550/2012

Ó krafðist skaðabóta vegna tjóns sem hann varð fyrir í vinnu hjá G ehf. er á hann féll timburbúnt. Deildu aðilar um það hvort sá búnaður sem notaður hefði verið til verksins hefði verið fullnægjandi, hvort hvort Ó hefði sýnt að sér nægilega aðgæslu og hvort hann hefði átt að standa að verkinu með öðrum hætti. Með vísan til þess að ekki hefði farið fram rannsókn lögreglu eða vinnueftirlitsins á slysinu hefði dómara verið ókleift að fjalla um þær málsástæður sem að málinu lytu á grundvelli almennrar þekkingar og menntunar eða lagakunnáttu. Hefði héraðsdómara borið að kveða til meðdómsmenn samkvæmt 2. mgr. 2. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Var héraðsdómur því ómerktur og málinu vísað heim í hérað til aðalmeðferðar og dómsálagningar að nýju.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf, B-kk-nf B-kk-nf og I-kvk-nf B-kvk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 17. ágúst 2012. Hann krefst þess að stefnda verði gert að greiða sér 3.247.598 krónur með 4,5% ársvöxtum frá 10. nóvember 2007 til 25. febrúar 2011, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádreginni innborgun 23. júní 2011 að fjárhæð 341.797 krónur.

Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Svo sem rakið er í héraðsdómi varð áfrýjandi fyrir slysi 16. júní 2006 þegar hann var að stöfum hjá G. Leifssyni ehf. við nýbyggingu að Klukkuvöllum 3 í Hafnarfirði. Áfrýjandi hefur lýst atvikum þannig að samstarfsmaður hans hafi stjórnað byggingarkrana og látið búnt af uppsláttartimbri síga niður frá 7. hæð hússins en áfrýjandi hafi tekið á móti búntinu á jörðu niðri og ætlað að stafla því ofan á annað búnt. Áfrýjandi telur að búntin hafi verið þrír metrar á lengd, einn og hálfur metri að hæð og um 100 til 200 kíló að þyngd. Til að slaka niður timbrinu hafi verið notaðar tvær keðjur sem brugðið hafi verið um sinn hvorn endann. Áfrýjandi heldur því fram að ólag hafi verið á einni spýtu í búntinu og því hafi hann gefið samstarfsmanni sínum merki um að hífa búntið upp til að hann gæti lagað spýtuna svo hægt væri að losa keðjuna eftir að búntið hefði verið lagt niður. Samstarfsmaðurinn, sem stýrði krananum, hafi ekki híft búntið nógu hátt til að áfrýjandi gæti átt við það og því hafi áfrýandi gefið honum merki um að hífa hærra, en þá hafi hann slakað búntinu niður sem við það hafi fallið á hliðina og yfir áfrýjanda. Stefndi hefur ekki andmælt lýsingu áfrýjanda á tildrögum slyssins, en við það hlaut hann beinbrot á hægri ökkla.

Í kjölfar slyssins var lögregla ekki kölluð til í þeim tilgangi að fram færi rannsókn samkvæmt 3. mgr. 66. gr. þágildandi laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Þá tilkynnti atvinnurekandi ekki vinnueftirlitinu um slysið í samræmi við 1. mgr. 79. gr. laga nr. 46/1980 um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum og því rannsakaði það ekki atvikið. Samkvæmt 1. mgr. 81. gr. laganna er markmið rannsóknar vinnueftirlitsins að kanna orsakir slysa í þeim tilgangi að koma í veg fyrir að þau endurtaki sig. Rannsókn á því slysi sem áfrýjandi varð fyrir hefði meðal annars beinst að því að meta hvort sá búnaður sem notaður var til að slaka niður timbrinu hafi verið fullnægjandi og hvernig staðið hefði verið að allri verktilhögun, þar með talið hvort áfrýjandi og samstarfsmaður hans, sem stýrði byggingarkrananum, hafi getað átt greið samskipti þar sem áfrýjandi var á jörðu niðri en samstarfsmaðurinn uppi á 7. hæð hússins. Þá má gera ráð fyrir að vettvangur hefði verið ljósmyndaður og annarra gagna aflað eftir því sem efni voru til í því skyni að varpa ljósi á orsakir slyssins. Í málinu nýtur ekki við neinna gagna af þessu tagi.

Við úrslausn málsins reynir á hvort sá búnaður sem notaður var til verksins var fullnægjandi, en um það er ágreiningur með aðilum. Einnig deila þeir um hvort áfrýjandi hafi sýnt af sér næga aðgæslu þegar hann tók á móti timburbúntinu sem valt yfir hann og hvort hann hefði átt að standa að því verki með öðru móti. Eins og málið liggur fyrir dóminum, án þess að fram hafi farið rannsókn lögreglu eða vinnueftirlitsins, var dómara ókleift að fjalla um þær málsástæður sem uppi eru hafðar á grundvelli almennrar þekkingar og menntunar eða lagakunnáttu. Því var þörf á sérkunnáttu og bar héraðsdómara að kveða til meðdómsmenn samkvæmt 2. mgr. 2. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Þar sem héraðsdómari lét það ógert er óhjákvæmilegt að ómerkja hinn áfrýjaða dóm og vísa málinu heim í hérað til aðalmeðferðar og dómsálagningar á ný.

Rétt er að aðilarnir beri hvor sinn kostnað af málinu í héraði og fyrir Hæstarétti.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur er ómerktur og er málinu vísað heim í hérað til aðalmeðferðar og dómsálagningar á ný.

Málskostnaður í héraði og fyrir Hæstarétti fellur niður.