arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
9/2003

H slasaðist í umferðarslysi á árinu 1990. Gekk H til uppgjörs við vátryggingafélagið V hf. á árinu 1991 um bætur vegna slyssins á grundvelli örorkumats læknis um 10% varanlega örorku, en þá hafði annar læknir einnig metið örorku hennar og talið hana vera 15%. H, sem taldi örorku sína að miklum mun meiri en uppgjörið var miðað við, höfðaði mál á hendur V hf. á árinu 2000. Mátu dómkvaddir matsmenn læknisfræðilega örorku H 20% á árinu 2001. Talið var að H hafi ekki sýnt fram á að forsendur hafi brostið fyrir bótauppgjörinu og því væru engin efni til að taka það upp af þeim ástæðum. Hún hafi tekið við bótum frá V hf., sem hafi verið fullnaðartjónsbætur, án nokkurs fyrirvara. Þá hafi hún ekki sýnt fram á að skilyrði væru til að víkja því til hliðar á grundvelli 36. gr. samningalaga. Var V hf. því sýknað af kröfu H.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir P-kk-nf K-x-x H-kk-nf, G-kk-nf G-kk-nf og G-kk-nf C-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 8. janúar 2003. Hún krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða sér aðallega 7.417.420 krónur, en til vara 3.671.210 krónur, með nánar tilgreindum ársvöxtum frá 15. febrúar 1996 til 25. október 2001, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Í matsgerð dómkvaddra manna er lýst margs konar heilsubresti, sem áfrýjandi á við að stríða, og er ýmist afleiðing slyssins eða alls ótengdur því. Að þessu gættu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur.

Rétt er að hvor aðilanna beri sinn kostnað af málinu fyrir Hæstarétti.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.
100/2004

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem máli G var vísað frá dómi á þeim grundvelli að hann hafi látið undir höfðu leggjast að halda málsástæðum sínum fram í fyrra máli sem dæmt var í Hæstarétti 4. febrúar 1999. Var talið að meginregla 5. mgr. 101. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála girti fyrir að G gæti byggt málatilbúnað sinn í málinu á þessum málsástæðum, enda andstætt þeirri reglu ef komast mætti hjá henni með nýrri málssókn. Breytti engu þótt G hefði kosið að haga kröfugerð sinni í þessu máli á annan hátt en í hinu fyrra.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, G-kk-nf C-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 27. febrúar 2004, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 4. mars sama árs. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Vesturlands 13. febrúar 2004, þar sem máli sóknaraðila gegn varnaraðila var vísað frá dómi. Kæruheimild er í j. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að hinum kærða úrskurði verði hrundið og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar. Hann krefst jafnframt kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og að sóknaraðili og lögmaður hans verði dæmdir til að greiða málskostnað í héraði og kærumálskostnað. Varnaraðili hefur ekki kært úrskurðinn fyrir sitt leyti og kemur þegar af þeirri ástæðu ekki til álita sú krafa hans að lögmanni sóknaraðila verði gert að greiða málskostnað í héraði eða að málskostnaður, sem sóknaraðili var dæmdur til að greiða honum, verði hækkaður.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Sóknaraðili verður dæmdur til að greiða kærumálskostnað, eins og nánar segir í dómsorði, en ekki eru efni til að fallast á kröfu um að lögmanni hans verði gert að greiða kærumálskostnað með umbjóðanda sínum.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, G-kk-nf B-kk-nf, greiði varnaraðila, S-kk-þgf G-kk-þgf, 100.000 krónur í kærumálskostnað.
101/2004

X var gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi á grundvelli a. liðar 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 3. mars 2004, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 5. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 3. mars 2004, þar sem varnaraðila var gert að sæta gæsluvarðhaldi allt til miðvikudagsins 24. mars 2004 kl. 16.00. Kæruheimild er í 1. mgr. 142. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Varnaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi, en til vara að gæsluvarðhaldinu verði markaður skemmri tími.

