355/2006

M varð fyrir því slysi að saga í fingur sér við þann starfa hjá F að saga frosið svínakjöt með kjötsög. Hlaut hann varanlega áverka á fingrunum. Höfðaði hann mál gegn F til greiðslu skaðabóta vegna slyssins og byggði m.a. á því að auka hefði mátt öryggi við sögunina með því að hafa blaðhlíf sagarinnar í lægri stöðu, þannig að hlífin hefði veitt meiri vörn gegn því að farið væri með hönd í sagarblaðið. Þá hefði öryggi verið meira ef notaður hefði verið hjólasleði sagarinnar og einnig hefði verið rétt að nota sérstakt áhald eða eftirreku við verkið. F taldi að þessi atriði skiptu ekki máli fyrir öryggi við notkun sagarinnar og að slysið mætti alfarið rekja til gáleysis M sjálfs. Í dómi Hæstaréttar kom m.a. fram að sjónarmið M um blaðhlífina og hjólasleðann fengju nokkra stoð í skýrslu Vinnueftirlits ríkisins. Af þeim sökum var talið að F bæri hallann af skorti á sönnun um þýðingu þessara atriða fyrir öryggi starfsmanna. Þá var talið ósannað að M, sem ráðinn var sem ófaglærður starfsmaður og hafði starfað um skamma hríð hjá F, hefði fengið sérstakar leiðbeiningar um notkun blaðhlífarinnar og sleðans. Samkvæmt þessu var F látið bera skaðabótaábyrgð á tjóni M. M var þó látinn bera helming tjóns síns sjálfur þar sem slysið mátti að hluta rekja til þess að hann gætti ekki nægilega að sér við verkið.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Ó-kk-nf B-kk-nf Þ-kk-nf, H-kvk-nf H-kvk-nf og J-kk-nf S-kk-nf G-kk-nf.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 5. júlí 2006. Hann krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða sér 4.937.593 krónur með 4,5% ársvöxtum af 1.797.743 krónum frá 29. júlí 2003 til 7. desember 2004, en af 4.937.593 krónum frá þeim degi til 30. janúar 2005, en með dráttarvöxtum af sömu fjárhæð samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádregnum 814.423 krónum sem greiddar voru honum 1. febrúar 2005. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti.

Stefndi krefst aðallega staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti, en til vara að krafa áfrýjanda verði lækkuð og málskostnaður felldur niður.

Áfrýjandi hefur stefnt Vátryggingafélagi Íslands hf. fyrir Hæstarétt til réttargæslu en ekki hafa verið gerðar kröfur á hendur félaginu.

Eins og fram kemur í héraðsdómi varð áfrýjandi fyrir slysi í starfi sínu hjá stefnda 29. júlí 2003 er hann var að saga frosið svínakjöt með kjötsög. Í dóminum eru ítarlega rakin helstu atriði er koma fram í skýrslu Vinnueftirlits ríkisins um slysið, orsök þess og fyrirmæli um úrbætur. Áfrýjandi telur að auka hefði mátt öryggi við sögunina með því að hafa blaðhlíf sagarinnar í lægri stöðu, þannig að hlífin hefði veitt meiri vörn gegn því að farið væri með hönd í sagarblaðið. Þá hefði öryggi verið meira ef notaður hefði verið hjólasleði sagarinnar og einnig hefði verið rétt að nota sérstakt áhald eða eftirreku við verkið. Stefndi hefur talið að þessi atriði skipti ekki máli fyrir öryggi við notkun sagarinnar, en slysið megi alfarið rekja til gáleysis áfrýjanda. Tiltekur hann sérstaklega að það hafi staðið áfrýjanda næst að stilla hæð blaðhlífarinnar en óvíst sé hvort lægri staða hennar hefði í raun afstýrt slysinu. Þá hafi áfrýjandi ekki notað hjólasleða sagarinnar og geti hann sjálfum sér um kennt, verði á annað borð talið að þetta hafi verið til þess fallið að minnka hættu á að hann færi með hönd í sagarblaðið.

Í málinu nýtur ekki upplýsinga um þýðingu þessara atriða fyrir öryggi starfsmanns sem við vélina vinnur. Sjónarmið áfrýjanda um framangreinda blaðhlíf og hjólasleða fá nokkra stoð í skýrslu Vinnueftirlits ríkisins. Af þeim sökum verður talið að stefndi beri hallann af skorti á sönnun um þýðingu þessara atriða fyrir öryggi starfsmanna. Áfrýjandi var ráðinn sem ófaglærður starfsmaður og hafði starfað um skamma hríð hjá stefnda. Ósannað er að hann hafi fengið sérstakar leiðbeiningar um notkun blaðhlífarinnar og sleðans, en af hálfu stefnda er því raunar haldið fram að áfrýjandi hafi verið ráðinn sem vanur maður við sögun á kjöti, þótt ekki verði ráðið af gögnum málsins að svo hafi verið. Samkvæmt þessu verður stefndi látinn bera skaðabótaábyrgð á tjóni áfrýjanda. Á hinn bóginn voru aðstæður þannig að ekki gat leynst áfrýjanda sú hætta sem fylgdi því að saga kjötið í vélsöginni á þann hátt sem raun ber vitni, þar sem sagarblaðið var opið við sögunina. Verður talið að slysið megi að hluta rekja til þess að hann hafi ekki gætt nægilega að sér við verkið. Verður áfrýjandi því látinn bera helming tjóns síns sjálfur.

Áfrýjandi setti fram kröfu sína með bréfi til stefnda 30. desember 2004, en matsgerð er dagsett 7. þess mánaðar. Óumdeilt er að 1. febrúar 2005 greiddi réttargæslustefndi áfrýjanda úr atvinnuslysatryggingu 814.423 krónur, eða 562.242 krónur vegna tímabundins atvinnutjóns og 252.181 krónu vegna varanlegrar örorku.

Samkvæmt öllu framanrituðu verður stefndi dæmdur til að greiða áfrýjanda 2.061.585 krónur með vöxtum eins og greinir í dómsorði.

Stefndi verður dæmdur til að greiða áfrýjanda málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Stefndi, Ferskar kjötvörur hf., greiði áfrýjanda, M-x-x S-x-x M-x-x Z-x-x, 2.061.585 krónur með 4,5 % ársvöxtum af 898.872 krónum frá 29. júlí 2003 til 7. desember 2004, en af 2.468.797 krónum frá þeim degi til 1. febrúar 2005, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 2.061.585 krónum frá þeim degi til greiðsludags.

Stefndi greiði áfrýjanda samtals 800.000 krónur í málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti.