180/2005

M og S voru ákærðir fyrir líkamsárásir. Þrátt fyrir nokkra ónákvæmni í ákæru þótti mega leggja dóm á málið með þeirri greiningu á sakarefninu, sem fólst í hinum áfrýjaða dómi. Í héraði voru báðir sýknaðir af sakargiftum um líkamsárás á A, en hvor um sig hins vegar sakfelldur fyrir líkamsárás á B. Fyrir Hæstarétti gerði ákæruvaldið kröfu um að M yrði sakfelldur fyrir líkamsárás á A. Voru ekki efni til að Hæstiréttur endurmæti sönnunargildi munnlegs framburðar tveggja vitna, sem sýkna M í héraði þótti byggja á. Var héraðsdómur því staðfestur um þetta atriði. Báðir ákærðu kröfðust fyrir Hæstarétti sýknu af ákærum um líkamsárás á B, sem þeir voru sakfelldir fyrir í héraði. Var ekki fallist á forsendur fyrir sakfellingu M og var hann því sýknaður af þessum þætti ákærunnar. Ekki var fallist á andmæli S, sem fyrst komu fram við meðferð málsins fyrir Hæstarétti, við því að dómskýrsla vitnis, sem sakfelling hans í héraði var byggð á, hafði verið tekin gegnum síma. Hins vegar yrði litið til athugasemdanna við mat á sönnunargildi vitnaskýrslunnar. Ekki var talið unnt að sakfella S fyrir líkamsárás á B á þeim grundvelli sem gert var í héraðsdómi og var hann því sýknaður af því ákæruefni. Í samræmi við þetta var bótakröfum í ákæru vísað frá héraðsdómi.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut máli þessu til Hæstaréttar 29. mars 2005 í samræmi við yfirlýsingar ákærðu um áfrýjun, en jafnframt af hálfu ákæruvalds, sem krefst staðfestingar héraðsdóms um sakfellingu og refsingu ákærða S-kk-ef M-kk-ef J-kk-ef og að ákærði M-kk-nf Ó-kk-nf verði sakfelldur samkvæmt ákæru og refsing hans þyngd auk þess sem ákærðu verði dæmdir til að greiða B skaðabætur að fjárhæð 446.410 krónur.

Ákærði M-kk-nf krefst þess aðallega að hann verði sýknaður af kröfum ákæruvaldsins, en til vara að refsing verði milduð. Þá krefst hann þess að bótakröfu B verði vísað frá dómi en að því frágengnu að hún verði lækkuð.

Ákærði S-kk-nf M-kk-nf krefst þess aðallega að hann verði sýknaður af kröfum ákæruvaldsins og bótakröfu vísað frá dómi. Til vara krefst hann þess að héraðsdómur verði ómerktur og málinu vísað heim í hérað.

I.

Svo sem fram kemur í hinum áfrýjaða dómi var mál þetta höfðað með ákæru lögreglustjórans á Akureyri 30. september 2004 á hendur ákærðu „fyrir líkamsárás, með því að hafa aðfaranótt sunnudagsins 28. mars 2004, á skemmtistaðnum Kaffi Akureyri ... ráðist að B ... og A ... með höggum og spörkum, er þeir við vinnu sína á skemmtistaðnum hugðust vísa þeim út vegna slagsmála ...“ með þeim afleiðingum sem í ákærunni greinir. Samkvæmt rannsókn lögreglunnar, sem lá fyrir við útgáfu ákærunnar, höfðu umræddir tveir starfsmenn veitingahússins hlotið meiðsli að mestu leyti í átökum utan dyra þess, eftir að ákærðu hafði verið vísað þaðan út. Ónákvæmni gætir því í ákærunni þegar sagt er að þetta hafi gerst, þegar starfsmennirnir hugðust vísa ákærðu út af staðnum. Þá er í ákærunni rætt um líkamsárás, þó að ætlaðir þolendur væru tveir og ljóst af gögnum málsins, að ákærðu voru að mestu leyti taldir hafa valdið meiðslum mannanna hvor í sínu lagi. Þrátt fyrir þessa annmarka á ákærunni þykir, með vísan til 1. mgr. 117. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála, mega leggja dóm á málið með þeirri greiningu á sakarefninu, sem felst í hinum áfrýjaða dómi, þar sem ætluð brot hvors ákærðu um sig voru aðgreind og einnig ætlaðar árásir á hvorn framangreindra manna. Er þá meðal annars haft í huga, að annmarkar þessir hafa ekki haft þau áhrif á vörn ákærðu að henni hafi orðið áfátt af þeim sökum.

II.

Í hinum áfrýjaða dómi voru báðir ákærðu sýknaðir af sakargiftum um líkamsárás á A. Þeir voru hins vegar hvor um sig sakfelldir fyrir líkamsárás á B dyravörð, ákærði M-kk-nf fyrir að hafa bæði sparkað og slegið í hann, þar sem hann stóð við inngang skemmtistaðarins og ákærði S-kk-nf M-kk-nf fyrir að hafa sparkað í hann, meðan dyravörðurinn hélt ákærða M-kk-þgf eftir að hafa snúið hann niður utandyra. Ákæruvaldið fellir sig við þessa niðurstöðu um sakfellingar ákærðu að öðru leyti en því að krafa er gerð um að ákærði M-kk-nf verði fyrir Hæstarétti sakfelldur fyrir líkamsárás á A.

