323/2006

O krafðist þess að lagt yrði bann við því að J og Þ, sem höfðu verið starfsmenn Í, framleiddu eða seldu ísstrokka af tiltekinni tegund eða sambærilega vélarhluti. Í maí 2003 keypti O birgðir og rekstrarfjármuni Í og var tekið fram í samningnum að O fengi framseldan rétt Í til að framfylgja og fullnusta ákvæði ráðningarsamninga núverandi og fyrrverandi starfsmanna Í um trúnaðarskyldur. O byggði á því að J og Þ hefðu nýtt sér trúnaðarupplýsingar, sem þeir hefðu komist yfir í störfum hjá Í, við framleiðslu ísvéla. Krafa hans var einkum reist á því að J og Þ væru bundnir trúnaði og þagnarskyldu samkvæmt ákvæðum ráðningarsamninga þeirra við Í. Í héraðsdómi var ekki talið á færi O að byggja á þessum samningum og voru J og Þ þegar af þeirri ástæðu sýknaðir vegna aðildarskorts O. Á hinn bóginn byggði O sjálfstætt á því að háttsemi J og Þ væri í andstöðu við 2. og 3. mgr. 27. gr. þágildandi samkeppnislaga nr. 8/1993. Ekki var tekin afstaða til þessarar málsástæðu í héraðsdómi og var án þess ekki talið unnt að sýkna J og Þ vegna aðildarskorts O. Af þessum ástæðum og þar sem bersýnilega var talin þörf á kunnáttu sérfróðra meðdómsmanna til að leysa úr öðrum málsástæðum, sem vörðuðu tæknileg atriði, var ekki komist hjá því að ómerkja héraðsdóm ásamt meðferð málsins frá upphafi aðalmeðferðar.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kk-nf G-kk-nf, Á-kk-nf K-kk-nf og M-kk-nf S-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 13. júní 2006. Hann krefst þess að lagt verði bann við því að stefndu framleiði eða selji „ísstrokka í ísþykknivélar af gerðinni Thick-Ice Generator (T1-T4) eða sambærilega vélarhluti.“ Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndu krefjast staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

I.

Samkvæmt gögnum málsins mun félag, sem síðar fékk nafnið Ískerfi hf., hafa tekið til starfa á árinu 2000 í tengslum við það að Landsbanki Íslands hf. hafi leyst til sín eignir frá þrotabúi Brunna hf., en eins og síðastnefnt félag mun Ískerfi hf. hafa fengist við framleiðslu og sölu á svonefndum ísþykknivélum og öðrum kælibúnaði til nota um borð í fiskiskipum og við landvinnslu sjávarfangs. Með ráðningarsamningi 27. október 2000 gerðist stefndi J-kk-nf G. J-kk-nf framkvæmdastjóri Ískerfa hf., en stefndi Þ-kk-nf I-kk-nf V-kk-nf varð markaðsstjóri félagsins samkvæmt ráðningarsamningi 10. apríl 2001. Í þessum samningum voru hliðstæð ákvæði um að stefndu væru meðal annars bundnir þagnarskyldu um viðskipta- og atvinnuleyndarmál félagsins og væri þeim óheimilt að veita þriðja manni upplýsingar um þau eða hagnýta þær sjálfir í þrjú ár eftir lok starfa hjá því. Einnig var mælt fyrir um ævarandi þagnarskyldu stefndu um upplýsingar varðandi önnur nánar tilgreind atriði í sambandi við framleiðslu félagsins, svo og að þeim væri ávallt óheimilt að hagnýta sér slíkar upplýsingar eða gera þriðja manni það kleift. Ráðningarsamningum beggja stefndu mun hafa verið sagt upp af hendi Ískerfa hf. og þeir látið af störfum 30. apríl 2003. Með samningi 30. maí 2003 seldi Ískerfi hf. áfrýjanda allar vörubirgðir sínar, lausafjármuni til afnota við framleiðslu og atvinnurekstur, framleiðsluaðferðir, tæknilegar upplýsingar, einkaleyfi, skrásett vörumerki, auðkenni og viðskiptasambönd. Í samningnum var jafnframt kveðið á um að áfrýjandi fengi framseldan rétt Ískerfa hf. til að „framfylgja og fullnusta ákvæði ráðningarsamninga núverandi og fyrrverandi starfsmanna seljanda um trúnaðarskyldur, hugverkaréttindi og samkeppnishömlur.“