Sóknaraðili krefst þess að úrskurður héraðsdómara verði staðfestur.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.
102/2004

X var gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi á grundvelli a. liðar 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 3. mars 2004, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 5. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 3. mars 2004, þar sem varnaraðila var gert að sæta gæsluvarðhaldi allt til miðvikudagsins 24. mars 2004 kl. 16.00. Kæruheimild er í 1. mgr. 142. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Varnaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi, en til vara að gæsluvarðhaldinu verði markaður skemmri tími og þá til 10. mars 2004. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

Sóknaraðili krefst þess að úrskurður héraðsdómara verði staðfestur.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Kærumálskostnaður verður ekki dæmdur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.
103/2004

X var gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi á grundvelli a. liðar 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Úrskurður héraðsdóms var ómerktur að því er varðaði ágreining um afhendingu rannsóknargagna og þeim þætti málsins vísað aftur heim í hérað til löglegrar meðferðar.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 5. mars 2004, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 8. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 3. mars 2004, þar sem varnaraðila var gert að sæta gæsluvarðhaldi allt til miðvikudagsins 24. mars 2004 kl. 16.00. Kæruheimild er í 1. mgr. 142. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Varnaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi, en til vara að gæsluvarðhaldinu verði markaður skemmri tími. Jafnframt er þess krafist að sóknaraðila verði gert að afhenda skipuðum verjanda varnaraðila endurrit af öllum lögregluskýrslum og öðrum skjölum sem málið varða.

Sóknaraðili krefst þess að úrskurður héraðsdómara verði staðfestur.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður staðfest niðurstaða hans um gæsluvarðhald yfir varnaraðila.

Þegar krafa sóknaraðila um gæsluvarðhald yfir varnaraðila var tekin fyrir á dómþingi Héraðsdóms Reykjavíkur 3. mars 2003 gerði verjandi varnaraðila þá kröfu að honum yrði með vísan til 1. mgr. 43. gr. laga nr. 19/1991 afhent endurrit af „öllum lögregluskýrslum og öllum skjölum sem málið varða.“ Héraðsdómari hafnaði kröfunni með hinum kærða úrskurði. Eins og fyrr segir krefst varnaraðili þess fyrir Hæstarétti að þessi krafa hans verði tekin til greina.

Krafa um gæsluvarðhald er þess efnis að úr henni verður að leysa svo skjótt sem verða má, enda lýtur hún að frelsissviptingu sakbornings í nánar tiltekinn tíma. Ágreiningur um afhendingu rannsóknargagna snýr hins vegar að öðrum og ósambærilegum hagsmunum sakaðs manns. Er brýnt að meðferð krafna um gæsluvarðhald fyrir dómstólum verði ekki tafin með því að fjalla jafnframt um úrlausn annarra ágreiningsefna í sama máli. Þá skortir rökstuðning fyrir niðurstöðu héraðsdómara varðandi ágreining um afhendingu gagna. Bar héraðsdómara samkvæmt framansögðu að kveða upp sérstakan rökstuddan úrskurð um þennan þátt málsins. Verður því að ómerkja ákvæði hins kærða úrskurðar um að synja afhendingu rannsóknargagna og vísa þeim þætti málsins aftur heim í hérað til löglegrar meðferðar.

Dómsorð:

Ákvæði hins kærða úrskurðar um gæsluvarðhald yfir varnaraðila, X, er staðfest.

Sá hluti hins kærða úrskurðar er varðar afhendingu rannsóknargagna er ómerktur og þeim þætti málsins vísað aftur heim í hérað til löglegrar meðferðar.
104/2004

