196/2014

Þ kærði úrskurð héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu hans um að F yrði gert að leggja fram nánar tilgreint gagn í dómsmáli sem rekið var um kröfu Þ við slit G hf. Í dómi Hæstaréttar var tekið fram að ágreiningslaust væri að G hf. hefði undir höndum skjal það sem Þ gerði kröfu um að F afhenti. Samkvæmt ákvæðum X. kafla laga nr. 91/1991 væri meginreglan sú að sönnur með skjölum eða öðrum sýnilegum gögnum verði færðar í einkamáli með því að aðilarnir leggi fram gögn af þessum toga, sem þeir hafi sjálfir undir höndum, en heimildum 3. mgr. 67. gr. og 2. og 3. mgr. 68. gr. laganna til að leggja á þriðja mann skyldu til að afhenda gögn verði því aðeins beitt að hjá því verði ekki komist. Var Þ ekki talinn hafa sýnt fram á að honum nægði ekki það úrræði til sönnunarfærslu sem mælt væri fyrir um í 1. mgr. 68. gr. laga nr. 91/1991 og var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Dómur Hæstaréttar

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf, B-kk-nf B-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 7. mars 2014 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 18. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 24. febrúar 2014 þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að Fjármálaeftirlitinu yrði gert skylt að afhenda fyrir dómi skýrslu þá sem úrskurðurinn tekur til og Fjármálaeftirlitið gaf út í desember 2007. Kæruheimild er í 1. mgr. 179. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og Fjármálaeftirlitinu gert skylt að afhenda nánar tilgreinda kafla úr skýrslunni.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Fyrir héraðsdómi krafðist sóknaraðili þess að Fjármálaeftirlitinu yrði með úrskurði gert skylt að afhenda fyrir dómi skjal með heitinu „Skýrsla um athugun hjá Glitni banka hf. - starfshættir í verðbréfaviðskiptum“. Samkvæmt gögnum málsins er skýrsla þessi, sem Fjármálaeftirlitið tók saman, dagsett í desember 2007 og er hún auðkennd með þeim hætti að efni hennar sé trúnaðarmál. Með hinum kærða úrskurði var hafnað kröfu sóknaraðila um að Fjármálaeftirlitinu yrði gert skylt að afhenda skýrsluna fyrir dómi. Fyrir Hæstarétti hefur sóknaraðili breytt kröfugerð sinni og í stað þess að krefjast afhendingar skýrslunnar fyrir dómi í heild sinni krefst hann nú afhendingar nánar tilgreindra kafla hennar.

Sóknaraðili óskaði eftir því við Fjármálaeftirlitið með tölvubréfi 26. september 2013 að fá aðgang að fyrrgreindri skýrslu. Í hinum kærða úrskurði er gerð grein fyrir afstöðu Fjármálaeftirlitsins til erindisins eins og hún birtist í bréfi þess 15. október 2013 en efni bréfsins er nánar rakið í hinum kærða úrskurði. Að fenginni þeirri afstöðu óskaði sóknaraðili eftir því við varnaraðila í tölvubréfi 24. október 2013 að hann veitti Fjármálaeftirlitinu heimild til þess að afhenda sóknaraðila umrædda skýrslu en því hafnaði varnaraðili í tölvubréfi degi síðar. Á dómþingi í héraði 31. október 2013 krafðist sóknaraðili þess með bókun að Fjármálaeftirlitinu yrði gert skylt með úrskurði að afhenda skjalið fyrir dómi en dómari ákvað að taka sér frest til að taka afstöðu til þeirrar kröfu. Við fyrirtekt málsins 8. janúar 2014 bókaði dómari að samkvæmt 2. málslið 2. mgr. 68. gr. laga nr. 91/1991 þyrfti hann að meta áður en lengra væri haldið hvort mögulegt kynni að vera að sú skýrsla um starfshætti varnaraðila sem sóknaraðili óskaði eftir úr fórum Fjármálaeftirlitsins hefði þýðingu í málinu. Er málið var tekið fyrir á dómþingi 27. janúar 2014 lagði varnaraðili fram bókun þar sem fram kom að hann hefði umrædda skýrslu undir höndum. Skýrslan væri hins vegar að mati varnaraðila tilgangslaus fyrir sönnunarfærslu sóknaraðila, auk þess sem varnaraðila væri vegna efnis skýrslunnar óheimilt að afhenda hana sóknaraðila nema að undangengnum úrskurði.

Samkvæmt framansögðu er ágreiningslaust að varnaraðili hefur undir höndum skjal það sem sóknaraðili krefst að fá afhent tilgreinda kafla úr frá þriðja manni. Samkvæmt ákvæðum X. kafla laga nr. 91/1991 er meginreglan sú að sönnur með skjölum eða öðrum sýnilegum gögnum verða færðar í einkamáli með því að aðilarnir leggi fram gögn af þessum toga, sem þeir hafa sjálfir undir höndum, en heimildum 3. mgr. 67. gr. og 2. og 3. mgr. 68. gr. sömu laga til að leggja á þriðja mann skyldu til að afhenda gögn verður því aðeins beitt að hjá því verði ekki komist. Þegar varnaraðili lýsti þeirri afstöðu sinni, sem fram kom í framangreindri bókun hans á dómþingi í héraði 27. janúar 2014, var komin upp sú aðstaða sem um ræðir í 1. mgr. 68. gr. laga nr. 91/1991. Er fallist á með héraðsdómara að sóknaraðili hafi ekki sýnt fram á að honum nægi ekki það úrræði til sönnunarfærslu sem um ræðir í því lagaákvæði. Samkvæmt þessu verður hinn kærði úrskurður staðfestur.

Sóknaraðila verður gert að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, Þ-kk-nf H-kk-nf, greiði varnaraðila, Glitni hf., 250.000 krónur í kærumálskostnað.