123/2004

Í hf. höfðaði mál gegn S á grundvelli 74. gr. víxillaga nr. 93/1933. Í dómi Hæstaréttar segir að Í hf. hafi í engu leitast við að sanna að félagið hafi orðið fyrir tjóni vegna greiðslufalls á víxlinum né með hvaða hætti S myndi auðgast ef fjárheimtan félli niður. Var málið talið  svo vanreifað af hálfu Í hf. að vísa bæri því frá héraðsdómi.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf prófessor.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 23. mars 2004. Hann krefst þess aðallega að málinu verði vísað frá héraðsdómi, til vara að hann verði sýknaður af kröfu stefnda en að því frágengnu að krafan verði lækkuð. Hann krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða sér málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Í áfrýjunarstefnu er leitað endurskoðunar á úrskurði héraðsdóms þar sem frávísunarkröfu áfrýjanda var hafnað.

I.

Stefndi höfðaði mál þetta með stefnu 8. janúar 2002. Þar er því lýst að skuld sú, sem krafið sé um greiðslu á, sé samkvæmt víxli útgefnum 5. janúar 1999 af áfrýjanda, samþykktum til greiðslu í Íslandsbanka hf. af einkahlutafélaginu Finestra 25. janúar sama árs. Ábekingur á víxlinum hafi verið H-kk-nf S-kk-nf. Einkahlutafélagið Finestra hafi verið tekið til gjaldþrotaskipta og hafi stefndi ekkert fengið upp í kröfu sína við skiptin. Í stefnu er einnig gerð nokkur grein fyrir tilraunum stefnda til þess að fá dóm fyrir víxilskuldinni meðal annars með rekstri dómsmáls á hendur H-kk-þgf S-kk-þgf þar sem höfð var uppi varakrafa, sem reist var á 74. gr. víxillaga nr. 93/1933. Hafi þeirri varakröfu verið vísað frá dómi.

Þá segir í stefnu að víxilréttur stefnda hafi glatast fyrir fyrningu og sé honum því „sem eiganda víxilsins, nauðsynlegt að höfða mál þetta til heimtu þeirrar fjárhæðar sem stefndi myndi vinna úr hendi honum ef fjárheimtan félli niður, sbr. 74. gr.“ víxillaga.

II.

Þótt stefndi reisi málatilbúnað sinn á 74. gr. víxillaga hefur hann í engu leitast við að sanna að hann hafi orðið fyrir tjóni vegna greiðslufalls á víxlinum né með hvaða hætti áfrýjandi myndi auðgast ef fjárheimtan félli niður.

Um fyrra atriðið segir einungis í stefnu að vegna ógjaldfærni aðalvíxilskuldarans hefði stefndi „þurft að leggja í kostnað sem nemur fjárhæð víxilkröfunnar og um leið hefur stefnandi orðið fyrir tjóni sem því nemur.“ Að síðara atriðinu er ekkert vikið í stefnu. Hefur stefndi undir rekstri málsins ekki bætt að neinu marki úr þessum annmörkum. Hann hefur ekki upplýst um lögskiptin að baki víxlinum. Á víxileyðublaði kemur fram að hann hafi átt að vera tryggingarvíxill vegna skuldar á tilgreindum hlaupareikningi. Ekkert hefur verið upplýst um hver skuldin á þeim hlaupareikningi var þegar bú einkahlutafélagsins Finestra var tekið til gjaldþrotaskipta. Ekki hefur verið lögð fram kröfulýsing stefnda í þrotabúið, en á skrá skiptastjóra um lýstar kröfur kemur fram, að stefndi lýsti tveimur kröfum í þrotabúið. Er ekki upplýst hvor krafan er til meðferðar í máli þessu. Þá liggur ekkert fyrir um það með hvaða hætti áfrýjandi ætti að auðgast við að fjárheimtan félli niður. Er engin grein gerð fyrir því hvers vegna áður var höfðað mál á hendur H-kk-þgf S-kk-þgf, ábekingi á víxlinum, og gerð varakrafa sem reist var á 74. gr. víxillaga, en sama krafa sé nú höfð uppi á hendur áfrýjanda.

Samkvæmt framansögðu er málið svo vanreifað af hálfu stefnda að vísa ber því frá héraðsdómi.

Stefndi greiði áfrýjanda málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti, sem ákveðinn verði í einu lagi eins og segir í dómsorði.

Dómsorð:

Máli þessu er vísað frá héraðsdómi.

Stefndi, Íslandsbanki hf., greiði áfrýjanda, S-kk-þgf J-kk-þgf, 200.000 krónur samtals í málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti.