142/2004

X var ákærður fyrir líkamsárás með því að hafa slegið A hnefahögg í andlitið með þeim afleiðingum að A hlaut áverka á hægra auga, tvísýni, bólgu og lítið brot í hægri augntóttarbotni ásamt blæðingu. Í skýrslu sinni hjá lögreglu bar A að X hafi slegið sig hnefahögg, sem hafi lent á vinstra kinnbeini og vinstra eyra, en jafnframt skallað sig harkalega í andlitið og hafi það högg lent á hægra auga og nefi. Fékk frásögn A að þessu leyti stoð í skýrslu vitnisins B hjá lögreglu. Talið var að ákæra málsins væri ekki í samræmi við þau gögn er lágu fyrir við útgáfu hennar. Var málinu því vísað frá héraðsdómi.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf og H-kk-nf H-kk-nf fyrrverandi hæstaréttardómari.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 22. mars 2004 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun, en einnig af hálfu ákæruvalds, sem krefst nú staðfestingar héraðsdóms um sakfellingu ákærða og frestun á ákvörðun refsingar hans.

Ákærði krefst sýknu af kröfu ákæruvalds. Við munnlegan málflutning gerði hann þá varakröfu að hinn áfrýjaði dómur verði ómerktur og málinu vísað heim í hérað.

I.

Í málinu er ákærða gefið að sök að hafa aðfaranótt 25. maí 2003, á salerni skemmtistaðarins Hvíta hússins á Selfossi, slegið A hnefahögg í andlitið með þeim afleiðingum að A hlaut áverka á hægra auga, tvísýni, bólgu og lítið brot í hægri augntóttarbotni ásamt blæðingu. Ákærði neitar sök. Í yfirheyrslu hjá lögreglu og í skýrslu sinni fyrir dómi kvaðst hann hafa verið umrætt kvöld á dansleik í Hvíta húsinu og farið þar á salernið. Hann hafi hitt A á salerninu og þeir verið að gantast. A hafi svo farið út af salerninu, en ákærði byrjað að kasta af sér vatni og gefið sig á tal við B, sem hafi staðið við hlið hans. A hafi hins vegar snúið aftur inn á salernið, komið aftan að ákærða þar sem hann var enn að kasta af sér vatni, beygt sig niður, gripið um fætur hans og lyft honum klofvega yfir salernisskálina. Hafi ákærði beðið A um að láta sig niður, en A þess í stað þrýst honum upp að veggnum. Kvaðst ákærði hafa reiðst snögglega vegna þessarar háttsemi A. Í skýrslu hjá lögreglu kvaðst hann hafa brugðist við með þeim hætti að hann hafi snúið sér við, ýtt A frá og stokkið svo á hann, en síðan róast, en gæti ekki lýst nánar hvað hann gerði við A. Um þetta sagði hann fyrir dómi að hann hafi snúið sér snarlega við, en við það hafi A kastast frá honum og lent inni í horni. Þegar A hafi snúið aftur hafi ákærða virst blæða úr andliti hans hægra megin. Hafi A stokkið á ákærða og haldið utan um hann. Augnabliki síðar hafi dyraverðir ásamt fyrrnefndum B skilið þá í sundur.

Í skýrslu sinni hjá lögreglu bar A að umrætt kvöld hafi hann verið á dansleik í Hvíta húsinu þar sem hann hafi farið á salernið. Þar inni hafi verið þrír karlmenn að kasta af sér vatni í salernisskálar. Kvaðst A hafa þekkt einn þeirra, ákærða. Hafi hann gengið að ákærða, sem sneri í hann baki, klipið hann í síðuna, en síðan gengið frá. Hafi ákærði beðið sig að hætta þessu. Hann hafi síðan klipið ákærða aftur og hafi ákærði þá brugðist við með því að slá hann með einu hnefahöggi í andlitið. Höggið hafi lent á vinstra kinnbeini og vinstra eyra. Hann hafi þá rokið að ákærða og reynt að halda honum. Ákærði hafi brugðist við með því að skalla hann ítrekað á ennið. Dyraverðir hafi síðan komið og hann þurft að losa takið sem hann hafði á ákærða. Hafi ákærði þá skallað hann einu sinni mjög harkalega í andlitið. Höggið hafi lent á hægra auga og nefi. Hafi fossblætt úr nefinu og honum sortnað fyrir augum. Var skýrsla A fyrir dómi að mestu á sömu lund, en þar kom fram að þegar ákærði hafi skallað hann hafi höggið lent á hægra auga og mikið blætt úr honum.

