448/2007

X var ákærður fyrir líkamsárás með því að hafa slegið A í andlitið þannig að hann nefbrotnaði en atvikið átti sér stað í knattspyrnuleik á íþróttasvæði fanga á Litla-Hrauni. Í ljósi framburðar vitna þótti varhugavert að telja að komin væri fram sönnun þess að X hefði vísvitandi slegið A. Hann var því ekki talinn hafa gerst sekur um brot samkvæmt 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga. Þá var í dómi Hæstaréttar vísað til þess að með þátttöku í knattspyrnu gengju menn af frjálsum vilja til leiks sem lyti ákveðnum reglum. Kynni háttsemi í leiknum, sem við aðrar aðstæður væri refsiverð, að vera refsilaus ef hún væri innan marka venjulegs leiks og í beinum tengslum við hann. Þótti ósannað að X hefði farið út fyrir það sem vænta mætti við iðkun knattspyrnu þegar leikmönnum hlypi kapp í kinn. Yrði honum því heldur ekki refsað samkvæmt 219. gr. sömu laga. X var einnig ákærður fyrir vörslu fíkniefna sem fundust í jakka við leit í klefa hans. Með hliðsjón af því hvernig staðið hafði verið  að rannsókn málsins og þar sem X hafði ekki verið spurður hvort hann hefði haft vitneskju um fíkniefnin þótti ákæruvaldinu ekki hafa tekist að sanna að hann hafi vitað eða mátt vita af þeim í klefanum.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf, J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf og P-kk-nf H-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar 14. ágúst 2007 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun, en jafnframt af hálfu ákæruvalds, sem krefst staðfestingar héraðsdóms á sakfellingu og upptöku fíkniefna, en að refsing ákærða verði þyngd. Þá er þess krafist að ákærði greiði A 243.375 krónur í skaðabætur með vöxtum eins og í ákæru greinir.

Ákærði krefst sýknu af öllum kröfum ákæruvalds og að bótakröfu verði vísað frá héraðsdómi.

I.

Óumdeilt er að í knattspyrnuleik á íþróttasvæði fanga á Litla-Hrauni 12. júlí 2006 fékk A högg í andlitið með þeim afleiðingum að hann nefbrotnaði. Ákærði neitar að hafa slegið A af ásetningi en kvað mögulegt að hann hefði rekist í hann eða slegið hendinni í hann án þess þó að hafa tekið eftir því.

Samkvæmt vætti vitna var hart fram gengið í leiknum. Í vætti B kom fram að hann hefði verið í vörn ásamt A þegar ákærði kom hlaupandi í átt að þeim og hafi þeir A og ákærði síðan skollið harkalega saman. Eftir það hafi tekið að blæða úr A. Hafi þetta því verið óviljaverk. Auk A sjálfs eru ekki eru aðrir sem bera að ákærði hafi veitt A hnefahögg í andlitið en C fangavörður. Hún ber að hún hafi gengið að stórum glugga í húsi 4 á jarðhæð og litið út til þess að kanna hvort þar væri tiltekinn fangi að leik. Hefði hún fylgst með leiknum í nokkrar mínútur og séð að ryskingar hafi verið á milli ákærða og A nálægt markinu. Hafi þeir snúið að henni og axlir þeirra nuddast saman og ákærði síðan veitt A högg í andlitið. Hún gat hins vegar ekki upplýst með hvorri hendinni ákærði hefði veitt A höggið og aðspurð nánar sagði hún að sér hefði fundist að ákærði hefði gert þetta af ásetningi en hún geti kannski ekki dæmt um það.

