179/2004

Deilt var um hvort uppfyllt væru skilyrði 11. gr. skaðabótalaga fyrir endurupptöku ákvörðunar um bætur til B, vegna ófyrirsjáanlegra breytinga á heilsu hennar, en B slasaðist í umferðarslysi árið 1995. Megin deiluefnið laut því að samanburði á álitsgerð örorkunefndar frá 1997 og mati dómkvaddra matsmanna frá 2002. Var talið að héraðsdómari hefði með réttu átt að kveðja til sérfróða meðdómsmenn til setu í dómi, sbr. 2. mgr. 2. gr. laga um meðferð einkamála. Vegna þessara annmarka, auk annarra sem vörðuðu samningu dómsins og meðferð málsins, var talið óhjákvæmilegt að ómerkja hinn áfrýjaða dóm og vísa málinu heim í hérað að nýju.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, G-kk-nf G-kk-nf og G-kk-nf C-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 7. maí 2004 og krefst þess að stefndu verði dæmd til að greiða sér 2.894.457 krónur með 2% ársvöxtum frá 10. maí 1995 til 6. febrúar 2003 en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags. Hún krefst og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti án tillits til gjafsóknar, sem henni hefur verið veitt á báðum dómstigum.

Stefndu krefjast staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Samkvæmt gögnum málsins slasaðist áfrýjandi í umferðarslysi 10. maí 1995 þegar ekið var harkalega aftan á bifreið sem hún ók. Í álitsgerð örorkunefndar 15. júlí 1997 voru bæði varanlegur miski hennar og varanleg örorka talin 10%. Gengið var til uppgjörs vegna tjóns áfrýjanda á grundvelli þessarar álitsgerðar og greiddi hið stefnda vátryggingafélag bætur til hennar 25. ágúst 1997. Lýtur ágreiningur málsaðila að því hvort síðar hafi orðið ófyrirsjáanlegar breytingar á heilsu áfrýjanda þannig að ætla megi að miskastig og örorkustig sé verulega hærra en áður var talið og þar með uppfyllt skilyrði 11. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 til að taka upp að nýju ákvörðun um bætur til hennar.

Áfrýjandi kveður heilsu sinni hafa hrakað mjög eftir að álitsgerð örorkunefndar var fengin og hafi afleiðingar slyssins reynst miklu meiri en þá hafi verið ljóst. Hún reisir kröfu sína á mati dómkvaddra manna 20. desember 2002, þar sem varanleg örorka vegna slyssins er metin 25% en varanlegur miski 20%. Megin deiluefnið lýtur því að samanburði á álitsgerð örorkunefndar og mati hinna dómkvöddu manna. Þar reynir á sérkunnáttu til úrlausnar og hefði héraðsdómari því með réttu átt að kveðja til sérfróða meðdómsmenn til setu í dómi, sbr. 2. mgr. 2. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála með áorðnum breytingum. Þar að auki er lagt til grundvallar í forsendum héraðsdóms, að hinir dómkvöddu menn hafi metið áfrýjanda eins og hún var þegar þeir sáu hana en ekki lagt mat á hvort heilsufar hennar hefði breyst eftir að örorkunefnd hafi metið örorku hennar og miska. Er þetta andstætt því, sem matsmenn báru fyrir héraðsdómi. Þegar við þetta bætist, að málið var í héraði upphaflega tekið til dóms að loknum munnlegum málflutningi 20. nóvember 2003 en tekið fyrir aftur á dómþingi 23. febrúar 2004 og sagt hafa verið flutt munnlega á ný, þar á meðal af hálfu áfrýjanda af öðrum lögmanni en áður, dómtekið og í því þegar í stað kveðinn upp dómur sá, sem hér er til endurskoðunar, eru slíkir annmarkar á honum og meðferð málsins að ómerkja verður hinn áfrýjaða dóm og vísa málinu heim í hérað til löglegrar meðferðar og dómsálagningar að nýju.

Rétt er að hver aðila beri sinn málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti. Gjafsóknarkostnaður áfrýjanda á báðum dómstigum greiðist úr ríkissjóði eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Héraðsdómur er ómerktur og er málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar og dómsálagningar að nýju.

Málskostnaður í héraði og fyrir Hæstarétti fellur niður.

Gjafsóknarkostnaður áfrýjanda, B-kvk-ef H-kvk-ef, í héraði og fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun lögmanns hennar á báðum dómstigum, samtals 550.000 krónur.