592/2015

R hf. krafði L hf. um endurgreiðslu fjár sem félagið taldi sig hafa ofgreitt af lánssamningi sem það hafði gert við forvera L hf. Hafði R hf. neytt heimildar í samningnum um að láninu yrði breytt úr íslenskum krónum í evrur miðað við tiltekinn gjalddaga. Greindi aðila á um hvort eftir myntbreytinguna hefði verið um að ræða lán í íslenskum krónum með ólögmætri gengistryggingu eða lán í erlendri mynt. Í dómi Hæstaréttar kom fram að eftir myntbreytinguna hefði lánið fengið nýtt lánsnúmer og hefði lánstími verið til fimm ára í senn, auk þess sem lánið hefði borið LIBOR vexti með tilteknu álagi. Því til samræmis hefðu afborganir af láninu ávallt verið greiddar í evrum eftir áðurnefndan gjalddaga. Eftir myntbreytinguna hefði því farið um efndir samningsins og framkvæmd hans að öðru leyti í samræmi við að um væri að ræða lán í erlendri mynt. Var því talið að lánið væri gilt lán í evrum og L hf. því sýknaður af kröfum R hf.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir H-kk-nf I. J-kk-nf, B-kk-nf B-kk-nf og K-kk-nf A-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 8. september 2015. Hann krefst þess að stefnda verði gert að greiða sér aðallega 501.054.593 krónur, en til vara 414.374.813 krónur, í báðum tilvikum með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 8. mars 2013 til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Eins og rakið er í hinum áfrýjaða dómi gerðu Landsbanki Íslands hf. og áfrýjandi, sem þá bar heitið Þormóður rammi-Sæberg hf., með sér samning 6. desember 2005 um að bankinn lánaði félaginu 650.000.000 krónur til 15 ára. Lánið var bundið vísitölu neysluverðs miðað við grunnvísitölu í desember 2005 og var greitt af því í samræmi við skilmála samningsins.

Samkvæmt samningnum gat lántaki óskað eftir að myntsamsetningu lánsins yrði breytt þannig að eftirstöðvar þess miðuðust að öllu leyti eða að hluta við erlendar myntir eða mynteiningar, eina eða fleiri. Við myntbreytingu skyldi við umreikning nota sölugengi þess gjaldmiðils, sem hætt var að miða við, og kaupgengi þess gjaldmiðils sem framvegis skyldi miðað við samkvæmt gengisskráningu bankans á íslensku krónunni tveimur virkum bankadögum fyrir myntbreytingu, nema um annað yrði sérstaklega samið. Þá var þar kveðið á um að við myntbreytingu kynni samningurinn að fá „ný lánsnúmer að öllu leyti eða að hluta.“ Með tölvubréfi 19. desember 2007 óskaði áfrýjandi eftir að „skuldbreyta“ láninu „100% yfir í EUR úr ISK á gjalddaga 07.01.2008.“ Í samningnum var og mælt fyrir um að yrði láninu myntbreytt skyldi lánstími vera til fimm ára í senn. Þá skyldi lántaki greiða bankanum vexti, sem skyldu vera breytilegir vextir jafnháir LIBOR vöxtum í samræmi við lengd vaxtatímabils hverju sinni, auk 1,30% álags.

Svo sem rakið hefur verið neytti áfrýjandi heimildar í samningi aðila um að láninu yrði breytt úr íslenskum krónum yfir í evrur miðað við gjalddaga 7. janúar 2008. Eftir að það fékk lánið nýtt lánsnúmer og var lánstími til fimm ára í senn, auk þess sem það bar LIBOR vexti með tilteknu álagi. Því til samræmis voru afborganir af láninu ávallt greiddar í evrum frá og með áðurnefndum gjalddaga. Eftir myntbreytinguna fór því um efndir samningsins og framkvæmd hans að öðru leyti í samræmi við að um lán í erlendri mynt hafi verið að ræða. Að þessu virtu verður að leggja til grundvallar að um hafi verið að ræða gilt lán í evrum, sbr. til hliðsjónar dóma Hæstaréttar 28. maí 2013 í máli nr. 332/2013, 2. október 2013 í máli nr. 498/2013 og 28. maí 2015 í máli nr. 337/2015. Með þessum athugasemdum, en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur.

Eftir úrslitum málsins verður áfrýjanda gert að greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, Rammi hf., greiði stefnda, Landsbankanum hf., 800.000 krónur í málskostnað fyrir Hæstarétti.