568/2011

ehf. krafði Í hf. um greiðslu tiltekinnar fjárhæðar í sterlingspundum á grundvelli samnings um gjaldmiðlaviðskipti milli IC og G hf. Taldi IC ehf. að krafa félagsins hefði færst yfir til N hf., sem síðar varð Í hf., með tiltekinni ákvörðun Fjármálaeftirlitsins um að óuppgerð viðskipti G hf. sem ekki tengdust afleiðuviðskiptum færðust yfir til hins nýja banka. Hæstiréttur vísaði til þess að skuldir vegna gjaldmiðlaviðskipta af því tagi sem IC gerði við G hf. hefðu ekki verið meðal þeirra nánar tilgreindu skuldbindinga sem færðar voru frá G hf. til hins nýja banka með ákvörðun Fjármálaeftirlitsins. Þá yrði ekki fallist á það að forsendur fyrir skiptingu efnahagsreiknings hins nýja banka hefði flutt frekari skuldbindingar til Í en þær sem beinlínis leiddu af ákvörðuninni. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu Í hf. af kröfu IC ehf. sökum aðildarskorts.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf og B-kk-nf B-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 18. október 2011. Hann krefst þess að stefnda verði gert að greiða sér 127.203,86 sterlingspund ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 13. júní 2008 til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

I

Málavöxtum og málsástæðum aðila er lýst í hinum áfrýjaða dómi. Eins og þar greinir gerðu áfrýjandi og Glitnir banki hf. samning um gjaldmiðlaviðskipti 11. júní 2008. Samkvæmt samningnum keypti áfrýjandi 127.231,86 sterlingspund fyrir 1.200.000 danskar krónur og átti afhending á gjaldmiðlunum að fara fram tveimur dögum síðar. Óumdeilt er að við þetta uppgjör urðu þau mistök af hálfu bankans að áfrýjanda voru greiddir bandaríkjadalir í stað punda. Þessa fjárhæð í dölum endurgreiddi áfrýjandi 22. júlí 2008 en í kjölfarið barst honum ekki greiðsla í pundum frá bankanum.

Samkvæmt heimild í 100. gr. a. laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki, sbr. 5. gr. laga nr. 125/2008, tók Fjármálaeftirlitið 7. október 2008 yfir vald hluthafafundar Glitnis banka hf., vék stjórn hans frá og setti skilanefnd yfir bankann. Með ákvörðun Fjármálaeftirlitsins 14. þess mánaðar, sem reist var á sömu lagaheimild, var eignum og skuldum bankans ráðstafað. Í þeirri ákvörðun fólst að stefndi, sem þá hét Nýi Glitnir banki hf., tók við öllum skuldbindingum vegna innstæðna í innlendum útibúum Glitnis banka hf., auk nánar tilgreindra ábyrgða bankans. Þá tók stefndi yfir skuldbindingar samkvæmt verðbréfum útgefnum af bankanum með veði hjá seðlabönkum og ríkissjóðum og veðskuldir áhvílandi á fullnustueignum. Í niðurlagi ákvörðunarinnar kom fram sá fyrirvari að Fjármálaeftirlitið gæti gert hvers konar breytingar á ákvörðuninni, þar með talið fellt hana úr gildi í heild eða að hluta, ef hún reyndist byggð á ófullnægjandi eða röngum upplýsingum um málsatvik eða aðrar forsendur hennar brygðust verulega.

Í umræddri ákvörðun Fjármálaeftirlitsins var fjallað um mat á eignum og uppgjör, en þar sagði meðal annars að um nánari meðferð einstakra liða í skiptingu efnahagsreiknings væri kveðið á um í sérstöku skjali sem Fjármálaeftirlitið hefði staðfest. Það skjal var einnig frá 14. október 2008 en var endurskoðað 19. sama mánaðar og bar yfirskriftina „Forsendur fyrir skiptingu efnahagsreiknings“. Í inngangi skjalsins kom fram að Fjármálaeftirlitið hefði tekið saman samræmd viðmið um framsetningu stofnefnahagsreiknings nýs banka, en markmiðið væri að samræma vinnubrögð við yfirfærslu eigna og skulda í nýjan banka og koma með tillögu um áætlað mat en formlegt verðmat eigna og skulda færi fram síðar. Þá sagði að í skjalinu væri gerð nánar grein fyrir einstökum liðum „opnunarefnahagsreiknings“. Í framhaldinu var síðan vikið að því hvaða eignir og skuldir hefðu verið fluttar yfir í nýjan banka. Að því er varðar þær eignir sem fluttar voru í nýjan banka var ýmist tekið fram að þær væru færðar á gangverði eða bókfærðu verði. Þær skuldir sem fluttar voru í nýja bankann voru annars vegar innlán, sem færa átti á bókfærðu verði, og hins vegar aðrar skuldir en um þær sagði svo: „Óuppgerð viðskipti færast yfir í nýja bankann á bókfærðu verði, annað verður eftir í gamla bankanum, þar með talið skuldir tengdar afleiðusamningum.“ Með þessu telur áfrýjandi að skuld samkvæmt fyrrgreindum samningi um gjaldmiðlaviðskipti hafi verið flutt yfir til stefnda.

II

Svo sem nánar greinir í hinum áfrýjaða dómi kemur fram í gögnum málsins að krafa samkvæmt gjaldmiðlasamningi áfrýjanda við Glitni banka hf. hafi verið framseld Icelandair Group ehf. Fyrir Hæstarétt hefur verið lögð yfirlýsing þess félags og áfrýjanda um að krafan hafi eingöngu verið framseld til innheimtu og því hafi hún allt frá stofnun verið í eigu áfrýjanda, sem er dótturfélag Icelandair Group ehf. Yfirlýsing þessi er ódagsett en af efni hennar verður ráðið að hún var rituð eftir uppsögu héraðsdóms. Samkvæmt þessu verður ekki fallist á það með stefnda að fyrir hendi sé aðildarskortur til sóknar.

Á grundvelli lögbundinnar heimildar tók Fjármálaeftirlitið þá ákvörðun 14. október 2008 að flytja nánar tilgreindar skuldbindingar frá Glitni banka hf. til stefnda. Þar á meðal voru ekki skuldir vegna gjaldmiðlaviðskipta af því tagi sem áfrýjandi gerði við bankann. Þessari ákvörðun Fjármálaeftirlitsins hefur ekki verið breytt í samræmi við fyrirvara sem gerður var í ákvörðuninni. Þá verður ekki fallist á það með áfrýjanda að það skjal sem ákvörðunin vísar til og hefur að geyma forsendur fyrir skiptingu efnahagsreiknings nýs banka hafi flutt frekari skuldbindingar til stefnda en leiðir beinlínis af ákvörðuninni, en þessar forsendur lúta aðeins að því hvernig farið skuli með í efnahagsreikningi stefnda þær eignir og skuldir sem fluttar höfðu verið til hans. Samkvæmt þessu verður niðurstaða hins áfrýjaða dóms staðfest.

Áfrýjanda verður gert að greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, Icelandair Cargo ehf., greiði stefnda, Íslandsbanka hf., 600.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.