471/2012

Í ehf. kærði úrskurð héraðsdóms þar sem bú félagsins var tekið til gjaldþrotaskipta að kröfu Í hf. Til grundvallar beiðni Í hf. um gjaldþrotaskipti lá lánssamningur þar sem Í hf. lánaði Í ehf. jafnvirði 186.000.000 krónur. Í dómi Hæstaréttar kom fram að Í ehf. hefði ekki svarað áskorun Í hf. samkvæmt 5. tl. 2. mgr. 65. gr. laga nr. 21/1991, um að lýsa því yfir innan þriggja vikna að félagið væri fært um að greiða skuldina innan skamms tíma. Með því hefði Í hf. leitt líkur að ógjaldfærni Í ehf. en félagið hafði ekki varist kröfunni um gjaldþrotaskipti með því að sýna fram á gjaldfærni sína, sbr. upphafsorð 65. gr. sömu laga, og gæti engu breytt í þeim efnum umdeild fjárkrafa sem Í ehf. hafði uppi í dómsmáli á hendur öðrum aðila. Þá var ekki fallist á það með Í ehf. að fjárkrafa Í hf. væri nægjanlega tryggð með veði í eignum félagsins, sbr. 1. tl. 3. mgr. 65. gr. laga nr. 21/1991. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf og B-kk-nf B-kk-nf settur hæstaréttardómari.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 29. júní 2012 sem barst héraðsdómi sama dag og Hæstarétti ásamt kærumálsgögnum 3. júlí sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 18. júní 2012 þar sem fallist var á kröfu varnaraðila um að bú sóknaraðila yrði tekið til gjaldþrotaskipta. Kæruheimild er í 1. mgr. 179. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Sóknaraðili krefst þess að hafnað verði kröfu varnaraðila um töku bús hans til gjaldþrotaskipta. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Kröfu sína um gjaldþrotaskipti reisir varnaraðili á lánssamningi 18. febrúar 2008 milli sóknaraðila, sem þá hét Svefn og heilsa ehf., og Glitnis banka hf. Kröfum samkvæmt þeim samningi mun með ákvörðun Fjármálaeftirlitsins 14. október 2008 hafa verið ráðstafað til varnaraðila, sem þá bar heitið Nýi Glitnir banki hf. Samkvæmt samningnum var fjárhæð lánsins að jafnvirði 186.000.000 krónur og lántaka bar í beiðni um útborgun að tilgreina í hvaða myntum hann hygðist taka lánið. Lánið átti að endurgreiða með einni afborgun 20. febrúar 2009, en með viðauka við lánssamninginn 29. apríl 2009 var ákveðið að gjalddaginn yrði 20. ágúst sama ár, auk þriggja gjalddaga á vöxtum á mánaðar fresti í fyrsta sinn 20. maí það ár. Skilmálum lánsins er nánar lýst í hinum kærða úrskurði.

Varnaraðili heldur því fram að lánið hafi verið tekið að jöfnum hlut í svissneskum frönkum og japönskum yenum. Í kröfu hans um gjaldþrotaskipti er fjárhæð skuldarinnar talin nema samtals 588.810.319 krónum. Sóknaraðili telur aftur á móti að lánið hafi verið tekið í íslenskum krónum bundið við gengi nefndra gjaldmiðla og fari sú tilhögun í bága við 13. og 14. gr., sbr. 2. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Varnaraðili hefur lagt fram útreikning á dráttarvöxtum af upphaflegum höfuðstól lánsins í íslenskum krónum miðað við gjalddaga 20. maí 2009. Samkvæmt honum eru vextirnir 95.604.292 krónur, en að viðbættum höfuðstólnum nemur skuldin 281.604.292 krónum.

Svo sem rakið er í hinum kærða úrskurði skoraði varnaraðila á sóknaraðila með bréfi 10. janúar 2012 að lýsa því yfir innan þriggja vikna að hann væri fær um að greiða skuldina innan skamms tíma, sbr. 5. tölul. 2. mgr. 65. gr. laga nr. 21/1991. Áskorun þessi var birt sóknaraðila 18. sama mánaðar og var henni ekki svarað. Með þessu hefur varnaraðili leitt líkur að ógjaldfærni sóknaraðila en hann getur varist kröfu um gjaldþrotaskipti með því að sýna fram á gjaldfærni sína, sbr. upphafsorð 2. mgr. 65. gr. fyrrgreindra laga. Það hefur sóknaraðili ekki gert og verður fallist á með héraðsdómi að engu breyti í þeim efnum umdeild fjárkrafa sem sóknaraðili hefur uppi í dómsmáli á hendur öðrum aðila.

Sóknaraðili heldur því einnig fram að varnaraðili geti ekki krafist gjaldþrotaskipta þar sem fjárkrafa hans sé nægjanlega tryggð með veði í eignum sóknaraðila, sbr. 1. tölul. 3. mgr. 65. gr. laga nr. 21/1991. Til stuðnings þessu bendir sóknaraðili á að krafan sé tryggð með veði í fasteign að Engjateig 17-19 í Reykjavík og Dalsbraut 1 á Akureyri. Sóknaraðili hefur í máli þessu ekki aflað matsgerðar dómkvaddra manna um söluverðmæti þeirra eigna. Matsgerð frá 22. desember 2008, sem aflað var af öðru tilefni, um verðmæti fasteignarinnar á Akureyri miðað við mars það ár getur ekki haft þýðingu um verðmæti eignarinnar nú. Þá hefur komið fram að fasteignamat þessara eigna nemi samtals 167.505.000 krónum. Ef lagt er til grundvallar að söluverð umræddra fasteigna sé með hliðsjón af 27. gr. laga nr. 6/2001 um skráningu og mat fasteigna ekki lægra en fasteignamat þeirra hefur sóknaraðila ekki tekist að sýna fram á að fjárkrafa varnaraðila sé nægjanlega tryggð þótt miðað sé við að lánið hafi verið tekið í íslenskum krónum.

Samkvæmt framansögðu verður staðfest niðurstaða hins kærða úrskurðar um að taka bú sóknaraðila til gjaldþrotaskipta.

Sóknaraðila verður gert að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og segir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, Ísmet ehf., greiði varnaraðila, Íslandsbanka hf., 250.000 krónur í kærumálskostnað.