46/2015

L hf. krafðist endurgreiðslu á gjaldi sem F gerði honum að greiða vegna skipunar tveggja sérfræðinga til að hafa sértækt eftirlit með rekstri hans. Héraðsdómur vísaði málinu frá dómi á þeim grundvelli að frestir til málshöfðunar samkvæmt 1. mgr. 18. gr. laga nr. 87/1998 um opinbert eftirlit með fjármálastarfsemi og 8. gr. laga nr. 99/1999 um greiðslu kostnaðar við opinbert eftirlit með fjármálastarfsemi hefðu verið útrunnir er málið var höfðað. Í niðurstöðu Hæstaréttar kom fram að málshöfðun L hf. væri á því reist að ákvarðanir F um gjaldtökuna hefðu verið ólögmætar. Þar sem mál til ógildingar á ákvörðununum hefði ekki verið höfðað innan hins lögmælta málshöfðunarfrests 8. gr. laga nr. 99/1999 gæti L hf. ekki í málinu krafist endurgreiðslu úr hendi F á þeim grundvelli að ákvarðanir hans hefðu verið ólögmætar þannig að unnt hefði verið að fella þær úr gildi, sbr. dóm Hæstaréttar í málinu nr. 156/2002. Að þessu virtu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar var hann staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf og E-kk-nf T-kk-nf og G-kvk-nf E-kvk-nf settur hæstaréttardómari.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 5. janúar 2015 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 15. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 23. desember 2014 þar sem máli sóknaraðila á hendur varnaraðila var vísað frá dómi. Kæruheimild er í j. lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Eins og fram kemur í greinargerð sóknaraðila hér fyrir dómi krefst hann í málinu endurgreiðslu á gjaldi sem varnaraðili gerði honum að greiða vegna skipunar tveggja sérfræðinga í mars og apríl 2010 til að hafa sértækt eftirlit með rekstri hans. Í stefnu til héraðsdóms byggir sóknaraðili þá kröfu „á meginreglum íslensks réttar um endurgreiðslu ólögmætrar gjaldtöku og lögum nr. 29/1995 um endurgreiðslu oftekinna skatta og gjalda.“ Færir hann fyrir því margvísleg rök að ákvarðanir varnaraðila um gjaldtöku vegna vinnu sérfræðinganna hafi verið ólögmætar.

Í 8. gr. laga nr. 99/1999 um greiðslu kostnaðar við opinbert eftirlit með fjármálastarfsemi er meðal annars kveðið á um að vilji eftirlitsskyldur aðili ekki una ákvörðun um greiðslur fyrir sértækar aðgerðir, sbr. 7. gr. laganna, geti hann höfðað mál til ógildingar hennar fyrir dómstólum. Skal mál höfðað innan eins mánaðar frá því að aðila var gerð grein fyrir álagningunni með bréfi varnaraðila.

Málshöfðun sóknaraðila er eins og áður segir reist á því að ákvarðanir varnaraðila um gjaldtöku fyrir framangreint eftirlit hafi verið ólögmætar. Þar sem hann höfðaði ekki mál til ógildingar þeirra innan hins lögmælta málshöfðunarfrests 8. gr. laga nr. 99/1999 getur hann ekki í máli því, sem hér er til úrlausnar, krafist endurgreiðslu úr hendi varnaraðila á þeim grundvelli að ákvarðanir hans hafi verið ólögmætar þannig að unnt hefði verið að fella þær úr gildi, sbr. til hliðsjónar dóm Hæstaréttar 22. apríl 2002 í máli nr. 156/2002 sem birtur er í dómasafni það ár, bls. 1418. Ef umrætt ákvæði um málshöfðunarfrest yrði skýrt með öðrum og þrengri hætti væri það í raun þýðingarlaust þar sem sá, sem ekki vildi una ákvörðun varnaraðila um greiðslu fyrir hinar sértæku aðgerðir, gæti þá jafnan freistað þess að ónýta ákvörðunina með því að höfða mál til endurheimtu gjaldsins án tillits til frestsins.

Með þessum athugasemdum, en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Sóknaraðila verður gert að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, Lýsing hf., greiði varnaraðila, Fjármálaeftirlitinu, 350.000 krónur í kærumálskostnað.