817/2016

L hf. beindi kröfu til héraðsdóms um að bú G ehf. yrði tekið til gjaldþrotaskipta. Þegar krafan var tekin fyrir í þinghaldi var ekki mætt af hálfu G ehf. og gekk úrskurður samdægurs um að bú hans væri tekið til gjaldþrotaskipta. Með beiðni til héraðsdóms leitaði G ehf. eftir endurupptöku á meðferð kröfu L hf., sbr. 1. mgr. 137. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Varð héraðsdómur við þeirri beiðni og var málið í framhaldi af því þingfest til að leysa úr ágreiningi um hvort bú G ehf. skyldi tekið til gjaldþrotaskipta. Féllst héraðsdómur á kröfu L hf. og kærði G ehf. úrskurðinn til Hæstaréttar. Var málinu vísað frá Hæstarétti þar sem G ehf. hafði ekki aflað leyfis réttarins til málskots samkvæmt 3. mgr. 142. gr. laga nr. 91/1991.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Þ-kk-nf Ö-kk-nf, M-kk-nf S-kk-nf og V-kk-nf M-kk-nf M-kk-nf.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 5. desember 2016, en kærumálsgögn bárust réttinum 16. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Suðurlands 22. nóvember 2016, þar sem bú sóknaraðila var tekið til gjaldþrotaskipta að kröfu varnaraðila. Um kæruheimild vísar sóknaraðili til 1. mgr. 179. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Hann krefst þess aðallega að kröfu varnaraðila um gjaldþrotaskipti verði vísað frá héraðsdómi, en til vara að henni verði hafnað. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Samkvæmt gögnum málsins beindi varnaraðili 1. mars 2016 kröfu til héraðsdóms um að bú sóknaraðila yrði tekið til gjaldþrotaskipta. Héraðsdómur gaf af þessu tilefni út 4. sama mánaðar fyrirkall til fyrirsvarsmanns sóknaraðila, þar sem fram kom að krafan yrði tekin fyrir á dómþingi 6. apríl 2016. Stefnuvottur gerði 22. mars sama ár vottorð um að fyrirkallið hafi þann dag verið birt fyrir nafngreindum manni á heimili fyrirsvarsmannsins. Þegar krafan var tekin fyrir í þinghaldi áðurgreindan dag var ekki mætt af hálfu sóknaraðila og gekk úrskurður samdægurs um að bú hans væri tekið til gjaldþrotaskipta. Með beiðni, sem barst héraðsdómi 23. maí 2016, leitaði sóknaraðili eftir endurupptöku á meðferð kröfu varnaraðila um gjaldþrotaskipti, en um heimild til þess vísaði sóknaraðili til 1. mgr. 137. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Héraðsdómur varð við þessari beiðni í þinghaldi 28. júní 2016 og var mál þetta í framhaldi af því þingfest til að leysa úr ágreiningi um hvort bú sóknaraðila skyldi tekið til gjaldþrotaskipta, sbr. 168. gr. laga nr. 21/1991. Í málinu krafðist sóknaraðili þess aðallega að kröfu varnaraðila um gjaldþrotaskipti yrði vísað frá dómi, en til vara að henni yrði hafnað. Þessum kröfum báðum var hafnað með hinum kærða úrskurði.

Ef útivist verður af hendi skuldara þegar tekin er fyrir á dómþingi krafa lánardrottins um að bú hans verði tekið til gjaldþrotaskipta og sú krafa er í kjölfarið tekin til greina með úrskurði héraðsdóms, sbr. 2. mgr. 70. gr. og 1. mgr. 71. gr. laga nr. 21/1991, leiðir af 2. mgr. 178. gr. sömu laga að skuldari getur ekki kært slíkan úrskurð til Hæstaréttar, heldur verður hann að leitast við að fá úrskurðinum hnekkt með því að beiðast endurupptöku fyrir héraðsdómi samkvæmt XXIII. kafla laga nr. 91/1991, svo sem sóknaraðili hefur hér gert. Við slíka málsmeðferð gildir þá meðal annars að breyttu breytanda ákvæði 3. mgr. 142. gr. laga nr. 91/1991, en á þeim grunni getur skuldari, sem hefur í kjölfar útivistar fengið endurupptekna meðferð kröfu lánardrottins um gjaldþrotaskipti fyrir héraðsdómi, ekki kært nýjan úrskurð um þá kröfu fyrir sitt leyti til Hæstaréttar nema að fengnu leyfi réttarins til málskots. Slíks leyfis hefur sóknaraðili ekki aflað. Málinu verður því vísað frá Hæstarétti.

Sóknaraðila verður gert að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Máli þessu er vísað frá Hæstarétti.

Sóknaraðili, Gljúfurbyggð ehf., greiði varnaraðila, Landsbankanum hf., 350.000 krónur í kærumálskostnað.