716/2009

G krafðist skaðabóta úr hendi H vegna tjóns sem hún varð fyrir í húsakynnum H er hún féll um tröppu sem varð á vegi hennar. G reisti málsvörn sína á hendur H á skaðabótaábyrgð fasteignareiganda og ábyrgð vinnuveitanda á skaðaverkum starfsmanna sinna, en ekki lá fyrir í málinu að samningssamband hafi verið á milli G og H. Í dómi Hæstaréttar segir að ekkert hafi fram komið í málinu sem styðji fullyrðingu G þess efnis að umrædd trappa hafi verið haldin sérstökum hættueiginleikum eða að lýsing á staðnum hafi verið óforsvaranleg. Því yrði bótaábyrgð ekki lögð á H sem eiganda fasteignarinnar. Þá lagði Hæstiréttur til grundvallar að óundirritaður þjónustusamningur milli H og HT, meðstefnda í héraði, hafi verið verksamningur að efninu til sem samningsaðilar hefðu starfað eftir. Talið var, með hliðsjón af ákvæðum þjónustusamningsins og framburði vitna fyrir héraðsdómi, að G hefði hvorki sýnt fram á H væri bótaskyldur á grundvelli reglna um vinnuveitandaábyrgð, né að þjónustusamningurinn gæti skapað G sjálfstæðan rétt til bóta úr hendi H. Var H því sýknað af kröfu G í málinu.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Á-kk-nf K-kk-nf og P-kk-nf H-kk-nf og B-kk-nf B-kk-nf dómstjóri.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 15. desember 2009. Hann krefst sýknu af kröfu stefndu, en til vara að krafa stefndu verði lækkuð. Þá krefst hann málskostnaðar fyrir héraðsdómi og Hæstarétti.

Stefnda krefst staðfestingar héraðsdóms. Þá krefst hún þess að áfrýjanda verði gert að greiða málskostnað fyrir Hæstarétti eins og málið væri ekki gjafsóknarmál.

I

Eins og nánar er rakið í hinum áfrýjaða dómi slasaðist stefnda á árshátíð Múrarameistarafélagsins sem haldin var í Súlnasal Hótel Sögu 3. febrúar 2006. Í skýrslu stefndu fyrir héraðsdómi kemur fram að hún fór á salernið eftir að borðhaldi lauk. Þegar hún kom aftur af salerninu féll hún um tröppu sem varð á vegi hennar nokkrum skrefum frá dyrum salernisins og hlaut þá áverka sem greinir í hinum áfrýjaða dómi. Umrædd trappa er notuð til þess að ganga upp og niður af sviði Súlnasalarins þegar sviðið er í upphækkaðri stöðu. Í skýrslu J-kvk-ef S-kvk-ef S-kvk-ef, þáverandi dyravarðar á Hótel Sögu og starfsmanns Hagatorgs ehf., kom fram að hún hefði komið að þegar gestir voru að aðstoða stefndu við að standa upp af gólfinu. Ljóst væri að trappan hefði verið færð frá sviðinu yfir á þann stað þar sem stefnda féll um hana. Þá bar K-kk-nf R-kk-nf, þáverandi dyravörður og starfsmaður Hagatorgs ehf., að það hefði verið í verkahrings tæknimanns Hagatorgs ehf. að fjarlægja tröppuna og fara með hana afsíðis þegar sviðið var látið síga niður.

II

Stefnda reisir málsókn sína á hendur áfrýjanda annars vegar á skaðabótaábyrgð fasteignareiganda og hins vegar á ábyrgð vinnuveitanda á skaðaverkum starfsmanna sinna. Ekki liggur fyrir í málinu að samningssamband hafi verið á milli stefndu og áfrýjanda.

Ekkert er fram komið í málinu sem styður þá fullyrðingu stefndu að umrædd trappa hafi verið haldin sérstökum hættueiginleikum eða að lýsing salarins hafi verið óforsvaranleg. Verður bótaábyrgð því ekki lögð á áfrýjanda sem eiganda fasteignarinnar Hagatorgs 1.