JG var handtekinn og yfirheyrður í tengslum við rannsókn á bílbruna, en bíllinn var í eigu JB, bróður hans. Áður en JG var handtekinn hafði JB skýrt lögreglu frá því að S, unnusta JG, hafi síðast ekið bifreiðinni. Þá hafði lögregla aflað gagna um áhvílandi lán á bifreiðinni. Í fyrstu hafði S skýrt svo frá að bifreið JB hafi bilað, en eftir að farið var með hana á vettvang, breytt frásögn sinni og sagt JG og JB hafa fengið sig til að skýra rangt frá að þessu leyti. Lauk rannsókninni með því að málið var fellt niður að því er JG varðaði. Höfðaði JG þá mál á hendur íslenska ríkinu þar sem hann krafðist miskabóta með vísan til þess að handtakan hafi verið tilefnislaus og ónauðsynleg. Þá taldi JG að hann hafi verið sviptur frelsi sínu lengur en efni stóðu til. Talið var að er JG var handtekinn hafi verið fram kominn rökstuddur grunur um að hann hafi átt hlut að máli og þannig gerst sekur um refsiverðan verknað. Þá hafi skýringar JG gefið lögreglu tilefni til yfirheyra aðra sem borið gætu um atvik málsins, en í því sambandi hafi verið nauðsynlegt að koma í veg fyrir að JG næði að spilla sönnunargögnum. Því hafi borið full nauðsyn til handtökunnar. Var auk þess talið að frelsissvipting JG hafi ekki staðið lengur en efni stóðu til, en samtals liðu um 25 klukkustundir áður en hann var færður fyrir dómara. Var íslenska ríkið sýknað af kröfu JG

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf prófessor.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 9. mars 2004. Hann krefst þess að stefnda verði gert að greiða sér 1.000.000 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 28. maí 2002 til greiðsludags. Hann krefst málskostnaðar fyrir Hæstarétti án tillits til gjafsóknar, sem hann hefur notið fyrir réttinum.

Stefndi krefst þess að héraðsdómur verði staðfestur og áfrýjanda gert að greiða málskostnað fyrir Hæstarétti.

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur.

Rétt er að málskostnaður fyrir Hæstarétti falli niður. Um gjafsóknarkostnað áfrýjanda fer samkvæmt því, sem í dómsorði segir.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.

Allur gjafsóknarkostnaður áfrýjanda, J-kk-ef G-kk-ef M-kk-ef, greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hans, 150.000 krónur.
105/2004

S var handtekin og yfirheyrð í tengslum við rannsókn á bílbruna, en bíllinn var í eigu JB, bróður JG, unnusta hennar. Áður en S var handtekin hafði JB skýrt lögreglu frá því að S hafi síðast ekið bifreiðinni. Þá hafði lögregla aflað gagna um áhvílandi lán á bifreiðinni. Hafði S verið boðuð til yfirheyrslu þar sem hún hafði í fyrstu skýrt svo frá að bifreið JB hafi bilað, en eftir að farið var með hana á vettvang, breytt frásögn sinni og sagt JG og JB hafa fengið sig til að skýra rangt frá að þessu leyti. Lauk rannsókninni með því að málið var fellt niður að því er S varðaði. Höfðaði S þá mál á hendur íslenska ríkinu þar sem hann krafðist miskabóta með vísan til þess að handtakan hafi verið tilefnislaus og ónauðsynleg. Þá taldi S að hún hafi verið svipt frelsi sínu lengur en efni stóðu til. Talið var að er S var handtekin hafi verið fram kominn rökstuddur grunur um að hún hafi átt hlut að máli og þannig gerst sek um refsiverðan verknað. Þá hafi skýringar hennar gefið lögreglu tilefni til yfirheyra JB og JG, en í því sambandi hafi verið nauðsynlegt að koma í veg fyrir að S næði að spilla sönnunargögnum. Því hafi borið full nauðsyn til handtökunnar. Var auk þess talið að frelsissvipting S hafi ekki staðið lengur en efni stóðu til, en samtals liðu um 25 klukkustundir áður en hann var færður fyrir dómara. Var íslenska ríkið sýknað af kröfu S.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf prófessor.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 9. mars 2004. Hún krefst þess að stefnda verði gert að greiða sér 1.000.000 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 28. maí 2002 til greiðsludags. Hún krefst málskostnaðar fyrir Hæstarétti án tillits til gjafsóknar, sem hún hefur notið fyrir réttinum.

