367/2001

Ekki þóttu vera efni til annars en að fallast á að X væri undir rökstuddum grun um að hafa gerst sekur um brot eða eftir atvikum tilraun til brota gegn 155. gr. og 248. gr. laga nr. 19/1940, en þau gætu varðað fangelsisrefsingu ef sönnuð yrðu. Var einnig fallist á að X gæti torveldað rannsókn ef hann gengi laus. Var X því gert að sæta gæsluvarðhaldi á grundvelli a. liðar 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og G-kk-nf C-kk-nf.

Varnaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 28. september 2001, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 1. október sl. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 28. september 2001, þar sem varnaraðila var gert að sæta gæsluvarðhaldi allt til föstudagsins 12. október nk. kl. 16. Kæruheimild er í 1. mgr. 142. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Varnaraðili krefst þess aðallega að hinum kærða úrskurði verði hrundið, en til vara að gæsluvarðhaldinu verði markaður skemmri tími.

Sóknaraðili krefst þess að úrskurður héraðsdómara verði staðfestur.

I.

Samkvæmt gögnum málsins hefur sóknaraðili til rannsóknar sjö ætluð brot og tilraunir til brota gegn ákvæðum 155. gr. og 248. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sem hann kveður varnaraðila undir rökstuddum grun um að hafa átt hlut að.

Í einu tilviki sé þar nánar um að ræða þau atvik að Lloyds TSB Bank Plc. í Englandi hafi borist skrifleg beiðni, sem hafi borið með sér að stafa frá viðskiptamanni bankans, Teden & Co. í London, um að millifæra 18.947 sterlingspund inn á reikning nr. [...] við Landsbanka Íslands hf., en reikningshafi væri Y. Þetta hafi erlendi bankinn gert 17. apríl 2001, en reikningshafinn tekið greiðsluna út af reikningi sínum samdægurs í fernu lagi. Komið hafi í ljós að beiðnin um þessa millifærslu hafi ekki í reynd stafað frá nefndum viðskiptamanni erlenda bankans.

Í öðru lagi séu til rannsóknar þeir atburðir að aftur hafi sami erlendi bankinn fengið skriflega beiðni frá sama viðskiptamanni sínum um að millifæra á sama reikning við Landsbanka Íslands hf. 18.947 sterlingspund 27. apríl 2001. Hafi aftur komið í ljós að beiðnin um millifærsluna hafi ekki í raun komið frá viðskiptamanninum, en þessu sinni hafi það orðið uppvíst áður en féð var fært hingað til lands.

Í þriðja lagi sé um þau atvik að ræða að Northern Bank Ltd. í Belfast á Norður Írlandi hafi borist beiðni, sem hafi virst stafa frá viðskiptamanni bankans, N.I.C.E.M. Ltd. í London, um að millifæra 19.500 sterlingspund inn á reikning nr. [...] við Landsbanka Íslands hf., en eigandi þess reiknings væri fyrrnefndur Y. Þetta hafi erlendi bankinn gert 11. september 2001. Eigandi reikningsins hér á landi hafi sama dag tekið 18.000 sterlingspund af honum, en lagt andvirðið, 2.614.860 krónur, inn á reikning sinn nr. [...] við Búnaðarbanka Íslands hf. Erlenda bankanum hafi orðið ljóst 13. september 2001 að beiðnin um millifærsluna hafi verið fölsuð og óskað þegar eftir því að hún gengi til baka. Hafi verið um seinan að verða við því, en sóknaraðili lagt hald á fyrrgreinda innistæðu við Búnaðarbanka Íslands hf.

Í fjórða lagi séu til rannsóknar þau atvik að National Westminster Bank Plc. í London hafi borist beiðni, sem hafi virst stafa frá áðurnefndu félagi, N.I.C.E.M. Ltd., um að millifæra 19.495,79 sterlingspund á reikning nr. [...] við Sparisjóð Reykjavíkur og nágrennis, en eigandi reikningsins væri A. Hafi erlendi bankinn orðið við þessari beiðni 23. ágúst 2001. Næsta dag hafi umrædd fjárhæð verið tekin út af bankareikningnum hér á landi í þrennu lagi. Í ljós hafi komið að beiðni um millifærsluna hafi ekki í raun komið frá eiganda erlenda bankareikningsins.

Í fimmta lagi sé um að ræða alveg sambærilegt tilvik við það, sem síðast var nefnt, nema að í það sinn hafi verið millifærð hingað til lands 19.495,81 sterlingspund 4. september 2001 og sú fjárhæð tekin út af áðurnefndum reikningi við Sparisjóð Reykjavíkur og nágrennis sama dag.