Í bréfum til stefndu 17. september 2004 greindi áfrýjandi frá því að hann hefði undir höndum nánar tilgreind gögn, sem hann teldi sýna að þeir hefðu eftir starfslok hjá Ískerfum hf. farið í nafni félags með heitinu Thick Ice Ltd. að bjóða til sölu ísvélar, sem væru sambærilegar þeim, sem áfrýjandi framleiddi og seldi. Við framleiðslu slíkra véla væru stefndu að nýta sér trúnaðarupplýsingar, sem þeir hefðu komist yfir í störfum hjá Ískerfum hf. Var skorað á stefndu að láta af þessu að því viðlögðu að áfrýjandi myndi beita fyrrgreindum ákvæðum ráðningarsamninga þeirra við Ískerfi hf., sem hann hefði öðlast rétt til að bera fyrir sig með kaupsamningi við það félag. Þessu andmæltu stefndu í bréfi til áfrýjanda 24. september 2004. Að undangengnum frekari bréfaskiptum aðilanna leitaði áfrýjandi lögbanns við því að stefndu „framleiði og/eða selji ísstrokka í ísþykknivélar af gerðinni Thick-Ice Generator (T1-T4) eða sambærilega vélahluti“ og tók sýslumaðurinn í Reykjavík beiðni hans um það fyrir 21. desember 2004. Gegn andmælum stefndu lagði sýslumaður á lögbann 4. janúar 2005 í samræmi við þessa beiðni.

Áfrýjandi höfðaði mál þetta með stefnu, sem dómstjórinn í Reykjavík gaf út 11. janúar 2005, en í henni var þess krafist að fyrrnefnt lögbann yrði staðfest og stefndu með dómi bannað að „framleiða og/eða selja ísstrokka í ísþykknivélar af gerðinni Thick-Ice Generator (T1-T4) eða sambærilega vélahluti.“ Í hinum áfrýjaða dómi, sem kveðinn var upp 16. mars 2006, voru stefndu sýknaðir af þessum dómkröfum áfrýjanda. Lögbannið, sem áfrýjandi hafði fengið lagt á, féll niður 7. apríl 2006 með því að áfrýjunarstefna hafði ekki verið gefin út innan þess tíma, sbr. 2. mgr. 39. gr. laga nr. 31/1990 um kyrrsetningu, lögbann o.fl., en fyrir Hæstarétti hefur áfrýjandi enga kröfu uppi, sem lögbannið varðar.

II.

Í málinu hefur áfrýjandi reist dómkröfu sína um að lagt verði bann við fyrrgreindri starfsemi stefndu einkum á því að þeir séu bundnir trúnaði og þagnarskyldu samkvæmt ákvæðum ráðningarsamninga þeirra við Ískerfi hf., sem áður er getið. Til þessa var tekin sú afstaða í hinum áfrýjaða dómi að ekki væri á færi áfrýjanda að byggja á þessum samningum, sem hafi lagt skyldur á herðar stefndu gagnvart vinnuveitanda þeirra, en það hafi áfrýjandi aldrei verið og Ískerfum hf. óheimilt að framselja til hans þau réttindi, sem til þessa svari. Voru stefndu þegar af þeirri ástæðu sýknaðir af kröfum áfrýjanda vegna aðildarskorts hans, sbr. 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Á hinn bóginn reisti áfrýjandi þessar dómkröfur samkvæmt héraðsdómsstefnu jafnframt og sjálfstætt á því að háttsemi stefndu væri í andstöðu við ákvæði 2. mgr. og 3. mgr. 27. gr. þágildandi samkeppnislaga nr. 8/1993, sem eftir orðanna hljóðan veita ekki vinnuveitanda einum vernd gagnvart brotum á trúnaði eða þagnarskyldu. Til þessarar málsástæðu var ekki tekin afstaða í hinum áfrýjaða dómi, en án þess var ekki unnt að sýkna stefndu vegna aðildarskorts áfrýjanda. Af þessum ástæðum og með því að bersýnilegt er að kunnáttu sérfróðra meðdómsmanna mundi þurfa til að leysa úr öðrum málsástæðum, sem aðilarnir hafa uppi og varða tæknileg atriði í sambandi við vélbúnað, sem þeir framleiða og selja hvor fyrir sitt leyti, sbr. 2. mgr. 2. gr. laga nr. 91/1991, verður ekki hjá því komist þegar af þessum sökum að ómerkja af sjálfsdáðum hinn áfrýjaða dóm ásamt meðferð málsins frá upphafi aðalmeðferðar þess í þinghaldi 27. febrúar 2006 og vísa því heim í hérað til löglegrar meðferðar.

Eftir þessum úrslitum málsins er rétt að aðilarnir beri hver sinn kostnað af því í héraði og fyrir Hæstarétti.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur er ómerktur ásamt meðferð málsins frá og með þinghaldi 27. febrúar 2006 og er málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar.

Málskostnaður í héraði og fyrir Hæstarétti fellur niður.