393/2013

S ehf. höfðaði mál á hendur H ehf. og SJ til heimtu ætlaðrar skuldar samkvæmt samningi milli S ehf. og H ehf., en kröfu sinni beindi félagið á hendur SJ á grundvelli ábyrgðaryfirlýsingar hans. Málsaðilar deildu um hvert hefði verið efni samningsins sem stofnast hafði á grundvelli tilboðs S ehf. til H ehf. Talið var að H ehf. og SJ hefði ekki tekist sönnun um að með samþykki tilboðsins hefði komist á samningur um annað og meira en þar kom fram. Vísað var til þess að með samningnum hefði S ehf. tekið að sér afmarkaðan verkþátt, suðuvinnu, í nánar tilgreindu verki H ehf. við Nesjavallavirkjun í þágu O. Voru H ehf. og S ehf. talin hafa samið um sölu S ehf. á tveimur tegundum vatnsröra til H ehf. fyrir ákveðið verð á hvern lengdarmetra og að S ehf. tæki að sér að sjóða rörin saman fyrir H ehf. gegn tilteknu endurgjaldi fyrir hver samskeyti. Var krafa S ehf. því tekin til greina, að undanskildum kröfuliðum er lutu að greiðslu kostnaðar vegna leigu á suðuvél og aksturs starfsmanna félagsins til og frá þeim stað þar sem verkið var unnið, þar sem H ehf. hefði að virtum aðdraganda samningsgerðarinnar og því hvernig tilboð S ehf. var orðað mátt ætla að sá kostnaður væri innifalinn í endurgjaldi fyrir hverja samsuðu.

Dómur Hæstaréttar

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir E-kk-nf T-kk-nf og H-kk-nf I. J-kk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Áfrýjendur skutu málinu til Hæstaréttar 11. júní 2013. Þeir krefjast sýknu af kröfu stefnda og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms með þeim breytingum að til frádráttar kröfu sinni komi innborganir frá áfrýjandanum Heflun ehf. að fjárhæð 300.038 krónur 19. ágúst 2013 og 133.001 króna 24. september sama ár. Þá krefst stefndi málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Aðilar eru sammála um að stofnast hafi samningur milli áfrýjandans Heflunar ehf. og stefnda á grundvelli tilboðs þess síðarnefnda 13. júní 2008, en þá greinir á um hvert hafi verið efni samningsins. Í hinum áfrýjaða dómi er gerð grein fyrir áðurgreindu tilboði stefnda um sölu á tveimur tegundum af vatnsrörum og tvenns konar „samsuðum“. Fallist er á með héraðsdómi að áfrýjendur hafi ekki fært sönnur á að með samþykki tilboðsins hafi komist á samningur um annað og meira en þar kom fram og verði þeir að bera hallann af þeim sönnunarskorti. Að því virtu verður að túlka samninginn á þann veg að þar hafi annars vegar verið samið um sölu stefnda á tveimur tegundum af vatnsrörum til áfrýjandans fyrir ákveðið verð á hvern lengdarmetra og hins vegar hafi stefndi tekið að sér að sjóða rörin saman fyrir áfrýjandann gegn tilteknu endurgjaldi fyrir hver samskeyti.

Í ljósi aðdraganda samningsgerðarinnar og hvernig tilboðið var orðað verður að líta svo á að með samningnum hafi stefndi tekið að sér, sem undirverktaki áfrýjandans Heflunar ehf., þann afmarkaða verkþátt í heildarverkinu „Nesjavallavirkjun 6. áfangi. Niðurrennslisveita, jarðvinna og dæluhús“, sem áfrýjandinn vann fyrir Orkuveitu Reykjavíkur, að sjóða saman áðurgreind rör með suðuvél í eigu sinni. Í samræmi við það var stefndi greindur sem undirverktaki áfrýjandans í verkþættinum „suðuvinna“ í tilboði hans í heildarverkið. Þar sem ljóst var að áfrýjandinn myndi ekki leggja til suðuvél til að vinna umrætt verk og rörin yrðu soðin saman á Nesjavöllum mátti hann ætla að innifalið í endurgjaldi fyrir hverja samsuðu samkvæmt tilboði stefnda væri leiga á vélinni og kostnaður við akstur starfsmanna hans til og frá þeim stað þar sem verkið yrði unnið. Af þeim sökum var stefnda ekki stætt á að krefja áfrýjandann um greiðslu fyrir þetta hvort tveggja umfram hið umsamda endurgjald fyrir verkið og ber því að lækka kröfu hans um 353.625 krónur.

Að þessu gættu, en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur með þeirri breytingu, sem að framan greinir, um annað en málskostnað.

Áfrýjendum verður gert að greiða stefnda óskipt málskostnað á báðum dómstigum sem ákveðinn verður í einu lagi eins og í dómsorði greinir.

Það athugist að í hinum áfrýjaða dómi eru málavextir reifaðir eins og þeir horfa við frá sjónarhóli stefnda annars vegar og áfrýjenda hins vegar. Einnig er þar rakinn í löngu máli framburður aðila og vitna fyrir dómi. Þessi háttur á samningu dóms er í andstöðu við 1. mgr. 114. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, en samkvæmt d. lið þeirrar málsgreinar skal í dómi greina stutt yfirlit um atvik að baki máli og ágreiningsefni í því og eftir f. lið rökstudda niðurstöðu um sönnunaratriði og lagaatriði.

Dómsorð:

Áfrýjendur, Heflun ehf. og S-kk-nf J-kk-nf, greiði stefnda, Seti ehf., óskipt 5.950.504 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 3.619.752 krónum frá 18. ágúst 2008 til 9. október sama ár, 4.168.199 krónum frá þeim degi til 23. sama mánaðar, 5.867.505 krónum frá þeim degi til 12. desember 2008 og 5.950.504 krónum frá þeim degi til greiðsludags, að frádregnum innborgunum að fjárhæð 832.184 krónur 9. október 2008, 2.500.000 krónur 12. janúar 2009, 300.038 krónur 19. ágúst 2013 og 133.001 króna 24. september sama ár.

Áfrýjendur greiði stefnda óskipt 1.400.000 krónur í málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti.