272/2001

H, sem keypt hafði bifreið af S hf., taldi hana hafa verið haldna leyndum göllum við söluna og krafðist riftunar á þeim grundvelli. Að atvikum málsins virtum þótti H hafa beint kröfum að S hf. vegna gallanna án ástæðulauss dráttar, sbr. 52. gr. þágildandi laga nr. 39/1922 um lausafjárkaup. Var því staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að H hefði verið riftun heimil. Kröfu S hf. um sérstaka tilhögun endurgreiðslu kaupverðs bifreiðarinnar var hafnað, þar sem sú krafa var of seint fram komin. Með því að S hf. hafði hvorki með framlagningu nýrra gagna eða á annan hátt sýnt fram á að kaupverð bifreiðarinnar hefði verið annað og minna en 3.300.000 krónur var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að S hf. bæri að endurgreiða H fullt kaupverð bifreiðarinnar að frádregnum 200.000 krónum vegna notkunar S hf.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir H-kk-nf B-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og G-kk-nf C-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 18. júlí 2001. Hann krefst aðallega sýknu af kröfum stefnda, en til vara að dómkröfur hans verði lækkaðar verulega. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst aðallega staðfestingar héraðsdóms. Til vara krefst hann þess að áfrýjandi verði dæmdur til að greiða sér 1.333.000 krónur en til þrautavara 833.000 krónur. Í vara- og þrautavarakröfu krefst hann dráttarvaxta samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 25/1987 frá 30. maí 2000 til 1. júlí 2001 en samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags. Hann krefst einnig málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Eins og nánar er rakið í hinum áfrýjaða dómi á ágreiningur aðila rætur að rekja til þess að stefndi keypti 27. nóvember 1998 bifreiðina KL 385. Áfrýjandi var seljandi hennar, en bifreiðin hafði fyrir söluna verið í umráðum eiginkonu H-kk-ef I-kk-ef samkvæmt kaupleigusamningi. Annaðist Bifreiðaverkstæði Sigurðar Valdimarssonar ehf. milligöngu um söluna. Reisir stefndi kröfur sínar á því að bifreiðin hafi við söluna verið haldin leyndum göllum og beindi hann kröfum sínum í héraði vegna þess að H-kk-þgf I-kk-þgf og Bifreiðaverkstæði Sigurðar Valdimarssonar ehf. auk áfrýjanda. Var niðurstöðu héraðsdóms varðandi kröfur á hendur H-kk-þgf og bifreiðaverkstæðinu ekki áfrýjað og eru þær því ekki til umfjöllunar fyrir Hæstarétti.

Fyrir Hæstarétt hefur verið lagt fram ódagsett skjal þar sem áfrýjandi veitti S-kk-þgf V-kk-þgf fullt umboð til að selja bifreiðina KL 385. Þá hafa verið lögð fyrir Hæstarétt nokkur ný gögn varðandi starfsemi Viðskiptanetsins hf. og verðmæti inneigna þar.

Í málinu er meðal annars deilt um það hvort stefndi hafi beint kröfum að áfrýjanda vegna galla á hinni seldu bifreið án ástæðulauss dráttar, sbr. 52. gr. þágildandi laga nr. 39/1922 um lausafjárkaup. Við mat á því hvort stefnda hafi í upphafi verið rétt að beina kröfum sínum að Bifreiðaverkstæði Sigurðar Valdimarssonar ehf. og hefja síðan viðræður við H-kk-þf I-kk-þf um að láta kaupin ganga til baka ber að líta til þess að bifreiðaverkstæðið kom ekki aðeins fram við umrædda sölu sem bílasali, er annaðist milligöngu um söluna, heldur hafði það samkvæmt framansögðu umboð áfrýjanda til að selja bifreiðina. Þá verður ekki séð af gögnum málsins að áfrýjandi hafi komið að sölu bifreiðarinnar með þeim hætti sem tíðkanlegt er að eigendur geri heldur látið H-kk-þgf og bifreiðaverkstæðinu það eftir. Þannig verður til dæmis ekki séð að áfrýjandi hafi látið starfsmenn sína kynna sér ástand bifreiðarinnar fyrir söluna. Með þessum athugasemdum og að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms er staðfest niðurstaða hans um riftun stefnda á kaupum á umræddri bifreið.

Í áfrýjunarstefnu krefst áfrýjandi þess að nái krafa um riftun fram að ganga verði honum ekki gert að endurgreiða kaupverð bifreiðarinnar með öðrum greiðslueyri en um var samið að notaður skyldi þegar bifreiðin var keypt, en samkvæmt afsali fyrir bifreiðinni skyldu 1.700.000 krónur af 3.300.000 króna kaupverði hennar greiddar með inneign hjá Viðskiptanetinu hf. Þessari kröfu hefur stefndi mótmælt sem of seint fram kominni. Slík krafa var ekki gerð fyrir héraðsdómi og verður hún heldur ekki talin felast í þeim ummælum áfrýjanda í greinargerð fyrir héraðsdómi að krafa hans sé að tekið verði tillit til þessa „einkennilega greiðslumáta“ ef aðal- eða varakrafa stefnda næði fram að ganga. Var brýn þörf á að taka skýrt fram ef ætlunin var að gera varakröfu um greiðslu í öðrum verðmiðli en íslenskum krónum. Verður því fallist á með stefnda að þessi krafa sé of seint fram komin og talið að í málatilbúnaði áfrýjanda fyrir héraðsdómi hafi einungis falist krafa um að við ákvörðun fjárhæðar endurgreiðslu kaupverðs í íslenskum krónum yrði, ef til riftunar kæmi, tekið mið af verðmæti inneigna hjá Viðskiptanetinu hf. Þar sem hvorki hefur með framlagningu nýrra gagna um Viðskiptanetið hf. eða á annan hátt verið sýnt fram á að kaupverð bifreiðarinnar hafi verið annað og minna en 3.300.000 krónur verður staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að áfrýjanda beri að endurgreiða stefnda 3.100.000 krónur enda þykir frádráttur frá kaupverði vegna notkunar stefnda hæfilega ákveðinn í hinum áfrýjaða dómi.

Staðfest er niðurstaða héraðsdóms um málskostnað.

Áfrýjandi greiði stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður að því gættu að um dráttarvexti eftir 1. júlí 2001 fer eftir 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti ogverðtryggingu.

Áfrýjandi, SP-Fjármögnun hf., greiði stefnda, H-kk-þgf S-kk-þgf H-kk-þgf, 250.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.