258/2012

M, Ó og X voru ákærðir fyrir brot gegn lögum um ávana- og fíkniefni með því að hafa haft í vörslum sínum í sölu- og dreifingarskyni 436 kannabisplöntur og 62,10 grömm af kannabislaufum, og hafa um nokkurt skeið fram til þess dags ræktað umræddar plöntur. Ó var að auki ákærður fyrir skjalafals. Í niðurstöðu Hæstaréttar kom meðal annars fram að ekki yrði byggt á framburði bróður X um þátt X í brotinu, þar sem honum hefði ekki verið gerð grein fyrir því við skýrslutöku hjá lögreglu, þar sem hann var yfirheyrður sem sakborningur, að honum væri heimilt að skorast undan því að tjá sig um atriði sem gætu falið í sér refsiverða háttsemi bróður hans. Þetta fengi því þó ekki breytt að staðfesta bæri niðurstöðu héraðsdóms um sakfellingu M, Ó og X fyrir þau brot sem þeir voru ákærðir fyrir. Var þeim gert að sæta fangelsi í 12 mánuði, en þar sem málið hafði dregist mjög hjá lögreglu taldi Hæstiréttur hins vegar rétt að fresta fullnustu hluta refsingarinnar og var hún bundin skilorði. Þá var einnig staðfest ákvæði héraðsdóms um upptöku.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf, B-kk-nf B-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 16. apríl 2012 í samræmi við yfirlýsingar ákærðu um áfrýjun. Af hálfu ákæruvalds er þess krafist að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur um sakfellingu ákærðu, en að refsing þeirra verði þyngd. Þá er þess krafist að niðurstaða héraðsdóms um upptöku fíkniefna og muna verði staðfest.

Ákærði Ó-kk-nf P-kk-nf Ó-kk-nf krefst þess að refsing hans verði milduð og hún bundin skilorði.

Ákærðu M-kk-nf Þ-kk-nf G-kk-nf og X krefjast aðallega sýknu af kröfum ákæruvaldsins, en til vara að refsing þeirra verði milduð.

Mál þetta er af ákæruvaldsins hálfu höfðað á hendur öllum ákærðu fyrir að hafa mánudaginn 2. september 2009 að [...] í Reykjavík haft í vörslum sínum, í sölu- og dreifingarskyni, 436 kannabisplöntur og 62,10 grömm af kannabislaufum, og hafa um nokkurt skeið fram til þess dags ræktað umræddar plöntur. Í forsendum héraðsdóms er um sönnun á sekt ákærðu meðal annars litið til framburðar vitnisins A, sem er bróðir ákærða X. Hann hafi við skýrslutöku hjá lögreglu 21. apríl 2010 staðhæft að ákærðu M-kk-nf Þ-kk-nf, X og Ó-kk-nf P-kk-nf hafi allir verið saman í ræktuninni, og hafi framburður hans í það skipti ekki borið nein merki þess að hann væri að geta sér til um þetta, svo sem hann síðar hefði staðhæft. Við fyrrgreinda skýrslutöku var A yfirheyrður sem sakborningur. Þess var ekki gætt að benda honum á þann rétt að mega skorast undan því að tjá sig um atriði sem gætu falið í sér refsiverða háttsemi bróður hans samkvæmt 2. mgr. 65. gr., sbr. og b. lið 1. mgr. 117. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Við mat á sönnun um sekt ákærða X verður því ekki byggt á skýrslu A hjá lögreglu. Þetta fær því þó ekki breytt að með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms að öðru leyti verður staðfest niðurstaða hans um að sakfella beri alla ákærðu samkvæmt I. kafla ákæru og að háttsemi þeirra sé þar rétt heimfærð til refsiákvæða. Þá er og með skírskotun til forsendna hins áfrýjaða dóms staðfest að sakfella beri ákærða Ó-kk-þf P-kk-þf samkvæmt II. kafla ákæru og er háttsemi hans þar réttilega færð til refsiákvæða.

Brot allra ákærðu samkvæmt I. kafla ákæru var vel undirbúið og skipulagt, og þurftu þeir að leigja og útbúa sérstaklega með tilheyrandi kostnaði húsnæði sem hentaði brotastarfseminni og leggja vinnu í ræktun þeirra plantna sem um ræðir. Þótt ræktun plantnanna hafi ekki að öllu leyti verið langt á veg komin þegar upp komst um brot ákærðu, og nokkuð hafi skort á að fíkniefnin hafi náð þeim styrkleika sem að var stefnt, var um að ræða umfangsmikla framleiðslu á fíkniefnum í sölu- og dreifingarskyni. Samkvæmt þessu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms er staðfest sú niðurstaða hans að ákærðu sæti hver um sig fangelsi í 12 mánuði.

Rannsókn málsins hófst af hálfu lögreglu 4. september 2009. Skýrsla var tekin af ákærða Ó-kk-þgf P-kk-þgf 9. febrúar 2010 og aftur 14. maí sama ár. Lögregla fór á heimili ákærða X 21. apríl 2010 í þeim tilgangi að boða hann til skýrslutöku vegna rannsóknar málsins og var skýrsla tekin af honum þann sama dag. Ákærði M-kk-nf Þ-kk-nf gaf skýrslu hjá lögreglu 21. apríl 2010 og skýrsla var sem fyrr segir einnig tekin af vitninu A þann sama dag. Lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu gaf út ákæru í málinu 29. nóvember 2011, eða rúmum sautján mánuðum eftir síðustu skráðu rannsóknaraðgerðir samkvæmt gögnum málsins. Hefur engin haldbær skýring af ákæruvaldsins hálfu verið gefin á þessum drætti málsins sem er aðfinnsluverður og brýtur í bága við 2. mgr. 53. gr. laga nr. 88/2008 og meginreglu 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar. Þykir þetta eiga að valda því að refsing allra ákærðu verði skilorðsbundin með þeim hætti sem í dómsorði greinir.

Ákvæði héraðsdóms um upptöku og sakarkostnað verða staðfest.

Ákærðu greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin þóknun skipaðra verjenda sinna, sem ákveðin verður að meðtöldum virðisaukaskatti, svo sem nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Ákærðu, M-kk-nf Þ-kk-nf G-kk-nf, Ó-kk-nf P-kk-nf Ó-kk-nf og X, sæti hver um sig fangelsi í 12 mánuði, en fresta skal fullnustu 9 mánaða af refsivistinni og sá hluti hennar niður falla að liðnum 4 árum frá uppsögu dóms þessa að telja haldi ákærðu almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Héraðsdómur skal að öðru leyti vera óraskaður.

Ákærðu greiði hver fyrir sig 313.750 krónur í málsvarnarlaun til skipaðra verjenda sinna, hæstaréttarlögmannanna B-kk-ef J-kk-ef, H-kk-ef A-kk-ef B-kk-ef og S-kk-ef Þ-kk-ef, en óskipt annan áfrýjunarkostnað málsins, 46.787 krónur.