599/2014

G höfðaði mál á hendur Í og lækninum I til viðurkenningar á skaðabótaskyldu vegna líkamstjóns af völdum ætlaðra mistaka af hálfu starfsmanna Í, þ. á m. I, við sjúkdómsmeðferð G. Fyrir Hæstarétti hafði G uppi ómerkingarkröfu sem laut að því að nauðsyn hefði borið til þess að augnlæknir hefði tekið sæti sem sérfróður meðdómsmaður í dóminum í stað héraðsdómara, er skipaði dóminn ásamt dómsformanni og lækni sem sérfróðum meðdómanda. Hæstiréttur taldi að ekki hefði verið þörf á að kveðja í héraðsdóminn sérfræðing á sviði augnlækninga þar sem þau ágreiningsefni málsins, sem sérfræðiþekkingu þyrfti til að skera úr um, féllu undir sérfræðisvið læknisins sem kvaddur var í dóminn sem sérfróður meðdómsmaður. Þá staðfesti Hæstiréttur niðurstöðu héraðsdóms um að G hefði ekki tekist sönnun um að starfsmenn Í hefðu við eftirlit með blóðþrýstingi G og með viðbrögðum sínum við of háum blóðþrýstingi hans sýnt af sér saknæma háttsemi.Voru Í og I því sýknaðir af kröfum G

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf, V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf og G-kk-nf C-kk-nf fyrrverandi hæstaréttardómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 12. september 2014 og krefst aðallega ómerkingar hins áfrýjaða dóms og að málinu verði vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar, en til vara „að viðurkennt verði með dómi að stefndu beri óskipt skaðabótaábyrgð á líkamstjóni ... sem hann varð fyrir vegna mistaka við sjúkdómsmeðferð á tímabilinu apríl til september 2010 á Fjórðungssjúkrahúsinu á Akureyri, Heilbrigðisstofnun Sauðárkróks og Landspítala Háskólasjúkrahúsi.“ Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndu krefjast, hvor fyrir sitt leyti, staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

I

Kröfu sína um ómerkingu héraðsdóms reisir áfrýjandi á því að nauðsyn hafi borið til þess að augnlæknir hefði tekið sæti sem sérfróður meðdómsmaður í dóminum í stað héraðsdómara sem það sæti skipaði.

Krafa áfrýjanda í efnisþætti málsins er um viðurkenningu á skaðabótaskyldu stefndu á líkamstjóni hans, sem felist í blindu á vinstra auga og nýrnaskemmdum. Mál sitt reisir hann á því að tilteknir starfsmenn stefnda íslenska ríkisins en hann telur stefnda I-kk-þf T-kk-þf meðal þeirra, hafi allir á tímabilinu frá apríl til september 2010 í nánar tilgreindum tilvikum viðhaft skaðabótaskylda háttsemi sem leitt hafi til framangreinds líkamstjóns hans. Háttsemin, sem lýst er í stefnu, sneri í öllum tilvikum að því að starfsmennirnir hafi ekki brugðist réttilega við hættuástandi sem fólst í allt of háum blóðþrýstingi áfrýjanda. Þá hafi mælingum á blóðþrýstingi og blóðsykri hans í sumum tilvikum verið ábótavant svo og skráningum á þessum þáttum í sjúkraskrá.