Skilja verður forsendur héraðsdóms fyrir þeirri niðurstöðu að sýkna ákærða M-kk-þf af ákæru um líkamsárás á A á þann veg, að lagt hafi verið mat á sönnunargildi munnlegs framburðar tveggja nafngreindra vitna að samskiptum þessara tveggja manna inni á skemmtistaðnum, en A taldi sig hafa hlotið meiðsli sín þar. Eru ekki efni til að Hæstiréttur endurmeti þetta sbr. 4. mgr. 159. gr. laga nr. 19/1991 eins og henni var breytt með 19. gr. laga nr. 37/1994. Af þessari ástæðu þarf ekki að taka til athugunar, hvort ákærði teljist hafa vitað að um eiganda skemmtistaðarins var að ræða og þá hvort það skipti máli. Verður héraðsdómur því staðfestur að því er þetta snertir.

III.

Koma þá til athugunar kröfur ákærðu um sýknu af þeim ákæruefnum sem þeir voru sakfelldir fyrir í héraði. Í héraðsdómi þótti sannað, að B hefði hlotið högg og spörk þar sem hann stóð við inngang skemmtistaðarins og varnaði ákærðu inngöngu. Var ákærði M-kk-nf sakfelldur fyrir að hafa verið þarna að verki, þar sem bæði B og A hafi borið „að ákærði M-kk-nf hefði haft sig meira í frammi í þessum atgangi en ákærði S-kk-nf M-kk-nf.“ Að þessu virtu þótti dóminum nægilega sannað „að ákærði M-kk-nf hafi bæði sparkað og slegið B með þeim afleiðingum að hann hlaut 10 x 5 cm stórt mar á hægri upphandlegg ...“. Ekki eru efni til að fallast á þessar forsendur fyrir sakfellingu ákærða M-kk-ef vegna þessarar háttsemi enda getur það eitt að maður hafi haft sig meira í frammi en aðrir ekki nægt til að sakfella hann fyrir líkamsárás. Samkvæmt þessu verður hann sýknaður af þessum þætti ákærunnar.

Sakfelling ákærða S-kk-ef M-kk-ef fyrir líkamsárás á B var í héraðsdómi eingöngu byggð á framburði A, en B kvaðst ekki sjálfur hafa séð hver hefði sparkað í sig, þegar hann hélt ákærða M-kk-þgf niðri fyrir utan skemmtistaðinn. Fyrir Hæstarétti var af hálfu ákærða S-kk-ef M-kk-ef talið að með öllu ætti að líta framhjá vitnisburði B um þetta, þar sem dómskýrsla vitnisins hefði verið tekin gegnum síma samkvæmt heimild í 3. mgr. 49. gr. laga nr. 19/1991, sbr. 17. gr. laga nr. 36/1999, án þess að nægs öryggis hefði verið gætt við skýrslutökuna, auk þess, sem ekki mætti neyta þessarar lagaheimildar, þegar í hlut ættu mikilvæg vitni svo sem A hlyti að teljast vera. Þegar til þess er litið að verjandi ákærða S-kk-ef M-kk-ef í héraði gerði ekki athugasemd við þann hátt sem hafður var á skýrslutökunni og neytti þar réttar til að gagnspyrja vitnið, verður ekki fallist á andmæli ákærða við þessu, sem fyrst komu fram við meðferð málsins fyrir Hæstarétti. Hins vegar verður til þessa litið, þegar metið er sönnunargildi vitnaskýrslunnar.

Fyrir dómi bar A fyrst að ákærði S-kk-nf M-kk-nf hefði haldið sig til hlés og staðið bara til hliðar, eftir að mönnunum tveimur hafði verið komið út af skemmtistaðnum. Síðar í skýrslunni sagði hann hins vegar að þessi ákærði hefði komið hlaupandi og sparkað í B liggjandi. Þegar litið er til þessa ósamræmis í framburði vitnisins og jafnframt haft í huga að allmargt fólk virðist hafa verið statt fyrir utan staðinn, þegar atburðirnir urðu, er ekki unnt að sakfella ákærða S-kk-þf M-kk-þf á þeim grundvelli sem gert er í hinum áfrýjaða dómi. Verður hann því sýknaður af þessu ákæruefni.

IV.

Samkvæmt framansögðu verða ákærðu sýknaðir af sakargiftum ákærunnar í málinu. Með vísan til þess verður, samkvæmt 3. mgr. 172. gr. laga nr. 19/1991, bótakröfum í ákæru vísað frá héraðsdómi.

Allur sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði eins og nánar greinir í dómsorði en í tildæmdum málsvarnarlaunum er virðisaukaskattur innifalinn.

Dómsorð:

Ákærðu, M-kk-nf Ó-kk-nf og S-kk-nf M-kk-nf J-kk-nf, eru sýknir af kröfum ákæruvaldsins.

Bótakröfu B er vísað frá héraðsdómi.

Staðfest eru ákvæði hins áfrýjaða dóms um fjárhæð málsvarnarlauna skipaðra verjenda ákærðu í héraði.

Allur sakarkostnaður í héraði og fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði þar með talin málsvarnarlaun skipaðra verjenda ákærðu fyrir Hæstarétti, hæstaréttarlögmannanna H-kk-ef I-kk-ef og B-kk-ef Þ-kk-ef Ó-kk-ef, 249.000 krónur til hvors.