Stefndi krefst þess að héraðsdómur verði staðfestur og áfrýjanda gert að greiða málskostnað fyrir Hæstarétti.

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur.

Rétt er að málskostnaður fyrir Hæstarétti falli niður. Um gjafsóknarkostnað áfrýjanda fer samkvæmt því, sem í dómsorði segir.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.

Allur gjafsóknarkostnaður áfrýjanda, S-kvk-ef Þ-kvk-ef P-kvk-ef, greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hennar, 150.000 krónur.
106/2004

JB var handtekinn og yfirheyrður í tengslum við rannsókn á bílbruna, en bíllinn var í hans eigu. Áður en JB var handtekinn hafði hann skýrt lögreglu frá því að S, unnusta JG, bróður hans, hafi síðast ekið bifreiðinni. Þá hafði lögregla aflað gagna um áhvílandi lán á bifreiðinni. Í fyrstu hafði S skýrt svo frá að bifreið JB hafi bilað, en eftir að farið var með hana á vettvang, breytt frásögn sinni og sagt JG og JB hafa fengið sig til að skýra rangt frá að þessu leyti. Lauk rannsókninni með því að málið var fellt niður að því er JB varðaði. Höfðaði JB þá mál á hendur íslenska ríkinu þar sem hann krafðist miskabóta með vísan til þess að handtakan hafi verið tilefnislaus og ónauðsynleg. Þá taldi JB að hann hafi verið sviptur frelsi sínu lengur en efni stóðu til. Talið var að er JB var handtekinn hafi verið fram kominn rökstuddur grunur um að hann hafi átt hlut að máli og þannig gerst sekur um refsiverðan verknað. Þá hafi skýringar JB gefið lögreglu tilefni til yfirheyra aðra sem borið gætu um atvik málsins, en í því sambandi hafi verið nauðsynlegt að koma í veg fyrir að JB næði að spilla sönnunargögnum. Því hafi borið full nauðsyn til handtökunnar. Var auk þess talið að frelsissvipting JB hafi ekki staðið lengur en efni stóðu til, en samtals liðu um 25 klukkustundir áður en hann var færður fyrir dómara. Var íslenska ríkið sýknað af kröfu JB.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf prófessor.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 9. mars 2004. Hann krefst þess að stefnda verði gert að greiða sér 1.000.000 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 28. maí 2002 til greiðsludags. Hann krefst málskostnaðar fyrir Hæstarétti án tillits til gjafsóknar, sem hann hefur notið fyrir réttinum.

Stefndi krefst þess að héraðsdómur verði staðfestur og áfrýjanda gert að greiða málskostnað fyrir Hæstarétti.

Áfrýjandi var handtekinn eftir að unnusta bróður hans, S-kvk-nf Þ-kvk-nf P-kvk-nf, hafði í skýrslu fyrir lögreglu gert grein fyrir því að þeir bræður hefðu fengið hana til þess að skýra ranglega frá því að hún hefði síðast ekið bifreið áfrýjanda áður en bifreiðin eyðilagðist í eldsvoða. Þá lá einnig fyrir sú niðurstaða rannsóknarlögreglumanns að yfirgnæfandi líkur væru á því að kviknað hefði í bifreiðinni af mannavöldum þótt aðrar ástæður væru ekki útilokaðar. Með þessum rökum er fallist á þá niðurstöðu héraðsdóms að skilyrði hafi verið til handtökunnar.

Verður hinn áfrýjaði dómur staðfestur með vísan til forsendna hans að öðru leyti.

Rétt er að málskostnaður fyrir Hæstarétti falli niður. Um gjafsóknarkostnað áfrýjanda fer samkvæmt því, sem í dómsorði segir.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.

