11/2004

G, sem starfaði hjá R ehf., krafði fyrirtækið um skaðabætur vegna slyss sem hann varð fyrir við vinnu sína. Hélt G því fram að slysið hefði mátt rekja til ófullnægjandi vinnuaðstöðu auk þess sem verkstjórn hefði verið ófullnægjandi. Tekið var fram að öryggisútbúnaður sem hefði getað komið í veg fyrir slysið hefði ekki verið í notkun en ríka skyldu yrði á leggja á vinnuveitanda að hafa slíkan búnað til reiðu til að tryggja öryggi starfsmanna sinna. Þar sem það var ekki gert og látið viðgangast hvernig G bar sig að við verkið bar R ehf. skaðabótaábyrgð á tjóni G. Í ljósi þess að umrætt verk var mjög einfalt, G hafði mikla reynslu í starfi og hafði margsinnis unnið það mátti honum vera ljós hættan. Var hann því látinn bera helming tjónsins.

Dómur Hæstaréttar.

Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir G-kvk-nf E-kvk-nf, H-kk-nf B-kk-nf og P-kk-nf K-x-x H-kk-nf.

Áfrýjandi skaut máli þessu til Hæstaréttar 9. janúar 2004. Hann krefst þess, að stefndi verði dæmdur til að greiða sér skaðabætur að fjárhæð 6.822.228 krónur með vöxtum af 950.000 krónum samkvæmt 1. ml. 7. gr. vaxtalaga nr. 25/1987 frá 15. júní 1998 til 1. júlí 2001 en samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 28/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til 7. mars 2002 og með vöxtum af 5.872.228 krónum samkvæmt 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, sbr. lög nr. 42/1996, frá 15. júní til 7. mars 2002, en frá þeim degi með dráttarvöxtum af 6.822.228 krónum samkvæmt III. kafla laga nr. 38/2001 til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti eins og málið væri ekki gjafsóknarmál.

Stefndi krefst aðallega staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti en til vara að krafa áfrýjanda verði lækkuð og málskostnaður felldur niður.

Tryggingamiðstöðinni hf. var stefnt til réttargæslu en engar kröfur voru gerðar á hendur félaginu.

I.

Eins og fram kemur í héraðsdómi slasaðist áfrýjandi við vinnu sína hjá stefnda 15. júní 1998. Áfrýjandi hafði unnið við ryðvörn hjá stefnda frá árinu 1996. Hann vann við undirvagnsþvott bifreiða á útisvæði fyrirtækisins til að undirbúa þær fyrir ryðvörn, sem fór fram innanhúss. Bifreiðunum var ekið upp á sliskjur, um 7 metra langar járnrásir, sem lágu yfir um 90 cm háan búkka og ultu um ás fyrir miðju sliskjunnar, líkt og vegasalt. Sé bifreiðin sett á réttan stað á sliskjunni svo að jafnvægi náist, getur einn maður velt sliskjunni til og hallað bifreiðinni fram og til baka, þannig að unnt sé að þvo hana bæði að framan- og aftanverðu.

Slysið varð með þeim hætti, að verkstjóri hjá stefnda ók bifreið upp á sliskjuna, en áfrýjandi stóð við hlið sliskjunnar aftanverða og hélt við enda hennar í þeim tilgangi að finna rétta jafnvægispunktinn. Bifreiðinni var ekið of langt og við það lyftist aftari endi sliskjunnar, sem áfrýjandi hélt við, snögglega upp með þeim afleiðingum, að áfrýjandi tókst á loft, kom harkalega niður á vinstri hæl og hlaut slæman áverka. Fulltrúi vinnueftirlits ríkisins og lögregla voru kvödd á staðinn.

Samkvæmt matsgerð læknanna L-kk-ef N. D-hk-nf og J-kk-ef H-kk-ef 30. nóvember 2001 er varanlegur miski og varanleg örorka áfrýjanda talin vera 25%. Málinu var vísað til tjónanefndar vátryggingafélaga og úrskurðarnefndar í vátryggingamálum og var niðurstaðan á báðum stöðum sú, að bótaskylda væri ekki fyrir hendi.

