459/2014

Aðila greindi á undir hvaða tollskrárnúmer skyldi flokka tiltekinn skúlptúr sem L flutti inn til landsins. Laut ágreiningsefnið að túlkun á tollskránni, sem byggir á samræmdri vörulýsingar- og vörunúmeraskrá sem íslenska ríkið hefur skuldbundið sig að þjóðarétti til að fara eftir og er lögfest sem viðauki við tollalögin. Vísað var til almennra reglna um túlkun tollskrárinnar, þar sem fram kæmi að ef vara gæti flokkast undir tvo eða fleiri liði tollskrárinnar, skyldi hún flokkuð undir þann lið sem helst einkenndi hana. Enginn vafi léki á því að það sem helst einkenndi umrædda vöru væri að hún væri frumgerð höggmyndar úr kopar. Því félli hún réttilega undir tollskrárnúmer 9703.0000 og væri samkvæmt því fullnægt skilyrðum 4. töluliðar 1. mgr. 36. gr. þágildandi laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt til að verkið teldist undanþegið virðisaukaskatti.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir H-kk-nf I. J-kk-nf og B-kk-nf B-kk-nf og G-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 3. júlí 2014. Hann krefst sýknu af kröfum stefnda og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst aðallega staðfestingar héraðsdóms, en til vara að úrskurður tollstjóra 12. maí 2010 verði ógiltur og áfrýjandi dæmdur til að greiða sér aðallega 5.692.394 krónur, en til vara 2.254.272 krónur, með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 26. janúar 2010 til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

I

Eins og nánar greinir í héraðsdómi flutti stefndi 22. janúar 2010 í eigin nafni til landsins frá Þýskalandi skúlptúr listaverk, sem er hluti af heildstæðu 14 metra listaverki stefnda á vesturhlið Hallgrímskirkju í Reykjavík. Listaverkið samanstendur af lágmynd úr bronsi, tveimur hlutum úr bronsi með myndverki á ytri og innri hlið, sem mynda hurð, og steindum glugga. Hurðin með myndverkinu, lágmyndin og steindi glugginn mynda þannig samfellt listaverk. Steindi glugginn var gerður árið 1999 og settur upp það ár. Lágmyndin og bronsskúlptúrarnir, sem mynda hurðina, eru þeir hlutar listaverksins sem um er fjallað í þessu máli, þar sem deilt er um í hvaða tollskrárflokk skuli setja þessa hluta listaverksins.

Ágreiningslaust er að listaverk það, sem hér um ræðir, sé frumverk af skúlptúr sem stefndi vann að hjá viðurkenndri listasmiðju í Þýskalandi, sem sérhæfir sig í að veita þjónustu vegna brons höggmynda. Verkið er aðallega úr bronsi og rauðri glermósaík. Rauði liturinn táknar blóð K-kk-ef og bronsskúlptúrinn sýnir K-kk-þf og ímynd mannsins. Inn í verkið fléttast svo þyrnikóróna og efst er lágmynd úr bronsi með broti úr Passíusálmum H-kk-ef P-kk-ef.

Í flutningsskírteini EUR 1, sem fyrir liggur í málinu og gefið var út af þýskum tollyfirvöldum, kemur fram að um sé að ræða listaverk úr bronsi, einstakt fyrir Hallgrímskirkju.

II

Eins og að framan greinir snýst ágreiningur aðila um það undir hvaða tollskrárnúmer framangreint listaverk fellur, hvort tollflokka skuli það sem listaverk eða hurð úr kopar. Stefndi heldur því fram að verkið beri að flokka undir tollskrárnúmer 9703.0000, en þar undir falla frumverk af höggmyndum og myndastyttum úr hvers konar efni. Áfrýjandi telur á hinn bóginn að fella beri verkið undir tollskrárnúmer 7419.9904, en þar undir falla smíðavörur til bygginga, því að fyrst og fremst skuli horfa til tilgangs eða notagildis vörunnar.

Samkvæmt 4. tölulið 1. mgr. 36. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt eru undanþegin virðisaukaskatti listaverk sem falla undir tollskrárnúmer 9701.1000 til 9703.0000 og listamaðurinn sjálfur flytur inn.

Tollskráin, sem var lögfest sem viðauki við tollalög nr. 88/2005, byggist á samræmdri vörulýsingu- og númeraskrá sem íslenska ríkið hefur skuldbundið sig að þjóðarétti að fara eftir. Í almennum reglum um túlkun tollskrárinnar segir að við flokkun samkvæmt henni skuli fyrirsagnir á flokkum, köflum og undirköflum einungis vera til leiðbeiningar. Tollflokkun skuli byggð á orðalagi vöruliða og athugasemdum við tilheyrandi flokka eða kafla. Í athugasemd 4. A. við 97. kafla tollskrárinnar, sem fjallar um listaverk, safnmuni og forngripi, segir að leiði ekki annað af 1. til 3. athugasemdar kaflans flokkist vörur í þessum kafla í hann en ekki í neinn annan kafla tollskrárinnar. Af þessu leiðir að sé vafi á því undir hvaða kafla listaverk falli eigi að taka 97. kafla fram yfir aðra kafla. Þá kemur fram í reglunum að ef um það er að ræða að vara geti flokkast undir tvo eða fleiri liði hennar skuli hún flokkast undir þann lið sem helst einkennir hana. Enginn vafi getur leikið á því að það sem helst einkennir vöru þá, sem hér um ræðir, er að hún er frumgerð höggmyndar úr kopar.

Samkvæmt framansögðu fellur listaverk stefnda réttilega undir tollskrárnúmer 9703.0000 og er því fullnægt skilyrðum 4. töluliðar 1. mgr. 36. gr. laga nr. 50/1988 til að verkið sé undanskilið virðisaukaskatti. Verður héraðsdómur því staðfestur um annað en dráttarvexti, en héraðsdómur dæmdi þá frá 26. janúar 2010, sem er sá dagur sem stefndi greiddi virðisaukaskattinn með fyrirvara um endurgreiðslu. Ekki verður talið að í þeim fyrirvara felist krafa um endurgreiðslu, sbr. 2. mgr. 2. gr. laga nr. 29/1995 um endurgreiðslu oftekinna skatta og gjalda. Sú krafa kom fyrst fram í kæru stefnda til Tollstjóra 18. febrúar 2010 og ber að greiða dráttarvexti frá þeim degi.

Áfrýjanda verður gert að greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður um annað en dráttarvexti, sem greiðist frá 18. febrúar 2010 til greiðsludags.

Áfrýjandi, íslenska ríkið, greiði stefnda, L-kk-þgf B-kk-þgf, 900.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.