781/2009

Í málinu gerði J meðal annars kröfu fyrir Hæstarétti um ómerkingu héraðsdóms á grundvelli þess að hinir tveir sérfróðu meðdómendur í héraði hafi verið vanhæfir til setu í dóminum vegna tengsla sinna við V. Upplýst var í málinu að M, annar sérfróði meðdómandinn, hafði fengið greitt fyrir 74 matsgerðir á árunum 2008 til 2010 úr hendi V. Ekki komu fram mótmæli af hálfu V gegn því að hann hafi tilnefnt M af sinni hálfu til slíkra matsgerða. Í dómi Hæstaréttar segir að leggja yrði til grundvallar að V hefði á greindu tímabili oft tilnefnt M af sinni hálfu til trúnaðarstarfa við örorkumat. Yrði að fallast á með J að hann þyrfti ekki við þessar aðstæður að sæta því að M tæki á sama tíma sæti sem meðdómsmaður í málinu, sbr. g. lið 5. gr. laga nr. 91/1991.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf, P-kk-nf H-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 30. desember 2009. Hann krefst þess aðallega að hinn áfrýjaði dómur verði ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar og dómsálagningar að nýju. Til vara krefst hann þess að stefnda verði gert að greiða sér 38.882.077 krónur með 4,5% ársvöxtum af 4.697.176 krónum frá 18. maí 2003 til 1. október 2004, af 31.265.102 krónum frá þeim degi til 15. október 2006, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 38.882.077 krónum frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádregnum innborgunum, 573 krónum 28. nóvember 2003, 300.000 krónum 21. apríl 2004, 500.000 krónum 21. júní 2004, 200.000 krónum 29. júlí 2004 og 158.862 krónum 20. október 2004. Í báðum tilvikum krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti, án tillits til gjafsóknar sem honum var veitt í héraði.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti. Til vara krefst hann lækkunar á kröfu áfrýjanda og að málskostnaður verði þá felldur niður.

Aðalkrafa áfrýjanda um ómerkingu héraðsdóms er byggð á því að hinir tveir sérfróðu meðdómendur í héraði, læknarnir M-kk-nf P-kk-nf A-kk-nf og S-kk-nf B-kk-nf, hafi verið vanhæfir til setu í dóminum vegna tengsla sinna við stefnda. Kveðst áfrýjandi fyrst hafa fengið vitneskju um hverjir yrðu kvaddir til dómstarfa við upphaf aðalflutnings málsins og því ekki haft ráðrúm til að kanna hæfi meðdómendanna fyrr en eftir að málið hafi verið dómtekið í héraði. Byggir hann á því að læknarnir tveir séu læknar Orkuhússins sf., Suðurlandsbraut 34 í Reykjavík, þar sem R-kk-nf J-kk-nf, ráðgefandi læknir stefnda, starfi einnig á sömu hæð hússins og þeir. Þeir noti sama tölvukerfi og skrifstofubúnað og R-kk-nf. Þá telur áfrýjandi að annar eða báðir hinna sérfróðu meðdómenda hafi tekið að sér verkefni fyrir stefnda og þegið fyrir greiðslur á síðustu árum. Kveðst áfrýjandi hafa vitneskju um að annar meðdómsmanna, M-kk-nf P-kk-nf, hafi tekið að sér störf fyrir stefnda meðan mál þetta hafi verið í flutningi fyrir héraðsdómi. Lagði hann fram því til staðfestingar tvö tölvubréf 16. og 23. október 2009, þar sem stefndi tilnefndi meðdómsmann af sinni hálfu til að meta örorku tveggja nafngreindra tjónþola sem leituðu eftir bótum frá stefnda. Eru aðilar sammála um að þar hafi verið um að ræða tilvik þar sem viðkomandi tjónþoli og stefndi hafi komið sér saman um að tveir læknar skyldu gera örorkumat og skyldi hvor tilnefna einn. Skoraði áfrýjandi á stefnda að upplýsa meðal annars hvort hinir sérfróðu meðdómsmenn „hafi annast ráðgjöf fyrir félagið og fjölda mála þar sem þeir hafi tekið að sér störf s.s. matsstörf á síðustu þremur árum.“