Þá reisir stefnda bótakröfu sínu á því að tæknimaður sá, sem fjarlægja hafi átt tröppuna og fara með hana afsíðis þegar sviðið var látið síga niður, hafi sýnt af sér saknæma vanrækslu sem orsakað hafi slysið. Beri áfrýjandi þannig ábyrgð á tjóni stefndu á grundvelli vinnuveitendaábyrgðar sinnar.

Áfrýjandi reisir sýknukröfu sína á því að hann hafi ekki borið ábyrgð á tæknimanni Hagatorgs ehf. þar sem fyrirtækið hafi verið sjálfstæður verktaki sem sá að öllu leyti um rekstur Súlnasalarins á Hótel Sögu. Þessu vísar stefnda á bug og bendir á að þjónustusamningurinn við Hagatorg ehf., sem áfrýjandi hefur lagt fram, sé óundirritaður.

Þegar virtar eru greinargerðir Hagatorgs ehf. og áfrýjanda fyrir héraðsdómi svo og skýrslur H-kvk-ef G-kvk-ef þáverandi hótelstjóra, J-kvk-ef S-kvk-ef S-kvk-ef og K-kk-ef R-kk-ef þáverandi starfsmanna Hagatorgs ehf., verður að leggja til grundvallar að starfað hafi verið eftir þjónustusamningnum þótt óundirritaður væri.

Þá telur stefnda að efni þjónustusamningsins beri með sér að ekki hafi verið um hreinan verksamning að ræða þar sem áfrýjandi hafi haft margháttað boðvald og ákvörðunarvald yfir starfsmönnum Hagatorgs ehf.

Telja verður að sá óundirritaði samningur á milli áfrýjanda og Hagatorgs ehf. sem fyrir liggur í málinu sé að efni til verksamningur. Þar tekst fyrirtækið Hagatorg ehf. á hendur að sinna þjónustu í funda- og veislusölum hótelsins samkvæmt stöðlum Radisson SAS Hotels & Resorts gegn greiðslu ákveðins hlutfalls af veitingatekjum. Í grein 8.1 er tekið fram að starfsmenn Hagatorgs ehf. séu ekki starfsmenn Radisson SAS Hótel Sögu og að áfrýjandi beri á engan hátt ábyrgð á þessum starfsmönnum. Í grein 8.13 er áréttað að mistök starfsmanna eða brot í starfi séu á fulla ábyrgð Hagatorgs ehf. Í samningnum er ekki að finna ákvæði um að starfsmenn áfrýjanda stýri daglegum störfum Hagatorgs ehf. í funda- og veislusölum. Ekki verður heldur ráðið af framburði vitna fyrir héraðsdómi að þannig hafi málum í raun verið hagað þegar umrætt slys varð. Að þessu virtu verður ekki talið að stefnda hafi sýnt fram á að þau skilyrði séu fyrir hendi að bótaábyrgð verði lögð á áfrýjanda á tjóni stefndu á grundvelli reglna um vinnuveitandaábyrgð. Ekki verður heldur fallist á með stefndu að grein 7.5 í samningnum, sem fjallar um innbyrðis uppgjör á tjóni á milli Hagatorgs ehf. og áfrýjanda, geti skapað stefndu sjálfstæðan rétt til bóta úr hendi áfrýjanda. Samkvæmt þessu verður krafa áfrýjanda um sýknu tekin til greina.

Ákvæði héraðsdóms um málskostnað verður staðfest.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.

Gjafsóknarkostnaður stefndu fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Áfrýjandi, Hótel Saga ehf., er sýkn af kröfu stefndu, G-kvk-ef S-kvk-ef J-kvk-ef.

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um málskostnað er óraskað.

Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.

Gjafsóknarkostnaður stefndu fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði þar með talin þóknun lögmanns hennar 300.000 krónur.