428/2011

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli þb. G ehf. á hendur J var vísað frá dómi, með vísan til þess að við málshöfðun hefði verið liðinn málshöfðunarfrestur samkvæmt 148. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Í dómi Hæstaréttar segir meðal annars að samkvæmt 1. mgr. 148. gr. laga nr. 21/1991 verði þrotabú að höfða mál til riftunar á ráðstöfun þrotamanns innan sex mánaða frá því að skiptastjóri átti þess kost að krefjast riftunar, en frestur þessi hefjist þó aldrei fyrr en við lok kröfulýsingarfrests. Með 2. mgr. 1. gr. laga nr. 31/2010 hafi reglunni verið breytt til bráðabirgða á þann veg að til ársloka 2012 skyldi málshöfðunarfrestur, sem þar um ræðir, vera tólf mánuðir. Mál þetta hafi ekki verið höfðað innan árs frá lokum kröfulýsingarfrests við skipti á þb. G ehf. og því ekki höfðað í tæka tíð. Þb. G ehf. bar einnig fyrir sig í málinu að það væri rekið til heimtu skaðabóta úr hendi J eftir almennum reglum en Hæstiréttur taldi að málið væri vanreifað að þessu leyti. Var úrskurður um að vísa málinu frá héraðsdómi því staðfestur af Hæstarétti.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, E-kk-nf T-kk-nf og G-kvk-nf B-kvk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 4. júlí 2011, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 12. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 22. júní 2011, þar sem máli sóknaraðila á hendur varnaraðila var vísað frá dómi. Kæruheimild er í j. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

Varnaraðili kærði úrskurð héraðsdóms fyrir sitt leyti 12. júlí 2011. Hann krefst þess aðallega að málinu verði vísað frá Hæstarétti að því er varðar kæru sóknaraðila, en til vara að hinn kærði úrskurður verði staðfestur að öðru leyti en því að sóknaraðila verði gert að greiða sér hærri fjárhæð í málskostnað en þar var ákveðin. Í báðum tilvikum krefst varnaraðili kærumálskostnaðar.

Á kæru sóknaraðila eru ekki þeir annmarkar að næg ástæða sé til að verða við aðalkröfu varnaraðila um að máli þessu verði vísað frá Hæstarétti.

Eins og greinir í hinum kærða úrskurði leitar sóknaraðili, sem áður bar heitið Jóhann Ólafsson & Co. ehf., með máli þessu riftunar á greiðslu skuldar félagsins við varnaraðila að fjárhæð 110.300.000 krónur, sem hafi verið innt af hendi samkvæmt samkomulagi 16. júní 2009 með afhendingu hluta í Hvítlist hf., auk þess sem sóknaraðili krefur varnaraðila um greiðslu á 350.000.000 krónum með nánar tilgreindum vöxtum frá síðastnefndum degi ásamt málskostnaði. Samkvæmt gögnum málsins var sóknaraðili tekinn til gjaldþrotaskipta 7. ágúst 2009 og er frestdagur við skiptin 30. júlí sama ár, en kröfulýsingarfresti mun hafa lokið 14. október 2009. Fyrir liggur að varnaraðili gerði skriflegt samkomulag við skiptastjóra sóknaraðila 7. apríl 2010, þar sem sá fyrrnefndi lýsti meðal annars yfir að hann féllist á að sóknaraðili myndi höfða mál á hendur sér til riftunar á ráðstöfunum félagsins þótt frestur til þess yrði liðinn, en það skyldi þó gert ekki síðar en 1. júní 2010. Sóknaraðili höfðaði á hinn bóginn mál þetta 31. janúar 2011, en með hinum kærða úrskurði tók héraðsdómur til greina kröfu varnaraðila um að því yrði vísað frá dómi, þar sem þá hafi verið liðinn málhöfðunarfrestur samkvæmt 148. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl.

Samkvæmt 1. mgr. síðastnefndrar lagagreinar verður þrotabú að höfða mál til riftunar á ráðstöfun þrotamanns innan sex mánaða frá því að skiptastjóri átti þess kost að krefjast riftunar, en frestur þessi hefst þó aldrei fyrr en við lok kröfulýsingarfrests. Með 2. mgr. 1. gr. laga nr. 31/2010, sem tóku gildi 23. apríl á því ári, var reglu þessari breytt til bráðabirgða á þann veg að til ársloka 2012 skyldi málshöfðunarfrestur, sem þar um ræðir, vera tólf mánuðir. Án tillits til þess hvort lagabreyting þessi geti tekið til tilvika, þar sem sex mánaða frestur til málshöfðunar var liðinn við gildistöku hennar, verður ekki fram hjá því horft að mál þetta var ekki höfðað innan eins árs frá lokum kröfulýsingarfrests við gjaldþrotaskipti á sóknaraðila. Hann hefur ekki sýnt fram á að nokkur þau atvik hafi verið hér uppi, sem gætu leitt til þess að málshöfðunarfrestur teldist byrja að líða á síðara tímamarki en við lok kröfulýsingarfrests. Að því leyti, sem sóknaraðili reisir dómkröfur sínar á reglum XX. kafla laga nr. 21/1991, var málið af þessum sökum ekki höfðað í tæka tíð.

Að frágengnu því, sem að framan greinir, ber sóknaraðili fyrir sig að mál þetta sé rekið til heimtu skaðabóta úr hendi varnaraðila eftir almennum reglum. Um þetta er þess að gæta að í héraðsdómsstefnu er málatilbúnaður sóknaraðila í meginatriðum miðaður við að málið sé rekið til riftunar og endurheimt verðmæta samkvæmt ákvæðum XX. kafla laga nr. 21/1991, en í stefnu er aðeins lítillega rætt um skaðabætur eftir almennum reglum þar sem fjallað er um kröfu hans um greiðslu úr hendi varnaraðila. Málið er þannig ekki reifað í stefnu svo að viðhlítandi sé til þess að það geti gengið til efnisdóms einvörðungu um kröfu sóknaraðila um skaðabætur. Að þessu virtu verður staðfest niðurstaða hins kærða úrskurðar um að vísa málinu í heild frá dómi.

Sóknaraðila verður gert að greiða varnaraðila málskostnað í héraði og kærumálskostnað, sem ákveðinn er í einu lagi eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur um annað en málskostnað.

Sóknaraðili, þrotabú GV heildverslunar ehf., greiði varnaraðila, J-kk-þgf J. Ó-kk-þgf, samtals 750.000 krónur í málskostnað í héraði og kærumálskostnað.