Við meðferð málsins í héraði var ákveðið að nýta heimild 3. mgr. 2. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og kveðja til tvo meðdómsmenn, annan sérfróðan á tilteknu sviði læknisfræði en hinn héraðsdómara. Þennan hátt má hafa á skipan héraðsdóms þegar bæði er talin þörf á að kveðja til löglærðan meðdómsmann til að meta lagaleg ágreiningsefni og sérfræðing til þess að leysa úr ágreiningsefnum, sem falla undir sérsvið hans. G-kk-nf A-kk-nf G-kk-nf, læknir, og sérfræðingur í lyflækningum og innkirtlasjúkdómum, var kvaddur til setu í dóminum sem sérfróður meðdómsmaður. Áfrýjandi gerði ekki athugasemdir við skipan dómsins við meðferð málsins í héraði. Eins og áður greinir lúta málsástæður áfrýjanda, sem sérfræðiþekkingu þarf til þess að skera úr um, að því að viðbrögð við of háum blóðþrýstingi áfrýjanda hafi verið ófullnægjandi og því saknæm, auk þess sem mælingum og skráningum á blóðsykri og blóðþrýstingi hafi í sumum tilvikum verið áfátt. Afleiðingar þessa hafi verið tilgreint líkamstjón áfrýjanda. Samkvæmt framangreindu falla þau ágreiningsefni, sem sérfræðiþekkingu þarf til þess að skera úr um, undir sérfræðisvið G-kk-ef A-kk-ef G-kk-ef. Þá lágu heldur ekki fyrir dóminum matsgerðir eða önnur gögn sem aðra sérfræðiþekkingu, en þessi læknir hafði, þurfti til að leggja mat á. Var þess því ekki þörf að kveðja til sérfræðing á sviði augnlækninga. Verður kröfu áfrýjanda um ómerkingu héraðsdóms og heimvísun málsins því hafnað.

II

Í héraðsdómi er í stuttu máli rakin erfið sjúkrasaga áfrýjanda frá því að hann greindist með sykursýki af tegund 1 við fimm ára aldur og að nokkru læknismeðferð sem hann hefur fengið fram til september 2010. Þar kemur einnig fram að hann hefur nú misst sjón á báðum augum og er með alvarlegar nýrnaskemmdir. Hann kveðst hafa dvalið á sjúkrahúsi tengdur nýrnavél í um 300 daga á árunum 2011 og 2012.

Meðal ágreiningsefna er hvort rétt sé sú fullyrðing stefnda I-kk-ef T-kk-ef að hann hafi, er áfrýjandi leitaði til hans 23. júní 2010, aukið skammta þeirra tveggja lyfja, sem áfrýjandi tók vegna hins háa blóðþrýstings, sem hann hafði. Í skýrslu fyrir dómi kvaðst I-kk-nf hafa ávísað áfrýjanda lyfinu Presmin Combo í ,,helmingi hærri styrkleika“ en áður og með því aukið skammtinn í 100 mg + 25 og jafnframt aukið skammtinn af Seloken ZOC úr 47,5 mg í 95 mg einu sinni á dag. Hann vísaði þessu til staðfestingar í læknabréf sitt sama dag þar sem skráð er framangreind aukning lyfjaskammta. Eins og greinir í hinum áfrýjaða dómi er ekki fullt samræmi í skráningu í sjúkraskrá lyflækningasviðs Sjúkrahússins á Akureyri við komu áfrýjanda þangað 14. september 2010 um tilgreiningu á lyfjaskömmtum sem hann tók þá og því sem fram kemur í áðurnefndu læknabréfi stefnda I-kk-ef. Hefur áfrýjandi haldið því fram að honum hafi ekki verið ávísaðir auknir lyfjaskammtar 23. júní 2010. Fyrir Hæstarétt hefur verði lagður lyfseðill sem út er gefinn þennan dag þar sem stefndi I-kk-nf ávísar lyfjunum Presmin Combo og Seloken ZOC Metroprolol til áfrýjanda. Samkvæmt lyfseðlinum eru skammtastærðir lyfjanna í samræmi við það sem skráð er í læknabréf þessa stefnda sama dag. Er fallist á með héraðsdómi að sannað sé að skammtastærðir blóðþrýstingslyfjanna tveggja til áfrýjanda hafi verið auknar á þann hátt sem stefndi I-kk-nf hefur haldið fram.

Með þessum athugasemdum en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur.

Rétt er að hver málsaðila beri sinn kostnað af málinu fyrir Hæstarétti.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.