4/2004

S reisti kröfur sínar um bætur úr slysatryggingu samkvæmt kjarasamningi ríkisins og Sjúkraliðafélags Íslands á því, að við útreikning bóta úr slysatryggingunni bæri að leggja til grundvallar mat dómkvaddra matsmanna á 100% varanlegri örorku eftir 5. gr. skaðabótalaga, en ekki 40% varanlegum miska, svo sem gert hafði verið. Talið var að þetta ágreiningsefni væri um túlkun á kjarasamningi og reglum um skilmála slysatrygginga ríkisstarfsmanna og því lögfræðilegs eðlis og kallaði ekki á sérfróða meðdómendur. Varð krafa S um ómerkingu því ekki reist á þeim grundvelli. Var fallist á þá niðurstöðu héraðsdóms að með orðalaginu varanleg örorka í fyrrnefndum kjarasamningi og reglum, hafi verið vísað til læknisfræðilegrar örorku í þeim skilningi sem lagður var til grundvallar fyrir gildistöku skaðabótalaga. Þá var fallist á þau rök S að varanleg örorka hennar yrði ekki réttilega metin með mati á varanlegum miska eftir 4. gr. skaðabótalaga. Í héraði hafi ekki verið lagt fram mat dómkvaddra manna um læknisfræðilega örorku S, eins og slík örorka var metin fyrir gildistöku skaðabótalaga, og ekki úr þessu bætt fyrir Hæstarétti með viðbótarmati sem lagt var fram. Vegna þessa var málið talið hafa verið svo vanreifað eins og það var lagt fyrir héraðsdóm, að ekki hefði átt að leggja á það dóm. Var málinu því sjálfkrafa vísað frá héraðsdómi.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, G-kk-nf G-kk-nf og H-kk-nf B-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 7. janúar 2004 og krefst þess aðallega að hinn áfrýjaði dómur og málsmeðferð í héraði frá aðalmeðferð verði ómerkt og að málinu verði vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar og dómsálagningar að nýju. Til vara krefst hún þess að stefndi greiði sér 8.749.705 krónur með nánar tilgreindum vöxtum frá 16. júlí 1999 til greiðsludags. Hún krefst og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti án tillits til gjafsóknar sem henni hefur verið veitt fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst aðallega sýknu og málskostnaðar fyrir Hæstarétti, en til vara að kröfur áfrýjanda verði lækkaðar og málskostnaður þá látinn niður falla.

Áfrýjandi hefur lagt fyrir Hæstarétt viðbótarmatsgjörð dagsetta 17. mars 2004, sömu matsmanna og skiluðu mati 16. júní 1999, svo sem greinir í héraðsdómi.

Kröfu sína um ómerkingu og heimvísun málsins reisir áfrýjandi á því að héraðsdóm hafi þurft að skipa sérfróðum meðdómendum, sbr. 2. mgr. 2. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Svo sem í héraðsdómi er ítarlega rakið var krafa áfrýjanda á því reist að við útreikning bóta úr slysatryggingu samkvæmt kjarasamningi Sjúkraliðafélags Íslands og íslenska ríkisins bæri að leggja til grundvallar mat dómkvaddra matsmanna á 100% varanlegri örorku eftir 5. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 en ekki 40% varanlegum miska. Þetta ágreiningsefni er um túlkun á kjarasamningi og reglum nr. 30/1990 um skilmála slysatrygginga ríkisstarfsmanna og því lögfræðilegs eðlis og kallaði ekki á sérfróða meðdómendur. Verður krafa áfrýjanda um ómerkingu ekki reist á þessum grundvelli.

Í forsendum héraðsdóms var komist að þeirri niðurstöðu, að ekki væru efni til annars en að leggja til grundvallar að með orðalaginu varanleg örorka í framangreindum kjarasamningi og reglum nr. 30/1990, sem voru hluti hans, hafi verið vísað til læknisfræðilegrar örorku í þeim skilningi sem lagður var til grundvallar greiðslu bóta vegna örorkutjóna samkvæmt eldra rétti og því um annars konar bótaviðmið að ræða en það sem nefnt er varanleg örorka í skaðabótalögum. Á þetta ber að fallast, sbr. til hliðsjónar dóma réttarins 26. september 1996 í máli nr. 490/1994, 15. nóvember 2001 í máli nr. 215/2001 og 13. nóvember 2003 í máli nr. 193/2003. Áfrýjandi hefur reist málatilbúnað sinn á því að varanleg örorka hennar verði ekki réttilega metin með mati á varanlegum miska eftir 4. gr. skaðabótalaga, sem falli ekki í öllum tilvikum saman við mat á áðurnefndri læknisfræðilegri örorku. Er á þetta fallist, sbr. fyrrnefndan dóm réttarins 15. nóvember 2001. Í héraði var ekki lagt fram mat dómkvaddra manna um læknisfræðilega örorku áfrýjanda eins og slík örorka var metin fyrir gildistöku skaðabótalaga 1. júlí 1993 og ekki hefur verið úr þessu bætt fyrir Hæstarétti með áðurnefndu viðbótarmati. Vegna þessa verður að telja málið hafa verið svo vanreifað eins og það var lagt fyrir héraðsdóm að dómur hafi ekki orðið á það lagður. Verður því að ómerkja hinn áfrýjaða dóm og vísa málinu af sjálfsdáðum frá héraðsdómi.

Málskostnaður í héraði og fyrir Hæstarétti fellur niður.

Gjafsóknarkostnaður áfrýjanda fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Máli þessu er sjálfkrafa vísað frá héraðsdómi.

Málskostnaður í héraði og fyrir Hæstarétti fellur niður.

Gjafsóknarkostnaður áfrýjanda fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun lögmanns hennar, 600.000 krónur.