52/2005

B var sakfelldur fyrir tilraun til manndráps með því að hafa ráðist að manni og slegið hann nokkrum sinnum í höfuðið með öxi. Jafnframt var hann sakfelldur fyrir sjö líkamsárásir, brot á vopnalögum og brot á umferðarlögum. Með brotum sínum rauf hann skilorð þriggja mánaða fangelsisdóms, sem hann hafði fengið á árinu 2003 vegna ofbeldisbrots og brots á fíkniefnalöggjöfinni. Ekki var fallist á það með B að dómsformaður í héraði hefði verið vanhæfur til að fara með málið þar sem hann hefði kveðið upp úrskurð á rannsóknarstigi um að B skyldi sæta geðrannsókn. B var dæmdur í fangelsi í sjö ár og sex mánuði.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir M-kk-nf S-kk-nf, G-kk-nf G-kk-nf, G-kk-nf C-kk-nf, H-kk-nf B-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut máli þessu til Hæstaréttar 2. febrúar 2005 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun, en jafnframt af hálfu ákæruvalds, sem krefst staðfestingar á niðurstöðu héraðsdóms um sakfellingu ákærða og upptöku á öxi. Þá er krafist þyngingar á refsingu og greiðslu skaðabóta, 589.642 króna til A og 2.000.000 króna til H, auk vaxta, dráttarvaxta og innheimtukostnaðar sem í ákæru greinir.

Ákærði krefst aðallega ómerkingar héraðsdóms og að málinu verði vísað heim í hérað til meðferðar að nýju. Til vara krefst hann sýknu af báðum köflum ákæru 28. júlí 2004, af liðum 1, 2 og 3 í ákæru 18. ágúst 2004 og báðum köflum ákæru 12. október 2004. Verði ekki sýknað af háttsemi í kafla A í síðastnefndu ákærunni verði háttsemin til vara færð undir 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, í stað 211. gr., sbr. 20. gr. sömu laga. Þá krefst hann mildunar refsingar og að gæsluvarðhald það er hann hefur sætt frá 2. september 2004 komi til frádráttar refsingu með fullri dagatölu. Jafnframt verði hafnað kröfu um upptöku á öxi samkvæmt ákæru 12. október 2004 og skaðabótakröfum verði vísað frá dómi en til vara lækkaðar. Í kröfugerðinni felst að ákærði unir dómi varðandi 4. lið ákæru 18. ágúst 2004.

I.

Krafa ákærða um ómerkingu héraðsdóms er aðallega á því reist að formaður hans hafi á rannsóknarstigi kveðið upp úrskurð um að ákærði skyldi sæta geðrannsókn og til grundvallar þeim úrskurði hafi dómarinn lagt sjálfstætt mat á fyrirliggjandi rannsóknargögn og sakarefnið. Þessi störf dómarans á rannsóknarstigi hafi átt að leiða til vanhæfis hans til að fara með málið við aðalflutning og leggja dóm á það, sbr. 6. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Ákærði gerða enga athugasemd við hæfi dómara meðan málið var til meðferðar fyrir héraðsdómi. Úrskurður héraðsdómara um að ákærði skuli sæta geðrannsókn liggur fyrir Hæstarétti. Af úrskurðinum verður ekki ráðið að dómarinn hafi við uppkvaðningu hans lagt efnislegt mat á sakarefnið enda var það óþarft til úrskurðar um að rannsóknin færi fram. Verður því ekki fallist á ómerkingarkröfu ákærða. Önnur atvik, sem ákærði færir fyrir vanhæfi formanns héraðsdóms, varða framkvæmd skýrslutöku af vitnum við aðalmeðferð málsins og voru ekki til þess fallin að valda vanhæfi hans.

II.

Málsatvik eru rakin í héraðsdómi, svo og framburður ákærða og vitna. Héraðsdómur hefur metið sönnunargildi munnlegs framburðar. Með skírskotun til forsendna héraðsdóms verður hann staðfestur um sakfellingu ákærða og heimfærslu til refsiákvæða. Með vísun til 3. mgr. 159. gr. laga nr. 19/1991 verða viðurlagaákvæði héraðsdóms jafnframt staðfest, þó þannig að rétt hefði verið að vísa til 77. gr. almennra hegningarlaga við endanlega ákvörðun refsingar.

Ákvæði héraðsdóms um upptöku axar og um skaðabætur eru staðfest.

Ákærði greiði allan sakarkostnað málsins í héraði og fyrir Hæstarétti samkvæmt yfirliti ríkissaksóknara um sakarkostnað og ákvörðun Hæstaréttar um málsvarnarlaun, svo sem nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður um annað en sakarkostnað, þó þannig að frá refsingu ákærða, B-kk-ef B-kk-ef, dregst gæsluvarðhaldsvist frá 2. september 2004.

Ákærði greiði allan sakarkostnað málsins í héraði og fyrir Hæstarétti, 1.585.969 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns í héraði og fyrir Hæstarétti, K-kk-ef S-kk-ef hæstaréttarlögmanns, samtals 900.000 krónur.