205/2014

L hf. krafðist þess að félaginu yrði með beinni aðfarargerð afhentir þrír nánar tilgreindir munir sem P ehf. hafði í sínum vörslum samkvæmt fjármögnunarleigusamningi aðila. Ágreiningur aðilanna laut öðrum þræði að því hvort umræddur samningur hefði verið um leigu eða lán, líkt og P ehf. hélt fram, og þar með háður banni 13. og 14. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu um að fjárhæð peningaláns í íslenskum krónum verði bundin við gengi erlends gjaldmiðils. Í úrskurði héraðsdóms, sem staðfestur var í Hæstarétti, kom fram að þegar litið væri til efnis samningsins og samskipta aðilanna í aðdraganda hans yrði að leggja til grundvallar að samningurinn teldist vera leigusamningur en ekki lánssamningur sem klæddur hefði verið í búning leigusamnings. Ákvæði VI. kafla laga nr. 38/2001 stæðu því þannig ekki í vegi að aðilunum hafi verið heimilt að semja um að leigugjald í viðskiptum þeirra tæki mið af breytingum á gengi erlendra gjaldmiðla. L hf. hefði því verið heimilt að rifta samningnum. Fyrir Hæstarétti hélt P ehf. því einnig fram að félaginu væri ekki unnt að afhenta einn munanna, sem krafa L hf. um innsetningargerð laut að, þar sem að honum hefði verið fargað vegna eðlilegs slits. Þá vísaði P ehf. til þess að öðrum munanna, sem deila aðilanna stóð um, hefði verið skeytt við umfangsmikla prentvél í eigu P ehf. og yrði ekki fjarlægður nema með talsverðum kostnaði. Í niðurstöðu Hæstaréttar kom fram í því sambandi að í málinu væri aðeins til úrlausnar hvort skilyrði væru til að veita L hf. heimild til að leita atbeina sýslumanns til að taka umrædda muni úr vörslum P ehf. Að veittri slíkri heimild yrði á það að reyna við framkvæmd innsetningargerðar hvort slíkar hindranir gætu staðið því í vegi að L hf. fengi munina í sínar hendur.

Dómur Hæstaréttar

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf og H-kk-nf I. J-kk-nf og I-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 10. mars 2014 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 20. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 24. febrúar 2014, þar sem tekin var til greina krafa varnaraðila um að nánar tilteknir lausafjármunir yrðu teknir með beinni aðfarargerð úr vörslum sóknaraðila og fengnir varnaraðila. Kæruheimild er í 4. mgr. 84. gr. laga nr. 90/1989 um aðför. Sóknaraðili krefst þess að kröfu varnaraðila um aðfarargerð verði hafnað. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Samkvæmt gögnum málsins leitar varnaraðili heimildar til að fá þrjá nánar tilgreinda muni tekna úr vörslum sóknaraðila með beinni aðfarargerð, en um þá gerðu aðilarnir fjármögnunarleigusamning 7. apríl 2006, þar sem hinu leigða var lýst á eftirfarandi hátt: „Cortron lýsingarbekkur, þurrkari og Edale, árg:2006, skv. reikn. seljanda nr. 72069, dags. 28.3.2006. Snr. 01066005A, F07.10-202 D995/210“. Óumdeilt er að sóknaraðili greiddi til loka umsamins grunnleigutíma mánaðarlega leigu að fjárhæð 90.518 krónur, sem bundin var við gengi tveggja tilgreindra erlendra gjaldmiðla gagnvart íslenskri krónu. Að loknum grunnleigutímanum greindi varnaraðili sóknaraðila frá því með bréfi 26. júlí 2010 að honum stæði til boða að eignast framangreinda muni með því að greiða svonefnt lokagjald að fjárhæð 274.044 krónur eða hafa þá að öðrum kosti á framhaldsleigu gegn gjaldi, sem næmi 1/12 af fjárhæðinni sem greidd var á grunnleigutíma. Þessu svaraði sóknaraðili með ósk um að „lokagreiðsla verði fryst“ í ljósi óvissu um hvort heimilt hafi verið að tengja skuldbindingu sína við gengi erlendra gjaldmiðla á þann hátt sem gert var og varð varnaraðili við þeirri ósk. Í október 2012 mun varnaraðili á hinn bóginn hafa krafið sóknaraðila um framhaldsleigu allt frá lokum grunnleigutímans, sem sóknaraðili hafnaði að greiða. Varnaraðili lýsti yfir riftun samnings þeirra 18. janúar 2013 og krafðist skila á leigumununum, sem sóknaraðili varð ekki við, og lagði sá fyrrnefndi 20. ágúst sama ár beiðni fyrir héraðsdóm um innsetningargerð til að fá munina tekna úr vörslum þess síðarnefnda. Mál þetta var þingfest af því tilefni 28. október 2013.

Í upphafi niðurstöðukafla hins kærða úrskurðar kemur réttilega fram að ágreiningur aðilanna lúti að því hvort fyrrnefndur samningur þeirra 7. apríl 2006 hafi verið um leigu, svo sem varnaraðili haldi fram, eða um lán, eins og sóknaraðili beri fyrir sig, og þar með háður banni samkvæmt 13. og 14. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu við því að fjárhæð peningaláns í íslenskum krónum verði bundin við gengi erlends gjaldmiðils. Þótt í forsendum hins kærða úrskurðar hafi í framhaldi af þessu öðrum þræði verið rætt um ágreining aðilanna eins og hann stæði um það hvort samningur þeirra hafi verið leigusamningur eða kaupsamningur verður að líta svo á að úrlausnin hafi tekið mið af framangreindri afmörkun á deiluefni þeirra. Með þessari athugasemd og að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður staðfest sú niðurstaða hans að samningur aðilanna hafi verið um fjármögnunarleigu, sbr. einnig dóm Hæstaréttar 13. mars 2014 í máli nr. 638/2013, svo og að varnaraðila hafi verið heimilt að rifta honum.

Í málatilbúnaði sóknaraðila fyrir Hæstarétti er því meðal annars borið við að einum af þeim þremur munum, sem krafa varnaraðila um innsetningargerð lýtur að, hafi verið fargað sökum þess að hann hafi verið úr sér genginn vegna eðlilegs slits eftir áralanga notkun. Sóknaraðili kveður þetta hafa verið upplýst við munnlegan flutning málsins í héraði. Þá hefur hann einnig vísað til þess að öðrum af þeim munum, sem hér um ræðir, hafi verið skeytt við umfangsmikla prentvél í eigu sinni og verði hann ekki fjarlægður nema með talsverðum kostnaði, auk þess sem sérfræðingar á vegum erlends framleiðanda vélarinnar verði að leysa það verk af hendi. Um þessar varnir er til þess að líta að í málinu er aðeins til úrlausnar hvort skilyrði séu til að veita varnaraðila heimild til að leita atbeina sýslumanns til að taka munina, sem beiðni hans snýr að, úr vörslum sóknaraðila. Að veittri slíkri heimild verður á það að reyna við framkvæmd innsetningargerðar hvort slíkar hindranir, sem sóknaraðili heldur fram að fyrir hendi séu, geti staðið því í vegi að varnaraðili fái munina í sínar hendur. Að þessu virtu verður hinn kærði úrskurður staðfestur.

Sóknaraðila verður gert að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, Plast - miðar og tæki ehf., greiði varnaraðila, Lýsingu hf., 250.000 krónur í kærumálskostnað.