Af framangreindu athuguðu er varhugavert að telja að fram sé komin sönnun þess að ákærði hafi vísvitandi slegið A í andlitið í fyrrnefndum fótboltaleik. Er því ekki fallist á að ákærði hafi gerst sekur um háttsemi sem heimfærð verður undir 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Með þátttöku sinni í knattspyrnu ganga menn af frjálsum vilja til leiks sem lýtur ákveðnum reglum. Háttsemi í knattspyrnu, sem við aðrar aðstæður væri refsiverð, kann að vera refsilaus ef hún er innan marka venjulegs leiks og í beinum tengslum við hann. Í ljósi þess að ósannað er að háttsemi ákærða hafi farið út fyrir það sem vænta má við iðkun þessarar íþróttar þegar leikmönnum hleypur kapp í kinn í hita leiksins verður heldur ekki talið að honum verði refsað á grundvelli 219. gr. almennra hegningarlaga.

Samkvæmt framansögðu verður ákærði sýknaður af lið I í ákæru 31. janúar 2007. Eftir þessum málsúrslitum verður miskabótakröfu A vísað frá héraðsdómi samkvæmt 1. málslið 3. mgr. 172. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála.

II.

Gerð var leit í klefa ákærða á Litla-Hrauni 18. ágúst 2006. Í lögregluskýrslu kemur fram að fíkniefnaleitarhundur hafi merkt lykt af fíkniefnum í leðurjakka sem hékk á snaga við hurð klefans. Fundust þar sex brúnir molar. Við rannsókn kom í ljós að um hass var að ræða. Síðar sama dag var ákærði kallaður fyrir varðstjóra til skýrslugjafar. Fram kemur í skýrslunni að ákærði hafi sagst vera fús til að tjá sig um málið en vildi ráðfæra sig við lögmann sinn áður en til þess kæmi. Lauk þá skýrslutöku. Ákærði var á ný kvaddur til skýrslugjafar 14. desember 2006 og að þessu sinni hjá sýslumanninum á Akureyri. Í lögregluskýrslunni kemur fram að ákærði vilji frá nafngreindan hæstaréttarlögmann sem skipaðan verjanda og hafa hann viðstaddan yfirheyrsluna. Haft var samband við stofu lögmannsins og reyndist hann ekki viðlátinn. Lauk þá skýrslutöku. Af gögnum málsins verður ekki séð að nein lögskýrsla hafi verið tekin af ákærða um þennan ákærulið.

Við aðalmeðferð málsins kom fram hjá ákærða að klefarnir á gangi þrjú, þar sem hans klefi var, hefðu almennt verið opnir þannig að fangar á sama gangi hefðu átt greiða leið í klefa annarra fanga. Þá kom fram að hann ætti ekki leðurjakkann, sem hassið fannst í, heldur maður að nafni D. Ákærði var ekki spurður nánar um þennan mann. Þá kom fram að hann kannaðist ekki við að eiga hassið. Ákærði var á hinn bóginn ekki spurður að því hvort hann hefði haft vitneskju um að hassið væri í klefa hans.

Samkvæmt 4. mgr. 5. gr. laga nr. 65/1974 um ávana- og fíkniefni má refsa fyrir vörslur fíkniefna sé slíkt brot framið af ásetningi eða gáleysi. Þegar allt framangreint er virt þykir ákæruvaldinu ekki hafa tekist að sanna að ákærði hafi vitað eða mátt vita af hassinu í fangaklefa sínum enda var hann ekki sérstaklega um það spurður, sbr. 45. gr. og 46. gr. laga nr. 19/1991. Verður hann því sýknaður af kröfum ákæruvalds og allur sakarkostnaður í héraði og fyrir Hæstarétti lagður á ríkissjóð eins og nánar greinir í dómsorði.

Ákvæði héraðsdóms um upptöku á lyfjum og fíkniefnum eru ekki til endurskoðunar fyrir Hæstarétti og standa þau óröskuð.

Dómsorð:

Ákærði, X, er sýkn af kröfu ákæruvalds.

Kröfu A um miskabætur er vísað frá héraðsdómi.

Allur sakarkostnaður í héraði og áfrýjunarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þar með þar talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða í héraði og fyrir Hæstarétti, B-kk-ef N-kk-ef hæstaréttarlögmanns, samtals 450.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.