351/2010

H var sakfelldur fyrir fjárdrátt, með því að hafa dregið sér söluandvirði bifreiðar sem hann tók að sér að selja samkvæmt umboði frá X. Talið var að skýringar H um að X hefði í reynd afhent honum bifreiðina til eignar, þannig að áhættan af henni myndi hvíla á H, fengi ekki stoð í gögnum málsins, einkum þegar haft var í huga að söluandvirði bifreiðarinnar var rúmlega milljón krónur að frádregnu láni sem á henni hvíldi. Þá yrði ekki séð af umboðinu eða öðrum gögnum að H hefði verið heimilt að líta á söluandvirði bifreiðarinnar sem eign sína. Var H dæmdur í 3 mánaða skilorðsbundið fangelsi og honum gert að greiða X 1.017.232 krónur í skaðabætur, en ekki var fallist á það með H að bótakrafan væri fyrnd.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og P-kk-nf H-kk-nf og Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf dómstjóri.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 28. apríl 2010 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Af hálfu ákæruvaldsins er krafist staðfestingar hins áfrýjaða dóms.

Brotaþoli, X, skilaði greinargerð til Hæstaréttar og krefst þess að ákærði verði dæmdur til að greiða sér 1.017.232 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 24. júlí 2002 til greiðsludags auk málskostnaðar. Þar sem ekki var mætt af hálfu brotaþola við meðferð málsins fyrir Hæstarétti, er litið svo á að hann krefjist staðfestingar héraðsdóms um bótaþátt málsins.

Ákærði krefst aðallega sýknu en til vara að hann verði dæmdur til vægustu refsingar sem lög leyfa og að hún verði þá bundin skilorði. Að því frágengnu krefst hann staðfestingar hins áfrýjaða dóms. Þá krefst hann þess aðallega að einkaréttarkröfu verði vísað frá héraðsdómi, til vara að hann verði sýknaður af kröfunni, en að því frágengnu að dæmd fjárhæð verði lækkuð.

Ákærði byggir einkum á því að X hafi á árinu 2002 verið að undirbúa sig að flytja til útlanda og verið í vandræðum með bifreiðina SF 479. Hafi X því komið að máli við sig og óskað eftir því að hann seldi bifreiðina en á henni hvíldi lán. Hafi X því aðallega viljað losna við bifreiðina og áhvílandi lán. Hafi ákærði þannig tekið áhættuna af því að losa X við bifreiðina og skuldbindingu X við Lýsingu hf.

Skýringar ákærða um að X hafi í reynd afhent honum bifreiðina til eignar, þannig að áhættan af henni hvíldi á ákærða, fá ekki stoð í gögnum málsins einkum þegar haft er í huga að söluandvirði bifreiðarinnar var rúmlega milljón krónur að frádregnu láni sem á henni hvíldi en mánaðarlegar afborganir þess á árinu 2002 námu rúmlega 15 þúsund krónum.

Samkvæmt gögnum málsins veitti X ákærða „fullt og ótakmarkað umboð“ 23. apríl 2002 til þess að „selja/kaupa bifr. SF-479 sem er Musso árg. 99“ eins og segir í umboðinu. Hvorki verður séð af umboðinu sjálfu né öðrum gögnum að ákærða hafi verið heimilt að líta á söluandvirði bifreiðarinnar sem eign sína.

Með þessum athugasemdum en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur um sakfellingu ákærða, heimfærslu brots hans til refsiákvæða svo og ákvörðun refsingar.

Krafa ákærða um frávísun á bótakröfu X verður ekki tekin til greina enda er hún nægilega reifuð svo dómur verði á hana lagður.

Ákærði byggir sýknukröfu sína á því að krafa X sé fyrnd. Um fyrningu kröfunnar fer samkvæmt lögum nr. 14/1905 um fyrning skulda og annarra kröfuréttinda, sbr. 28. gr. laga nr. 150/2008 um fyrningu kröfuréttinda. Þar sem brot ákærða er ekki þess eðlis að ákvæði 16. laga nr. 14/1905 standi fyrningu í vegi, fer um fyrningu kröfu umbjóðanda á hendur umboðsmanni um skil á söluandvirði í tilefni af sölu á grundvelli umboðsskjals eftir 2. mgr. 4. gr. sömu laga. Bifreiðin SF 479 var seld 24. júlí 2002. Fyrningarfrestur kröfunnar var rofinn þegar ákærða var birt ákæra 15. júní 2009, sbr. 1. mgr. 11. gr. sömu laga. Þar sem hinn 10 ára fyrningafrestur er ekki liðinn er höfuðstóll kröfunnar ófyrndur.

Með þessum athugasemdum en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verða ákvæði hans um kröfu brotaþola og dráttarvexti staðfest.

Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað verða staðfest.

Ákærða verður gert að greiða áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun verjanda síns fyrir Hæstarétti, sem ákveðin eru að meðtöldum virðisaukaskatti, allt eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Ákærði, H-kk-nf M-kk-nf H-kk-nf, greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, 260.391 krónu, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef Þ-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 251.000 krónur.