642/2011

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu L hf. um að bú I ehf. yrði tekið til gjaldþrotaskipta. Var krafa L hf. reist á að gert hafi verið árangurslaust fjárnám hjá I ehf. í apríl 2011 að kröfu tollstjóra. Í dómi Hæstaréttar segir meðal annars að fyrirsvarsmaður I ehf. væri ekki með skráð heimili á Íslandi og honum hafi ekki verið tilkynnt að beiðni um fjárnám væri fram komin. Þrátt fyrir það hafi fulltrúi sýslumanns haldið gerðinni áfram á grundvelli 6. tölul. 3. mgr. 21. gr. laga nr. 90/1989. Rétt hefði verið að gera frekari reka að því að hafa upp á heimili eða dvalarstað fyrirsvarsmanns I ehf., sbr. meginreglu 1. mgr. sömu greinar. Úr því að það var ekki gert hefði ekki verið heimilt að byrja gerðina á starfstofu sýslumanns og ljúka henni þar á grundvelli undantekningarákvæða í niðurlagi 2. mgr. 22. gr. og 3. mgr. 24. gr. laga nr. 90/1989, nema L hf. hefði áður sýnt fram á að leitað hefði verið allra raunhæfra úrræða til að komast að því hvar fyrirsvarsmann I ehf. væri að finna. Var úrskurður héraðsdóms því staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma E-kk-nf T-kk-nf hæstaréttardómari og B-kk-nf B-kk-nf og H-kk-nf I. J-kk-nf settir hæstaréttardómarar.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 25. nóvember 2011 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 1. desember sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 11. nóvember 2011 þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að bú varnaraðila yrði tekið til gjaldþrotaskipta. Kæruheimild er í 1. mgr. 179. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Sóknaraðili krefst þess að bú varnaraðila verði tekið til gjaldþrotaskipta. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Krafa sóknaraðila er meðal annars reist á árangurslausu fjárnámi sem gert hafi verið hjá varnaraðila 26. apríl 2011 að kröfu tollstjóra. Í hinum kærða úrskurði er gerð grein fyrir málsatvikum, þar á meðal hvernig staðið var að framkvæmd hinnar árangurslausu fjárnámsgerðar.

Eins og fram kemur í hlutafélagaskrá er lögheimili varnaraðila, sem er einkahlutafélag, að Laufásvegi 69 í Reykjavík. Stjórn varnaraðila er skipuð einum manni, M-kk-þgf Á-kk-þgf, og er heimilisfang hans skráð á Bretlandi án nánari tilgreiningar. Varamaður hans er E-kk-nf Þ-kk-nf S-kk-nf og er heimilisfang hans á tilteknum stað í Reykjavík. Samkvæmt 1. mgr. 49. gr. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög er fyrrgreindur stjórnarmaður einn í fyrirsvari fyrir varnaraðila eftir lögum nr. 90/1989 um aðför.

Það er því rétt, sem bókað var þegar beiðni tollstjóra um fjárnám hjá varnaraðila var tekin fyrir af fulltrúa sýslumanns 26. apríl 2011, að fyrirsvarsmaður gerðarþola væri ekki með skráð heimili á Íslandi. Hafði honum ekki verið tilkynnt að beiðnin væri fram komin í samræmi við meginreglu 1. mgr. 21. gr. laga nr. 90/1989, en þrátt fyrir það ákvað fulltrúi sýslumanns að halda gerðinni áfram á grundvelli 6. töluliðar 3. mgr. sömu greinar. Þess í stað hefði honum verið rétt eins og á stóð að gera frekari reka að því að hafa uppi á heimili eða dvalarstað fyrirsvarsmannsins eða leggja fyrir talsmann gerðarbeiðanda að gera það, sbr. 1. mgr. greinarinnar. Úr því að gerðinni var fram haldið bar fulltrúanum samkvæmt 2. mgr. 22. gr. laganna að byrja hana á skráðu lögheimili varnaraðila sem gerðarþola eða á þeim stað öðrum þar sem sennilegast þætti að fyrirsvarsmaðurinn eða annar málsvari hans myndi hittast fyrir. Ekki var heimilt að byrja gerðina á starfstofu sýslumanns og ljúka henni þar á grundvelli undantekningarákvæðanna í niðurlagi 2. mgr. 22. gr. og 3. mgr. 24. gr. laganna, án þess að tilkynning að hætti 1. mgr. 21. gr. hefði verið send fyrirsvarsmanni gerðarþola, nema gerðarbeiðandi hefði áður sýnt fram á að leitað hafi verið allra raunhæfra úrræða til að komast að því hvar hann væri að finna.

Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Sóknaraðila verður gert að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, Landsbanki Íslands hf., greiði varnaraðila, Imon ehf., 250.000 krónur í kærumálskostnað.