Áfrýjandi reisir kröfu sína á því, að stefndi beri ábyrgð á framangreindu vinnuslysi, en það megi rekja til ófullnægjandi vinnuaðstöðu þar sem umrædd sliskja hafi verið vanbúin auk þess sem verkstjórn hafi verið ófullnægjandi. Stefndi telur, að ekki sé við aðra að sakast en áfrýjanda sjálfan, sem hefði getað komið í veg fyrir slysið með lágmarksaðgæslu.

II.

Í málinu er fram komið, að framangreindri sliskju hafi fylgt búkki, sem ætlaður var til þess að setja undir sliskjuna framanverða til þess að varna því, að hún sporðreisist, þegar bifreið er ekið fram yfir jafnvægispunktinn. Framkvæmdastjóri stefnda bar fyrir dómi, að sliskjunni hefði fylgt búkki, er hún var keypt, en hann hefði aldrei verið notaður. Í málinu liggur frammi yfirlýsing frá J-kk-þgf O-kk-þgf, sem var meðeigandi að fyrirtækinu á árunum 1983 til 1996, þar sem fram kemur að sliskjunni hafi fylgt búkki, sem setja átti undir hana að framanverðu til þess að taka á móti sliskjunni ef ekið væri of langt, en sá búkki hefði aldrei verið notaður. Algeng starfsaðferð hefði verið, að starfsmaður stæði við hlið sliskjunnar og héldi í hana aftanverða, þegar ekið væri upp á hana til þess að finna jafnvægispunktinn. Þessi aðferð hefði verið viðhöfð að óþörfu þar sem komast hefði mátt hjá henni með því að nota búkkann. Einnig liggur frammi yfirlýsing frá J-kk-þgf R-kk-þgf R-kk-þgf fyrir hönd Bílaryðvarnar hf. um vinnuaðferðir þess fyrirtækis við þvott á undirvögnum bifreiða. Þar segir: „Sliskjur Bílaryðvarnar eru á tveimur búkkum, annars vegar búkki sem er undir miðri sliskju, eins og vegasalt, og hins vegar er búkki sem tekur á móti sliskjunum er bíllinn er kominn uppá, þannig að bíllinn er í lárréttri stöðu ofan á sliskjunum. Starfsmenn standa hvorki fyrir framan né aftan við sliskjurnar meðan bifreið er ekið uppá, enda er engin þörf á því, þar sem sliskjurnar eru þannig uppbyggðar að starfsmenn þurfa ekki né eiga að vera nálægt þeim.“

Vinnueftirlit ríkisins gerði þá kröfu, að enginn kæmi nálægt sliskjunni meðan bifreið væri ekið upp eða niður af henni. Það sama kemur fram í skýrslu réttargæslustefnda 4. nóvember 2000 þar sem segir, að öll nálgun við sliskjuna, þegar verið væri að aka bifreið upp á eða niður af henni, væri með öllu óþörf og beinlínis hættuleg.

Eins og að framan er lýst fylgdi fremri búkkinn með sliskjunni, er hún var keypt, og var til þess ætlaður að setja undir hana að framanverðu til þess að koma í veg fyrir það, að hún sporðreistist. Hér var um öryggisútbúnað að ræða, sem hefði getað komið í veg fyrir slys áfrýjanda. Verður að leggja ríka skyldu á vinnuveitanda að hafa slíkan búnað til reiðu til að tryggja öryggi starfsmanna sinna. Þar sem það var ekki gert og látið viðgangast að áfrýjandi stæði við hlið sliskjunnar og héldi við hana, þegar bifreiðinni var ekið upp á hana, verður stefndi að bera skaðabótaábyrgð á tjóni áfrýjanda.

