231/2010

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu A um heimild til að leita nauðasamnings til greiðsluaðlögunar. Talið var að með kaupum sínum á þremur íbúðum, tveimur sem hann hafi ætlað að breyta og selja aftur og einni fyrir fjölskylduna, hafi A tekið fjárhagslega áhættu sem ekki hafi verið í samræmi við fjárhagsstöðu hans á þeim tíma sem til fjárskuldbindinganna var stofnað, sbr. 2. tölulið 1. mgr. 63. gr. d. laga nr. 21/1991. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir I-kvk-nf B-kvk-nf, G-kk-nf G-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 8. apríl 2010, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 13. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 25. mars 2010, þar sem hafnað var beiðni sóknaraðila um að honum yrði veitt heimild til að leita nauðasamnings til greiðsluaðlögunar. Kæruheimild er í 179. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Sóknaraðili krefst þess að fallist verði á beiðni hans um heimild til að leita nauðasamnings til greiðsluaðlögunar.

Sóknaraðili óskaði 21. desember 2009 eftir nefndri heimild til að gera nauðasamning til greiðsluaðlögunar við lánardrottna sína samkvæmt X. kafla a. laga nr. 21/1991, sbr. lög nr. 24/2009. Í beiðninni kom fram að hann væri menntaður [...] og hefði starfað við iðn sína þar til hann hefði lent í umferðarslysi [...], sem hafi gert honum það ókleift. Frá árinu 2005 hafi hann starfað hjá [...], en tekjur aldrei verið miklar. Félagið hafi komist í þrot og verið úrskurðað gjaldþrota 9. ágúst 2007 og afskráð 27. mars 2008. Læknir hafi gefið út vottorð um að litlar sem engar líkur væru á að ástand hans batnaði svo að hann yrði aftur vinnufær. Hann hafi gengið í sjálfsskuldarábyrgð vegna yfirdráttar á reikningi [...] hjá Sparisjóði Reykjavíkur og nágrennis fyrir 1.000.000 krónum og standi sú skuld í 1.931.707 krónum. Hann sé einnig í ábyrgð fyrir Visa kreditkorti félagsins hjá Íslandsbanka hf. upp á 800.000 krónur auk vaxta og kostnaðar og standi sú skuld í 1.332.810 krónum. Hann hafi stofnað til 2.500.000 króna skuldar við Húsasmiðjuna hf. árið 2002 og greiði afborganir, vexti og verðbætur vegna hennar.

Í beiðni sóknaraðila kom fram að fyrir umferðarslysið í janúar 2005 hafi hann ekki verið í greiðsluvandræðum. Hann hafi því sumarið 2005 keypt tvær íbúðir við [...] í Reykjavík sem hann hafi ætlað að breyta. Hann hafi hafist handa við miklar breytingar á báðum íbúðunum en veikindi hans hafi versnað á sama tíma. Þörf hafi verið á nýju deiliskipulagi fyrir svæðið en það hafi dregist og hann orðið tekjulaus vegna veikindanna. Honum hafi verið ráðlagt að selja íbúðirnar tvær, sem hafi átt að vera auðseljanlegar, og hann því keypt þriðju íbúðina fyrir fjölskylduna að [...], Reykjavík. Til þess að fjármagna þau kaup hafi hann fengið 3.000.000 króna lán hjá Sparisjóði Reykjavíkur og nágrennis og lán hjá Frjálsa fjárfestingabankanum hf. að fjárhæð 19.300.000 krónur, sem nú standi í 8.743.314 krónum, auk skuldabréfs upp á 600.000 krónur hjá NBI hf. á nafni móður sinnar. Lánin hafi lent í vanskilum og gert hafi verið árangurslaust fjárnám hjá honum 8. október 2008, bú hans tekið til gjaldþrotaskipta 10. desember 2008 og skiptum lokið 19. mars 2009. Skuldirnar sem eftir standi að loknu gjaldþroti séu honum ofviða.

Í kæru til Hæstaréttar leggur sóknaraðili áherslu á að lánastofnunin Frjálsi fjárfestingabankinn hf. hafi metið áhættuna og tekið ákvörðun um lánveitingar til hans á þeirri forsendu að hann gæti staðið við skuldbindingar sínar, enda yrði auðvelt að koma íbúðunum við [...] í verð. Í venjulegu árferði hefði þetta gengið eftir þar sem íbúðir á því svæði séu að öllu jöfnu góð söluvara. Á þeim tíma sem hann hafi tekið ákvarðanir um kaup og sölu fasteigna hafi fyrrgreindur banki talið þær skynsamlegar. Hann hafi ekkert aðhafst í fjármálum sínum nema eftir ráðum sérfræðinga bankans.

Í forsendum og niðurstöðu hins kærða úrskurðar er því lýst að sóknaraðili hafi lagt fram greiðsluáætlun samkvæmt 63. gr. c. laga nr. 21/1991. Hins vegar verður að fallast á þá niðurstöðu úrskurðarins að með kaupum sínum á þeim þremur íbúðum sem að framan er lýst hafi sóknaraðili tekið fjárhagslega áhættu sem ekki hafi verið í samræmi við fjárhagsstöðu hans á þeim tíma sem til fjárskuldbindinganna var stofnað, sbr. 2. tölulið 1. mgr. 63. gr. d. nefndra laga. Verður hinn kærði úrskurður því staðfestur með vísan til forsendna hans.

Dómsorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.