum réttindum sínum fullnægt og vörslur hins fjárnumda og þeirra muna, sem enn eru í verksmiðjunni, og fram koma í úrskurði héraðsdóms.“ Bréfinu er beint til „Nordam Investment c/o Saltverksmiðjan á Reykjanesi.“ Af bréfi þessu og öðrum gögnum málsins verður ekki annað ráðið en að vörslur hinna fjárnumdu verðmæta hafi verið hjá varnaraðila Nordam Investments Ltd. er hin umdeildu fjárnám fóru fram 12. október 2000. Verður á það fallist með héraðsdómara að sóknaraðilar hafi ekki fært fram í máli þessu sönnur á eignarhaldi Íslenskra sjóefna hf. á þeim munum sem fjárnámsgerðir tóku til. Að þessu gættu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Rétt þykir að aðilarnir beri hver sinn kostnað af kærumáli þessu.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Kærumálskostnaður fellur niður.