Stefndi hefur mótmælt aðalkröfu áfrýjanda. Hefur hann bent á að Orkuhúsið sf. sé rekstrarfélag sem hafi alla fasteignina að Suðurlandsbraut 34 á leigu og framleigi síðan rými í húsinu til félaga lækna, sjúkraþjálfara og annarra sem annast stoðkerfisþjónustu. Hvað læknaþjónustuna varði sé það Stoðkerfi ehf. sem leigi aðstöðu í húsinu. R-kk-nf J-kk-nf læknir leigi aðstöðu af Stoðkerfum ehf. en eigi hvorki hlut í því félagi né sé fjárhagslega háður rekstri þess eða annarra lækna að Suðurlandsbraut 34. Læknarnir reki starfsemi sína sem einstaklingar og engin fjárhagsleg tengsl séu þeirra á milli. Þá mótmælir stefndi því að tilnefning hans í einhverjum tilvikum á meðdómsmanninum M-kk-þgf P-kk-þgf til matsstarfa geri lækninn vanhæfan til setu í héraðsdóminum. Stefndi brást við fyrrgreindri áskorun áfrýjanda með því að upplýsa að meðdómandinn S-kk-nf hefði ekki tekið að sér matsstörf fyrir stefnda. Hins vegar hefði M-kk-nf P-kk-nf fengið greitt fyrir 74 matsgerðir á árunum 2008 til 2010. Ekki lægi fyrir hver hefði tilnefnt hann til starfa í þessum málum en þetta byggi oftast á samkomulagi aðila; M-kk-nf P-kk-nf hafi stundum verið tilnefndur af lögmanni tjónþola. Samkvæmt grófri talningu hafi R-kk-nf J-kk-nf annast matsstörf í 829 málum fyrir stefnda á sama tímabili.

Ekki verður fallist á með áfrýjanda að það valdi vanhæfi meðdómendanna í héraði að hafa rekið læknastofur sínar í húsnæði, þar sem R-kk-nf J-kk-nf, fastur trúnaðarlæknir stefnda, hafði einnig stofu. Þá hefur áfrýjandi ekki sýnt fram á að S-kk-nf B-kk-nf hafi tekið að sér störf fyrir stefnda sem hafi gert hann vanhæfan til setu í héraðsdómi. Málsaðilar deila ekki um að nokkuð hafi tíðkast í skaðabótamálum vegna líkamstjóna, þar sem kröfum hefur verið beint að stefnda, að aðilar hafi komið sér saman um að leita til tveggja lækna til að meta örorku tjónþola. Hafi þá hvor þeirra um sig tilnefnt annan lækninn. Stefndi mótmælir því ekki að hann hafi tilnefnt M-kk-þf P-kk-þf A-kk-þf af sinni hálfu til slíkra matsgerða en hefur ekki upplýst þrátt fyrir áskorun áfrýjanda hversu oft svo hafi staðið á í fyrrgreindum 74 tilvikum. Miðað við þessar upplýsingar verður lagt til grundvallar að stefndi hafi á greindu tímabili oft tilnefnt M-kk-þf P-kk-þf af sinni hálfu til trúnaðarstarfa við örorkumöt. Verður fallist á með áfrýjanda að hann þurfi ekki við þessar aðstæður að sæta því að M-kk-nf P-kk-nf taki á sama tímabili sæti sem meðdómsmaður í málinu, sbr. g. lið 5. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Leiðir af þessu að aðalkrafa áfrýjanda verður tekin til greina og hinn áfrýjaði dómur ómerktur.

Stefnda verður gert að greiða áfrýjanda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur er ómerktur og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til löglegrar meðferðar og dómsálagningar á ný.

Stefndi, Vátryggingafélag Íslands hf., greiði áfrýjanda, J-kk-þgf Ó-kk-þgf J-kk-þgf, 400.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.