132/2004

T var ákærður fyrir fjársvik og skjalafals með því að hafa svikið út vörur hjá tveimur verslunum, sem hann lét skuldfæra heimildarlaust á reikning V, með því að framvísa úttektarbeiðnum á eyðublöðum frá V, sem hann vissi að voru falsaðar frá rótum með áritun á nafni Á, sem útgefanda. Var T talinn hafa unnið sér til refsingar samkvæmt 1. 155. gr. almennra hegningarlaga, sem tæmdi sök gagnvart 248. gr. sömu laga. Var refsing T ákveðin fangelsi í 4 mánuði, en um var að ræða hegningarauka við annan dóm þar sem T hlaut tveggja mánaða fangelsi fyrir umferðarlagabrot.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf, J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 22. mars 2004 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun, en jafnframt af hálfu ákæruvalds, sem krefst staðfestingar héraðsdóms um sakfellingu ákærða og að refsing hans verði þyngd.

Ákærði krefst aðallega sýknu af kröfu ákæruvalds, en til vara að refsing hans verði milduð.

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms er staðfest sú niðurstaða hans að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í I. kafla ákæru, sbr. að sínu leyti einnig það sem sagt er hér á eftir varðandi þessa háttsemi þegar fjallað er um II. kafla ákæru.

Í gögnum málsins er að finna myndbandsupptöku af ákærða í verslun Elco sf., Smáratorgi 1, Kópavogi, 18. júlí 2002. Þar sést meðal annars hvar ákærði bakkar bifreiðinni R 4947 að vörugeymslu verslunarinnar og starfsmaður hennar aðstoðar ákærða við að bera varning út í bifreiðina. Viðurkenndi ákærði fyrir dómi að hafa móttekið þær vörur sem getið er um í gögnum málins, en ákærði reisir málsvörn sína á því að hann hafi ekki vitað að hann hafi notað falsað skjal í því skyni að fá vörurnar afhentar. Framburður ákærða um málsatvik er óglöggur og styðst ekki við annað sem fram er komið í málinu. Þannig hefur ákærði sagst hafa fengið í hendurnar frá B, sem nú er látinn, seðil er hann nefnir „afhendingarseðil“ og afhent starfsmanni verslunarinnar slíkan seðil og þannig fengið vörurnar. Hins vegar kvaðst ákærði ekki hafa séð svokallaða beiðnabók frá Vegargerð ríkisins sem stolið hafði verið frá henni, en úr bók þessari voru notaðar þær tvær úttektarbeiðnir sem um er getið í I. og II. kafla ákæru. Þessar beiðnir eru meðal gagna málsins. Virðast þær vera fylltar út af sama manni. Samkvæmt rithandarrannsókn, sem ákærði hefur viljað vísa til máli sínu til stuðnings, virðast beiðnirnar ekki vera útfylltar af ákærða. Hins vegar ber að líta til þess að hann er ekki ákærður fyrir það atriði, heldur að hafa framvísað beiðnum þessum með vitneskju um að þær væru falsaðar. Þá er kvittað undir sölureikninga um móttöku vara, bæði varðandi I. og II. kafla ákæru, með nafninu Á-kk-nf G-kk-nf. Er það með annarri rithönd en þeirri sem kemur fram á úttektarbeiðnunum. Samkvæmt niðurstöðu rithandarrannsóknarinnar er ekki unnt að segja til um hvort kvittun fyrir vörurnar á sölureikningunum sé með rithönd ákærða. Hefur starfsmaður Elco sf. borið fyrir dómi hvernig staðið er að afhendingu vara úr versluninni samkvæmt úttektarbeiðnum. Eins og rakið er í héraðsdómi hefur ákærði borið fyrir dómi að B, sem nú er látinn, hafi beðið sig um að ná í umræddar vörur úr verslun Elco sf. Hafi hann átt stopul samskipti við B en þau hafi tengst fíkniefnaviðskiptum. Sagði ákærði B hafa beðið sig kvöldið áður að ná í vörurnar, en látið sig fá „afhendingarseðil“ daginn eftir og beðið fyrir utan verslunina meðan ákærði sótti þær. Er fallist á með héraðsdómi að ákærði hafi ekki haft minnstu ástæðu til að ætla að B hafi komist yfir afhendingarseðil Vegagerðarinnar með lögmætum hætti. Að framangreindu virtu er staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í II. kafla ákæru.

Ákærði hefur með háttsemi sinni unnið sér til refsingar samkvæmt 1. mgr. 155. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, en það ákvæði tæmir hér sök gagnvart 248. gr. sömu laga. Ákærði, sem er 42 ára gamall, hefur frá árinu 1980 átt samfelldan brotaferil. Hann hefur frá 1981 hlotið 20 refsidóma aðallega fyrir umferðarlagabrot, en einnig fimm dóma fyrir auðgunarbrot. Að gengnum þeim dómi sem nú er til endurskoðunar, eða 21. apríl 2004, var ákærði í Héraðsdómi Reykjavíkur dæmdur í 12 mánaða fangelsi fyrir umferðarlagabrot, þjófnað og heimildarlausa notkun í blekkingarskyni á skráningarmerki bifreiðar. Við ákvörðun refsingar ákærða er vísað til 77. gr. og 78. gr. almennra hegningarlaga, en um er að ræða hegningarauka við dóm 14. nóvember 2002, þar sem ákærði hlaut tveggja mánaða fangelsi fyrir umferðarlagabrot. Að þessu virtu verður hinn áfrýjaði dómur staðfestur um refsingu ákærða.

Staðfest er ákvæði hins áfrýjaða dóms um skaðabætur með dráttarvöxtum eins og í dómsorði greinir.

Þá verður ákærði dæmdur til að greiða áfrýjunarkostnað málsins eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður um refsingu ákærða, T-kk-ef A-kk-ef K-kk-ef.

Ákærði greiði Elco sf. 352.990 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 18. júlí 2002 til 3. nóvember 2003, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærði greiði Vegagerð ríkisins 137.463 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 frá 9. janúar 2003 til 3. nóvember 2003, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns fyrir Hæstarétti, K-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, 150.000 krónur.