Allur gjafsóknarkostnaður áfrýjanda, J-kk-ef B-kk-ef M-kk-ef, greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hans, 150.000 krónur.
109/2004

Heimild brast til kæru KB hf. á tilteknum atriðum héraðsdóms sem komu til eftir að aðalmeðferð málsins var hafin. Var málinu því vísað sjálfkrafa frá Hæstarétti.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, I-kvk-nf B-kvk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 25. febrúar 2004, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 11. mars sama árs. Kærð er ákvörðun Héraðsdóms Reykjavíkur 17. febrúar 2004, þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að S-kk-nf J. P-kk-nf héraðsdómari viki sæti í máli, sem varnaraðili hefur höfðað gegn sóknaraðila. Jafnframt er kærður „úrskurður“ héraðsdómarans sama dag að varnaraðila sé heimilt að bera fyrir sig tiltekna málsástæðu í máli aðilanna. Um kæruheimild vísar sóknaraðili til a. liðar 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að hin kærða ákvörðun og hinn kærði „úrskurður“ verði felldur úr gildi.

Varnaraðili hefur ekki látið málið til sín taka, en héraðsdómarinn hefur sent Hæstarétti athugasemdir sínar um kæruefnið.

Þau atriði, sem sóknaraðili hefur kært til Hæstaréttar, komu til eftir að aðalmeðferð málsins var hafin. Af framlögðu endurriti úr þingbók verður hvorki séð að málflutningur hafi farið fram um kröfu sóknaraðila að héraðsdómari viki sæti í málinu, né að úrskurður um hana hafi verið kveðinn upp í samræmi við ákvæði 3. mgr. 112. gr. laga nr. 91/1991. Samkvæmt ótvíræðu orðalagi 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 eru það einvörðungu úrskurðir héraðsdómara um nánar tiltekin efni, sem sæta kæru til Hæstaréttar, en ekki annars konar yfirlýsingar hans um þau. Þá eru heimildir til kæru þrengri eftir að aðalmeðferð máls er hafin samkvæmt 2. mgr. 143. gr. laganna. Sama hvernig á málið er litið brestur heimild fyrir kæru sóknaraðila vegna þeirra atriða sem um er deilt. Kemur þá ekki til þess að skera sérstaklega úr um það með hvaða heimild héraðsdómari varð við þeirri kröfu að kveða upp úrskurð vegna fram kominnar málsástæðu varnaraðila í stað þess að taka afstöðu til hennar við efnisúrlausn málsins. Samkvæmt öllu framanröktu verður málinu vísað frá Hæstarétti.

Dómsorð:

Máli þessu er vísað frá Hæstarétti.
111/2004

V var ákærður fyrir fjárdrátt, með því að hafa dregið sér hlutabréf í fyrirtækinu D með því að setja það að handveði, eftir að hafa áður selt umrætt hlutabréf með rafrænum hætti. Þá var hann einnig ákærður fyrir fjársvik með því að hafa síðan blekkt fyrirtækið D til þess að ógilda hlutabréfið og ganga með því í fjárhagslega ábyrgð vegna þess og til þess að gefa út nýtt hlutabréf þess í stað. Hélt V því m.a. fram að ekki hefði verið um auðgunarásetning að ræða af hans hálfu. Talið var, að með handveðsetningu á hlut, sem V hafði áður selt og var því ekki í hans eigu, hafi V fengið lán sem bætti fjárhagsstöðu hans á þeim tíma. Hann hafi skapað sér lánstraust með veðsetningunni og því hafi verið um auðgun að ræða. Þá var talið sannað að V hefði með refsiverðum hætti blekkt fyrirtækið D til að ógilda umrætt hlutabréf og gefa út nýtt á grundvelli rangra upplýsinga frá V. Var hann dæmdur til að sæta fangelsi í níu mánuði. Sex mánuðir af refsingunni voru skilorðsbundnir og var við þá ákvörðun litið til dráttar á rannsókn málsins. Þá var V gert að greiða D skaðabætur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, G-kk-nf G-kk-nf og H-kk-nf B-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut máli þessu til Hæstaréttar 27. febrúar 2004 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun, en einnig af hálfu ákæruvaldsins, sem krefst staðfestingar héraðsdóms um sakfellingu ákærða og refsingu, sem verði þó að engu leyti skilorðsbundin. Jafnframt er krafist staðfestingar á greiðslu skaðabóta til Íslenskrar erfðagreiningar ehf. að fjárhæð 2.236.635 krónur, en dráttarvextir samkvæmt lögum nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu verði dæmdir frá 6. desember 2001 til greiðsludags.

