696/2017

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli M ehf. á hendur S ses., S hf. og R hf. var vísað frá dómi. M ehf. krafðist þess að felldur yrði úr gildi hinn kærði úrskurður að því er varðaði frávísun gagnsakar M ehf. á hendur S ses. Í dómi Hæstaréttar var vísað til þess að í úrskurði héraðsdóms hefði hvorki verið að finna umfjöllun um gagnsök M ehf. né hefði í forsendum hans verið vísað til ástæðna fyrir því að gagnsökinni hefði verið vísað frá dómi. Þá kom fram að gagnsök M ehf. fullnægði skilyrðum 2. mgr. 28. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og væri ekki haldin neinum þeim annmörkum er varðaði frávísun og var því hinn kærði úrskurður felldur úr gildi að því er tók til gagnsakar M ehf. og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið að því leyti til efnismeðferðar.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kvk-nf B-kvk-nf, B-kk-nf B-kk-nf og K-kk-nf A-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 26. október 2017, en kærumálsgögn bárust réttinum 7. nóvember sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 16. október 2017, þar sem máli sóknaraðila á hendur varnaraðilum var vísað frá dómi. Kæruheimild er í j. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi að því er varðar frávísun gagnsakar sóknaraðila á hendur varnaraðila Sparisjóði Höfðhverfinga ses. og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið að því leyti til efnismeðferðar. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðilar hafa ekki látið málið til sín taka fyrir Hæstarétti.

Sóknaraðili höfðaði gagnsök 26. apríl 2017 gegn varnaraðilanum Sparisjóði Höfðhverfinga ses. og Sparisjóði Austurlands hf. og Reiknistofu bankanna hf. til réttargæslu, en mál varnaraðila Sparisjóðs Höfðhverfinga ses. gegn sóknaraðila og varnaraðilanum Sparisjóði Austurlands hf. hafði verið þingfest 28. mars sama ár. Í gagnsök gerir sóknaraðili þá kröfu að viðurkennt verði að hann sé réttur eigandi aðallega að 381.841 hlut, en til vara 375.655 hlutum, í Reiknistofu bankanna hf. sem hann keypti af Sparisjóði Austurlands með kaupsamningi 18. apríl 2016. Með greinargerð sem lögð var fram í héraðsdómi 13. júní 2017 krafðist varnaraðili Sparisjóður Höfðhverfinga ses. sýknu af kröfum sóknaraðila.

Með hinum kærða úrskurði var bæði aðalsök og gagnsök vísað frá dómi. Í úrskurði héraðsdóms var hvorki að finna umfjöllun um gagnsök sóknaraðila né var í forsendum hans vísað til ástæðna fyrir því að gagnsökinni væri vísað frá dómi. Samkvæmt 2. mgr. 28. gr. laga nr. 91/1991 er heimild til að hafa uppi gagnkröfu með gagnsök í einkamáli háð því að sú krafa sé annað hvort samkynja kröfu í aðalsök eða þær eigi báðar rætur að rekja til sama atviks, aðstöðu eða löggernings. Krafa sóknaraðila um viðurkenningu á eignarhaldi á hlutum í Reiknistofu bankanna hf. er samkynja og á rætur að rekja til sama atviks og aðalkrafan í skilningi þessa lagaákvæðis. Með því að gagnsök sóknaraðila fullnægir skilyrðum 2. mgr. 28. gr. laga nr. 91/1991 og er ekki haldin neinum þeim annmörkum að varði frávísun án kröfu er hinn kærði úrskurður felldur úr gildi að því er tekur til gagnsakar sóknaraðila og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið að því leyti til efnismeðferðar.

Kærumálskostnaður fellur niður.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi að því er varðar frávísun á gagnsök sóknaraðila, Mentis ehf., gegn varnaraðilanum Sparisjóði Höfðhverfinga ses. og Sparisjóði Austurlands hf. og Reiknistofu bankanna hf. til réttargæslu og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið að því leyti til efnismeðferðar.

Kærumálskostnaður fellur niður.