123/2005

Í málinu var óumdeilt að með kaupsamningi 31. desember 2003, er fyrirtækið DR keypti vörulager, ýmsar aðrar eignir og viðskiptavild fyrirtækisins D, hafi orðið aðilaskipti í skilningi laga nr. 72/2002 um réttarstöðu starfsmanna við aðilaskipti að fyrirtækjum. Deilt var um hvort H hefði réttarstöðu starfsmanns samkvæmt lögunum og ætti þess vegna rétt á vangoldnum launum úr hendi DR. H hafði starfað hjá D allt frá 1986 og í fullu starfi frá árinu 1994, en hann átti hlut í því fyrirtæki, a.m.k. eftir 2. mars 2003. Í janúar 2004 vann H svipuð störf og áður, en honum var sagt upp hjá D í lok þess mánaðar. Af gögnum málsins varð ekki annað ráðið en störf hans í þeim mánuði hafi verið í þágu DR, en ekki D. Var H talinn hafa réttarstöðu starfsmanns í skilningi laga nr. 72/2002 og var eignarhlutdeild hans í D ekki talið breyta þeirri niðurstöðu. Voru H dæmd laun úr hendi DR fyrir janúarmánuð 2004, sem og laun í uppsagnarfresti. Ekki var talið að DR gæti byggt rétt á því, að H hafi ekki sinnt áskorun hans um upplýsingar yfir laun eða aðrar greiðslur í uppsagnarfresti.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf, J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 23. mars 2005. Hann krefst aðallega sýknu af kröfu stefnda en til vara lækkunar á kröfufjárhæð. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Fyrir Hæstarétti lýstu aðilar yfir því að ekki sé ágreiningur í málinu um þá niðurstöðu héraðsdómara að með kaupsamningi 31. desember 2003, er Dælur ehf. seldu áfrýjanda vörulager sinn, ýmsar aðrar eignir og viðskiptavild, hafi orðið aðilaskipti í skilningi laga nr. 72/2002 um réttarstöðu starfsmanna við aðilaskipti að fyrirtækjum. Deila þeirra stendur um hvort stefndi hafi réttarstöðu starfsmanns samkvæmt lögunum og eigi þess vegna rétt á vangoldnum launum úr hendi áfrýjanda fyrir janúarmánuð 2004 og síðan meðan á uppsagnarfresti stóð fyrir mánuðina febrúar, mars og apríl sama ár.

Fram er komið að stefndi starfaði hjá Dælum ehf. allt frá 1986 og í fullu starfi frá 1994. Fyrirtækið mun hafa verið í eigu stefnda og foreldra hans til 2. mars 2003 er 75% hlutafjár voru seld K-kk-þgf Þ-kk-þgf, G-kk-þgf L. B-kk-þgf og E-kk-þgf H-kk-þgf S-kk-þgf. Ekki verður ráðið um eignarhlutdeild stefnda í því fyrirtæki fram að þeim tíma, en eftir söluna átti hann 25% hlutafjár. Mun stefndi hafa haldið sama starfi hjá fyrirtækinu sem innkaupa- og tæknistjóri og er óumdeilt að hann var í fullu starfi þar til aðilaskiptin urðu samkvæmt kaupsamningnum 31. desember 2003. Stefndi eignaðist ekki hlut í áfrýjanda, sem mun vera í eigu áðurnefndra þriggja manna.

Í lögum nr. 72/2002 er ekki að finna sérstaka skilgreiningu á því hver teljist starfsmaður í skilingi þeirra. Eins og fram kemur í héraðsdómi bera gögn málsins með sér að stefndi hafi í janúar 2004 unnið svipuð störf og áður, en honum var sagt upp störfum hjá Dælum ehf. með uppsagnarbréfi í lok þess mánaðar. Ekki verður annað ráðið en störf stefnda í janúar 2004 hafi verið í þágu áfrýjanda, en ekki Dælna ehf. enda mun það fyrirtæki þá hafa verið hætt starfsemi í kjölfar sölu á eignum þess til áfrýjanda. Þegar litið er til framanritaðs, og starfssviðs stefnda hjá Dælum ehf. og síðar áfrýjanda, telst hann hafa réttarstöðu starfsmanns í skilningi laga nr. 72/2002 en ekki verður fallist á að eignarhlutdeild hans í fyrrgreinda fyrirtækinu breyti þeirri niðurstöðu.

Í framangreindu uppsagnarbréfi var sérstaklega óskað eftir að stefndi ynni ekki á uppsagnarfresti sem skyldi vera þrír mánuðir. Í greinargerð áfrýjanda í héraði kom fram að hann teldi líklegt að stefndi hefði notið launa eða annarra greiðslna frá öðrum á uppsagnarfresti sem koma ættu til frádráttar launakröfu hans. Í greinargerðinni skoraði hann á stefnda „að upplýsa með viðunandi hætti um slíkar greiðslur“. Var áskorunin sögð sett fram „í skilningi 67. og 68. gr. laga nr. 91/1991.” Áfrýjandi hefur bent á að stefndi hafi ekki orðið við áskorun þessari og til þess beri að líta við úrlausn málsins. Óumdeilt er að við munnlegan flutning málsins í héraði upplýsti stefndi að hann hefði ekki haft tekjur á tímabilinu er koma ættu til frádráttar. Áskorunin verður ekki talin leiða til þess að stefnda hafi borið skylda til að leggja fram sönnunargögn um þetta. Í greinargerð til Hæstaréttar skýrði áfrýjandi áskorun sína frekar og nefndi að stefndi gæti til dæmis lagt fram staðfest yfirlit úr staðgreiðsluskrá. Stefndi varð við því og felur yfirlitið í sér staðfestingu á fyrri fullyrðingu hans um þetta efni. Verður ekki talið að áfrýjandi geti byggt rétt á að stefndi hafi ekki sinnt áskorun hans. Samkvæmt öllu framanrituðu verður hinn áfrýjaði dómur staðfestur.

Áfrýjandi verður dæmdur til að greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, Dælur og ráðgjöf ehf., greiði stefnda, H-kk-þgf Þ-kk-þgf, 250.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.