Ákærði krefst aðallega sýknu en til vara að refsing verði milduð.

Í málsvörn fyrir Hæstarétti hefur ákærði meðal annars bent á að ranghermt sé í niðurstöðu héraðsdóms um 1. lið ákæru að ekki hafi komið fram í umsókn hans 18. febrúar 2000 um erlent lán hjá Íslandsbanka hf. að það yrði tímabundið. Þótt rétt sé hjá ákærða að umsóknin beri með sér að hann hafi leitað eftir láni til 18 mánaða, fær það ekki breytt því að héraðsdómur verður staðfestur með vísan til forsendna hans að öðru leyti.

Áfrýjandi greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, svo sem nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Ákærði, V-kk-nf H-kk-nf S-kk-nf, greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns fyrir Hæstarétti, S-kk-ef A-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 200.000 krónur.
115/2004

Áfrýjendur, sem staðið höfðu að stofnun fyrirtækisins B hf., gengust í febrúar 1996 undir sjálfskuldarábyrgð fyrir 500.000 krónum vegna yfirdráttarheimildar á tékkareikningi B hjá LÍ og undirritaði hver þeirra sérstaka ábyrgðaryfirlýsingu þess efnis. Voru ábyrgðaryfirlýsingarnar ekki tímabundnar en yfirdráttarheimildin átti að gilda til 1. mars 1996. Nægilegt var þó að óska eftir framlengingu heimildarinnar munnlega og var óumdeilt að tékkareikningur B var í fullri notkun fram til þess að bú B var tekið til gjaldþrotaskipta í desember 2000. Var samkvæmt þessu ekki fallist á að ábyrgðir áfrýjenda hefðu fallið niður 1. mars 1996, svo sem haldið var fram af þeirra hálfu. Þá var ekki fallist á að þær væru niður fallnar fyrir fyrningu né tómlæti. Af ábyrgðaryfirlýsingum þeim sem lágu frammi í málinu og gerðar voru við hvern áfrýjanda fyrir sig, varð fyllilega ráðið að hver og einn áfrýjenda hafði gengist í ábyrgð fyrir 500.000 krónum vegna yfirdráttar B. Var því ekki fallist á, að um solidariska ábyrgð stefndu hafi verið að ræða, og var áfrýjendum hverju um sig gert að greiða LÍ 500.000 krónur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, H-kk-nf B-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Áfrýjendur skutu málinu til Hæstaréttar 18. mars 2004. Þeir krefjast aðallega sýknu af kröfu stefnda, en til vara að þeir verði dæmdir sameiginlega til að greiða honum 500.000 krónur með dráttarvöxtum frá þeim degi er mánuður er liðinn frá uppkvaðningu dóms Hæstaréttar í málinu. Í báðum tilvikum krefjast þeir málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Eftir útgáfu áfrýjunarstefnu lést V-kk-nf R-kk-nf E-kk-nf, einn áfrýjenda. Fékk ekkja hans, E-kvk-nf B-kvk-nf A-kvk-nf, leyfi til setu í óskiptu búi 31. ágúst 2004. Hún hefur þessu til samræmis tekið við aðild málsins fyrir Hæstarétti.

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur.

Áfrýjendur verða dæmdir til að greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti, eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Áfrýjendur, S-kk-nf R-kk-nf, O-kk-nf M-kk-nf G-kk-nf, G-kk-nf H-kk-nf, E-kvk-nf B-kvk-nf A-kvk-nf og G-kk-nf K-kk-nf Ó-kk-nf greiði hvert um sig stefnda, Landsbanka Íslands hf., 50.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.