73/2013

A ehf. kærði úrskurð héraðsdóms þar sem hafnað var beiðni félagsins um dómkvaðningu matsmanna til þess að leggja mat á atriði sem snertu enskan árshlutareikning L hf. og afkomutilkynningu þess félags í tengslum við mál sem hið síðarnefnda félag hafði höfðað á hendur A ehf. Í dómi Hæstaréttar kom fram að gagnaöflun í málinu hefði ekki verið lýst lokið og að A ehf. hefði þegar í greinargerð sinni í héraði boðað að hann hygðist óska eftir dómkvaðningu matsmanna. Var ekki fallist á það með héraðsdómi að beiðni A ehf. um dómkvaðningu matsmanna væri svo seint fram komin. Þá var heldur ekki talið bersýnilegt að matsgerð yrði af öðrum ástæðum tilgangslaus til sönnunar, sbr. 3. mgr. 46. gr. laga nr. 91/1991, en af sönnunargildi hennar yrði A ehf. að bera áhættu samhliða kostnaði af öflun hennar. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að dómkveðja tvo matsmenn til að framkvæma hið umbeðna mat.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf, B-kk-nf B-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 22. janúar 2013, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 1. og 8. febrúar sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 9. janúar 2013, þar sem kröfu sóknaraðila um dómkvaðningu matsmanna var hafnað. Kæruheimild er í c. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að lagt verði fyrir héraðsdómara að dómkveðja menn til að framkvæma hið umbeðna mat. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Eftir uppkvaðningu hins kærða úrskurðar var heiti varnaraðila breytt úr Landsbanka Íslands hf. í LBI hf.

Varnaraðili höfðaði mál þetta á hendur sóknaraðila 14. mars 2012 til greiðslu skuldar sem hann kveður til komna vegna fjölmargra og margs konar afleiðuviðskipta sóknaraðila við Landsbanka Íslands hf. allt frá árinu 2006. Málið var þingfest 15. mars 2012 og lagði sóknaraðili fram greinargerð sína 28. júní 2012. Gerði hann þar aðallega kröfu um frávísun máls, til vara sýknu en að því frágengnu krafðist hann lækkunar á kröfu varnaraðila. Boðaði hann jafnframt að hann myndi óska eftir dómkvaðningu matsmanna til sönnunar fyrir tilgreindum málsástæðum. Málið var því næst tekið fyrir 14. september 2012 og frestað til flutnings 8. október 2012 um frávísunarkröfu sóknaraðila. Með úrskurði 24. október 2012 var kröfunni hafnað. Að gengnum úrskurði var í þinghaldinu fært til bókar að dómari leitaði sátta án árangurs að svo stöddu, en lögmenn aðila myndu halda áfram sáttatilraunum ef ástæða væri til og var málinu frestað til 9. nóvember 2012. Í þinghaldi þann dag lagði lögmaður varnaraðila fram „skjalaskrá“ með tilgreindum gögnum og var málinu enn frestað til 29. nóvember 2012 svo sóknaraðili gæti kynnt sér framlögð skjöl. Í næsta þinghaldi 29. nóvember 2012 lagði sóknaraðili fram bókun þar sem meðal annars var farið fram á að varnaraðili legði fram á íslensku ársreikninga vegna 2007 og árshlutareikninga til loka júní 2008, en skjöl þessi höfðu áður verið lögð fram í málinu á ensku. Þá kom fram að hann gerði „ráð fyrir að leggja fram kröfu um dómkvaðningu matsmanna, sem leggja skuli mat á það er [sóknaraðili] fullyrðir í greinargerð um hagsmunaárekstur [varnaraðila og sóknaraðila] með vísan til 8. gr. laga 108/2007. Til þess að [sóknaraðili] geti lagt fram beiðni um dómkvaðningu íslenskra matsmanna eða að ekki sé gerð krafa um sérþekkingu matsmanna á framsettum enskum ársreikningum og árshlutareikningum, er þessi ósk sett fram, en að mati [sóknaraðila] er varla vafi á því að ársreikningur og árshlutareikningur sé til í vörslum [varnaraðila] á íslensku.“ Áskildi lögmaður varnaraðila sér rétt til að mótmæla gagnaframlagningu sóknaraðila, en lagði jafnframt fram nýja skjalaskrá með tilgreindum gögnum. Aðilar óskuðu sameiginlega eftir fresti til gagnaöflunar og var hann veittur til 20. desember 2012. Í þinghaldi þann dag lagði sóknaraðili fram hina umþrættu beiðni um dómkvaðningu matsmanna og varnaraðili lét bóka mótmæli við beiðninni og var þess jafnframt getið að framangreindur ársreikningur 2007 hefði þegar verið lagður fram á íslensku, en varnaraðili hefði ekki í vörslum sínum árshlutareikning 2008 á íslensku. Gekk hinn kærði úrskurður í kjölfarið 9. janúar 2013 svo sem áður er komið fram.

Eins og að framan greinir varðar mál þetta fjölmarga afleiðusamninga og hafa málsaðilar báðir lagt fram skjöl í öllum þinghöldum eftir að úrskurður gekk um höfnun á kröfu sóknaraðila um frávísun máls. Þá hefur gagnaöflun ekki verið lýst lokið en sóknaraðili boðaði þegar í greinargerð sinni í héraði að hann hygðist óska eftir dómkvaðningu matsmanna til stuðnings tilgreindum málsástæðum sínum. Ekki verður séð að beiðni sóknaraðila um dómkvaðningu matsmanna varði það að framangreindur árshlutareikningur sé á ensku, þannig að matsgerð skuli lúta að þýðingu þess skjals. Af því sem að framan er rakið um meðferð málsins verður ekki fallist á með héraðsdómi að beiðni sóknaraðila um dómkvaðningu matsmanna sé svo seint fram komin. Þá verður heldur ekki talið bersýnilegt að matsgerð verði af öðrum ástæðum tilgangslaus til sönnunar, sbr. 3. mgr. 46. gr. laga nr. 91/1991, en af sönnunargildi matsgerðarinnar verður sóknaraðili að bera áhættu samhliða kostnaði af öflun hennar. Af þessum sökum verður hinn kærði úrskurður felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að dómkveðja tvo matsmenn til að framkvæma umbeðið.

Kærumálskostnaður verður ekki dæmdur.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að dómkveðja tvo menn til að framkvæma umbeðið mat.

Kærumálskostnaður fellur niður.