438/2017

Á höfðaði mál á hendur B og krafðist viðurkenningar á að veðsetning hans samkvæmt nánar tilgreindu veðskuldabréfi skyldi felld niður og B gert að aflýsa veðskuldabréfinu af fasteign í hans eigu. Á byggði á því að hann hefði ekki verið fær um að skilja þær fjárhagslegu ráðstafanir sem hann undirgekkst á þeim tíma sem hann ritaði undir hið umþrætta veðskuldabréf vegna veikinda. Þá hélt Á því fram að B hefði vanrækt skyldur sínar samkvæmt þeim lögum og reglum sem um starfsemi hans giltu, sem og eigin lánareglur, við veitingu láns og töku veðs til tryggingar láninu. Jafnframt byggði hann á því að óheiðarlegt hefði verið af B að bera fyrir sig skuldbindinguna og væri hún því ógild samkvæmt 33. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga og að ósanngjarnt væri eða andstætt góðri viðskiptavenju að bera hana fyrir sig, sbr. 1. mgr. 36. gr. sömu laga. Á vísaði einnig til 3. mgr. 9. gr. laga nr. 32/2009 um ábyrgðarmenn og taldi að veðábyrgðin hefði fallið niður þegar B samþykkti að fella niður lánið gagnvart lántaka í samræmi við samning lántaka um greiðsluaðlögun samkvæmt lögum nr. 101/2010. Þá byggði Á enn fremur á því að B hefði vanrækt tilkynningar til Á samkvæmt 1. mgr. 7. gr. laga nr. 32/2009 og að um verulega vanrækslu hefði verið að ræða sem ætti að valda því að ábyrgðin félli niður. Héraðsdómur féllst á að B hefði vanrækt tilkynningaskyldu sína. Á hefði hins vegar ekki gert kröfu um skaðleysi á hendur B vegna þeirrar vanrækslu, sbr. 2. mgr. 7. gr. laganna, heldur krafist viðurkenningar á því að ábyrgð skyldi felld niður á grundvelli verulegrar vanrækslu. Var talið að Á hefði ekki sýnt fram á að B hefði valdið honum öðru og meira tjóni en bæta mætti með úrræðum 3. og 4. mgr. 7. gr. laga nr. 32/2009 og því ekki fallist á að um verulega vanrækslu B hefði verið að ræða í skilningi 2. mgr. 7. gr. sömu laga. Þá var öðrum málsástæðum Á hafnað og B sýknaður af kröfum Á. Staðfesti Hæstiréttur niðurstöðu hins áfrýjaða dóms með vísan til forsendna hans.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kvk-nf B-kvk-nf og B-kk-nf B-kk-nf og S-kk-nf M-kk-nf héraðsdómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 6. júlí 2017. Hann krefst viðurkenningar á að veðsetning hans samkvæmt veðskuldabréfi útgefnu af T-kvk-þgf Í-kvk-þgf M-x-x 8. apríl 2008, upphaflega tryggðu með 6. veðrétti og uppfærslurétti í eigninni Túnhvammi 11 í Hafnarfirði skuli felld niður og stefnda gert að aflýsa veðskuldabréfinu af eigninni innan 15 daga frá dómsuppsögu að viðlögðum 25.000 króna dagsektum frá þeim tíma þar til aflétting fer fram. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti, án tillits til gjafsóknar sem honum hefur verið veitt.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður en um gjafsóknarkostnað áfrýjanda fer svo sem í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.

Allur gjafsóknarkostnaður áfrýjanda, Á-kk-ef S-kk-ef, fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hans, 1.000.000 krónur.