147/2013

X var ákærður fyrir tilraun til manndráps, samkvæmt 211. gr., sbr. 20. gr. almennra hegningarlaga, með því að hafa veist að A með stórum eldhúshníf og stungið hana ítrekað í líkamann og með því að hafa, eftir að hún reyndi að koma sér undan, veist aftur að henni með höggum og spörkum í líkama og höfuð og gripið um háls hennar aftan frá með kyrkingartaki. Af atlögunni hlaut A margvíslega áverka, m.a. stungusár neðst í vinstra brjósthol þar sem hnífurinn gekk í gegnum þind, kviðarhol og maga svo af hlaust lífshættulegur áverki. Í niðurstöðu Hæstaréttar kom fram að X hefði játað brot sitt bæði hjá lögreglu og í þinghaldi við meðferð málsins í héraði en hann hefði jafnframt borið fyrir sig minnisleysi. Hæstiréttur staðfesti niðurstöðu héraðsdóms um sakfellingu X og vísaði til þess að atlaga hans að A hefði verið heiftarleg og hefði honum ekki getað dulist að hún hefði verið til þess fallin að valda henni dauða. Við ákvörðun refsingar var m.a. litið til þess að X hefði ekki verið orðinn 18 ára gamall er hann framdi brotið og að honum hefði ekki verið gerð refsing áður. Þá hefði hann sótt sér aðstoð sálfræðings. Með vísan til 4. og 5. töluliðs 1. mgr. 70. gr. og 2. töluliðs 1. mgr. 74. gr. almennra hegningarlaga var refsing X ákveðin fangelsi í 5 ár auk þess sem honum var gert að greiða A 2.065.396 krónur í skaðabætur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf, G-kk-nf C-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 25. febrúar 2013 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Af hálfu ákæruvaldsins er þess krafist að refsing ákærða verði þyngd.

Ákærði krefst aðallega sýknu, en til vara að refsing hans verði milduð. Þá krefst hann þess aðallega að einkaréttarkröfu A verði vísað frá héraðsdómi, en til vara að hann verði sýknaður af kröfunni.

A krefst þess að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur um einkaréttarkröfu sína.

Ákærða er í málinu gefin að sök tilraun til manndráps með því að hafa aðfaranótt 21. apríl 2012 að [...] í [...] veist að A með stórum eldhúshnífi og stungið hana ítrekað í líkamann svo af hlaust lífshættulegur áverki. Jafnframt hafi hann veist að brotaþola með höggum og spörkum og loks gripið um háls hennar aftan frá með kyrkingartaki. Auk þess áverka sem lífshætta var talin stafa af hlaut brotaþoli margvíslega aðra áverka eins og nánar greinir í ákæru og hinum áfrýjaða dómi.

Í skýrslu lögreglu sama dag og atvik málsins urðu kemur fram að lögreglumenn, sem komu á vettvang, hafi fundið stóran og blóðugan „kokkahníf“ á stofugólfi á miðhæð hússins næst svefnherbergi föður ákærða. Í héraðsdómi greinir frá því er brotaþoli kom þangað á hlaupum með hnífinn í hendinni úr kjallaraíbúð, þar sem hún bjó, og ákærði á eftir henni. Á miðhæðinni voru fyrir faðir ákærða og vinkona hans og hafi brotaþoli hrópað til þeirra að hún hafi verið stungin. Í lögregluskýrslu eru myndir af hnífnum og nánari lýsing á honum. Lengd hans var 36,5 cm, þar af hnífsblaðið 24,2 cm, og mesta breidd þess 4,5 cm. Fyrir liggur að þessi hnífur hafði verið notaður sem eldhúshnífur á heimili föður ákærða. Í rannsóknargögnum eru einnig ljósmyndir og nánari lýsing á náttfatnaði brotaþola er hún varð fyrir árásinni. Mikið blóð sást bæði á náttbuxum hennar og bol. Á buxunum fannst ætlað stungugat og þrjú slík á náttbolnum.

Ákærði játaði brot sitt bæði hjá lögreglu og í þinghaldi 19. október 2012 en hefur jafnframt og einkum við meðferð málsins fyrir dómi borið fyrir sig minnisleysi. Atlaga hans að brotaþola var heiftarleg og honum gat ekki dulist að hún var til þess fallin að valda henni dauða. Að þessu virtu og að öðru leyti með vísan til forsendna héraðsdóms verður staðfest niðurstaða hans um sakfellingu ákærða og um refsingu hans.

Einkaréttarkrafa brotaþola er studd sérfræðigögnum um að hún hafi orðið fyrir mjög alvarlegri andlegri vanlíðan af völdum atlögu ákærða og að töluvert vanti enn upp á að brotaþoli hafi náð að vinna úr áfallinu. Verður fallist á kröfu hennar um greiðslu þjáningarbóta samkvæmt 3. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 með 65.396 krónum og miskabóta samkvæmt 26. gr. sömu laga með 2.000.000 krónum, samtals 2.065.396 krónur með vöxtum eins og dæmdir voru í héraði.

Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað verður staðfest eins og nánar segir í dómsorði um annað en málsvarnarlaun verjanda ákærða.

Ákærði verður dæmdur til að greiða málsvarnarlaun verjanda síns í héraði og fyrir Hæstarétti, sem eru ákveðin í einu lagi að meðtöldum virðisaukaskatti eins og nánar greinir í dómsorði. Þá verður honum gert að greiða annan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talda þóknun réttargæslumanns brotaþola að meðtöldum virðisaukaskatti, allt eins og nánar segir í dómsorði.

Það athugast að á skortir að rannsóknargögnum hafi verið gerð skil sem skyldi í hinum áfrýjaða dómi auk þess sem niðurstaða hans um fjárhæð einkaréttarkröfu brotaþola var þar ákveðin með hærri fjárhæð en nam kröfu hennar. Þá hefur við ákvörðun þóknunar réttargæslumanns brotaþola í héraði verið tekið tillit til virðisaukaskatts gagnstætt því sem segir í dómsorði.

Dómsorð:

Niðurstaða héraðsdóms um refsingu ákærða, X, og um frádrátt frá henni vegna gæsluvarðhalds sem hann sætti skal vera óröskuð.

Ákærði greiði brotaþola, A, 2.065.396 krónur með vöxtum eins og greinir í héraðsdómi.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns á báðum dómstigum, S-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, samtals 1.004.000 krónur, annan sakarkostnað í héraði, 988.776 krónur, og annan áfrýjunarkostnað, 295.169 krónur, þar með talda þóknun réttargæslumanns brotaþola, E-kk-ef G-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 188.250 krónur.