449/2004

B krafði E um greiðslu samkvæmt samningi aðila um kaup á fasteign í eigu þess fyrrnefnda. Aðila greindi á um hvort E hefði greitt tiltekinn hluta af umsaminni útborgun kaupanda. Í kvittun sem B gaf út við móttöku greiðslunnar var áritun, sem E samþykkti, þess efnis að um væri að ræða endurgreiðslu skyndiláns. Talið var að E hefði ekki tekist að sanna að greiðslan varðaði kaupverð eignarinnar þrátt fyrir þessa áritun. Þá hélt E því fram að hún ætti skuldajafnaðarkröfur á hendur B vegna vanskila á lánum, fasteignagjöldum og greiðslum í hússjóð. Tekið var fram að samkvæmt skilmálum á bakhlið kaupsamningsins skyldi miða uppgjör aðila við afhendingardag eignarinnar meðal annars vegna yfirtekinna lána, greiðslu fasteignagjalda og greiðslna í hússjóð. Væru engin rök til annars en að miða uppgjör aðila við umsaminn afhendingardag. Með vísan til þess að óumdeilt væri að skuldajafnaðarkröfur E vörðuðu allar útgjöld sem féllu á íbúðina eftir umsaminn afhendingardag var þeim hafnað. Var því fallist á kröfu B.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu upphaflega til Hæstaréttar 28. september 2004. Ekki varð af fyrirhugaðri þingfestingu þess 10. nóvember sama ár og áfrýjaði hann öðru sinni 15. nóvember 2004 samkvæmt heimild í 4. mgr. 153. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, sbr. 7. gr. laga nr. 38/1994. Áfrýjandi krefst þess að sér verði gert að greiða stefnda 1.004.446 krónur. Þá krefst hún málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Stefndi seldi áfrýjanda íbúð í húsinu númer 96 við Vesturberg í Reykjavík með kaupsamningi 25. júní 2003. Samkvæmt kaupsamningnum var afhendingardagur eignarinnar 2. mars 2003. Skyldi kaupverð hennar vera 12.100.000 krónur og 1.987.000 krónur af því greiddar við undirritun kaupsamnings. Í máli þessu krefur stefndi áfrýjanda um greiðslu þeirrar fjárhæðar að frádreginni 300.000 króna innborgun, sem áfrýjandi hafi greitt 23. september 2003. Áfrýjandi telur sig hins vegar hafa greitt 800.000 krónur upp í kaupverðið þann dag. Þá gerir hún kröfu um að til skuldajöfnuðar á móti þessari kröfu stefnda komi samtals 182.554 krónur, sem hún hafi greitt vegna húsbréfalána, fasteignagjalda og húsgjalda sem fallið hafi á hina seldu eign fyrir 20. maí 2003, en þá hafi hún fengið eignina afhenta. Áfrýjandi viðurkennir á hinn bóginn að 1.004.446 krónur af fyrrgreindri útborgunarfjárhæð kaupverðs íbúðarinnar séu ógreiddar.

Áfrýjandi greiddi 800.000 krónur inn á reikning stefnda 23. september 2003. Sama dag gaf stefndi út tvær kvittanir vegna þessarar greiðslu. Annars vegar var um að ræða kvittum fyrir greiðslu á 300.000 krónum. Á þeirri kvittum er svofelld áritun: „innb. vegna kaupsamn. á Vesturbergi 96 ...“ Undir þessa áritun ritaði áfrýjandi samþykki sitt. Hins vegar var um að ræða kvittun fyrir greiðslu á 500.000 krónum. Á þeirri kvittun er svofelld áritun, sem áfrýjandi staðfesti einnig með undirritun sinni: „v/Vesturberg 96: endurgr. skyndilán.“ Áfrýjandi hefur sönnunarbyrði fyrir því að umræddar 500.000 krónur hafi, þrátt fyrir framangreinda áritun, verið greiðsla upp í fyrrgreinda útborgun samkvæmt kaupsamningnum. Hefur áfrýjanda ekki tekist sú sönnun.

Stefndi eignaðist umrædda íbúð í skiptum fyrir aðra eign og fékk hana samkvæmt gögnum málsins afhenta 2. mars 2003, en bjó aldrei í henni sjálfur. Óumdeilt er að hann hafi skömmu síðar hitt eiginmann áfrýjanda á förnum vegi og boðið þeim hjónum íbúðina til kaups. Eiginmaður áfrýjanda bar fyrir héraðsdómi að hann hafi þá fengið lykil að íbúðinni til að sýna konu sinni hana og haft lykil að henni undir höndum eftir það. Hafi hann „tiltölulega fljótlega“ byrjað að mála íbúðina. Kaup hafi þó ekki verið endanlega ráðin fyrr en greiðslumat lá fyrir í maí sama ár. Gaf hann þá skýringu á því að hann fór strax að mála íbúðina að hann hafi verið atvinnulaus á þessum tíma og hvort vinna hans „nýttist honum eða okkur þá skipti það mig engu máli.“ Í kaupsamningi aðila er, eins og að framan greinir, tekið fram að afhendingardagur eignarinnar sé 2. mars 2003 og í 9. tölulið skilmála á bakhlið samningsins er kveðið á um að við þann dag skuli miða uppgjör aðila meðal annars vegna yfirtekinna lána, greiðslu fasteignagjalda og greiðslna í hússjóð. Þegar allt framangreint er virt eru engin rök til annars en að miða uppgjör aðila við umsaminn afhendingardag. Þar sem óumdeilt er að skuldajafnaðarkröfur áfrýjanda varða allar útgjöld sem féllu á íbúðina eftir 2. mars 2003 verður þeim hafnað.

Samkvæmt framansögðu verður hinn áfrýjað dómur staðfestur.

Áfrýjandi verður dæmd til að greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, E-kvk-nf G-kvk-nf, greiði stefnda, B-kk-þgf B-kk-þgf B-kk-þgf, 300.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.