Í sjötta lagi sé til rannsóknar það tilvik að National Westminster Bank Plc. í London hafi borist beiðni um millifærslu inn á reikning nr. [...] við Íslandsbanka-FBA hf., en eigandi hans sé að nafni Z. Hafi beiðnin verið sögð stafa frá P.B. C-x-x um greiðslu að fjárhæð 8.500 sterlingspund. Við þessu hafi erlendi bankinn orðið 13. júní 2001 og féð verið fært hingað til lands, en millifærslan verið afturkölluð daginn eftir án þess að eigandi reikningsins hér á landi gæti ráðstafað fénu. Komið sé fram að beiðni um þessa millifærslu hafi verið fölsuð.

Í sjöunda lagi séu loks þau atvik til rannsóknar að Barclays Bank Plc. í London hafi borist beiðni um millifærslu inn á sama reikning við Íslandsbanka-FBA hf. og getið var um hér næst á undan, en hún hafi virst stafa frá Young Disco Hire Sales Ltd. Samkvæmt beiðninni hafi 8.500 sterlingspund verið færð yfir á reikninginn hér á landi 12. júní 2001, en millifærslan verið dregin til baka 15. sama mánaðar án þess að eigandi hans hafi náð að ráðstafa fénu. Komið hafi í ljós að beiðni um millifærsluna hafi ekki í raun komið frá nefndu félagi.

II.

Áðurnefndur Y var handtekinn af lögreglunni 27. september 2001 ásamt nafngreindri sambúðarkonu sinni. Í lögregluskýrslu sama dag bar hún að Y hefði heimilað varnaraðila að láta millifæra fé frá útlöndum inn á áðurnefnda bankareikninga sína við Landsbanka Íslands hf., en fyrir þetta hafi Y átt að fá nánar tilgreinda þóknun. Í lögregluskýrslu 27. september 2001 gaf Y skýringar á þessum bankaviðskiptum, sem hann hvarf síðan frá fyrir dómi næsta dag þegar þar var tekin fyrir krafa sóknaraðila um gæsluvarðhald yfir honum. Greindi Y þar frá atvikum á samsvarandi hátt og sambúðarkona hans hafði áður gert í lögregluskýrslu. Sóknaraðili hefur þessu til viðbótar lagt fyrir Hæstarétt aðra lögregluskýrslu Y 1. október 2001, þar sem ítarlegri frásögn um þessi efni kemur fram.

Sóknaraðili hefur einnig lagt fyrir Hæstarétt skýrslu, sem fyrrnefnd Z gaf fyrir lögreglunni 1. október 2001. Þar bar hún meðal annars að hún hefði heimilað varnaraðila að láta millifæra fé erlendis frá inn á áðurgreindan bankareikning hennar við Íslandsbanka-FBA hf., en um uppruna fjárins hefði henni ekki verið kunnugt.

Samkvæmt því, sem komið er fram af hendi sóknaraðila, hefur ekki tekist að hafa uppi á áðurnefndum A, sem nú sé talinn dveljast erlendis. Af gögnum, sem liggja fyrir í málinu um húsleit á heimili varnaraðila, verður ráðið að hann hafi átt samskipti við mann þennan og meðal annars haft undir höndum upplýsingar um bankareikning hans.

Varnaraðili var handtekinn vegna málsins að kvöldi 27. september 2001, en gaf skýrslu fyrir lögreglunni næsta dag. Hann bar þar af sér allar sakargiftir sóknaraðila. Þegar varnaraðili var leiddur fyrir héraðsdómara 28. september 2001 vegna kröfu um gæsluvarðhald staðfesti hann framburð sinn fyrir lögreglu og kvaðst engu hafa þar við að bæta.

Af því, sem að framan greinir, eru ekki efni til annars en að fallast á með sóknaraðila að varnaraðili sé undir rökstuddum grun um að hafa gerst sekur um brot eða eftir atvikum tilraun til brota gegn þeim ákvæðum almennra hegningarlaga, sem áður er getið, en þau gætu varðað fangelsisrefsingu ef sönnuð yrðu. Verður einnig að fallast á að ætla megi að varnaraðili gæti torveldað rannsókn með því bæði að sammælast við aðra og koma undan gögnum ef hann gengi laus. Samkvæmt því er fullnægt skilyrðum a. liðar 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991 til að verða við kröfu sóknaraðila um gæsluvarðhald. Er ekki tilefni til annars en að ákveða að gæsluvarðhald standi þann tíma, sem sóknaraðili krefst.

Samkvæmt framansögðu verður niðurstaða hins kærða úrskurðar staðfest.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.