53/2004

H lenti í fjórum umferðarslysum með stuttu millibili, 8. janúar, 13. apríl og 27. september 1999 og 20. maí 2000. Hann krafðist bóta vegna slyssins 13. apríl 1999. Tryggingafélagið L greiddi H bætur á grundvelli matsgerðar tveggja lækna sem ekki voru þó dómkvaddir til starfans. Vildi H ekki una við það uppgjör og krafðist bóta fyrir tímabundið atvinnutjón með vísan til endurskoðaðrar niðurstöðu matsmanna. Var sú endurskoðaða matsniðurstaða talin órökstudd með öllu og beinlínis í andstöðu við fyrri niðurstöðu þess efnis að ekkert tímabundið atvinnutjón hafi hlotist í umræddu slysi. Með hliðsjón af þessu, svo og því hversu vanreifaður málatilbúnaður H var að öðru leyti varð ekki hjá því komist að vísa málinu af sjálfsdáðum frá héraðsdómi.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf C-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 30. janúar 2004. Hann krefst þess aðallega að hinn áfrýjaði dómur verði ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar. Til vara krefst áfrýjandi þess að stefndu verði gert að greiða sér 9.456.571 krónu með dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla vaxtalaga nr. 25/1987 frá 13. apríl 1999 til 1. júlí 2001, en 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádreginni innborgun að fjárhæð 5.074.646 krónur 10. október 2002. Hann krefst einnig málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndu krefjast staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Fyrir Hæstarétti kom fram að frumvátryggjandi bifreiðarinnar, sem olli áfrýjanda tjóni 13. apríl 1999, var IBEX Motor Policies at Lloyd's og að það félag hafi gefið út skírteini fyrir umræddri vátryggingu. Stefndu gera hins vegar ekki athugasemd við þá aðild til varnar í málinu, sem áfrýjandi mótaði með stefnu til héraðsdóms.

I.

Svo sem rakið er í héraðsdómi lenti áfrýjandi í fjórum umferðarslysum með stuttu millibili á árunum 1999 og 2000. Fyrsta slysið varð 8. janúar 1999, annað 13. apríl sama árs, hið þriðja 27. september 1999 og fjórða slysið 20. maí 2000. Var í öllum tilvikum annað hvort ekið í veg fyrir bifreið áfrýjanda eða aftan á hana og varð hann í hvert sinn fyrir meiðslum, en mismiklum þó. Í málinu krefur áfrýjandi stefndu um bætur vegna slyssins 13. apríl 1999.

Með matsbeiðni 11. júní 2001 fóru áfrýjandi, Tryggingamiðstöðin hf., Sjóvá-Almennar tryggingar hf. og tjónafulltrúi Lloyd's á Íslandi þess sameiginlega á leit við tvo nafngreinda lækna að þeir létu í té rökstutt álit eða mat á tjóni áfrýjanda vegna áðurnefndra slysa. Var Tryggingamiðstöðin hf. vátryggjandi bifreiðanna, sem ollu fyrsta og fjórða slysinu, en Sjóvá-Almennar tryggingar hf. var vátryggingafélag bifreiðarinnar, sem olli því þriðja. Læknarnir voru ekki dómkvaddir til starfans. Í matsbeiðninni var spurt um hver væri tímabundin óvinnufærni áfrýjanda „vegna hvers slyss á tímabilinu frá því tjón varð og þar til ekki var að vænta frekari bata.“ Þá var spurt um varanlegan miska og varanlega örorku áfrýjanda af völdum hvers slyss og loks hvort og þá hversu lengi áfrýjandi hafi verið veikur þannig að hann teldist eiga rétt á þjáningabótum samkvæmt 3. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 vegna hvers slyss. Matsgerð læknanna er dagsett 1. febrúar 2002. Er í héraðsdómi gerð nánari grein fyrir efni hennar.

Tjónafulltrúi Lloyd's greiddi áfrýjanda 5.074.646 krónur 10. október 2002. Er af hálfu stefndu haldið fram að áfrýjandi hafi með því fengið að fullu bætt tjón sitt vegna umferðarslyssins 13. apríl 1999 og að frekari bótaréttur vegna þess slyss verði ekki studdur við nefnda matsgerð. Í málinu krefst áfrýjandi annars vegar bóta fyrir tímabundið atvinnutjón samkvæmt 2. grein skaðabótalaga, sem stefndu telja sér óskylt að greiða. Í annan stað deila málsaðilar um vexti, en áfrýjandi telur upphafsdag dráttarvaxta vegna allra liða bótakröfu sinnar eiga að miðast við fyrra tímamark en stefndu fallast á.

II.