Vitnið B bar hjá lögreglu að ákærði hafi verið að kasta af sér vatni inni á salerninu. Ákærði og A hafi í fyrstu verið að ýta hvor við öðrum í góðu. A hafi svo komið aftan að ákærða, beygt sig undir hann, lyft honum upp og þrýst upp á salernisskálina. Hafi ákærði beðið A um að láta sig niður, en A haldið honum þannig í smá stund en síðan látið hann niður. Ákærði hafi rokið í A, slegið hann í andlitið og skallað hann. Hann hafi ekki séð þegar ákærði sló A heldur heyrt það. Þegar hann hafi litið við hafi hann séð ákærða skalla A í andlitið. Hafi hann þá gengið á milli þeirra og þar með hafi þessu lokið.

Eins og fram kemur í héraðsdómi skoðaði V-kk-nf J-kk-nf augnlæknir A 30. maí 2003 og gaf út vottorð um áverka hans 16. júní sama árs. Í því er meðal annars lýst að A hafi áverka á hægra auga, þar á meðal mar í hægri augnlokum, og tvísyni, sem hafi ekki horfið. Á tölvusneiðmynd komi í ljós lítið brot í hægri augntóttarbotni ásamt blæðingu. Hafi A undirgengist aðgerð á Landspítala-háskólasjúkrahúsi til að lagfæra brotið.

II.

Eins og að framan greinir neitar ákærði að hafa ráðist á A umrætt sinn, heldur segist hann hafa snúið sér snöggt við eftir að A lyfti honum upp og þrýsti honum upp að veggnum. Hafi A þá kastast frá honum. A kveður ákærða hins vegar hafa veitt sér hnefahögg, sem hafi lent á vinstra kinnbeini og vinstra eyra, en síðar skallað sig harkalega í andlitið og hafi höggið lent á hægra auga og nefi. Fær framburður hans að þessu leyti stoð í framburði vitnisins B, sem kvaðst hafa heyrt þegar ákærði sló A og þá litið við og séð hvar ákærði skallaði A í andlitið. Ákærða er sem fyrr segir eingöngu gefið að sök að hafa slegið A hnefahögg í andlitið, en ekki skallað hann, og með því valdið fyrrgreindum áverka á hægra auga hans. Er ákæran þannig í ósamræmi við framburð A sjálfs um að umrætt hnefahögg hafi lent á vinstra hluta andlits hans, en áverka á hægra auga væri að rekja til þess að ákærði skallaði hann. Fær ákæran heldur ekki stoð í framburði B.

Samkvæmt framansögðu er ákæra málsins ekki í samræmi við þau gögn er lágu fyrir við útgáfu hennar. Verður því að telja slíka annmarka á ákærunni að vísa beri málinu frá héraðsdómi, sbr. 1. málslið 1. mgr. 117. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála.

Allur sakarkostnaður í héraði og áfrýjunarkostnaður málsins skal greiðast úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðra verjenda ákærða í héraði og fyrir Hæstarétti eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Málinu er vísað frá héraðsdómi.

Allur sakarkostnaður í héraði og áfrýjunarkostnaður málsins greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða í héraði, G-kk-ef Æ-kk-ef S-kk-ef héraðsdómslögmanns, 80.000 krónur, og málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða fyrir Hæstarétti, S-kk-ef J-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 100.000 krónur.