432/2014

L hf. höfðaði mál á hendur P ehf. og krafðist skaðabóta vegna tjóns sem L hf. taldi sig hafa orðið fyrir vegna ætlaðrar skaðabótaskyldrar háttsemi P ehf. við endurskoðun og könnun á árshlutauppgjörum L hf. Undri rekstri málsins í héraði lögðu bæði L hf. og P ehf. fram beiðni um dómkvaðningu matsmanna og var beiðni beggja tekin til greina. P ehf. óskaði síðan eftir því að matsmenn yrðu dómkvaddir til að svara sex spurningum til viðbótar. Með hinum kærða úrskurði var beiðnin tekin til greina að því er varðaði tvær spurningar matsbeiðni P ehf. en hafnað að því er aðrar spurningar varðaði. Í dómi Hæstaréttar var hinn kærði úrskurður staðfestur að öðru leyti en því að einnig var fallist á kröfu P ehf. um að fá dómkvadda matsmenn til að svara tveimur spurningum til viðbótar í matsbeiðni hans. Voru enda ekki taldir á spurningunum nokkrir þeir annmarkar sem girt gætu fyrir að þær yrðu lagðar fyrir matsmenn.

Dómur Hæstaréttar

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf, B-kk-nf B-kk-nf og E-kk-nf T-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 16. júní 2014 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 20. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 2. júní 2014 þar sem fallist var á beiðni sóknaraðila um dómkvaðningu matsmanna til að svara tveimur spurningum en henni hafnað að því er varðaði aðrar matsspurningar. Kæruheimild er í c. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að lagt verði fyrir héraðsdómara að dómkveðja menn til að framkvæma hið umbeðna mat. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili hefur ekki kært úrskurð héraðsdóms fyrir sitt leyti og kemur krafa hans um málskostnað í héraði þegar af þeirri ástæðu ekki til álita hér fyrir dómi.

Sóknaraðili hafði ekki uppi kröfu um málskostnað í héraði í þessum þætti málsins og kemur sú kafa hans því ekki til úrlausnar.

I

Varnaraðili hét áður Landsbanki Íslands hf. og er nú undir slitum. Varnaraðili höfðaði mál 8. mars 2012 á hendur sóknaraðila og PricewaterhouseCoopers LLP til heimtu skaðabóta vegna tjóns sem varnaraðili telur sig hafa orðið fyrir við endurskoðun og könnun á árshlutauppgjörum bankans og ráðgjafar um hvernig haga skyldi tilteknum þáttum í reikningsskilum hans. Málatilbúnaði varnaraðila er nánar lýst í hinum kærða úrskurði.

Með úrskurði héraðsdóms 16. júlí 2013 var fallist á beiðni varnaraðila um dómkvaðningu matsmanna til að svara tilteknum spurningum. Úrskurður þessi var staðfestur með dómi Hæstaréttar 19. september 2013 í máli nr. 533/2013. Í kjölfarið óskaði sóknaraðili eftir dómkvaðningu matsmanna til að svara spurningum í 37 liðum, en mörgum þeirra var skipt upp í undirliði. Með úrskurði héraðsdóms 29. janúar 2014 var fallist á að dómkveðja matsmenn til að svara þremur af þessum spurningum. Þeim úrskurði héraðsdóms var ekki skotið til Hæstaréttar. Sóknaraðili óskaði síðan eftir að matsmenn yrðu dómkvaddir til að svara sex spurningum til viðbótar. Með hinum kærða úrskurði var fallist á að dómkveðja matsmenn til að svara 3. og 4. spurningu í beiðni hans en henni að öðru leyti hafnað. Sóknaraðili hefur skotið úrskurðinum til réttarins í því skyni að fá honum hnekkt að því marki sem beiðni hans var hafnað. Þær sex spurningar sem sóknaraðili vill að lagðar verði fyrir matsmenn eru teknar upp í hinum kærða úrskurði.

II

Í 1. spurningu í matsbeiðni sóknaraðila er óskað eftir áliti dómkvaddra manna á því hvort gerð, framsetning og skýringar, aðferðafræði og reikningshaldslegt mat stjórnenda í samandregnum árshlutareikningi varnaraðila 30. júní 2008 hafi verið í samræmi við góða reikningsskilavenju að því er varðar eignarhluti aflandsfélaga í varnaraðila, eignarhluti í honum á svonefndum LI-Hedge reikningi, virði heildarskiptasamninga (svonefndra Total Return Swap samninga) og virðisrýrnun útlána. Samkvæmt VII. kafla A. og 90. gr. laga nr. 3/2006 um ársreikninga bar varnaraðila að beita alþjóðlegum reikningsskilastöðlum við samningu árshlutareiknings, enda var hann félag samkvæmt 1. tölulið 1. mgr. 1. gr. laganna. Svo sem tekið var fram í athugasemdum við 3. gr. í frumvarpi til laga nr. 45/2005 um breyting á lögum nr. 144/1994 um ársreikninga fólu fyrrgreindu lögin í sér þá breytingu á þeim síðargreindu að í stað góðrar reikningsskilavenju var vísað til settra reikningsskilareglna og var þá átt við reglur Reikningsskilaráðs og samþykkta alþjóðlega reikningsskilastaðla. Eftir setningu laganna voru eldri lög um ársreikninga síðan endurútgefin sem lög nr. 3/2006. Þótt umrædd matsspurning sé að þessu leyti ónákvæm um matsgrundvöll er þess að gæta að við mat á því hvað telst góð reikningsskilavenja fyrir varnaraðila ber að miða við þær reikningsskilareglur sem áttu við þegar árshlutareikningurinn var saminn. Þá er ekki um að ræða sömu spurningu og fallist var á að leggja fyrir matsmenn með fyrrgreindum dómi réttarins í máli nr. 533/2013 þótt spurningin lúti að nokkru marki að sömu atriðum. Enn fremur verður spurningin ekki talin svo víðtæk eða óljós að því verði slegið föstu að útilokað sé fyrir matsmenn að afmarka hana nánar og taka afstöðu til hennar, en sóknaraðili ber kostnað af matinu og áhættu af því að það komi honum að notum. Verður því fallist á að dómkvaddir verði matsmenn til að svara þessari spurningu.

Í 2. spurningu er þess farið á leit að matsmenn fjalli um hvort einhverjar staðfestingar eða yfirlýsingar stjórnenda varnaraðila, sem fram komu í staðfestingarbréfi til sóknaraðila 28. júlí 2008, hafi verið rangar og þá á hvern hátt að því er varðar sömu atriði og greinir í 1. spurningu. Þær matsspurningar sem teknar hafa verið til greina við reksturs þessa dómsmáls lúta ekki að þessu nánar afmarkaða atriði og eru ekki þeir annmarkar á þessari spurningu sem girða fyrir að hún verði lögð fyrir matsmenn. Verða þeir því einnig dómkvaddir til að svara henni.

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur að því er varðar 5. og 6. spurningu í matsbeiðni sóknaraðila.

Rétt er að kærumálskostnaður falli niður

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur að öðru leyti en því að tekin er til greina krafa sóknaraðila, PricewaterhouseCoopers ehf., um að fá dómkvadda matsmenn til að svara 1. og 2. spurningu í matsbeiðni hans.

Kærumálskostnaður fellur niður.