Í matsgerð 1. febrúar 2002 er fjallað um hvert áðurnefndra fjögurra slysa og afleiðingar þess fyrir heilsufar áfrýjanda. Verður ráðið að fyrsta slysið hafi haft alvarlegustu afleiðingarnar. Umfjöllun um það lýkur með þessum orðum: „Tjónþoli kvaðst hafa verið óvinnufær og ekki búinn að jafna sig af afleiðingum slyssins þann 8. janúar 1999 er hann lenti í nýju slysi í apríl 1999.“ Í kafla í matsgerðinni um atvikið 13. apríl 1999 er greint frá rannsókn T-kk-ef M-kk-ef taugasérfræðings á áfrýjanda og meðal annars sagt frá henni þannig: „Einkenni tjónþola höfðu verið batnandi af þeim einkennum, sem komið höfðu í kjölfar fyrra slyssins og hafði tjónþoli verið í sjúkraþjálfun. Taldi læknirinn að einkenni tjónþola væru tiltölulega væg og hann ætti að vera fær um að vinna létt störf. Hann taldi hann hins vegar ófæran um að vinna erfiðisvinnu og vera ófæran til sjómennsku. Taldi hann að fyrra slysið væri afgerandi þáttur í þeim einkennum sem tjónþoli hafði. Seinna slysið hefði hins vegar hamlað nokkru varðandi bata.“

Í niðurstöðukafla matsins segir meðal annars: „Undirritaðir telja að um sé að ræða tímabundið atvinnutjón vegna fyrsta slyssins og tímabil veikinda vegna allra slysanna.“ Segir síðan að tímabundið atvinnutjón vegna umferðarslyssins 8. janúar 1999 samkvæmt 2. gr. skaðabótalaga teljist vera 100% frá slysdegi til 13. apríl 1999. Tímabundið atvinnutjón vegna slyssins 13. apríl 1999 samkvæmt sömu lagagrein „telst ekkert vera.“ Þá teljist áfrýjandi hafa verið veikur í skilningi skaðabótalaga frá 13. apríl 1999 til 13. júlí sama árs.

Með bréfi til matsmannanna 18. apríl 2002 óskaði lögmaður áfrýjanda eftir ítarlegum rökstuðningi fyrir tímabundinni tapaðri starfsgetu. Í öðru bréfi lögmannsins til matsmanna 19. júlí sama árs kvaðst hann hafa kynnt sér „hugmyndir ykkar er varða tímabundið örorkutjón vegna 4ra umferðarslysa og tel þörf á að koma á framfæri eftirfarandi athugasemdum ... .“ Athugasemdirnar lúta síðan eingöngu að matsniðurstöðum um þriðja og fjórða slysið. Í kjölfarið sendu matsmennirnir frá sér bréf 7. ágúst 2002 varðandi matið 1. febrúar sama árs. Segir þar að því miður hafi orðið mistök í mati á tímabundnu atvinnutjóni og tímabili veikinda vegna slysanna fjögurra. Það skuli hér með leiðrétt og niðurstöður eftir endurskoðun séu þær, sem á eftir fylgi. Tímabundið atvinnutjón vegna slyssins 8. janúar 1999 sé frá þeim degi til 13. apríl sama árs, en vegna slyssins þann dag teljist 100% tímabundið atvinnutjón „frá 13. apríl 1999 til 27. september 1999.“ Ekki er ástæða til að geta sérstaklega annarra leiðréttinga í bréfi matsmannanna.

III.

Áfrýjandi styður kröfu sína um bætur fyrir tímabundið atvinnutjón við endurskoðaða niðurstöðu matsmannanna 7. ágúst 2002, þar sem slysið 13. apríl 1999 var talið hafa leitt til tímabundinnar óvinnufærni allt til 27. september sama árs er áfrýjandi lenti í þriðja slysinu. Við uppgjör bóta til hans 10. október 2002 var matið frá 1. febrúar sama árs hins vegar lagt til grundvallar, þar sem ekkert tímabundið atvinnutjón var talið hafa hlotist af slysinu. Telja stefndu gögn málsins benda eindregið til að áfrýjandi hafi þá verið óvinnufær af völdum fyrsta slyssins.

Hin endurskoðaða matsniðurstaða er órökstudd með öllu og beinlínis í andstöðu við forsendur fyrir niðurstöðunum 1. febrúar 2002, sem raktar voru að framan, um að ekkert tímabundið atvinnutjón hafi hlotist 13. apríl 1999. Verður ekki byggt á bréfi matsmannanna 7. ágúst 2002 um ætlað tjón áfrýjanda. Í málinu krefst hann bóta fyrir töpuð laun miðað við laun 1. vélstjóra á fiskiskipinu Snorra Sturlusyni í öllum veiðiferðum á viðmiðunartímabilinu, þótt fyrir liggi að hann hafi að jafnaði gegnt stöðu 2. vélstjóra á skipinu og nýtt sér rétt til frítöku. Er krafan vanreifuð að þessu leyti og hinu sama gegnir um upphafstíma dráttarvaxtakröfu hans. Af öllu framangreindu leiðir að málatilbúnaður áfrýjanda telst vera svo vanreifaður að ekki verður komist hjá að vísa málinu frá héraðsdómi af sjálfsdáðum.

Rétt er að hver aðilanna beri sinn kostnað af málinu í héraði og fyrir Hæstarétti.

Dómsorð:

Málinu er vísað frá héraðsdómi.

Málskostnaður í héraði og fyrir Hæstarétti fellur niður.