Verk það, sem áfrýjandi vann við, var mjög einfalt og hann hafði mikla reynslu í starfi. Hafði hann margsinnis unnið það verk, sem hann var að vinna í umrætt sinn. Honum átti að vera ljós sú hætta, sem því var samfara að halda undir sliskjuna, þegar bifreið var ekið upp á hana. Verður hann því óhjákvæmilega að bera hluta tjóns síns sjálfur. Að öllu virtu er hæfilegt að hann beri helming tjónsins.

III.

Eins og að framan getur mátu læknarnir L-kk-nf N. D-hk-nf og J-kk-nf H-kk-nf örorku áfrýjanda 30. nóvember 2001. Við slysið hlaut áfrýjandi mjög kurlað brot á vinstra hælbeini. Er hællinn verulega aflagaður vegna þessa og á áfrýjandi mjög erfitt um gang. Telja matsmenn tímabundið atvinnutjón hans samkvæmt 2. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, sbr. 1. gr. laga nr. 37/1999, hafa verið frá slysdegi 15. júní 1998 til 3. ágúst 1999. Ekki hafi verið að vænta frekari bata eftir þann tíma. Þjáningabætur samkvæmt 3. gr. skaðabótalaga miðast einnig við framangreint tímamark, þar af hafi áfrýjandi verið rúmfastur frá 15. júní 1998 til 25. sama mánaðar og 19. ágúst 1998 til 27. sama mánaðar. Varanlegur miski samkvæmt 4. gr. skaðabótalaga telst vera 25% og einnig varanleg örorka samkvæmt 5. gr. laganna.

Áfrýjandi miðar kröfugerð sína við framangreinda matsgerð og sundurliðast hún þannig:

1. Tímabundið atvinnutjón 950.000 krónur

2. Bætur fyrir þjáningar með og án rúmlegu 400.000 -

3. Varanlegur miski 1.332.750 -

4. Varanleg örorka 4.782.738 -

Frádráttur: slysatrygging launþega 647.250 -

5. Útlagður kostnaður 48.000 -

Samtals 6.866.238 krónur

Fyrir Hæstarétti lækkaði áfrýjandi kröfuna um 44.100 krónur, sem réttargæslustefndi hafði greitt upp í útlagðan kostnað eftir uppkvaðningu héraðsdóms, þannig að endanleg dómkrafa áfrýjanda er 6.822.138 krónur.

Ekki er tölulegur ágreiningur í málinu en stefndi mótmælir vaxtakröfu áfrýjanda.

Eins og að framan greinir ber áfrýjandi helming tjónsins sjálfur, en stefndi er dæmdur til að bæta honum tjónið með 3.411.069 krónum ásamt vöxtum svo sem krafist er og nánar greinir í dómsorði.

Ákvæði héraðsdóms um gjafsóknarkostnað er staðfest.

Stefndi greiði í ríkissjóð málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti eins og segir í dómsorði.

Gjafsóknarkostnaður áfrýjanda fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hans, 300.000 krónur.

Dómsorð:

Stefndi, Ryðvörn Þórðar ehf., greiði áfrýjanda, G-kk-þgf G-kk-þgf, 3.411.069 krónur með vöxtum af 475.000 krónum samkvæmt 1. ml. 7. gr. vaxtalaga nr. 25/1987 frá 15. júní 1998 til 1. júlí 2001, en samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til 8. mars 2002, með vöxtum af 2.936.069 krónum samkvæmt 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 með áorðnum breytingum frá 25. júní 1998 til 8. mars 2002, en með dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 af 3.411.069 krónum frá þeim degi til greiðsludags.

Ákvæði héraðsdóms um gjafsóknarkostnað skal vera óraskað.

Stefndi greiði samtals 700.000 krónur í ríkissjóð í málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti.

Gjafsóknarkostnaður áfrýjanda fyrir Hæstarétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hans, 300.000 krónur.

if !supportEmptyParas endif